[Tıp Eğitiminde HIV/AIDS Üzerine Savunuculuk Projesi]

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "[Tıp Eğitiminde HIV/AIDS Üzerine Savunuculuk Projesi]"

Transkript

1 [TıpEğitimindeHIV/AIDSÜzerineSavunuculuk Projesi] [HIV/AIDSkonusundaTıpEğitimiiçerisindeMüfredatÖnerileri] [AuthorName] ÖZET [TıpMüfredatıiçerisindeHIV/AIDS intıbbi,sosyal,etiketkileşimlerivebunun yanındahastahaklarıvehastayayaklaşımkonularındasadecebilgianlamında değildahafazlatutumvedavranışgeliştirmekonularındadatıpfakültesi öğrencileriüzerindebecerigeliştirmesigerekliliğinigördüktensonra,biztıp fakültesiöğrencileriolarakönerilerimizibutaslakdökümandabirarayagetirdik.]

2 Müfredat değişikliği neden gerekli? HIV/AIDS in büyük halk sağlığı sorunlarından biri olduğu düşünüldüğünde, sağlıkçalışanlarınınbugündedahilolmaküzeregelecektehiv/aidskonusuile bağlantıdaolacağıyadsınamayacakbirgerçektir. DSÖtarafındanyayınlananbildiridetıpöğrencileriningeleceğindoktorlarıoluşu ve şuanda mevcut durum karşısında 30 yıl süresince doktor olarak bulunacak, mevcutdurumvegelecekdurumudüzeltecekkişilerolduklarıdüşünülürisetıp öğrencilerinin HIV/AIDS konusunda yeterli düzeyde donatılmış olmalarının önemivurgulanmıştır.(ek1) Türkiye deki mevcut örneklerden yola çıkıldığında şuandaki tıp eğitiminde HIV/AIDS in yeri ve bu eğitimin hekimler üzerindeki etkisi yok denecek kadar azdır senesinde Pozitif Yaşam Derneği tarafından yayınlanan HIV ile yaşayan kişilerin uğradıkları hak ihlalleri raporunda en fazla hak ihlalinin (%60) sağlık çalışanlarıtarafındansağlıkkurumlarındameydanageldiğiortayakoyulmuştur. (Ek2) Buna ek olarak 2007 senesinde TurkMSIC (Türk Tıp Öğrencileri Uluslararası Komitesi)tarafındanyapılmışolanTıpFakültesiÖğrencileriArasındaHIV/AIDS bilgi, tutum araştırması sonuçları da geleceğin hekimleri olan tıp fakültesi öğrencilerinin bilgilerinin belirli konularda eksik olduğu ve ayrıca HIV pozitif kişilereyönelikayrımcıtutumsergiledikleriortayakonulmuştur. Burapordaözellikleilgiçekensonuçlarşuşekildedir: Araştırmayakatılanların%47,1 ikızöğrenciolup,yaşortalaması23,9 dur.elde edilen verilere göre 5. ve 6. sınıf öğrencilerinin %47,4 ü HIV in anne sütüyle bulaşabildiğini bilmemektedir. Anne sütü konusunda bilgi düzeyi öğrencilerin cinsiyetleri açısından anlamlı fark göstermektedir (p=0.001). Öğrencilerin

3 %12,4 ü HIV in sivrisinek aracılığı ile bulaşabileceğini ifade etmiştir. %75.9 u ELISAyöntemiyleantikortayiniiçingereklisüreyibilmemektediryadamevcut bilgisinden emin değildir. Araştırmaya katılanların %54,5 i HIV şüphesi olan hastayımuayeneetmedenöncetesteyönlendireceğinibelirtmiştir.öğrencilerin %15,4 ü HIV+ bir kişi ile tokalaşmaktan çekineceğini, %43,9 u HIV+ hastaların dışındaki hastaların bakımını üstlenmeyi tercih edeceklerini, %44,8 i HIV+ hastayı ameliyat etmekten kaçınacağını, %43,5 i ise HIV+ hastaların diğer hastalardanizoleedilmelerigerektiğinisöylemiştir.öğrencilerin%78,5 ihiv in bulaşyollarıkonusunda,%57,9 uanti HIVtesti,%78,9 uhiv+hastayayaklaşım, 67,9 u sağlık personelinin korunma yolları, %53 ü ise HIV/AIDS in etik boyutu konusundadahafazlaeğitimeihtiyaçduyduğunubelirtmiştir. Tıp fakültesi öğrencileri HIV/AIDS etik ve sosyal boyutu üzerine eğitime gerekduyduklarınıbelirtmiştir.%78,9 uhiv+hastayayaklaşım,%65,2 si HIV/AIDS in sosyal boyutu konusunda, %67,9 u sağlık personelinin enfeksiyonlardan korunma yolları, %58,3 ü ise HIV/AIDS in etik boyutu konusundadahafazlaeğitimeihtiyaçduyduğunubelirtmiştir. Uluslararası öneriler gözden geçirildiğinde, tıp eğitimi içerisinde HIV/AIDS in mezun olacak hekim adaylarına sağlaması gereken temel bilgi, yetenek ve tutumlardsötarafındanbelirtilmiştir. DSÖ önerileri kapsamında, aşağıda belirtilen konular HIV enfeksiyonu yönetiminde hekimlerin daha duyarlı ve ilgili davranması için tıp eğitiminde üzerindedurulmasıgerekenenelzemkonulardandır. HIVinepidemiyolojisivebulaş/bulaşmamayolları Belirtiler,semptomlarveHIVenfeksiyonunundoğalsüreci Testler:ELISA,HızlıTest,WesternBlot,CD4,ViralYükvs. HIVenfeksiyonundankorunmayolları,sağlıkçalışanlarıdahil HIVenfeksiyonununtanısı HIV/AIDS inpsiko sosyaletkisi Danışmanlıkvermebecerisi Hasta,ailevetoplumeğitimi Hastabakıcılık

4 EvBakımı TerminalBakım PalyatifTedavi İnsanHaklarıveEtikKonular ToplumsalCinsiyet HukukiMeseleler Yukarıdabelirtilentümkonulartıpeğitimimüfredatıtarafındankapsanıyorsa eğer,önemliolanminimumşekildegenelçerçeveninçizilmişolmasıdır.çünkü bugünlerde,hivhakkındabilinenbirçokbilgivetecrübeolmasınarağmentıp fakültesiöğrencilerinintümbubilgilereulaşmasımümkündeğildirvekişinin kendiinsiyatifinebağlıdır.bugerçekliğinfarkındaolarak,genelolarakçoğutıp fakültesininamacı,mezunolandoktorlarınilkmüdahalesırasındaherhangibir kurumdavetoplumiçerisindeefektifolarakhizmetvermesinisağlamakve bununyanındakişilerinbilgivebecerileriniarttırmaktır. Buna rağmen, yeni mezun olmuş bir hekim, aşağıda belirtilen konularda yetenekliolmakdurumdadır: 1) HIV ile enfekte kişilerin tanı ve teşhisini yapabilmeli, ve tedavisini yürütebilmelidir. 2) Danışmanlıksağlayabilmeliveyönlendirmeservislerinikullanabilmelidir, 3) Cinsel Yolla Bulaşan Enfeksiyonların tanısını koyabilmeli ve tedavisini yapabilmelidir, 4) HIVileenfektehamilekadınhastalarınyönetiminiyapabilmelidir, 5) Taburcu planlaması, yönlendirme ve izleme değerlendirme yapabilmelidir, 6) Gereklitestlerikullanabilmelivesonuçlarıyorumlayabilmelidir, 7) Ailevesosyaldesteksağlamalıdır, 8) Hastahaklarınıkorumalıdır,

5 9) Davranışdeğişikliğiyaratmalıdır, 10) Uluslararası korunma yöntemlerini hasta ayırt etmeksizin kullanabilmelidir, 11) Kanvekanürünlerikullanımınahakimolmalıdır. Araştırma bulgularının tüm yapılan araştırmaların ve uluslararası önerilerin ışığında tıp eğitiminde HIV/AIDS e daha geniş yer verilmesi gerektiğini görmekteyiz. Bizler geleceğin doktorları, tıp fakültesi öğrencileri olarak, tıp eğitiminin, öğrencilere yeterli bilgiyi sağlamanın yanı sıra meslek hayatına yönelikolumlututumvedavranışlarıkazandırmayıamaçlayanuygulamalarıda kapsamasıgerektiğinidüşünmekteyiz. Aşagıda belirtilen öneriler HIV/AIDS konusunda deneyimli sayın hocalarımız (Enfeksiyon Hastalıkları, Tıp Eğitimi, Halk Sağlığı, Mikrobiyoloji, Tıp Etiği ABD dan hocalarımız), tıp öğrencileri ve HIV pozitif kişiler tarafından derlenmiştir.

6 Müfredatdeğişikliğiyapılabilecek departmanlar: (Aşağıdaverilenlistebirtıpfakültesindenalınanörnektir.Hertıpfakültesi müfredatındatümhepsininolmasıbeklenmemektedir.seçilecekolankonulartıp fakültelerininkendidurumlarıgözönündedurularakyapılmalıdır.) 1) TıpEğitimi SağlıkPersonelinin enfeksiyonlardankorunma yolları Tutumvedavranışgeliştirme 2) TıpEtiği HIV/AIDSveTıbbiEtik 3) DavranışBilimleri HIV/AIDS tehastahekim ilişkisi 4) Mikrobiyoloji HIV invirolojisi HIV virüsününyapısı,hivtesti, stratejileri 5) Farmakoloji Antiretroviralilaçlarınetki mekanizması YanEtkileri AlternatifTedaviseçenekleri 6) KadınDoğumHastalıkları HIVveGebelik HIVpozitifgebeninyönetimi OKSkullanımı Çocuksahibiolmak 7) EnfeksiyonHastalıkları GenelCYBE HIVveCYBElerinetkileşimi HIV intedavisi Danışmanlıkvepartner bilgilendirmesi 8) GenelCerrahi Enfeksiyonlardankorunma yolları Kanvekanürünlerinindoğru kullanımı

7 9) Pediatri NeonatalHIVEnfeksiyonu Memeemzirme ÇocuklardaHIV/AIDSin yönetimi 10) AdliTıp HastaHakları Tedaviolmahakkı Gizlilik Hastayakınının bilgilendirilmesi 11) KronikHastayaYaklaşım KronikHastalığasahipolan kişilerinhayatlarındaki dinamiklerianlamak Hastagözündenhastalığa bakabilmek Hastanıngereksinimlerini anlayabilmek Hasta Hekimilişkisinidüzene koymak 12) PDÖ İnteraktifeğitimtekniklerive davranışdeğişikliğieğitimi Güvenlicinselyaşam Gençlerinüremevecinsel sağlığı Korunmayöntemlerive prezervatif Bubelirlemelersonrasındaherbirdersteüzerindedurulabilecekkonular,vebu konularileilgiligerekçelendirmeleribudökümandabulabilirsiniz.

8 MüfredatDeğişikliğiSonrasındaTıpFakültesi ÖğrencilerininBilgiveDavranışkazanmasını beklediğimizkonular: (Herdersiniçeriğinegirmedenöncebirtıpfakültesiöğrencisininmezun olduğundaedinmesigerekenbilgivedavranışlaraşağıdakigibisıralanmıştırve buyeteneklerikazanabilmesiiçinüzerindedurulmasıgerekenkonular detaylandırılmıştır.) A) HIV ile enfekte kişilerin tanı ve teşhisini yapabilmeli, ve tedavisiniyürütebilmelidir. Bilgisahibiolmasıbeklenenkonular: 1) Ülkedekigenelmorbiditepaterni 2) HIVprevalansı(bölge,yaş,seksvs.) 3) HIVvirolojisiveimmünolojisi 4) HIVpatogenezi 5) CD4veHIVViralYükü 6) Hastalığınbelirtileri(Pulmoner,Dermal,Oral,Nörolojik,Neoplastikvs.) 7) Tanı(Tanıkriterleri CDC,WHO,Avrupa,Ulusaletc.) 8) HIV inyönetimi Tedavi OpportunistikEnfeksiyonlar Hastaeğitimi Beslenme Korunma Psikolojiketkenler 9) GenelFırsatçıEnfeksiyonlar TB PCP Diare FungalEnfeksiyonlar

9 10) İlaçlar Fırsatçıenfeksiyonlariçinkullanılanrejimler Anti retroviralilaçlar YanEtkiler Masraflar 11) Koruyucutedavi TB,PCP Kontaminasyonsonrasıprofilaksi Kotrimaksazolveantimikrobiyallerinrolü 12) PediatrikHIVEnfeksiyonu 13) HIVveGebelik 14) EnfeksiyonlardanKorunmaYöntemleri 15) Psikolojiketkenlerveyaşamkalitesi Bu bilgileri kullanabilmesi için bir tıp fakültesi öğrencisinin sahip olması beklenenbecerilerise: 1) İletişimteknikleribecerisi 2) Anamnezalmavefizikselmuayene 3) Gereklitestlerinistenmesiveraporlanması 4) KüreselKorunmayöntemlerininuygunolarakkullanılması 5) Cinselyaşamanamnezininalınması 6) Problemçözmeveanalitikdüşünme 7) Takımçalışmasıbecerisi 8) Ayrımcıolmayanbiryaklaşımuygulaması

10 B) Danışmanlık sağlayabilmeli ve yönlendirme servislerini kullanabilmelidir Bilgisahibiolmasıbeklenenkonular: 1) HIVEnfeksiyonuvetedavisi 2) HIVtanısı,aydınlatılmışonam 3) Kültürveinanışlar 4) HastaHakları 5) Danışmanlık,danışmanlığınamacı,süreciveiçeriği 6) Testlerindeğerlendirilmesi 7) Danışmanlıkservisleri 8) Etikdeğerler Bu bilgileri kullanabilmesi için bir tıp fakültesi öğrencisinin sahip olması beklenenbecerilerise: 1) Danışmanlıkvermeyipratikdeneyimlemesi 2) İletişimbecerisi 3) Sevkraporunuyazabilmebecerisi C) Cinsel Yolla Bulaşan Enfeksiyonların tanısını koyabilmeli vetedavisiniyapabilmelidir, Bilgisahibiolmasıbeklenenkonular: 1) BulaşmaYolları 2) CYBE(Belirtileri,Labtestlerivs.) 3) Kullanılantedavi 4) Sendromunyönetimi,komponentleriveetkileri 5) HIV CYBEetkileşimi 6) KadınlardakiCYBE 7) Partnerinbilgilendirilmesi

11 Bu bilgileri kullanabilmesi için bir tıp fakültesi öğrencisinin sahip olması beklenenbecerilerise: 1) Muayeneetmebecerisi(Mikroskobikinceleme,smearalınmasıvs.) 2) Kondomundoğrukullanımınıngösterilmesi 3) Danışmanlıkvermebecerisi 4) İletişimBecerisi D) HIV ile enfekte hamile kadın hastaların yönetimini yapabilmelidir Bilgisahibiolmasıbeklenenkonular: 1) VertikalBulaş(mekanizması,riskleri,emzirmeninrolüvs.) 2) Eknedenlerinetkisi(AZTkullanımı,Kombinasyontedavisi) 3) HIVpozitifannehastadatercihler Kontrasepsiyon Hamilekalınması Hamileliğinsonaerdirilmesi 4) NeonatalHIVEnfeksiyonununtanısı 5) NeonatalHIVEnfeksiyonundaprognoz 6) NeonatalHIVEnfeksiyonununtedavisi 7) HIVpozitifgebeliğinyönetilmesi Bu bilgileri kullanabilmesi için bir tıp fakültesi öğrencisinin sahip olması beklenenbecerilerise: 1) Anamnezalma 2) İletişimbecerileri 3) Danışmanlıkhizmetleri 4) Doğumungerçekleştirilmesi(Korunmayöntemlerineuyularak) 5) Doğumsonrasıbakım

12 E) Taburcu planlaması, yönlendirme ve izleme değerlendirmeyapabilmelidir Bilgisahibiolmasıbeklenenkonular: 1) Bakımınvetedavinindevamedipetmemesigerektiğini 2) Evdebakımıngerekliliğini 3) SağlıkpersonelininveSivilToplumunrolünü 4) Devamlıtakibinönemini 5) Sevkvetaburcuetmekriterlerini 6) Kişilerinfinansalsorunlarını Anlayabilmelidir. Bu bilgileri kullanabilmesi için bir tıp fakültesi öğrencisinin sahip olması beklenenbecerilerise: 1) İletişimbecerileri 2) Eğitimvermebecerisi hastayayönelik 3) SivilToplumkuruluşlarıilebirlikteçalışmasağlamabecerisi F) Gerekli testleri kullanabilmeli ve sonuçları yorumlayabilmelidir Bilgisahibiolmasıbeklenenkonular: 1) HIVtestininyapılmasıgerekenkoşullar 2) Teststratejisi 3) Mevcuttestlerinbilgisi ELISA Hızlıtestler WesternBlot HIVViralYükTesti 4) Testlerinduyarlılığı,güvenilirliliğivehassasiyeti 5) Testsonuçlarınındeğerlendirilmesi

13 6) Gönüllütestvedanışmanlıkhizmetleri 7) Aydınlatılmışonam 8) Geneltestlerinbilgisi 9) Tanıöncesivesonrasıdanışmanlık 10) Kanveorganlarıngörüntülenmesi Bu bilgileri kullanabilmesi için bir tıp fakültesi öğrencisinin sahip olması beklenenbecerilerise: 1) NezamanHIVtestiistenmeli 2) Testsonuçlarınındeğerlendirilmesi 3) Gizliliğinsağlanması G) Ailevesosyaldesteksağlamalıdır Bilgisahibiolmasıbeklenenkonular: 1) HIV/AIDS inepidemiyolojisi 2) Hastanıngereksinimduyduğubakımhizmetleri 3) Aileninvetoplumunhastalıküzerindekirolü Bu bilgileri kullanabilmesi için bir tıp fakültesi öğrencisinin sahip olması beklenenbecerilerise: 1) Toplumsağlığıçalışmalarınadesteksağlayabilmeli 2) SivilToplumçalışmalarınakatılım,eğitimdesteğininverilmesi H) Hastahaklarınıkorumalıdır Bilgisahibiolmasıbeklenenkonular: 1) İnsanHaklarıvetedaviyeulaşım 2) Ayrımcılık ve dışlanma(izolasyon ve karantinaya alınan vakaların halen varlığınındevamedebilmesi) 3) Gizlilikveaydınlatılmışonam 4) Güçlendirmevetoplumsalcinsiyet

14 5) Etikveyasalar(tedaviyeerişim,eğitimeerişim,çalışmayaşamı) Bu bilgileri kullanabilmesi için bir tıp fakültesi öğrencisinin sahip olması beklenenbecerilerise: 1) İnsanlararasıiletişim 2) Gizliliğinsürdürülmesi 3) Savunuculukçalışmaları Bu bilgileri kullanabilmesi için bir tıp fakültesi öğrencisinin sahip olması beklenentutumise: 1) Tüminsanlarasaygıduyması 2) Sempativeempati I) Davranışdeğişikliğiyaratmalıdır Bilgisahibiolmasıbeklenenkonular: 1) Epidemiyoloji(HIV/AIDStrendi,bulaşmayolları,ülkeprevalansıvs.) 2) Bulaşmayolları(vertical,horizontalvekazara) 3) Bulaşmamayolları 4) HIVilebağlantılıortayaçıkanhastalıklar(TB,PCPvs.) 5) Riskli davranışlar (kadınlar, güvenli seks, toplumda sık görülen riskli davranışlar) 6) Kondompromosyonu Bu bilgileri kullanabilmesi için bir tıp fakültesi öğrencisinin sahip olması beklenenbecerilerise: 1) İletişimteknikleri 2) Tanıkoymabecerisi 3) Takımçalışmasıbecerisi 4) Anamnezalma 5) Doğrudilinkullanımı 6) Kondomundoğrukullanımınıngösterebilme

15 J) Uluslararasıkorunmayöntemlerinihastaayırtetmeksizin kullanabilmelidir Bilgisahibiolmasıbeklenenkonular: 1) KüreselönlemlerveherhastanınHIV+veyaHepatitBgibikarşılanması 2) Normaldoğumönlemleri 3) Kontaminasyonyönetimi Kontaminasyonsonrasıprofilaksi 4) Sterilizasyonyöntemleri Bu bilgileri kullanabilmesi için bir tıp fakültesi öğrencisinin sahip olması beklenenbecerilerise: 1) Küreselenfeksiyonlardankorunmaönlemleriniuygulamak K) Kanvekanürünlerikullanımınahakimolmalıdır. Bilgisahibiolmasıbeklenenkonular: 1) Ulusalkantransfüzyonkuralları 2) Kanvekanürünleriningüvenilirkullanımı 3) Otologtransfüzyon 4) Bağışyapılan/yapankişininkanınınincelenmesi Bu bilgileri kullanabilmesi için bir tıp fakültesi öğrencisinin sahip olması beklenenbecerilerise: 1) Güvenilirvegüvenilirolmayankanıntayini 2) Gönüllübağışlarınteşvikedilmesi 3) Otologtransfüzyonundenetlenmesi

16 TıpEğitimi TıpEğitimiderslerimizialırkenöğrendiğimizşeylerdenbirisiTıpEğitimininYeri veönemidiğeriisepratiklersayesindetıpeğitimininaynızamandauygulamalı birbilimolduğunugöstermekvebunabirbaşlangıçyapmaktır. TıpEğitimiderslerimizsırasında,konularıteorikvepratikolmaküzereiki kısımdainceleriz. Pratikkısmındaöğrendiğimizbecelerilerdenbirkaçıise,enjeksiyonuygulaması, sondauygulamasıvsdir. HIV/AIDSbağlamındabukonularüzerindedurabileceğimizkonular: 1) SağlıkPersonelininenfeksiyonlardankorunmayolları 2) TıpEğitimindetıpöğrencilerinintutumvedavranışgeliştirmesi konularıdır. SağlıkPersonelininenfeksiyonlardankorunmayolları SağlıkPersonelininEnfeksiyonlardanKorunmayöntemlerihakkındaDünyaTıp Derneğinin yayınladığı HIV/AIDS ve Tıp Mesleği bildirisinde bahsedilmektedir. Bu konu Tıp Eğitiminde büyük yer etmekle birlikte üzerinde pek de fazla durulmayan konulardan biridir, bu nedenle özellikle uygulamalı dersler sırasındabukonuüzerindedurulması,tıpfakültesiöğrencilerininönerilerinden birisidir. SağlıkHizmetleriOrtamındaHIV denkorunmayolları 17. Doktorların ve bütün sağlık hizmetleri çalışanlarının güvenli bir çalışma ortamına hakları vardır. Özellikle gelişmekte olan ülkelerde, iş ortamında HIV e maruz kalma sorunu, sağlık sektöründeki çalışan gücünde yüksek etkilenme oranlarınanedenolmuştur.bazıdurumlardaçalışanlarhivileenfekteolmakta,bazı durumlarda da HIV geçişi korkusu çalışanları işlerinden gönüllü olarak ayrılmaya itmektedir. Aynı şekilde, hastaların da sağlık uzmanlarından ve sağlık kurumlarındanhivbulaşıriskinekarşıenüstderecedekorunmayahaklarıvardır. a. Düzenli enfeksiyon kontrol prosedürleri ve en güncel ulusal ve uluslararası standartlarauygunevrenseltedbirlertümsağlıkhizmetlerindeuygulanmalıdır.

17 Bu, HIV e maruz kalmış sağlık uzmanlarına uygulanan koruyucu ART kullanımı prosedürlerinidekapsar. b. Doktorları ve hastaları enfeksiyona karşı koruyan tedbirlerin yürürlükte olmadığı durumlarda doktorlar ve ulusal tıp dernekleri durumu düzeltmeye yönelikgirişimlerdebulunmalıdırlar. c.hivileyaşayandoktorlar,hastalığındiğerlerinebulaşmariskinidoğurabilecek herhangi bir aktivite içinde bulunmamalıdırlar. HIV e olası maruz kalma durumunda, doktorun yapmak istediği eylem belirleyici faktör olacaktır. Herhangibireyleminkabuledilipedilemeyeceği,bulaşıcıhastalıklarkonusunda belli ihtisası olan sağlık hizmetleri çalışanları heyeti veya komitesi tarafından belirlenmelidir. d.tıbbihizmetlerinsağlanmasında,doktordanhastayabulaşıcıhastalıkgeçmesi riski söz konusuysa, bu riskin hastalara açıklanması tek başına yeterli değildir, ayrıca hastalar, doktorlardan kendilerine hastalık bulaştırma ihtimali riskini artırmayacaklarınadairgüvencealmalıdırlar. e. Riskin mevcut olmadığı durumlarda, doktorun kendi tıbbi durumunu hastalarınaaçıklamasımantıklıbiramacahizmetetmeyecektir. Bu bildirinin yanında CDC Center for Disease Control tarafından çıkartılmış olanbildiridedesağlıkpersonelininenfeksiyonlardankorunmahakkındatutum vedavranışgeliştirebilmesiiçinbukonununeğitimiçerisinegirmesigerektiğini ortayakoyulmuştur.(ek1) Sağlık personelinin her hastayı HIV ve Hepatit gibi kan ile bulaşabilen bir enfeksiyonu olan bir hasta gibi düşünerek hareket etmesi gerekliliği tıp eğitimi sırasındaverilebilmelidir.tıpfakültesiöğrencilerisadecehivveyahepatitgibi kan ile bulaşabilen enfeksiyonu olan hastayla karşılaştıklarında bu tedbirlerin kullanılmasınındoğrubiryaklaşımşekliolmadığınıanlayabilmelidirler.

18 Tıp Eğitiminde tıp öğrencilerinin tutum ve davranış geliştirmesi Tıp öğrencileri arasında yapılan çalışmanın sonuçlarına da bakıldığında bilgi düzeyi ile tutum ve davranış geliştirmenin aslında parallel olmadığı ortaya çıkmıştır.birkaçsonucabaktığımızzamanbunudaharahatgörebilmekteyiz. Çalışmaya katılan öğrencilerin bilgi yeterlilikleri ve yanlış inanışları karşılaştırıldığında anlamlı fark görülmekte(p = 0,001). El sıkışma/öpüşme ile HIV bulaşının olmayacağını söyleyen öğrencilerin %14 ü HIV + bir hasta ile tokalaşmaktan çekineceğini belirtirken, el sıkışma/öpüşme ile HIV bulaşının olacağını söyleyen öğrencilerin %33 ü HIV + bir hasta ile tokalaşmaktan çekineceğini belirtmiştir. Bu verinin sonucunda doğru bilginin kişilerin yanlış inanışlarını değiştirdiğini söyleyebiliriz. Ancak buradan da görüldüğü üzere sadecebilgitamdayeterliseviyedetutumdeğişikliğinenedenolmamaktadır. Ancak kişilerin bazı durumlar karşısında pozitif tutum ve davranış geliştirdiği görülmüştür. Çalışmadan alınan bazı verilere bakıldığında bunu daha ayrıntılı görmemizmümkünolacaktır. Çalışmaya katılan öğrencilerin hastanelerinde HIV/AIDS sağlık hizmeti verilmesine göre de tutumlarında değişiklik olduğu görülmüştür. Okudukları hastanede HIV/AIDS sağlık hizmeti verildiğini belirten öğrenciler, HIV + olduğundanşüphelendiğihastayayaklaşırkenherhastayauygulanmasıgereken enfeksiyon kontrol yöntemlerini kullanacaklarını belirtmişlerdir (p = 0,005). HIV/AIDSsağlıkhizmetiverilmeyenhastanelerdeokuyanöğrencilerintutumları arasındaanlamlıfarkmevcuttur. HIV+bireyilekarşılaşmalarıileyanlışinanışlarıkarşılaştırıldığındaanlamlıfark görülmektedir.hiv+hastailekarşılaşmayanöğrencilerdahafazlaorandahiv+ hasta ile tokalaşmaktan çekineceğini ifade etmiştir (p = 0,001). Buradan da görüldüğü gibi bilgilerini pratik ile takviye eden öğrencilerin yanlış inanışları dahaazdır. Araştırmanın bu çıktılarına da bakıldığında tıp fakültesi öğrencilerinin okudukları hastanede HIV/AIDS sağlık hizmeti veriliyorsa ve tıp fakültesi

19 öğrencisihiv+birhastailekarşılaşmışisetutumvedavranışlarınındahapozitif yönde olduğu görülmektedir. Tıp eğitimi diğer bölümlerin en temeli olduğu düşünülürse tıp eğitiminin davranış geliştirmeye yönelik bir eğitim olduğunu savunmasıvediğerbölümderslerinedetutumvedavranışgeliştirmeyeyönelik interaktif derslerin konulmasının sağlamak amacıyla projenin en önemli hedef bölümlerindenbirisiolarakkarşımızaçıkmaktadır. TıpEtiği Hastahakları,insanlığınevrimineparalelolarakortayaçıkan,dayanışmahakları da denilen, üçüncü kuşak insan haklarındandır. İnsan hakları, gelişimine ve niteliğine göre üç kuşakta tanımlanmaktadır. Buna göre birinci kuşak insan hakları, bireyin hakları olarak diğer bireylere karşı doğduğu anda elde ettiği haklarolan;yaşamahakkı,özgürdoğmahakkıgibihaklardır.bireylerindevletle ilişkilerinden doğan ikinci kuşak insan hakları eğitim hakkı, sağlıklı yaşama hakkı, çalışma hakkı olarak tanımlanabilecek haklardır. Toplumun her bir bireyini etkileyecek toplumsal haklar olarak tanımlanabilecek, dayanışma hakları da denilen üçüncü kuşak insan hakları ise çevre hakkı, tüketici hakları, hasta hakları olarak belirmektedir. Hasta hakları tıbbi etiğin temel konularındanbiridir. HIV/AIDS, özellikleri nedeniyle, doğrudan hasta haklarının gelişimine katkı sağlamaktadır. HIV(+) olduğunu öğrenen kişi AIDS hastalığının belirtileri görülene dek, bulaşıcı bir hastalıkla günlük yaşamını sürdürme uğraşı yanında, hastalığın gidişini yavaşlatmayı amaçlayan pahalı bir tedaviyi almak için çaba harcamakzorundadır.hastalığınınduyulmasıveönyargılarlauğraşmakorkusu, her ölümcül hastalıktaki Neden ben? sorusunun yarattığı psikolojik ortamda, zorlayıcı tedbirlerle vahim sonuçlar doğurabilmektedir. Hem toplum sağlığının korunması açısından hem de hasta bireyin sorunlarının insani yöntemlerle çözümlenmesiaçısındanaids dehastahaklarıçokönemtaşımaktadır. Hakları korunmayan ya da ayrımcılık yapılan bireyler enfekte olmaya daha duyarlıdırlarvehastalığınduygusalyüküilebaşetmegüçlükleridahafazladır.

20 HIV ile yaşayan bireylere karşı ayrımcılık, onların insan haklarının ciddi bir biçimdeihlalidemektir.damgalanmaveayrımcılık, arzuedilmeyenfarklılıkları olanbireylere,diğerbireyler,ailevetoplumuntutumveeylemlerisonucuoluşur. HIV/AIDSileilgilidamgalanmayakatkıdabulunanfaktörler;HIV/AIDS inyaşamı tehdit edici bir hastalık olması, HIV bulaşma korkusu, eşcinsellik, damar içi madde bağımlılığı gibi damgalayıcı davranışlar ile birlikte görülmesi, HIV ile yaşayanbireylerinhastalıklarındansorumlututulmaları,diniveahlakiinançlar, HIV ın bulaş yoluna ilişkin yanlış bilgiler, HIV ile kontamine olma korkusu, HIV/AIDS hastasına bakım verme korkusu, cinsellikle ilgili dinsel öğretiler, etkilervekültürelnormlar,yasalolmayanyollarladamariçimaddekullanımıile ilgilidurumlarolaraksıralanabilir. Sonuç olarak sağlık profesyonellerinde; HIV/AIDS hastalarını kınama, ayıplama, kötü insanlar olarak düşünme, izole etme, kaçınma, uzak durma, hasta ve ailesinin tedavisini ve bakımını reddetme, utanma ya da ayıplanma korkusu nedeniyle cinsellikle ilgili tartışamama, riskli davranışlar, HIV den korunma ve bakıma ilişkin tartışma ve danışmanlıktan kaçınma, HIV/AIDS hastasınaveailesineyargısızvedestekleyicibiçimdeyaklaşamamayadaisteksiz yaklaşma gibi istenmeyen ve etik açısından hoş görülemez davranışlar gözlenebilmektedir. Bu araştırmada da görüldüğü gibi Pozitif Yaşam Derneğinin HIV + kişilerin karşılaştığı hak ihlalleri raporu ele alındığında sağlık personelinin etik anlayış anlamındaeksiklikleriortayaçıkmıştır.ek TıpEtiğiilkelerinebakıldığındaözellikleHIV/AIDSilealakalıolarakbirkaçözel durum mevcuttur. HIV/AIDS ile yaşayan insanlar gibi bulaşıcı ve salgın hastalıklara sahip hastaların, toplumu korumak amacıyla kamuoyuna duyurulmasıbireyinözerkliğineyapılmışbirsaldırıolarakdeğerlendirmektedir. Böyle bir durumda yalnız özerkliğe saygı ilkesinin ihlali ile kalınmamakta, aynı zamandahastasırrınınkorunmasıilkesideçiğnenmişolmaktadır.zorunlusağlık taramaları,aşıuygulamalarıgibihalksağlığıhizmetlerininhalkaulaştırılmasında da, kimi zaman bireyin kendi hakkında karar verme hakkı göz ardı edilmekte, dolayısıylaözerkliğesaygıilkesiihlaledilebilmektedir.

21 Sonuç olarak, Tıp Etiği dersleri içerisinde örnek bir vakanın paylaşılması, öğrencilerin bu konu hakkında daha duyarlı hale gelmesini sağlayacaktır. Tıp eğitiminde etik anlayışın verilmesi geleceğin doktorları olan günümüzün tıp fakültesi öğrencilerinin değer yargılarının gelişmesine ve insan hakları bakış açısınıgeliştirmesineyarayacaktır. ÖzellikleHIV/AIDSalanındavurgulanmasıgerekenkonular: 1) ÖzelhayatınveAileYaşantısınınGizliliğininKorunması HIV tanısı ve diğer tıbbî tanılar sadece tıbbî zorunlulukta ve hakim kararı gibi yasadaizinverilmişdurumlardaaçıklanabilir.buzorunluluksadecehekimlerve sağlıkpersoneliileilgiliolmayıptümyurttaşlarıngörevidir,sorumluluğudur. 2) TıbbiÖzenveMeslekiStandart Hastadoktorabaşvurduğuandanitibaren,doktorlahastaarasındahukuksalbir sözleşme yapıldığı kabul edilir. Bu sözleşme ile doktor, hastaya gerekli tıbbî özeni göstereceğini, dikkatli davranacağını, tüm bilgisini kullanacağını, Hasta Haklarınauygundavranacağınıtaahhütetmişkabuledilir. Tedavişartlarıoluşmadantedaviyebaşlanmasıveyatedavininetkiliolmadığının görülmesinerağmenaynendevamedilmesi,tedavideözenkusuruvekötütıbbî uygulamaniteliğindedir. Doktor, tıbbî özen gösterme yükümlülüğü çerçevesinde hareket ederken, uluslararası platformda belirlenmiş olan mesleki standartlara göre hareket etmekledeyükümlüdür. 3) AyrımcılıkYasağı Ayrımcılıkyasağınagöreherkes;ırk,renk,cinsiyet,dil,din,siyasalveyabaşkabir görüş, ulusal veya sosyal köken, mülkiyet ve doğum gibi herhangi bir statüye gore ayrımcılık yapılmaksızın uluslararası sözleşmelerle koruma altına alınan tümhakveözgürlüklerdenyararlanabilir.

22 Ayrımcılık yasağı yalnızca yukarıdaki tanımda bahsi geçen siyasal, sosyal ve ekonomik statüleri değil, kişilerin sağlık sorunları nedeni ile ayrımcılığa maruz kalmasını da yasaklar. Örneğin HIV tanısı almış birinin, herkes kadar bütün haklarından yararlanmaya hakkı vardır ve aynı durum karşısında farklı muameleyetabitutulamaz. BunedenlehiçkimseHIVstatüsüsebebiylediğerkişilerleveeşitşartlardasağlık hizmetlerindenyararlanmasıengellenemez;tecritedilemez. 4) Bilgiverilmesininusulü Bilgi, gerektiğinde tercüman kullanarak, hastanın anlayabileceği şekilde, tıbbî terimlermümkünolduğuncakullanılmadan,tereddütveşüpheyeyerverilmeden vehastanınruhîdurumunauygunvenazikbirifadeileverilir. 5) TedaviHakkı Herhastanın; Irk,dil,dinayrımıgözetmeksizineşitolarak,saygınbirşekildesağlık hizmetlerindenyararlanma, Sağlıkkuruluşunu,hekiminivediğersağlıkpersoneliniseçebilmeve değiştirebilme, Kendisiyleilgilitıbbîkararlaravetedaviplanınakatılmaveyatedavi planınıreddetmeve Tıbbîbakımaheranulaşabilmehakkıvardır. HastaameliyatöncesiHIVtestinireddetmehakkınasahipkenhekimbuhastayı tedaviden kaçınma hakkına sahip değildir. Tedaviyi reddetme durumunda hekim, kamuda çalışıyor ise görevi kötüye kullanma suçu; özelde çalışıyorsa daayrımcılıksuçuişlemişolur.ayrıcatedavidenmahrumkalanhastamaddive manevizararıntazminiyolunadagidebilir. Yine aynı şekilde düzenlenmiş olan kişinin HIV statüsüne dayanılarak sağlık hizmetininreddedilmesiyadakişininhivtestiyaptırmayazorlanmasımümkün

23 değildir. Bunun tek istisnası bu testin kişinin kendi sağlığı için yapılacak olmasıdır. 6) SağlıkDurumuileilgilibilgialma Hasta; sağlık durumunu, kendisine uygulanacak tıbbî işlemleri, bunların faydaları ve muhtemel sakıncaları, alternatif tıbbî müdahalusülleri, tedavinin kabul edilmemesi halinde ortaya çıkabilecek muhtemel sonuçları ve hastalığın seyri ve neticeleri konusunda sözlü veya yazılı olarakbilgi istemek hakkına sahiptir. Sağlıkdurumuileilgiligerekenbilgiyi,bizzathastaveyahastanınküçük,temyiz kudretinden yoksun veya kısıtlı olması halinde velisi veya vasisi isteyebilir. Hasta,sağlıkdurumuhakkındabilgialmaküzerebirbaşkasınadayetkiverebilir. Gerekgörülenhallerdeyetkininbelgelendirilmesiistenilebilir. Hasta, tedavisi ile ilgilenen tabip dışında bir başka tabipten de sağlık durumu hakkındabilgialabilir. DavranışBilimleri Hastahekimilişkisininverildiğidavranışbilimleriderslerinde,HIV/AIDSkonusu dahilinde de hasta hekim ilişkisinin tedaviye uyumdaki yeri gibi konular üzerinde durulması, hekimin danışmanlığının hastanın sağlığı üzerindeki etkisi gibi konular üzerinde durulması, şu andaki hekimlerimizin ayrımcı yaklaşımlarınıazaltacakvehekiminhastaüzerindekiönemlirolünübirkezdaha ortayakoyacaktır. HIV/AIDS alanında yapılan araştırmalar tedaviye uyumun ve devamlılığın HIV/AIDS inmortalitevemorbiditesiniazalttığınıortayakoymuşturvetedaviye uyumda en etkin rol oynayan kişinin ise doktor olduğu reddedilemeyecek bir gerçektir.

24 HIV/AIDStanısıveyönetimindehekiminönemliroloynadığıendeğerlianlar,ilk görüşme, test öncesi bilgilendirme, tanının açıklanması ve hasta takibinde hekim hastailişkisidir. Birleşmiş Milletler Genel Asemblesi HIV/AIDS Özel Oturumu (UNGASS) 2001 sırasında HIV/AIDS yanıtında önemli olan konulardan ve ülkelerin imzaladığı maddelerden birisi de, destek ve tedavinin önleme çalışmaları içerisinde yer aldığı,testöncesivesonrasıdanışmanlıkvetestinkabuledilebilirolmasınında bir nevi koruma çalışması olduğunu savunmaktadır. Kişilerin sağlık çalışanları ileyakınilişkilerkurabilmesivesağlıkmerkezlerindenherhangibirayrımcılığa uğramadanbilgi,danışmanlıkvetedavialabilmeleriungass ıimzalayanülkeler arasındaolantürkiye nindeerişmesigerekenhedeflerdenbirisidir. 1) İlkgörüşme PozitifYaşamDerneği nin3seneliktecrübesivebelirlikaynaklarındagösterdiği üzere hastanın hekim ile ilk görüşmesi hastanın ileryen süreçteki durumunu büyükölçüdeetkilemektedir.hekimileilkgörüşmesisırasındahekiminayrımcı davranmasıyadakötümuameledebulunması,öncelikleintihareğilimineneden olmaktadır ve bunun yanında bu travma sonrasında kişiler hastalığın ilerleyen aşamalarındahastaneyegitmektençekinmekte,tedaviyireddedebilmektedir. 2) Testöncesibilgilendirme UNGASS deklerasyonu sırasında üzerinde durulan konulardan birisi de test öncesi ve sonrası bilgilendirmenin bireylerin bilgi düzeyini arttırarak, HIV/AIDS e bağlı önyargıları azaltacağı ve böylelikle HIV/AIDS yayılımını da azaltacağı ortaya konmuştur. UNGASS Deklerasyonu efektif koruma, destek ve tedavi stratejilerinin içerisinde hastaların test öncesi ve sonrası danışmanlığa ulaşması ve kişilerin ayrımcılık ile karşılaşmayacağı sağlık kurum ve personelindenhizmetalmasınınönemivurgulanmıştır. Hekim adaylarımız test yapmadan önce kişiye bilgilendirme yapmalıdır. HIV/AIDSbilgilendirmesiiçerisindebugörüşmedeverilmesigerekenenönemli konularise: HIV/AIDS inartıkkronikbirhastalıkolması

[Tıp Eğitiminde HIV/AIDS Üzerine Savunuculuk Projesi]

[Tıp Eğitiminde HIV/AIDS Üzerine Savunuculuk Projesi] [TıpEğitimindeHIV/AIDSÜzerineSavunuculuk Projesi] [HIV/AIDSkonusundaTıpEğitimiiçerisindeMüfredatÖnerileri] [AuthorName] ÖZET [TıpMüfredatıiçerisindeHIV/AIDS intıbbi,sosyal,etiketkileşimlerivebunun yanındahastahaklarıvehastayayaklaşımkonularındasadecebilgianlamında

Detaylı

[Tıp Eğitiminde HIV/AIDS Üzerine Savunuculuk Projesi]

[Tıp Eğitiminde HIV/AIDS Üzerine Savunuculuk Projesi] [TıpEğitimindeHIV/AIDSÜzerineSavunuculuk Projesi] [HIV/AIDSkonusundaTıpEğitimiiçerisindeMüfredatÖnerileri] [AuthorName] ÖZET [TıpMüfredatıiçerisindeHIV/AIDS intıbbi,sosyal,etiketkileşimlerivebunun yanındahastahaklarıvehastayayaklaşımkonularındasadecebilgianlamında

Detaylı

HIV/AIDS epidemisinde neler değişti?

HIV/AIDS epidemisinde neler değişti? HIV/AIDS epidemisinde neler değişti? Dr. Gülşen Mermut Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji ABD EKMUD İzmir Toplantıları - 29.12.2015 Sunum Planı Dünya epidemiyolojisi

Detaylı

TÜRKİYE DE HIV/AIDS EPİDEMİYOLOJİSİ VE KONTROL PROGRAMI

TÜRKİYE DE HIV/AIDS EPİDEMİYOLOJİSİ VE KONTROL PROGRAMI TÜRKİYE DE HIV/AIDS EPİDEMİYOLOJİSİ VE KONTROL PROGRAMI Dr. M. Bahadır Sucaklı Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Klinik HIV/AIDS Sempozyumu 26-27 Kasım 2011 Antakya HIV/AIDS Kontrol

Detaylı

Hepatit B ile Yaşamak

Hepatit B ile Yaşamak Hepatit B ile Yaşamak NEDİR? Hepatit B, karaciğerin iltihaplanmasına sebep olan, kan yolu ve cinsel ilişkiyle bulaşan bir virüs hastalığıdır. Zaman içerisinde karaciğer hasarlarına ve karaciğer kanseri

Detaylı

Türkiye de Son Durum, Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Aktiviteleri

Türkiye de Son Durum, Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Aktiviteleri Türkiye de Son Durum, Aktiviteleri Dr. Ahmet ÖZLÜ Daire Başkanı 23 Kasım 2013-İSTANBUL 2 1985: İlk AIDS vakası HIV/AIDS Kontrol Programı Gelişimi 1985: HIV/AIDS bildirimi zorunlu hastalık kapsamında 1986:

Detaylı

SEÇMELİ DERS ÖNERİ FORMU

SEÇMELİ DERS ÖNERİ FORMU Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi 2012-2013 Eğitim Öğretim Yılı SEÇMELİ DERS ÖNERİ FORMU Dersin adı Üreme Sağlığı Anabilim dalı Sorumlu öğretim üyesi E-posta adresi Halk Sağlığı Prof.Dr.Haldun SÜMER

Detaylı

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ HIV/AIDS TEDAVİ VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (HATAM) OCAK 2011 ARALIK 2012 FAALİYET RAPORU

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ HIV/AIDS TEDAVİ VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (HATAM) OCAK 2011 ARALIK 2012 FAALİYET RAPORU HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ HIV/AIDS TEDAVİ VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (HATAM) OCAK 2011 ARALIK 2012 FAALİYET RAPORU HATAM web sayfasının güncelleştirilmesi, www.hatam.hacettepe.edu.tr (Son yenilenme tarihi: 03.08.2012)

Detaylı

ALLERJİ DERİ TESTLERİ İÇİN AYDINLANMIŞ ONAM (RIZA) BELGESİ

ALLERJİ DERİ TESTLERİ İÇİN AYDINLANMIŞ ONAM (RIZA) BELGESİ ALLERJİ DERİ TESTLERİ İÇİN AYDINLANMIŞ ONAM (RIZA) BELGESİ HASTANIN... Kayıt (protokol) numarası :... Doğum tarihi (gün/ay/yıl) :... Adresi :...... Telefon numarası :... Başvuru tarihi :.. 200 Hastalığın

Detaylı

MEDYA ve HIV/AIDS Pozitif Yaşam Derneği HIV taşıyıcıları başıboş geziyor

MEDYA ve HIV/AIDS Pozitif Yaşam Derneği HIV taşıyıcıları başıboş geziyor MEDYA ve HIV/AIDS HIV ve AIDS medyada en ilgi çeken ve en sık yer alan konulardan biridir. Pozitif Yaşam Derneği olarak yürüttüğümüz basın çalışmaları sayesinde önceki yıllara nazaran HIV/AIDS e ilişkin

Detaylı

EPIDEMIYOLOJIK VERILER DEĞIŞTI MI? DR. SERAP İSKENDER KANUNI EĞITIM VE ARAŞTIRMA HASTANESI, TRABZON

EPIDEMIYOLOJIK VERILER DEĞIŞTI MI? DR. SERAP İSKENDER KANUNI EĞITIM VE ARAŞTIRMA HASTANESI, TRABZON EPIDEMIYOLOJIK VERILER DEĞIŞTI MI? DR. SERAP İSKENDER KANUNI EĞITIM VE ARAŞTIRMA HASTANESI, TRABZON SUNUM PLANI Dünyada HIV /AIDS Avrupada HIV/ AIDS Türkiye de HIV/ AIDS 2020 Küresel Hedef HIV/ AIDS Kontrol

Detaylı

Çevremizdeki Sağlık Kuruluşları VE Sağlık Hizmetleri

Çevremizdeki Sağlık Kuruluşları VE Sağlık Hizmetleri Çevremizdeki Sağlık Kuruluşları VE Sağlık Hizmetleri Çevremizde bulunan sağlık kuruluşları, herhangi bir sağlık probleminde müdahalede bulunan ve tedavi amacı güden kuruluşlardır. Yaşadığınız çevrede bulunan

Detaylı

Dr. Serhat Ünal Müdür

Dr. Serhat Ünal Müdür HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ AIDS TEDAVİ ve ARAŞTIRMA MERKEZİ HATAM Dr. Serhat Ünal Müdür 7 NİSAN 18 EYLÜL 2012 FAALİYETLERİ 19.09.2012 HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ AIDS TEDAVİ ve ARAŞTIRMA MERKEZİ HATAM 2010, 2011

Detaylı

Salih AKYÜZ Hasta ve Çalışan Hakları ve Güvenliği Derneği Başkanı

Salih AKYÜZ Hasta ve Çalışan Hakları ve Güvenliği Derneği Başkanı Salih AKYÜZ Hasta ve Çalışan Hakları ve Güvenliği Derneği Başkanı Hak Kavramı Herhangi bir varlığın, kanuni veya ahlaki gerekçelerle, sahip olması veya yapabilmesi olağan şeyler.. Hak Kavramı Kazanımlara

Detaylı

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ HIV/AIDS TEDAVİ VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (HATAM) OCAK 2010 ARALIK 2010 FAALİYET RAPORU

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ HIV/AIDS TEDAVİ VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (HATAM) OCAK 2010 ARALIK 2010 FAALİYET RAPORU HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ HIV/AIDS TEDAVİ VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (HATAM) OCAK 2010 ARALIK 2010 FAALİYET RAPORU HATAM web sayfasının güncelleştirilmesi, www.hatam.hacettepe.edu.tr (Son yenilenme tarihi: 20.12.2010)

Detaylı

HIV/AIDS e yönelik Farkındalık Yaratma Projesi

HIV/AIDS e yönelik Farkındalık Yaratma Projesi HIV/AIDS e yönelik Farkındalık Yaratma Projesi Proje Kapsamında 1479 kişiye ulaşılmıştır. HIV/AIDS hakkında üniversite öğrencileri başta olmak üzere toplum genelinde bilgilendirme ve farkındalık yaratma

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Tıp Eğitimi Anabilim Dalı Mezun Görüşleri Anketi

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Tıp Eğitimi Anabilim Dalı Mezun Görüşleri Anketi ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Tıp Eğitimi Anabilim Dalı Mezun Görüşleri Anketi Değerli Hekim Arkadaşımız, Bu anket ülkemizdeki farklı eğitim kurumlarınca uygulanan örnekler temel alınarak UÜTF Tıp

Detaylı

[Dünya Tabipler Birliği nin Eylül 1995, Bali, Endonezya da yapılan toplantısında kabul edilmiştir.]

[Dünya Tabipler Birliği nin Eylül 1995, Bali, Endonezya da yapılan toplantısında kabul edilmiştir.] [Dünya Tabipler Birliği nin Eylül 1995, Bali, Endonezya da yapılan toplantısında kabul edilmiştir.] Giriş Hekimler, hastaları ve geniş toplum kesimleri arasındaki ilişkilerde son yıllarda önemli değişikler

Detaylı

BURUNDAN (NAZAL) UYGULANAN YÜKLEME (PROVOKASYON) TESTLERİ İÇİN AYDINLANMIŞ ONAM (RIZA) BELGESİ

BURUNDAN (NAZAL) UYGULANAN YÜKLEME (PROVOKASYON) TESTLERİ İÇİN AYDINLANMIŞ ONAM (RIZA) BELGESİ BURUNDAN (NAZAL) UYGULANAN YÜKLEME (PROVOKASYON) TESTLERİ İÇİN AYDINLANMIŞ ONAM (RIZA) BELGESİ HASTANIN... Kayıt (protokol) numarası :... Doğum tarihi (gün/ay/yıl) :... Adresi :...... Telefon numarası

Detaylı

Bölüm A. NEW YORK EYALETİ SAĞLIK DAİRESİ AIDS Enstitüsü HIV Testi için Bilgilendirilmiş Onay

Bölüm A. NEW YORK EYALETİ SAĞLIK DAİRESİ AIDS Enstitüsü HIV Testi için Bilgilendirilmiş Onay NEW YORK EYALETİ SAĞLIK DAİRESİ AIDS Enstitüsü HIV Testi için Bilgilendirilmiş Onay HIV testi isteğe bağlıdır. Size sağlık hizmeti veren personeli bilgilendirerek herhangi bir tarihte onayınızı geri alabilirsiniz.

Detaylı

Dünya Hekimler Birliği, Hasta Hakları Bildirgesi 1

Dünya Hekimler Birliği, Hasta Hakları Bildirgesi 1 Dünya Hekimler Birliği, Hasta Hakları Bildirgesi 1 34. Dünya Hekimler Toplantısı nda kabul edilmiş (Lizbon, Portekiz, Eylül/Ekim 1981), 47. Dünya Hekimler Birliği Kurultayı nda değişikliğe uğramış (Bali,

Detaylı

DIŞ KULAK YOLUNDAN YABANCI CİSİM / POLİP ÇIKARTILMASI AMELİYATI HASTA BİLGİLENDİRME VE ONAM (RIZA) FORMU

DIŞ KULAK YOLUNDAN YABANCI CİSİM / POLİP ÇIKARTILMASI AMELİYATI HASTA BİLGİLENDİRME VE ONAM (RIZA) FORMU DIŞ KULAK YOLUNDAN YABANCI CİSİM / POLİP ÇIKARTILMASI AMELİYATI HASTA BİLGİLENDİRME VE ONAM (RIZA) FORMU Hastanın Adı, Soyadı: TC Kimlik No: Baba adı: Ana adı: Doğum tarihi: Sayın Hasta, Sayın Veli/Vasi,

Detaylı

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ HIV/AIDS TEDAVİ VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (HATAM) OCAK 2009 ARALIK 2009 FAALİYET RAPORU

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ HIV/AIDS TEDAVİ VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (HATAM) OCAK 2009 ARALIK 2009 FAALİYET RAPORU HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ HIV/AIDS TEDAVİ VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (HATAM) OCAK 2009 ARALIK 2009 FAALİYET RAPORU HATAM web sayfasının güncelleştirilmesi, www.hatam.hacettepe.edu.tr Danışmanlık Hizmeti Yüzyüze

Detaylı

Hekim, Tıp Fakültesinden mezun olarak, diploma sahibi olan kişidir.

Hekim, Tıp Fakültesinden mezun olarak, diploma sahibi olan kişidir. UZMANLIK ÖĞRENCİLERİNİN TIBBİ MÜDAHALE YETKİSİ ve HUKUKİ SORUMLULUKLARI Uz.Dr. Ziya T. GÜNEŞ-Sağlık Hukuku Yüksek Lisans Programı Tıbbi Müdahale; Meslek icrasına yetkili bir sağlık personeli tarafından,

Detaylı

İstanbul Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi nde Farkındalık Çalışması

İstanbul Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi nde Farkındalık Çalışması İstanbul Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi nde Farkındalık Çalışması * Bu çalışma Pozitif Yaşam Derneği UNAIDS ve İstanbul Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi iş birliği ile Oturum öncesi (OÖ) 17 kişiye,

Detaylı

T. C. MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2013 2014 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM III HALK SAĞLIĞI VE AILE HEKIMLIĞI DERS KURULU

T. C. MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2013 2014 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM III HALK SAĞLIĞI VE AILE HEKIMLIĞI DERS KURULU T. C. MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2013 2014 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM III HALK SAĞLIĞI VE AILE HEKIMLIĞI DERS KURULU ( 6. ) DERS KURULU ( 28 NİSAN 06 HAZİRAN 2014) DERS PROGRAMI T.

Detaylı

Cinsel Yolla Bulaşan Enfeksiyonlarda Tanı

Cinsel Yolla Bulaşan Enfeksiyonlarda Tanı Cinsel Yolla Bulaşan Enfeksiyonlarda Tanı Deniz Gökengin Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar Gonore Klamidyal

Detaylı

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ CİNSEL YOLLA BULAŞAN HASTALIKLAR BU EĞİTİMDE NELER PAYLAŞACAĞIZ?

Detaylı

Anti-HIV Pozitif Bulunan Hastada Kesin Tanı Algoritması. Doç. Dr. Kenan Midilli İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı

Anti-HIV Pozitif Bulunan Hastada Kesin Tanı Algoritması. Doç. Dr. Kenan Midilli İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Anti-HIV Pozitif Bulunan Hastada Kesin Tanı Algoritması Doç. Dr. Kenan Midilli İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Testler farklı amaçlarla uygulanabilir: - Tanı, tarama, doğrulama,

Detaylı

Perinatoloji Pratiğindeki İnvaziv Girişimlerde Etik Sorunlar. Prof.Dr. Sermet Sağol EÜTF

Perinatoloji Pratiğindeki İnvaziv Girişimlerde Etik Sorunlar. Prof.Dr. Sermet Sağol EÜTF Perinatoloji Pratiğindeki İnvaziv Girişimlerde Etik Sorunlar Prof.Dr. Sermet Sağol EÜTF Etik Etik ya da etik analiz, açık, net bir soru ile başlar: hangi etkinlikler doğru ya da yanlıştır, iyi ya da kötüdür,

Detaylı

YENİ TIBBİ YÖNTEMLERİN HUKUKA UYGUNLUĞU

YENİ TIBBİ YÖNTEMLERİN HUKUKA UYGUNLUĞU Dr. MEHMET EMİN ÖZGÜL Pamukkale Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü Hukuk Bilimleri Anabilim Dalı Öğretim Elemanı YENİ TIBBİ YÖNTEMLERİN HUKUKA UYGUNLUĞU

Detaylı

HAZIRLAYAN KONTROL EDEN ONAYLAYAN

HAZIRLAYAN KONTROL EDEN ONAYLAYAN Sayfa No : 01 KALİTE KOMİTESİ HEDEF PLANLANAN FAALİYETLER SORUMLU UYGULAMA İZLEME YÖNTEMİ TERMİN 1. Hastane enfeksiyonunun oluşmasını ve yayılmasını önlemek 1.a) Enfeksiyon kontrol programı oluşturmak

Detaylı

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ AIDS TEDAVİ VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (HATAM) OCAK 2014 ARALIK 2014 FAALİYET RAPORU

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ AIDS TEDAVİ VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (HATAM) OCAK 2014 ARALIK 2014 FAALİYET RAPORU HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ AIDS TEDAVİ VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (HATAM) OCAK 2014 ARALIK 2014 FAALİYET RAPORU HATAM web sayfasının güncelleştirilmesi, www.hatam.hacettepe.edu.tr Danışmanlık Hizmeti Hacettepe Üniversitesi

Detaylı

İSTANBUL TIP FAKÜLTESİ Dönem 6 Öğrenim Esasları. A. Genel Tanıtım B. Çalışma Kılavuzu C. Rotasyon Tablosu D.Dönem Kurulu E.

İSTANBUL TIP FAKÜLTESİ Dönem 6 Öğrenim Esasları. A. Genel Tanıtım B. Çalışma Kılavuzu C. Rotasyon Tablosu D.Dönem Kurulu E. İSTANBUL TIP FAKÜLTESİ Dönem 6 Öğrenim Esasları A. Genel Tanıtım B. Çalışma Kılavuzu C. Rotasyon Tablosu D.Dönem Kurulu E. İletişim A. GENEL TANITIM Dönem 6, tıp eğitiminin önceki 5 yılında edinilen bilgi,

Detaylı

Kazanılmış Bağışıklık Eksikliği Sendromu

Kazanılmış Bağışıklık Eksikliği Sendromu AIDS EĞİTİMİ Acquired Immune Deficiency Syndrome Kazanılmış Bağışıklık Eksikliği Sendromu AIDS Tüm Dünyayı Tehdit Ediyor. Tanzanya da AIDS yetimleri AIDS Nedir? AIDS, bulaşıcı ve ölümcül bir hastalıktır.

Detaylı

UYGUN AĞRI KESİCİ-ROMATİZMA İLACI SEÇENEĞİ İLE İLAÇ YÜKLEME TESTİ İÇİN AYDINLANMIŞ ONAM (RIZA) BELGESİ

UYGUN AĞRI KESİCİ-ROMATİZMA İLACI SEÇENEĞİ İLE İLAÇ YÜKLEME TESTİ İÇİN AYDINLANMIŞ ONAM (RIZA) BELGESİ UYGUN AĞRI KESİCİ-ROMATİZMA İLACI SEÇENEĞİ İLE İLAÇ YÜKLEME TESTİ İÇİN AYDINLANMIŞ ONAM (RIZA) BELGESİ HASTANIN... Kayıt (protokol) numarası :... Doğum tarihi (gün/ay/yıl) :... Adresi :...... Telefon numarası

Detaylı

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI Uluslararası Arka Plan Uluslararası Arka Plan Birleşmiş Milletler - CEDAW Avrupa Konseyi - Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi

Detaylı

KANSER TANIMA VE KORUNMA

KANSER TANIMA VE KORUNMA KANSER TANIMA VE KORUNMA Uzm. Dr Dilek Leyla MAMÇU Sunum İçeriği Genel Bilgiler Dünyada ve Ülkemizdeki son durum Kanser nasıl oluşuyor Risk faktörleri neler Tedavi seçenekleri Önleme mümkün mü Sorular/

Detaylı

Hepatit C ile Yaşamak

Hepatit C ile Yaşamak Hepatit C ile Yaşamak NEDİR? Hepatit C kan yoluyla bulaşan Hepatit C virüsünün(hcv) neden olduğu bir karaciğer hastalığıdır. 1 NEDİR? Hepatit C virüsünün birçok türü (genotipi ) bulunmaktadır. Ülkemizde

Detaylı

HASTANESİ KARDİYOLOJİ KLİNİĞİ PIHTI KAPLI YAPAY KALP KAPAKLARININ PIHTI ERİTİCİ İLAÇ İLE TEDAVİSİ İÇİN HASTANIN BİLGİLENDİRİLMİŞ ONAM (RIZA) BELGESİ

HASTANESİ KARDİYOLOJİ KLİNİĞİ PIHTI KAPLI YAPAY KALP KAPAKLARININ PIHTI ERİTİCİ İLAÇ İLE TEDAVİSİ İÇİN HASTANIN BİLGİLENDİRİLMİŞ ONAM (RIZA) BELGESİ HASTANESİ KARDİYOLOJİ KLİNİĞİ PIHTI KAPLI YAPAY KALP KAPAKLARININ PIHTI ERİTİCİ İLAÇ İLE TEDAVİSİ İÇİN HASTANIN BİLGİLENDİRİLMİŞ ONAM (RIZA) BELGESİ HASTANIN Adı Soyadı:..... Protokol Numarası:..... Doğum

Detaylı

Dünya nüfusunun 1.2 milyarını adolesanlar oluşturmaktadır (dünya tarihindeki en yüksek rakam..) Bu nüfusun %85 i gelişmekte olan ülkelerde.

Dünya nüfusunun 1.2 milyarını adolesanlar oluşturmaktadır (dünya tarihindeki en yüksek rakam..) Bu nüfusun %85 i gelişmekte olan ülkelerde. Dünya nüfusunun 1.2 milyarını adolesanlar oluşturmaktadır (dünya tarihindeki en yüksek rakam..) Bu nüfusun %85 i gelişmekte olan ülkelerde. Yaşadıkları toplumlardaki birbirinden çok farklı politik, ekonomik,

Detaylı

Mirbad Kent Toplum Bilim Ve Tarih Araştırmaları Enstitüsü. Kadına Şiddet Raporu

Mirbad Kent Toplum Bilim Ve Tarih Araştırmaları Enstitüsü. Kadına Şiddet Raporu Mirbad Kent Toplum Bilim Ve Tarih Araştırmaları Enstitüsü Kadına Şiddet Raporu 1 MİRBAD KENT TOPLUM BİLİM VE TARİH ARAŞTIRMALARI ENSTİTÜSÜ KADINA ŞİDDET RAPORU BASIN BİLDİRİSİ KADIN SORUNU TÜM TOPLUMUN

Detaylı

DOĞUMA HAZIRLIK KURSUNUN GEBELER ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ

DOĞUMA HAZIRLIK KURSUNUN GEBELER ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ DOĞUMA HAZIRLIK KURSUNUN GEBELER ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ Ayfer Ayan(1) Cemile Aksoy(2) Hande Edizkan Budak(3) 1 Acıbadem Bursa Hastanesi, Hemşirelik Hizmetleri Müdürü 2 Acıbadem Bursa Hastanesi, Eğitim ve

Detaylı

Kadına Yönelik Aile İçi Şiddetin Kadın Sağlığına Etkileri. Kadına Yönelik Aile İçi Şiddetle Mücadele Projesi

Kadına Yönelik Aile İçi Şiddetin Kadın Sağlığına Etkileri. Kadına Yönelik Aile İçi Şiddetle Mücadele Projesi Aile İçi Şiddetin Kadın Sağlığına Etkileri 1 Öğrenim Hedefleri Toplumsal cinsiyet ayrımcılığının, yaşam dönemlerine göre kadın sağlığına olan etkilerini açıklar, Toplumsal cinsiyet ayrımcılığı ile kadına

Detaylı

HASTA HAKLARI VE SORUMLULUKLARI. Bir Sağlık Kuruluşuna, Sağlık Hizmeti Almak İçin Başvurduğunuzda;

HASTA HAKLARI VE SORUMLULUKLARI. Bir Sağlık Kuruluşuna, Sağlık Hizmeti Almak İçin Başvurduğunuzda; HASTA HAKLARI VE SORUMLULUKLARI Bir Sağlık Kuruluşuna, Sağlık Hizmeti Almak İçin Başvurduğunuzda; HAKLARINIZ İnsan, sadece insan olmasından dolayı doğuştan bazı hakları kazanarak dünyaya adımını atmaktadır.

Detaylı

T.C. AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR BAKANLIĞI Trabzon Koza Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi PINAR ÖŞME PSİKOLOG

T.C. AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR BAKANLIĞI Trabzon Koza Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi PINAR ÖŞME PSİKOLOG T.C. AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR BAKANLIĞI Trabzon Koza Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi PINAR ÖŞME PSİKOLOG Mart - 2014 YASAL DÜZENLEMELER KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELE VE İLGİLİ ULUSAL VE ULUSLAR ARASI

Detaylı

Tedavi Uyum. Alper Şener Onsekiz Mart Üniversitesi Tıp Fakültesi Çanakkale

Tedavi Uyum. Alper Şener Onsekiz Mart Üniversitesi Tıp Fakültesi Çanakkale Tedavi Uyum Alper Şener Onsekiz Mart Üniversitesi Tıp Fakültesi Çanakkale SGK SUT Güncellemeler ECZANE İlaç temini Sisteme kayıt Reçetenin muadille değişimi HASTA UYUM HEKİM Tedavi kararı Günlük aktivite

Detaylı

Bosna Kurbanlarına Yardım - Bosna ve Kosova dan Gelen Mültecilere Destek

Bosna Kurbanlarına Yardım - Bosna ve Kosova dan Gelen Mültecilere Destek Soydaş Uyum Eğitimi Bulgaristan dan göç eden soydaşlarımızın Türkiye de yerleşme, yaşama ve çalışmalarını kolaylaştırmak amacıyla 9 aylık bir sürede 4 ilde 33 seminer düzenlenmiş, 7.000 e yakın kişiye

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAKTA ÇOCUK İSTİSMARINA YAKLAŞIM

BİRİNCİ BASAMAKTA ÇOCUK İSTİSMARINA YAKLAŞIM BİRİNCİ BASAMAKTA ÇOCUK İSTİSMARINA YAKLAŞIM Prof. Dr. Betül Ulukol Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Sosyal Pediatri Bilim Dalı Ankara Çocuk Koruma Birimi Çocuk ve Bilgi Güvenliği Derneği İstismarı -

Detaylı

TIBBİ HİZMETLER BAŞKANLIĞI DİYABETİMİ YÖNETİYORUM PROJESİ DİYABET YÖNETİMİ KURSU RAPORU

TIBBİ HİZMETLER BAŞKANLIĞI DİYABETİMİ YÖNETİYORUM PROJESİ DİYABET YÖNETİMİ KURSU RAPORU TIBBİ HİZMETLER BAŞKANLIĞI DİYABETİMİ YÖNETİYORUM PROJESİ DİYABET YÖNETİMİ KURSU RAPORU (AİLE HEKİMİ, AİLE SAĞLIĞI ELEMANI, TOPLUM SAĞLIĞI MERKEZİ HEKİMİ, TOPLUM SAĞLIĞI MERKEZİ SAĞLIK PERSONELİ) Prof.

Detaylı

Eczacıbaşı Sağlık Hizmetleri

Eczacıbaşı Sağlık Hizmetleri Eczacıbaşı Sağlık Hizmetleri Eczacıbaşı Sağlık Hizmetleri Eczacıbaşı Topluluğu kuruluşlarından Eczacıbaşı Sağlık Hizmetleri, Türkiye nin yerinde sağlık ve bakım çözümleri sunan ilk ve en büyük kuruluşudur.

Detaylı

PERSONEL YARALANMALARI İZLEM TALİMATI

PERSONEL YARALANMALARI İZLEM TALİMATI Hazırlayan Kontrol eden Onaylayan Enfeksiyon Kontrol Komitesi Kalite Yönetim Direktörü Hastane Yöneticisi 1.AMAÇ Hasta kanı ve/veya diğer vücut sıvıları ile parenteral veya mukoza yoluyla temas eden sağlık

Detaylı

AIDS Dinle, Öğren, Yaşa! Sözünde Dur AIDS i Durdur AIDS e Sırtını Dönme

AIDS Dinle, Öğren, Yaşa! Sözünde Dur AIDS i Durdur AIDS e Sırtını Dönme AIDS Dinle, Öğren, Yaşa! Sözünde Dur AIDS i Durdur AIDS e Sırtını Dönme 1 2 AIDS 3 AIDS İlk defa 1981 yılında Amerika Birleşik Devletleri'nde bir grup homoseksüel erkekte ve Haiti'den gelen göçmenlerde

Detaylı

İş Yeri Hakları Politikası

İş Yeri Hakları Politikası İş Yeri Hakları Politikası İş Yeri Hakları Politikası Çalışanlarımızla olan ilişkilerimize değer veririz. İşimizin başarısı, küresel işletmemizdeki her bir çalışana bağlıdır. İş yerinde insan haklarının

Detaylı

Sağlık Çalışanı Güvenliği Konusunda Türkiye deki Çalışmalardan Örnekler

Sağlık Çalışanı Güvenliği Konusunda Türkiye deki Çalışmalardan Örnekler Sağlık Çalışanı Güvenliği Konusunda Türkiye deki Çalışmalardan Örnekler Dr. Özlem Kurt Azap Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD Sağlık Çalışanlarının Sağlığı

Detaylı

İŞ ETİĞİ KURALLARIMIZ

İŞ ETİĞİ KURALLARIMIZ İŞ ETİĞİ KURALLARIMIZ İŞ ETİĞİ KURALLARIMIZ 1- ÇALIŞMA KÜLTÜRÜ Oylum Sınai Yatırımlar A.Ş. ( Oylum ), işlerini dürüstlük ve doğruluk çerçevesinde yürütür. Mal ve hizmet aldığı firmaları iş ortağı olarak

Detaylı

AKILCI İLAÇ KULLANIM PROSEDÜRÜ

AKILCI İLAÇ KULLANIM PROSEDÜRÜ 1. AMAÇ : Hastanedeki akılcı ilaç kullanımına yönelik uygulamaların belirlenmesi. 2. KAPSAM : Hastalara verilecek ilaç tedavilerinin uygunluğunu, bunun kontrolü için kurulan Akılcı ilaç kullanımı sorumlu

Detaylı

T.C ÇANAKKALE ONSEKİZMART ÜNİVERSİTESİ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA HASTANESİ ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ PROSEDÜRÜ

T.C ÇANAKKALE ONSEKİZMART ÜNİVERSİTESİ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA HASTANESİ ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ PROSEDÜRÜ T.C ÇANAKKALE ONSEKİZMART ÜNİVERSİTESİ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA HASTANESİ ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ PROSEDÜRÜ KODU: YÖN.PR.09 YAYINLAMA TARİHİ: 21.04.2014 REVİZYON TARİHİ: 00 REVİZYON NO: 00 SAYFA SAYISI:05 1. AMAÇ:

Detaylı

DİN VEYA İNANCA DAYANAN HER TÜRLÜ HOŞGÖRÜSÜZLÜĞÜN VE AYRIMCILIĞIN TASFİYE EDİLMESİNE DAİR BİLDİRİ

DİN VEYA İNANCA DAYANAN HER TÜRLÜ HOŞGÖRÜSÜZLÜĞÜN VE AYRIMCILIĞIN TASFİYE EDİLMESİNE DAİR BİLDİRİ 215 DİN VEYA İNANCA DAYANAN HER TÜRLÜ HOŞGÖRÜSÜZLÜĞÜN VE AYRIMCILIĞIN TASFİYE EDİLMESİNE DAİR BİLDİRİ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu nun 25 Kasım 1981 tarihli ve 36/55 sayılı Kararıyla ilan edilmiştir.

Detaylı

T. C. MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014 2015 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM III

T. C. MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014 2015 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM III T. C. MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014 2015 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM III HALK SAĞLIĞI VE AİLE HEKİMLİĞİ DERS KURULU ( 6. ) DERS KURULU ( 27 NİSAN 05 HAZİRAN 2015) DERS PROGRAMI T.

Detaylı

'BANA BIR SEY OLMAZ' DEMEYIN

'BANA BIR SEY OLMAZ' DEMEYIN 'BANA BIR SEY OLMAZ' DEMEYIN Portal : www.cumhuriyet.com.tr İçeriği : Gündem Tarih : 01.12.2014 Adres : http://www.cumhuriyet.com.tr/haber/yasam/152399/_bana_bir_sey_olmaz demeyin.html Bana bir şey olmaz

Detaylı

Birleşmiş Milletler Kadın Mahpuslar için. Bangkok Yasaları El Rehberi

Birleşmiş Milletler Kadın Mahpuslar için. Bangkok Yasaları El Rehberi Birleşmiş Milletler Kadın Mahpuslar için Bangkok Yasaları El Rehberi Dünya çapında hapishanelerde mahkûmiyeti takiben veya suçsuzluğunun ispatı için duruşma bekleyen bir buçuk milyondan fazla kadın bulunmaktadır.

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ. Derece Bölüm/Program Üniversite Mezuniyet Yılı. Lisans Hemşirelik Bölümü Hacettepe Üniversitesi 2004

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ. Derece Bölüm/Program Üniversite Mezuniyet Yılı. Lisans Hemşirelik Bölümü Hacettepe Üniversitesi 2004 ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ Adı Soyadı: Candan DELİDUMAN Doğum Tarihi: 15.08.1979 E-Posta: candancandan2012@gmail.com Derece Bölüm/Program Üniversite Mezuniyet Yılı Lisans Hemşirelik Bölümü Hacettepe Üniversitesi

Detaylı

TAP VAKFI ERGENLER & GENÇLER için CİNSEL SAĞLIK EĞİTİMLERİ

TAP VAKFI ERGENLER & GENÇLER için CİNSEL SAĞLIK EĞİTİMLERİ TAP VAKFI ERGENLER & GENÇLER için CİNSEL SAĞLIK EĞİTİMLERİ CİNSEL SAĞLIK EĞİTİMİ Uygulama Milli Eğitim Bakanlığı (Örgün /Yaygın eğitim) Pilot Uygulamalar (ERDEP) Sivil toplum kuruluşları (Akran eğitim

Detaylı

Örselenebilir Gruplar Hekim Tutumu. Doç.Dr. Aysun Balseven Odabaşı Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp AD

Örselenebilir Gruplar Hekim Tutumu. Doç.Dr. Aysun Balseven Odabaşı Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp AD Örselenebilir Gruplar Hekim Tutumu Doç.Dr. Aysun Balseven Odabaşı Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp AD Sunum Planı Olgu örnekleri Örselenebilirlik, incinebilirlik, savunmasızlık Tartışma Öneriler

Detaylı

SIK SORULAN SORULARLA Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar (CYBH) ve HIV /AİDS. Dr. Tutku TAŞKINOĞLU DÜZEN LABORATUVARLAR GRUBU

SIK SORULAN SORULARLA Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar (CYBH) ve HIV /AİDS. Dr. Tutku TAŞKINOĞLU DÜZEN LABORATUVARLAR GRUBU SIK SORULAN SORULARLA Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar (CYBH) ve HIV /AİDS Dr. Tutku TAŞKINOĞLU DÜZEN LABORATUVARLAR GRUBU CYBH nelerdir? Bakteriyel CYBH Bel Soğukluğu (Gonore) Bakteriyel Vajinoz Yumuşak

Detaylı

Türkiye de Sağlık Örgütlenmesi

Türkiye de Sağlık Örgütlenmesi Türkiye de Sağlık Örgütlenmesi (224 Sayılı Yasa ) Doç.Dr.Melikşah ERTEM İdeal Bir Örgütün İlkeleri Eşitlik Sürekli hizmet Entegre hizmet Katılımcı hizmet Öncelikli hizmet Ekip hizmeti Kademeli hizmet İdeal

Detaylı

TB ile HIV arasındaki bağlantı Bilgilendirme Belgesi

TB ile HIV arasındaki bağlantı Bilgilendirme Belgesi NSW Health Factsheet - Turkish TB ile HIV arasındaki bağlantı Bilgilendirme Belgesi The connection between TB and HIV Bu, Verem (TB) ve Edinilmiş Bağışıklık Yetersizliği Sendromu na (AIDS) neden olan İnsanda

Detaylı

DELİCİ KESİCİ ALET YARALANMALARI VE ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER

DELİCİ KESİCİ ALET YARALANMALARI VE ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER DELİCİ KESİCİ ALET YARALANMALARI VE ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER Hastanelerde Hastaneler enfeksiyon etkenleri bakımından zengin ortamlar Sağlık personeli kan yolu ile bulaşan hastalıklar açısından yüksek

Detaylı

Kan Yoluyla Bulaşan Enfeksiyonlardan Korunma ve Riskli Yaralanmaların İzlenmesi

Kan Yoluyla Bulaşan Enfeksiyonlardan Korunma ve Riskli Yaralanmaların İzlenmesi Kan Yoluyla Bulaşan Enfeksiyonlardan Korunma ve Riskli Yaralanmaların İzlenmesi Sağlık Çalış ışanlarında Enfeksiyon Riski Kan yoluyla bulaşan hastalıklar Sağlık çalış ışanlarında majör bulaş kaynağı kanla

Detaylı

Mobbing Araştırması. Haziran 2013

Mobbing Araştırması. Haziran 2013 Mobbing Araştırması Haziran 2013 Araştırma Hakkında 2013 Haziran ayında PERYÖN ve Towers Watson tarafından düzenlenen Mobbing Araştırması na çeşitli sektörlerden 143 katılımcı veri sağlamıştır. Ekteki

Detaylı

Hepatit Hastalığı Gebelikten Etkilenir mi?

Hepatit Hastalığı Gebelikten Etkilenir mi? GEBELİKTE HEPATİT Gebelik ve hepatit Gebelik ve hepatit iki ayrı durumu anlatır. Birincisi gebelik sırasında ortaya çıkan akut hepatit tablosu, ikincisi ise kronik hepatit hastasının gebe kalmasıdır. Her

Detaylı

Korunma Yolları (Üniversal Önlemler)

Korunma Yolları (Üniversal Önlemler) Doç. Dr. Onur POLAT Korunma Yolları (Üniversal Önlemler) İlk kez 1987 yılında ABD de hastalık kontrol merkezleri (CDC) tarafından HIV bulaşmasını önlemek amacıyla önerilen yöntemler Üniversal Önlemler

Detaylı

KİTAPÇIĞIN HAZIRLANMA AMACI

KİTAPÇIĞIN HAZIRLANMA AMACI ÖNSÖZ Biz Kimiz? Meslek Yasası ve Farkındalık Platformu TPÖÇG Yönetim Kurulu 16 tarafından, İç İşlerinden Sorumlu Başkan Yardımcısı koordinatörlüğünde, TPÖÇG çalışanlarına Mesleki Bilgilendirme ve Farkındalık

Detaylı

ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ

ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ 209 ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu nun 20 Aralık 1993 tarihli ve 47/135 sayılı Kararıyla ilan edilmiştir.

Detaylı

Hasta Güvenliği Açısından Risk Yönetimi. Prof. Dr. Haydar SUR Marmara Üniversitesi Sağlık Eğitim Fakültesi Öğretim Üyesi

Hasta Güvenliği Açısından Risk Yönetimi. Prof. Dr. Haydar SUR Marmara Üniversitesi Sağlık Eğitim Fakültesi Öğretim Üyesi Hasta Güvenliği Açısından Risk Yönetimi Prof. Dr. Haydar SUR Marmara Üniversitesi Sağlık Eğitim Fakültesi Öğretim Üyesi Sağlık hizmetleri.. Birbirine ulalı binlerce sürecin oluşturduğu bir sistem içindeyiz..

Detaylı

Çekirdek Eğitim Programı (ÇEP) Hakkında Güncel Durum. Eczacılık Fakülteleri Dekanlar Konseyi Erzincan Üniversitesi Eczacılık Fakültesi, 29 Mayıs 2015

Çekirdek Eğitim Programı (ÇEP) Hakkında Güncel Durum. Eczacılık Fakülteleri Dekanlar Konseyi Erzincan Üniversitesi Eczacılık Fakültesi, 29 Mayıs 2015 Çekirdek Eğitim Programı (ÇEP) Hakkında Güncel Durum Eczacılık Fakülteleri Dekanlar Konseyi Erzincan Üniversitesi Eczacılık Fakültesi, 29 Mayıs 2015 14 Şubat 2015 Tıp Sağlık Konseyi Toplantısı Yüksek Öğretim

Detaylı

TÜRK PSİKOLOGLAR DERNEĞİ MERKEZ TRAVMA BİRİMİ GEZİ PARKI EYLEMLERİNDEN ETKİLENENLERE YÖNELİK PSİKOSOSYAL DESTEK ÇALIŞMALARI. 1 Haziran-30 Ağustos 2013

TÜRK PSİKOLOGLAR DERNEĞİ MERKEZ TRAVMA BİRİMİ GEZİ PARKI EYLEMLERİNDEN ETKİLENENLERE YÖNELİK PSİKOSOSYAL DESTEK ÇALIŞMALARI. 1 Haziran-30 Ağustos 2013 TÜRK PSİKOLOGLAR DERNEĞİ MERKEZ TRAVMA BİRİMİ GEZİ PARKI EYLEMLERİNDEN ETKİLENENLERE YÖNELİK PSİKOSOSYAL DESTEK ÇALIŞMALARI 1 Haziran-30 Ağustos 2013 Türk Psikologlar Derneği Travma, Afet ve Kriz Birimi

Detaylı

GİRİŞİMSEL İŞLEMLER HAKKINDA DERNEK GÖRÜŞLERİMİZ & SAĞLIK BAKANLIĞI NA VE SOSYAL GÜVENLİK KURUMUNA YAZDIĞIMIZ YAZILAR

GİRİŞİMSEL İŞLEMLER HAKKINDA DERNEK GÖRÜŞLERİMİZ & SAĞLIK BAKANLIĞI NA VE SOSYAL GÜVENLİK KURUMUNA YAZDIĞIMIZ YAZILAR GİRİŞİMSEL İŞLEMLER HAKKINDA DERNEK GÖRÜŞLERİMİZ & SAĞLIK BAKANLIĞI NA VE SOSYAL GÜVENLİK KURUMUNA YAZDIĞIMIZ YAZILAR T.C.Sağlık Bakanlığı Kamu Hastaneleri Birliği Başkanlığı na ve Sosyal Güvenlik Kurumu

Detaylı

İLK 1000 GÜNDE UYGULANAN BESLENME POLİTİKALARI VE GELECEK NESİLLERE ETKİSİ

İLK 1000 GÜNDE UYGULANAN BESLENME POLİTİKALARI VE GELECEK NESİLLERE ETKİSİ İLK 1000 GÜNDE UYGULANAN BESLENME POLİTİKALARI VE GELECEK NESİLLERE ETKİSİ Dr. Sema ÖZBAŞ Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Çocuk ve Ergen Sağlığı Daire Başkanı Sağlık Bakanlığı Teşkilat Şeması Türkiye Halk

Detaylı

Davranıs ve Çalısma İlkeleri

Davranıs ve Çalısma İlkeleri Davranıs ve Çalısma İlkeleri Saint-Gobain Grubu, hem yönetim hem de calışanlar tarafından uygulanan ve yıllar boyunca Grubun faaliyetlerine yön veren bir takım ilkeler geliştirmiştir. Günümüzde grup, bu

Detaylı

Meslek Hastalıkları. Prof.Dr.M.Sarper Erdoğan Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı

Meslek Hastalıkları. Prof.Dr.M.Sarper Erdoğan Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Meslek Hastalıkları Prof.Dr.M.Sarper Erdoğan Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Tanımlar İş Kazası Meslek Hastalıkları İçerik Meslek Hastalıkları Listesi Meslek Hastalıklarının Saptanması

Detaylı

TOPLUMU TANIMA VE EKİP ÇALIŞMASI YARD. DOÇ. DR. NALAN AKIŞ

TOPLUMU TANIMA VE EKİP ÇALIŞMASI YARD. DOÇ. DR. NALAN AKIŞ TOPLUMU TANIMA VE EKİP ÇALIŞMASI YARD. DOÇ. DR. NALAN AKIŞ Amaç Bu dersin sonunda öğrenciler, sağlık hizmeti verecekleri toplumu tanımanın önemi konusunda bilgi sahibi olacaklardır. ÖĞRENİM HEDEFLERİ Bu

Detaylı

Palyatif Bakım Hizmetleri Yönergesi ve Planlama. Dr. Mustafa Emre YATMAN Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu Müşterek Sağlık Hizmetleri Daire Başkanı

Palyatif Bakım Hizmetleri Yönergesi ve Planlama. Dr. Mustafa Emre YATMAN Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu Müşterek Sağlık Hizmetleri Daire Başkanı Palyatif Bakım Hizmetleri Yönergesi ve Planlama Dr. Mustafa Emre YATMAN Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu Müşterek Sağlık Hizmetleri Daire Başkanı Palyatif Bakım Hizmetleri Yönergesi SUT ta Palyatif Bakım

Detaylı

Değerli öğrenciler Hacettepe Üniversitesine hoş geldiniz.

Değerli öğrenciler Hacettepe Üniversitesine hoş geldiniz. SAĞLIKLI BİREY Değerli öğrenciler Hacettepe Üniversitesine hoş geldiniz. Dr.Semih Leloğlu Hacettepe Üniversitesi Sıhhiye Yerleşkesi Öğrenci Sağlık Merkezi Dünya Sağlık Örgütü tanımına göre Sağlık, sadece

Detaylı

1959 yılında ilk infeksiyon kontrol hemşiresi İngiltere de resmen atanmıştır. DİŞ HEKİMLİĞİNDE İNFEKSİYON KONTROL HEMŞİRELİĞİ

1959 yılında ilk infeksiyon kontrol hemşiresi İngiltere de resmen atanmıştır. DİŞ HEKİMLİĞİNDE İNFEKSİYON KONTROL HEMŞİRELİĞİ DİŞ HEKİMLİĞİNDE İNFEKSİYON KONTROL HEMŞİRELİĞİ Hem. Filiz ARIK O.M.Ü. Diş Hekimliği Fakültesi İngiltere ye dönünce sağlık istatistik yöntemlerinin kurucusu kabul edilen Farr ile işbirliği yapmıştır. Yazdığı

Detaylı

Sağlık Çalışanında Takip ve Tedavi Protokolü Nasıl Olmalıdır?

Sağlık Çalışanında Takip ve Tedavi Protokolü Nasıl Olmalıdır? Sağlık Çalışanında Takip ve Tedavi Protokolü Nasıl Olmalıdır? Yrd. Doç. Dr. Kaya Süer YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ İNFEKSİYON HASTALIKLARI VE KLİNİK MİKROBİYOLOJİ AD Delici kesici aletler ile

Detaylı

2015 YILI HİZMET İÇİ EĞİTİM PLANI

2015 YILI HİZMET İÇİ EĞİTİM PLANI DÖK.NO:YÖN.PL.01 YAYIN TARİHİ :01.01.2013 T.C. 2015 YILI HİZMET İÇİ PLANI REVİZYON NO : 2 REVİZYON TARİHİ :08.12.2014 SAYFA NO :1/ TARİH İN KONUSU İN ALT KONUSU YER SÜRE CİNİN ADI SOYADI KATILIMCILAR HASTA

Detaylı

ENFEKSİYON KONTROL HEMŞİRELERİNE YÖNELİK EĞİTİM FAALİYETLERİMİZ ÖZDEN DURUHAN İSTANBUL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ

ENFEKSİYON KONTROL HEMŞİRELERİNE YÖNELİK EĞİTİM FAALİYETLERİMİZ ÖZDEN DURUHAN İSTANBUL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ ENFEKSİYON KONTROL HEMŞİRELERİNE YÖNELİK EĞİTİM FAALİYETLERİMİZ ÖZDEN DURUHAN İSTANBUL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ Yataklı Tedavi Kurumları Enfeksiyon Kontrol Yönetmeliği 11.08.2005 R.G. Sayısı:25903

Detaylı

PERSONEL YARALANMALARI İZLEM TALİMATI

PERSONEL YARALANMALARI İZLEM TALİMATI Sayfa No 1 / 5 Hazırlayan İnceleyen Onaylayan Enfeksiyon Kontrol Komitesi Kalite Yönetim Temsilcisi Başhekim 1.AMAÇ Hasta kanı ve/veya diğer vücut sıvıları ile parenteral veya mukoza yoluyla temas eden

Detaylı

. HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ

. HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ . HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ GÖREVE YENİ BAŞLAYAN SAĞLIK ÇALIŞANLARI İÇİN UYUM REHBERİ İÇİNDEKİLER Önsöz T.C. Sağlık Bakanlığı Teşkilat Şeması Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Organizasyon Yapısı. Halk Sağlığı

Detaylı

HALK SAĞLIĞI VE AİLE HEKİMLİĞİ VI. DERS KURULU (20 NİSAN 2015-25 MAYIS 2015)

HALK SAĞLIĞI VE AİLE HEKİMLİĞİ VI. DERS KURULU (20 NİSAN 2015-25 MAYIS 2015) T. C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014 2015 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM III HALK SAĞLIĞI VE AİLE HEKİMLİĞİ VI. DERS KURULU (20 NİSAN 2015-25 MAYIS 2015) DEKAN BAŞKOORDİNATÖR DÖNEM III KOORDİNATÖRÜ

Detaylı

1. AMAÇ: 4. KISALTMALAR: EKK : Enfeksiyon Kontrol Komitesi SHKS : Sağlıkta Hizmet Kalite Standartları 5. UYGULAMA:

1. AMAÇ: 4. KISALTMALAR: EKK : Enfeksiyon Kontrol Komitesi SHKS : Sağlıkta Hizmet Kalite Standartları 5. UYGULAMA: Kalite Yönetim Birimi SAYFA NO 1 / 5 1. AMAÇ: Hastanemizdeki; sağlıkta hizmet kalite standartları ve kalite yönetim sistemine uygunluğunun; sürekliliğini, yeterliliğini ve etkinliğini sağlamak için, planlanmış

Detaylı

Türkiye de Uluslararası Koruma Arayan Kişiler İçin SAĞLIK HİZMETLERİ

Türkiye de Uluslararası Koruma Arayan Kişiler İçin SAĞLIK HİZMETLERİ Türkiye de Uluslararası Koruma Arayan Kişiler İçin SAĞLIK HİZMETLERİ SORULAR & YANITLAR MÜLTECİLER İÇİN ÜCRETSİZ HUKUKİ DESTEK Şubat 2016 Güncellemesi Türkiye ye sığındım. Sağlık hizmetlerinden ücretsiz

Detaylı

1. Ulusal Viroloji Günleri ve Kursu, Şubat 2015, Ankara

1. Ulusal Viroloji Günleri ve Kursu, Şubat 2015, Ankara Selda ERENSOY Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Ne e KAKLIKKAYA Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı 1. Ulusal Viroloji Günleri ve

Detaylı

Prenatal Tanının Etik ve Hukuk Yönleri

Prenatal Tanının Etik ve Hukuk Yönleri Prenatal Tanının Etik ve Hukuk Yönleri Dr. İsmail Dölen Türkiye Maternal Fetal Tıp ve Perinataloji Derneği IX. Ulusal Kongresi 24-27 Eylül 2014, İstanbul Prenatal Test Çeşitli metotlarla embrio/fetusun

Detaylı

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ Ders Tanıtım Formu Dersin Adı Öğretim Dili Diyabet Hemşireliği Uygulama Türkçe Dersin Verildiği Düzey Ön Lisans () Lisans (X) Yüksek Lisans( ) Doktora( ) Eğitim Öğretim Sistemi Örgün Öğretim (X) Uzaktan

Detaylı

HASTANE ENFEKSİYONLARI KAÇINILMAZDIR. SADECE BİR KISMI ÖNLENEBİLİR.

HASTANE ENFEKSİYONLARI KAÇINILMAZDIR. SADECE BİR KISMI ÖNLENEBİLİR. Hastalar hastaneye başvurduktan sonra gelişen ve başvuru anında inkübasyon döneminde olmayan veya hastanede gelişmesine rağmen bazen taburcu olduktan sonra ortaya çıkabilen infeksiyonlar Genellikle hastaneye

Detaylı