DENİZALTI TÜNELLERİ VE TASARIM İLKELERİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "DENİZALTI TÜNELLERİ VE TASARIM İLKELERİ"

Transkript

1 DENİZALTI TÜNELLERİ VE TASARIM İLKELERİ Hazırlayanlar: Prof. Dr. Müh. Ergin ARIOĞLU Yük. Müh. Fatma Sevil MALCIOĞLU Dr. Müh. Burak GÖKÇE 06 Mart 2015 Yıldız Teknik Üniversitesi Davutpaşa Kongre ve Kültür Merkezi 3

2 Ropörtörler: Prof. Dr. Müh. Ergin ARIOĞLU - Yapı Merkezi ARGE Bölümü Yük.Müh. Fatma Sevil MALCIOĞLU - Yapı Merkezi ARGE Bölümü Dr. Müh. H. Burak GÖKÇE - Yapı Merkezi ARGE Bölümü 2012 Yapı Merkezi Construction and Industry Inc. All Rights Reserved. Except as otherwise permitted by Yapı Merkezi Construction and Industry Inc., this publication, or parts thereof, may not be reproduced in any form, by any method, for any purpose Yapı Merkezi İnşaat ve San. A.Ş. tüm hakları saklıdır. Yapı Merkezi İnşaat ve San. A.Ş. nin izni olmadan bu dökümanın tamamı ya da belli bir parçası herhangi bir şekilde, herhangi bir amaç için tekrar basılamaz, üretilemez ve kullanılamaz. 2

3 BU ÇALIŞMANIN HAZIRLANMASINI VE SUNULMASINI DESTEKLEYEN YAPI MERKEZİ YÖNETİM KURULU ÜYELERİNE TEŞEKKÜR EDİLİR. ÇALIŞMADA SUNULAN MALZEMELER KAYNAK VERİLMEK SURETİYLE KULLANILABİLİR. SUNU ÇALIŞMASINDA YAPILAN AÇIKLAMALARDAN/GÖRÜŞLERDEN VE SAYISAL DEĞERLENDİRMELERDEN TAMAMEN HAZIRLAYANLAR SORUMLUDUR. ÇALIŞTIĞI KURUMU HERHANGİ BİR ŞEKİLDE BAĞLAMAMAKTADIR. Prof. Dr. Müh. Ergin ARIOĞLU - Yük. Müh. Fatma Sevil Dr. Müh. Burak GÖKÇE - 4

4 Prof. Dr. Müh. Ergin ARIOĞLU - Sunucunun Kısa Özgeçmişi - İTÜ Maden Fakültesinden 1969 Haziran Döneminde Maden Y. Müh. olarak mezun oldu. Aynı üniversitenin Maden Mühendisliği Bölümünde Mart 2000 e kadar öğretim üyesi olarak akademik faaliyetlerini yürüten ve bu tarihte emekliye ayrılan Prof. ARIOĞLU akademik ve eğitim faaliyetlerini Yapı Merkezi Holding A. Ş. bünyesindeki AR GE Bölümü Koordinatörü olarak sürdürmektedir. Prof. ARIOĞLU nun toplam 18 adet ( 4 ü yabancı dilde İngilizce İspanyolca, Farsça) telif kitabı yayımlanmış 280 i aşkın makale, tartışma yazısı+ bildirisi mevcuttur. 100 ün üzerinde ülke sorunları üzerinde çeşitli gazete/dergilerde yayınlanmış makale ve söyleşinin sahibidir. Prof. ARIOĞLU 3 kez Prefabrik Birliği nce Bilimsel Çalışma Ödülü ne layık görülmüştür. Yapı Merkezi 2345 kgf/cm 2 7 Günlük Çok Yüksek Dayanımlı Beton Projesi ve 3000 kgf/cm 2 7 günlük Reaktif Pudra Beton Projesi nde proje koordinatörü olarak katılmıştır. Ayrıca, Yapı Merkezi bünyesinde 450 yi aşkın teknik / araştırma raporunun yazarı ve/veya ortak yazarıdır yıllarında TMMOB nin Maden Mühendisleri Odası İstanbul Şubesi Yönetim Kurulu Başkanlığını yürütmüştür. Yaklaşık 7 yıldan beri YTÜ İnşaat Mühendisliği bölümünde Tünel dersi vermektedir. (Ders notları YTÜ Ulaştırma Anabilimdalı ve Yapı Merkezi portalından temin edilebilir) 5

5 DENİZALTI TÜNEL PROJELERİNİN KARAKTERİSTİK ÖZELLİKLERİ Projenin geometrik büyüklükleri (uzunluk ve eğim) hassas bir şekilde deniz tabanı morfolojisine denizel sedimanların kalınlığına ve özelliklerine ve sedimanla tünel üst kotu ile arasında kalan kaya örtüsü tabakasının kalınlığı, yerinde mekanik büyüklüğü ve permeabilitesine bağlıdır. Bazı durumlarda şartlar uygun olmadığı zaman, projenin geometrik uzunluğunu arttırarak zaman/para ekonomisini olumsuz etki etmektedir. Buna ek olarak, stabilite ve su gelirini önleme açısından, tünelin kemerlenme zarfının yüksekliği kaya örtü tabakasının asla geçmemesi gerekmektedir. Genellikle deniz yapısının varlığından dolayı, mühendislik jeolojisi/jeoteknik araştırmaların yoğunluğu ve proje bedeli cinsinden parasal tutarı kara tünellerine nazaran daha fazladır. Genelde kara tünellerinin mühendislik jeolojisi/geoteknik araştırmalar için sarfedilen toplam para proje bedelinin %1-3 arasında kalırken, denizaltı tünel projelerinde aynı araştırmaarın parasal tutarı deniz tabakasının kalınlığı ve tünel uzunluğuna bağlı olarak %3-7 arasında değişmektedir. Deniz altı projelerinde,deniz katmanın bulunmasının getirdiği zorluk nedeniyle gerekli sayıda sondaj ve numune alımı imkanlları limitli olmaktadır. Bu nedenle, deniz altı tünel çalışmalarında tünel ile birlikte ön pilot sondajların (her 30 m de bir sondajlarla) aktif aynanın önündeki kaya kütlesi tanımlanmakta ve jeolojik riskler (su geliri, zayıflık/fay zonları, gaz çıkışı vs.) belirlenebilmektedir. 6

6 DENİZALTI TÜNELLERİNİN GÜZERGAHINI BELİRLEYEN TEMEL PARAMETRELER Tünel stabilitesini ve su gelirini kontrol etmek (denizel çökel + kaya örtü) kalınlığının sağlanması deniz altı tünel projelerinin vazgeçilmez geoteknik verisidir. Bunun sağlamadığı durumlarda, şekilden açıkça görüldüğü üzere maksimum eğim ve tünel uzunluğu artmaktadır. Bilinmektedir ki, karayolu tünellerinde maksimum eğim % 5 ile %8 dir. Çökel Minimum kaya kalınlığı Minimum kaya kalınlığı Güzergahı belirleyen temel paraametreler Karayolunun proje eğimi Tünel stabilitesini sağlamak ve su gelirini önlemek için gerekli en az (denizel çökel + kaya örtü) kalınlığı Kaynak: Palmström, A.,

7 Kaya Örtü Tabakası, h r (m) NORVEÇ DENİZ ALTI TÜNELCİLİĞİNDE ÖRTÜ TABAKASININ SU GELİRİNE ETKİSİ En büyük eğim h w = su derinliği, m h s = çökel derinliği, m Zemin Örtüsü Deniz Zayıflık Zonu Zemin Kaynak: Modified from Nilsen et al., Tünel Minimum Kaya Örtüsü Anakaya ya derilik (h w +h s ), m En büyük eğim No Proje Bitiş tarihi Anakaya Kesit, ΣL, h r,min, D max, m 2 km m m 1 Vardø 1981 Şeyl, Kumtaşı 53 2, Ellingsøy 1987 Gnays 68 3, Valderøy 1987 Gnays 68 4, Kvalsund 1988 Gnays 43 1, Godøy 1989 Gnays 52 3, Hvaler 1989 Gnays 45 3, Flekkerøy 1989 Gnays 46 2, Nappstraumen 1990 Gnays 55 1, Fannefjord 1991 Gnays 54 2, Maursund 1991 Gnays 43 2, Byfjord 1992 Fillit 70 5, Mastrafjord 1992 Gnays 70 4, Freifjord 1992 Gnays 70 5, Hitra 1994 Gnays 70 5, Tromsøysund 1994 Gnays 60 a 3, Bjorøy 1996 Gnays Slöverfjord 1997 Gnays 55 3, North Cape 1999 Şeyl, Kumtaşı 50 6, Oslofjord 2000 Gnays 79 7,2 32 b Frøya 2000 Gnays 52 5, Ibestad 2000 Mikaşist, granit 46 3, Bømlafjord 2000 Diyorit, gnays, fillit 74 7, Skatestraumen 2002 Gnays 52 1, Eiksundet 2007 Gnays,gabro, kireçtaşı 71 7, Halsnøy 2008 Gnays 50 4, Nordåsstraumen 2008 Gnays 74 a 2.6 c Finnfast 2009 Gnays, amfibolit Atlantic Ocean 2009 Gnays 71 5, a Çift tüp b Saha araştırmalarına göre en derin noktada kabul edilen kaya örtüsü c Deniz altında 40 m uzunluğunda dar geçiş Not: ΣL = toplam tünel uzunluğu, h r,min =minimum kaya örtüsü, D max = deniz altında maksimum derinlik 8

8 NORVEÇ DENİZALTI TÜNELCİLİĞİNDE TÜNEL UZUNLUĞU, KESİT ALANI VE ÖRTÜ TABAKASI KALINLIĞININ İSTATİSTİKSEL DEĞERLENDİRMESİ X =4.2 m X =59 m 2 X =35 m 0.3 Frekans Frekans Frekans Tünel Uzunluğu (m) Kesit Alanı, m Minimum Örtü Kalınlığı (m) Ortalama Değer Standart Sapma, s Değişkenlik Katsayısı, V 4.2 m 59 m 2 35 m 1.8 m 11 m m 44% 19% 24% (Not: X= Ortalama değer, s=standard sapma, V=değişkenlik katsayısı, V = 100 s ) X Kaynak: Yapı Merkezi Ar Ge Bölümü, 2015 (Ham veriler Nilsen et al., den alınmıştır.) 9

9 Araştırma Gideri, % DENİZALTI TÜNEL PROJELERİNDE GEOTEKNİK ARAŞTIRMALARIN GİDERLERİ % 100 % 10 A B C C Denizaltı tünelleri A B C D Şekil Norveç delme + patlatma tünel açma pratiğinde önerilen araştırma gideri kazı masrafı= Delme + patlatma + yükleme + iksa, cinsinden ve tünel uzunluğu. % 1 % 0 TBM (Tam cepheli tünel açma) 0, Tünel Uzunluğu, km Araştırma Sınıfının Tanımı Tünel projesine ilişkin istekler (b) a 1 Düşük Zorluk Derecesi (a) a 2 Orta a 3 Yüksek b 1 Düşük A A B b 2 Orta A B C b 3 Yüksek B C D Zorluk Derecesi: Tünel geçkisinin mühendislik jeolojisi açısından taşıdığı zorlukların derecesini ifade eder. Genel jeolojik koşullara ek olarak ayrışma zonların varlığı, hidro-jeolojik koşullar, tünelin sehim eğrisinin etki alanında yer alan köprü ayakları, binalar ve diğer alt yapılar vb. anılan faktör içinde düşünülmelidir. (Düşük, orta ve yüksek zorluk derecesi içinde değerlendirilebilir). Proje İstemleri: Bu öğe, doğrudan doğruya tünel kazısı sırasındaki genel stabilite, ve bununla ilintili olarak olası riskleri içerir. Keza, üç sınıf düşük, orta, yüksek ile ifade edilmiştir. Kaynak: LindstrØm ve Kveen, Norwegan Tunneling Society, Publication No: 15, p 75 74, 2005 ve Palmström ve Stille,

10 DENİZ ALTI TÜNELLERİNDE JEOFİZİK YÖNTEMLER SİSMİK YANSIMA-KIRILMA VE RESİSTİVİTE- Deniz altı tünellerinde jeofizik yöntemler sismik akustik, sismik yansıma-kırılma ve resistivite- yaygın bir şekilde kullanılmaktadır. Jeofizik yöntemler genelde tünel projesinin, Batimetri (eşdeğer deniz tabanı kontur planı) Sediman örtüsünün kalınlığı ve anakaya morfolojisi, Olası büyük süreksizlikler (faylar/zayıflık zonları ve fayların lokasyonu, yönelimi ve derinlik) Kaya birimlerinde boyuna kayma dalgası hız profilleri ile kaya kütlesinin tanımlanması (Q, RMR, Rmi) ve Vp=f(Q) ilişkisi ile kaya biriminin mühendislik tanımı Sismik Araştırma Gemisi Verici Alıcı Alıcı Deniz Denizde Sismik Yöntem Uygulaması Zemin Katmanı 1 Zemin Katmanı 2 Anakaya Jeofizik yöntemlerle elde edilen profiler kesinlikle geleneksel ve/veya yönelimli sondajlarla çıkartılan jeolojik profille korele edilmelidir. Kaynak: Nilsen et al., 2012 den değiştirilmiştir. 11

11 İSTANBUL BOĞAZINDA SİSMİK YANSIMA ÇALIŞMALARINA BİR ÖRNEK SİSMİK YANSIMA KESİTİ SİSMİK YANSIMA KESİTİNİN YORUMLANMASI Not: θ tabaka eğimlerini ifade etmektedir. Genelde suda boyuna hız dalga hızı m/s (tuzluluğa ), zayıflık zonu, faylarda bu değer m/s kaya kütle kalitesi arttıkça 3000 ile 6500 m/s arasındadır. Bu değer çok hassas bir şekilde derinlik ve porozite ile değişmektedir. Çatlakların yönelimi ile kontrol edilir. Vs / Vp oranı ise büyük ölçüde poisson oranı ve kaya kütlelerindeki çaylak sistemlerinin yönelimine ve derinliğe bağlı olarak arasındadır. İstanbul Trakya formasyonunda ise, yazarların tecrübesine göre 0.6 dır. Kaynak: Birön, 1964 ve Uluğ ve diğ dan değiştirilmiştir. 12

12 ULUSLARASI TÜNEL LİTERATÜRÜNDE KULLANILAN YAYGIN KAYA SINIFLANDIRMA SİSTEMLERİNİN KARŞILAŞTIRMASI BARTON KAYA KÜTLESİ NİTELİĞİ (Q) SON DERECE İYİ PEK ÇOK İYİ ÇOK İYİ İYİ ORTA ZAYIF ÇOK ZAYIF ÇOK FAZLA ZAYIF SON DERECE ZAYIF BIENIAWSKI KAYA KÜTLESİ DEĞERİ(RMR) ÇOK İYİ İYİ ORTA ZAYIF ÇOK ZAYIF ÖNORM B 2203 Ekim 1994 Öncesi A1 STABİL A2 AŞIRI SÖKÜLEN B1 GEVREK B2 ÇOK GEVREK C1 BASKILI C2 ÇOK BASKILI L1 GEVŞEK ZEMİN YÜKSEK KOHEZYON L2 GEVŞEK ZEMİN DÜŞÜK KOHEZYON ÖNORM B 2203 Ekim 1994 Sonrası A1 SAĞLAM A2 SONRADAN AZ SÖKÜLEN B1 GEVREK B1 ÇOK GEVREK B3 TANELİ C1 DAĞ ATMA C2 BASKILI C3 ÇOK BASKILI C4 AKICI C5 ŞİŞEN A KAYA SINIFI -Stabil-Hafif Aşırı Sökülen kaya Kütleleri- Bu cins kaya kütleleri genellikle stabil olup elastik davranış gösterirler. Yerel destek uygulanmaması halinde, yer yer sığ göçükler meydana gelebilir. A kaya sınıfı kendi içinde A1 (Stabil) ve A2 (Sonradan az sökülen) olmak üzere iki tipe ayrılır. B KAYA SINIFI - Gevrek Kaya Kütleleri- Yapısal kenetlenme ve/veya çekme mukavemeti azlığından ötürü hızlı gevşeme ve ayrışmaya yatkındır. Hemen hemen tüm çevrede, boşluk civarındaki ikincil gerilmeler, kaya kütlesinin mukavemetini biraz aşmakta, bununla beraber bu zafiyet mekanizması içerilere ulaşmamaktadır.destek yapımının gecikmesi halinde artan çökmeler meydana gelir. B kaya sınıfı kendi içinde B1 (Gevrek), B2 (Çok Gevrek) ve B3 (Taneli) olmak üzere üç tipe ayrılır. C KAYA SINIFI -Baskılı Kaya Kütleleri- Genellikle, kaya basıncının yeniden dağılımı süreci ve/veya deplasman sınırlamaları sonunda oluşan gerilmelerin kaya dayanımından daha büyük olduğunu göstermektedir. Kaya kütlesinin aşırı gerilmelere maruz kalması ile kabuk atma, burkulma, kesme ve boşluğa doğru plastik hareket gibi zafiyet mekanizmaları oluşur. Kaya kütlesinin plastisite ve viskozitesi, zamana bağlı belirgin deformasyon davranış göstermesine ve sonuçta büyük deformasyonlara yol açar. Kaya zati ağırlık yüklerinin aktif hale geçmesi ve önemli miktarda gevşeme basıncı, sadece büyük deformasyonlara izin verildiğinde meydana gelir. Bu durum kaya kütlesine zarar verecek derecedeki gevşeme ve ayrışma, kaya dayanımında büyük miktarda azalmaya yol açar. Açılan boşluktaki büyük deformasyonlar ve uzun dönemde zamana bağlı deplasman davranışı, zeminin elastik olmayan, plastik ve viskoz davranışına bağlıdır. Çatlamaya veya dökülmeye eğilimli kaya kütleleri ve şişme özelliği gösteren bileşenleri olan kaya kütleleri bu gruba girer. Bu grup, aynı zamanda ayrışmış veya bozuşmuş kayalar, gevşek zemin ve organik zeminler gibi kaya kütlelerini kapsamaktadır. Kaya kütlesinin düşük özellikleri nedeniyle kohezyon miktarına ve/veya gevşeme basıncını takiben aşırı gerilmelere bağlı olarak, elastik veya plastik aşırı gerilme oluşur. C kaya sınıfı kendi içinde C1 (Dağ Atma), B2 (Baskılı), C3 (Çok Baskılı), C4 (Akıcı) ve C5 (Şişen) olmak üzere beş tipe ayrılır. Kaynak: Yüksel Proje, 2007 den özetlenmiştir. 13

13 Q SİSTEMİNE GÖRE SONDAJ KAROTLARININ ÖRNEK GÖRÜNÜMLERİ Yüksek derecede ayrışmış granit Tabakalanmış kireçtaşlı şeyl Q range Kısmen altere olmuş -ayrışmış- tüf. Q range İyi kaliteli granit. Q range 5 25 Şişen killi zayıflık zonu numunesi (Finnfast denizaltı tüneli) Q range 0.01(eksi değer) 0.02 Siyah şeyl /Ezilmiş zon (Rogfast Denizaltı tüneli ) Q range Kaynak: NFF, 2014 den değiştirilmiştir. 14

14 Su Derinliği, m SU DERİNLİĞİNİN MİNİMUM KAYA KALINLIĞI İLE DEĞİŞİMİ Tünel Zayıf kaya formasyonu: Yerinde basınç dayanımı düşük İçsel sürtünme açısı: Jeolojik dayanım indeksi GSI =10 30 Yerinde taşıma kapasitesi düşük İyi kaya formasyonu: Yerinde kaya mukavemeti yüksek İçsel sürtünme açısı: Jeolojik dayanım indeksi GSI= Yerinde taşıma kapasitesi yüksek Minimum kaya kalınlığı, m Örnek: Su derinliği 100 m olan karayolu tünelinde stabilite açısından minimum kaya kalınlığı iyi ve zayıf kaya formasyonunda sırası ile 35 m ve 52 m olmaktadır. Kaynak: Palmström, A.,

15 AÇILAN TÜNELİN KEMERLENME YÜKSEKLİĞİNİ BELİRLEYEREK DENİZ TABANININ YAKLAŞMA KRİTİK MESAFESİNİN KESTİRİMİ Maksimum Kaya Tavan Basıncı, P t,max P t,max = γ B K tan φ Kemerlenme Açıklığı, B B = L t + H t tan 45 φ 2 Kemerlenme yük veren Yüksekliği, h t h t = Formül Terzaghi nin "kemerlenme yaklaşımı" 'ndan çıkarılmıştır. Burada H t ve h t büyüklüklerinde kaya kütlesinin kohezyon değeri, c=0 alınmıştır. Başka bir anlatımla, kaya formasyonunun kayma dayanım büyüklüğü sadece ϕ açısından kaynaklanmaktadır. Bu nedenle, elde edilen değerler daima güvenli taraftadır. Etki açıklığını tarifleyen ifade de, H t tünel yüksekliği sadece zayıf dayanımlı/çok çatlaklı kaya kütleleri için geçerlidir. Diğer bir deyişle, tünel yüksekliği, H t, RMR = 0 ile 40 arası için geçerlidir. Kaya kütlesi iyileştikçe sadece yük veren yüksekliği, h t açıklığın fonksiyonu olmaktadır. 16 B tan φ Zemin/Kaya kütlesinin İçsel Sürtünme Açısı, φ φ = RMR γ=zemin/kaya kütlesi birim hacim ağırlığı (~2.65 t/m 3 tortul kayaçlar için-) K=Kemerlenme zarfı içinde yatay gerilmenin düşey gerilmeye oranı (σ y σ d ) (K 1 alınır), L t =Tünel kazı açıklığı, m H t =Tünel kazı yüksekliği, m RMR=Kaya kütle sınıflandırma puanı (Bieniawski, 1976 ve 1979) h r =Kaya örtü kalınlığı, m Kaynak: Yapı Merkezi ARGE Bölümü, stabilite için h t < h r olmalıdır

16 Kemerlenme yük veren Yüksekliği, h t (m) AÇILAN TÜNELİN KEMERLENME YÜKSEKLİĞİNİ BELİRLEYEREK DENİZ TABANININ YAKLAŞMA KRİTİK MESAFESİNİN KESTİRİMİ (H t =6.25 m için) L t + H t tan 45 φ 2 h t = tan φ h r = 35 m Kaya Tavan Basıncı, Pt (t/m 2 ) P t,max = γ B K tan φ γ=2.65 t/m 3 tortul kayaçlar için- K 1 L 80 t = 12 m L t = 11 m 75 L L t = 10 m 70 t = 12 m L t = 9 m L 65 t = 11 m L t = 8 m L t = 10 m L 60 t = 7 m L t = 9 m L t = 6 m 55 L t = 8 m 50 Ç O K L t = 7 m Ç O K Z A Y I F 45 Z A Y I F Z A Y I F L t = 6 m Z A Y I F RMR Kaynak: Yapı Merkezi ARGE Bölümü, RMR

17 KURU VE SUYA DOYGUN KİLLİ TORTUL TAŞ NUMUNELERİN BASINÇ /YARMA-ÇEKME VE ELASTİSİTE MODÜLÜ ARASINDAKİ İSTATİSTİKSEL İLİŞKİLER İlişki Sınır Aralığı Basınç Dayanımı Yarma-Çekme Dayanımı σ lab,s = σ lab,k (n=31, r= 0,888) σ lab,s σ lab,k = σ lab,k (n=31, r= 0,423) σ yç,s = σ yç,k (n=30, r= 0.818) σ yç,s σ yç,k = 2. 96σ yç,k (n=30, r= 0.545) 7 MPa < lab,k <140 MPa 1 MPa < lab,s <66 MPa 2 MPa < yç,k <13 MPa 0 MPa < yç,s <7.2 MPa Elastisite Modülü E s = E k (n=25, r= 0.812) E s E k = E k (n=31, r= 0,423) n=istatistiksel ilişkide kullanılan numune sayısı, r= regresyon katsayısı Kaynak: Yapı Merkezi Ar Ge Bölümü, MPa < E k <18000 MPa 0 MPa < E s <11000 MPa

18 KURU VE SUYA DOYGUN KİLLİ TORTUL TAŞ NUMUNELERİN BASINÇ /YARMA-ÇEKME VE ELASTİSİTE MODÜLÜ ARASINDAKİ İSTATİSTİKSEL İLİŞKİLER -devamı- Kuru numunenin tek eksenli basınç dayanımı (σ lab,k ) arttıkça suya doygun numunenin basınç dayanımı (σ lab,s ) da artmaktadır. Bu artış lineer bir istatistik modelle temsil edilebilir. Suya doygun numunenin kuru numuneye basınç dayanımı oranı (σ lab,s σ lab,k ) ile, kuru numunenin tek eksenli basınç dayanımı, σ lab,k arasında kuvvetli bir istatistiksel ilinti elde edilmemiştir. Bünyesinde önemli miktarda kil içeren silttaşı, çamurtaşı ve marn gibi sedimenter kayaçlarda suya doygun numune/kuru numune tek eksenli basınç dayanımı oranının aritmetik ortalaması yaklaşık %27 bulunmuştur. Su içeriğinin bu tür kayaçların mekanik dayanımları üzerindeki etkisi çok büyüktür. Bu nedenle, bu tür kayaçlar içinde açılacak tünellerde su gelirinden kaynaklanan suyun etkisi özenle gözetilmelidir. Tek eksenli basınç dayanımı olduğu gibi kuru ve suya doygun numunelerin yarma çekme dayanımı arasında anlamlı bir istatistiksel ilişki mevcuttur. Suya doygun numunenin yarma çekme dayanımının, kuru numuneninkine oranı ( σ yç,s σ yç,k ) ile kuru numunenin yarma çekme dayanımı ( σ yç,k ) arasında zayıf lineer bir istatistiksel bir ilinti bulunmuştur. Bileşiminde önemli miktarda kil içeren silttaşı, çamurtaşı ve marn gibi sedimenter kayaçlarda suya doygun numunenin, kuru numune yarma çekme dayanımı oranının aritmetik ortalaması %27 olmaktadır. Kuru ve suya doygun numunelerin elastik modülleri (E k ve E s )arasında anlamlı bir istatistiksel ilişki mevcuttur. Suya doygun numunenin, kuru numunenin elastik modülüne oranı, kuru numunenin elastik modülünden bağımsız olduğu söylenebilir. Bileşiminde önemli miktarda kil içeren silttaşı, çamurtaşı ve marn gibi sedimenter kayaçlarda suya doygun numunenin kuru numune elastik modülüne oranının aritmetik ortalaması %35 olmaktadır. (Söz gelimi diğer kayaçlarda anılan oran %50 - %80 aralığında değer almaktadır). Kaynak: Yapı Merkezi Ar Ge Bölümü,

19 TÜNEL PROJELERİNDE RİSK TANIMI Mühendislik projesinde genel olarak risk, bir projeye maddi manevi olarak olumsuz etki edecek bir etkenin gözlenen olasılığının o faktörün kontrol edilemediği durumda yol açacağı maddi ve manevi zararın parasal boyutu ile çarpımıdır. Kısaca; R = O Z ile ifade edilir. Sözgelimi, arın-tavan stabilitesi bakımından olumsuz bir durum karşısında mühendis riski, değişik teknik önlemler ile kontrol ederek azaltabilir. Örneğin, arın iksasının rijitliğini arttırabilir ve/veya enjeksiyon yapmak suretiyle zemin / kaya kütlesinin yerinde mekanik büyüklüklerini özellikle kohezyon, içsel sürtünme açısını arttırarak stabiliteyi daha iyi hale getirebilir. Eğer sığ bir tünel (orta kalınlığı 3xKazı Çapı) sözkonusu ise, bu işlemlere ek olarak da tasman eğrisinin etkisi altında kalan önemli binaları geçici olarak boşaltabilir. Tüm bu önlemler sonucunda başta varolan riskin nasıl azaltılacağı aşağıda verilen risk abağında gösterilmektedir. Unutulmamalıdır ki, projede "kalıntı risk" daima mevcuttur. Oluşma derecesi Olasılık yüzdesi 1 Çok düşük İhmal edilebilir < 1 2 Düşük Uzak olasılık > 1 3 Orta Mümkün > 10 4 Yüksek Yüksek olasılık > 50 5 Çok yüksek Hemen hemen kesin > 90 Kaynak: Kovari veramoni, 2006 ve Tunnel Design Guide, BTS, London,

20 TÜNEL PROJELERİNDE RİSK TANIMI Etki Düzey Maliyet Zaman Saygınlık Kaybı 1 Çok Düşük İhmal edilebilir İhmal edilebilir 2 Düşük Belirgin > 1% Proje maliyeti 3 Orta Ciddi > 5% Proje maliyeti 4 Yüksek Projenin geleceğine etkili / İşveren İlişkilerinde hukuksal sorunların başlaması 5 Çok Yüksek Projeyi ciddi ölçüde tehdit etmesi > 10% Proje maliyeti > 50% Proje maliyeti Proje süresine etkisi yok > 5% Proje süresi > 10% Proje süresi > 25% Proje süresi > 50% Proje süresi İşyeri Güvenliği ve Sağlığı Çevresel Yok İhmal edilebilir İhmal edilebilir Düşük düzeyde kayıp Lokal basın / iş ilişkilerinde etkili Ulusal basında projenin tartışmaya açılması / iş ilişkilerine büyük ölçüde etkimesi Ulusal boyutta firmanın saygınlık kaybı / iş ilişkilerinde ciddi sarsılmalar Minor yaralanma Önemli yaralanma Can kaybı Çoklu can kaybı Minor çevresel hasar Çevresel hasar yöntemi gerekli Önleyici Tedbirlerin alınması Kamusal sağlık açısından veya ulusal kaynak korumasında geri dönülmez etkiler Kaynak: Tunnel Design Guide, BTS, London,

21 TÜNEL PROJELERİNDE RİSK SKOR MATRİSİ Kaynak: Tunnel Design Guide, BTS, London,

22 NORVEÇ TÜNELCİLİK PRATİĞİNDE İŞ SAHİBİ YAPIMCI FİRMA RİSK PAYLAŞIMI Tünelcilik ve yeraltı çalışmaları kaçınılmaz bir şekilde belli bir "risk" içermektedir. Tünel endüstrisinde, farklı sözleşme tipleri için risklerin dağılımı da farklılık göstermektedir. Norveç tünelcilik pratiğinin, müteahhit firmanın riskini, iş sahibininkinden biraz daha az tutarak, "en düşük proje maliyetini " ürettiği görülmektedir (İş sahibi (devlet), tünel projesinin güzergahının mühendislik jeolojisi ve geoteknik çalışmalarını gerçekleştirerek nihai rapor hazırlar. Bu rapor, işe talep eden yapımcı firmaların bilgisine sunulur. Projeyi gerçekleştiricek olan firma da gerekdiği durumda, ek sondaj çalışmalarıyla kendi bütçesiyle yapabilir ve sonuçlarını da iş sahibi ile paylaşır.) İş Sahibinin Riski Anahtar Teslim Müteahhait Firmanın Riski Proje Maliyeti Maksimum Maliyet Norveç Tünel Pratiği Peşin Ödeme Sabit Fiyat Peşin Ödeme Fiyat Artışı Hedef Değer Maliyet İadesi En düşük Maliyet Kaynak: Broch et al., 2008 den değiştirilmiştir.. 23

23 DENİZ ALTI TÜNELCİLİĞİNDE KAZININ (DELME + PATLATMA) YÖNTEMİ İLE GERÇEKLEŞTİRİLMESİ Tünellerin, (Delme + Patlatma) yöntemi ile gerçekleştirilmesi işleminin başlıca aşamaları aşağıdaki çevrim modelinde verilmektedir. Delme Patlayıcının Doldurulması Patlatma Bulonlama + Püskürtme Beton Kavlama Havalandırma Yükleme + Taşıma Kaynak: Sandvik Tamrock Corp.,1999 dan değiştirilmiştir. 24

24 KESİT ALANINA BAĞLI OLARAK BİRİM PATLAYICI MİKTARININ BELİRLENMESİ 45 mm ve 64 mm çaplı delik için planlanan tünel kesit alana bağlı olarak, birim kazı hacmi için patlayıcı miktarı aşağıdaki abaklar aracılığı ile belirlenebilir (Patlayıcı cinsi = ANFO). Delik uzunluğuna ve tecrübe seviyesine bağlı olarak, abaktan okunan patlayıcı miktarı düzeltilmelidir. Ø45 mm delik Ø64 mm delik Düşük Tecrübe Yüksek Tecrübe Düşük Tecrübe Yüksek Tecrübe kg/m 3 Delik Uzunluğu, m kg/m 3 Delik Uzunluğu, m Zayıf Kazılabilirlik Zayıf Kazılabilirlik İyi Kazılabilirlik İyi Kazılabilirlik Kesit Alanı, m 2 Kaynak: Zare et al., 2006 dan değiştirilmiştir.. (Patlayıcı cinsi = ANFO) 25 Kesit Alanı, m 2

25 Açıklık yada Yükseklik, m ESR KAYA KÜTLE KALİTESİNE GÖRE İKSA SEÇİMİ Kaya Kütlesi Kalitesi Faktörü, Q Saplama Uzunluğu, ESR=1 1- Tahkimatsız 2- Nokta saplama, sb 3- Sistematik saplama, B 4- Sistematik saplama (Güçlendirilmemiş püskürtme beton, 4-10 cm B(+S) 5- Lifle güçlendirilmiş püskürtme beton (5-9 cm) ve saplama, Sfr+B 6- Lifle güçlendirilmiş püskürtme beton (9-12 cm) ve saplama, Sfr+E 7- Lifle güçlendirilmiş püskürtme beton (12-15 cm) ve saplama, Sfr+E 8- Lifle güçlendirilmiş püskürtme beton (>15 cm) saplama ve çelik çubuklarla güçlendirilmiş, Sfr, RRS+B 9- Yerinde beton kaplama, CCA Kazı Çeşidi ESR Tavsiye edilen ESR A Geçici kazı açıklığı ca.2-5 ca. 2-5 B Kalıcı kazı açıklıkları,hidrogüç için su tünelleri(yüksek basınçlı borular hariç), servis tünelleri, geniş kazılar için galeriler C Yeraltı atık boşuları, su dağıtım şebekeleri, tali yollar ve demiryolu tünelleri, denge odası, ulaşım tüneli (depo boşlukları ) D Enerji santralleri, anayollar ve demiryolu tünelleri, sivil savunma odaları, portal geçişleri 1.0 Anayollar-demiryolu tünelleri 0.5 to 0.8 E Yeraltı nükleer güç santralleri, demiryolu istasyonları, kamu ve spor tesisleri,fabrikalar yılında yayınlanan ESR tablosu, 1970 ve 1980 lerde düzeltildi. Fakat, dünya çapında ve Norveçte güvenlik istemi artmaktadır. Özellikle de, 1970 lerde küçük kayaparçalarının düşmesinin kabul edildiği tali yol tünellerini kapsayan ulaşım tünnelerinin daha güvenli olması beklenmektedir ve bugünlerde, artık herhangi bir kaya parçasının düşüşüne izin verilmemektedir ve ESR = 1 olarak kabul edilmektedir. Yeraltı atık boşluklarından daha önemli olan ve pahalı ekipmanları içeren su dağıtım şebekeleri için ise ESR = alınması tavsiye edilmektedir. Anayolar ve demiryolları için, ESR = kabul edilmektedir. Kaynak: NFF, 2014 den değiştirilmiştir. 26

26 Püskürtme beton alanında bulon aralığı, m Püskürtme beton kalınlığı (Sfr), m Q SİSTEMİNE GÖRE ÇELİK LİFLE GÜÇLENDİRİLMİŞ PÜSKÜRTME BETON KALINLIĞI VE KAYA BULONLARI ARASINDAKİ YERLEŞİM MESAFESİ Kaya Kütle Kalitesi artar Kaya Kütlesi Kalitesi Faktörü, Q Kaya Kütle Kalitesi artar Q, kaya kütle kalitesi faktöründeki artış, daha az kalınlıkta püskürtme beton ihtiyacını göstermektedir. Diğer bir deyişle, beklendiği gibi, kaya kütlesinin kalitesi düştükçe, daha kalın püskürtme beton, açık deyişle daha rijit kaplama gerekmektedir. Zayıf kaya kütlelerinde, bulonlar daha sık olarak düzenlenirken, kaya kütlesinin kalitesinin artması ile birlikte, diğer bir deyişle Q faktördeki artış ile, bulonlar daha seyrek olarak düzenlenmektedir. Kaynak: NFF, 2014 den değiştirilmiştir. Kaya Kütlesi Kalitesi Faktörü, Q 27

27 h duvar = 4 m Sınıf Yaklaşık Q değeri Q KAYA FAKTÖRÜNE GÖRE İKSA ÖN BOYUTLANDIRMASI Kaya Kütle Kalitesi İyi Orta Zayıf Çok Zayıf Kaya Derecesi Orta Ağır Zon Boyutu Küçük Orta (x) Geniş (x) 1. KAYA GERİLME PROBLEMİ OLMAYAN KAYA KÜTLELERİ Ekstra Kaya Bulonları (nos/10 m 2 ) PÜSKÜRTME BETON (mm kalınlık ve % / m) BETON KAPLAMA Kavlama Duvar Tavan Duvar Tavan % / m (sa/atım) 2. PATLAMA VE DÖKÜLME PROBLEMLİ KAYA KÜTLELERİ 3. ZAYIFLIK ZONU VE FAYLAR (x) Orta Zayıflık Zonu : Kalınlık m; Geniş Zayıflık Zonu : kalınlık > m Zayıf kaya kütlesi kalitesindeki kaya iksası ile karşılaştırıldığında küçük zayıflık zonu (kalınlık < 1m) Tavan Uzunluğu = 14 m Çalışma Zamanı 2 vardiya/gün 10 sa/vardiya 10 vardiya/hafta Kesit Alanı = 75 m 2 Açıklık = 10 m Tünel Verisi İksa Kapasiteleri 4.5 m kazılan delik uzunluğu Ekstra Kavlama Lifli Püsk. Beton Kaya Bulonları Beton Kaplama 90% ilerleme/atım 1.5 atım/vardiya 2 adam/vardiya 5 m 3 /vardiya arında yerleşen- (5 m 3 /saat -yerleştikten sonra-) 10 bulon/sa-arında montajlanan-(15 bulon/sa -montaj sonrası-) 0.15 m/sa -arında-(0.2 m/hour -montaj sonrası-) Kaynak: Palmström, 1996 dan değiştirilmiştir.. 28

28 ZAYIF KAYA KÜTLESİ DURUMUNDA TÜNEL KAZISI BOYUNCA KAYA İKSA TAHKİMATI ÖRNEĞİ-KARMSUND TÜNELİ - A. PATLATMADAN HEMEN SONRA B. PÜSKÜRTME BETON 1 Arın Pasa Beton Kaplama Kazı Makinesi Hazır beton makinesi D. PÜSKÜRTME BETON 2 C. PASANIN ÇIKARILMASI E. BİR SONRAKİ PATLATMA ÖNCESİ BETON KAPLAMA Karmsund Tüneli Formasyon: m kalınlığında kumtaşı En derin noktada (180 m) kaya örtüsü kalınlığı = 50 m Kaynak:Palmström ve Naas dan değiştirilmiştir. 29

29 ÇELİK ÇUBUKLARLA GÜÇLENDİRİLMİŞ PÜSKÜRTME BETON Çelik Çubuklarla Güçlendirilmiş Püskürtme Beton Çelik Çubuklarla Güçlendirilmiş Püskürtme Beton National Theater railway station,oslo Çelik Donatı Şekil değiştirmiş donatılar Çelik Çubuk Donatılar Kaya bulonları 1. Tabaka Püskürtme Beton 2. Tabaka Püskürtme Beton 0.1 den daha küçük Q faktörü değerlerinde (aşırı derecede zayıf kaya kütlesi), fazla kazı, düşük bekleme süresi ve önemli derecede erken deformasyonlar meydana gelmesi muhtemeldir. Bu tip durumlarda, çelik setlerin kullanımından kaçınılmalıdır. Bunun nedeni, eğer hızlı bir şekilde bulonlama ve/veya püskürtme beton uygulaması gerçekleştirilmezse, göreceli olarak büyük kaya blokları zayıflayacak ve düşecektir. Ayrıca, tünel deformasyonları da etkin şekilde kontrol edilmektedir. Çelik çubuklar -donatılarile güçlendirilmiş püskürtme beton, bu tip problemlerin çözümü olarak geliştirilmiştir. Kaynak: Grimstad et al., Barton, 2013 ve Chudzikiewicz et al., 2003 den değiştirilmiştir. 30

30 TÜNELLERDE DÜŞEY/YATAY YERDEĞİŞTİRMELERİN KESTİRİMİ Tayvan tünel projelerinde elde edilen yerinde ölçmelerin sonucuna göre, düşey hareket ( ) basit olarak, Açıklık m Q, mm ile ifade edilmektedir (Chen ve Kuo, 1997). Data genellikle zayıf dayanımlı/ayrışmış kaya kütlelerini içermektedir. Barton, 1998, tünel içi düşey ( d ) /yanal ( y ) yer değiştirmeyi, aşağıdaki şekilde ifade etmektedir. d mm L t Q σ z σ b,lab 0.5 y mm H t Q σ y σ b,lab 0.5 Burada, L t ve H t, mm cinsinden tünel açıklığı ve yüksekliğini ifade eder. σ z ve σ y (MPa) ise yerinde düşey ve yatay gerilmelere karşı gelmektedir. σ b,lab (MPa) ise sağlam kayanın tek eksenli basınç dayanımıdır. Kaynak: Barton,

31 TÜNELLERDE DÜŞEY/YATAY YERDEĞİŞTİRMELERİN KESTİRİMİ Tünel cidarının mutlak düşey (D d ) ve yanal (D h ) yer değiştirmesi D d mm L t Q σ z σ yb 0.5 (Barton, 2002), D y mm H t Q σ y σ yb 0.5 Düşey basınç, σ z σ z = γz, MPa γ= kg/cm 3 alındığında; σ z = Z, MPa Yatay Basınç, σ y σ y = K σ z, MPa Gerilme Oranı, K Yerinde basınç dayanımı, σ yb Z= tünel aks derinliği, m γ=kaya kütlesi birim hacim ağırlığı, σ yb = kaya kütlesinin tek eksenli basınç dayanımı, MPa σ b,lab =sağlam kayanın tek eksenli basınç dayanımı, MPa Q= kaya kalitesi faktörü, Q c =Normalize edilmiş kaya kalitesi faktörü ve aşağıdaki gibi tanımlanır, Q c = Q σ b,lab 100 Kaynak: Barton, K = σ y σ z (K = 1 ise hidrostatik basınç, K 1 ise anizotropik basınç) σ yb 5γQ c γ=2.65 t/m 3 alındığında; σ yb Q σ b,lab σ yb 2.86 Q σ b,lab 0.333, MPa

32 TÜNELLERDE DÜŞEY/YATAY YERDEĞİŞTİRMELERİN KESTİRİMİ İÇİN SAYISAL ÖRNEK Verilenler: Tünel Çapı, D = 8 m Tünel aks derinliği, Z = 125 m Q faktörü, Q = 0.85 Tek eksenli basınç dayanımı laboratuvar - σ b,lab = 35 MPa Kaya kütlesi birim hacim ağırlığı, γ = 2.65 t/m 3 Düşey yer değiştirmeleri hesaplayınız. Çözüm Düşey gerilme, σ z = γ Z = = MPa Düşey Yer Değiştirme d mm mm 3. 0 cm Kaya kütlesinin tek eksenli basınç dayanımı σ yb MPa Düşey Mutlak Yer Değiştirme D d mm mm 6. 0 cm Kaynak: Yapı Merkezi ARGE Bölümü,

33 KAYA KÜTLESİNİN PERMEABİLİTE KATSAYISI KAYA KÜTLE ÖZELLİKLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ Genel: Barton, 2002 ye göre permeabilite katsayısı, L = = Q σlab,b RQD J J σ c r w lab,b Q. x x 100 J J SRF J.J.SRF n a -7 L =, Lugeon, 1 Lugeon 10 m / sn RQD.J. J. σ RQD= Kaya kütlesi göstergesi, % (0 < RQD < 100%) J n, J r, J a, J w = Çatlak seti sayısı, çatlak pürüzlülük durumu, çatlakların alternasyonu-ayrışması- ve su geliri/ basıncı ile ilintili faktör r w lab,b SRF= Gerilme azaltma faktörü n lab,b = Sağlam numunenin tek eksenli basınç dayanımı, MPa. a İfadeden görüleceği üzere permeabilite değeri, kaya kütlesini tanımlayan temel özelliklerden J n, J a, SRF ile doğru orantılı RQD, J r, J w ve lab,b ile ters orantılıdır. L ve V p büyüklüklerinin basınç dayanımına indirgenmiş Q c faktörü ile değişimleri izleyen şekilde verilmiştir (Barton, 2002). (Şekilde yer alan semboller: V p = Basınç P dalgasının ortamda yayılma hızı, km/sn, E y = Yerinde elastik modül) Kaya permeabilite katsayısına bağlı olarak çatlak koşullarının değerlendirilmesi aşağıdaki çizelgede belirtilmiştir (Look, 2007). Lugeon Eğer GSI olarak kaya kütlesi tanımlanmış ise aşağıdaki istatistiksel ilişkiler yardımıyla Q ve Qc değerleri bulunabilir. Ve Barton, 2002 abağından kaya kütlesinin permeabilite katsayısı Lugeon cinsinden kestirilebilir. GSI= RMR 5 RMR= GSI + 5 RMR> 23 (Hoek vd. 1995) (Barton 1995; 2000) Çatlak koşulu <1 Kapalı veya çatlaksız 1 5 Küçük çatlak açıklıkları 5 50 Bazı açık çatlaklar > 50 Çok açık çatlak Q 10 RMR Q 10 RMR Q c 10 GSI σ lab,b 100 σ lab,b < 100 MPa ise ( lab,b = Sağlam numunenin tek eksenli basınç dayanımı,mpa) Kaynak: Yapı Merkezi Ar Ge Bölümü,

34 KAYA KÜTLESİNİN SU GEÇİRGENLİĞİNİN LUGEON DEĞERİ İLE TANIMLANMASI V p Q c = Q σ ci 100 Not: 1Lugeon = 10-7 m/sn, Q=Q kaya kütle sınıflandırma sisteminde faktör Q c =Normalize edilmiş Q faktörü, σ ci =sağlam numunenin tek eksenli basınç dayanımı, MPa Q c 1 Lugeon, 1 MPa (10 bar) lık basınç altındaki 1 metrelik sondaj logunun, dakikada litre cinsinden su kaybı olarak tanımlanmaktadır. Sol da verilen abak, Lugeon değeri, normalize Q faktör (Q c ) ve sismik P dalgası hızı arasındaki ilişkiyi vermektedir. Bu ilişkinin tanımlanmasında iki farklı düzeltme yapılması gerekebilir. Derinlik Düzeltmesi Bilindiği gibi, geçirgenlik, K, artan derinlikle azalmaktadır. Böylece, Lugeon değerlerinin tünel üzerindeki örtü tabakasının kalınlığına bağlı olarak düzeltilmesi gerekmektedir. Porozite düzeltmesi Kaya kütlesinin porositesi %1 den büyük ise, Lugeon değerine ve normalize Q faktörüne porosite düzeltmesi uygulanması gerekir. Kaynak: Barton, 2002 ve Yapı Merkezi ARGE Bölümü,

35 KAYA KÜTLESİNİN PERMEABİLİTE KATSAYISININ BELİRLENMESİNDE DİĞER BİR AMPİRİK YAKLAŞIM Derinlikteki artış ile, kaya kütlesinin geçirgenliği azalmaktadır. Bu durum, su dolaşımını arttıran açık çatlakların yanal basınç etkisiyle kapanması açıklanabilir. istatistiksel ilişkileri aşağıda topluca verilmiştir. Denklem K = az b logk = logZ 36 Kaynak ve Açıklamalar Black (1987) a and b = regresyon sabitleri z= yeraltı suyu seviyesinden itibaren düşey derinlik, m Snow (1970) K = permeabilite katsayısı, ft 2 z = derinlik, ft K = logz+4 Carlson and Olsson (1977) z = derinlik, m K = K s e Ah logk = logZ logz logz 3 Burgess (1977) Z = derinlik, m K = K i 1 Z Z K = permeabilite katsayısı Kaynak: Hsu et al., 2011 den değiştirilmiştir. Literatürde verilen belli başlı K=f(Derinlik) Louis (1974) K s = yer yüzeyi yakınında permeabilite, m/sn H = derinlik, m A = hidrolik eğim 3 Wei et al. (1995) K i = yer yüzeyi yakınında permeabilite, m/sn Z = derinlik, m

36 KAYA KÜTLESİNİN PERMEABİLİTE KATSAYISININ BELİRLENMESİNDE DİĞER BİR AMPİRİK YAKLAŞIM Genel Bilgi Permeabilite katsayısı, K'nın Barton, 2002 tarafından önerilen Q sistemi ile ilişkisinin yanı sıra, diğer bir kaya kütle sınıflandırma sistemi olan "HC Sistemi" ne bağlı olarak da kestirmek mümkündür. Aşağıda HC faktörü ile permeabilite katsayısı K arasında türetilen iki ampirik ilişki verilmektedir. Permeabilite Katsayısı, K (m/sn) K = HC 1.380, R 2 = K = HC 1.342, R 2 = HC Faktörü HC = 1 RQD 100 DI 1 GCD LPI Kaya Kütle Kalitesi Tanımlama Faktörü, RQD Çatlak Dolgusu Tanımlama (Gouge Content Designation) İndeksi GCD Değeri RQD = R s R T %100 R G GCD = R T R S Derinlik Indeksi, DI DI = 1 L c L T LPI=Litoloji geçirgenlik indeksi (bknz. EK I) R s = sağlam numunenin yada 100 mm'den uzun karot parçalarının toplam uzunluğu, m R T =toplam karot uzunluğu, m R G =çatlak dolgusunun toplam uzunluğu, m L c =sondajda test aralığının orta derinliği, m L T =toplam sondaj uzunluğu, m Kaynak: Hsu et al., 2011 den değiştirilmiştir. 37

37 Kaya Kütlesi Hidrolik İletkenliği, K, m/sn KAYA KÜTLESİNİN PERMEABİLİTE KATSAYISININ BELİRLENMESİNDE DİĞER BİR AMPİRİK YAKLAŞIM HB HB HB HC değerindeki artış ile kaya kütlesinin geçirgenliğinin arttığı anlaşılmaktadır K = HC 1.380, R 2 = K = HC 1.342, R 2 = Tüm verileri içerir. Sadece HB verilerini içerir. Mühendis, bulunan K değerini Q faktörüne dayandırılan yöntemin sonucu ile tahkik etmelidir HC Değeri Kaynak: Hsu et al., 2011 den değiştirilmiştir. 38

38 TÜNELLERDE SU GELİRİNİN KESTİRİLMESİ SAYISAL ÖRNEK Verilenler Basınç yüksekliği, H= 100 m Kaya kütlesinin ortalama permeabilitesi, k = 4x10 5 m/sn Belirlenen 10 m tünel uzunluğu için beklenen su geliri, Q = 68 lt/sn YASS = Yer altı su seviyesi Kaynak: Marinos, 2005 den değiştirilmiştir. 39

39 Su Geliri (lt/min) NORVEÇ DENİZALTI TÜNELCİLİĞİNDE ÖRTÜ TABAKASININ SU GELİRİNE ETKİSİ Tünel inşaası tamalandığı anda su geliri Tünel inşaası tamalandıktan 2-9 yıl sonra su geliri Zemin Örtüsü En büyük eğim Deniz Tünel Minimum Kaya Örtüsü En büyük eğim Zayıflık Zonu No Proje Bitiş tarihi Anakaya Kesit, m 2 Toplam tünel uzunluğu, km Minimum kaya örtüsü, m Deniz altında maksimum derinlik, m 2 Ellingsøy 1987 Gnays 68 3, Valderøy 1987 Gnays 68 4, Kvalsund 1988 Gnays 43 1, Godøy 1989 Gnays 52 3, Hvaler 1989 Gnays 45 3, Flekkerøy 1989 Gnays 46 2, Nappstraumen 1990 Gnays 55 1, Fannefjord 1991 Gnays 54 2, Maursund 1991 Gnays 43 2, Byfjord 1992 Fillit 70 5, Mastrafjord 1992 Gnays 70 4, Freifjord 1992 Gnays 70 5, Hitra 1994 Gnays 70 5, Tromsøysund 1994 Gnays 60 a 3, a Çift tüp Kaynak: Modified from Nilsen et al.,

40 Gnays Gnays Gnays Gnays Gnays Gnays GENİŞ BİR ZAYIFLIK/FAY ZONUNUN GEÇİLMESİ DURUMUNDA BEKLENEN GÖÇÜĞE MÜDAHALE TEKNİĞİ NORVEÇ SU ALTI TÜNEL TEKNİĞİ- Norveç denizaltı tünel pratiğinde kazı işleminde delme artı patlatma yöntemi yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu çalışma şekli değişen jeolojik/hidrojeolojik koşullara, en etkin şekilde uyan yöntemdir. Kabul edilen 300 lt/dk.km tünel uzunluğu için kabul edilen su gelirini bu seviyeye getirmek için, ön sondajlar açılarak özel çimento enjeksiyonu uygulanır. Bu operasyonların bugünün enjeksiyon tekniğinde uygulanabilecek maksimum su basıncı 10 MPa mertebesindedir. (Eğer su geliri yukarıda belirtilen miktarın altında ise böyle tünel kesitlerinde enjeksiyon işlemi uygulanmaz. Gnays Gnays Gnays Gnays Gnays Gnays ~ +160 m ~ +160 ~ +160 m m ~ +160 m Gnays ~ +160 m ~ +160 m Zemin Zemin Zemin Atlantik Okyanusu Atlantik Okyanusu Atlantik Okyanusu Atlantik Zemin Okyanusu Zemin ~ +160 m Atlantik Okyanusu ~ +160 m Atlanti Okyanu Zemin Zemin Kırıklı/Çatlaklı Radyal Bulonlar Enjeksiyon Püskürtme Beton Biriken malzeme Kaynak: Nilsen et al., 2012 den değiştirilmiştir. 41

41 TÜNELCİLİK PRATİĞİNDE KABUL EDİLEBİLİR MAKSİMUM SU GELİRLERİ Yerleşim bölgelerindeki tünellerde 100 m tünel uzunluğu için, kabul edilebilir su geliri limiti 2-10 litre/dakika dır. Denizaltı tünelleri ve yerleşim dışı bölgelerdeki tünellerde 100 m tünel uzunluğu için, kabul edilebilir su geliri limiti litre/dakika dır. Herhangi bir özel şart içermeyen tünellerde 100 m tünel uzunluğu için, kabul edilebilir su geliri limiti 30 litre/dakika dır. Çeşitli kabuledilebilir limit değerleri, yeraltı suyu seviyesindeki değişimi nedeni ile tünelin farklı bölgeleri için uygulanabilir. Yukarıda belirtilen değerlerdeki su geliri ise tünel içi drenaj sistemi (boyutlandırılmış su kanalı/pompa hacimleri vs.) ile boşaltılır. Kaynak: GrØv, 2012 den değiştirilmiştir. 42

42 TÜNEL KULLANIMINA BAĞLI OLARAK İZİN VERİLEBİLİR SU SIZINTI MİKTARI Kaynak: Specification for tunnelling, BTS 2010 den değiştirilmiştir. 43

43 SU GEÇİRİMSİZLİĞİNİ SAĞLAMAK İÇİN DELME+PATLATMA TÜNELLERDE YAPILAN ÖN ENJEKSİYON UYGULAMALARI A) Tünel açılırken tünel arınının önünden açılan sondaj B) Genelde su geçirgen zon ile tünel arını arasında 8-12 m mesafe bırakılır. C) 15 m 20 m uzunluğunda enjeksiyon delgilerinin açılması D) Kaya kütlesinin birincil enjeksiyonu ve geçirimli zon E) Birincil enjeksiyonun kalite kontrolü için enjeksiyon deliklerinin denetlenmesi Genellikle su gelirini kontrol etmek veya kötü kaya kütle/zemin koşullarının tespiti amacıyla tünel arınının önünden ön sondajlar yapılmaktadır. (Delme+Patlatma) yöntemi ile açılan tünellerde, su geçirimsizliğini sağlamak amacıyla yapılacak olan ön enjeksiyon uygulaması başlıca 5 aşamadan oluşmaktadır. Şematik olarak solda görülen şekil, bu aşamaları özetlemektedir. Su gelirine neden olabilecek bir zonunun tespiti durumunda, ön enjeksiyon yapılması gereklidir. Bu durumda, ek enjeksiyon sondajlarıda yapılabilir. Enjeksiyon sonrası, birincil enjeksiyonunun kalite kontrolünün denetlenmesi, su gelirinin izin verilebilir düzeye indirilmesi için önem oluşturmaktadır. Kaynak: Palmström, A., Huang, Z.,

44 ÖN TASARIM İÇİN ÖNERİLEN ENJEKSİYON DELİK ARALIĞI Kaynak: Boge ve Johansen, 1995 den Nilsen ve Palmström,

45 KAYA KÜTLESİNİN PERMEABİLİTESİ VE ÇİMENTO ENJEKSİYON UYGULAMA LİMİTLERİ Kaynak: Heuner,

46 ENJEKSİYON KARIŞIMINDA KULLANILAN ÇİMENTO TÜRÜ Enjeksiyon karışımında kullanılan çimentonun dane boyutuna bağlı olarak enjeksiyon çatlak açıklığı belirlenebilir. Yerleşim bölgelerindeki tünellerde, çatlaklar 0.02 mm ye kadar izin verilebilir. Ayrıca, sığ tünellerde enjeksiyon işlemi sırasında uygulanan basınç mutlaka "bina/zemin kabarması" açısından tahkik edilmelidir. Normal İnce Çimento Enjeksiyon çatlak açıklığı = 3 x Çimento dane boyutu Kaynak: GrØv, 2012 den değiştirilmiştir. Yerleşim bölgelerindeki tüneller için 0.02 mm lik çatlaklar 47 mm

47 NORVEÇ DENİZALTI TÜNELLERİNDE UYGULANAN KAZI DESTEK SİSTEMLERİ VE SU GELİRLERİ Tünel İlerlemesi (m/hafta) Kaynak: Nilsen, Palmstrom,?, 48

48 İyi Orta Zayıf NORVEÇ TÜNEL PRATİĞİNDE BİRİM TÜNEL UZUNLUĞU İÇİN MALİYETLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ -FANNEFİORD TÜNEL ÖRNEĞİ- Fannefiord Tüneli (Tamamlanma Tarihi :1991) Kesit Alanı: 55 m 2 En büyük eğim: %8.5 Uzunluk:2743 m En derin nokta: 100 m Kazı Kaya bulonu Püskürtme Beton Beton kaplama Birim tünel uzunluğu için ortalama maliyet 8000 İncelemeSondajı ve enjeksiyon Su/Don yalıtımı Polietilen köpük Su/Don yalıtımı Polietilen köpük yangın koruma (püskürtme beton) Su/Don yalıtımı cam lifi/alüminyum Su/Don yalıtımı hafif beton USD/metre 1000 NOK/metre Kaya iksası Kazı (Delme ve Patlatma) İncelemeSondajı ve enjeksiyon Su kalkanları Planlama, Araştırma ve Denetim Yol temeli ve kaplama Elektrik ekipman ve havalandırma Drenaj ve Pompa ekipmanı Not: Bu ülkeler için yıllık maliyetler %5 artış oranı ile 2014 yılına yaklaşık olarak getirilebilir. Kaya Kütlesi Kalitesi USD/metre Kaynak:Palmström ve Naas, 1993 den değiştirilmiştir. 49

49 Haftalık İlerleme Hızı (m/hafta) Kazı Maliyeti (NOK/m) NORVEÇ TÜNEL PRATİĞİNDE BİRİM TÜNEL UZUNLUĞU İÇİN MALİYETLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ Yılık bazda haftalık ilerleme ve maliyet analizleri, kazı alanı 60 m 2 olan 3 km uzunluğunda iki şeritli karayolu tünel için yapılmıştır. Haftalık ilerlemelerde, 2005 yılında, 1975 yılına göre %60 lık bir artış görülmektedir. Birim kazı maliyetlerinde, yıllara bağlı olarak göreceli olarak arttığı gözlenmektedir. (Örneğin, 2005 yılında, maliyetin, yaklaşık NOK/m). Haftalık çalışma süresi 100 saat Haftalık çalışma süresi değişken Yıllar Yıllar Not: Bu ülkeler için, yıllık maliyetler %4 artış oranı ile 2014 yılına kalibre edilebilir (2015 itibari ile 1 NOK USD). Kaynak: Broch et al., 2008 den değiştirilmiştir.. 50

50 BAŞARILI BİR DENİZALTI TÜNEL ÖRNEĞİ: MELEN PROJESİ Yüklenici: STFA + Mosmetrostoy ve Türk ALKE Proje Bedeli: ~120 milyon US$ Tünel Uzunluğu: 5,5 km EPB-TBM Çapı: 6,15 m Proje Arın Basıncı: ~4 bar Minimum Kaya Örtüsü Derinliği: 35 m TBM Tünelin Mak. Derinliği: 135 m (65m-deniz) Formasyon: Dolayoba/Kartal formasyonu Avrupa Yakası Sarıyer Kaynak: Anagnostou (2010) ve Bakır ve diğ. (2011) Killi kireçtaşı, kalkerli şeyl, kumtaşı, GSI: (deniz altı bölümü), Dayk (Andesit/diyabaz) kalınlığı: 1-70 m Beykoz Anadolu Yakası Ölçeksiz Alüvyon TÜNEL DELME MAKİNESİ İLE AÇILAN KISIM (3,4 km) DEL+PATLAT YÖNTEMİ İLE AÇILAN KISIM TBM tüneli en derin noktası Kaynak: Gerek ve diğ. (2010) 51

51 Gereken Arın Basıncı, P arın (kpa) MELEN PROJESİ NDE ARIN BASINCININ "FAY / ZAYIFLIK ZONU" KALINLIĞI CİNSİNDEN HESAPLANMASI (en derin nokta) Deniz Sağlam Şeyl 600 P arın,max 500 kpa (5 bar) P arın 500 d Killi Fay A B C Kayma Mekanizması Problem Tanımı P a =0 P a =0 P a =0 Arın basıncı 0 olan koşullar çalışmadan bakılınca en derin nokta için, fay/zayıflık zonu kallınlığı 6 m olmaktadır Fay/Zayıflık Zonu Kalınlığı, d (m) (Siltli killi fay dolgusunun drenajsız kayma dayanımı, s u, 40 kpa kabul edilmiştir.) Kaynak: Anagnostou (2010), sayfa 4, Şekil 7. 52

52 EVET HAYIR HAYIR HAYIR EVET EVET DENİZALTI PROJELERİNDE ÖNENJEKSİYON İŞLEMİNE KARAR VERME ADIMLARI:MELEN TÜNEL PROJESİ Darbeli sondaj için 2 inceleme sondajının (L=35 m) yürütülmesi Kuru Zemin? 30 m için kazıya devam et HAYIR Zemin/Kaya özellikleri belirlemek için sondaj yapılması 2 m kalınlığından daha az zayıf zon Zayıf zon =Kırıklı/çatlaklı kaya? Sondaj verisinin gösterdiği zayıf zon? EVET EVET HAYIR Kırıklı/çatlaklı kaya EVET Q > 25 lt/min? HAYIR EVET Geçirimsiz Kil? EVET Q > 25 lt/min? Enjeksiyon Uygulaması Enjeksiyon Uygulaması HAYIR HAYIR Stabilizasyon ve Geçirimsizlik için Enjeksiyon Kapalı Moda Geçiş Kaynak: Anagoustou et al., 2008 ve Anagoustou, 2010 dan değiştirilmiştir. 53

53 Fay/Zayıflık Zonu Fay/Zayıflık Zonu CEBELİTARIK DEMİRYOLU TÜNEL PROJESİ Havalandırma şaftı Plan Proje Özellikleri 400 Havalandırma şaftı Varış noktaları arası uzaklık : 42 km Toplam tünel uzunluğu : 38.7 km Denizaltı tünel uzunluğu: 27.7 km En derin noktadaki minimum örtü tabakası: 175 m Kuzey Portalı Havalandırma şaftı Pompalama İstasyonu Havalandırma şaftı Güney Portalı Maksimum eğim: % İki adet demiryolu tüneli, Ø7.5 m Bir basınçlı servis/güvenlik tüneli, Ø4.5 m İki kıyı arası uzunluk: m Şaftlar arası uzunluk: 28.1 m Toplam Tünel Uzunluğu : m Boyuna Kesit 40 km Servis/güvenlik tüneli, 340 m lik bağlantılarla iki tane tünele bağlanır. Ø7.5 m Doğu Demiryolu Tüneli -2. Aşama- Servis/Güvenlik Tüneli Batı Demiryolu Tüneli -1. Aşama- Ø7.5 m Bağlantı tüneli ~ 340 m Kaynak: SNED SECEG, 2007 den değiştirilmiştir. 54 Enkesit

54 Derinlik (m) CEBELİTARIK BOĞAZ GEÇİŞİNDEKİ FAY BREŞ ZONLARI Cebelitarık Boğaz Geçişi İçin Muhtemel İki Güzergah Tünel Uzunluğu (m) D=63 mm Örnek Fay Breşi Sondaj No: KF-19 Numune No:Z10 Kaynak: Dong et al., Örnek Fay Breşi Sondaj No: KF-19 ( m) Numune No:Z09 55

55 KİL Kütlece Yüzdesi (%) CEBELİTARIK BOĞAZ GEÇİŞİNDEKİ FAY BREŞ ZONLARININ TANE DAĞILIMI VE INDEKS ÖZELLİKLERİ Parametre Sayısal Değer Toplam Birim Ağırlık (kn/m 3 ) 21,52 Su içeriği (%) 17 Numune No Kuru Birim Ağırlık (kn/m 3 ) 18,42 Katı Partiküllerin Birim Ağırlığı(kN/m 3 ) 27,30 Porozite(%) 32 SİLT KUM ÇAKIL Doygunluk Derecesi (%) 95 Tane boyutu (mm) Cebelitarık Boğaz Geçişindeki Breşlerin Tane Dağılımı Breşler, genel olarak silt ve kum ile temsil edilebilir. Boşluk Oranı 0,48 Likit Limit, LL (%) 49 Plastik Limit, PL (%) 22 Plastiklik İndeksi, PI (%) 27 Aktivite 0,77 Kaynak: Dong et al.,

56 İçsel Sürtünme Açısı, ф' ( o ) Permeabilite Katsayısı,K (m/sn) Derinlik (m) Alt Zon Üst Zon Kohezyon, c' (MPa) CEBELİTARIK BOĞAZ GEÇİŞİ PROJESİNDEKİ BREŞ ZONLARININ EFEKTİF KAYMA PARAMETRELERİ Muhtemel İlişki Eğrisi c' =f(derinlik) Muhtemel eğri yaklaşımında ihmal edilmiştir. Tünel Uzunluğu (m) Muhtemel İlişki Eğrisi, ϕ' =f(derinlik) Üst Zon Alt Zon Derinlik (m) Muhtemel İlişki Eğrisi K=f(Derinlik) Derinlik (m) Derinlik (m) Kaynak: Modified from Dong et al.,

DENİZALTI TÜNELLERİ VE TASARIM İLKELERİ

DENİZALTI TÜNELLERİ VE TASARIM İLKELERİ DENİZALTI TÜNELLERİ VE TASARIM İLKELERİ Hazırlayanlar: Prof. Dr. Müh. Ergin ARIOĞLU Yük. Müh. Fatma Sevil MALCIOĞLU Dr. Müh. Burak GÖKÇE 06 Mart 2015 Yıldız Teknik Üniversitesi Davutpaşa Kongre ve Kültür

Detaylı

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ İnşaat Mühendisliği Bölümü. TÜNEL DERSİ Ergin ARIOĞLU

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ İnşaat Mühendisliği Bölümü. TÜNEL DERSİ Ergin ARIOĞLU YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ İ 2. Bölüm Ek Notları (Marmaray Projesi nde Yapılan Sondaj Çalışmalarının Sayısal Değerlendirilmesi) Prof. Dr. Müh. Yapı Merkezi AR&GE Bölümü Mart

Detaylı

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ İnşaat Mühendisliği Bölümü. TÜNEL DERSİ Ergin ARIOĞLU İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ M ÇEŞİTLİ UYGULAMALAR. Yapı Merkezi AR&GE Bölümü

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ İnşaat Mühendisliği Bölümü. TÜNEL DERSİ Ergin ARIOĞLU İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ M ÇEŞİTLİ UYGULAMALAR. Yapı Merkezi AR&GE Bölümü YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ M İĞİ BÖLÜMÜ ÇEŞİTLİ UYGULAMALAR Prof. Dr. Müh. M Yapı Merkezi AR&GE Bölümü B 2009 1 UYGULAMA 1: Çok ayrışmış kaya kütlesinde açılan derin bir tünelin tavanına

Detaylı

Prof. Dr. Osman SİVRİKAYA Zemin Mekaniği I Ders Notu

Prof. Dr. Osman SİVRİKAYA Zemin Mekaniği I Ders Notu HAFTALIK DERS PLANI Hafta Konular Kaynaklar 1 Zeminle İlgili Problemler ve Zeminlerin Oluşumu [1], s. 1-13 2 Zeminlerin Fiziksel Özellikleri [1], s. 14-79; [23]; [24]; [25] 3 Zeminlerin Sınıflandırılması

Detaylı

ATIK BARAJLARINDA UYGULANAN JEOTEKNİK ÇALIŞMALAR; GÜMÜŞTAŞ (GÜMÜŞHANE) ÖRNEĞİ SELÇUK ALEMDAĞ ERDAL GÜLDOĞAN UĞUR ÖLGEN

ATIK BARAJLARINDA UYGULANAN JEOTEKNİK ÇALIŞMALAR; GÜMÜŞTAŞ (GÜMÜŞHANE) ÖRNEĞİ SELÇUK ALEMDAĞ ERDAL GÜLDOĞAN UĞUR ÖLGEN ATIK BARAJLARINDA UYGULANAN JEOTEKNİK ÇALIŞMALAR; GÜMÜŞTAŞ (GÜMÜŞHANE) ÖRNEĞİ SELÇUK ALEMDAĞ ERDAL GÜLDOĞAN UĞUR ÖLGEN Bu çalışmada; Gümüşhane ili, Organize Sanayi Bölgesinde GÜMÜŞTAŞ MADENCİLİK tarafından

Detaylı

Ders Notları 3 Geçirimlilik Permeabilite

Ders Notları 3 Geçirimlilik Permeabilite Ders Notları 3 Geçirimlilik Permeabilite Zemindeki mühendislik problemleri, zeminin kendisinden değil, boşluklarında bulunan boşluk suyundan kaynaklanır. Su olmayan bir gezegende yaşıyor olsaydık, zemin

Detaylı

Sıvılaşma hangi ortamlarda gerçekleşir? Sıvılaşmaya etki eden faktörler nelerdir? Arazide tahkik; SPT, CPT, Vs çalışmaları

Sıvılaşma hangi ortamlarda gerçekleşir? Sıvılaşmaya etki eden faktörler nelerdir? Arazide tahkik; SPT, CPT, Vs çalışmaları SIVILAŞMA Sıvılaşma Nedir? Sıvılaşma hangi ortamlarda gerçekleşir? Sıvılaşmaya etki eden faktörler nelerdir? Sıvılaşmanın Etkileri Geçmiş Depremlerden Örnekler Arazide tahkik; SPT, CPT, Vs çalışmaları

Detaylı

İMAR PLANINA ESAS JEOLOJİK-JEOTEKNİK ETÜT RAPORU

İMAR PLANINA ESAS JEOLOJİK-JEOTEKNİK ETÜT RAPORU AR TARIM SÜT ÜRÜNLERİ İNŞAAT TURİZM ENERJİ SANAYİ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ İMAR PLANINA ESAS JEOLOJİK-JEOTEKNİK ETÜT RAPORU ÇANAKKALE İLİ GELİBOLU İLÇESİ SÜLEYMANİYE KÖYÜ TEPELER MEVKİİ Pafta No : ÇANAKKALE

Detaylı

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ İnşaat Mühendisliği Bölümü. TÜNEL DERSİ Ergin ARIOĞLU

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ İnşaat Mühendisliği Bölümü. TÜNEL DERSİ Ergin ARIOĞLU YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ Genişletilmiş 9. Bölüm (Permeabilite katsayısı,tünellerde su geliri ve hesaplanması, Suyun etkileri, Çimento enjeksiyonu, Su kanal kesit boyutları

Detaylı

1. GİRİŞ 2. ETÜT ALANI JEOLOJİSİ

1. GİRİŞ 2. ETÜT ALANI JEOLOJİSİ 1. GİRİŞ 1.1 Raporun Amacı Bu rapor, Ödemiş-Aktaş Barajı Kat i Proje kapsamında yer alan baraj gövde dolgusunun oturacağı temel zeminini incelemek, zemin emniyet gerilmesi ve proje yükleri altında temelde

Detaylı

10. KONSOLİDASYON. Konsolidasyon. σ gerilmedeki artış zeminin boşluk oranında e azalma ve deformasyon yaratır (gözeneklerden su dışarı çıkar).

10. KONSOLİDASYON. Konsolidasyon. σ gerilmedeki artış zeminin boşluk oranında e azalma ve deformasyon yaratır (gözeneklerden su dışarı çıkar). . KONSOLİDASYON Konsolidasyon σ gerilmedeki artış zeminin boşluk oranında e azalma ve deformasyon yaratır (gözeneklerden su dışarı çıkar). σ nasıl artar?. Yeraltısuyu seviyesi düşer 2. Zemine yük uygulanır

Detaylı

YENİLME KRİTERİ TEORİK GÖRGÜL (AMPİRİK)

YENİLME KRİTERİ TEORİK GÖRGÜL (AMPİRİK) YENİLME KRİTERİ Yenilmenin olabilmesi için kayanın etkisinde kaldığı gerilmenin kayanın dayanımını aşması gerekir. Yenilmede en önemli iki parametre gerilme ve deformasyondur. Tasarım aşamasında bunlarda

Detaylı

Üst yapı yüklerinin bir bölümü ya da tümünü zemin yüzünden daha derinlerdeki tabakalara aktaran

Üst yapı yüklerinin bir bölümü ya da tümünü zemin yüzünden daha derinlerdeki tabakalara aktaran Üst yapı yüklerinin bir bölümü ya da tümünü zemin yüzünden daha derinlerdeki tabakalara aktaran temel derinliği/temel genişliği oranı genellikle 4'den büyük olan temel sistemleri derin temeller olarak

Detaylı

YOL İNŞAATINDA GEOSENTETİKLERİN KULLANIMI

YOL İNŞAATINDA GEOSENTETİKLERİN KULLANIMI YOL İNŞAATINDA GEOSENTETİKLERİN KULLANIMI Erhan DERİCİ Selhan ACAR Tez Danışmanı Yard. Doç. Dr. Devrim ALKAYA Geotekstil Nedir? İnsan yapısı bir proje, yapı veya sistemin bir parçası olarak temel elemanı,

Detaylı

KARADENİZ MÜHENDİSLİK

KARADENİZ MÜHENDİSLİK KARADENİZ MÜHENDİSLİK BAĞLIK MAH. ŞEHİT RIDVAN CAD. NO:25/1 KDZ EREĞLİ / ZONGULDAK TEL & FAX : 0 (372) 322 46 90 GSM : 0 (532) 615 57 26 ZONGULDAK İLİ EREĞLİ İLÇESİ KIYICAK KÖYÜ İNCELEME ALANI F.26.c.04.c.4.d

Detaylı

1 GERİLME-BİRİM DEFORMASYON

1 GERİLME-BİRİM DEFORMASYON Kaya Mekaniği - ilkeleri, uygulamaları İçindekiler Sunuş...... Önsöz......... v vii 1 GERİLME-BİRİM DEFORMASYON.. 1 1.1 GERİLME....... 3 1.2 DÜZLEMDEKİ GERİLMELER VE GERİLME ÇEVİRİMİ (TRANSFORMASYON)...

Detaylı

BÖLÜM II D. YENİ YIĞMA BİNALARIN TASARIM, DEĞERLENDİRME VE GÜÇLENDİRME ÖRNEKLERİ

BÖLÜM II D. YENİ YIĞMA BİNALARIN TASARIM, DEĞERLENDİRME VE GÜÇLENDİRME ÖRNEKLERİ BÖLÜM II D ÖRNEK 1 BÖLÜM II D. YENİ YIĞMA BİNALARIN TASARIM, DEĞERLENDİRME VE GÜÇLENDİRME ÖRNEKLERİ ÖRNEK 1 İKİ KATLI YIĞMA OKUL BİNASININ DEĞERLENDİRMESİ VE GÜÇLENDİRİLMESİ 1.1. BİNANIN GENEL ÖZELLİKLERİ...II.1/

Detaylı

Seyrantepe Yaya Tünelleri Seyrantepe Pedestrian Tunnels

Seyrantepe Yaya Tünelleri Seyrantepe Pedestrian Tunnels Seyrantepe Yaya Tünelleri Seyrantepe Pedestrian Tunnels Özgür KURUOĞLU 1 Atilla HOROZ 2 Anıl ERCAN 3 Kürşad ELMALI 3 ÖZ Bu makale kapsamında, İstanbul Metrosu 3. Aşama - 4.Levent Ayazağa Kesimi İnşaat

Detaylı

DALGA YAYILMASI Sonsuz Uzun Bir Çubuktaki Boyuna Dalgalar SıkıĢma modülü M={(1- )/[(1+ )(1-2

DALGA YAYILMASI Sonsuz Uzun Bir Çubuktaki Boyuna Dalgalar SıkıĢma modülü M={(1- )/[(1+ )(1-2 DALGA YAYILMASI Sonsuz Uzun Bir Çubuktaki Boyuna Dalgalar SıkıĢma modülü = M={(1- )/[(1+ )(1-2 )]}E E= Elastisite modülü = poisson oranı = yoğunluk V p Dalga yayılma hızının sadece çubuk malzemesinin özelliklerine

Detaylı

BİNA VE BİNA TÜRÜ YAPILAR (KATEGORİ 2 ve 3) İÇİN PARSEL BAZINDA DÜZENLENECEK ZEMİN VE TEMEL ETÜDÜ (GEOTEKNİK) DEĞERLENDİRME RAPORU FORMATI

BİNA VE BİNA TÜRÜ YAPILAR (KATEGORİ 2 ve 3) İÇİN PARSEL BAZINDA DÜZENLENECEK ZEMİN VE TEMEL ETÜDÜ (GEOTEKNİK) DEĞERLENDİRME RAPORU FORMATI TMMOB İNŞAAT MÜHENDİSLERİ ODASI Necatibey Cad. No:57 Kızılay / Ankara Tel: (0 312) 294 30 00 - Faks: (0 312) 294 30 88 www.imo.org.tr imo@imo.org.tr BİNA VE BİNA TÜRÜ YAPILAR (KATEGORİ 2 ve 3) İÇİN PARSEL

Detaylı

Yığma yapı elemanları ve bu elemanlardan temel taşıyıcı olan yığma duvarlar ve malzeme karakteristiklerinin araştırılması

Yığma yapı elemanları ve bu elemanlardan temel taşıyıcı olan yığma duvarlar ve malzeme karakteristiklerinin araştırılması Yığma yapı elemanları ve bu elemanlardan temel taşıyıcı olan yığma duvarlar ve malzeme karakteristiklerinin araştırılması Farklı sonlu eleman tipleri ve farklı modelleme teknikleri kullanılarak yığma duvarların

Detaylı

Ders Notları 2. Kompaksiyon Zeminlerin Sıkıştırılması

Ders Notları 2. Kompaksiyon Zeminlerin Sıkıştırılması Ders Notları 2 Kompaksiyon Zeminlerin Sıkıştırılması KONULAR 0 Zemin yapısı ve zemindeki boşluklar 0 Dolgu zeminler 0 Zeminin sıkıştırılması (Kompaksiyon) 0 Kompaksiyon parametreleri 0 Laboratuvar kompaksiyon

Detaylı

JEOLOJİK ETÜT İŞLERİ JEOFİZİK ETÜT İŞLERİ İŞİN ADI ESKİ POZ NO YENİ POZ NO

JEOLOJİK ETÜT İŞLERİ JEOFİZİK ETÜT İŞLERİ İŞİN ADI ESKİ POZ NO YENİ POZ NO JEOLOJİK ETÜT İŞLERİ Jeolojik etüt ( 1/5000 ölçekli ) 38.1101 Jeolojik rapor yazımı ( 1/5000 ölçekli ) 38.1102 jeoteknik etüt ( 1/1000 ölçekli ) 38.1103 Jeolojik rapor yazımı ( 1/1000 ölçekli ) 38.1104

Detaylı

Su seviyesi = ha Qin Kum dolu sütun Su seviyesi = h Qout

Su seviyesi = ha Qin Kum dolu sütun Su seviyesi = h Qout Su seviyesi = h a in Kum dolu sütun out Su seviyesi = h b 1803-1858 Modern hidrojeolojinin doğumu Henry Darcy nin deney seti (1856) 1 Darcy Kanunu Enerjinin yüksek olduğu yerlerden alçak olan yerlere doğru

Detaylı

JEM 302 MÜHENDİSLİK JEOLOJİSİ UYGULAMA NOTLARI

JEM 302 MÜHENDİSLİK JEOLOJİSİ UYGULAMA NOTLARI ANKARA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ JEOLOJİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ JEM 302 MÜHENDİSLİK JEOLOJİSİ UYGULAMA NOTLARI Dr. Koray ULAMIŞ Şubat 2010 Ankara Ad Soyad : Numara : JEM 302 Mühendislik Jeolojisi

Detaylı

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KAYA MEKANİĞİ DERSİ LABORATUVARI. (2014-2015 Güz Dönemi) NOKTA YÜK DAYANIMI DENEYİ

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KAYA MEKANİĞİ DERSİ LABORATUVARI. (2014-2015 Güz Dönemi) NOKTA YÜK DAYANIMI DENEYİ KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KAYA MEKANİĞİ DERSİ LABORATUVARI (2014-2015 Güz Dönemi) NOKTA YÜK DAYANIMI DENEYİ THE POINT LOAD TEST DENEY:4 Amaç ve Genel Bilgiler: Bu deney, kayaçların

Detaylı

İnşaat Mühendisliği Bölümü. Niğde Üniversitesi Toprak İşleri Ders Notları TOPRAK İŞLERİ. Dersin Amacı

İnşaat Mühendisliği Bölümü. Niğde Üniversitesi Toprak İşleri Ders Notları TOPRAK İŞLERİ. Dersin Amacı TOPRAK İŞLERİ Dersin Amacı Ulaştırma projelerinin yapımında gerekli olan toprak işleri konularında temel kavramların öğretilmesi. 1 Dersin Hedefleri Toprak işlerin hakkında genel bilgiye sahip 1 : olmak

Detaylı

NİĞDE ÜNİVERSİTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ, GEOTEKNİK ABD ZEMİN MEKANİĞİ DENEYLERİ

NİĞDE ÜNİVERSİTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ, GEOTEKNİK ABD ZEMİN MEKANİĞİ DENEYLERİ DANE BİRİM HACİM AĞIRLIK DENEYİ _ W x y ' f c - f c - w j ] Numune No 1 4 5 Kuru Zemin Ağırlığı (g), W, Su + Piknometre Ağırlığı (g), W Su + Piknometre + Zemin Ağırlığı (g), W Dane Birim Hacim Ağırlığı

Detaylı

İNŞAAT MÜHENDİSLERİ ODASI- İZMİR ŞUBESİ

İNŞAAT MÜHENDİSLERİ ODASI- İZMİR ŞUBESİ İNŞAAT MÜHENDİSLERİ ODASI- İZMİR ŞUBESİ GEOTEKNİK UYGULAMA PROJESİ ÖRNEĞİ 08.07.2014 Proje Lokasyonu Yapısal/Geoteknik Bilgiler Yapı oturum alanı yaklaşık 15000 m2 Temel alt kotu -13.75 m Konut Kulesi

Detaylı

TMMOB JEOFİZİK MÜHENDİSLERİ ODASI

TMMOB JEOFİZİK MÜHENDİSLERİ ODASI Asgari Fiyat Listesi Poz No İşin Adı i JF 1 GRAVİTE ÖLÇÜMLERİ VE HARİTALANMASI JF 1.1 250 m x 250 m karelaj Nokta 50 JF 1.2 100 m x 100 m karelaj Nokta 24 JF 1.3 50 m x 50 m karelaj Nokta 18 JF 1.4 25

Detaylı

ZEMİN MEKANİĞİ DENEYLERİ

ZEMİN MEKANİĞİ DENEYLERİ ZEMİN MEKANİĞİ DENEYLERİ Konsolidasyon Su muhtevası Dane dağılımı Üç eksenli kesme Deneyler Özgül ağırlık Serbest basınç Kıvam limitleri (likit limit) Geçirgenlik Proktor ZEMİN SU MUHTEVASI DENEYİ Birim

Detaylı

İSTANBUL UN JEOLOJİSİ SEMPOZYUMU - 4. İstanbul Paleozoyik inde Benzersiz Bir Mühendislik Projesi: Avrasya Tüneli

İSTANBUL UN JEOLOJİSİ SEMPOZYUMU - 4. İstanbul Paleozoyik inde Benzersiz Bir Mühendislik Projesi: Avrasya Tüneli İstanbul Paleozoyik inde Benzersiz Bir Mühendislik Projesi: Avrasya Tüneli Hazırlayanlar: Yük. Müh. Başar Arıoğlu, Seok Jae Seo, Dr. Rıfat Yoldaş, Dr. Müh. Hasan Burak Gökçe, Yük. Müh. Fatma Sevil Malcıoğlu,

Detaylı

ÇATI KONSTRÜKSİYONLARINDA GAZBETON UYGULAMALARI Doç.Dr.Oğuz Cem Çelik İTÜ Mimarlık Fakültesi Yapı Statiği ve Betonarme Birimi

ÇATI KONSTRÜKSİYONLARINDA GAZBETON UYGULAMALARI Doç.Dr.Oğuz Cem Çelik İTÜ Mimarlık Fakültesi Yapı Statiği ve Betonarme Birimi ÇATI KONSTRÜKSİYONLARINDA GAZBETON UYGULAMALARI Doç.Dr.Oğuz Cem Çelik İTÜ Mimarlık Fakültesi Yapı Statiği ve Betonarme Birimi ÖZET Donatılı gazbeton çatı panellerinin çeşitli çatı taşıyıcı sistemlerinde

Detaylı

ĐMAR PLANINA ESAS JEOLOJĐK-JEOTEKNĐK ETÜT RAPORU

ĐMAR PLANINA ESAS JEOLOJĐK-JEOTEKNĐK ETÜT RAPORU SAHĐBĐ ĐLĐ ĐLÇESĐ KÖYÜ MEVKĐĐ : BĐGA MERMER SANAYĐ VE TĐC. LTD. ŞTĐ : ÇANAKKALE : BĐGA : KOCAGÜR : SARIGÖL PAFTA NO : 6 ADA NO : -- PARSEL NO : 1731-1732-1734 ĐMAR PLANINA ESAS JEOLOJĐK-JEOTEKNĐK ETÜT

Detaylı

METRO İNŞAATININ KAZI VE DESTEKLEME AŞAMASIN DA TARİHİ SARKUYSAN BİNASINDA RİSK OLUŞTURMA MASI İÇİN ALINAN ÖNLEMLER ve YAPILAN JEOTEKNİK ÇALIŞMALAR

METRO İNŞAATININ KAZI VE DESTEKLEME AŞAMASIN DA TARİHİ SARKUYSAN BİNASINDA RİSK OLUŞTURMA MASI İÇİN ALINAN ÖNLEMLER ve YAPILAN JEOTEKNİK ÇALIŞMALAR METRO İNŞAATININ KAZI VE DESTEKLEME AŞAMASIN DA TARİHİ SARKUYSAN BİNASINDA RİSK OLUŞTURMA MASI İÇİN ALINAN ÖNLEMLER ve YAPILAN JEOTEKNİK ÇALIŞMALAR * H. Namık ERDİRİK ** Yusuf ECEL *** Sadık AYHAN ÖZET:

Detaylı

MEVZİİ İMAR PLANINA ESAS JEOLOJİK-JEOTEKNİK ETÜT RAPORU

MEVZİİ İMAR PLANINA ESAS JEOLOJİK-JEOTEKNİK ETÜT RAPORU SINIRLI SORUMLU KARAKÖY TARIMSAL KALKINMA KOOP. MEVZİİ İMAR PLANINA ESAS JEOLOJİK-JEOTEKNİK ETÜT RAPORU ÇANAKKALE İLİ BAYRAMİÇ İLÇESİ KARAKÖY KÖYÜ Pafta No : 1-4 Ada No: 120 Parsel No: 61 DANIŞMANLIK ÇEVRE

Detaylı

DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2015-2016 GÜZ YARIYILI

DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2015-2016 GÜZ YARIYILI DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2015-2016 GÜZ YARIYILI Yrd. Doç. Dr. Uğur DAĞDEVİREN 2 3 Genel anlamda temel mühendisliği, yapısal yükleri zemine izin verilebilir

Detaylı

TEMEL İNŞAATI ŞERİT TEMELLER

TEMEL İNŞAATI ŞERİT TEMELLER TEMEL İNŞAATI ŞERİT TEMELLER Kaynak; Temel Mühendisliğine Giriş, Prof. Dr. Bayram Ali Uzuner 1 2 Duvar Altı (veya Perde Altı) Şerit Temeller (Duvar Temelleri) 3 Taş Duvar Altı Şerit Temeller Basit tek

Detaylı

HEYELAN ETÜT VE ARAZİ GÖZLEM FORMU

HEYELAN ETÜT VE ARAZİ GÖZLEM FORMU HEYELAN ETÜT VE ARAZİ GÖZLEM FORMU İL HEYELAN AKTİVİTE DURUMU Olmuş Muhtemel Her ikisi FORMU DÜZENLEYENİN İLÇE AFETİN TARİHİ ADI SOYADI BELDE ETÜT TARİHİ TARİH KÖY GENEL HANE/NÜFUS İMZA MAH./MEZRA/MEVKİİ

Detaylı

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MADEN İŞLETME LABORATUVARI

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MADEN İŞLETME LABORATUVARI DENEY ADI: EĞİLME (BÜKÜLME) DAYANIMI TANIM: Eğilme dayanımı (bükülme dayanımı veya parçalanma modülü olarak da bilinir), bir malzemenin dış fiberinin çekme dayanımının ölçüsüdür. Bu özellik, silindirik

Detaylı

KAYIT FORMU TEL : 0 (354) 242 1002 FAKS :. 0 (354) 242 1005. E-MAİL 1 : zbabayev@erciyes.edu.tr E-MAİL 2 :...

KAYIT FORMU TEL : 0 (354) 242 1002 FAKS :. 0 (354) 242 1005. E-MAİL 1 : zbabayev@erciyes.edu.tr E-MAİL 2 :... Türkiye İnşaat Mühendisliği XVII. Teknik Kongre ve Sergisi KAYIT FORMU İnşaat Mühendisleri Odası TMMOB ADI SOYADI : Ziyafeddin BABAYEV KURULUŞ :. Erciyes Üniversitesi YAZIŞMA ADRESİ :. E.Ü. Yozgat Müh.

Detaylı

DERİVASYON VE DİPSAVAK TASARIMI İnş. Y. Müh. MURAT IŞILDAK

DERİVASYON VE DİPSAVAK TASARIMI İnş. Y. Müh. MURAT IŞILDAK KONU: SUNUM YAPAN: DERİVASYON VE DİPSAVAK TASARIMI İnş. Y. Müh. MURAT IŞILDAK Sunum İçeriği o Derivasyon Tipleri ve Kullanıldıkları durumlar Açık kanallı derivasyon Kondüvi (Aç-kapa Tünel) Tünel o Alpaslan

Detaylı

YAPI TEKNOLOJİSİ DERS-2

YAPI TEKNOLOJİSİ DERS-2 YAPI TEKNOLOJİSİ DERS-2 ÖZET Yer yüzündeki her cismin bir konumu vardır. Zemine her cisim bir konumda oturur. Cismin dengede kalabilmesi için konumunu koruması gerekir. Yapının konumu temelleri üzerinedir.

Detaylı

İLLER BANKASI A.Ş. İHALE DAİRESİ BAŞKANLIĞI

İLLER BANKASI A.Ş. İHALE DAİRESİ BAŞKANLIĞI İLLER BANKASI A.Ş. İHALE DAİRESİ BAŞKANLIĞI 2014 YILI JEOLOJİK - JEOTEKNİK ETÜTLER, JEOFİZİK ETÜTLER, JEOTEKNİK HİZMETLER İLE ZEMİN VE KAYA MEKANİĞİ LABORATUVAR DENEYLERİ BİRİM FİYAT CETVELİ Oğuzhan YILDIZ

Detaylı

Mühendislik Birimleri Laboratuarları 1. İnşaat Mühendisliği Birimi Laboratuarları Yapı Malzemeleri ve Mekanik Laboratuarı

Mühendislik Birimleri Laboratuarları 1. İnşaat Mühendisliği Birimi Laboratuarları Yapı Malzemeleri ve Mekanik Laboratuarı Mühendislik Birimleri Laboratuarları 1. İnşaat Mühendisliği Birimi Laboratuarları Mühendislik Birimleri bünyesinde yer alan İnşaat Mühendisliği Birimi Laboratuarları: Yapı Malzemeleri ve Mekanik Laboratuarı,

Detaylı

2.5.2. MÜHENDİSLİK JEOFİZİĞİ UYGULAMALARI

2.5.2. MÜHENDİSLİK JEOFİZİĞİ UYGULAMALARI 2.5.2. MÜHENDİSLİK JEOFİZİĞİ UYGULAMALARI 2.5.2.1. Sismik Refraksiyon (Kırılma) Etüdleri İstanbul ili Silivri ilçesi --- sınırları içinde kalan AHMET MEHMET adına kayıtlı Pafta : F19C21A Ada : 123 Parsel

Detaylı

Mühendislik Mimarlık Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü

Mühendislik Mimarlık Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü ÇEKME DENEYİ 1. DENEYİN AMACI Mühendislik malzemeleri rijit olmadığından kuvvet altında deforme olup, şekil ve boyut değişiklikleri gösterirler. Malzeme özelliklerini anlamak üzere mekanik testler yapılır.

Detaylı

YERALTI KAYA YAPILARININ SINIFLANDIRILMASI

YERALTI KAYA YAPILARININ SINIFLANDIRILMASI YERALTI KAYA YAPILARININ SINIFLANDIRILMASI TÜNEL: Farklı jeolojik ortamlar içerisinde farklı kullanım amaçlarına yönelik olarak açılan iki ucu açık yeraltı yapılarıdır. GALERİ: Çoğunlukla maden üretimi

Detaylı

Master Panel NOVA 5TM Çatı

Master Panel NOVA 5TM Çatı Master Panel NOVA 5TM Çatı Ürün Tanımı Yangın riskinin yüksek olduğu yapılarda ve azami yangın dayanımı istenen binalarda güvenle kullanılırken beş hadveli formuyla geniş açıklıkların güvenle geçilmesini

Detaylı

2015 YILI JEOLOJİK - JEOTEKNİK ETÜT VE HİZMET İŞLERİ, JEOFİZİK ETÜT İŞLERİ, ZEMİN VE KAYA MEKANİĞİ LABORATUVAR DENEYLERİ BİRİM FİYAT CETVELLERİ

2015 YILI JEOLOJİK - JEOTEKNİK ETÜT VE HİZMET İŞLERİ, JEOFİZİK ETÜT İŞLERİ, ZEMİN VE KAYA MEKANİĞİ LABORATUVAR DENEYLERİ BİRİM FİYAT CETVELLERİ İLLER BANKASI A.Ş. YATIRIM KOORDİNASYON DAİRESİ BAŞKANLIĞI 2015 YILI JEOLOJİK - JEOTEKNİK ETÜT VE HİZMET İŞLERİ, JEOFİZİK ETÜT İŞLERİ, ZEMİN VE KAYA MEKANİĞİ LABORATUVAR DENEYLERİ BİRİM FİYAT CETVELLERİ

Detaylı

ZEMİNLERİN KAYMA DİRENCİ

ZEMİNLERİN KAYMA DİRENCİ ZEMİNLERİN KYM İRENİ Problem 1: 38.m çapında, 76.m yüksekliğindeki suya doygun kil zemin üzerinde serbest basınç deneyi yapılmış ve kırılma anında, düşey yük 129.6 N ve düşey eksenel kısalma 3.85 mm olarak

Detaylı

TMMOB MADEN MÜHENDİSLERİ ODASI SÜREKLİ EĞİTİM MERKEZİ

TMMOB MADEN MÜHENDİSLERİ ODASI SÜREKLİ EĞİTİM MERKEZİ BİLİRKİŞİLİK/KAMULAŞTIRMA BİLİRKİŞİLİĞİ EĞİTİMİ 1- TMMOB Mevzuatı-Maden Mühendisleri Odası Mevzuatı 2- Bilirkişilik Mevzuatı 3- Hukuk Davalarında Bilirkişilik 4- Ceza Davalarında Bilirkişilik 5- İdari

Detaylı

8. TOPRAK ZEMİNLERİN TAŞIMA GÜCÜ (BEARING CAPACITY OF SOILS)

8. TOPRAK ZEMİNLERİN TAŞIMA GÜCÜ (BEARING CAPACITY OF SOILS) 8. TOPRAK ZEMİNLERİN TAŞIMA GÜCÜ (BEARING CAPACITY OF SOILS) TEMELLER (FOUNDATIONS) Temel, yapı ile zeminin arasındaki yapısal elemandır. Yapı yükünü zemine aktaran elemandır. Temeller, yapıdan kaynaklanan

Detaylı

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK-MİMARLIK FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2013 YILI DÖNER SERMAYE FİYAT LİSTESİ İÇİNDEKİLER

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK-MİMARLIK FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2013 YILI DÖNER SERMAYE FİYAT LİSTESİ İÇİNDEKİLER ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK-MİMARLIK FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2013 YILI DÖNER SERMAYE FİYAT LİSTESİ İÇİNDEKİLER Kod Deney Adı Sayfa No 1. AGREGA DENEYLERİ 2 2. TAŞ DENEYLERİ 2 3. ÇİMENTO

Detaylı

SİSMİK PROSPEKSİYON DERS-2 DOÇ.DR.HÜSEYİN TUR

SİSMİK PROSPEKSİYON DERS-2 DOÇ.DR.HÜSEYİN TUR SİSMİK PROSPEKSİYON DERS-2 DOÇ.DR.HÜSEYİN TUR SİSMİK DALGA NEDİR? Bir deprem veya patlama sonucunda meydana gelen enerjinin yerkabuğu içerisinde farklı nitelik ve hızlarda yayılmasını ifade eder. Çok yüksek

Detaylı

BETONARME YAPILARDA BETON SINIFININ TAŞIYICI SİSTEM DAVRANIŞINA ETKİSİ

BETONARME YAPILARDA BETON SINIFININ TAŞIYICI SİSTEM DAVRANIŞINA ETKİSİ BETONARME YAPILARDA BETON SINIFININ TAŞIYICI SİSTEM DAVRANIŞINA ETKİSİ Duygu ÖZTÜRK 1,Kanat Burak BOZDOĞAN 1, Ayhan NUHOĞLU 1 duygu@eng.ege.edu.tr, kanat@eng.ege.edu.tr, anuhoglu@eng.ege.edu.tr Öz: Son

Detaylı

RİSKLİ BİNALARIN TESPİT EDİLMESİ HAKKINDA ESASLAR 5-Kontrol Uygulaması

RİSKLİ BİNALARIN TESPİT EDİLMESİ HAKKINDA ESASLAR 5-Kontrol Uygulaması RİSKLİ BİNALARIN TESPİT EDİLMESİ HAKKINDA ESASLAR 5-Kontrol Uygulaması Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Alt Yapı ve Kentsel Dönüşüm Hizmetleri Genel Müdürlüğü Kontrol edilecek noktalar Bina RBTE kapsamında

Detaylı

RİSKLİ YAPILARIN TESPİT EDİLMESİNE İLİŞKİN ESASLAR. 5- Risk Tespit Uygulaması: Betonarme Bina

RİSKLİ YAPILARIN TESPİT EDİLMESİNE İLİŞKİN ESASLAR. 5- Risk Tespit Uygulaması: Betonarme Bina RİSKLİ YAPILARIN TESPİT EDİLMESİNE İLİŞKİN ESASLAR 5- Risk Tespit Uygulaması: Betonarme Bina İncelenen Bina Binanın Yeri Bina Taşıyıcı Sistemi Bina 5 katlı Betonarme çerçeve ve perde sistemden oluşmaktadır.

Detaylı

Yrd. Doç.. Dr. Selim ALTUN

Yrd. Doç.. Dr. Selim ALTUN İN371 ZEMİN N MEKANİĞİ I Yrd. Doç.. Dr. Selim ALTUN Dersin Amacı ve Hedefi Zemin mekaniği, inşaat mühendisliği öğrencileri için diğer mühendislik derslerinde gereksinim duyacakları araçların öğretildiği

Detaylı

Sıkıştırma enerjisi arttıkça optimum su muhtevası azalmakta, kuru birim hacim ağırlık artmaktadır. Optimum su muhtevasına karşılık gelen birim hacim

Sıkıştırma enerjisi arttıkça optimum su muhtevası azalmakta, kuru birim hacim ağırlık artmaktadır. Optimum su muhtevasına karşılık gelen birim hacim KOMPAKSİYON KOMPAKSİYON Zeminlerin stabilizasyonu için kullanılan en ucuz yöntemdir. Sıkıştırma, zeminin kayma mukavemetini, şişme özelliğini arttırır. Ancak yeniden sıkışabilirliğini, permeabilitesini

Detaylı

İÇERİSİ BETON İLE DOLDURULMUŞ ÇELİK BORU YAPI ELEMANLARININ DAYANIMININ ARAŞTIRILMASI ÖZET

İÇERİSİ BETON İLE DOLDURULMUŞ ÇELİK BORU YAPI ELEMANLARININ DAYANIMININ ARAŞTIRILMASI ÖZET İÇERİSİ BETON İLE DOLDURULMUŞ ÇELİK BORU YAPI ELEMANLARININ DAYANIMININ ARAŞTIRILMASI Cemal EYYUBOV *, Handan ADIBELLİ ** * Erciyes Üniv., Müh. Fak. İnşaat Müh.Böl., Kayseri-Türkiye Tel(0352) 437 49 37-38/

Detaylı

YAPI LABORATUVARI CİHAZ KATALOĞU

YAPI LABORATUVARI CİHAZ KATALOĞU ADANA BİLİM VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK VE DOĞA BİLİMLERİ FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ YAPI LABORATUVARI CİHAZ KATALOĞU 1 S a y f a CİHAZLAR Cihazın ismi Sayfa Beton Basınç Dayanımı ve Kiriş

Detaylı

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ İnşaat Mühendisliği Bölümü. TÜNEL DERSİ Ergin ARIOĞLU

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ İnşaat Mühendisliği Bölümü. TÜNEL DERSİ Ergin ARIOĞLU YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ İ 10. Bölüm Çeşitli Sayısal Örnekler (TBM in ilerleme hızının belirlenmesi, tünel kaplama kesit zorları, kumlu zeminlerde açılan TBM de sıvılaşma riskinin

Detaylı

ZEMİN MEKANİĞİ. Amaç: Yapı zemininin genel yapısını inceleyerek, zeminler hakkında genel bilgi sahibi olmak.

ZEMİN MEKANİĞİ. Amaç: Yapı zemininin genel yapısını inceleyerek, zeminler hakkında genel bilgi sahibi olmak. ZEMİN MEKANİĞİ Amaç: Yapı zemininin genel yapısını inceleyerek, zeminler hakkında genel bilgi sahibi olmak. Yakın çevrenizdeki yerleşim alanlarında mevcut zemini inceleyerek; Renk, tane yapısı, biçim,

Detaylı

JEOLOJİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2015 YILI BİRİM FİYAT LİSTESİ

JEOLOJİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2015 YILI BİRİM FİYAT LİSTESİ JEOLOJİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2015 YILI BİRİM FİYAT LİSTESİ 1. KAYA MEKANİĞİ LABORATUVARI HİZMETLERİ BİRİM FİYAT LİSTESİ (KDV HARİÇ) KOD İŞİN ADI STANDART NO BİRİMİ 1.1. Parça Kayadan Numune Alınması 1.2.

Detaylı

MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI

MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI YORULMA P r o f. D r. İ r f a n K A Y M A Z P r o f. D r. A k g ü n A L S A R A N A r ş. G ör. İ l y a s H A C I S A L İ HOĞ LU Aloha Havayolları Uçuş 243: Hilo dan Honolulu

Detaylı

ANTAKYA MÜZE OTEL TAŞIYICI SİSTEM PROJESİ. İnş.Yük.Müh. Bülent DEVECİ

ANTAKYA MÜZE OTEL TAŞIYICI SİSTEM PROJESİ. İnş.Yük.Müh. Bülent DEVECİ ANTAKYA MÜZE OTEL TAŞIYICI SİSTEM PROJESİ İnş.Yük.Müh. Bülent DEVECİ Proje Künyesi : Yatırımcı Mimari Proje Müellifi Statik Proje Müellifi Çelik İmalat Yüklenicisi : Asfuroğlu Otelcilik : Emre Arolat Mimarlık

Detaylı

T.C. BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MIM331 MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METODLAR DERSİ

T.C. BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MIM331 MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METODLAR DERSİ T.C. BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MIM331 MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METODLAR DERSİ 3 NOKTA EĞME DENEY FÖYÜ ÖĞRETİM ÜYESİ YRD.DOÇ.DR.ÖMER KADİR

Detaylı

Zeminlerden Örnek Numune Alınması

Zeminlerden Örnek Numune Alınması Zeminlerden Örnek Numune Alınması Zeminlerden örnek numune alma tekniği, örneklerden istenen niteliğe ve gereken en önemli konu; zeminde davranışın süreksizliklerle belirlenebileceği, bu nedenle alınan

Detaylı

Anıl ERCAN 1 Özgür KURUOĞLU 2 M.Kemal AKMAN 3

Anıl ERCAN 1 Özgür KURUOĞLU 2 M.Kemal AKMAN 3 Düzce Akçakoca Ereğli Yolu Km: 23+770 23+995 Dayanma Yapısı Taban Zemini İyileştirme Analizi Düzce Akçakoca Ereğli Road Km: 23+770 23+995 Retaining Structure Ground Improvement Analysis Anıl ERCAN 1 Özgür

Detaylı

Hibrit ve Çelik Kablolu Köprülerin Dinamik Davranışlarının Karşılaştırılması

Hibrit ve Çelik Kablolu Köprülerin Dinamik Davranışlarının Karşılaştırılması 1 Hibrit ve Çelik Kablolu Köprülerin Dinamik Davranışlarının Karşılaştırılması Arş. Gör. Murat Günaydın 1 Doç. Dr. Süleyman Adanur 2 Doç. Dr. Ahmet Can Altunışık 2 Doç. Dr. Mehmet Akköse 2 1-Gümüşhane

Detaylı

Prof. Dr. Osman SİVRİKAYA Zemin Mekaniği I Ders Notu

Prof. Dr. Osman SİVRİKAYA Zemin Mekaniği I Ders Notu HAFTALIK DERS PLANI Hafta Konular Kaynaklar 1 Zeminle İlgili Problemler ve Zeminlerin Oluşumu [1], s. 1-13 2 Zeminlerin Fiziksel Özellikleri [1], s. 14-79; [23]; [24]; [25] 3 Zeminlerin Sınıflandırılması

Detaylı

RİSKLİ YAPILARIN TESPİT EDİLMESİNE İLİŞKİN ESASLAR. 4- Özel Konular

RİSKLİ YAPILARIN TESPİT EDİLMESİNE İLİŞKİN ESASLAR. 4- Özel Konular RİSKLİ YAPILARIN TESPİT EDİLMESİNE İLİŞKİN ESASLAR 4- Özel Konular Konular Kalibrasyonda Kullanılan Binalar Bina Risk Tespiti Raporu Hızlı Değerlendirme Metodu Sıra Dışı Binalarda Tespit 2 Amaç RYTE yönteminin

Detaylı

2015 YILI SU SONDAJLARI

2015 YILI SU SONDAJLARI T.C. ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI DEVLET SU İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Jeoteknik Hizmetler ve Yeraltısuları Dairesi Başkanlığı 2015 YILI SU SONDAJLARI BİRİM FİYAT CETVELİ FORMASYON POZ NO: FORMASYONUN YAPISI 10

Detaylı

KONU: ÖZET DEĞERLENDİRME SUNUM YAPAN: DR. ERSAN YILDIZ

KONU: ÖZET DEĞERLENDİRME SUNUM YAPAN: DR. ERSAN YILDIZ KONU: ÖZET DEĞERLENDİRME SUNUM YAPAN: DR. ERSAN YILDIZ KONU BAŞLIKLARI 1 Beton Barajlar ile İlgili Genel Bilgiler 2 Temel Kayası 3 Beton Özellikleri 4 Ön Tasarım İçin Rijit Blok Stabilite Analizi 5 Beton

Detaylı

İZMİR İLİ BUCA İLÇESİ 8071 ADA 7 PARSEL RİSKLİ BİNA İNCELEME RAPORU

İZMİR İLİ BUCA İLÇESİ 8071 ADA 7 PARSEL RİSKLİ BİNA İNCELEME RAPORU İZMİR İLİ BUCA İLÇESİ 8071 ADA 7 PARSEL RİSKLİ BİNA İNCELEME RAPORU AĞUSTOS 2013 1.GENEL BİLGİLER 1.1 Amaç ve Kapsam Bu çalışma, İzmir ili, Buca ilçesi Adatepe Mahallesi 15/1 Sokak No:13 adresinde bulunan,

Detaylı

BETON KARIŞIM HESABI. Beton; BETON

BETON KARIŞIM HESABI. Beton; BETON BETON KARIŞIM HESABI Beton; Çimento, agrega (kum, çakıl), su ve gerektiğinde katkı maddeleri karıştırılarak elde edilen yapı malzemesine beton denir. Çimento Su ve katkı mad. Agrega BETON Malzeme Türk

Detaylı

2. Amaç: Çekme testi yapılarak malzemenin elastiklik modülünün bulunması

2. Amaç: Çekme testi yapılarak malzemenin elastiklik modülünün bulunması 1. Deney Adı: ÇEKME TESTİ 2. Amaç: Çekme testi yapılarak malzemenin elastiklik modülünün bulunması Mühendislik tasarımlarının en önemli özelliklerinin başında öngörülebilir olmaları gelmektedir. Öngörülebilirliğin

Detaylı

Çizelge 5.1. Çeşitli yapı elemanları için uygun çökme değerleri (TS 802)

Çizelge 5.1. Çeşitli yapı elemanları için uygun çökme değerleri (TS 802) 1 5.5 Beton Karışım Hesapları 1 m 3 yerine yerleşmiş betonun içine girecek çimento, su, agrega ve çoğu zaman da ilave mineral ve/veya kimyasal katkı miktarlarının hesaplanması problemi pek çok kişi tarafından

Detaylı

AKM 205 BÖLÜM 8 - UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ

AKM 205 BÖLÜM 8 - UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ AKM 205 BÖLÜM 8 - UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ Doç.Dr. Ali Can Takinacı Ar.Gör. Yük. Müh. Murat Özbulut 1. Yoğunluğu 850 kg/m 3 ve kinematik viskozitesi 0.00062 m 2 /s olan yağ, çapı 5 mm ve uzunluğu 40

Detaylı

ZEMİN İNCELEMELERİ. Yetersiz Zemin İncelemesi Sonucu Ortaya Çıkabilecek Kayıplar. İçin Optimum Düzey. Araştırma ve Deney

ZEMİN İNCELEMELERİ. Yetersiz Zemin İncelemesi Sonucu Ortaya Çıkabilecek Kayıplar. İçin Optimum Düzey. Araştırma ve Deney ZEMİN İNCELEMELERİ Doğal yamaç ve yarmada duraylılığın kontrolü Barajlarda ve atık depolarında duraylılık ve baraj temelinin kontrolü, sızdırmazlık Yapıdan gelen yüklerin üzerine oturduğu zemin tarafından

Detaylı

Bolomey formülünün gelişmiş şekli; hava boşluğunun dayanıma etkisini vurgulamak

Bolomey formülünün gelişmiş şekli; hava boşluğunun dayanıma etkisini vurgulamak BETON Bolomey formülünün gelişmiş şekli; hava boşluğunun dayanıma etkisini vurgulamak açısından ilginçtir. Bu formülde dayanımı etkileyen en önemli faktör çimento hamuru içindeki çimento miktarıdır.

Detaylı

ADANA BİLİM VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2014 Yılı DÖNER SERMAYE FİYAT LİSTESİ

ADANA BİLİM VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2014 Yılı DÖNER SERMAYE FİYAT LİSTESİ Kullanılıyor Mesai içi 1. AGREGA DENEYLERİ 1.1. Elek analizleri 150 1.2. Agrega özgül ağırlığının bulunması 130 1.3. Agrega su muhtevasının bulunması 130 1.4. Los Angeles deneyi ile aşınma kaybının bulunması

Detaylı

Zemin ve Asfalt Güçlendirme

Zemin ve Asfalt Güçlendirme Zemin ve Asfalt Güçlendirme Zemin iyileştirmenin temel amacı mekanik araçlarla zemindeki boşluk oranının azaltılması veya bu boşlukların çeşitli malzemeler ile doldurulması anlaşılır. Zayıf zeminin taşıma

Detaylı

TMMOB JEOFİZİK MÜHENDİSLERİ ODASI

TMMOB JEOFİZİK MÜHENDİSLERİ ODASI Asgari Poz No İşin Adı i JF 1 GRAVİTE ÖLÇÜMLERİ VE HARİTALANMASI JF 1.1 250 m x 250 m karelaj Nokta 55 JF 1.2 100 m x 100 m karelaj Nokta 26 JF 1.3 50 m x 50 m karelaj Nokta 20 JF 1.4 25 m x 25 m karelaj

Detaylı

MALZEME BİLGİSİ DERS 7 DR. FATİH AY. www.fatihay.net fatihay@fatihay.net

MALZEME BİLGİSİ DERS 7 DR. FATİH AY. www.fatihay.net fatihay@fatihay.net MALZEME BİLGİSİ DERS 7 DR. FATİH AY www.fatihay.net fatihay@fatihay.net GEÇEN HAFTA KRİSTAL KAFES NOKTALARI KRİSTAL KAFES DOĞRULTULARI KRİSTAL KAFES DÜZLEMLERİ DOĞRUSAL VE DÜZLEMSEL YOĞUNLUK KRİSTAL VE

Detaylı

Betonarme Çatı Çerçeve ve Kemerler

Betonarme Çatı Çerçeve ve Kemerler İTÜ Mimarlık Fakültesi Mimarlık Bölümü Yapı ve Deprem Mühendisliği Çalışma Grubu BETONARME YAPILAR MIM 232 Betonarme Çatı Çerçeve ve Kemerler 2015 Betonarme Çatılar Görevi, belirli bir hacmi örtmek olan

Detaylı

LABORATUVAR DENEYLERİ

LABORATUVAR DENEYLERİ GEOTEKNİK ARAŞTIRMALAR LABORATUVAR DENEYLERİ GEOTEKNİK ARAŞTIRMALAR LABORATUVAR DENEYLERİ Bu standard, inşaat mühendisliği ile ilgili, lâboratuvarda yapılacak zemin deneylerinden, su muhtevasının tayini,

Detaylı

5. BORU HATLARI VE BORU BOYUTLARI

5. BORU HATLARI VE BORU BOYUTLARI h 1 h f h 2 1 5. BORU HATLARI VE BORU BOYUTLARI (Ref. e_makaleleri) Sıvılar Bernoulli teoremine göre, bir akışkanın bir borudan akabilmesi için, aşağıdaki şekilde şematik olarak gösterildiği gibi, 1 noktasındaki

Detaylı

Master Panel 1000 R5T Çatı

Master Panel 1000 R5T Çatı GROUP ENERJİ SANDVİÇ PANEL 0216 340 2538-39 FAKS: 0216 340 2534 Email:info@groupenerji.com Master Panel 1000 R5T Çatı Ürün Tanımı Yangın riskinin yüksek olduğu yapılarda ve azami yangın dayanımı istenen

Detaylı

2.1. Yukarıdaki hususlar dikkate alınarak tasarlanmış betonun siparişinde aşağıdaki bilgiler üreticiye verilmelidir.

2.1. Yukarıdaki hususlar dikkate alınarak tasarlanmış betonun siparişinde aşağıdaki bilgiler üreticiye verilmelidir. Beton Kullanıcısının TS EN 206 ya Göre Beton Siparişinde Dikkat Etmesi Gereken Hususlar Hazırlayan Tümer AKAKIN Beton siparişi, TS EN 206-1 in uygulamaya girmesiyle birlikte çok önemli bir husus olmıştur.

Detaylı

XIII- SONUÇ ve ÖNERİLER

XIII- SONUÇ ve ÖNERİLER XIII- SONUÇ ve ÖNERİLER 1- Bu çalışma Edirne İli, Keşan İlçesine bağlı Erikli Beldesinde G16-c-15-d-1-d nolu 1/1000 ölçekli hali hazır paftasında sınırları belirtilen tapuda 12 Pafta, 1041 Parsel olarak

Detaylı

Büro : Bölüm Sekreterliği Adana, 22 / 04 /2014 Sayı : 46232573/

Büro : Bölüm Sekreterliği Adana, 22 / 04 /2014 Sayı : 46232573/ Büro : Bölüm Sekreterliği Adana, 22 / 04 /2014 ACADİA MADENCİLİK İNŞ. NAK. SAN. TİC. LTD. ŞTİ. TARAFINDAN GETİRİLEN KAYAÇ NUMUNESİNİN ÇEŞİTLİ ÖZELLİKLERİNİN BELİRLENMESİNE YÖNELİK RAPOR İlgi: ACADİA Madencilik

Detaylı

MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ AKIŞKANLAR MEKANİĞİ II FİNAL SINAVI 22.05.2015 Numara: Adı Soyadı: SORULAR-CEVAPLAR

MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ AKIŞKANLAR MEKANİĞİ II FİNAL SINAVI 22.05.2015 Numara: Adı Soyadı: SORULAR-CEVAPLAR MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ AKIŞKANLAR MEKANİĞİ II FİNAL SINAVI 22.05.2015 Numara: Adı Soyadı: 1- (24 Puan) Şekildeki 5.08 cm çaplı 38.1 m uzunluğunda, 15.24 cm çaplı 22.86 m uzunluğunda ve 7.62 cm çaplı

Detaylı

ANALİZ YÖNTEMLERİ. Şevlerin duraylılığı kaya mekaniği ve geoteknik bilim dallarının en karmaşık konusunu oluşturmaktadır.

ANALİZ YÖNTEMLERİ. Şevlerin duraylılığı kaya mekaniği ve geoteknik bilim dallarının en karmaşık konusunu oluşturmaktadır. ŞEV STABİLİTESİ VE GÜVENSİZ ŞEVLERİN İYİLEŞTİRİLMESİ Y.Doç.Dr. Devrim ALKAYA PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ŞEVLERİN DURAYLILIĞI Şevlerin duraylılığı kaya mekaniği ve geoteknik bilim

Detaylı

YAPI İŞLERİNDE DERİNLİK VE SU ZAMMI ÖDENMESİ, İKSA - ŞEV

YAPI İŞLERİNDE DERİNLİK VE SU ZAMMI ÖDENMESİ, İKSA - ŞEV YAPI İŞLERİNDE DERİNLİK VE SU ZAMMI ÖDENMESİ, İKSA - ŞEV I.) DERİNLİK ZAMMI: Tüm Bayındırlık Bakanlığı Yapı İşlerinde Birim Fiyat Tarifleri ve Eki Fiyat Cetvellerindeki koşullara göre her cins zeminde

Detaylı

BETONARME KESİTLERİN EĞİLME MUKAVEMETLERİNİN BELİRLENMESİNDE TEMEL İLKE VE VARSAYIMLAR

BETONARME KESİTLERİN EĞİLME MUKAVEMETLERİNİN BELİRLENMESİNDE TEMEL İLKE VE VARSAYIMLAR BETONARME KESİTLERİN EĞİLME MUKAVEMETLERİNİN BELİRLENMESİNDE TEMEL İLKE VE VARSAYIMLAR BASİT EĞİLME Bir kesitte yalnız M eğilme momenti etkisi varsa basit eğilme söz konusudur. Betonarme yapılarda basit

Detaylı

FRACTURE ÜZERİNE. 1. Giriş

FRACTURE ÜZERİNE. 1. Giriş FRACTURE ÜZERİNE 1. Giriş Kırılma çatlak ilerlemesi nedeniyle oluşan malzeme hasarıdır. Sünek davranışın tartışmasında, bahsedilmişti ki çekmede nihai kırılma boyun oluşumundan sonra oluşan kırılma nedeniyledir.

Detaylı