AKUT BÖBREK YETMEZLİĞİ AKUT BÖBREK YETMEZLİĞİ AKUT BÖBREK YETMEZLİĞİ AKUT BÖBREK YETMEZLİĞİ EPİDEMİYOLOJİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "AKUT BÖBREK YETMEZLİĞİ AKUT BÖBREK YETMEZLİĞİ AKUT BÖBREK YETMEZLİĞİ 01.02.2012 AKUT BÖBREK YETMEZLİĞİ EPİDEMİYOLOJİ"

Transkript

1 ABY; renal fonksiyonlarda saatler ve günler içinde kötüleşme sonucu ortaya çıkan, toksik madde birikimi ve internal homeostaz bozulmasıdır Klinikte sadece GFR azalmasının indirek azalması gösterilerek tanı koyulabilir Dr. Bengü MUTLU Fırat Üniversitesi F.T.M. Acil Tıp A.D. Kreatinin klerensinde %50 azalma ya da serum kreatinin düzeyinde %50 artma gözlenir Erken dönemde asemptomatik olan ABY tanısı GFR nin akut azalmasının gösterilmesi ile koyulabilir Acil şartlarda ABY kaçırılırsa renal hasar oluşmasına sebep olunabilir Herhangi bir sebeple hastaneye başvuran hastaların % 2-5 inde ABY gelişir Yoğun bakım ünitelerinde bu oran daha yüksektir (% 25-30) Tanı ve tedavide ilerlemelere rağmen mortalite oldukça yüksektir (% 40-60) EPİDEMİYOLOJİ ABY yüksek mortalite, sık dializ gereksinimi, son dönem böbrek yetmezliğine ilerleyiş hızına göre sınıflandırılabilirler 1

2 EPİDEMİYOLOJİ Hastane kaynaklı ve toplumsal ABY arasındaki fark ayırıcı tanı için önemlidir Toplumda ABY 100/ oranındadır ve bunların %1 i yoğun bakım gereksinimi duyar Hastanede ise ABY %4 oranındadır ve bunların %20 si yoğun bakım gereksinimi duyar EPİDEMİYOLOJİ Toplumsal ABY nin de en sık nedeni sıvı kaybıdır Tahminen %90 ı acil servise reversibl vakalar olarak başvururlar ABY nin mortalite hızı yaklaşık %50 lerde, ancak bu oran dializ sayesinde azalmıştır Acil servise prerenal ABY ile başvuranlarda mortalite %7 civarındadır EPİDEMİYOLOJİ Hastanede ortaya çıkan ABY multifaktörieldir ve daha ileri yaştaki hastalarda ortaya çıkar Hastanede oluşan ABY de ve daha şiddetli görülmesinde nefrotoksik ilaç maruziyetinin rolü olduğu düşünülmektedir Hastanedeki ABY lerin çoğu yoğun bakımda takip edilen hastalarda ortaya çıkar ve bunlar multiorgan disfonksiyonuna sekonder olarak meydana gelir Hastanede ortaya çıkan ABY de mortalite %70 civarında olup, bu artış hastanın diğer hastalıklarına bağlı olarak yüksek görünür EPİDEMİYOLOJİ Dializ kullanımı sıklaştıktan sonra ABY ile ilişkili ölüm sebepleri daha çok sepsis, kardiak ve pulmoner yetmezlik olarak bildirilmiştir >80 yaştaki hastalardın mortalite oranı ile genç hastaların mortalite oranlarının benzer olması da şaşırtıcıdır EPİDEMİYOLOJİ Pediatrik hastalarda ABY etiyolojisinde değişiklikler olduğu gibi, mortalite oranı da %25 lerde tespit edilmiştir 2

3 PATOFİZYOLOJİ GFR, proksimal tübülün distal parçası olan Bowman kapsülü ile glomerül arasındaki basınç gradientine göre değişir Glomeruler kapiller basınç, böbrek kan akımına bağlıdır Böbrek kan akımı ise, kardiak output ve renal afferent ve efferentlerin otoregülasyon mekanizmaları ile ayarlanır PATOFİZYOLOJİ Sebebi ne olursa olsun, genel ya da fokal renal kan akımının azalması sonucu ABY ortaya çıkar Bu şekilde ortaya çıkan ABY prerenal olarak sınıflandırılır Tubuler ve glomeruler fonksiyonlar normaldir Renal perfüzyondaki azalmanın GFR yi azaltmasına bağlıdır PATOFİZYOLOJİ Normal dolaşımda böbrek kardiak outputun %25 ini alır Renal kan akımında azalma, renal hasarlanmayı artırır ABY nin düzelmesi, ilk olarak renal kan akımının düzelmesine bağlıdır Özellikle de prerenal ABY de kan V nin düzelmesi genellikle başarılı sonuçlar verir PATOFİZYOLOJİ İntrinsik BY; glomerül, interstisyum, tubul hasarı ya da renal vazokonstriktörlerle ilişkilidir Radyokontrast ajanlar, aminoglikozidler, NSAİ vb nefrotoksik ilaçlar iatrojenik ABY nedeni olabilirler PATOFİZYOLOJİ Obstruksiyona bağlı BY de ise, tubuler basınç artar ve buna bağlı filtrasyon azalması oluşur Ödeme bağlı gelişen mikrovasküler konjesyona, eritrosit depolanmasına, koagülasyon kaskadının ve lökosit adherens sisteminin aktivasyonuna ve iskemik hasara sebep olur Bunlara fizyolojik cevap olarak preglomeruler vazokonstriksiyon olur ve GFR azalır 3

4 AYIRICI TANI ABY nin sınıflandırılması etiyolojiye göre yapılır Prerenal İntrinsik Postrenal AYIRICI TANI Acilde en çok karşılaşılan prerenal BY dir Çocuklarda ise en çok intrinsik BY (glomerulonefrit ve HUS a sekonder) ile karşılaşılır Yaşlılarda ise en çok obstruksiyon ve enfeksiyona sekonder BY görülür TOPLUMSAL HASTANE KAYNAKLI PRERENAL %70 %20 İNTRİNSİK %20 %70 POSTRENAL %10 %10 PRERENAL BÖBREK YETMEZLİĞİ Hacim kaybı Hemorojik şok Kusma Diare Diüretikler Primer hipoaldosteronism Tuz kaybettiren nefropati Postobstruktif diürez Azalmış kardiak output MI Kalp kapak hastalıkları Kardiyomyopati Perikardial tamponat β blokörler Yüksek outputlu KY (tirotoksikoz, tiamin eksikliği, Paget hastalığı, arteriovenöz fistül) Renal arter ve küçük damar hastalıkları Siklosporin ve tacrolimus Embolik olaylar (septik, kolesterol) Malign hipertansiyon Transplant rejeksiyonu Orak hücreli anemi Preeklampsi Hiperkalemi HUS Vaskülitler PRERENAL YETMEZLİK VOLÜM EKSİKLİĞİ POSTRENAL BÖBREK YETMEZLİĞİ İNFANT VE ÇOCUKTA BARORESEPTÖRLERİN AKTİVASYONU Anjiotensin II (+) Norepinefrin (+) EFFERENT ARTERİOLLER DE KONSTRİKSİYON (-) PROSTAGLANDİN(-) OTOREGÜLASYON(-) NİTRİK OKSİT (-) Vazokonstrüksiyon Mezanşial hücre kontraksiyonu GFR ADH (+) Üretra ve mesane çıkışında: Üretral atrezi Fimozis Üreterosel Meatal stenoz Anterior ve posterior üretral valv (erkek) Kalkül Nörojenik mesane Kan pıhtısı Üreter Vesikoüreteral reflü (kadın) Üreterovesical junction obstruksiyonu Üreterosel Megaüreter (prune belly) sendromu Retrokaval üreter Retroperitoneal tümör Kan pıhtısı 4

5 POSTRENAL BÖBREK YETMEZLİĞİ Üretra ve mesane çıkışında: Fimosis Üretral darlık (erkek) BPH Prostat, mesane,serviks ya da kolon kanseri Nörojenik mesane: DM Spinal cord hastalıkları Multiple skleroz Parkinson Antikolinerjik ilaçlar a-adrenergic antagonist Travma Kan pıhtısı Kalkül POSTRENAL BÖBREK YETMEZLİĞİ Üreter Vesikoüreteral reflü (kadın) Kalkül Ürik asit kristalleri Papiller nekroz Orak hücreli anemi Diabetes mellitus Pyelonefrit Tümör Üreter Uterus Prostat Mesane Kolon Rectum Retroperitoneal lenfoma Uterin leiomyom Retroperitoneal fibrosis: idiopathic, tuberculosis, sarcoidosis, methylsergide, propranolol Striktür: Tüberküloz Radyasyon Schistosomiazis NSAİ Aortik anevrizma Gebe uterus İnflamatuar kemik hastalıkları Kan pıhtısı Travma Kazayla cerrahi ligasyon POSTRENAL BÖBREK YETMEZLİĞİ İntrarenal Kristaller: Ürik asit Sulfonamid Asiklovir İndinavir Protein kalıntıları: Multiple myelom Amiloidosis İNTRİNSİK BÖBREK YETMEZLİĞİ İntrinsik BY glomerul, tubul, interstisyum ve vasküler yapıların hasarına bağlı olarak oluşur Toplumda en sık sebep ilaçlar ve enfeksiyon iken; hastanede en sık sebep toksik ve iskemik olaylardır İNTRİNSİK BÖBREK YETMEZLİĞİ Radyokontrastlara bağlı nefropati hastanedeki ABY nin yaygın sebeplerindendir, 3-5 gün içinde kreatinin artışı tipik olarak gösterir ve hastane içi mortaliteyi artırır Radyokontrastlara bağlı nefropati riskini artıran durumlar: KBY DM Yaş Hipovolemi Hipoalbuminemi Myelom Kontrastın tipi ve dozu İNTRİNSİK BÖBREK YETMEZLİĞİ Kristalin neden olduğu BY de renal tubullerde biriken kristallerin tetiklediği mekanik ve inflamatuar bir tubul epiteli hasarı vardır Tümör lizis sendromuna ve medikasyonlara (asiklovir, sulfonamid, indinavir, triamteren) sekonder ürik asit artışı kristal bağımlı en sık BY nedenleridir ACE inhibitörleri de nadiren BY ne sebep olabilen ilaçlardandır; postglomeruler kapillerleri dilate ederler, renal kan akımını artırırlar, GFR yi azaltırlar Bunun sonucunda GFR de artış görülür ACE inhibitörlerine bağlı BY ne bilateral renal vasküler stenoz varlığında dikkat edilmelidir Anjiotensin reseptör agonistleri de benzer şekilde BY ne sebep olabilir ACE inhibitörlerinin ve ARB lerin ortak yan etkisi olarak hiperkalemi ortaya çıkabilir 5

6 İNTRİNSİK BÖBREK YETMEZLİĞİ Siklooksijenaz inhibitörleri de (en sık NSAİ) BY nedeni olabilir COX2 inhibitörlerinin renal etkileri daha az olduğundan non selektif olanlara göre BY oluşturma ihtimali daha azdır COX inhibitörlerinin BY oluşturma riskini artıran faktörler: KKY DM Volüm kaybı Diüretik ve ACE inhibitörlerinin kullanımı İNTRİNSİK BÖBREK YETMEZLİĞİ Aminoglikozidler diğer bir iatrojenik renal hasar nedenidir Hemoliz ve rabdomyoliz sonucu oluşan Hb ve myoglobin renal tubullerde depolanarak, kansantre olurlar Obstruksiyon ve direk tubul toksisitesine sebep olarak renal hasara sebep olurlar İNTRİNSİK BÖBREK YETMEZLİĞİ Tubuler hastalıklar İskemik ATN Nefrotoksinler Aminoglikozidler Radyokontrastlar Cisplatin Myelom hafif zincirleri Hem pigmentleri Rabdomyoliz Masif hemoliz Interstitial diseases Acut interstisyel nefrit (ilaç reaksiyonu) İnfiltraf hastalıklar Sarcoidozis Lenfoma Otoimmun hastalıklar: SLE Enfeksiyonlar Glomerular diseases RPGN: Goodpasture sendromu Wegener granulomatosis Henoch-Schonlein purpura SLE MPGN Postenfeksiyöz glomerulonefrit Vasculer hastalıklar Malign hipertansiyon Skleroderma TTP HUS Renal ven trombozu PAN BULGU PRERENAL RENAL POSTRENAL İDRAR MİKTARI Azalmış Oligurik/ Nonoligurik İDRAR ANALİZİ Özellik yok Granuler epitelyal silendir İDRAR OSMOL. YENİDOĞAN İDRAR Na YENİDOĞAN FENa YENİDOĞAN >500 mosm >350 mosm < 10 meq/l <20-30 meq/l <%1.0 <%2.5 <350 mosm <300 mosm >30-40 meq/l >%2.0 >% Değişken Piyuri veya özellik yok Değişken USG Normal Normal/ekojen Üriner sistem dilatasyonu ABY İLE İLİŞKİLİ İLAÇLAR Reduction in renal perfusion through alteration in intrarenal hemodynamics NSAIDs, angiotensin-converting enzyme inhibitors, cyclosporine, tacrolimus,radiocontrast agents, amphotericin B, intcrlcukin Direct tubular Toxicity Aminoglycoside antibiotics, radiocontrast agents, cisplatin, cyclosporine,tacrolimus, amphotericin B. methotrexate, foscarnet, pentamidinc, organicsolvents, heavy metals, intravenous immunoglobulin Heme-pigmcnt-inducedtubular toxicity (rhahdomyolysis)cocaine, ethanol, lovastatin Intratubular obstruction by precipitation of the agent, its metabolites, or by products Acyclovir, sulfonamides, ethylene glycol, chemotherapeuticagents,methot rexate Allergic interstitial nephritis Penicillins, cephalosporins, sulfonamides, rifampin, ciprofloxacin,nsaids, thiazide diuretics, furosemide, cimetidinc, phenytoin, allopurinol HUS Cyclosporine, tacrolimus, mitomycin, cocaine, quinine, conjugated estrogens KLİNİK Şiddetli üremi ortaya çıkana kadar semptomlar çok hafiftir Bulantı, kusma, uyuklama, güçsüzlük, konfüzyon, koma en yaygın semptomlardır Susuzluk, ortostatik hipotansiyon, idrar çıkışında azalma ABY de sıkça görülen semptomlardır 6

7 KLİNİK Aşırı kusma, diare, hemoraji, aşırı idrar çıkarma, ateş, terleme ABY sebebi olarak karşımıza çıkabilir Sepsis, pankreatit, yanık, karaciğer yermezliği gibi 3. boşluğa kayba neden olacak durumlar da ABY sebebi olarak karşımıza çıkabilir Bilerek ya da imkansızlık yüzünden sıvı alınamaması da ABY sebebi olarak değerlendirilebilir KLİNİK ABY yaşlı kişilerde en sık mental durum değişikliği ile karşımıza çıkar İntrinsik BY de semptomlar altta yatan sebebe göre şekillenir ATN toplumda sıkça karşımıza çıkan bir durum değildir, bu tip hastalar kardiak arrest ya da uzamış senkop ile karşımıza çıkarlar Kristal bağımlı nefropatilerde ise hastalar böğür ağrısı ve hematüri ile karşımıza çıkarlar, nefrolitiazis ve papiller nekroz da oluşabilir KLİNİK ABY hastalarında rabdomyoliz (kas ağrısı, koma, konvülsiyon, ilaç ya da alkol alımı, ekstremite iskemisi) ve hemoliz (yeni yapılan kan transfüzyonu) de göz önünde bulundurulmalıdır İdrar renginde koyulaşma, ödem ve konstitisyonel semptomlar (ateş, keyifsizlik vb) akut glomerulonefrit akla gelmelidir KLİNİK Ateş, artralji ve raş olması interstisyel nefriti akla getirmelidir Öksürük, dispne ve hemoptizinin olması pulmoner-renal sendromları (Good-Pasture, Wegener granulomatozisi) akla getirmelidir Postrenal BY olan hastalarda anüri sıklıkla obstruksiyonu destekler FİZİK MUAYENE Öncelikle hastanın sıvı volümü değerlendirilmelidir Hipotansiyon ve taşikardi olması renal hipoperfüzyonun en büyük destekleyicileridir Kronik hipertansif hastalarda kan basıncının normal olabileceği de gözden kaçırılmamalıdır Mukozal membranların değerlendirilmesi ve doku turgoru bu açıdan özellikle değerlendirilmelidir Baz açığı, laktat, santral venöz basınç ve santral venöz oksijen saturasyonu hipovolemi için güvenilir ve sensitif değerlerdir Erken invaziv hemodinamik monitörizasyon resusitasyonun takiplerinde önemli bir yere sahiptir FİZİK MUAYENE Ateş olması enfeksiyonları ve otoimmun olayları destekler Dermatolojik bulgular Livedo retikularis, dijital iskemi, kelebek şeklinde raş, palpabl purpura ve peteşi Sistemik vasküliti Ateroembolik olayları Endokarditi Makulopapüler döküntüler Allerjik interstisyel nefriti 7

8 FİZİK MUAYENE FİZİK MUAYENE Göz muayenesi; Otoimmun keratit (keratit, irit, üveit ve nemli konjonktiva), Karaciğer hastalıkları (sarılık), Multipl myelom (hiperkalsemiye bağlı bant keratopati), DM, hipertansiyon ve ateroemboli (retinopati) Kardiak muayenede; Periferal arteriel emboli (AF) Endokardit (murmur) KY (jugulervenöz distansiyon, hepatojuguler reflü, S3 galo) FİZİK MUAYENE Pulmoner muayenede; KY Good-Pasture Sendromu Wegener Granulomatozisi FİZİK MUAYENE Abdominal muayenede; Aort anevrizması Nefrolitiazis Kristal nefropatisi Papiller nekroz (böğür hassasiyeti) Üriner obstruksiyon (pelvik ve rektal hassasiyet, prostat hipertrofisi, mesane distansiyonu) FİZİK MUAYENE Ekstremite muayenesi; Rabdomyoliz (ekstremite siyanozu, nabızsızlık, ödem) Vaskülit (palpabl purpura) Aterosklerotik hastalık (güçsüz nabız) KLİNİK YAKLAŞIM ABY li hastalarda ilk yaklaşım olarak resusitasyon yapılır Beraberinde tanısal ve tedaviye yönelik işlemler uygulanır EKG, hızla uygulanabilecek bir tanısal görüntülemedir ABY deki önemi varsa hiperkaleminin kardiak etkilerini gösterir, hiperkalemi olduğu halde normal EKG ile karşılaşmakta mümkündür 8

9 KLİNİK YAKLAŞIM PA Ac grafisi; sıvı fazlalığının, efüzyonun, pnömoni vb nin gösterilmesinde faydalı olabilir İntravasküler hacim eksikliği doğrulandıktan sonra, üriner obstruksiyon ekarte edilmeye çalışılır Mesane kateterizasyonu yapılarak obstruksiyonun derecesi belirlenmeye çalışılır İdrar çıkışı olmuyorsa kateterin yerleşimi irrigasyon ve USG ile doğrulanır İrrigasyon sıvısı rahatça geri gelebiliyorsa, mesanede olduğunu gösterir; bundan sonra obstruksiyonun yeri araştırılabilir KLİNİK YAKLAŞIM KLİNİK YAKLAŞIM Kateter takıldıktan sonra gelen idrar >125 ml ise obstruksiyon mesanenin distalindedir ve kateter oradaki obstruksiyon çözülene kadar çıkarılmamalıdır Alının idrar mikroskopi, elektrolit, osmalalite ve kültür açısından değerlendirilmelidir Distandü mesaneden drenaj yaparken kateter ara ara klemplenmelidir; çünkü mesanenin aniden boşaltılması hipotansiyona ve hematüriye neden olabilir Bazı çalışmalarda mesanenin önceden zedelendiğini, drenaj hızı ile hematürinin ilişkisi olmadığını göstermiştir İdrar mesane içerisinde fazla bekletilirse; idrar yolu enfeksiyonuna, ürosepsise ve BY ne neden olabilir Az miktarda idrar çıkışı ABY nin de göstergesi olabilir GÖRÜNTÜLEME Öncelikle obstruksiyonun yeri belirlenmelidir Görüntüleme sırasında hidronefroz tanınabilir, bu da zaten parsiyel veya total bir obstruksiyonun göstergesidir Bunun yanında, fonksiyonel bir dilatasyon kronik reflüye bağlı olarak da meydana gelebilir 9

10 GÖRÜNTÜLEME Renal USG nin %90 oranında hidronefroz ve mekanik obstruksiyonu göstermede sensitivite ve spesifitesi vardır Doppler gibi diğer testler daha çok spesifik etiyolojiyi göstermede faydalıdır GÖRÜNTÜLEME IV pyelogram obstruksiyonun gösterilmesinde altın standartdır, fakat kontrast madde verilerek yapıldığı için ABY vb renal fonksiyonun bozu olduğu durumlar açısından kullanımı sınırlıdır GÖRÜNTÜLEME Kontrastsız CT ve MR ın da bu konuda kullanılma endikasyonları vardır CT nin USG ye üstünlüğü tıkanmanın yeri ve nedenini de gösterebilmesidir MR pyelografinin sensitivitesi %98 dir BİYOKİMYA VE İDRAR ANALİZİ ABY de kullanılan biyokimyasal parametreler ve idrar analizi hem tanıda hem de ayırıcı tanıda yardımcıdır Bunların içinde renal hasarı gösteren en önemli parametreler BUN ve kreatinindir Böbrekteki fonksiyonel nefron sayısı azaldıkça kreatinin değerlerinde yükselme olur BİYOKİMYA VE İDRAR ANALİZİ BUN değerleri ise malnutrisyonda ve hepatik sentez bozukluklarında azalır Aşırı protein yüklenmesinde, GIS kanamasında ve travmada ise BUN değerlerinde yükselme meydana gelir Kreatinin, iskelet kaslarındaki kreatinin yıkılması ile oluşur Bu nedenle kas yıkımı olan insanlarda yüksek bulunabilir GFR=0 olan bir kişide kreatinin 1-3 mg/dl/gün yükselir 10

11 Kreatinin (mg/dl) GFR (ml/dk) 1 Normal değer GFR= (140-yaş).vücut ağırlığı(kg).(0.85 kadın ise) 2 % 50 azalma 72.Serum Cr. 4 % azalma 8 % azalma Parametre Prerenal azotemi Akut Tübüler Nekroz İdrar Na, meq/lt <10-20 >20-40 İdrar dansitesi >1020 <1012 İdrar ozmolalitesi, mosm/kg >500 <350 İdrar üre nitrojeni/bun >8 <3 İdrar kreatinin/kan kreatinin >40 <20 Böbrek yetmezliği indeksi(%) <1 >1 Fraksiyonel Na ekskresyonu(%) (UNa/PNa r. UCr/PCr) <1 >1 BİYOKİMYA VE İDRAR ANALİZİ BUN, kreatinin artışı Oligüri, non-oligüri veya anüri Hipervolemi, hipovolemi veya övolemi Hiponatremi Hiperkalemi, hiperürisemi, hiperfosfatemi Hipokalsemi Metabolik asidoz NON-OLİGÜRİK > ml günler sürer OLİGÜRİK < ml günler-haftalar sürer ANÜRİK < 100 ml prognozu kötü Anüri (<100 ml / gün) İdrar yolu tıkanıklığı Renal arter tıkanıklığı RPGN Bilateral yaygın renal korteks nekrozu Oligüri (<400 ml / gün) Prerenal yetmezlik Hepato-renal yetmezlik DİÜREZ FAZI idrar çıkışı artar günler sürer İYİLEŞME FAZI haftalar-aylar sürer Nonoligüri (>400 ml / gün) Akut interstisiyel nefrit Akut glomerulonefrit Kısmi tıkayıcı üropatiler İskemik ve toksik tubuler nekroz Radyokontrastlara bağlı ABY Rabdomiyoliz 11

12 BİYOKİMYA VE İDRAR ANALİZİ İdrarın mikroskopik incelenmesi ABY nin ayırıcı tanısında önemli bir yere sahiptir İdrar mikroskopisi; Granüler silendir (ATN, glomerulonefrit, interstisyel nefrit). Eritrosit silendir (glomerülonefrit, interstisyel nefrit). Lokosit silendir (akut interstisyel nefrit, ateroemboli). Eozinofilüri (akut allerjik interstisyer nefrit, ateroemboli). Kristalüri ( acyclovir, solfonamidler, metotreksat, etilen glikol, radyokontrast ajanlar) RENAL TUBULER EPİTEL SİLENDİRLERİ Hiyalin Kristal Oksalat kristalleri Sistin Kristal RENAL BİYOPSİ Kesin tanısı aydınlatılamamış intrinsik ABY de gereksinim duyulur En sık komplikasyonu hematüridir Şiddetli komplikasyonlarda (%2), kan transfüzyonu, nefrektomi, diğer organlara açılma, perinefrik hematom ile karşılaşılabilir Mortalite oranı %0.1 dir Kidney from 18-year old woman who died from ARF (Solez, 1983) 12

13 ABY KOMPLİKASYONLARI 30 dk lık iskemi sonrası METABOLİK: Hiperkalemi Metabolik asidoz Hiponatremi Hipokalsemi Hiperfosfatemi Hipermagnezemi Hiperürisemi KARDİOVASKÜLER Pulmoner ödem Aritmiler Perikardit Perikardial efüzyon Hipertansiyon Myokardial enfarktüs Pulmoner emboli ABY KOMPLİKASYONLARI ABY KOMPLİKASYONLARI GASTROİNTESTİNAL Bulantı, kusma Malnütrisyon Gastrit GİS ülser GİS kanama Stomatit, gingivit Parotit, pankreatit NÖROLOJİK Nöromusküler irritabilite Asteriksis Epilepsi Mental bozukluklar Somnolance Koma ENFEKSİYÖZ Pnömoni Yara enfeksiyonu Enjeksiyonlara bağlı enfeksiyonlar Septisemi Üriner enfeksiyonlar HEMATOLOJİK Anemi Kanama bozuklukları ABY KOMPLİKASYONLARI Azalmış insülin katabolizması İnsülin direnci Yüksek PTH Düşük 1,25-(OH)2 ve 25-OH vitd3 Düşük total T3 vet4 (normal serbest T4) BESLENME ABY de katabolizma artışı ve malnütrisyon birlikte gelişir ve düzelmeyi geciktirir Yenidoğan ve infantlar formula mama veya anne sütü ile enteral beslenmeye başlanabilir Daha büyük çocuklarda yüksek biyolojik protein ve kalori, düşük P ve düşük K dan oluşan bir diyet önerilebilir İnfantlarda kalori sonunda 120 kcal/kg/gün e ulaştırılarak devam edilir ve daha büyük çocuklarda yaklaşık olarak benzer idame kalorisi verilir Eğer enteral beslenme olanağı yoksa hiperalimentasyon bir santral kateter aracılığı ile yüksek konsantrasyonda dekstroz (%25), lipidler (%10-20) ve protein (1-2 gr/kg/gün) verilmelidir 13

14 SIVI YÖNETİMİ Hipovolemi tüm ABY lerde önemli bir sorundur Sıklıkla hızlı sıvı infüzyonu ABY de faydalı olur Bu sırada hastalar kardiak disfonksiyon açısından değerlendirilip, monitörize edilmelidir Kristalloidler sıvı seçiminde tercih edilebilir Kolloidler ve albumin ek renal hasar yapabilmeleri nedeni ile tercih edilmemektedir Hastaların tedavisi ABY nin şekline göre düzenlenir (oligürük, non-oligürik) Bazı randomize-çift kör-kontrollü çalışmalar ABY de diüretiklerin yararlı etkileri olduğunu göstermiştir Bu çalışmalara göre diüretikler sadece hacim fazlalığı olan hastalarda kullanılmalıdır ki, bu kişilerde venodilatörler ve dializ de fayda gösterir ABY de renal vasküler vazodilatörlerin de yeri vardır Düşük doz dopaminin (1-5 gr/kg/dk) ABY de yıllardır geniş bir kullanım yeri vardır Düşük dozlarda D1-dopaminerjik vasküler reseptörlerle vazodilatasyonu arttırarak diürezis ve natriürezise neden olur Düşük dozlarda D1-dopaminerjik reseptörleri uyarırken daha yüksek dozlarda B1-adrenerjik reseptörlerle pozitif inotropik etki yapmaktadır Solunumu baskılayabilmekte, kardiyak outputu ve miyokardiyal O2 tüketimini arttırarak miyokardiyal iskemi ile aritmiyi tetikleyebilmektedir Diüretik dozlarda medullar oksijen tüketimini artırır ama oksijen dağıtımı üzerinde herhangi bir değişiklik yapmaz Hipokalemi ve hipofosfatemiye yol açarak kritik hastalarda bağırsaklarda iskemiye neden olabilir Hormonlar ve T-hücre fonksiyonlarında bozukluğa neden olarak metabolik ve immünolojik dengeyi bozar ABY de real hasar oluşmadan önce Ca kanal blokörlerinin verilmesi faydalıdır En önemli etkisi siklosporin alan renal transplantlı hastalarda böbreği kot-rumasıdır Fakat geniş kullanımları bulunamamıştır 14

15 ABY li hastalarda mannitolün yararını gösteren fazla bir çalışma yoktur Proksimal tubüllerde osmotik diürez yapar. Yüksek dozlarda mannitol, ABY nin sebebinin tanınması için kullanılabilir Buradaki en önemli risk aşırı sıvı tutulumu (akciğer ödemi) ve hiperkalemidir Pigment nefropatilerininde tedavinin köşe taşını kristaloid infüzyonu oluşturur Mannitol burada rutin olarak dilüsyonel etkilere sebep olup, atılımı arttıracağı için önerilmektedir Na bikarbonat da idrar alkalizasyonunu sağlamak için önerilmektedir Çünkü tubuler asidozun myoglobinin tubuler toksisitesi için bir kofaktör olduğu gösterilmiştir İlaç ilişkili kristal nefropatilerinde üriner alkalizasyonun önemli rolü vardır Buna rağmen bazı kristal nefropatilerini idrarın asitleştirilmesinden fayda görür Radyokontrast ve ilaç ilişkili ABY de en önemli nokta kristaloid infüzyonudur Burada dilüsyon sağlanarak, istenmeyen etkilerin oluşması ve/veya ilerlemesi engellenebilir Tüm bunlara ek olarak ABY nin sebebine göre spesifik tedaviler uygulanır Bu spesifik tedaviler arasında Arginin-glisin-aspartik asit peptidleri Antioksidanlar Fosfodiesteraz inhibitörleri GH Adenosin reseptör agonistleri Hücre-hücre adezyon molekülleri sayılabilir RENAL REPLASMAN Sİ ABY nin sıvı-elektrolit komplikasyonlarında hayati bir öneme sahiptir 3 yöntemden bahsedilebilir İntermitant hemodializ (IHD) Continious venovenöz hemodializ (CVVH) Peritoneal dializ 15

16 RENAL REPLASMAN Sİ İntermitant hemodializ (IHD) Tekniği zor Toksik maddeleri hızla uzaklaştırır Dialize sekonder hipotansiyon sıktır RENAL REPLASMAN Sİ Continious venovenöz hemodializ (CVVH) Çok pahalı Hipotansiyon riski çok az Üremi ve ekstravasküler solütlerin temizlenmesinde çok etkili Büyük hacimde sıvı döngüsü olur Serebral perfüzyon basıncını koruyucu etkisi yüksektir RENAL REPLASMAN Sİ Peritoneal dializ Ucuzdur Hipotansiyona sebep olmaz Daha çok çocuklarda tercih edilir KOMPLİKASYON Sİ Hipervolemi: Tuz (1-2g/d) ve su kısıtlaması (<1L/d), diüretikler, ultrafiltrasyon veya diyaliz Hiponatremi: Su kısıtlaması Hiperkalemi: Diette K kısıtlaması, K atılımını artıran diüretikler, K bağlayıcı iyon değiştirici reçineler, glukoz ve insülin, sodyum bikarbonat, Ca glukonat, diyaliz Metabolik asidoz: Diette protein kısıtlaması, sodyum bikarbonat, diyaliz RENAL REPLASMAN Sİ ACİL DİALİZ ENDİKASYONLARI Aşırı sıvı yüklenmesi K>6.5 meq/l ya da hızlı artış Dirençli asit-baz dengesi bozuklukları Semptomatik üremi (perikardit, ensefalopati, kanama bozuklukları, bulantı-kusma, kaşıntı) Şiddetli disnatremi (<115/>165) Önemli intoksikasyonlar (metanol, etilen glikol, teofilin, aspirin, lityum) 16

17 TAKİP Aldığı çıkardığı sıvı takibi Günlük ağırlık takibi FM bulgularının takibi Laboratuvar bulgularının takibi Günlük ağırlıkta % 0.5 kayıp normal Kayıp >0.5% ve Na artıyorsa sıvı yetersiz Ağırlık artışı var ve Na azalıyorsa sıvı aşırı 17

AKUT BÖBREK YETMEZLİĞİ. ALİ KAMAN Aralık 2013

AKUT BÖBREK YETMEZLİĞİ. ALİ KAMAN Aralık 2013 AKUT BÖBREK YETMEZLİĞİ ALİ KAMAN Aralık 2013 ABY: Önceden normal olan renal fonksiyonların saatler veya günler içinde bozulmasıdır. Buna bağlı olarak toksik madde birikimi ile birlikte klinik ve biyokimyasal

Detaylı

NEFRİTİK SENDROMLAR. Dr.LATİFE ERDOĞAN Ekim 2013

NEFRİTİK SENDROMLAR. Dr.LATİFE ERDOĞAN Ekim 2013 NEFRİTİK SENDROMLAR Dr.LATİFE ERDOĞAN Ekim 2013 NEFRİTİK SENDROM NEDİR? Akut böbrek yetmezliği bulguları ile gelen bir hastada gross hematüri, varsa tanı nefritik sendromdur. Proteinürü

Detaylı

AKUT BÖBREK YETMEZLİĞİ. Prof. Dr. Aydın ECE

AKUT BÖBREK YETMEZLİĞİ. Prof. Dr. Aydın ECE AKUT BÖBREK YETMEZLİĞİ Prof. Dr. Aydın ECE 1 Tanım Glomerüler filtrasyon hızının saatler-haftalar içerisinde azalması sonucunda kanda nitrojen yıkım ürünlerinin birikimi ile karakterize bir sendromdur.

Detaylı

AKUT SOLUNUM SIKINTISI SENDROMU YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015

AKUT SOLUNUM SIKINTISI SENDROMU YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015 AKUT SOLUNUM SIKINTISI SENDROMU YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015 Nonkardiyojenik Akciğer Ödemi Şok Akciğeri Travmatik Yaş Akciğer Beyaz Akciğer Sendromu

Detaylı

Akut Mezenter İskemi. Doç. Dr. Şule Akköse Aydın U.Ü.T.F Acil Tıp AD ATOK - 2012

Akut Mezenter İskemi. Doç. Dr. Şule Akköse Aydın U.Ü.T.F Acil Tıp AD ATOK - 2012 Akut Mezenter İskemi Doç. Dr. Şule Akköse Aydın U.Ü.T.F Acil Tıp AD ATOK - 2012 Sunum Planı Tanım Epidemiyoloji Anatomi Etyoloji/Patofizyoloji Klinik Tanı Ayırıcı tanı Tedavi Giriş Tüm akut mezenter iskemi

Detaylı

Akut Böbrek Yetmezliği: Dr. Fehmi Akçiçek

Akut Böbrek Yetmezliği: Dr. Fehmi Akçiçek Akut Böbrek Yetmezliği: Tedavi Dr. Fehmi Akçiçek Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları AD, Nefroloji BD Bornova 35100, İzmir fehmi.akcicek@ege.edu.tr ABY Sıklığı Milyon populasyonda yıllık insidens

Detaylı

BÖBREK YETMEZLİĞİ TANI VE TEDAVİ SEÇENEKLERİ DR MÜMTAZ YILMAZ EÜTF İÇ HASTALIKLARI NEFROLOJİ BİLİM DALI

BÖBREK YETMEZLİĞİ TANI VE TEDAVİ SEÇENEKLERİ DR MÜMTAZ YILMAZ EÜTF İÇ HASTALIKLARI NEFROLOJİ BİLİM DALI BÖBREK YETMEZLİĞİ TANI VE TEDAVİ SEÇENEKLERİ DR MÜMTAZ YILMAZ EÜTF İÇ HASTALIKLARI NEFROLOJİ BİLİM DALI Kronik böbrek hastalığı-tanım Glomerül filtrasyon hızında (GFH=GFR) azalma olsun veya olmasın, böbrekte

Detaylı

AKUT BÖBREK YETMEZLİĞİ

AKUT BÖBREK YETMEZLİĞİ AKUT BÖBREK YETMEZLİĞİ Dr. Erkan AYDENİZ KEAH Acil Tıp Eylül 2011 1 Sunum Planı Tanım Epidemiyoloji Patofizyoloji Klinik FM Tanı Tedavi 2 TANIM Akut böbrek yetmezliği (ABY) toksik atıkların birikmesi ve

Detaylı

genellikle böbrek yetmezliği göstergesi preanalitik hata kaynakları çok sağlıklı değerlendirme için

genellikle böbrek yetmezliği göstergesi preanalitik hata kaynakları çok sağlıklı değerlendirme için Kreatinin yüksekliği genellikle böbrek yetmezliği göstergesi olarak bilinir ama birçok testte olduğu gibi farklı hastalıkların da tanısında kullanılır ve testi etkileyen faktörler yine her testte olduğu

Detaylı

OLİGOÜRİLİ HASTADA LABORATUVAR BULGULARI

OLİGOÜRİLİ HASTADA LABORATUVAR BULGULARI RENAL SİSTEM OLİGOÜRİLİ HASTADA LABORATUVAR BULGULARI Test Prerenal Renal Uygunsuz ADH Salınımı FE Na < 1 ( 1 (> 3.0) 1 RFI < 1 ( 1 (> 3.0) > 1 Plasma Ure/Cr Oranı > 20 < 10-15 > 15 İdrar

Detaylı

HEMODİYALİZDE SIK KARŞILAŞILAN KOMPLİKASYONLAR ve YÖNETİMİ. Dr. Lale Sever

HEMODİYALİZDE SIK KARŞILAŞILAN KOMPLİKASYONLAR ve YÖNETİMİ. Dr. Lale Sever HEMODİYALİZDE SIK KARŞILAŞILAN KOMPLİKASYONLAR ve YÖNETİMİ Dr. Lale Sever Intradiyalitik Komplikasyonlar Sık Kalıcı morbidite Mortalite Hemodiyaliz Komplike bir işlem! Venöz basınç monitörü Hava detektörü

Detaylı

AKUT BÖBREK YETMEZLİĞİ. Prof.Dr Sema Akman Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Nefroloji ve Romatoloji Ünitesi

AKUT BÖBREK YETMEZLİĞİ. Prof.Dr Sema Akman Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Nefroloji ve Romatoloji Ünitesi AKUT BÖBREK YETMEZLİĞİ Prof.Dr Sema Akman Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Nefroloji ve Romatoloji Ünitesi Böbreklerin normal çalıştığını nasıl anlarız? Hangi böbrek fonksiyon testlerini daha çok

Detaylı

HİPERKALSEMİ. Meral BAKAR Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Onkoloji Gündüz Tedavi Ünitesi

HİPERKALSEMİ. Meral BAKAR Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Onkoloji Gündüz Tedavi Ünitesi HİPERKALSEMİ Meral BAKAR Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Onkoloji Gündüz Tedavi Ünitesi Tanım: Hiperkalsemi serum kalsiyum düzeyinin normalden (9-11 mg/dl) yüksek olduğunda meydana gelen

Detaylı

Göğüs Ağrısı Olan Hasta. Dr. Ö.Faruk AYDIN / 06.04.2016

Göğüs Ağrısı Olan Hasta. Dr. Ö.Faruk AYDIN / 06.04.2016 Göğüs Ağrısı Olan Hasta Dr. Ö.Faruk AYDIN / 06.04.2016 Göğüs Ağrısı??? Yan ağrısı? Sırt ağrısı? Mide ağrısı? Karın ağrısı? Boğaz ağrısı? Omuz ağrısı? Meme ağrısı? Akut Göğüs Ağrısı Aniden başlar-tipik

Detaylı

Diyaliz Sıklığını Azaltma ve Diyalizden Çıkarma Kararı Nasıl Verilmeli. Dr. Hüseyin ÇELİKER Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı

Diyaliz Sıklığını Azaltma ve Diyalizden Çıkarma Kararı Nasıl Verilmeli. Dr. Hüseyin ÇELİKER Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı Diyaliz Sıklığını Azaltma ve Diyalizden Çıkarma Kararı Nasıl Verilmeli Dr. Hüseyin ÇELİKER Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı Hemodiyaliz Normal Diyaliz İşlemi Kronik böbrek yetmezliği

Detaylı

Gerçek şilöz asit: yüksek trigliserid oranlarına sahip sıvı.

Gerçek şilöz asit: yüksek trigliserid oranlarına sahip sıvı. GİRİŞ Süt rengi Şilus un peritoneal kaviyete ekstravazasyonudur. Oldukça nadir görülen bir durumdur. Asit sıvısındaki trigliserid seviyesi 110 mg/dl nin üzerindedir. Lenfatik sistemin devamlılığında sorun

Detaylı

NEFROTİK SENDROM. INTERN DR. H.RUMEYSA DAĞ Eylül 2013

NEFROTİK SENDROM. INTERN DR. H.RUMEYSA DAĞ Eylül 2013 NEFROTİK SENDROM INTERN DR. H.RUMEYSA DAĞ Eylül 2013 NEFROTİK SENDROM NEDİR? Nefrotik sendrom ; proteinüri (günde 3.5gr/gün/1.73 m2), hipoalbüminemi (

Detaylı

Doç Dr Ülkü Yılmaz Turay Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Merkezi Eğitim ve Araştırma Hastanesi

Doç Dr Ülkü Yılmaz Turay Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Merkezi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tümör Lizis Sendrom Doç Dr Ülkü Yılmaz Turay Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Merkezi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Akut Tümör Lizis Sendrom Genellikle büyük, hızlı prolifere olan, tedaviye

Detaylı

NEFRİT. Prof. Dr. Tekin AKPOLAT. Genel Bilgiler. Nefrit

NEFRİT. Prof. Dr. Tekin AKPOLAT. Genel Bilgiler. Nefrit NEFRİT Prof. Dr. Tekin AKPOLAT Genel Bilgiler Böbreğin temel fonksiyonlarından birisi idrar üretmektir. Her 2 böbrekte idrar üretimine yol açan yaklaşık 2 milyon küçük ünite (nefron) vardır. Bir nefron

Detaylı

24 Ekim 2014/Antalya 1

24 Ekim 2014/Antalya 1 Kronik Böbrek Hastalığının Kontrolü ve Yönetimi Doç. Dr. Öznur USTA YEŞİLBALKAN Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi İç Hastalıkları Hemşireliği o.u.yesilbalkan@ege.edu.tr 24 Ekim 2014/Antalya 1 SUNUM

Detaylı

KARDİYOJENİK ŞOK ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KARDİYOLOJİ ANABİLİM DALI

KARDİYOJENİK ŞOK ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KARDİYOLOJİ ANABİLİM DALI KARDİYOJENİK ŞOK ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KARDİYOLOJİ ANABİLİM DALI KARDİYOJENİK ŞOK-TANIM Ø Kardiyojenik şok (KŞ), kardiyak yetersizliğe bağlı uç-organ hipoperfüzyonudur. Ø KŞ taki hemodinamik

Detaylı

Böbrek Naklinde Bazal İmmunsupresyonda Kullanılan Ajanlar

Böbrek Naklinde Bazal İmmunsupresyonda Kullanılan Ajanlar Böbrek Naklinde Bazal İmmunsupresyonda Kullanılan Ajanlar Kalsinörin İnhibitörleri Siklosporin Takrolimus Antiproliferatif Ajanlar Mikofenolat Mofetil / Sodyum Azathiopurine Kortikosteroidler Sirolimus

Detaylı

ACİL SERVİSTE ŞOK YÖNETİMİ

ACİL SERVİSTE ŞOK YÖNETİMİ ACİL SERVİSTE ŞOK YÖNETİMİ Yrd. Doç. Dr. Z. Defne DÜNDAR Necmettin Erbakan Üniversitesi Meram Tıp Fak. Acil Tıp AD. KONYA ŞOK Sistemik doku perfüzyonu bozulduğu ve dokulara oksijen sunumunun azaldığı klinik

Detaylı

İSKEMİK BARSAĞIN RADYOLOJİK OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ. Dr. Ercan Kocakoç Bezmialem Vakıf Üniversitesi İstanbul

İSKEMİK BARSAĞIN RADYOLOJİK OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ. Dr. Ercan Kocakoç Bezmialem Vakıf Üniversitesi İstanbul İSKEMİK BARSAĞIN RADYOLOJİK OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ Dr. Ercan Kocakoç Bezmialem Vakıf Üniversitesi İstanbul Öğrenim hedefleri Mezenterik vasküler olay şüphesi ile gelen hastayı değerlendirmede kullanılan

Detaylı

VAKA SUNUMU. Dr. Arif Alper KIRKPANTUR Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nefroloji Ünitesi

VAKA SUNUMU. Dr. Arif Alper KIRKPANTUR Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nefroloji Ünitesi VAKA SUNUMU Dr. Arif Alper KIRKPANTUR Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nefroloji Ünitesi ÖYKÜ 58 yaşında, erkek hasta, emekli memur, Ankara 1989: Tip 2 DM tanısı konularak, oral antidiyabetik

Detaylı

Kan Akımı. 5000 ml/dk. Kalp Debisi DOLAŞIM SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ VII. Dr. Nevzat KAHVECİ

Kan Akımı. 5000 ml/dk. Kalp Debisi DOLAŞIM SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ VII. Dr. Nevzat KAHVECİ MERKEZİ SİNİR SİSTEMİNİN İSKEMİK YANITI DOLAŞIM SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ VII Dr. Nevzat KAHVECİ Kan basıncı 60 mmhg nın altına düştüğünde uyarılırlar. En fazla kan basıncı 1520 mmhg ya düştüğünde uyarılır.

Detaylı

AORT ANEVRİZMASI YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015

AORT ANEVRİZMASI YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015 AORT ANEVRİZMASI YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015 Ani ölümün önemli bir nedenidir Sıklığı yaşla birlikte artar 50 yaş altında nadir rastlanır E>K Aile

Detaylı

BÖBREK HASTALIKLARI. Prof. Dr. Tekin AKPOLAT. Böbrekler ne işe yarar?

BÖBREK HASTALIKLARI. Prof. Dr. Tekin AKPOLAT. Böbrekler ne işe yarar? BÖBREK HASTALIKLARI Prof. Dr. Tekin AKPOLAT Böbrekler ne işe yarar? Böbreğin en önemli işlevi kanı süzmek, idrar oluşturmak ve vücudun çöplerini (artık ürünleri) temizlemektir. Böbrekte oluşan idrar, idrar

Detaylı

İntradiyalitik Sıvı Elektrolit Bozuklukları

İntradiyalitik Sıvı Elektrolit Bozuklukları İntradiyalitik Sıvı Elektrolit Bozuklukları Doç. Dr. Eyüp KÜLAH Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi İstanbul Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Hastanesi Kronik Böbrek yetmezliği (KBY) sıvı, asit-baz

Detaylı

Dr. Mehmet İnan Genel Cerrahi Uzmanı

Dr. Mehmet İnan Genel Cerrahi Uzmanı Dr. Mehmet İnan Genel Cerrahi Uzmanı 1 Ameliyat Yapılmadan İlgilendiği Konular: Sıvı ve Elektrolit tedavisi Şok Yanık tedavisi 2 Travma Hastaları Kesici karın travmaları: Karın bölgesini içine alan kurşunlanma,

Detaylı

PERİTON DİYALİZİ HASTALARINDA AKIM ARACILI DİLATASYON VE ASİMETRİK DİMETİLARGİNİN MORTALİTEYİ BELİRLEMEZ

PERİTON DİYALİZİ HASTALARINDA AKIM ARACILI DİLATASYON VE ASİMETRİK DİMETİLARGİNİN MORTALİTEYİ BELİRLEMEZ PERİTON DİYALİZİ HASTALARINDA AKIM ARACILI DİLATASYON VE ASİMETRİK DİMETİLARGİNİN MORTALİTEYİ BELİRLEMEZ Sami Uzun 1, Serhat Karadag 1, Meltem Gursu 1, Metin Yegen 2, İdris Kurtulus 3, Zeki Aydin 4, Ahmet

Detaylı

Gastrointestinal Sistem Kanamaları. Doç. Dr. Şule Akköse Aydın U.Ü.T.F Acil Tıp AD ATOK - 2012

Gastrointestinal Sistem Kanamaları. Doç. Dr. Şule Akköse Aydın U.Ü.T.F Acil Tıp AD ATOK - 2012 Gastrointestinal Sistem Kanamaları Doç. Dr. Şule Akköse Aydın U.Ü.T.F Acil Tıp AD ATOK - 2012 Sunum Planı Tanım Epidemiyoloji Etyoloji Klinik Üst GIS kanamaları Alt GIS kanamaları Tanı Tedavi Tanım Treitz

Detaylı

KRONİK BÖBREK YETMEZLİĞİ HEMODİYALİZ VE PERİTON DİYALİZİ İĞİ

KRONİK BÖBREK YETMEZLİĞİ HEMODİYALİZ VE PERİTON DİYALİZİ İĞİ KRONİK BÖBREK YETMEZLİĞİ HEMODİYALİZ VE PERİTON DİYALİZİ Dr. Mürvet M YILMAZ ŞİŞLİ ETFAL HASTANESİ NEFROLOJİ KLİNİĞİ İĞİ Kronik Böbrek Yetmezliği KBY, glomerüler ler filtrasyon değerinde erinde azalmanın

Detaylı

ÜRİNER SİSTEM ANATOMİ ve FİZYOLOJİSİ

ÜRİNER SİSTEM ANATOMİ ve FİZYOLOJİSİ ÜRİNER SİSTEM ANATOMİ ve FİZYOLOJİSİ İdrar oluşturmak... Üriner sistemin ana görevi vücutta oluşan metabolik artıkları idrar yoluyla vücuttan uzaklaştırmak ve sıvı elektrolit dengesini korumaktır. Üriner

Detaylı

Engraftman Dönemi Komplikasyonlarda Hemşirelik İzlemi. Nevin ÇETİN Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİTÜ

Engraftman Dönemi Komplikasyonlarda Hemşirelik İzlemi. Nevin ÇETİN Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİTÜ Engraftman Dönemi Komplikasyonlarda Hemşirelik İzlemi Nevin ÇETİN Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİTÜ Engraftman Sendromu Veno- Oklüzif Hastalık Engraftman Sendromu Hemşirelik İzlemi Vakamızda: KİT (+14)-

Detaylı

ANEMİYE YAKLAŞIM. Dr Sim Kutlay

ANEMİYE YAKLAŞIM. Dr Sim Kutlay ANEMİYE YAKLAŞIM Dr Sim Kutlay KBH da Demir Eksikliği Nedenleri Gıda ile yetersiz demir alımı Üremiye bağlı anoreksi,düşük proteinli (özellikle hayvansal) diyetler Artmış demir kullanımı Eritropoez stimule

Detaylı

Birinci Basamakta Böbrek Fonksiyon Bozukluğu Olan Hastanın Değerlendirilmesi ve Sevk. Dr. İhsan ERGÜN Ufuk Üniversitesi Tıp Fakültesi

Birinci Basamakta Böbrek Fonksiyon Bozukluğu Olan Hastanın Değerlendirilmesi ve Sevk. Dr. İhsan ERGÜN Ufuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Birinci Basamakta Böbrek Fonksiyon Bozukluğu Olan Hastanın Değerlendirilmesi ve Sevk Dr. İhsan ERGÜN Ufuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Akut Böbrek Yetmezliği -Tanım Glomerüler filtrasyon hızının saatler-günler

Detaylı

RENAL ARTER DARLIĞI VE HİPERTANSİYON TEDAVİSİ Medikal tedavi daha iyi

RENAL ARTER DARLIĞI VE HİPERTANSİYON TEDAVİSİ Medikal tedavi daha iyi RENAL ARTER DARLIĞI VE HİPERTANSİYON TEDAVİSİ Medikal tedavi daha iyi Dr. Halil Yazıcı İstanbul Tıp Fakültesi, Nefroloji Bilim Dalı Renal arter stenozu Anatomik bir tanı Asemptomatik Renovasküler hipertansiyon

Detaylı

YATAN HASTALARDA BÖBREK FONKSİYON BOZUKLUĞU NEDENLERİNİN, RİSK FAKTÖRLERİNİN ve SEYRİNİN İNCELENMESİ; RETROSPEKTİF BİR ÇALIŞMA

YATAN HASTALARDA BÖBREK FONKSİYON BOZUKLUĞU NEDENLERİNİN, RİSK FAKTÖRLERİNİN ve SEYRİNİN İNCELENMESİ; RETROSPEKTİF BİR ÇALIŞMA T.C. MERSİN ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ İÇ HASTALIKLARI ANABİLİM DALI YATAN HASTALARDA BÖBREK FONKSİYON BOZUKLUĞU NEDENLERİNİN, RİSK FAKTÖRLERİNİN ve SEYRİNİN İNCELENMESİ; RETROSPEKTİF BİR ÇALIŞMA Dr. Anıl

Detaylı

İÇ HASTALIKLARI 1.GÜN

İÇ HASTALIKLARI 1.GÜN İÇ HASTALIKLARI 1.GÜN 08.15-09.00 Genel muayene semiyolojisi N.YILMAZ SELÇUK 09.15-10.00 Genel muayene semiyolojisi N.YILMAZ SELÇUK 10.15-11.00 Kardiyovasküler sistem semiyolojisi M.YEKSAN 11.15-12.00

Detaylı

Kronik Pankreatit. Prof. Dr.Ömer ŞENTÜRK KOÜ Gastroenteroloji, KOCAELİ

Kronik Pankreatit. Prof. Dr.Ömer ŞENTÜRK KOÜ Gastroenteroloji, KOCAELİ Kronik Pankreatit Prof. Dr.Ömer ŞENTÜRK KOÜ Gastroenteroloji, KOCAELİ Tanım Pankreasın endokrin ve ekzokrin yapılarının hasarı, fibröz doku gelişimi ile karakterize inflamatuvar bir olay Olay histolojik

Detaylı

Kalp Yetersizliğinde Güncel Tedavi Doç. Dr. Bülent Özdemir

Kalp Yetersizliğinde Güncel Tedavi Doç. Dr. Bülent Özdemir Kalp Yetersizliğinde Güncel Tedavi Doç. Dr. Bülent Özdemir Kalp yetmezliği Ventrikülün dolumunu veya kanı pompalamasını önleyen yapısal veya işlevsel herhangi bir kalp bozukluğu nedeniyle oluşan karmaşık

Detaylı

İntrasellüler Sıvı (Hücre İçi Sıvı) Extrasellüler Sıvı (Hücre Dışı Sıvı) Total Vücut Suyu 60 = 42 lt Vücut Sıvı Bölmelerini Etkileyen Faktörler

İntrasellüler Sıvı (Hücre İçi Sıvı) Extrasellüler Sıvı (Hücre Dışı Sıvı) Total Vücut Suyu 60 = 42 lt Vücut Sıvı Bölmelerini Etkileyen Faktörler Vücut ağırlığının yaklaşık %60 ını su oluşturur. Ölçümünde Deuterium Oksid kullanılır. Yağ dokusu ve yaş ile ters, kas dokusu ile doğru orantılıdır. Total vücut suyu, genel anlamda iki büyük kompartmanda

Detaylı

Ani Kardiyak Ölüm: Önleyebilir miyiz? Doç. Dr. Yakup Ekmekçi Özel Ankara Güven Hastanesi

Ani Kardiyak Ölüm: Önleyebilir miyiz? Doç. Dr. Yakup Ekmekçi Özel Ankara Güven Hastanesi Ani Kardiyak Ölüm: Önleyebilir miyiz? Doç. Dr. Yakup Ekmekçi Özel Ankara Güven Hastanesi DİYALİZ-MORTALİTE 200 ölüm/1000 hasta-yıl. USRDS-2011 En önemli ölüm nedeni kardiyak hastalıklardır. USRDS -2011:

Detaylı

Çocuklarda sıvı ve elektrolit tedavisi. Prof. Dr. Aydın Ece Dicle Üniv. Tıp Fak. Çocuk Sağ ve Hast AD

Çocuklarda sıvı ve elektrolit tedavisi. Prof. Dr. Aydın Ece Dicle Üniv. Tıp Fak. Çocuk Sağ ve Hast AD Çocuklarda sıvı ve elektrolit tedavisi Prof. Dr. Aydın Ece Dicle Üniv. Tıp Fak. Çocuk Sağ ve Hast AD Dehidratasyonda sıvı tedavisi Tedavinin amaçları Şoku önlemek için dolaşan sıvı hacmini düzelt (%10-%15

Detaylı

Cerrahi Hastada Beslenme ve Metabolizma. Prof.Dr. İsmail Hamzaoğlu

Cerrahi Hastada Beslenme ve Metabolizma. Prof.Dr. İsmail Hamzaoğlu Cerrahi Hastada Beslenme ve Metabolizma Prof.Dr. İsmail Hamzaoğlu Travma ve cerrahiye ilk yanıt Total vücut enerji harcaması artar Üriner nitrojen atılımı azalır Hastanın ilk resüsitasyonundan sonra Artmış

Detaylı

Levosimendanın farmakolojisi

Levosimendanın farmakolojisi Levosimendanın farmakolojisi Prof. Dr. Öner SÜZER Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Farmakoloji ve Klinik Farmakoloji AbD 1 Konjestif kalp yetmezliği ve mortalite 2 Kaynak: BM Massie et al, Curr Opin Cardiol 1996

Detaylı

Prof. Dr. Demir Budak Dekan. Eğitim Koordinatörü: Prof. Dr. Asiye Nurten 2015 2016 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI DERS KURULU 2

Prof. Dr. Demir Budak Dekan. Eğitim Koordinatörü: Prof. Dr. Asiye Nurten 2015 2016 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI DERS KURULU 2 Yeni Yüzyıl Üniversitesi TIP FAKÜLTESİ Prof. Dr. Demir Budak Dekan Eğitim Koordinatörü: Prof. Dr. Asiye Nurten 215 216 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI DERS KURULU 2 DERS KURULU YÜRÜTME KURULU DÖNEM III KOORDİNATÖRÜ:

Detaylı

Birinci Basamakta Böbrek Hasarının Değerlendirilmesi Proteinüri; Kimde, Nasıl Bakılmalı, Nasıl Değerlendirilmeli?

Birinci Basamakta Böbrek Hasarının Değerlendirilmesi Proteinüri; Kimde, Nasıl Bakılmalı, Nasıl Değerlendirilmeli? Birinci Basamakta Böbrek Hasarının Değerlendirilmesi Proteinüri; Kimde, Nasıl Bakılmalı, Nasıl Değerlendirilmeli? Dr. İhsan ERGÜN Ufuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Gerçek bir pozitiflik söz konusu mudur?

Detaylı

Çeşitli nedenlerle oluşabilen karaciğer fibrozisi hemen daima geri dönüşümsüzdür.

Çeşitli nedenlerle oluşabilen karaciğer fibrozisi hemen daima geri dönüşümsüzdür. SİROZ Çeşitli nedenlerle oluşabilen karaciğer fibrozisi hemen daima geri dönüşümsüzdür. İlerleyici ilerleyici karaciğer hastalıkları sonuçta siroz ile sonuçlanan progresif fibrozise neden olur. Safra kanalikülü

Detaylı

MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ. Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D.

MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ. Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D. MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D. Multipl Myeloma Nedir? Vücuda bakteri veya virusler girdiğinde bazı B-lenfositler plazma hücrelerine

Detaylı

Prof.Dr.Abdullah SONSUZ Gastroenteroloji Bilim Dalı. 2006-2007 Eğitim yılı

Prof.Dr.Abdullah SONSUZ Gastroenteroloji Bilim Dalı. 2006-2007 Eğitim yılı ASİT Prof.Dr.Abdullah SONSUZ Gastroenteroloji Bilim Dalı 2006-2007 Eğitim yılı Ders programı Asitin tanımı Fizik muayene bulguları Asit miktarının ifadesi Asit yapan nedenler Asitli hastada ayırıcı tanı

Detaylı

Membranoproliferatif Glomerülonefriti Taklit Eden Trombotik Mikroanjiopatili Bir Olgu

Membranoproliferatif Glomerülonefriti Taklit Eden Trombotik Mikroanjiopatili Bir Olgu Membranoproliferatif Glomerülonefriti Taklit Eden Trombotik Mikroanjiopatili Bir Olgu Sevcan A. Bakkaloğlu, Yeşim Özdemir, İpek Işık Gönül, Figen Doğu, Fatih Özaltın, Sevgi Mir OLGU 9 yaş erkek İshal,

Detaylı

1. Hemadiyaliz sırasında en sık görülen komplikasyon aşağıdakilerden hangisidir? a. Ateş b. Hipotansiyon c. Hemoliz d. Tamponad e.

1. Hemadiyaliz sırasında en sık görülen komplikasyon aşağıdakilerden hangisidir? a. Ateş b. Hipotansiyon c. Hemoliz d. Tamponad e. SORUMLU HEKİM SORULARI 1. Hemadiyaliz sırasında en sık görülen komplikasyon aşağıdakilerden hangisidir? a. Ateş b. Hipotansiyon c. Hemoliz d. Tamponad e. Baş ağrısı 2. Aşağıdakilerden hangisi hemodiyaliz

Detaylı

Kronik Zeminde Akut Karaciğer Yetmezliği

Kronik Zeminde Akut Karaciğer Yetmezliği Kronik Zeminde Akut Karaciğer Yetmezliği Prof. Dr. Birol ÖZER Başkent Üniversitesi Gastroenteroloji Bilim Dalı 1. Türkiye-Azerbaycan Ortak Hepatoloji Kursu, İstanbul, 2015 Tanım Kronik karaciğer hastalığı

Detaylı

Çocuklarda Akut Solunum Sıkıntısı Sendromu (ARDS) ve Tedavisi. Tolga F. Köroğlu Dokuz Eylül Üniversitesi

Çocuklarda Akut Solunum Sıkıntısı Sendromu (ARDS) ve Tedavisi. Tolga F. Köroğlu Dokuz Eylül Üniversitesi Çocuklarda Akut Solunum Sıkıntısı Sendromu (ARDS) ve Tedavisi Tolga F. Köroğlu Dokuz Eylül Üniversitesi 1967: 18.07.2013 2 Tarihçe 1967 Acute Respiratory Distress in Adults 1971 Adult Respiratory Distress

Detaylı

MYOLOGIA CRUSH SENDROMU. Dr. Nüket Göçmen Mas

MYOLOGIA CRUSH SENDROMU. Dr. Nüket Göçmen Mas MYOLOGIA CRUSH SENDROMU Dr. Nüket Göçmen Mas Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Anatomi AD Kas hücresi ve kas dokusu Kısalma özelliğini taşıyan hücreye kas hücresi denir. Bunların oluşturduğu dokuya

Detaylı

DOĞUMSAL BÖBREK ANOMALİLERİ İNT. DR. SİNEM İLHAN

DOĞUMSAL BÖBREK ANOMALİLERİ İNT. DR. SİNEM İLHAN DOĞUMSAL BÖBREK ANOMALİLERİ İNT. DR. SİNEM İLHAN ÜRİNER SİSTEM EMBRİYOLOJİSİ 5. haftada metanefrik divertikül oluşur metanefrik blastem ile birleşir Nefrogenezis başlar. 6-9. hafta: lobule böbrek anteriordan

Detaylı

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No 15.07.2014 Madde 5.5 teki Konsültasyon Formu yerine CureMed te 01 ilgili haneye kayıt edilmesi gerektiği, madde 5.16 daki Hasta Tedavi Takip ve İzlem

Detaylı

44 yaşında kadın hasta flask paralizi ile başvurduğu dış merkezden sevk edildi. Şiddetli hipokalemisi(2 meq/lt) olduğu için KCl içeren infüzyon

44 yaşında kadın hasta flask paralizi ile başvurduğu dış merkezden sevk edildi. Şiddetli hipokalemisi(2 meq/lt) olduğu için KCl içeren infüzyon Case 6 44 yaşında kadın hasta flask paralizi ile başvurduğu dış merkezden sevk edildi. Şiddetli hipokalemisi(2 meq/lt) olduğu için KCl içeren infüzyon başlandı. Ek labaratuvar verileri.. RF+ Anti-Ro/SS-A+,

Detaylı

Akut Karın Ağrısı. Emin Ünüvar. İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı. eminu@istanbul.edu.tr

Akut Karın Ağrısı. Emin Ünüvar. İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı. eminu@istanbul.edu.tr Akut Karın Ağrısı Emin Ünüvar İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı eminu@istanbul.edu.tr 28.07. Acil ve Yoğun Bakım Kongresi 1 AKUT Karın ağrısı Çocuklarda karın ağrısı

Detaylı

SAFRA KESESİ HASTALIKLARI

SAFRA KESESİ HASTALIKLARI SAFRA KESESİ HASTALIKLARI Oktay Eray EPİDEMİYOLOJİ Sıklıkla safra kesesi ve kanalındaki tıkanıklıklara bağlıdır. Safra kesesi taşları oldukça yaygın ve çoğu semptomsuzdur. Yılda %2 si, 10 yılda %15 i semptomatik

Detaylı

Prof.Dr.Abdullah.Abdullah SONSUZ Gastroenteroloji Bilim Dalı

Prof.Dr.Abdullah.Abdullah SONSUZ Gastroenteroloji Bilim Dalı Portal Hipertansiyon Prof.Dr.Abdullah.Abdullah SONSUZ Gastroenteroloji Bilim Dalı 2006-2007 GİS Dalak Portal Ven Karaciğer Hepatik Ven Hepatik Arter Portal Hipertansiyonun Tanımı Portal hipertansiyon:

Detaylı

GİS KANAMALARI. Prof.Dr.Tayfun KARAHASANOĞLU

GİS KANAMALARI. Prof.Dr.Tayfun KARAHASANOĞLU GİS KANAMALARI Prof.Dr.Tayfun KARAHASANOĞLU Ekim 2006 ÜST GİS KANAMASI GİS kanamalarının % 80 i Treitz ligamanının proksimali ETYOLOJİ Peptik ülser hastalığı Varisler Mallory-Weiss Eroziv gastrit Tümörler

Detaylı

HASTANIN ÖNCELİKLİ OLARAK NUTRİSYON DURUMUNU BELİRLEMEK GEREKLİDİR:

HASTANIN ÖNCELİKLİ OLARAK NUTRİSYON DURUMUNU BELİRLEMEK GEREKLİDİR: NÜTRİSYONEL VE METABOLİK DESTEK: Malnütrisyon: Gıda tüketiminin metabolik hızı karşılamayamaması durumunda endojen enerji kaynaklarının yıkımı ile ortaya çıkan bir klinik durumdur ve iki şekilde olabilir.

Detaylı

Yakınması: Efor sonrası nefes darlığı, sabahları şiddetli olan ense ağrısı, yorgunluk

Yakınması: Efor sonrası nefes darlığı, sabahları şiddetli olan ense ağrısı, yorgunluk 62 y., kadın, emekli bankacı İzmir de oturuyor. Yakınması: Efor sonrası nefes darlığı, sabahları şiddetli olan ense ağrısı, yorgunluk Öykü: 12 yıldır hipertansif. İlaçlarını düzenli aldığını ve diyete

Detaylı

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Tedavisi: Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Sıklık Yolaçtığı sorunlar Nedenler Kan basıncı hedefleri Tedavi Dünyada Mortalite

Detaylı

ÖDEMATÖZ DURUMLARA YAKLAŞIM AİBÜ İZZET BAYSAL TIP FAKÜLTESİ NEFROLOJİ BİLİM DALI

ÖDEMATÖZ DURUMLARA YAKLAŞIM AİBÜ İZZET BAYSAL TIP FAKÜLTESİ NEFROLOJİ BİLİM DALI ÖDEMATÖZ DURUMLARA YAKLAŞIM AİBÜ İZZET BAYSAL TIP FAKÜLTESİ NEFROLOJİ BİLİM DALI KAYNAKLAR 1. Clinical Physiology of Acid-Base and Electrolyte Disorders Burton David Rose 5. Baskı 2. Comrehensive Clinical

Detaylı

13.15-14.00 Yenidoğanda respiratuvar distres R. ÖRS 14.15-15.00 Yenidoğan muayenesi R. ÖRS 15.15-16.00 Yenidoğan muayenesi R. ÖRS

13.15-14.00 Yenidoğanda respiratuvar distres R. ÖRS 14.15-15.00 Yenidoğan muayenesi R. ÖRS 15.15-16.00 Yenidoğan muayenesi R. ÖRS ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI 1. GÜN 08.15-09.00 Pediatri stajı hakkında bilgilendirme R. ÖRS 09.15-10.00 Hasta dosyası hazırlama H.YAVUZ 10.15-11.00 Hikaye alma H.YAVUZ 11.15-12.00 Fizik muayene H.TOKGÖZ

Detaylı

Febril nötropenik hastada tanı ve risk değerlendirmesi. Doç Dr Mükremin UYSAL Afyon Kocatepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji

Febril nötropenik hastada tanı ve risk değerlendirmesi. Doç Dr Mükremin UYSAL Afyon Kocatepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Febril nötropenik hastada tanı ve risk değerlendirmesi Doç Dr Mükremin UYSAL Afyon Kocatepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Giriş Nötropeni genellikle malign bir hastalık tedavisi sırasında kemoterapinin

Detaylı

İÇ HASTALIKLARI. 2.GÜN 08.15-09.00 Üriner sistem semiyolojisi N.Y. SELÇUK 09.15-10.00 Üriner sistem semiyolojisi N.Y. SELÇUK

İÇ HASTALIKLARI. 2.GÜN 08.15-09.00 Üriner sistem semiyolojisi N.Y. SELÇUK 09.15-10.00 Üriner sistem semiyolojisi N.Y. SELÇUK 1.GÜN 08.15-09.00 Genel muayene semiyolojisi N.Y. SELÇUK 09.15-10.00 Genel muayene semiyolojisi N.Y. SELÇUK 2.GÜN 08.15-09.00 Üriner sistem semiyolojisi N.Y. SELÇUK 09.15-10.00 Üriner sistem semiyolojisi

Detaylı

İlaçların nefrotoksik etkileri ve böbrek hastalıklarında ilaç kullanımı

İlaçların nefrotoksik etkileri ve böbrek hastalıklarında ilaç kullanımı İlaçların nefrotoksik etkileri ve böbrek hastalıklarında ilaç kullanımı Prof. Dr. Öner Süzer Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Farmakoloji ve Klinik Farmakoloji Ab.D. osuzer@istanbul.edu.tr www.onersuzer.com 1

Detaylı

ELEKTRONİK NÜSHA. BASILMIŞ HALİ KONTROLSUZ KOPYADIR.

ELEKTRONİK NÜSHA. BASILMIŞ HALİ KONTROLSUZ KOPYADIR. SAYFA NO 1/4 GİRİŞİMSEL RADYOLOJİK TETKİKLER İÇİN HASTA BİLGİLENDİRME VE RIZA FORMU Ünitenin Adı : Hastanın Adı ve Soyadı : Protokol No : Girişimsel radyolojideki işlemler; görüntüleme kılavuzluğunda cerrahiye

Detaylı

2015 YILI BÖLÜM İÇİ EĞİTİM PLANI

2015 YILI BÖLÜM İÇİ EĞİTİM PLANI ACİL HASTA,HASTA YAKINI VE ÇALIŞANI İLİŞKİSİ-İLETİŞİM-HASTA MEMNUNİYETİ HASTA GÜVENLİĞİ ŞUBAT CPR (ŞOK VE ARREST YÖNETİMİ) MART HBTC KULLANIMI MAYIS TRİYAJ HAZİRAN ATIK AYRIŞTIRMASI EYLÜL YANIKLAR EKİM

Detaylı

Nebile ÖZDEMİR Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Organ Nakli Merkezi

Nebile ÖZDEMİR Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Organ Nakli Merkezi Nebile ÖZDEMİR Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Organ Nakli Merkezi TÜRKİYEDE BÖBREK NAKLİ 1975 yılında canlı 1978 yılında kadavra E.Ü.T.F Hastanesi Organ Nakli Uygulama ve Araştırma Merkezi 1988

Detaylı

Parasetamol ve Salisilat Zehirlenmeleri. Uzm. Dr. Yusuf Ali Altuncı Ege Ünv. Tıp Fak. Acil Tıp Ad

Parasetamol ve Salisilat Zehirlenmeleri. Uzm. Dr. Yusuf Ali Altuncı Ege Ünv. Tıp Fak. Acil Tıp Ad Parasetamol ve Salisilat Zehirlenmeleri Uzm. Dr. Yusuf Ali Altuncı Ege Ünv. Tıp Fak. Acil Tıp Ad Sunu planı Sunu hedefleri Olgu örnekleri Genel yaklaşım Spesifik tedavi yöntemleri Yatış taburculuk kriterleri

Detaylı

Dr. Murat Sungur Erciyes Universitesi Tıp Fakultesi İç Hastalıkları ABD. Yogun Bakım Bilim Dalı msungur@erciyes.edu.tr

Dr. Murat Sungur Erciyes Universitesi Tıp Fakultesi İç Hastalıkları ABD. Yogun Bakım Bilim Dalı msungur@erciyes.edu.tr Dr. Murat Sungur Erciyes Universitesi Tıp Fakultesi İç Hastalıkları ABD. Yogun Bakım Bilim Dalı msungur@erciyes.edu.tr Tanım Şok, akut olarak sirkülatuar fonksiyonun bozulması, doku perfüzyonunda yetmezlik

Detaylı

FK II çarpıntı. FK IV ödem KİT AML. 37y, ev hanımı. Miyeloablatif tedavi Busulfan Siklofosfamid İmmünsupresif tedavi Metotreksat

FK II çarpıntı. FK IV ödem KİT AML. 37y, ev hanımı. Miyeloablatif tedavi Busulfan Siklofosfamid İmmünsupresif tedavi Metotreksat OLGU 37y, ev hanımı AML KİT FK II çarpıntı FK IV ödem Eylül 2013 Ocak 2014 Mart 2014 Nisan 2014 İdarubisin ARA-C Miyeloablatif tedavi Busulfan Siklofosfamid İmmünsupresif tedavi Metotreksat Siklosporin

Detaylı

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak İNME Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Rana Karabudak TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü Türk Nöroloji Derneği (TND) 2014 Beyin Yılı Aktiviteleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Tüm hakları TND ye aittir. Kaynak

Detaylı

DOLAŞIM SİSTEMİ TERİMLERİ. Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire

DOLAŞIM SİSTEMİ TERİMLERİ. Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire DOLAŞIM SİSTEMİ TERİMLERİ Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire Dokuların oksijen ve besin ihtiyacını karşılayan, kanın vücutta dolaşmasını temin eden, kalp ve kan damarlarının meydana getirdiği sisteme dolaşım

Detaylı

Üriner Sistem Taş Hastalığında Metabolik Değerlendirmede Kullandığım Algoritmler

Üriner Sistem Taş Hastalığında Metabolik Değerlendirmede Kullandığım Algoritmler Üriner Sistem Taş Hastalığında Metabolik Değerlendirmede Kullandığım Algoritmler Hikaye: aşağıdaki özellikler sorulmalıdır. Diyet ve sıvı alımı ( et, süt, sodyum, potasyum, askorbik asit ) İlaç alımı :

Detaylı

Çocuk Ürolojisinde Tanı Yöntemleri. Doç Dr Haluk EMİR Çocuk Cerrahisi Anabilim Dalı Çocuk Ürolojisi Bilim Dalı

Çocuk Ürolojisinde Tanı Yöntemleri. Doç Dr Haluk EMİR Çocuk Cerrahisi Anabilim Dalı Çocuk Ürolojisi Bilim Dalı Çocuk Ürolojisinde Tanı Yöntemleri Doç Dr Haluk EMİR Çocuk Cerrahisi Anabilim Dalı Çocuk Ürolojisi Bilim Dalı Ürinerogenital Sistem Böbrekler Üreterler Mesane Mesane boynu ve Üretra Penis Testis Epididim

Detaylı

Mustafa Kemal YILDIRIM*, Tülay TUNÇER PEKER*, Dilek KARAASLAN*, Betül MERMİ CEYHAN**, Oktay PEKER***

Mustafa Kemal YILDIRIM*, Tülay TUNÇER PEKER*, Dilek KARAASLAN*, Betül MERMİ CEYHAN**, Oktay PEKER*** Mustafa Kemal YILDIRIM*, Tülay TUNÇER PEKER*, Dilek KARAASLAN*, Betül MERMİ CEYHAN**, Oktay PEKER*** Süleyman Demirel Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Anesteziyoloji AD*, Biyokimya AD**, Kalp Damar Cerrahi

Detaylı

ASTIM EPİDEMİYOLOJİ PATOFİZYOLOJİ 31.01.2012 HAVA YOLU OBSTRUKSİYONUN FİZYOLOJİK SONUÇLARI HAVA YOLU OBSTRUKSİYONUN FİZYOLOJİK SONUÇLARI

ASTIM EPİDEMİYOLOJİ PATOFİZYOLOJİ 31.01.2012 HAVA YOLU OBSTRUKSİYONUN FİZYOLOJİK SONUÇLARI HAVA YOLU OBSTRUKSİYONUN FİZYOLOJİK SONUÇLARI ASTIM Dr. Bengü MUTLU Bir çok uyarıya karşı artan havayolu cevabı ile karakterize kronik inflamatuar bir hastalıktır İnflamatuar süreçte mast hücreleri, eozinofiller, T lenfositler, makrofajlar, nötrofiller,

Detaylı

Kan Transfüzyonu. Emre Çamcı. Anesteziyoloji AD

Kan Transfüzyonu. Emre Çamcı. Anesteziyoloji AD Kan Transfüzyonu Emre Çamcı Anesteziyoloji AD Kan Dokusu Neden Var? TRANSPORT Doku ve organlara OKSİJEN Plazmada eriyik kimyasallar ISI Damar dokusu bozulduğunda pıhtılaşma kabiliyeti Diğer.. Kan Transfüzyonu

Detaylı

Vaskülit nedir? Dr Figen Yargucu Zihni Ege Üniversitesi İç Hastalıkları-Romatoloji 07.03.2015

Vaskülit nedir? Dr Figen Yargucu Zihni Ege Üniversitesi İç Hastalıkları-Romatoloji 07.03.2015 Vaskülit nedir? Dr Figen Yargucu Zihni Ege Üniversitesi İç Hastalıkları-Romatoloji 07.03.2015 Sunum akışı Tanım Sınıflama Klinik bulgular Tedavi Vaskülit Kan damarlarının nekroz ve inflamasyonu ile seyreden

Detaylı

Kronik Hipotansif Diyabetik Hemodiyaliz Hastalarında Midodrin Tedavisinin Etkinliği

Kronik Hipotansif Diyabetik Hemodiyaliz Hastalarında Midodrin Tedavisinin Etkinliği Kronik Hipotansif Diyabetik Hemodiyaliz Hastalarında Midodrin Tedavisinin Etkinliği M E T I N S A R I K A Y A, F U N D A S A R I, J I N I G Ü N E Ş, M U S T A F A E R E N, A H M E T E D I P K O R K M A

Detaylı

Asendan AORT ANEVRİZMASI

Asendan AORT ANEVRİZMASI Asendan AORT ANEVRİZMASI Aort anevrizması, aortanın normal çapından geniş bir çapa ulaşarak genişlemesidir. Aorta nın bütün bölümlerinde anevrizma gelişebilir. Genişlemiş olan bölümün patlayarak hayatı

Detaylı

DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR

DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI D.P.Ü. KÜTAHYA EVLİYA ÇELEBİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR PROF. DR. AHMET HAKAN VURAL OP. DR. GÜLEN SEZER ALPTEKİN ERKUL OP. DR. SİNAN ERKUL

Detaylı

BÖBREK NAKLİNDE CERRAHİ TEKNİK VE ERKEN CERRAHİ KOMPLİKASYONLAR. Dr.Burak Koçak. Memorial Şişli Hastanesi, Üroloji ve Organ Nakli Bölümleri

BÖBREK NAKLİNDE CERRAHİ TEKNİK VE ERKEN CERRAHİ KOMPLİKASYONLAR. Dr.Burak Koçak. Memorial Şişli Hastanesi, Üroloji ve Organ Nakli Bölümleri BÖBREK NAKLİNDE CERRAHİ TEKNİK VE ERKEN CERRAHİ KOMPLİKASYONLAR Dr.Burak Koçak Memorial Şişli Hastanesi, Üroloji ve Organ Nakli Bölümleri İlk Başarılı Böbrek Nakli Böbrek Tx Canlı Vericiden Böbrek Tx (LRDK-Tx/LURDK-Tx)

Detaylı

BÖBREK NAKLİ SONRASI HİPERÜRİSEMİ GELİŞİMİ İLE İLİŞKİLİ RİSK FAKTÖRLERİNİN ARAŞTIRILMASI. Dr. Şahin EYÜPOĞLU

BÖBREK NAKLİ SONRASI HİPERÜRİSEMİ GELİŞİMİ İLE İLİŞKİLİ RİSK FAKTÖRLERİNİN ARAŞTIRILMASI. Dr. Şahin EYÜPOĞLU BÖBREK NAKLİ SONRASI HİPERÜRİSEMİ GELİŞİMİ İLE İLİŞKİLİ RİSK FAKTÖRLERİNİN ARAŞTIRILMASI Dr. Şahin EYÜPOĞLU Giriş Hiperürisemi, böbrek nakli sonrası yaygın olarak karşılaşılan bir komplikasyondur. Hiperürisemi

Detaylı

YOĞUN BAKIM EKİBİNDE HEMŞİRE VE HASTA BAKIMI BURCU AYDINOĞLU HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ

YOĞUN BAKIM EKİBİNDE HEMŞİRE VE HASTA BAKIMI BURCU AYDINOĞLU HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ YOĞUN BAKIM EKİBİNDE HEMŞİRE VE HASTA BAKIMI BURCU AYDINOĞLU HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ 2007 Yoğun Bakım Üniteleri Hasta bakımının en karmaşık Masraflı Teknoloji ile içiçe Birden fazla organı ilgilendiren

Detaylı

ÜRĠNER SĠSTEMĠN OBSTRUKTĠF LEZYONLARININ POSTNATAL ĠZLEMĠ. Dr.Aytül Noyan

ÜRĠNER SĠSTEMĠN OBSTRUKTĠF LEZYONLARININ POSTNATAL ĠZLEMĠ. Dr.Aytül Noyan ÜRĠNER SĠSTEMĠN OBSTRUKTĠF LEZYONLARININ POSTNATAL ĠZLEMĠ Dr.Aytül Noyan Pediatrik ürolojik problemlerin saptanmasında prenatal USG nin önemli etkisi bulunmaktadır. Bunun sonucu olarak özel tedavi yaklaşımları

Detaylı

Hemodiyaliz. Prof Dr Hayriye Sayarlıoğlu Ondokuz Mayıs Üniversitesi

Hemodiyaliz. Prof Dr Hayriye Sayarlıoğlu Ondokuz Mayıs Üniversitesi Hemodiyaliz Prof Dr Hayriye Sayarlıoğlu Ondokuz Mayıs Üniversitesi Soru 1 BUN düzeyi 182 mg/dl, potasyumu 7 meq/l ve ileri derecede ödemi olan bir hastada ilk hemodiyaliz seansını nasıl planlarsınız? A.

Detaylı

ÜROLOJİK TAŞ HASTALIKLARI

ÜROLOJİK TAŞ HASTALIKLARI ÜROLOJİK TAŞ HASTALIKLARI DR FIRAT ZANTUR KEAH. ACİL TIP A.D DR.FIRAT ZANTUR - KEAH ACİL TIP - 13.9.2011 1 Plan Epidemioloji Patofizyoloji Kimyasal yapısına göre taşlar Klinik Tanı Tedavi DR.FIRAT ZANTUR

Detaylı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Dönem V Kardiyoloji Staj Eğitim Programı Eğitim Başkoordinatörü: Dönem Koordinatörü: Koordinatör Yardımcısı: Doç. Dr. Erkan Melih ŞAHİN Yrd. Doç. Dr. Baran GENCER Yrd. Doç. Dr. Oğuz GÜÇLÜ Yrd. Doç. Dr.

Detaylı

Akut Apandisit Tanısal Yaklaşımlar

Akut Apandisit Tanısal Yaklaşımlar Apandisit; Akut Apandisit Tanısal Yaklaşımlar Dr. Selcan ENVER DİNÇ ACİL TIP ABD. 09.03.2010 Acil servise başvuran karın ağrılı hastalarda en sık konulan tanılardan bir tanesidir. Apandektomi dünya genelinde

Detaylı

TÜMÖR MARKIRLARI. Dr. Ömer DİZDAR. Hacettepe Üniversitesi Kanser Enstitüsü, Prevantif Onkoloji Anabilim Dalı

TÜMÖR MARKIRLARI. Dr. Ömer DİZDAR. Hacettepe Üniversitesi Kanser Enstitüsü, Prevantif Onkoloji Anabilim Dalı TÜMÖR MARKIRLARI Dr. Ömer DİZDAR Hacettepe Üniversitesi Kanser Enstitüsü, Prevantif Onkoloji Anabilim Dalı TÜMÖR MARKIRLARI Tümör markırları kanserli hastaların dokularında, serumda, idrarda ya da diğer

Detaylı

Acil Serviste Hipertansif Hastaya Yaklaşım

Acil Serviste Hipertansif Hastaya Yaklaşım Acil Serviste Hipertansif Hastaya Yaklaşım Doç. Dr. Sedat YANTURALI Dokuz Eylul Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı İzmir sedat.yanturali@deu.edu.tr 1 Sunu Planı Hipertansiyona genel bakış

Detaylı