Bölüm 11 Temel İşlemsel Yükselteç Devreleri

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Bölüm 11 Temel İşlemsel Yükselteç Devreleri"

Transkript

1 Bölüm 11 Temel İşlemsel Yükseleç Devreleri DENEY 11-1 Eviren Yükseleç DENEYİN AMACI 1. Eviren yükselecin çalışma prensibini anlamak. 2. Eviren yükselecin giriş ve çıkış dalga şekilleri ile gerilim kazancını ölçmek. GENEL BİLGİLER Önemli İşlemsel Yükseleç Kavramları 1. Görünürde oprak (görünürde kısa devre) Normal kısa devre, iki uçaki gerilimin eşi ve bu iki uç arasındaki akımın maksimum olması anlamına gelmekedir. Ancak, OPA nın "+" ve "-" giriş uçlarındaki (-) ve (+) gerilimleri eşi olmasına rağmen "+" ve "-" uçlardan akım akmamakadır. Bu olay, görünürde kısa devre ve aynı zamanda, eviren yükseleçe + uç genelde oprağa bağlandığı için, görünürde oprak olarak adlandırılır. Bu durum OPA da Zi= ve Av= olmasından kaynaklanır. Z İ = olduğu için, giriş ucuna doğru akım akmayacakır. A = olduğu için de, önemsiz büyüklüke bir İ gerilimi uygulandığında, önemli ölçüde bir çıkış gerilimi elde edilecekir. İ ihmal edilebilecek kadar küçük olduğu için, (-) ve (+) yaklaşık olarak eşi olur. 2. Açık-çevrim kazancı Açık-çevrim kazancı çok büyük olup ideal durumda dur. 3. Kapalı-çevrim kazancı Açık çevrin kazancı çok büyük olduğu için, açık çevrim düzenlemeli OPA, yükseleç olarak uygun değildir. Çünkü aşırı büyük kazanç, yükseleç çıkışının kolaylıkla doyuma gimesine neden olur. OPA yükseleç olarak kullanılacaksa, kazancı konrol edebilmek için devreye negaif geri besleme eklenmelidir. 11-1

2 İşlemsel yükseleçler kullanılarak birçok karmaşık devre oluşurulabilir. Bu devreler, ne kadar karmaşık olursa olsun, esasında emel devrelerden oluşur. Burada yükseleç olarak kullanılan iki emel işlemsel yükseleç devresi anıılacakır: eviren yükseleç devresi ve evirmeyen yükseleç devresi. Eviren Yükseleç Eviren yükseleç devresi Şekil (a) da ve eşdeğer devresi de Şekil (b) de göserilmişir. (a) Praik devre (b) Eşdeğer devre Şekil Eviren yükseleç Görünürde oprak kavramına bağlı olarak, OPA nın evirici giriş ucuna doğru akım akmayacakır. Bununla birlike (-)=(+)=0 olduğu için, o= -I f R f, İ =I 1 R 1 ve I 1 =I f olur. Av = o i = IfRf I Rf = 1R1 R1 O ile İ arasında 180 o faz farkı vardır. Bu devre, kazancı amamen geri besleme devresi arafından belirlendiği ve OPA karakerisiklerinden bağımsız olduğu için, oldukça kararlıdır. Örnek : Şekil 'de göserildiği gibi, R 1 =10KΩ, R f =100KΩ, İ =0.5, O =? Çözüm : Av= -R f / R 1 = -100K / 10K = -10, O = İ A = 0.5 (-10) =

3 KULLANILACAK ELEMANLAR 1. KL Temel Elekrik Devreleri Deney Düzeneği 2. KL İşlemsel Yükseleç Devre Modülü (2) 3. Osiloskop DENEYİN YAPILIŞI 1. KL modülünü, KL Temel Elekrik Devreleri Deney Düzeneğinin üzerine koyun ve b bloğunu belirleyin. Şekil (a) daki devre ve Şekil eki bağlanı diyagramı yardımıyla gerekli bağlanıları yapın. KL Düzeneğindeki +12DC ve -12DC sabi güç kaynaklarını, KL modülüne bağlayın. 2. KL Düzeneğinin üzerindeki Fonksiyon Üreecini kullanarak, IN1 (TP3) ucuna 1KHz lik bir sinüzoidal işare uygulayın. OUT (TP7) çıkış ucuna osiloskop bağlayın. 3. Osiloskop ekranında maksimum, bozulmasız çıkış dalga şekli elde edilecek şekilde, sinüzoidal sinyalin genliğini yavaşça arırın. IN1 ucundaki IN1 giriş gerilimini ve OUT ucundaki OUT çıkış gerilimini ölçün ve Tablo 'e kaydedin. Giriş ve çıkış dalga şekilleri arasındaki faz ilişkisini belirleyin ve gerilim kazancını hesaplayın. Av OUT = = IN1 4. Giriş sinyal bağlanılarını çıkarın ve IN1 giriş ucunu oprağa bağlayın. Osiloskop kullanarak (DC bağlanıda), OUT çıkış ucundaki DC seviyeyi (çıkış offse gerilimi) ölçün ve kaydedin. dc =. 5. Şekil (b) deki devre ve Şekil eki bağlanı diyagramı yardımıyla gerekli bağlanıları yapın. Bağlanı kablolarını kullanarak R3'ü devreye bağlayın. 11-3

4 6. 4. adımı ekrarlayın. Ölçülen DC seviye 0 değilse, R3(100K)'ü ayarlayarak bu seviyeyi 0 yapın ve 3. adımları ekrarlayın. 8. R3(100K)'ü rasgele ayarlayarak çıkış dalga şeklinin değişip değişmediğini gözleyin. Dalga Şekli P-P IN1 Ofse Ayarsız OUT IN1 Ofse Ayarlı OUT Tablo (a) Ofse ayarsız (b) Ofse ayarlı Şekil Eviren yükseleç devreleri 11-4

5 Şekil Bağlanı diyagramı (KL blok b) Şekil Bağlanı diyagramı (KL blok b) SONUÇLAR Eviren bir yükseleçe, giriş ve çıkış gerilimleri arasındaki faz farkı 180 o dir ve gerilim kazancı, giriş direnci ve geri besleme direnci arafından belirlenir. 11-5

6 DENEY 11-2 Evirmeyen Yükseleç DENEYİN AMACI 1. Evirmeyen yükselecin çalışma prensibini anlamak. 2. Evirmeyen yükselecin giriş ve çıkış dalga şekilleri ile gerilim kazancını ölçmek. GENEL BİLGİLER Eviren yükseleç devresi Şekil (a) da ve eşdeğer devresi de Şekil (b) de göserilmişir. (a) Devre (b) Eşdeğer devre Şekil Evirmeyen yükseleç Eşdeğer devreden, aşağıdaki denklemler elde edilir: I f =I 1 R1 i R1 i = o = R1 + Rf, o R1 + Rf Böylece o R1 + Rf Rf Av = = = 1+ i R1 R1 O, İ ile aynı fazdadır. 11-6

7 Örnek : Şekil (a)'da göserildiği gibi, R 1 =1KΩ, R f =10KΩ, İ =1, O =? Çözüm : Rf 10K o = i ( 1+ ) = 1 (1 + ) = 11 R1 1K Bu devrede kullanılan besleme gerilimi değeri, 11 an büyük olmalıdır. Aksi akdirde maksimum çıkış, besleme gerilimine eşi olur. KULLANILACAK ELEMANLAR 1. KL Temel Elekrik Devreleri Deney Düzeneği 2. KL İşlemsel Yükseleç Devre Modülü (2) 3. Osiloskop DENEYİN YAPILIŞI 1. KL modülünü, KL Temel Elekrik Devreleri Deney Düzeneğinin üzerine koyun ve b bloğunu belirleyin. Şekil deki devre ve Şekil eki bağlanı diyagramı yardımıyla gerekli bağlanıları yapın. 2. KL Düzeneğindeki +12DC ve -12DC sabi güç kaynaklarını, KL modülüne bağlayın. 3. KL Düzeneğinin üzerindeki Fonksiyon Üreecini kullanarak, IN2 (TP4) ucuna 1KHz lik bir sinüzoidal işare uygulayın. OUT (TP7) çıkış ucuna osiloskop bağlayın. 4. Osiloskop ekranında maksimum, bozulmasız çıkış dalga şekli elde edilecek şekilde, sinüzoidal sinyalin genliğini yavaşça arırın. IN2 ucundaki IN2 giriş gerilimini ve OUT ucundaki OUT çıkış gerilimini ölçün ve Tablo 'e kaydedin. 11-7

8 5. Giriş ve çıkış dalga şekilleri arasındaki faz ilişkisini belirleyin ve gerilim kazancını hesaplayın. OUT Av = = IN 2 Dalga Şekli P-P IN2 OUT Tablo Şekil Evirmeyen yükseleç Şekil Bağlanı diyagramı (KL blok b) 11-8

9 SONUÇLAR Evirmeyen bir yükseleçe, giriş ve çıkış gerilimleri arasındaki faz farkı 0 o dir ve gerilim kazancı, giriş ve geri besleme dirençleri arafından belirlenir. 11-9

10 DENEY 11-3 Gerilim İzleyici DENEYİN AMACI 1. Gerilim izleyicinin çalışma prensibini anlamak. 2. Gerilim izleyicinin giriş ve çıkış dalga şekilleri ile gerilim kazancını ölçmek. GENEL BİLGİLER Şekil 'de göserilen gerilim izleyici, bir evirmeyen yükseleç uygulamasıdır. Rf R 1 = olduğu için Av = 1+ = 1 R1 Şekil Gerilim izleyici Bu nedenle bu devre yükseleç olarak çalışmakadır. Bununla birlike, Z İ = ve Z O çok küçük olduğu için, gerilim izleyici yaygın olarak empedans uydurmada kullanılır. KULLANILACAK ELEMANLAR 1. KL Temel Elekrik Devreleri Deney Düzeneği 2. KL İşlemsel Yükseleç Devre Modülü (2) 3. Osiloskop 11-10

11 DENEYİN YAPILIŞI 1. KL modülünü, KL Temel Elekrik Devreleri Deney Düzeneğinin üzerine koyun ve b bloğunu belirleyin. Şekil deki devre ve Şekil eki bağlanı diyagramı yardımıyla gerekli bağlanıları yapın. KL Düzeneğindeki +12DC ve -12DC sabi güç kaynaklarını, KL modülüne bağlayın. 2. KL Düzeneğinin üzerindeki Fonksiyon Üreecini kullanarak, IN2 (TP4) ucuna 1KHz lik bir sinüzoidal işare uygulayın. 3. Osiloskobun girişini OUT (TP7) çıkış ucuna bağlayın. Osiloskop ekranında maksimum, bozulmasız çıkış dalga şekli elde edilecek şekilde, Fonksiyon Üreecinin çıkış genliğini yavaşça arırın. IN2 ve OUT dalga şekillerini ve epedenepeye değerlerini ölçüp Tablo 'e kaydedin. 4. Fonksiyon Üreecinin çıkış genliğini rasgele değişirerek, OUT un daima İN2 ye benzer olup olmadığını gözleyin. 5. A gerilim kazancını hesaplayın. Av = OUT IN 2 = Dalga Şekli P-P IN2 OUT Tablo

12 Şekil Gerilim izleyici devresi Şekil Bağlanı diyagramı (KL blok b) SONUÇLAR Gerilim izleyici, gerilim kazancı 1 olan evirmeyen bir yükseleç olarak düşünülebilir. Bu devrenin giriş empedansı, evirmeyen yükseleçlerde olduğu gibi, çok yüksekir. Gerilim izleyici devresi gerçekleşirmek için µa741 kullanılması durumunda, Z İ, 200MΩ kadar yüksek olabilir ve giriş kapasiansı yaklaşık olarak 1pF'dır. Çıkış empedansı 1Ω dan çok daha küçük ve ban genişliği yaklaşık 1MHz olur. Çıkış empedansı 1Ω dan çok daha küçük olduğu için, bu devrenin karakerisikleri, çok küçük bir yük direnci bağlanması durumunda köüleşecekir. Özellikle büyük giriş sinyali uygulanması durumunda, işlemsel yükseleç çıkışı kolaylıkla doyuma gideceği için, yükselme hızının ekisi çok önemli olacakır

13 DENEY 11-4 Fark Yükseleci DENEYİN AMACI 1. Fark yükselecinin çalışma prensibini anlamak. 2. Fark yükselecinin çıkış gerilimini ölçmek. GENEL BİLGİLER Şekil (a)'da göserildiği gibi, fark yükseleci yada çıkarma devresi, sırasıyla biri eviren diğeri evirmeyen iki giriş ucu içermekedir. (a) Devre (b) Sadece 1 ele alınırsa (c) Sadece 2 ele alınırsa Şekil Fark yükseleci Süperpozisyon eoremine göre devre aşağıdaki gibi analiz edilebilir: 1. Şekil (b) de göserildiği gibi, 1 in giriş ucuna uygulanıp 2 nin oprağa bağlanması durumunda, eviren yükselece benzer şekilde o1 = 1 (-R2/R1) 11-13

14 2. Şekil (c) de göserildiği gibi, 2 nin giriş ucuna uygulanıp 1 in oprağa bağlanması durumunda o2 = 2(R4/(R3+R4)(1+R2/R1) 3. o = o1 + o2 = 1(-R2/R1) + 2(R4/(R3+R4))((R1+R2)/R1) R 1 =R 3 ve R 2 =R 4 olursa; o = 1(-R2/R1) + 2(R2/(R1+R2))((R1+R2)/R1) = 1(-R2/R1) + 2(R2/R1) = (2-1)R2/R1 KULLANILACAK ELEMANLAR 1. KL Temel Elekrik Devreleri Deney Düzeneği 2. KL İşlemsel Yükseleç Devre Modülü (2) 3. Mulimere DENEYİN YAPILIŞI 1. KL modülünü, KL Temel Elekrik Devreleri Deney Düzeneğinin üzerine koyun ve b bloğunu belirleyin. Şekil deki devre ve Şekil eki bağlanı diyagramı yardımıyla gerekli bağlanıları yapın. KL Düzeneğindeki +12DC ve -12DC sabi güç kaynaklarını, KL modülüne bağlayın ve 2 gerilimleri Tablo de belirilen değerlere eşi olacak şekilde, sırasıyla R1(500Ω) ve R10(500Ω) dirençlerini ayarlayın. 3. Mulimere (DC kademesinde) kullanarak, OUT çıkış ucundaki gerilimi ölçün ve Tablo 'e kaydedin. Hesaplanan OUT = ( 2-1 )R 12 /R 4, R 4 =4.7KΩ ve R 12 =10KΩ. 4. Tablo 'i amamlayın

15 1 2 Ölçülen OUT Hesaplanan OUT Tablo Şekil Fark yükseleci Şekil Bağlanı diyagramı (KL blok b) SONUÇLAR Fark yükseleci, aynı anda hem eviren hem de evirmeyen yükseleç karakerisiklerine sahipir. Fark sinyal girişli konfigürasyon, CMRR değerlerinin yükselmesine sebep olur. Bundan dolayı fark devresi, sensör sinyallerini (zayıf sinyal) algılama ve yükselmede sıklıkla kullanılır

16 DENEY 11-5 Toplayıcı DENEYİN AMACI 1. Toplayıcı devrenin çalışma prensibini anlamak. 2. Çıkış gerilimi ve iki giriş gerilimi arasındaki ilişkiyi anlamak. GENEL BİLGİLER Şekil (a)'da göserilen oplayıcı devre, farklı sayıda giriş ucu içerebilir. (a) Devre (b) Sadece 1 ele alınırsa (c) Sadece 2 ele alınırsa Şekil Toplayıcı devre Süperpozisyon eoremine göre devre aşağıdaki gibi analiz edilebilir: 1. 1 giriş ucuna uygulanmış ve 2 oprağa bağlanmışır. (-), (+) ile aynı poansiyelde olduğu için R 2 üzerinden akım akmaz ve devre, Şekil (b)'de göserildiği gibi, eviren yükseleç olarak çalışır. o1 = 1 (-Rf/R1) 11-16

17 2. 2 giriş ucuna uygulanmış ve 1 oprağa bağlanmışır. Şekil (c)'de göserildiği gibi, prensip 1'deki ile aynıdır. o2 = 2 (-Rf/R2) 3. o = o1 + o2 = 1 (-Rf/R1) + 2 (-Rf/R2) R 1 =R 2 olursa, o = -Rf/R1 (1+2). R f =R 1 olursa, o = - (1 + 2). KULLANILACAK ELEMANLAR 1. KL Temel Elekrik Devreleri Deney Düzeneği 2. KL İşlemsel Yükseleç Devre Modülü (2) 3. Mulimere DENEYİN YAPILIŞI 1. KL modülünü, KL Temel Elekrik Devreleri Deney Düzeneğinin üzerine koyun ve b bloğunu belirleyin. Şekil deki devre ve Şekil eki bağlanı diyagramı yardımıyla gerekli bağlanıları yapın. Bağlanı kablolarını kullanarak R3 ü devreye bağlayın. KL Düzeneğindeki +12DC ve -12DC sabi güç kaynaklarını, KL modülüne bağlayın ve 2 gerilimleri Tablo de belirilen değerlere eşi olacak şekilde, sırasıyla R1(500Ω) ve R3(100K) dirençlerini ayarlayın. 3. Mulimere (DC kademesinde) kullanarak, OUT çıkış ucundaki gerilimi ölçün ve Tablo 'e kaydedin. 4. O = -(R 12 /R 3 )( ) değerini hesaplayın ve kaydedin. R 3 =10K ve R 12 =10KΩ. 5. Tablo 'i amamlayın

18 Ölçülen O Hesaplanan O Tablo Şekil Toplayıcı yükseleç Şekil Bağlanı diyagramı (KL blok b) 11-18

19 SONUÇLAR Toplayıcı aslında, eviren yükselecin farklı bir çeşididir. Eğer giriş uçlarına DC sinyaller uygulanırsa, çıkış ucunda oraya çıkan değer eorik değere yakın olur. Giriş uçlarına AC sinyaller (özellikle kare dalga) uygulanması durumunda, yükselme hızı sınırlamasından dolayı, oplama nokasında genellikle epe üreilecek ve bu da oplam değerin doğruluğunu ekileyecekir. Toplayıcı, yüksek-hızlı analog oplayıcılarda yada darbe karışırıcılarda yaygın olarak kullanılır

20 DENEY 11-6 Kırpıcı Devre DENEYİN AMACI 1. Kırpıcı devrenin çalışma prensibini anlamak. 2. Kıpıcı devrelerinin giriş ve çıkış dalga şekillerini ölçmek. GENEL BİLGİLER Şekil (a) ve (b) de, iki farklı kırpıcı devre göserilmişir. Çalışma prensipleri aşağıda kısaca anlaılmışır: (a) Şekil Kırpıcı devreler (b) Şekil (a) daki kırpıcı devre için: Eğer 1. O > ( F1 + ZD2 ) ise O = F1 + ZD2 2. ( F1 + ZD2 ) > O > -( F ) ise O = O 3. O < -( F ) ise O = -( F1 + ZD1 ) 4. Giriş ucuna sinüzoidal sinyal uygulanırsa, çıkış dalga şekli yaklaşık kare dalga olur. Bu devrede R2, akımı sınırlamak için kullanılmışır. Şekil (b) deki kırpıcı devre için: Eğer 1. O > ZD ise, O gerilimi ZD değerinde sabi kalacak şekilde, zener diyo akif hale gelir F < O < ZD ise O sabi kalır. 3. O < - F ise O = -0.6 olur

21 KULLANILACAK ELEMANLAR 1. KL Temel Elekrik Devreleri Deney Düzeneği 2. KL İşlemsel Yükseleç Devre Modülü (2) 3. Osiloskop DENEYİN YAPILIŞI 1. KL modülünü, KL Temel Elekrik Devreleri Deney Düzeneğinin üzerine koyun ve a bloğunu belirleyin. Şekil deki devre ve Şekil eki bağlanı diyagramı yardımıyla (# işareli klips hariç) gerekli bağlanıları yapın. Bağlanı kablolarını kullanarak R3'ü devreye bağlayın. KL Düzeneğindeki +12DC ve -12DC sabi güç kaynaklarını, KL modülüne bağlayın. 2. KL Düzeneğindeki Fonksiyon Üreecini kullanarak, IN (TP1) ucuna 1KHz lik sinüzoidal işare uygulayın. OUT (TP5) çıkış ucuna osiloskop bağlayın. Devrenin çıkış gerilimi 14 P-P den büyük olacak şekilde, Fonksiyon Üreecinin çıkış genliğini yavaşça arırın. IN ucundaki IN giriş gerilimini ve TP5 ucundaki OUT çıkış gerilimini ölçün ve Tablo 'e kaydedin. 3. # işareli klipsi yerine akarak CR3 ve CR4 ü ( ZD =6.2.) devreye bağlayın. IN ucundaki IN giriş gerilimini ve TP6 ucundaki OUT çıkış gerilimini ölçün ve Tablo 'e kaydedin. 4. Şekil deki devre ve Şekil eki bağlanı diyagramı yardımıyla gerekli bağlanıları yapın. KL Düzeneğindeki +12DC ve -12DC sabi güç kaynaklarını, KL modülüne bağlayın. 5. KL Düzeneğindeki Fonksiyon Üreecini kullanarak, IN (TP1) ucuna 1KHz lik sinüzoidal işare uygulayın. OUT (TP5) çıkış ucuna osiloskop bağlayın. Fonksiyon Üreecinin çıkış genliğini yavaşça arırın ve OUT (TP5) ucundaki maksimum çıkış geriliminin yaklaşık olarak +6.2 olup olmadığını gözleyin

22 CR3 ve CR4 bağlı değil CR3 ve CR4 bağlı IN OUT Tablo Şekil Kırpıcı devre (1) Şekil Bağlanı diyagramı (KL blok a) 11-22

23 Şekil Kırpıcı devre (2) Şekil Bağlanı diyagramı (KL blok a) SONUÇLAR Kırpıcı devre, eviren bir yükseleçle birlike, çıkış gerilimini kırpabilecek, sabi gerilim karakerisiklerine sahip bir zener diyo içermekedir. Çıkış dalga şekli bozulmuş olduğu için, bu devre, am dalga şekli yerine, sedece uygun bir gerilim seviyesi gerekli olduğu durumda kullanılabilir

24 DENEY 11-7 Sabi Gerilim Devresi DENEYİN AMACI 1. Sabi gerilim devresinin çalışma prensibini anlamak. 2. Sabi gerilim devresinin çıkış gerilimini ölçmek. GENEL BİLGİLER Şekil (a) da göserilen sabi gerilim devresi, Şekil (b)'de göserilen devre ile evirmeyen yükseleç devresinin birleşiminden oluşmuşur. (a) (b) Şekil Sabi gerilim devresi Şekil (b) de göserilen basi sabi gerilim devresinin çalışması, evirmeyen yükseleç eklenmesi ile iyileşirilmişir. Çünkü: 1. O = Z (1+R f /R 1 ) çıkış genliği, R f /R 1 ile belirlenebilir. 2. Yükleme ekisi engellenebilir. Evirmeyen yükseleç, çok büyük Z İ ve çok küçük Z O özelliklerine sahip olduğu için, empedans uydurma fonksiyonunu yerine geirebilir. 3. Çıkış akımı OP-AMP an çekildiği için,daha büyük çıkış akımı elde edilebilir

25 KULLANILACAK ELEMANLAR 1. KL Temel Elekrik Devreleri Deney Düzeneği 2. KL İşlemsel Yükseleç Devre Modülü (2) 3. Mulimere DENEYİN YAPILIŞI 1. KL modülünü, KL Temel Elekrik Devreleri Deney Düzeneğinin üzerine koyun ve a bloğunu belirleyin. Şekil deki devre ve Şekil eki bağlanı diyagramı yardımıyla gerekli bağlanıları yapın. 2. KL Düzeneğindeki +12DC ve -12DC sabi güç kaynaklarını, KL modülüne bağlayın. 3. Mulimere (DC kademesinde) kullanarak, OUT (TP5) çıkış ucundaki gerilimin yaklaşık olarak sabi 9 değerine sahip olup olmadığını ölçün. Şekil

26 Şekil Bağlanı diyagramı (KL blok a) SONUÇLAR Şekil (a) da göserilen devrenin çıkış gerilimi, OP-AMP ın besleme gerilimi arafından sınırlandığı için, regüle edilmiş gerilim değeri besleme geriliminden daha yüksek olamaz

27 DENEY 11-8 Sabi Akım Devresi DENEYİN AMACI 1. Sabi akım devresinin çalışma prensibini anlamak. 2. Sabi akım devresinin çıkış akımını ölçmek. GENEL BİLGİLER Şekil de göserilen sabi akım devresi, üç emel kısımdan oluşmakadır: 1. R 1, Z D ve R10K dan oluşan referans gerilim kaynağı 2. Gerilim izleyici olarak çalışan bir OP-AMP 3. R L, bir ransisör ve R E 'den oluşan akım çıkış devresi. Burada R L den akan akım ransisör arafından sağlanır ve bu devrenin I C akımının konrolü, I B nin büyüklüğü konrol edilerek gerçekleşirilir. ref değeri sabi kalan bu devrede, R L değişse bile I C aynı kalacakır. Transisör akif bölgede (I C =βi B ) çalışığı için, I C değeri sadece I B ye bağlıdır ve R L değerinden bağımsızır. Ic I E = I L Şekil Sabi akım devresi 11-27

28 KULLANILACAK ELEMANLAR 1. KL Temel Elekrik Devreleri Deney Düzeneği 2. KL İşlemsel Yükseleç Devre Modülü (2) 3. Mulimere DENEYİN YAPILIŞI 1. KL modülünü, KL Temel Elekrik Devreleri Deney Düzeneğinin üzerine koyun ve a bloğunu belirleyin. Şekil deki devre ve Şekil eki bağlanı diyagramı yardımıyla (# ve $ işareli klipsler hariç) gerekli bağlanıları yapın. Bağlanı kablolarını kullanarak R2'yi devreye bağlayın. R27(1KΩ), R L olarak kullanılmakadır. KL Düzeneğindeki +12DC ve -12DC sabi güç kaynaklarını, KL modülüne bağlayın. 2. R2 yi, referans gerilim (ref) 1 olacak şekilde ayarlayın. Ampermerede göserilen I L yük akımını okuyun ve TP5 ( TP5 ) ucundaki çıkış gerilimini ölçün. Sonuçları Tablo 'e kaydedin. 3. * işareli klipsi devreden çıkarın ve # işareli klipsi devreye bağlayın. Böylece, R L, 2.2KΩ(R26) olarak değişmiş olur. 2. adımı ekrarlayın. 4. # işareli klipsi devreden çıkarın ve $ işareli klipsi devreye bağlayın. Böylece, R L, 150Ω(R28) olarak değişmiş olur. 2. adımı ekrarlayın. 5. Ölçülen I L akım değerinin sabi kalıp kalmadığını konrol edin. R L 1KΩ 2.2KΩ 150Ω TP5 I L Tablo

29 Şekil Sabi akım devresi Şekil Bağlanı diyagramı (KL blok a) SONUÇLAR Şekil deki devrede, I C nin büyüklüğü I B arafından belirlenmekedir, I L =I C =βi B. Bundan dolayı I B sabi kaldığı sürece, I C de, R C değerinden bağımsız olarak, sabi kalır. Eğer ransisör doyum bölgesinde çalışırsa, I C =( CC C )/R C olacağı için, I C değeri R C değeri ile birlike değişirilebilir. Bu yüzden ransisör, akif bölgede çalışacak şekilde öngerilimlenmelidir

30 DENEY 11-9 Türev Alıcı Devre DENEYİN AMACI 1. Türev alıcı devrenin çalışma prensibini anlamak. 2. Türev alıcı devrenin giriş ve çıkış dalga şekilerini ölçmek. GENEL BİLGİLER (a) Temel devre (b) Praik devre Şekil RC ürev alıcı devre Şekil (a) da göserilen ürev alıcı devre, emelde bir RC ürev devresi uygulamasıdır. Bu devredeki I C, aşağıdaki gibi hesaplanabilir: I C = I R = Qc = dqc d Cc = C = dc d o = IcR = RC Ci = C di d di d i kare dalga ise, O darbe dizisi olur. i üçgen dalga ise, O kare dalga olur

31 Şekil (b)'de göserildiği gibi, praik devrelerde, yüksek frekans gürülüsünü, çok küçük X CS den dolayı devrenin kararsız çalışmasını ve yüksek frekansa çok büyük yükselme fakörünü engellemek amacıyla, R S direnci bağlanır. R 1 direnci, giriş ucunda dengeleme direnci olarak kullanılır. KULLANILACAK ELEMANLAR 1. KL Temel Elekrik Devreleri Deney Düzeneği 2. KL İşlemsel Yükseleç Devre Modülü (2) 3. Osiloskop 4. Mulimere DENEYİN YAPILIŞI 1. KL modülünü, KL Temel Elekrik Devreleri Deney Düzeneğinin üzerine koyun ve a bloğunu belirleyin. Şekil deki devre ve Şekil eki bağlanı diyagramı yardımıyla gerekli bağlanıları yapın. KL Düzeneğindeki +12DC ve -12DC sabi güç kaynaklarını, KL modülüne bağlayın. 2. KL Düzeneğindeki Fonksiyon Üreecini kullanarak, IN ucuna 1KHz lik sinüzoidal işare uygulayın. OUT çıkış ucuna osiloskop bağlayın. 3. Osiloskop ekranında maksimum, bozulmasız kare dalga şekli elde edilecek şekilde, R 20 (50K) direncini ayarlayın ve R 20 değerini ölçün. R 20 = Ω. 4. IN ve OUT gerilim dalga şekillerini Tablo 'e kaydedin. = RC OUT 1 d d IN 5. IN 'in frekansını değişirerek 3. ve 4. adımları ekrarlayın

32 Tablo Şekil Türev alıcı devre Şekil Bağlanı diyagramı (KL blok a) 11-32

33 SONUÇLAR Gelişirilmiş bir ürev devresi, Şekil (b)'e göserilmişir. (a) Temel (b) Gelişirilmiş Şekil Türev alıcı devreler C 1 ve R 1, Şekil (a)'daki devrede üreilen kararsızlık yada osilayonu oradan kaldırmak için kullanılmakadır. Burada, C 1 <<C ve R 1 <<R dir. C 1 ile, yukarısında X C1 in hızlı bir şekilde küçüldüğü ve yüksek-frekans kazancının ve aynı zamanda gürülünün azaldığı, maksimum bir ürev frekansı ayarlanabilir. R 1, yüksek-frekans kazancını sınırlayarak, devre çıkışının doyuma ulaşmasını ve osilasyon oluşmasını önler. Ayrıca giriş akımının azalmasına neden olur. R 1 ve C 1 seçilirken şu kurala uyulmalıdır : R 1 C=RC

34 DENEY İnegral Devresi DENEYİN AMACI 1. İnegral devresinin çalışma prensibini anlamak. 2. İnegral devresinin giriş ve çıkış dalga şekilerini ölçmek. GENEL BİLGİLER (a) Temel devre (b) Praik devre Şekil İnegral devresi Şekil (a) daki inegral alıcı devre emelde, Şekil (b) de göserilen RC inegral devresi uygulamasıdır. Bu devredeki I C, aşağıdaki gibi hesaplanır: Şekil RC inegral alıcı devresi I C = I R I R = i 0 = R i = Ic R Q Ic 1 1 i 1 o = c = = = Icd = d = id C C C C R RC 11-34

35 Şekil (b) de, praik bir inegral alıcı devre göserilmişir. Bu devredeki R 2, yükseleç çıkışının doyuma ulaşmasını ve alçak frekanslarda büyük X c nedeniyle inegral devresinin yanlış çalışmasını engelleyebilir. KULLANILACAK ELEMANLAR 1. KL Temel Elekrik Devreleri Deney Düzeneği 2. KL İşlemsel Yükseleç Devre Modülü (2) 3. Osiloskop DENEYİN YAPILIŞI 1. KL modülünü, KL Temel Elekrik Devreleri Deney Düzeneğinin üzerine koyun ve a bloğunu belirleyin. Şekil eki devre ve Şekil eki bağlanı diyagramı yardımıyla gerekli bağlanıları yapın. Bağlanı kablolarını kullanarak R2 yi devreye bağlayın. KL Düzeneğindeki +12DC ve - 12DC sabi güç kaynaklarını, KL modülüne bağlayın. 2. KL Düzeneğindeki Fonksiyon Üreecini kullanarak, IN giriş ucuna 1KHz, 0.5 P-P lik kare dalga uygulayın. OUT çıkış ucuna osiloskop bağlayın. Giriş frekansı f 1 2πR C Osiloskopa, doğrusallığı iyi bir üçgen dalga görülünceye kadar, R2(10K) yi ayarlayın. 4. IN ve OUT dalga şekillerini ölçün ve Tablo 'e kaydedin

36 Tablo Ölçülen giriş ve çıkış dalga şekilleri Şekil İnegral alıcı devre Şekil Bağlanı diyagramı (KL blok a) 11-36

37 SONUÇLAR İnegral devresi, Şekil de göserilen alçak geçiren filre gibi fonksiyon gösermekedir. İnegral alıcı devrenin, yukarısında çalışacağı, birinci köşe frekansı f1=1/(2πr 1 C) iken, devrenin ekisiz hale geleceği frekans değeri de f2=1/(2πrc) dir. Bu nedenle, inregral alıcı devrenin giriş sinyali frekansı f1 ile f2 arasında sınırlandırılmalıdır. Şekil Alçak geçiren filre 11-37

38 DENEY Ensrümanasyon Yükseleç DENEYİN AMACI 1. Ensrümanasyon yükselecin çalışma prensibini anlamak. 2. Ensrümanasyon yükselecin giriş ve çıkış dalga şekilerini ölçmek. GENEL BİLGİLER Şekil de, ensrümanasyon yükseleç olarak adlandırılan, gelişirilmiş bir fark yükseleci göserilmişir: Şekil Ensrümanasyon yükseleç o = ( )(1 1 i = i i 2 i + 2 i1 2R3 R7 Av = (1 + ) R4 R5 2R3 R7 ) R4 R5 Temel fark yükseleci devresi, Şekil de göserilmişir. Aynı anda R 1 ve R 2 yada R 3 ve R 4 ün ayarlanmasını gerekirdiği için, bu devrenin kazancını ayarlamak zordur. Diğer yandan, Şekil ve yukarıdaki denklemden görüldüğü gibi, ensrumanasyon yükselecin A değeri, basiçe R4 ayarlanarak değişirilebilir

39 Şekil Temel fark yükseleci KULLANILACAK ELEMANLAR 1. KL Temel Elekrik Devreleri Deney Düzeneği 2. KL İşlemsel Yükseleç Devre Modülü (3) 3. Osiloskop DENEYİN YAPILIŞI 1. KL modülünü, KL Temel Elekrik Devreleri Deney Düzeneğinin üzerine koyun ve b bloğunu belirleyin. Şekil deki devre ve Şekil eki bağlanı diyagramı yardımıyla gerekli bağlanıları yapın. Bağlanı kablolarını ile R1 ve R3 ü devreye bağlayın. KL Düzeneğindeki +12DC ve -12DC sabi güç kaynaklarını, KL modülüne bağlayın. 2. KL Düzeneğindeki Fonksiyon Üreecini kullanarak, IN1 giriş ucuna 1KHz, 1 P-P lik sinüzoidal sinyal uygulayın. 3. i1 = i2 olacak şekilde R1(1K) i ayarlayın. Osiloskop kullanarak, i = i1 - i2 ve OUT gerilimlerini ölçün ve Tablo e kaydedin. 4. i2 = i1 /2 olacak şekilde R1(1K) i ayarlayın. Osiloskop kullanarak, i = i1 - i2 ve OUT gerilimlerini ölçün ve Tablo e kaydedin. 5. i2 =0 olacak şekilde R1(1K) i ayarlayın. Osiloskop kullanarak, i = i1 - i2 ve OUT gerilimlerini ölçün ve Tablo e kaydedin

40 R1 i2 = i1 i2 = i1 /2 i2 =0 i = i1 - i2 OUT Tablo Şekil Bağlanı diyagramı (KL blok b) 11-40

41 SONUÇLAR Ensrümanasyon yükseleç devresinin i1 ve i2 girişlerine uygulanan sinyallerin fazları farklı ise, osiloskopa görünülenen sinyaller faz farkı nedeniyle kayacakır. 100KΩ>>1KΩ olduğu için, R1(1KΩ) değişken direncinin ayarlanması, dalga şeklinde çok küçük (hemen hemen görünmez) bir değişime neden olacakır. Bununla birlike R1(1KΩ) deki küçük bir değişim, yükselecin gürülü azalma yeeneğini gelişiren, CMRR değerini değişirebilir

Bölüm 10 İşlemsel Yükselteç Karakteristikleri

Bölüm 10 İşlemsel Yükselteç Karakteristikleri Bölüm 10 İşlemsel Yükselteç Karakteristikleri DENEY 10-1 Fark Yükselteci DENEYİN AMACI 1. Transistörlü fark yükseltecinin çalışma prensibini anlamak. 2. Fark yükseltecinin giriş ve çıkış dalga şekillerini

Detaylı

Bölüm 12 İşlemsel Yükselteç Uygulamaları

Bölüm 12 İşlemsel Yükselteç Uygulamaları Bölüm 12 İşlemsel Yükselteç Uygulamaları DENEY 12-1 Aktif Yüksek Geçiren Filtre DENEYİN AMACI 1. Aktif yüksek geçiren filtrenin çalışma prensibini anlamak. 2. Aktif yüksek geçiren filtrenin frekans tepkesini

Detaylı

T.C. ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELN3304 ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUVARI II

T.C. ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELN3304 ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUVARI II T.. ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELN ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUVARI II DENEY : TEK BESLEMELİ İŞLEMSEL KUVVETLENDİRİİLER DENEY GRUBU :... DENEYİ YAPANLAR

Detaylı

ELN3304 ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUVARI II DENEY 3 TEK BESLEMELİ İŞLEMSEL KUVVETLENDİRİCİLER

ELN3304 ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUVARI II DENEY 3 TEK BESLEMELİ İŞLEMSEL KUVVETLENDİRİCİLER T.. ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELN ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUVARI II DENEY TEK BESLEMELİ İŞLEMSEL KUVVETLENDİRİİLER Deneyi Yapanlar Grubu Numara

Detaylı

DENEY 6-3 Ortak Kollektörlü Yükselteç

DENEY 6-3 Ortak Kollektörlü Yükselteç Deney 10 DENEY 6-3 Ortak Kollektörlü Yükselteç DENEYİN AMACI 1. Ortak kollektörlü (CC) yükseltecin çalışma prensibini anlamak. 2. Ortak kollektörlü yükseltecin karakteristiklerini ölçmek. GENEL BİLGİLER

Detaylı

Karadeniz Teknik Üniversitesi Mühendislik Fakültesi * Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Elektronik Anabilim Dalı * Elektronik Laboratuarı I

Karadeniz Teknik Üniversitesi Mühendislik Fakültesi * Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Elektronik Anabilim Dalı * Elektronik Laboratuarı I Karadeniz Teknik Üniversiesi Mühendislik Fakülesi * Elekrik-Elekronik Mühendisliği Bölümü Elekronik Anabilim alı * Elekronik Laborauarı I FET.Lİ KUETLENİİCİLE 1. eneyin Amacı FET Transisörlerle yapılan

Detaylı

Bölüm 3 AC Devreler. 1. AC devrede, seri RC ağının karakteristiklerini anlamak. 2. Kapasitif reaktans, empedans ve faz açısı kavramlarını anlamak.

Bölüm 3 AC Devreler. 1. AC devrede, seri RC ağının karakteristiklerini anlamak. 2. Kapasitif reaktans, empedans ve faz açısı kavramlarını anlamak. Bölüm 3 AC Devreler DENEY 3-1 AC RC Devresi DENEYİN AMACI 1. AC devrede, seri RC ağının karakteristiklerini anlamak. 2. Kapasitif reaktans, empedans ve faz açısı kavramlarını anlamak. GENEL BİLGİLER Saf

Detaylı

DENEY 1. İşlemsel Kuvvetlendiricili (OP-AMP) Devrelerin AC Uygulamaları

DENEY 1. İşlemsel Kuvvetlendiricili (OP-AMP) Devrelerin AC Uygulamaları ULUDĞ ÜNİESİTESİ MÜHENDİSLİK FKÜLTESİ ELEKTİK-ELEKTONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELN04 Elekrik Devreleri Laborauarı II 03-04 Bahar DENEY İşlemsel Kuvvelendiricili (OP-MP) Devreler Uygulamaları Deneyi Yapanın

Detaylı

BÖLÜM 7 GÜÇ (POWER) YÜKSELTECİ KONU: GEREKLİ DONANIM: ÖN BİLGİ: DENEYİN YAPILIŞI:

BÖLÜM 7 GÜÇ (POWER) YÜKSELTECİ KONU: GEREKLİ DONANIM: ÖN BİLGİ: DENEYİN YAPILIŞI: BÖLÜM 7 GÜÇ (POWER) YÜKSELTECİ KONU: 1. Transisörlü güç yükselecinin analizi ve çalışma karakerisiklerinin incelenmesi. GEREKLİ DONANIM: Osilaskop (Çif Kanallı) İşare Üreeci (Signal Generaor) DC Güç Kaynağı

Detaylı

ANALOG ELEKTRONİK - II

ANALOG ELEKTRONİK - II ANALOG ELEKTONİK - II BÖLÜM Temel Opamp Devreleri Konular:. Eviren ve Evirmeyen Yükseleç. Temel ark Alıcı.3 Gerilim İzleyici.4 Türev ve Enegral Alıcı Amaçlar: Bu bölümü biirdiğinizde aşağıda belirilen

Detaylı

Deney 3: Opamp. Opamp ın (işlemsel yükselteç) çalışma mantığının ve kullanım alanlarının öğrenilmesi, uygulamalarla pratik bilginin pekiştirilmesi.

Deney 3: Opamp. Opamp ın (işlemsel yükselteç) çalışma mantığının ve kullanım alanlarının öğrenilmesi, uygulamalarla pratik bilginin pekiştirilmesi. Deneyin Amacı: Deney 3: Opamp Opamp ın (işlemsel yükselteç) çalışma mantığının ve kullanım alanlarının öğrenilmesi, uygulamalarla pratik bilginin pekiştirilmesi. A.ÖNBİLGİ İdeal bir opamp (operational-amplifier)

Detaylı

BÖLÜM 1 RF OSİLATÖRLER

BÖLÜM 1 RF OSİLATÖRLER BÖÜM RF OSİATÖRER. AMAÇ. Radyo Frekansı(RF) Osilatörlerinin çalışma prensibi ve karakteristiklerinin anlaşılması.. Osilatörlerin tasarlanması ve gerçeklenmesi.. TEME KAVRAMARIN İNEENMESİ Osilatör, basit

Detaylı

ELN3304 ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUVARI II DENEY ZAMANLAMA DEVRESİ

ELN3304 ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUVARI II DENEY ZAMANLAMA DEVRESİ T.. ULUDĞ ÜNİVESİTESİ MÜHENDİSLİK FKÜLTESİ ELEKTİK - ELEKTONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELN334 ELEKTONİK DEVELE LBOTUVI II DENEY 6 ZMNLM DEVESİ Deneyi Yapanlar Grubu Numara d Soyad aporu Hazırlayan Diğer Üyeler

Detaylı

Osiloskop ve AC Akım Gerilim Ölçümü Deney 3

Osiloskop ve AC Akım Gerilim Ölçümü Deney 3 Osiloskop ve AC Akım Gerilim Ölçümü Deney 3 DENEY 1-6 AC Gerilim Ölçümü DENEYİN AMACI 1. AC gerilimlerin nasıl ölçüldüğünü öğrenmek. 2. AC voltmetrenin nasıl kullanıldığını öğrenmek. GENEL BİLGİLER AC

Detaylı

T.C. ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK LABORATUVARI-II DENEY RAPORU

T.C. ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK LABORATUVARI-II DENEY RAPORU T.C. ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK LABORATUVARI-II DENEY RAPORU İŞLEMSEL KUVVETLENDİRİCİLER ADI SOYADI: ÖĞRENCİ NO: GRUBU: Deneyin

Detaylı

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK SİSTEMLER LABORATUVARI 1 OPAMP DEVRELERİ-2

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK SİSTEMLER LABORATUVARI 1 OPAMP DEVRELERİ-2 T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK SİSTEMLER LABORATUVARI 1 OPAMP DEVRELERİ-2 DENEY SORUMLUSU Arş. Gör. Memduh SUVEREN MART 2015 KAYSERİ OPAMP DEVRELERİ

Detaylı

Şekil 6.1 Faz çeviren toplama devresi

Şekil 6.1 Faz çeviren toplama devresi 23 Deney Adı : İşlemsel Kuvvetlendiricinin Temel Devreleri Deney No : 6 Deneyin Amacı : İşlemsel kuvvetlendiricilerle en ok kullanılan devreleri gerekleştirmek, fonksiyonlarını belirlemek Deneyle İlgili

Detaylı

Süperpozisyon/Thevenin-Norton Deney 5-6

Süperpozisyon/Thevenin-Norton Deney 5-6 Süperpozisyon/Thevenin-Norton Deney 5-6 DENEY 2-3 Süperpozisyon, Thevenin ve Norton Teoremleri DENEYİN AMACI 1. Süperpozisyon teoremini doğrulamak. 2. Thevenin teoremini doğrulamak. 3. Norton teoremini

Detaylı

ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ

ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ ELEKTRONİK I LAB. 2 KIRPICI DERELER ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ ELEKTRONİK-I LABORATUARI DENEY 2: KIRPICI DERELER Yrd.Doç.Dr. Engin Ufuk ERGÜL Arş.Gör. Ayşe AYDIN YURDUSE Arş.Gör. Alişan AYAZ Arş.Gör.

Detaylı

ELEKTRONİK-I DERSİ LABORATUVARI DENEY 2: Zener ve LED Diyot Deneyleri

ELEKTRONİK-I DERSİ LABORATUVARI DENEY 2: Zener ve LED Diyot Deneyleri DENEYİN AMACI ELEKTRONİK-I DERSİ LABORATUVARI DENEY 2: Zener ve LED Diyot Deneyleri Zener ve LED Diyotların karakteristiklerini anlamak. Zener ve LED Diyotların tiplerinin kendine özgü özelliklerini tanımak.

Detaylı

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK SİSTEMLER LABORATUVARI 1 OPAMP DEVRELERİ-1

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK SİSTEMLER LABORATUVARI 1 OPAMP DEVRELERİ-1 T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK SİSTEMLER LABORATUVARI 1 OPAMP DEVRELERİ-1 DENEY SORUMLUSU Arş. Gör. Memduh SUVEREN MART 2015 KAYSERİ OPAMP DEVRELERİ

Detaylı

SCHMITT TETİKLEME DEVRESİ

SCHMITT TETİKLEME DEVRESİ Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Elektronik Lab. SCHMITT TETİKLEME DEVRESİ.Ön Bilgiler. Schmitt Tetikleme Devreleri Schmitt tetikleme devresi iki konumlu bir devredir.

Detaylı

T.C. ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK - ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELN3304 ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUVARI II

T.C. ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK - ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELN3304 ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUVARI II T.C. ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK - ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELN334 ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUVARI II DENEY 1: TRANZİSTÖRLÜ KUVVETLENDİRİCİLERDE GERİBESLEME I. EĞİTİM II.

Detaylı

DENEY 2 Op Amp: AC Uygulamaları

DENEY 2 Op Amp: AC Uygulamaları A. DNYİN AMACI : Opampın kuvvetlendirici özelliğinin ac devrelerde ve ac işaretlerle daha iyi bir şekilde anlaşılması amacıyla uygulamalı devre çalışmaları yapmak. B. KULLANILACAK AAÇ V MALZML : 1. Sinyal

Detaylı

DENEY 3 TRANZİSTORLU KUVVETLENDİRİCİ DEVRELER

DENEY 3 TRANZİSTORLU KUVVETLENDİRİCİ DEVRELER DENEY 3 TRANZİSTORLU KUVVETLENDİRİCİ DEVRELER DENEYİN AMACI: Bu deneyde BJT ve MOS kuvvelendiriciler incelenecek ve elde edilecek veriler yardımıyla her iki kuvvelendiricinin çalışma özellikleri gözlemlenecekir.

Detaylı

Bu deneyde lab cihazlarının kullanımı için 4 uygulama yapılacaktır.

Bu deneyde lab cihazlarının kullanımı için 4 uygulama yapılacaktır. Bu deneyde lab cihazlarının kullanımı için 4 uygulama yapılacaktır. Uygulama -1: Dirençlerin Seri Bağlanması Uygulama -2: Dirençlerin Paralel Bağlanması Uygulama -3: Dirençlerin Karma Bağlanması Uygulama

Detaylı

Mekatronik Mühendisliği Lab1 (Elektrik-Elektronik) OPAMP lı Tersleyen, Terslemeyen ve Toplayıcı Devreleri

Mekatronik Mühendisliği Lab1 (Elektrik-Elektronik) OPAMP lı Tersleyen, Terslemeyen ve Toplayıcı Devreleri YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MAKİNA FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRİK-ELEKTRONİK LABORATUARI (LAB I) DENEY 11 Deney Adı: OPAMP lı Tersleyen, Terslemeyen ve Toplayıcı Devreleri Malzeme Listesi:

Detaylı

ANALOG ELEKTRONİK - II. Opampla gerçekleştirilen bir türev alıcı (differantiator) çalışmasını ve özellikleri incelenecektir.

ANALOG ELEKTRONİK - II. Opampla gerçekleştirilen bir türev alıcı (differantiator) çalışmasını ve özellikleri incelenecektir. BÖLÜM 6 TÜREV ALICI DEVRE KONU: Opampla gerçekleştirilen bir türev alıcı (differantiator) çalışmasını ve özellikleri incelenecektir. GEREKLİ DONANIM: Multimetre (Sayısal veya Analog) Güç Kaynağı: ±12V

Detaylı

DENEY TARİHİ RAPOR TESLİM TARİHİ NOT

DENEY TARİHİ RAPOR TESLİM TARİHİ NOT DENEY 3 SERİ VE PARALEL RLC DEVRELERİ Malzeme Listesi: 1 adet 100mH, 1 adet 1.5 mh, 1 adet 100mH ve 1 adet 100 uh Bobin 1 adet 820nF, 1 adet 200 nf, 1 adet 100pF ve 1 adet 100 nf Kondansatör 1 adet 100

Detaylı

DENEY NO: 7 İŞLEMSEL KUVVETLENDİRİCİ VE UYGULAMALARI. Malzeme ve Cihaz Listesi:

DENEY NO: 7 İŞLEMSEL KUVVETLENDİRİCİ VE UYGULAMALARI. Malzeme ve Cihaz Listesi: 1 DENEY NO: 7 İŞLEMSEL KUVVETLENDİRİCİ VE UYGULAMALARI Malzeme ve Cihaz Listesi: 1. 70 direnç 1 adet. 1 k direnç adet. 10 k direnç adet 4. 15 k direnç 1 adet 5. k direnç 1 adet. 47 k direnç adet 7. 8 k

Detaylı

1. Temel lojik kapıların sembollerini ve karakteristiklerini anlamak. 2. Temel lojik kapıların karakteristiklerini ölçmek.

1. Temel lojik kapıların sembollerini ve karakteristiklerini anlamak. 2. Temel lojik kapıların karakteristiklerini ölçmek. DENEY Temel Lojik Kapıların Karakteristikleri DENEYİN AMACI. Temel lojik kapıların sembollerini ve karakteristiklerini anlamak.. Temel lojik kapıların karakteristiklerini ölçmek. GENEL İLGİLER Temel lojik

Detaylı

DC Akım/Gerilim Ölçümü ve Ohm Yasası Deney 2

DC Akım/Gerilim Ölçümü ve Ohm Yasası Deney 2 DC Akım/Gerilim Ölçümü ve Ohm Yasası Deney 2 DENEY 1-3 DC Gerilim Ölçümü DENEYİN AMACI 1. DC gerilimin nasıl ölçüldüğünü öğrenmek. 2. KL-22001 Deney Düzeneğini tanımak. 3. Voltmetrenin nasıl kullanıldığını

Detaylı

TRANSİSTÖRLÜ YÜKSELTEÇLERDE GERİBESLEME

TRANSİSTÖRLÜ YÜKSELTEÇLERDE GERİBESLEME TRANSİSTÖRLÜ YÜKSELTEÇLERDE GERİBESLEME Amaç Elektronikte geniş uygulama alanı bulan geribesleme, sistemin çıkış büyüklüğünden elde edilen ve giriş büyüklüğü ile aynı nitelikte bir işaretin girişe gelmesi

Detaylı

Bölüm 2 DC Devreler. DENEY 2-1 Seri-Paralel Ağ ve Kirchhoff Yasası

Bölüm 2 DC Devreler. DENEY 2-1 Seri-Paralel Ağ ve Kirchhoff Yasası Bölüm 2 DC Devreler DENEY 2-1 Seri-Paralel Ağ ve Kirchhoff Yasası DENEYİN AMACI 1. Seri, paralel ve seri-paralel ağları tanımak. 2. Kirchhoff yasalarının uygulamaları ile ilgili bilgi edinmek. GENEL BİLGİLER

Detaylı

Şekil 5.1 Opamp Blok Şeması ve Eşdeğer Devresi

Şekil 5.1 Opamp Blok Şeması ve Eşdeğer Devresi DENEY NO :5 DENEYİN ADI :İşlemsel Kuvvetlendirici - OPAMP Karakteristikleri DENEYİN AMACI :İşlemsel kuvvetlendiricilerin performansını etkileyen belli başlı karakteristik özelliklerin ölçümlerini yapmak.

Detaylı

Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü DENEY-5-

Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü DENEY-5- KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Elektrik Makinaları ve Güç Sistemleri Laboratuarı DENEY-5- HAZIRLIK ÇALIŞMASI 1. Opamp uygulama devreleri

Detaylı

Bölüm 13 OPAMP lı Karşılaştırıcı ve Osilatör Devreleri

Bölüm 13 OPAMP lı Karşılaştırıcı ve Osilatör Devreleri Bölüm 13 OPAMP lı Karşılaştırıcı ve Osilatör Devreleri DENEY 13-1 Karşılaştırıcılar DENEYİN AMACI 1. Karşılaştırıcı devrelerin çalışma prensiplerini anlamak. 2. Sıfır karşılaştırıcıların giriş ve çıkış

Detaylı

KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ ELEKTRONİK VE HABERLEŞME MÜHENDİSLİĞİ ELEKTRONİK LAB 1 DERSİ İŞLEMSEL KUVVETLENDİRİCİ - 2 DENEYİ

KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ ELEKTRONİK VE HABERLEŞME MÜHENDİSLİĞİ ELEKTRONİK LAB 1 DERSİ İŞLEMSEL KUVVETLENDİRİCİ - 2 DENEYİ KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ ELEKTRONİK VE HABERLEŞME MÜHENDİSLİĞİ ELEKTRONİK LAB 1 DERSİ İŞLEMSEL KUVVETLENDİRİCİ - 2 DENEYİ Amaç: Bu deneyde terslemeyen kuvvetlendirici, toplayıcı kuvvetlendirici ve karşılaştırıcı

Detaylı

DENEY: 1.1 EVİREN YÜKSELTECİN DC DA ÇALIŞMASININ İNCELENMESİ

DENEY: 1.1 EVİREN YÜKSELTECİN DC DA ÇALIŞMASININ İNCELENMESİ DENEY: 1.1 EVİREN YÜKSELTECİN DC DA ÇALIŞMASININ İNCELENMESİ HAZIRLIK BİLGİLERİ: Şekil 1.1 de işlemsel yükseltecin eviren yükselteç olarak çalışması görülmektedir. İşlemsel yükselteçler iyi bir DC yükseltecidir.

Detaylı

ADIYAMAN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DEVRE ANALİZİ LABORATUVARI-II DENEY RAPORU

ADIYAMAN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DEVRE ANALİZİ LABORATUVARI-II DENEY RAPORU ADIYAMAN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DEVRE ANALİZİ LABORATUVARI-II DENEY RAPORU DENEY NO : DENEYİN ADI : DENEY TARİHİ : DENEYİ YAPANLAR : RAPORU HAZIRLAYANIN

Detaylı

ANALOG ELEKTRONİK - II YÜKSEK GEÇİREN FİLTRE

ANALOG ELEKTRONİK - II YÜKSEK GEÇİREN FİLTRE BÖLÜM 7 YÜKSEK GEÇİREN FİLTRE KONU: Opamp uygulaması olarak; 2. dereceden Yüksek Geçiren Aktif Filtre (High-Pass Filter) devresinin özellikleri ve çalışma karakteristikleri incelenecektir. GEREKLİ DONANIM:

Detaylı

DENEY 9- DOĞRU AKIM DA RC DEVRE ANALİZİ

DENEY 9- DOĞRU AKIM DA RC DEVRE ANALİZİ 9.1. DENEYİN AMAÇLARI DENEY 9- DOĞRU AKIM DA RC DEVRE ANALİZİ RC devresinde kondansatörün şarj ve deşarj eğrilerini elde etmek Zaman sabiti kavramını öğrenmek Seri RC devresinin geçici cevaplarını incelemek

Detaylı

BÖLÜM 2 İKİNCİ DERECEDEN FİLTRELER

BÖLÜM 2 İKİNCİ DERECEDEN FİLTRELER BÖLÜM İKİNİ DEEEDEN FİLTELE. AMAÇ. Filtrelerin karakteristiklerinin anlaşılması.. Aktif filtrelerin avantajlarının anlaşılması.. İntegratör devresi ile ikinci dereceden filtrelerin gerçeklenmesi. TEMEL

Detaylı

ADIYAMAN ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ ELEKTRĠK-ELEKTRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ DEVRE ANALĠZĠ LABORATUVARI-II DENEY RAPORU

ADIYAMAN ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ ELEKTRĠK-ELEKTRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ DEVRE ANALĠZĠ LABORATUVARI-II DENEY RAPORU ADIYAMAN ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ ELEKTRĠK-ELEKTRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ DEVRE ANALĠZĠ LABORATUVARI-II DENEY RAPORU DENEY NO : DENEYĠN ADI : DENEY TARĠHĠ : DENEYĠ YAPANLAR : RAPORU HAZIRLAYANIN

Detaylı

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü HAZIRLIK ÇALIŞMALARI 1. Alternatif akım (AC) ve doğru akım nedir örnek vererek kısaca tanımını yapınız. 2. Alternatif akımda aynı frekansa sahip iki sinyal arasındaki faz farkı grafik üzerinde (osiloskopta)

Detaylı

DENEY 21 IC Zamanlayıcı Devre

DENEY 21 IC Zamanlayıcı Devre DENEY 21 IC Zamanlayıcı Devre DENEYİN AMACI 1. IC zamanlayıcı NE555 in çalışmasını öğrenmek. 2. 555 multivibratörlerinin çalışma ve yapılarını öğrenmek. 3. IC zamanlayıcı anahtar devresi yapmak. GİRİŞ

Detaylı

DENEY 5 RL ve RC Devreleri

DENEY 5 RL ve RC Devreleri UUDAĞ ÜNİVESİTESİ MÜHENDİSİK FAKÜTESİ EEKTİK-EEKTONİK MÜHENDİSİĞİ BÖÜMÜ EEM2103 Elekrik Devreleri aborauarı 2014-2015 DENEY 5 ve Devreleri Deneyi Yapanın Değerlendirme Adı Soyadı : Deney Sonuçları (40/100)

Detaylı

ĠġLEMSEL KUVVETLENDĠRĠCĠLERĠN DOĞRUSAL UYGULAMALARI. NOT: Devre elemanlarınızın yanma ihtimallerine karşın yedeklerini de temin ediniz.

ĠġLEMSEL KUVVETLENDĠRĠCĠLERĠN DOĞRUSAL UYGULAMALARI. NOT: Devre elemanlarınızın yanma ihtimallerine karşın yedeklerini de temin ediniz. Deneyin Amacı: Kullanılacak Materyaller: ĠġLEMSEL KUVVETLENDĠRĠCĠLERĠN DOĞRUSAL UYGULAMALARI LM 741 entegresi x 1 adet 22kΩ x 1 adet 10nF x 1 adet 5.1 V Zener Diyot(1N4655) x 1 adet 100kΩ potansiyometre

Detaylı

İşlemsel Yükselteçler

İşlemsel Yükselteçler İşlemsel Yükselteçler Bölüm 5. 5.1. Giriş İşlemsel yükselteçler aktif devre elemanlarıdır. Devrede gerilin kontrollü gerilim kaynağı gibi çalışırlar. İşlemsel yükselteçler sinyalleri toplama, çıkarma,

Detaylı

DENEY 1 1.1. DC GERİLİM ÖLÇÜMÜ DENEYİN AMACI

DENEY 1 1.1. DC GERİLİM ÖLÇÜMÜ DENEYİN AMACI DENEY 1 1.1. DC GERİLİM ÖLÇÜMÜ 1. DC gerilimin nasıl ölçüldüğünü öğrenmek. 2. KL-21001 Deney Düzeneğini tanımak. 3. Voltmetrenin nasıl kullanıldığını öğrenmek. Devre elemanı üzerinden akım akmasını sağlayan

Detaylı

ÖN BİLGİ: 5.1 Faz Kaymalı RC Osilatör

ÖN BİLGİ: 5.1 Faz Kaymalı RC Osilatör DENEY 7 : OSİLATÖR UYGULAMASI AMAÇ: Faz Kaymalı RC Osilatör ve Schmitt Tetikleyicili Karedalga Osilatörün temel çalışma prensipleri MALZEMELER: Güç Kaynağı: 12VDC, 5VDC Transistör: BC108C veya Muadili

Detaylı

DOĞRU AKIM DA RC DEVRE ANALİZİ

DOĞRU AKIM DA RC DEVRE ANALİZİ DENEYİN AMAÇLARI DOĞRU AKIM DA RC DEVRE ANALİZİ RC devresinde kondansatörün şarj ve deşarj eğrilerini elde etmek Zaman sabiti kavramını öğrenmek Seri RC devresinin geçici cevaplarını incelemek Deney Malzemeleri:

Detaylı

EET-202 DEVRE ANALİZİ-II DENEY FÖYÜ OSİLOSKOP İLE PERİYOT, FREKANS VE GERİLİM ÖLÇME

EET-202 DEVRE ANALİZİ-II DENEY FÖYÜ OSİLOSKOP İLE PERİYOT, FREKANS VE GERİLİM ÖLÇME OSİLOSKOP İLE PERİYOT, FREKANS VE GERİLİM ÖLÇME Deney No:1 Amaç: Osiloskop kullanarak AC gerilimin genlik periyot ve frekans değerlerinin ölçmesi Gerekli Ekipmanlar: AC Güç Kaynağı, Osiloskop, 2 tane 1k

Detaylı

T.C. ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELN3304 ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUVARI II

T.C. ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELN3304 ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUVARI II T.C. ULUDĞ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK MİMRLIK FKÜLTESİ ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELN4 ELEKTRONİK DEVRELER LBORTUVRI II DENEY 6: OSİLTÖRLER DENEY GRUBU :... DENEYİ YPNLR :......... RPORU HZIRLYN :...

Detaylı

Şekil 1: Zener diyot sembol ve görünüşleri. Zener akımı. Gerilim Regülasyonu. bölgesi. Şekil 2: Zener diyotun akım-gerilim karakteristiği

Şekil 1: Zener diyot sembol ve görünüşleri. Zener akımı. Gerilim Regülasyonu. bölgesi. Şekil 2: Zener diyotun akım-gerilim karakteristiği ZENER DİYOT VE AKIM-GERİLİM KARAKTERİSTİĞİ Küçük sinyal diyotları, delinme gerilimine yakın değerlerde hasar görebileceğinden, bu değerlerde kullanılamazlar. Buna karşılık, Zener diyotlar delinme gerilimi

Detaylı

Avf = 1 / 1 + βa. Yeterli kazanca sahip amplifikatör βa 1 şartını sağlamalıdır.

Avf = 1 / 1 + βa. Yeterli kazanca sahip amplifikatör βa 1 şartını sağlamalıdır. Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Elektronik Lab. 2 OSİLATÖRLER 1. Ön Bilgiler 1.1 Osilatör Osilatörler DC güç kaynağındaki elektrik enerjisini AC elektrik enerjisine

Detaylı

ÖLÇME VE DEVRE LABORATUVARI DENEY: 9. --İşlemsel Yükselteçler

ÖLÇME VE DEVRE LABORATUVARI DENEY: 9. --İşlemsel Yükselteçler Masa No: No. Ad Soyad: No. Ad Soyad: ÖLÇME VE DEVRE LABORATUVARI DENEY: 9 --İşlemsel Yükselteçler 2013, Mayıs 15 İşlemsel Yükselteçler (OPerantional AMPlifiers : OP-AMPs) 1. Deneyin Amacı: Bu deneyin amacı,

Detaylı

Şekil 7.1. (a) Sinüs dalga giriş sinyali, (b) yarım dalga doğrultmaç çıkışı, (c) tam dalga doğrultmaç çıkışı

Şekil 7.1. (a) Sinüs dalga giriş sinyali, (b) yarım dalga doğrultmaç çıkışı, (c) tam dalga doğrultmaç çıkışı DENEY NO : 7 DENEY ADI : DOĞRULTUCULAR Amaç 1. Yarım dalga ve tam dalga doğrultucu oluşturmak 2. Dalgacıkları azaltmak için kondansatör filtrelerinin kullanımını incelemek. 3. Dalgacıkları azaltmak için

Detaylı

1. Sayıcıların çalışma prensiplerini ve JK flip-floplarla nasıl gerçekleştirileceğini anlamak. 2. Asenkron ve senkron sayıcıları incelemek.

1. Sayıcıların çalışma prensiplerini ve JK flip-floplarla nasıl gerçekleştirileceğini anlamak. 2. Asenkron ve senkron sayıcıları incelemek. DENEY 7-2 Sayıcılar DENEYİN AMACI 1. Sayıcıların çalışma prensiplerini ve JK flip-floplarla nasıl gerçekleştirileceğini anlamak. 2. Asenkron ve senkron sayıcıları incelemek. GENEL BİLGİLER Sayıcılar, flip-floplar

Detaylı

ADIYAMAN ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ ELEKTRĠK-ELEKTRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ DEVRE ANALĠZĠ LABORATUVARI-II DENEY RAPORU

ADIYAMAN ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ ELEKTRĠK-ELEKTRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ DEVRE ANALĠZĠ LABORATUVARI-II DENEY RAPORU ADIYAMAN ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ ELEKTRĠK-ELEKTRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ DEVRE ANALĠZĠ LABORATUVARI-II DENEY RAPORU DENEY NO : DENEYĠN ADI : DENEY TARĠHĠ : DENEYĠ YAPANLAR : RAPORU HAZIRLAYANIN

Detaylı

DENEY 6- Dijital/Analog Çevirici (DAC) Devreleri

DENEY 6- Dijital/Analog Çevirici (DAC) Devreleri DENEY 6- Dijital/Analog Çevirici (DAC) Devreleri DENEYİN AMACI 1. Dijitalden Analog a çevrimin temel kavramlarının ve teorilerinin anlaşılması GENEL BİLGİLER Şekil-1 Şekil-1 de bir direnç ağıyla gerçekleştirilmiş

Detaylı

DENEY-4 İŞLEMSEL KUVVETLENDİRİCİLERİN DOĞRUSAL UYGULAMALARI

DENEY-4 İŞLEMSEL KUVVETLENDİRİCİLERİN DOĞRUSAL UYGULAMALARI DENEY-4 İŞLEMSEL KUVVETLENDİRİCİLERİN DOĞRUSAL UYGULAMALARI DENEYİN AMACI: Bu deneyde işlemsel kuvvetlendiricinin doğrusal uygulamaları incelenecek ve işlemsel kuvvetlendirici kullanılarak çeşitli matematiksel

Detaylı

KTÜ, Mühendislik Fakültesi Elektrik Elektronik Müh. Böl. Temel Elektrik Laboratuarı I. I kd = r. Şekil 1.

KTÜ, Mühendislik Fakültesi Elektrik Elektronik Müh. Böl. Temel Elektrik Laboratuarı I. I kd = r. Şekil 1. KTÜ, Mühendislik Fakültesi Elektrik Elektronik Müh. Böl. Temel Elektrik Laboratuarı I THEENİN ve NORTON TEOREMLERİ Bir veya daha fazla sayıda Elektro Motor Kuvvet kaynağı bulunduran lineer bir devre tek

Detaylı

Bölüm 14 FSK Demodülatörleri

Bölüm 14 FSK Demodülatörleri Bölüm 14 FSK Demodülatörleri 14.1 AMAÇ 1. Faz kilitlemeli çevrim(pll) kullanarak frekans kaydırmalı anahtarlama detektörünün gerçekleştirilmesi.. OP AMP kullanarak bir gerilim karşılaştırıcının nasıl tasarlanacağının

Detaylı

EEM 311 KONTROL LABORATUARI

EEM 311 KONTROL LABORATUARI Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü EEM 311 KONTROL LABORATUARI DENEY 01: OPAMP KARAKTERİSTİĞİ 2012-2013 GÜZ DÖNEMİ Grup Kodu: Deney Tarihi: Raporu Hazırlayan

Detaylı

BÖLÜM X OSİLATÖRLER. e b Yükselteç. Be o Geri Besleme. Şekil 10.1 Yükselteçlerde geri besleme

BÖLÜM X OSİLATÖRLER. e b Yükselteç. Be o Geri Besleme. Şekil 10.1 Yükselteçlerde geri besleme BÖLÜM X OSİLATÖRLER 0. OSİLATÖRE GİRİŞ Kendi kendine sinyal üreten devrelere osilatör denir. Böyle devrelere dışarıdan herhangi bir sinyal uygulanmaz. Çıkışlarında sinüsoidal, kare, dikdörtgen ve testere

Detaylı

Deneyle İlgili Ön Bilgi:

Deneyle İlgili Ön Bilgi: DENEY NO : 4 DENEYİN ADI :Transistörlü Akım ve Gerilim Kuvvetlendiriciler DENEYİN AMACI :Transistörün ortak emetör kutuplamalı devresini akım ve gerilim kuvvetlendiricisi, ortak kolektörlü devresini ise

Detaylı

DENEY FÖYÜ 7: Seri ve Paralel Rezonans Devreleri

DENEY FÖYÜ 7: Seri ve Paralel Rezonans Devreleri DENEY FÖYÜ 7: Seri ve Paralel Rezonans Devreleri Deneyin Amacı: Seri ve paralel rezonans devrelerini incelemek, devrelerin karakteristik parametrelerini hesaplamak ve ölçmek, rezonans eğrilerini çizmek.

Detaylı

ĐŞLEMSEL YÜKSELTEÇLER

ĐŞLEMSEL YÜKSELTEÇLER K TÜ Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Sayısal Elektronik Laboratuarı ĐŞLEMSEL YÜKSELTEÇLER Đşlemsel yükselteçler ilk olarak analog hesap makinelerinde toplama, çıkarma, türev ve integral

Detaylı

Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü EEM 316 Haberleşme I LAB SINAVI DARBE GENLİK MODÜLASYONU (PWM)

Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü EEM 316 Haberleşme I LAB SINAVI DARBE GENLİK MODÜLASYONU (PWM) Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü EEM 316 Haberleşme I LAB SINAVI DARBE GENLİK MODÜLASYONU (PWM) 9.1 Amaçlar 1. µa741 ile PWM modülatör kurulması. 2. LM555 in çalışma prensiplerinin

Detaylı

DENEY 6: SERİ/PARALEL RC DEVRELERİN AC ANALİZİ

DENEY 6: SERİ/PARALEL RC DEVRELERİN AC ANALİZİ A. DENEYİN AMACI : Seri ve paralel RC devrelerinin ac analizini yapmak. B. KULLANILACAK ARAÇ VE MALZEMELER : 1. Sinyal Üreteci, 2. Osiloskop, 3. Değişik değerlerde direnç ve kondansatörler. C. DENEY İLE

Detaylı

DENEY NO: 3 TRANZİSTORLU KUVVETLENDİRİCİ DEVRELER

DENEY NO: 3 TRANZİSTORLU KUVVETLENDİRİCİ DEVRELER DENEY NO: 3 TRANZİSTORLU KUVVETLENDİRİCİ DEVRELER DENEYİN AMACI: Bu deneyde BJT ve MOS kuvvelendiriciler incelenecek ve elde edilecek veriler yardımıyla her iki kuvvelendiricinin çalışma prensipleri ve

Detaylı

BİLGİSAYARLI KONTROL OPERASYONAL AMFLİKATÖRLER VE ÇEVİRİCİLER

BİLGİSAYARLI KONTROL OPERASYONAL AMFLİKATÖRLER VE ÇEVİRİCİLER BÖLÜM 4 OPERASYONAL AMFLİKATÖRLER VE ÇEVİRİCİLER 4.1 OPERASYONEL AMPLİFİKATÖRLER (OPAMP LAR) Operasyonel amplifikatörler (Operational Amplifiers) veya işlemsel kuvvetlendiriciler, karmaşık sistemlerin

Detaylı

Şekil 1.1: Temel osilatör blok diyagramı

Şekil 1.1: Temel osilatör blok diyagramı 1. OSİLATÖRLER 1.1. Osilatör Nedir? Elektronik iletişim sistemlerinde ve otomasyon sistemlerinde kare dalga, sinüs dalga, üçgen dalga veya testere dişi dalga biçimlerinin kullanıldığı çok sayıda uygulama

Detaylı

ANALOG FİLTRELEME DENEYİ

ANALOG FİLTRELEME DENEYİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ANALOG FİLTRELEME DENEYİ Ölçme ve telekomünikasyon tekniğinde sık sık belirli frekans bağımlılıkları olan devreler gereklidir. Genellikle belirli bir frekans bandının

Detaylı

ELE 301L KONTROL SİSTEMLERİ I LABORATUVARI DENEY 3: ORANSAL, TÜREVSEL VE İNTEGRAL (PID) KONTROL ELEMANLARININ İNCELENMESİ *

ELE 301L KONTROL SİSTEMLERİ I LABORATUVARI DENEY 3: ORANSAL, TÜREVSEL VE İNTEGRAL (PID) KONTROL ELEMANLARININ İNCELENMESİ * Deneyden sonra bir hafta içerisinde raporunuzu teslim ediniz. Geç teslim edilen raporlar değerlendirmeye alınmaz. ELE 301L KONTROL SİSTEMLERİ I LABORATUVARI DENEY 3: ORANSAL, TÜREVSEL VE İNTEGRAL (PID)

Detaylı

Mekatronik Mühendisliği Lab1 (Elektrik-Elektronik) Seri ve Paralel RLC Devreleri

Mekatronik Mühendisliği Lab1 (Elektrik-Elektronik) Seri ve Paralel RLC Devreleri YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MAKİNA FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRİK-ELEKTRONİK LABORATUARI (LAB I) DENEY 3 Deney Adı: Seri ve Paralel RLC Devreleri Öğretim Üyesi: Yard. Doç. Dr. Erhan AKDOĞAN

Detaylı

Bölüm 1 Temel Ölçümler

Bölüm 1 Temel Ölçümler Bölüm 1 Temel Ölçümler DENEY 1-1 Direnç Ölçümü DENEYİN AMACI 1. Ohmmetrenin temel yapısını öğrenmek. 2. Ohmmetre kullanarak nasıl direnç ölçüleceğini öğrenmek. GENEL BİLGİLER Tüm malzemeler, bir devrede

Detaylı

EEM 202 DENEY 9 Ad&Soyad: No: RC DEVRELERİ-II DEĞİŞKEN BİR FREKANSTA RC DEVRELERİ (FİLTRELER)

EEM 202 DENEY 9 Ad&Soyad: No: RC DEVRELERİ-II DEĞİŞKEN BİR FREKANSTA RC DEVRELERİ (FİLTRELER) EEM 0 DENEY 9 Ad&oyad: R DEVRELERİ-II DEĞİŞKEN BİR FREKANTA R DEVRELERİ (FİLTRELER) 9. Amaçlar Değişken frekansta R devreleri: Kazanç ve faz karakteristikleri Alçak-Geçiren filtre Yüksek-Geçiren filtre

Detaylı

DENEY TARİHİ RAPOR TESLİM TARİHİ NOT

DENEY TARİHİ RAPOR TESLİM TARİHİ NOT DENEY 2 OHM-KIRCHOFF KANUNLARI VE BOBİN-DİRENÇ-KONDANSATÖR Malzeme Listesi: 1 adet 47Ω, 1 adet 100Ω, 1 adet 1,5KΩ ve 1 adet 6.8KΩ Dirençler 1 adet 100mH Bobin 1 adet 220nF Kondansatör Deneyde Kullanılacak

Detaylı

R 1 R 2 R L R 3 R 4. Şekil 1

R 1 R 2 R L R 3 R 4. Şekil 1 DENEY #4 THEVENİN TEOREMİNİN İNCELENMESİ ve MAKSİMUM GÜÇ TRANSFERİ Deneyin Amacı : Thevenin teoreminin geçerliliğinin deneysel olarak gözlemlenmesi Kullanılan Alet ve Malzemeler: 1) DC Güç Kaynağı 2) Avometre

Detaylı

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 7

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 7 T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 7 KONDANSATÖRLER VE BOBİNLER Doç. Dr. İbrahim YÜCEDAĞ Arş. Gör. Sümeyye

Detaylı

EEM211 ELEKTRİK DEVRELERİ-I

EEM211 ELEKTRİK DEVRELERİ-I EEM211 ELEKTRİK DEVRELERİ-I Prof. Dr. Selçuk YILDIRIM Siirt Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Kaynak (Ders Kitabı): Fundamentals of Electric Circuits Charles K. Alexander Matthew N.O. Sadiku

Detaylı

12. DC KÖPRÜLERİ ve UYGULAMALARI

12. DC KÖPRÜLERİ ve UYGULAMALARI Wheatstone Köprüsü ile Direnç Ölçümü 12. DC KÖPRÜLERİ ve UYGULAMALARI Orta değerli dirençlerin (0.1Ω

Detaylı

ELEKTRİK DEVRELERİ-2 LABORATUVARI VIII. DENEY FÖYÜ

ELEKTRİK DEVRELERİ-2 LABORATUVARI VIII. DENEY FÖYÜ EEKTRİK DEVREERİ-2 ABORATUVARI VIII. DENEY FÖYÜ SERİ VE PARAE REZONANS DEVRE UYGUAMASI Amaç: Seri ve paralel rezonans devrelerini incelemek, devrelerin karakteristik parametrelerini ölçmek, rezonans eğrilerini

Detaylı

RL, RC ve RLC DEN OLUŞMUŞ DEVRELERDE GEÇİCİ REJİMLERİN İNCELENMESİ

RL, RC ve RLC DEN OLUŞMUŞ DEVRELERDE GEÇİCİ REJİMLERİN İNCELENMESİ DNY NO: 6, C ve C DN OUŞMUŞ DVD GÇİCİ JİMİN İNCNMSİ Deneyin Amacı: Birinci derece elekrik devrelerinin zaman domeninde incelenmesi ve davranışlarının analiz edilmesi amaçlanmakadır. Genel Bilgiler: Bir

Detaylı

Bölüm 8 FET Karakteristikleri

Bölüm 8 FET Karakteristikleri Bölüm 8 FET Karakteristikleri DENEY 8-1 JFET Karakteristikleri DENEYİN AMACI 1. JFET'in yapısını ve çalışma prensibini anlamak. 2. JFET karakteristiklerini ölçmek. GENEL BİLGİLER JFET in Yapısı ve Karakteristikleri

Detaylı

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 7

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 7 T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 7 KONDANSATÖRLER VE BOBİNLER Doç. Dr. İbrahim YÜCEDAĞ Arş. Gör. M.

Detaylı

DEVRE ANALİZİ LABORATUARI DENEY 6 KONDANSATÖRÜN VE BOBİNİN DOĞRU AKIM DAVRANIŞI

DEVRE ANALİZİ LABORATUARI DENEY 6 KONDANSATÖRÜN VE BOBİNİN DOĞRU AKIM DAVRANIŞI DEVRE ANALİZİ LABORATUARI DENEY 6 KONDANSATÖRÜN VE BOBİNİN DOĞRU AKIM DAVRANIŞI DENEY 6: KONDANSATÖRÜN VE BOBİNİN DOĞRU AKIMDA DAVRANIŞI 1. Açıklama Kondansatör doğru akımı geçirmeyip alternatif akımı

Detaylı

DOĞRULTUCULAR VE REGÜLATÖRLER

DOĞRULTUCULAR VE REGÜLATÖRLER Karadeniz Teknik Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Elektronik Anabilim Dalı Elektronik I Dersi Laboratuvarı DOĞRULTUCULAR VE REGÜLATÖRLER 1. Deneyin Amacı Yarım

Detaylı

BÖLÜM 4 AM DEMODÜLATÖRLERİ

BÖLÜM 4 AM DEMODÜLATÖRLERİ BÖLÜM 4 AM DEMODÜLATÖRLERİ 4.1 AMAÇ 1. Genlik demodülasyonunun prensibini anlama.. Diyot ile bir genlik modülatörü gerçekleştirme. 3. Çarpım detektörü ile bir genlik demodülatörü gerçekleştirme. 4. TEMEL

Detaylı

DENEY 11 PUT-SCR Güç Kontrolü

DENEY 11 PUT-SCR Güç Kontrolü DENEY 11 PUT-SCR Güç Kontrolü DENEYİN AMACI 1. PUT-SCR güç kontrol devresinin çalışmasını öğrenmek. 2. Otomatik ışık kontrol devresinin yapımı ve ölçümü. GİRİŞ Önemli parametrelerinin programlanabilir

Detaylı

DENEY FÖYÜ 2: Doğru Akım ve Gerilimin Ölçülmesi

DENEY FÖYÜ 2: Doğru Akım ve Gerilimin Ölçülmesi DENEY FÖYÜ 2: Doğru Akım ve Gerilimin Ölçülmesi Deneyin Amacı: Avometre ile doğru akım ve gerilimin ölçülmesi. Devrenin kollarından geçen akımları ve devre elemanlarının üzerine düşen gerilimleri analitik

Detaylı

DENEY 4a- Schmitt Kapı Devresi

DENEY 4a- Schmitt Kapı Devresi DENEY 4a- Schmitt Kapı Devresi DENEYİN AMACI 1. Schmitt kapılarının yapı ve karakteristiklerinin anlaşılması. GENEL BİLGİLER Schmitt kapısı aşağıdaki karakteristiklere sahip olan tek lojik kapıdır: 1.

Detaylı

ELM201 ELEKTRONİK-I DERSİ LABORATUAR FÖYÜ

ELM201 ELEKTRONİK-I DERSİ LABORATUAR FÖYÜ TC SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ELEKTRİKELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ ELM21 ELEKTRONİKI DERSİ LABORATUAR FÖYÜ DENEYİ YAPTIRAN: DENEYİN ADI: DENEY NO: DENEYİ YAPANIN ADI ve SOYADI: SINIFI: OKUL NO:

Detaylı

Değişken Doğru Akım Zaman göre yönü değişmeyen ancak değeri değişen akımlara değişken doğru akım denir.

Değişken Doğru Akım Zaman göre yönü değişmeyen ancak değeri değişen akımlara değişken doğru akım denir. DC AKIM ÖLÇMELERİ Doğru Akım Doğru akım, zamana bağlı olarak yönü değişmeyen akıma denir. Kısa gösterimi DA (Doğru Akım) ya da İngilizce haliyle DC (Direct Current) şeklindedir. Doğru akımın yönü değişmese

Detaylı

DENEY 2. Şekil 2.1. 1. KL-13001 modülünü, KL-21001 ana ünitesi üzerine koyun ve a bloğunun konumunu belirleyin.

DENEY 2. Şekil 2.1. 1. KL-13001 modülünü, KL-21001 ana ünitesi üzerine koyun ve a bloğunun konumunu belirleyin. DENEY 2 2.1. AC GERİLİM ÖLÇÜMÜ 1. AC gerilimlerin nasıl ölçüldüğünü öğrenmek. 2. AC voltmetrenin nasıl kullanıldığını öğrenmek. AC voltmetre, AC gerilimleri ölçmek için kullanılan kullanışlı bir cihazdır.

Detaylı

ELEKTRİK DEVRELERİ-2 LABORATUVARI IV. DENEY FÖYÜ

ELEKTRİK DEVRELERİ-2 LABORATUVARI IV. DENEY FÖYÜ EEKTİK DEEEİ-2 ABOATUAI I. DENEY FÖYÜ ATENATİF AKIM ATINDA DEE ANAİİ Amaç: Alternatif akım altında seri devresinin analizi ve deneysel olarak incelenmesi Gerekli Ekipmanlar: Güç Kaynağı, Ampermetre, oltmetre,

Detaylı

Çukurova Üniversitesi Biyomedikal Mühendisliği

Çukurova Üniversitesi Biyomedikal Mühendisliği Çukurova Üniversitesi Biyomedikal Mühendisliği BMM309 Elektronik-2 Laboratuarı Deney Föyü Deney#8 I-V ve V-I Dönüştürücüler Doç. Dr. Mutlu AVCI Arş. Gör. Mustafa İSTANBULLU ADANA, 2015 DENEY 8 I-V ve

Detaylı

DENEY 5: RC DEVRESİNİN OSİLOSKOPLA GEÇİCİ REJİM ANALİZİ

DENEY 5: RC DEVRESİNİN OSİLOSKOPLA GEÇİCİ REJİM ANALİZİ A. DENEYİN AMACI : Seri RC devresinin geçici rejim davranışını osiloskop ile analiz etmek. B. KULLANILACAK ARAÇ VE MALZEMELER : 1. Sinyal Üreteci, 2. Osiloskop, 3. Değişik değerlerde direnç ve kondansatörler.

Detaylı