ULTRASONİK SENSÖR İLE SIVI SEVİYE KONTROLÜ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ULTRASONİK SENSÖR İLE SIVI SEVİYE KONTROLÜ"

Transkript

1 T.C. KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü ULTRASONİK SENSÖR İLE SIVI SEVİYE KONTROLÜ UYGAR AKKAN Danışman Yrd. Doç. Dr. GÖKÇE HACIOĞLU Mayıs 2012 TRABZON

2 T.C. KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü ULTRASONİK SENSÖR İLE SIVI SEVİYE KONTROLÜ UYGAR AKKAN Danışman Yrd. Doç. Dr. GÖKÇE HACIOĞLU Mayıs 2012 TRABZON

3 LİSANS BİTİRME PROJESİ ONAY FORMU UYGAR AKKAN tarafından Yrd.Doç.Dr. GÖKÇE HACIOĞLU yönetiminde hazırlanan Ultrasonik Sensör İle Sıvı Seviye Kontrolü başlıklı lisans tasarım projesi tarafımızdan incelenmiş, kapsamı ve niteliği açısından bir Lisans Bitirme Projesi olarak kabul edilmiştir. Danışman: Yrd.Doç.Dr. Gökçe HACIOĞLU Jüri Üyesi 1: Prof.Dr. Temel KAYIKÇIOĞLU Jüri Üyesi 2: Doç.Dr. Ali GANGAL Bölüm Başkanı: Prof. Dr. İsmail H. ALTAŞ ii

4 ÖNSÖZ Bu kılavuzun ilk taslaklarının hazırlanmasında emeği geçen, kılavuzun son halini almasında yol gösterici olan kıymetli hocam Sayın Yrd.Doç.Dr. Gökçe HACIOĞLU na şükranlarımı sunmak istiyorum. Ayrıca bu çalışmayı destekleyen Karadeniz Teknik Üniversitesi Rektörlüğü ne Mühendislik Fakültesi Dekanlığına ve Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölüm Başkanlığına içten teşekkürlerimi sunarım. Her şeyden öte, eğitimim süresince bana her konuda tam destek veren aileme ve bana hayatlarıyla örnek olan tüm hocalarıma saygı ve sevgilerimi sunarım. Mayıs 2012 Uygar AKKAN iii

5 İÇİNDEKİLER Lisans Bitirme Projesi Onay Formu... ii Önsöz... iii İçindekiler... iv Özet... vi Şekiller Dizini-Çizelgeler...vii Denklemler... viii Sembol ve Kısaltmalar... viii 1.Giriş 1.1 Amaç Sıvı Seviye Kontrol Yöntemleri Elektrot ile Sıvı Seviye Kontrolü Yüzen Şamandıra ile Sıvı Seviye Kontrolü Basınç ile Sıvı Seviye Kontrolü Ultrasonik Sensör ile Sıvı Seviye Kontrolü Teorik Çalışmalar Mikro denetleyiciler PIC PIC 16f648a Hafıza Ünitesi Merkezi İşlem Ünitesi Interrupt (Kesme) PWM Metodu Kristal Osilatör Ultrasonik Sensörler Ultrasonik Sensör Çeşitleri Ultrasonik Sensörlerin Kullanım Avantajları Ultrasonik Sensörlerin Güncel Uygulama Alanları Proje Sensörü Dyp-Me Sensörün Temel Çalışma İlkesi Ultrasonik Mesafe Ölçüm Metodu iv

6 2.6 DC Su Motoru DC Motor Kontrolü LCD Ultrasonik Sensör ile Sıvı Seviye Kontrolü Sistemin Çalışması Ultrasonik Sensör ile Sıvı Seviye Kontrolünün Avantajları Ölçümde Hata Sebepleri Simülasyon Çalışmaları Isıs-Ares-Baskı Devre Deneysel Çalışmalar Sonuçlar ve Yorumlar Sistemin Dezavantajları Kaynaklar Ekler Özgeçmiş v

7 ÖZET Proje endüstride ve sanayide çeşitli amaçlar için kullanılmak amacıyla tasarlandı. Sıvı seviye kontrolüne yeni bir bakış açısı kazandırmak amacıyla sistemde ultrasonik sensör kullanıldı. Bu şekilde sıvıyla direkt temas halinde bulunamadan sadece sıvı yüzeyine ses dalgası gönderip seviye kontrolü sağlanacaktır. Projenin en büyük özelliği temassız seviye kontrolünün sağlanmasıdır. Projede ultrasonik sensör, PIC mikro denetleyici,l293d motor sürücü entegre, LCD ve DC su motoru kullanıldı. Sistemin maliyeti diğer seviye kontrol cihazlarına göre oldukça düşüktür. Ayrıca bu sistem diğer seviye kontrol sistemlerine göre daha güvenilir ve daha teknolojik bir şekilde kontrol sağlamaktadır. Sistem sensörün mesafe ölçümü ile çalışmaya başlar. Bu ölçüme LCD ekranda gözlemlenir. Ultrasonik sensör sıvı tankerine tepeden bakmaktadır ve tanker ile sensör arası mesafe sabit tutulur. Ölçülen mesafeye göre L293D motor sürücü entegresi ile DC su motoru faaliyet gösterir. Önceden sistem için belirlenen referans mesafesine göre su motoru tankeri doldurmaya başladığında her an için LCD den sıvı seviyesini takip etmek mümkündür. Gerekli referans mesafesine ulaşılınca su motoru duracaktır. Sistem bu şekilde tasarlandı. Sistem günlük hayatta yakıt tankerlerindeki yakıt seviye kontrolü, uçak depolarındaki yakıt kontrolü gibi birçok önemli alanda kullanım kolaylığı sağlayacaktır. vi

8 Şekiller Dizini Şekil F648A yapısı... 5 Şekil PWM çıkışı... 8 Şekil Kristal sembolü... 9 Şekil Eşdeğer devre... 9 Şekil Mikro denetleyici kristal bağlantısı... 9 Şekil Cisim algılama Şekil Dyp-Me Şekil Sensörün çalışma ilkesi Şekil Mesafe ölçüm metodu Şekil Ses dalgası yolu Şekil Su motoru Şekil L293D motor sürücü entegresi Şekil 2.7.1: LCD Şekil Sıvı seviyesi kontrol şeması Şekil Sistemin çalışma algoritması Şekil 4.1. Açık şema karşılığı Şekil 4.2. PCB karşılığı Şekil 4.3. Ares baskı devre görüntüsü Şekil D Önden görüntü Şekil 4.5. Baskı devre görüntüsü Çizelgeler Çizelge Projede uygulanan iş-zaman grafiği... 2 Çizelge PIC 16F648A pin yapısı... 6 Çizelge LCD elektronik özellikleri vii

9 Denklemler PWM Periyodu = İş Süresi + Bekleme Süresi (1) (2) (3) Sembol ve Kısaltmalar ST = Schmitt Tetikleme Girişi AN = Analog XTAL = Kristal Osilatör PWM = Darbe Genişliği DC = Doğru Akım LCD = Sıvı Kristal Ekran CMOS = CMOS Çıkışı TTL = TTL Çıkışı Vdd = Giriş Gerilimi Idd = Besleme Akımı Vf = LED Gerilimi If = LED Akımı Vel = Güç Gerilimi Vdd-Vo = LCD Gerilimi viii

10 1.GİRİŞ 1.1 Amaç Bu proje ultrasonik sensörlerin algılama özelliğinden yararlanılarak sıvı seviye kontrolü yapmaktır. Değişik yöntemlerle seviye kontrolü yapılabilir. Ultrasonik sensör ile bu kontrolün yapılmasının sebebi maliyetinin düşük, kullanışlı ve suya temas etmeden ölçüm yapabilmektir. Bu ölçümde mikrodenetleyici, ses dalgası gödermek için ultrasonik sensör, mesafeyi gözlemleyebilmek için LCD ve su kontrolünü sağlayabilmek için su motoru kullanılacaktır. Günlük hayattan bu projenin nerelerde kullanılacağına örnek vermek istersek benzin tankerlerini gösterebiliriz. Bilindiği gibi bu araçlar taşıdıkları yakıtlardan dolayı son derece tehlikeli olabilirler. Yüklü miktarda yakıta yaklaşmak son derece tehlikeli olabilir. Ultrasonik sensör ile seviye kontrolü sayesinde bu tehlike ortadan kaldırılabilir. Tankerin içine yerleştirilecek olan sensör sayesinde tanker içerisindeki benzin seviyesi ölçülebilir ve gerekli miktarda tankere benzin ilavesi yapılabilir. Bu yöntem sağlık açısından da oldukça kullanışlı ve güvenlidir. Bir başka örnek vermek gerekirse evlerde kullanılan su depolarını gösterebiliriz. Evde musluk açıldığında depodaki su miktarı azalmaya başlayacaktır. Azalan bu su miktarını yeniden eski haline getirebilmek için ana depodan su akışı başlayacaktır. Evin su deposunun içine yerleştirilecek olan seviye kontrol sistemi ile ana depodan su pompası vasıtası ile gerekli miktarda su seviye kontrolü ile evin deposuna taşınabilir. Bu sistem endüstride, fabrikalarda ve daha birçok alanda kullanılabilir. Kısaca örneklere devam edersek boya fabrikalarında orantılı boya karışımlarında, petrol rafinerilerinde varillere ham petrol doldurmada, uçakların depolarının kontrolünde ve daha birçok alanda günlük hayatı kolaylaştıracak şekilde uygulamaya geçirilebilir. Bu amaçlar doğrultusunda yapılan çalışmalar Çizelge de gösterilmektedir.

11 Çizelge Projede uygulanan iş-zaman grafiği Güz dönemi Şubat Mart Nisan Mayıs Proje seçimi x Proje hakkında bilgi toplama x Algoritma oluşturma x Malzeme belirleme x x Malzeme satın alma x x Programlama x x x Deneysel çalışmalar x x x Mekanik tasarım x x Tez yazılımı x 1.2 Sıvı Seviyesi Kontrol Yöntemleri Elektrot İle Sıvı Seviye Kontrolü Sıvı tankeri içerisindeki sıvı seviyesi gözlemlemek için tercih edilen bir yöntemdir. Bir kaç çeşidi vardır. En basit örneği led kullanmaktır. Deponun içinde elektriksel bir devre bulunmaktadır. İletken sıvı seviyesi yükseldikçe sıvı ile temas haline geçen elektrotlar kendileriyle bağlantılı halde bulunan led lere enerji verecektir. Bu sayede sıvı seviyesinin hangi aşamada bulunduğu kontrol edilecektir Yüzen Şamandıra İle Sıvı Seviye Kontrolü Bu yöntem sıvıların kaldırma özelliği kullanılarak tasarlanmıştır. Tankerin içerisine basit bir mekanizma sistemi ile şamandıra yerleştirilir. Tanker sıvı ile doldurulmaya başlanınca şamandıra tanker içerisinde yükselmeye başlar. Şamandıra tankerin üst seviyesine ulaştığında fiziksel bir temas ile sistemin elektriksel mekanizmasını durdurur. Böylece sistemi dolduran elektriksel vana kapanır. 2

12 1.2.3 Basınç Ölçümü ile Sıvı Seviye Kontrolü Kapalı sıvı tankerlerine yerleştirilen basınç sensörleri vasıtası ile yapılan ölçüm metodudur. Kapalı kap içerisinde sıvı seviyesi yükseldikçe gaz için hacim azalacaktır. Gaz için azalan hava basıncı artıracaktır. Tanker içerisinde bulunan basınç sensörleri yardımı ile basınç miktarındaki değişim voltmetre yardımı ile gözlemlenebilir. Gerilim değişimi ile seviye kontrolü yapılabilir. Buradaki dezavantaj ise tankerin kapalı olmasından kaynaklanır Ultrasonik Sensör İle Sıvı Seviye Kontrolü Ses dalgaları sıvı yüzeylerden yansıma özelliğine sahiptirler. Bu özellikten yararlanarak ultrasonik sensör kullanarak da sıvı seviyesi kontrolü yapmak mümkündür. Tankerin üstüne yerleştirilmiş bir ultrasonik sensörü ve su pompasını bir mikrodenetleyici ile kontrol ederek sıvı seviyesini bir LCD ekranda gözlemlemek mümkündür. Bu yöntem oldukça kullanışlı ve maliyeti düşüktür. 3

13 2. Teorik Çalışmalar 2.1 Mikro denetleyiciler Mikro denetleyiciler temel olarak RAM, CPU ve giriş/çıkış fonksiyonları tek bir cip içinde bulundurur. 3 ünitenin bir arada kullanılması maliyetini düşürdü ve endüstriyelde kullanımı arttırdı. 2.2 PIC (Peripheral Interface Controller) PIC; lamba, servo motor, dc motor, zaman rölesi, sensör, LCD gibi çevresel birimleri kontrol etmede kullanılan bir mikro denetleyicidir. Harvard Mimarisine göre tasarlanmıştır ve bu sebeple çok hızlı işlem gösterir. PIC seçimi yapılırken yapılacak işe en uygun olanı seçilmelidir. Bu sebeple PIC in özellikleri araştırılmalıdır. Örneğin; Motor sürmek için darbe sinyal çıkışı Timer modülü bulunup bulunmaması İnterrupt (kesme ) özelliği Analog giriş-çıkış PIC in avantajlarını yazılım programı ücretsiz olarak temin edilebilme, çok yaygın olarak kullanılabilme, maliyeti düşük ve kolay temin edilebilme, kullanımı kolay, bir proje yapınca gerçeklemeden önce simülasyon yapabilme imkanı olarak sıralayabiliriz. PIC programlamak için kullanılan bilgisayarın IBM uyumlu olması, programlama dili bilmek, PIC donanımına sahip olmak, PIC yazılımı için gereken şartlar arasında sayılabilir. PIC16F648A çok az enerji harcar. Flash belleği vardır. Bu sayede clock pinine uygulanan sinyal kesilince veri o şekilde kalır. Tekrar işaret verilinde kaldığı yerden devam eder. 4

14 Şekil de olduğu gibi entegrenin pin yapısını bilmek en az programlama yazabilmek kadar önemlidir. Kullanacağımız çıkışı doğru pinden almazsak uygulamada hata yapılır ve proje çalışmaz. RA2/AN2/VREF RA3/AN3/CMP1 RA4/T0CKI/CMP2 RA5/VPP VSS RB0/INT RB1/RX/DT RB2/CK RB3/CCP RA1/AN1 RA0/AN0 RA7/OSC1/CLKIN RA6/OSC2/CLKOUT VDD RB7/T1OSI RB6/T1OSO/T1CKI RB5 RB4 Şekil F648A yapısı PIC16F648A Özellikleri Clock 20 MHz Flash program hafızası (words) : 4096 RAM Data hafızası (bytes) : 256 EEPROM Data hafızası (bytse) : 256 Timer modülleri: TIMER0 TIMER1 TIMER2 Karşılaştırıcı (comparator) : 2 PWM modül: 1 Interrupt kaynak: 10 Giriş çıkış pinleri: 16 Gerilim (volt) : 3-5,5 5

15 PIC 16f648a mikro denetleyicisinin pinlerinin görevleri Çizelge de verilmektedir. Bu çizelge ile pinlerin hangi amaç için kullanılabileceğini belirtmektedir. Çizelge PIC 16F648A pin yapısı [1] Pin adı Giriş Çıkış Görev RA0 ST CMOS İki yönlü giriş/çıkış portu AN0 AN Analog karşılaştırıcı girişi RA1 ST CMOS İki yönlü giriş/çıkış portu AN1 AN Analog karşılaştırıcı girişi RA2 ST CMOS İki yönlü giriş/çıkış portu AN2 AN Analog karşılaştırıcı girişi RA3 ST CMOS İki yönlü giriş/çıkış portu AN3 AN Analog karşılaştırıcı girişi CMP CMOS Karşılaştırıcı 1 çıkışı RA4 ST OD İki yönlü giriş/çıkış portu T0CKI ST Timer0 saat girişi CMP OD Karşılaştırıcı 2 çıkışı RA5 ST Giriş portu RA6 ST CMOS İki yönlü giriş/çıkış portu OSC XTAL Kristal osilatör çıkışı RA7 ST CMOS İki yönlü giriş/çıkış portu OSC1 XTAL Kristal osilatör girişi CLKIN ST Harici saat kaynağı girişi INT ST Harici kesme RX ST USART alıcı pin DT ST CMOS Senkron data giriş çıkışı RB2 TTL CMOS İki yönlü giriş/çıkış portu CK ST CMOS Senkron saat giriş çıkışı T1OSO XTAL Timer1 osilatör çıkışı T1CKI ST Timer1 saat girişi RB7 TTL CMOS İki yönlü giriş/çıkış portu (interrupt) T1OSI XTAL Timer1 osilatör girişi 6

16 2.2.2 Hafıza Ünitesi Hafıza ünitesi mikro denetleyicinin veri depolama fonksiyonudur. Kullanılan terimler şunlardır:[2] Yazı döngü süresi (Write cycle time) : Belleğe yazılan iki komut arasındaki süredir. Erişim süresi (Access time) : Hafıza okuma işleminin başlangıcı ile datanın okunuşuna kadar geçen süredir. Bellek büyüklüğü (Memory size) : Hafızada tutulan data miktarı. Erişim çevrim süresi (Access cycle time ) : Hafızada yapılacak ard arda iki okuma arasındaki süredir Merkezi İşletim Sistemi Çarpma, bölme, çıkartma işlemleri bu ünitede yapılır. Hafız alanlarına register denir. Registerler çeşitli matematiksel işlemlerin yapıldığı bellek yerleridir. Registerler matematiksel ve diğer işlemlere yardımcı olurlar. Registerların veri taşıdığı yola hat (bus) denir. [2] 3 çeşit hat vardır. Bunlar: Veri hattı Adres hattı Kontrol hattı İnterrupt (Kesme) PIC in portundan gelen bir işaret(sinyal) nedeniyle çalışan ana programın kesilmesine interrupt denir. Ana program kesildiğinde alt program çalışır. Alt program bitince tekrar ana program kaldığı yerden çalışmaya devam eder. Sonuç olarak interrupt ana programı bir süreliğine durdurur. Harici Kesme Kullanılması için 2 öge gerekir: Yazılım Donanım 7

17 2.2.5 PWM Metodu PWM (Pals Genişliği Ayarlama) PIC in çıkış uçlarından herhangi bir tanesinden kare dalga üretme işlemidir. PWM çıkışı Şekil de görüldüğü gibi kare dalga şeklindedir. Birçok kullanım alanı vardır. Telekomünikasyonda, motor sürücülerinde, güç devrelerinde, kodlama ve kod çözme tekniklerinde, güç voltaj düzenleyicilerinde, ses üreteçlerinde veya yükselteçler gibi çeşitli uygulama alanlarında kullanılmaktadır. 5V 0V Periyot İş Süresi Bekleme Süresi Şekil PWM çıkışı Eğer iş süresi bekleme süresine eşitse voltmetre çıkış gerilimini 2.5V u gösterir. Bu çıkış gerilimi iş süresi ve bekleme süresi ile değişir. (1) PIC ın çıkışında standart bir gerilim ayarı vardır. Kare dalgada bu işaretin üzerinde çıkış gerilimi gelince Lojik 1, bu işaretin altında gerilim gelinde Lojik 0 olarak çıkış alır. 8

18 2.3 Kristal Osilatör Herhangi bir osilatörün sabit frekansta kalabilme özelliğine frekans kararlılığı denir ve osilatörlerde frekans kararlılığı çok önemlidir. Kristal kontrollü osilatörlerde frekans kararlılığı çok iyi seviyededir. RC ve LC devrelerinde ise frekans karakteristiği iyi değildir. Şekil de görüldüğü gibi kristal maddenin ana yapısını quartz maddeden yapılan piezoelektrik oluşturur. Kuartz belirli ölçüde hassas olarak kesilir. İki metal levha arasına yerleştirilir. Şekil de de görüldüğü gibi kristal osilatörün eşdeğer devresinde R-L ve C elemanları bulunur.şeklin üst tarafındaki Lve C rezonans frekansını belirler. R L C Şekil Kristal sembolü C m Şekil Eşdeğer devre Kristal osilatörlerin kullanıldığı devrelerde kondansatörlerin seçimine özen gösterilmelidir. Kristal ve kondansatör zamanlamanın önemli olduğu yerlerde kullanılır. Şekil de kondansatörler ile kristalin bağlantı şekli gösterilmektedir.500khz lik kristal osilatör için 20-68pF lık kondansatör, 1MHz lik kristal osilatör için 15-68pF lık kondansatör, 2MHz lik kristal osilatör için 15-47pF lık kondansatör, 4MHz lik kristal osilatör için 15-33pF lık kondansatör kullanılmalıdır. C1 C2 XTAL OSC1 OSC2 16F648A Şekil Mikro denetleyici kristal bağlantısı [1] 9

19 2.4 Ultrasonik Sensörler Ultrasonik sesler insan kulağının duyma frekansının üzerindeki seslerdir. İnsanlar yaklaşık olarak 20 Hz ile 20 KHz arası frekans bandını duyabilme özelliğine sahiptirler. Bu veriler üst ve alt sınırlardır. Ultrasonik sesler ise 20 KHz ile 1GHz arası frekans bandında bulunurlar. Bazı canlılar bu sesleri duyabilir. Örneğin yarasalar, yunuslar vb. Ultrasonik sensörler bir alıcı ve bir de verici transdüserden oluşmaktadır. Verici transdüserden gönderilen ultrasonik ses dalgaları engele çarpıp geri döner. Alıcı transdüser tarafından yansıyan dalgalar alınır. Şekil de verici transdüserden çıkan ses dalgalarının cisimden yansıyarak alıcı transdüser tarafından algılanması gösterilmektedir. Aradaki mesafe ses hızının zaman ile çarpılıp 2 ye bölünmesiyle hesaplanır. verici alıcı cisim Şekil Cisim algılama Bu kadar yüksek frekansta ses dalgası kullanılmasının sebebi yüksek enerjiye sahip olmaları ve dalgaların düzgün bir şekilde ilerleyebilmeleridir. Ayrıca yüzeylerden yüksek verimlilikle geri yansıyabilirler. 10

20 2.4.1 Ultrasonik Sensör Çeşitleri İki çeşit ultrasonik sensör bulunmaktadır fakat işlevleri aynıdır. Polaroid sensör: Tek bir transdüser tarafından ultrasonik ses dalgaları yayılır ve tekrar geri alınır. Hitechnic sensör: Ultrasonik ses verici transdüser ile yayılır, alıcı transdüser ile geri alınır Ultrasonik Sensörün Kullanım Avantajları Tüm malzemelerden yapılmış hareketli cisimleri algılayabilme Nesnelerin sayılmasında kullanılabilme Nesneye temas etmeden aradaki mesafeyi ölçebilme Nesne büyüklüğünü ve küçüklüğünü algılayabilme Nesnenin renginden, şeklinden etkilenmeme Hacimsel olarak küçük alan kaplama Ortamdaki ışık miktarından etkilenmez Ultrasonik Sensörün Güncel Uygulamaları Otomobillerde park sensörü olarak sıkça kullanılır. Otomobilin bir cisme yaklaşması ile tehlike mesafesine girilince alarm ile kullanıcı uyarılır. Otomobillerde otomatik fren sistemi olarak kullanılır. Trafikte seyir halinde iken kullanıcının fren yapması gerektiği bir zamanda fren yapamaması durumunda fren sistemini aktif hale geçirir. Tankerlerde sıvı seviyesinin ölçümünde oldukça pratik bir şekilde kolay ve zahmetsiz ölçüm yapma olanağı sağlar. Otomatik kapı sistemlerinde oldukça sık kullanılmaktadır. Kapıya yönelen bir kişi algılanınca kapı otomatik olarak açılır. Araç alarm sistemleri, ev güvenlik sistemleri, park aydınlatma sistemleri gibi endüstriyelde birçok alanda oldukça kullanışlıdırlar. 11

21 2.5 Proje Sensörü Dyp-Me007 Endüstriyel projelerde yüksek performansa sahip, kolay kullanımlı bir parça olarak tasarlanmıştır. 3 cm den 4 m ye kadar ölçüm yapabilme özelliğine sahiptir. Ölçümlerinde 3mm lik hata payı bulunabilir. Şekil projede kullanılan ultrasonik sensörün fiziksel yapısını göstermektedir. Modül ultrasonik verici, ultrasonik alıcı ve kontrol devresi içerir. 40mm Kristal 20mm Ultrasonik verici transdüser Ultrasonik alıcı transdüser Vcc GND TRIG OUT ECHO 15mm Şekil Dyp-Me007 [3] 12

22 DYP-ME007 Özellikleri Çalışma gerilimi: 5V (DC) Çalışma akımı: 15mA (maksimum) Minimum ölçüm: 3cm Maksimum ölçüm: 4m Çalışma frekansı: 40KHz Giriş tetikleme sinyali: 10us TTL darbe ECHO çıkış sinyali: TTL PWL sinyali En iyi görüş açısı: 30 derece Ölçüler: mm Sensörün Temel Çalışma İlkesi Sensörü çalıştırmak için TRIG pinine yaklaşık olarak 10us lik TTL bir darbe gönderilir. TRIG pininden gönderilen bu darbe ile sensör aktif hale geçip çalışma frekansı olan 40KHz lik 8 adet cycle üretir ve bu darbeler verici transdüserden gönderilir. Gönderilen bu ultrasonik ses dalgası 15 o C lik ortamda ve deniz seviyesinde 340m/s hızla ilerler. İlerleyen bu ses dalgaları doğru açı ile bir engele çarpıp geri yansır (Sıvılarda da %98-99 oranında geri yansıma vardır). Şekil de görüldüğü gibi verici transdüserden işaret gönderildiği anda ECHO pini lojik1 seviyesine çıkar ve işaret alıcı transdüsere gelene kadar lojik1 seviyesinde kalır. Alıcı transdüsere işaret gelince ECHO pini lojik 0 seviyesine geçer. [3] 10us TTL sinyal zaman diyagramı Trigger giriş sinyali 8 adet cycle 40KHz lik işaret ECHO çıkış işaretinin değişimi TTL PWL sinyali Şekil Sensörün çalışma ilkesi 13

23 PIC 16F Ultrasonik Mesafe Ölçüm Metodu Temel olarak fizik kurallarına dayalı bir olaydır. Sensörün yaydığı ultrasonik ses 15 o C de ve deniz seviyesinde 340 m/s hızla yayılmaktadır. Şekil de de görüldüğü gibi hız bilindiğine göre belirli bir zaman diliminde alınan yol; (2) denkleminden hesaplanır. CİSİM LCD Şekil Mesafe ölçüm metodu Buradaki zaman kavramı sensörün verici transdüserinden ses dalgasının çıkmasıyla başlar ve alıcı transdüseri ile ses dalgası alınıp sonlanır. Burada aslında zaman bize gereken sürenin iki katıdır çünkü ses dalgaları cisim ile engel arasında mesafeyi iki defa kat etmiş olur. Yani mesafe; (3) denklemi ile hesaplanır. 14

24 Şekil ses dalgasının verici transdüserden çıkıp alıcı transdüsere ulaşacağı yol gösterilmektedir. Şekilden de anlaşılacağı gibi ses dalgaları cisim ile sensör arasında 2 defa gitmiş olur. Bu mesafe cisim ile sensör arasındaki mesafenin 2 katıdır. Yol Cisim Zaman Şekil Ses dalgası yolu Fiziksel olarak bu şekilde ölçüm yapılabilir ancak mikrodenetleyici ile işler biraz daha farklıdır. Mikro denetleyicideki zaman kavramı ECHO pininin lojik 1 kalma süresidir. Bu süre mikro denetleyicinin timer ı ile ölçülüp mesafeye dönüştürülür. 2.6 DC Su Motoru Bu motor projenin önemli elemanlarından biridir. Motor DC enerji verilinde var olan suyu vakumlayıp musluk kısmından pompalayarak çalışmaktadır. Günlük hayatta benzer su motorları birçok alanda da kullanılmaktadır. Örnek verecek olunursa; otomobillerde silecek motoru olarak çalışan su motorlarını en başta söylenebilir. Şekil de bir oto silecek motoru gösterilmektedir. Enerjisini aküden 12V dc gerilim olarak alan bu motorlar tek yönde dönerek çalışmaktadırlar. Oldukça küçük olup hafif ve kullanışlıdırlar. Bir başka örnek olarak da pilli damacana su pompaları verilebilir. Tasarım için seçilen motorun hızlı bir şekilde su pompalaması sisteme zaman kazandıracaktır. Enerji girişi Musluk ucu Su vakumlayıcısı Şekil Su motoru 15

25 MOTOR MOTOR DC Motor Kontrolü DC motor direk devreye bağlanarak çalışmamaktadır. Bu nedenle motoru kullanmak için bir sürücü gerekmektedir. Motor sürücüsü olarak devrede L293D kullanılacaktır. Şekil de L293D motor sürücü entegresinin bağlantısı şemasında görüldüğü gibi bu entegre ile aynı anda 2 tane motor sürülebilir. Bu projede ise 1 adet motor sürülecektir. Kurulum şekilde açıkça belirtilmektedir. İlk önce ve 13. bacaklar birleştirilip toprak olarak kullanılır. Motorlar tercihe göre 3-6 ve numaralı bacaklara takılır.1-9 ve 16. bacaklara 5V luk enerji uygulanır. 2. ve 7. bacaklar bir motoru 10. ve 15. bacaklar farklı bir motoru çalıştırır. 8. bacaktan ise motora gerilim uygulanır.[4] 5V 5V Giriş Giriş Giriş Motor enerjisi V Giriş Şekil L293D motor sürücü entegresi Entegrenin motor kontrolü şöyledir. 2. ve 3. girişler arasına bağlana bir motor bacaklardan gelecek işaretler ile çalışmaya başlayacaktır. 2 giriş sayesinde de motorun dönme yönü ayarlanabilir. Motorun dönebilmesi için mutlaka girişlerden birine işaret verilmeli diğerine verilmemelidir. İki girişe de enerji verilir ya da iki girişe de enerji verilmezse motor dönmeyecektir. Entegre bu şekilde motor sürmektedir. 16

26 2.7 LDC (Sıvı Kristal Ekran) Projede kullanılacak olan LCD nin fiziksel özellikleri Şekil de gösterilmektedir. Bu LCD 16 karakter göstermekte olup küçük ve kullanışlıdır. 25mm mm Şekil LCD fiziksel görünümü LCD Özellikleri Metal çerçeve ile kaplılık +5 V güç kaynağı ile çalışma 16 karakter yazabilme Modül boyutu: mm Ekran ölçüsü: mm Nokta boyutu: mm Karakter boyutu: mm Pin Bağlantısı 1.Pin: Vss = LCD toprak bağlantı pinidir. 2.Pin: Vdd= LCD nin besleme pinidir. Bu pine +5V uygulanmalıdır. 3.Pin: Vo = LCD nin kontrast ayarı bu pin ile yapılır. Ekranın parlaklığı değiştirilir. 4.Pin: RS = belirlenir. H/L durumuna göre LCD ye data mı yoksa komut mu gönderileceği 5.Pin: R/W = LCD ye data gönderebilir ya da data alabiliriz. Bu fonksiyonu sağlar. 17

27 Okuma-yazma komutunu belirler. 6.Pin: E = Mikro denetleyicinin portuna bastığımız bitleri LCD ye göndermek için bu pine düşen kenar tetikleme uygulanır. 7~14: Pin: Veri hattı.bu pinler sayesinde LCD ye karakter girişi yapılır. LCD ye ait olan başlıca elektronik özellikler Çizelge verilmektedir. Bu veriler LCD nin doğru bir şekilde çalışmasını sağlayacak önemli verilerdir. Çizelge LCD elektronik özellikleri [5] MADDE SEMBOL DURUM BİRİM Giriş gerilimi Vdd +5V volt Besleme akımı Idd +5V ma LCD Gerilimi Vdd-Vo 25 o C V LED Gerilimi Vf 25 o C V LED Akımı If 25 o C ma Güç Gerilimi Vel Vel=100 V 18

28 3.Ultrasonik Sensör İle Sıvı Seviye Kontrolü 3.1 Sistemin Çalışması Sistem; mikrodenetleyici, ultrasonik sensör, LCD ve su pompasından oluşmaktadır. Burada bir tankerin içerisindeki sıvı seviyesi kontrol edilecektir. Bu kontrol mesafe ölçümü ile yapılacaktır. Ultrasonik sensör verici transdüseri tarafından yaydığı ses dalgaları ile mesafe ölçümü yapılabilmektedir. Ultrasonik sensör tankerin iç yüzeyine bakacak şekilde konumlandırılır. Sıvı doldurulacak tankerin çapı, yüksekliği ve su pompasının dakikada akıtacağı sıvı miktarı sistemi etkilemeyecektir. Çünkü sistem tamamen sıvı yüksekliği ile çalışmaktadır. Tankerin yüksekliği ve sensörün tankere göre konumu dana önceden ayarlanmalıdır ki mikrodenetleyici sıvı seviyesine yönelik su pompasını gerek aktif gerekse pasif hale geçirsin. Referans noktaları belirlendikten sonra mikrodenetleyici ile gerekli programlama yapılır. Tankere tepeden bakacak şekilde konumlandırılan ultrasonik sensör her an için ölçüm yapmaktadır. Referans noktasının altında yaptığı her anlık ölçümler için su pompası aktif haledir ve sıvı akıtmaya başlar. Bu sırada tankerdeki sıvı seviyesi sürekli bir halde ölçülüp LCD ekranda kullanıcıya gösterilir. Sıvı seviyesi yükseldikçe LCD de gösterilen mesafe azalacaktır. Sıvı yüksekliği belli bir seviyeye gelince (referans seviyesi ) su pompası mikrodenetleyici vasıtasıyla durdurulacaktır. Buradaki sıvı yüksekliği algılama olayı sensörün gönderdiği ses dalgalarının sıvı yüzeyine çarpıp tekrar geri dönmesi ile oluşmaktadır ve ses dalgaları %98-99 oranında sıvı yüzeyden geri yansımaktadır. Şekil de sıvı seviyesi kontrolü şeması gösterilmektedir. Bu şekilde sıvıya temas etmeden, maliyeti düşük, oldukça kullanışlı bir sistem ile seviye kontrolü yapılır. Sistem su pompasının dakikadaki sıvı akıtma süresi artırılarak yani daha yüksek kapasiteli bir sıvı pompası kullanılarak daha hızlı bir şekilde gerçekleştirilebilir. Geliştirilen bu sistem fabrikalarda seri imalat halinde üretime geçirilebilir. 19

29 ULTRASONİK SENSÖR PIC 16F648A SU POMPASI LCD TANKER Sıvı seviyesi Şekil Sıvı seviyesi kontrol şeması Şekil de sistemin çalışma algoritmasından da anlaşılacağı gibi sistem çalıştığında ultrasonik sensör ile mesafe ölçümü yapılır. Daha önceden belirlenmiş olan referans noktasına göre ölçülen mesafe karşılaştırma yapılır. Ölçülen mesafenin referans mesafesinden küçük olduğu durumlarda sıvı seviyesi istenilen seviyenin üzerinde bir konumdadır. Bu konumda motor çalıştırılmaz. Ölçülen mesafe referans mesafesinden daha fazla ise su pompası çalıştırılır. Sıvı seviyesi yükselirken de ölçüm kontrol edilir. Motorun çalışması; ölçülen mesafenin, referans mesafeden küçük olacağı sıvı seviyesine kadar devam eder. Ölçülen mesafe referans mesafesinden küçük olunca istenilen seviye yüksekliğine erişilmiş olur. 20

30 Başla Mesafe ölçümü yap Mesafeyi referans ile karşılaştır Mesafe referans noktasından büyük mü? Evet Hayır Motoru çalıştır Motor çalışmaz Sonuç: İstenilen seviyede sıvı kontrolü Şekil Sistemin çalışma algoritması 3.2 Ultrasonik Sensör İle Seviye Sıvı Kontrolünün Avantajları Diğer sistemlere göre bu yöntem daha güvenilir ölçüm yapmaktadır Kullanımı daha kolaydır Teknolojiye ayak uyduran bir sistemdir Maliyeti düşüktür Kullanılacak eleman temini kolaydır Sıvı ile temas etmeden ölçüm yapılır 3.3 Ölçümde Hata Sebepleri Ölçüm yaparken birçok etkenden dolayı hatalı ölçüm yapılabilir. Bunlar: Sıcaklık Havadaki nem Frekans kararlılığının sağlanamaması Sıvının dolma aşamasında yüzeysel hareketli dalgalar oluşturması Girişim (interference) Ölçüm yapılacak cismin yapısından kaynaklanan doğal parazitlik 21

31 4.Simülasyon Çalışmaları 4.1 Isıs-Ares-Baskı Devre Isis de simülasyon elemanlarını seçerken Ares de karşılığının var olup olmadığına dikkat edilmelidir. Yani Isis de seçilen elemanın Ares de baskı devre karşılığı gözükmelidir. Şekil 4.1 de kapasitenin simülasyon eşdeğeri, Şekil 4.2 de ise PCB karşılığı gösterilmektedir. Ares te karşılık modeli olmayan elemanların modelini Ares te oluşturmamız gerekir. İsis deki açık şema karşılığının Ares te olup olmadığını anlamak için seçilen elemanın üzerine sağ tıklanır ve Packaging Tool komutu seçilir. Böylece kullanılacak elemanın Ares te karşılığının olup olmadığı öğrenilir. Eğer karşılığı yoksa Ares açılır ve karşılığı oradan çizilir. Şekil 4.1. Açık şema Şekil 4.2. PCB görüntü Ares te karşılık modeli olmayan elemanların modelini Ares te oluşturmamız gerekir. İsis deki açık şema karşılığının Ares te olup olmadığını anlamak için seçilen elemanın üzerine sağ tıklanır ve Packaging Tool komutu seçilir. Böylece kullanılacak elemanın Ares te karşılığının olup olmadığı öğrenilir. Eğer karşılığı yoksa Ares açılır ve karşılığı oradan çizilir. İsis deki pin isimleriyle Ares deki pin isimlerinin aynı olması dikkat edilir. İsis deki pin isimleri, elemanın Packaging Tool komutundan karşılığını bakarken öğrenilir. Ares te elemanın PCB karşılığı çizildikten sonra şeklin tamamı seçilir. Library menüsünden Make Package seçilir. Karşımıza çıkan pencereden New Package Name den oluşturulan pakete yeni isim verilir ve yeni paket Package Category ye eklenir. 22

BESLEME KARTI RF ALICI KARTI

BESLEME KARTI RF ALICI KARTI BESLEME KARTI Araç üzerinde bulunan ve tüm kartları besleyen ünitedir.doğrudan Lipo batarya ile beslendikten sonra motor kartına 11.1 V diğer kartlara 5 V dağıtır. Özellikleri; Ters gerilim korumalı Isınmaya

Detaylı

EGE ÜNİVERSİTESİ EGE MYO MEKATRONİK PROGRAMI

EGE ÜNİVERSİTESİ EGE MYO MEKATRONİK PROGRAMI EGE ÜNİVERSİTESİ EGE MYO MEKATRONİK PROGRAMI SENSÖRLER VE DÖNÜŞTÜRÜCÜLER SEVİYENİN ÖLÇÜLMESİ Seviye Algılayıcılar Şamandıra Seviye Anahtarları Şamandıralar sıvı seviyesi ile yukarı ve aşağı doğru hareket

Detaylı

DC motorların sürülmesi ve sürücü devreleri

DC motorların sürülmesi ve sürücü devreleri DC motorların sürülmesi ve sürücü devreleri Armatür (endüvi) gerilimini değiştirerek devri ayarlamak mümkündür. Endüvi akımını değiştirerek torku (döndürme momentini) ayarlamak mümkündür. Endüviye uygulanan

Detaylı

1 Nem Kontrol Cihazı v3

1 Nem Kontrol Cihazı v3 NEM KONTROL CİHAZI v5.0 Nem Kontrol Cihazı v3.0 1 Nem Kontrol Cihazı v3 NEM Havada bulunan su buharı miktarına nem denir. Nem ölçümlerinde mutlak nem, bağıl nem ve spesifik nem hesaplanır. Mutlak nem birim

Detaylı

Çizgi İzleyen Robot Yapımı

Çizgi İzleyen Robot Yapımı Çizgi İzleyen Robot Yapımı Elektronik Elektronik tasarım için yapılması gerek en önemli şey kullanılacak malzemelerin doğru seçilmesidir. Robotun elektronik aksamı 4 maddeden oluşur. Bunlar; 1. Sensörler

Detaylı

İçİndekİler. 1. Bölüm - Mİkro Denetleyİcİ Nedİr? 2. Bölüm - MİkroDenetleyİcİlerİ Anlamak

İçİndekİler. 1. Bölüm - Mİkro Denetleyİcİ Nedİr? 2. Bölüm - MİkroDenetleyİcİlerİ Anlamak XIII İçİndekİler 1. Bölüm - Mİkro Denetleyİcİ Nedİr? Mikrodenetleyici Tanımı Mikrodenetleyicilerin Tarihçesi Mikroişlemci- Mikrodenetleyici 1. İki Kavram Arasındaki Farklar 2. Tasarım Felsefesi ve Mimari

Detaylı

BÖLÜM 2 8051 Mikrodenetleyicisine Giriş

BÖLÜM 2 8051 Mikrodenetleyicisine Giriş C ile 8051 Mikrodenetleyici Uygulamaları BÖLÜM 2 8051 Mikrodenetleyicisine Giriş Amaçlar 8051 mikrodenetleyicisinin tarihi gelişimini açıklamak 8051 mikrodenetleyicisinin mimari yapısını kavramak 8051

Detaylı

4-Deney seti modüler yapıya sahiptir ve kabin içerisine tek bir board halinde monte edilmiştir.

4-Deney seti modüler yapıya sahiptir ve kabin içerisine tek bir board halinde monte edilmiştir. MDS 8051 8051 AİLESİ DENEY SETİ 8051 Ailesi Deney Seti ile piyasada yaygın olarak bulunan 8051 ailesi mikro denetleyicileri çok kolay ve hızlı bir şekilde PC nizin USB veya Seri portundan gönderdiğiniz

Detaylı

Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü EEM 316 Haberleşme I LAB SINAVI DARBE GENLİK MODÜLASYONU (PWM)

Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü EEM 316 Haberleşme I LAB SINAVI DARBE GENLİK MODÜLASYONU (PWM) Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü EEM 316 Haberleşme I LAB SINAVI DARBE GENLİK MODÜLASYONU (PWM) 9.1 Amaçlar 1. µa741 ile PWM modülatör kurulması. 2. LM555 in çalışma prensiplerinin

Detaylı

PIC PROGRAMLAMA STEP MOTOR SÜRÜCÜ VE KONTROL AMAÇ NEDİR? Unipolar Step Motorlar. Uç TESPİTİ NASIL YAPILIR?

PIC PROGRAMLAMA STEP MOTOR SÜRÜCÜ VE KONTROL AMAÇ NEDİR? Unipolar Step Motorlar. Uç TESPİTİ NASIL YAPILIR? PIC PROGRAMLAMA hbozkurt@mekatroniklab.com www.mekatroniklab.com.tr STEP MOTOR SÜRÜCÜ VE KONTROL AMAÇ Bu ayki sayımızda, özellikle CNC ve robotik uygulamalarda oldukça yaygın olarak kullanılan step motorlar

Detaylı

DENEY 21 IC Zamanlayıcı Devre

DENEY 21 IC Zamanlayıcı Devre DENEY 21 IC Zamanlayıcı Devre DENEYİN AMACI 1. IC zamanlayıcı NE555 in çalışmasını öğrenmek. 2. 555 multivibratörlerinin çalışma ve yapılarını öğrenmek. 3. IC zamanlayıcı anahtar devresi yapmak. GİRİŞ

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ

YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ Yenilenebilir enerji sistemleri eğitim seti temel olarak rüzgar türbini ve güneş panelleri ile elektrik üretimini uygulamalı eğitime taşımak amacıyla tasarlanmış, kapalı

Detaylı

1. Direnç değeri okunurken mavi renginin sayısal değeri nedir? a) 4 b) 5 c) 1 d) 6 2. Direnç değeri okunurken altın renginin tolerans değeri kaçtır?

1. Direnç değeri okunurken mavi renginin sayısal değeri nedir? a) 4 b) 5 c) 1 d) 6 2. Direnç değeri okunurken altın renginin tolerans değeri kaçtır? 1. Direnç değeri okunurken mavi renginin sayısal değeri nedir? a) 4 b) 5 c) 1 d) 6 2. Direnç değeri okunurken altın renginin tolerans değeri kaçtır? a) Yüzde 10 b) Yüzde 5 c) Yüzde 1 d) Yüzde 20 3. Direnç

Detaylı

BM-311 Bilgisayar Mimarisi. Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü

BM-311 Bilgisayar Mimarisi. Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü BM-311 Bilgisayar Mimarisi Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Konular Bilgisayar Bileşenleri Bilgisayarın Fonksiyonu Instruction Cycle Kesmeler (Interrupt lar) Bus

Detaylı

Sensörler. Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL

Sensörler. Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL Sensörler Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL Ses Sensörleri (Ultrasonik) Ultrasonik sensörler genellikle robotlarda engellerden kaçmak, navigasyon ve bulunan yerin haritasını çıkarmak amacıyla kullanılmaktadır.bu

Detaylı

ARTOS7F1 ARIZA TESPİT CİHAZI VE PC OSİLOSKOP 7 FONKSİYON 1 CİHAZDA

ARTOS7F1 ARIZA TESPİT CİHAZI VE PC OSİLOSKOP 7 FONKSİYON 1 CİHAZDA ARTOS7F1 ARIZA TESPİT CİHAZI VE PC OSİLOSKOP 7 FONKSİYON 1 CİHAZDA ARTOS7F1 Arıza Tespit Cihazı ve PC Osiloskop her tür elektronik kartın arızasını bulmada çok etkili bir sistemdir. Asıl tasarım amacı

Detaylı

ORION ECHO ECH0201 Kullanıcı Kitapçığı Ver. 1.03

ORION ECHO ECH0201 Kullanıcı Kitapçığı Ver. 1.03 ORION ECHO ECH0201 Kullanıcı Kitapçığı Ver. 1.03 İÇİNDEKİLER 1.0. Orion ECH 0201 Ultrasonic Seviye Transmitteri 3 1.1. Ech_0201 Dc Hata Kontrolü Özellikleri 3 1.2. Uygulamalar 3 1.3. Teknik Özellikler

Detaylı

1. PROGRAMLAMA. PDF created with pdffactory Pro trial version www.pdffactory.com

1. PROGRAMLAMA. PDF created with pdffactory Pro trial version www.pdffactory.com . PROGRAMLAMA UTR-VC Windows altında çalışan konfigürasyon yazılımı aracılığıyla programlanır. Programlama temel olarak kalibrasyon, test ve giriş/çıkış aralıklarının seçilmesi amacıyla kullanılır. Ancak

Detaylı

OTOMATİK KONTROL 18.10.2015

OTOMATİK KONTROL 18.10.2015 18.10.2015 OTOMATİK KONTROL Giriş, Motivasyon, Tarihi gelişim - Tanım ve kavramlar, Lineer Sistemler, Geri Besleme Kavramı, Sistem Modellenmesi, Transfer Fonksiyonları - Durum Değişkenleri Modelleri Elektriksel

Detaylı

ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ Elektrik ve Elektronik Ölçmeler Laboratuvarı Deney Adı: Sensörler. Deney 5: Sensörler. Deneyin Amacı: A.

ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ Elektrik ve Elektronik Ölçmeler Laboratuvarı Deney Adı: Sensörler. Deney 5: Sensörler. Deneyin Amacı: A. Deneyin Amacı: Deney 5: Sensörler Sensör kavramının anlaşılması, kullanım alanlarının ve kullanım yerine göre çeşitlerinin öğrenilmesi. Çeşitli sensör tipleri için çalışma mantığı anlaşılıp sağlamlık testi

Detaylı

Neden CnlnlRTID. Elektronik Sinyalizasyon. Kontrol. Estetik. Tümüyle Endüstriyel. Kontrol ve Koruma Gerçek Verme. Karar

Neden CnlnlRTID. Elektronik Sinyalizasyon. Kontrol. Estetik. Tümüyle Endüstriyel. Kontrol ve Koruma Gerçek Verme. Karar Kavşak Neden CnlnlRTID Estetik Kontrol Cihaziarı? Tasarım Tümüyle Endüstriyel Donanım TAM Adaptif Kontrol ve Koruma Gerçek Verme Zamanlı Planları Karar Mekanizması Matematiksel Modeller ve Algoritmalar

Detaylı

Bilgisayar en yavaş parçası kadar hızlıdır!

Bilgisayar en yavaş parçası kadar hızlıdır! Donanım Bilgisayar en yavaş parçası kadar hızlıdır! Merkezi İşlem Birimi Kavramı (CPU) Bilgisayar içerisinde meydana gelen her türlü aritmetiksel, mantıksal ve karşılaştırma işlemlerinden sorumlu olan

Detaylı

KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ

KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ SAYISAL ELEKTRONİK LAB. DENEY FÖYÜ DENEY 4 OSİLATÖRLER SCHMİT TRİGGER ve MULTİVİBRATÖR DEVRELERİ ÖN BİLGİ: Elektronik iletişim sistemlerinde

Detaylı

Su Depolama Tanklarında Su Seviye Kontrolünün Kablosuz Olarak Yapılması

Su Depolama Tanklarında Su Seviye Kontrolünün Kablosuz Olarak Yapılması Su Depolama Tanklarında Su Seviye Kontrolünün Kablosuz Olarak Yapılması Salih FADIL 1, Samet Albayrak 2, Gökhan Tepe 3 1,2,3 Eskişehir Osmangazi Üniversitesi,Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü sfadil@ogu.edu.tr

Detaylı

BQ300 RF Röle Kontrol Ünitesi. Kullanım Kılavuzu. Doküman Versiyon: 1.1 18.11.2015 BQTEK

BQ300 RF Röle Kontrol Ünitesi. Kullanım Kılavuzu. Doküman Versiyon: 1.1 18.11.2015 BQTEK RF Röle Kontrol Ünitesi Kullanım Kılavuzu Doküman Versiyon: 1.1 18.11.2015 BQTEK İçindekiler İçindekiler... 2 1. Cihaz Özellikleri... 3 2. Genel Bilgi... 4 2.1. Genel Görünüm... 4 2.2 Cihaz Bağlantı Şeması...

Detaylı

Mikroişlemci ile Analog-Sayısal Dönüştürücü (ADC)

Mikroişlemci ile Analog-Sayısal Dönüştürücü (ADC) KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MİKROİŞLEMCİ LABORATUARI Mikroişlemci ile Analog-Sayısal Dönüştürücü (ADC) 1. Giriş Analog işaretler analog donanım kullanılarak işlenebilir.

Detaylı

Sabit Gerilim Regülatörü Kullanarak Ayarlanabilir Güç Kaynağı

Sabit Gerilim Regülatörü Kullanarak Ayarlanabilir Güç Kaynağı Sabit Gerilim Regülatörü Kullanarak Ayarlanabilir Güç Kaynağı Sabit değerli pozitif gerilim regülatörleri basit bir şekilde iki adet direnç ilavesiyle ayarlanabilir gerilim kaynaklarına dönüştürülebilir.

Detaylı

Merkezi İşlem Birimi Kavramı (CPU)

Merkezi İşlem Birimi Kavramı (CPU) Donanım Merkezi İşlem Birimi Kavramı (CPU) Bilgisayar içerisinde meydana gelen her türlü aritmetiksel, mantıksal ve karşılaştırma işlemlerinden sorumlu olan elektronik bir aygıttır. Başlıca üç bölümden

Detaylı

NORM ELEKTRONİK A.Ş. Test Ortamı

NORM ELEKTRONİK A.Ş. Test Ortamı SAYFA NO: 1/8 AMAÇ Aracın kontak anahtar girişine takılı bir anten devresi vasıtasıyla, transponder kodunu okuyup belleğindeki kodlarla karşılaştıran, öğretilmiş kodlu transponder takıldığında, immobilizer

Detaylı

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK SİSTEMLER LABORATUVARI 1. ARDUINO LCD ve Sensör Uygulamaları

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK SİSTEMLER LABORATUVARI 1. ARDUINO LCD ve Sensör Uygulamaları T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK SİSTEMLER LABORATUVARI 1 ARDUINO LCD ve Sensör Uygulamaları DENEY SORUMLUSU Arş. Gör. Burak ULU ŞUBAT 2015 KAYSERİ

Detaylı

SAYFA NO: 1/8 AMAÇ Araç kapılarının kilitlenmesi ve kilitlerinin açılmasını amacıyla elektrikli merkezi kilit motorlarına komuta eden; UK-002 kodlu, RF transmitter ve receiver setinin fonksiyonlarını ve

Detaylı

IRT63M. Bilgi Dokümanı. 128x64 piksel grafik LCD, Klavye, UART ve Ethernet Haberleşme ile Temassız Kart (ISO14443A/B) Okuyucu (IRT63M) www.dtsis.

IRT63M. Bilgi Dokümanı. 128x64 piksel grafik LCD, Klavye, UART ve Ethernet Haberleşme ile Temassız Kart (ISO14443A/B) Okuyucu (IRT63M) www.dtsis. 128x64 piksel grafik LCD, Klavye, UART ve Ethernet Haberleşme ile Temassız Kart (ISO14443A/B) Okuyucu (IRT63M) Bilgi Dokümanı www.dtsis.com 1 İçindekiler 1. Genel Tanım... 3 2. Blok Diyagram... 4 3. Teknik

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ

YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ KULLANIM KİTAPÇIĞI ve Deneyler İÇİNDEKİLER Eğitim Seti Özellikleri 3 Hibrid Şarj Regülatörü Modülü Özellikleri 4 DC-AC İnverter Modülü Özellikleri 5 AKÜ Modülü Özellikleri

Detaylı

010 SİSTEMİ. TEKNOSİSTEM MÜHENDİSLİK - Gazcılar Cad. Anafarta Sok. No:1/A BURSA, Tel:(224)272 37 34 Faks:272 40 19

010 SİSTEMİ. TEKNOSİSTEM MÜHENDİSLİK - Gazcılar Cad. Anafarta Sok. No:1/A BURSA, Tel:(224)272 37 34 Faks:272 40 19 010 SİSTEMİ 1 VOLUMETRİK DAĞITICILAR US ve USM Serisi volumetrik yağlama blokları endirek yağlama için tasarlanmıştır. Pompa basıncının düşmesinden sonra yağlama bloklarına gönderilen yağ yaylar vasıtasıyla

Detaylı

DENEY 12 SCR ile İki yönlü DC Motor Kontrolü

DENEY 12 SCR ile İki yönlü DC Motor Kontrolü DENEY 12 SCR ile İki yönlü DC Motor Kontrolü DENEYİN AMACI 1. Elektromanyetik rölelerin çalışmasını ve yapısını öğrenmek 2. SCR kesime görüme yöntemlerini öğrenmek 3. Bir dc motorun dönme yönünü kontrol

Detaylı

Bölüm 4 Ardışıl Lojik Devre Deneyleri

Bölüm 4 Ardışıl Lojik Devre Deneyleri Bölüm 4 Ardışıl Lojik Devre Deneyleri DENEY 4-1 Flip-Floplar DENEYİN AMACI 1. Kombinasyonel ve ardışıl lojik devreler arasındaki farkları ve çeşitli bellek birimi uygulamalarını anlamak. 2. Çeşitli flip-flop

Detaylı

Adres Yolu (Address Bus) Bellek Birimi. Veri Yolu (Databus) Kontrol Yolu (Control bus) Şekil xxx. Mikrodenetleyici genel blok şeması

Adres Yolu (Address Bus) Bellek Birimi. Veri Yolu (Databus) Kontrol Yolu (Control bus) Şekil xxx. Mikrodenetleyici genel blok şeması MİKRODENETLEYİCİLER MCU Micro Controller Unit Mikrodenetleyici Birimi İşlemci ile birlikte I/O ve bellek birimlerinin tek bir entegre olarak paketlendiği elektronik birime mikrodenetleyici (microcontroller)

Detaylı

İÇİNDEKİLER 1. KLAVYE... 11 2. KLAVYE RB0... 19 3. KLAVYE RBHIGH... 27 4. 4 DİSPLAY... 31

İÇİNDEKİLER 1. KLAVYE... 11 2. KLAVYE RB0... 19 3. KLAVYE RBHIGH... 27 4. 4 DİSPLAY... 31 İÇİNDEKİLER 1. KLAVYE... 11 Satır ve Sütunlar...11 Devre Şeması...14 Program...15 PIC 16F84 ile 4x4 klavye tasarımını gösterir. PORTA ya bağlı 4 adet LED ile tuş bilgisi gözlenir. Kendiniz Uygulayınız...18

Detaylı

YAKLAŞIM SENSÖRLERİ (PROXIMITY) Endüktif, Kapasitif ve Optik Yaklaşım Sensörleri

YAKLAŞIM SENSÖRLERİ (PROXIMITY) Endüktif, Kapasitif ve Optik Yaklaşım Sensörleri YAKLAŞIM SENSÖRLERİ (PROXIMITY) Endüktif, Kapasitif ve Optik Yaklaşım Sensörleri Sanayi fabrika otomasyonunda proximity (yaklasım) sensorler kullanılır. Porximity sensorler profesyonel yapıda cevre sartlarından

Detaylı

DY-45 OSİLOSKOP V2.0 KİTİ

DY-45 OSİLOSKOP V2.0 KİTİ DY-45 OSİLOSKOP V2.0 KİTİ Kullanma Kılavuzu 12 Ocak 2012 Amatör elektronikle uğraşanlar için osiloskop pahalı bir test cihazıdır. Bu kitte amatör elektronikçilere hitap edecek basit ama kullanışlı bir

Detaylı

OTONOM ÇĐM BĐÇME MAKĐNESĐ GELĐŞTĐRĐLMESĐ DEVELOPING OF AUTONOMOUS LAWN MOVER. Danışman: Prof.Dr. Koray TUNÇALP, Marmara Üniversitesi Đstanbul

OTONOM ÇĐM BĐÇME MAKĐNESĐ GELĐŞTĐRĐLMESĐ DEVELOPING OF AUTONOMOUS LAWN MOVER. Danışman: Prof.Dr. Koray TUNÇALP, Marmara Üniversitesi Đstanbul OTONOM ÇĐM BĐÇME MAKĐNESĐ GELĐŞTĐRĐLMESĐ DEVELOPING OF AUTONOMOUS LAWN MOVER Danışman: Prof.Dr. Koray TUNÇALP, Marmara Üniversitesi Đstanbul Cihan ÇATALTEPE, Marmara Üniversitesi-Mekatronik Öğrt.4.Sınıf

Detaylı

TEK FAZLI KONTROLLU VE KONTROLSUZ DOĞRULTUCULAR

TEK FAZLI KONTROLLU VE KONTROLSUZ DOĞRULTUCULAR FIRAT ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ GÜÇ ELEKTRONİĞİ LABORATUVARI DENEY NO:1 TEK FAZLI KONTROLLU VE KONTROLSUZ DOĞRULTUCULAR 1.1 Giriş Diyod ve tristör gibi

Detaylı

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 7

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 7 T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 7 KONDANSATÖRLER VE BOBİNLER Doç. Dr. İbrahim YÜCEDAĞ Arş. Gör. M.

Detaylı

Sistem Temel. Genel Fonksiyonlar. Sistemleri. Tam Adaptif Trafik Kontrol Sistemi ( j\iti'1)

Sistem Temel. Genel Fonksiyonlar. Sistemleri. Tam Adaptif Trafik Kontrol Sistemi ( j\iti'1) Tam Adaptif Trafik Kontrol Sistemi ( j\iti'1) Akıllı Trafik Ağı ve Adaptif Trafik Yönetim Sistemi, hızlı ve güvenli trafik akışını sağlar. /o95 doğruluk oranı ile ölçümler gerçekleştirerek uygun kavşak

Detaylı

DY-45 OSĐLOSKOP KĐTĐ. Kullanma Kılavuzu

DY-45 OSĐLOSKOP KĐTĐ. Kullanma Kılavuzu DY-45 OSĐLOSKOP KĐTĐ Kullanma Kılavuzu 01 Kasım 2010 Amatör elektronikle uğraşanlar için osiloskop pahalı bir test cihazıdır. Bu kitte amatör elektronikçilere hitap edecek basit ama kullanışlı bir yazılım

Detaylı

ACD BİLGİ İŞLEM ACD KABLOSUZ VERİ TOPLAMA SİSTEMLERİ URT-V2 KABLOSUZ VERİ TOPLAMA TERMİNALİ DONANIM TEKNİK BELGESİ. URT-V2 Terminallerinin

ACD BİLGİ İŞLEM ACD KABLOSUZ VERİ TOPLAMA SİSTEMLERİ URT-V2 KABLOSUZ VERİ TOPLAMA TERMİNALİ DONANIM TEKNİK BELGESİ. URT-V2 Terminallerinin ACD BİLGİ İŞLEM URT-V2 KABLOSUZ VERİ TOPLAMA TERMİNALİ DONANIM TEKNİK BELGESİ URT-V2 Terminallerinin Donanım Özellikleri Genel Yetenekleri Terminal Dış Özellikler Montajda Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar

Detaylı

6. Osiloskop. Periyodik ve periyodik olmayan elektriksel işaretlerin gözlenmesi ve ölçülmesini sağlayan elektronik bir cihazdır.

6. Osiloskop. Periyodik ve periyodik olmayan elektriksel işaretlerin gözlenmesi ve ölçülmesini sağlayan elektronik bir cihazdır. 6. Osiloskop Periyodik ve periyodik olmayan elektriksel işaretlerin gözlenmesi ve ölçülmesini sağlayan elektronik bir cihazdır. Osiloskoplar üç gruba ayrılabilir; 1. Analog osiloskoplar 2. Dijital osiloskoplar

Detaylı

HT 300 SET LCD li Kablosuz Oda Termostatı Kontrolleri

HT 300 SET LCD li Kablosuz Oda Termostatı Kontrolleri HT 300 SET LCD li Kablosuz Oda Termostatı Kontrolleri HT 300 SET kablosuz oda termostatıdır. Kullanıcı oda termostatını ihtiyacı doğrultusunda ayarlayıp daha konforlu ve ekonomik bir ısınma sağlar. Dokunmatik

Detaylı

PIC KULLANARAK GÜÇ KARSAYISI ÖLÇÜM DEVRESİ TASARIMI VE SİMÜLASYON

PIC KULLANARAK GÜÇ KARSAYISI ÖLÇÜM DEVRESİ TASARIMI VE SİMÜLASYON PIC KULLANARAK GÜÇ KARSAYISI ÖLÇÜM DEVRESİ TASARIMI VE SİMÜLASYON Sabir RÜSTEMLİ 1 Muhammet ATEŞ 2 1 Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü, Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Van 2 Başkale Meslek Yüksekokulu

Detaylı

Electronic Letters on Science & Engineering 5(1) (2009) Available online at www.e-lse.org

Electronic Letters on Science & Engineering 5(1) (2009) Available online at www.e-lse.org Electronic Letters on Science & Engineering 5(1) (2009) Available online at www.e-lse.org Traffic Signaling with Sensor and Manual Control Sıtkı AKKAYA Erciyes Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Elektrik

Detaylı

Seviye Transmitteri. Seviye Gösterici Transmitter --------------------------------------- Model LIT25. Temassız Ultrasonik Sensörlü

Seviye Transmitteri. Seviye Gösterici Transmitter --------------------------------------- Model LIT25. Temassız Ultrasonik Sensörlü Seviye Transmitteri Temassız Ultrasonik Sensörlü Tank Envanteri, Seviye Gözlemleme ve Kontrolü için Seviye Gösterici Transmitter --------------------------------------- Model LIT25 Kimyasal Depolama Tankları,

Detaylı

(Mekanik Sistemlerde PID Kontrol Uygulaması - 2) DENEYSEL KARIŞTIRMA İSTASYONUNUN PID İLE DEBİ KONTROLÜ. DENEY SORUMLUSU Arş.Gör.

(Mekanik Sistemlerde PID Kontrol Uygulaması - 2) DENEYSEL KARIŞTIRMA İSTASYONUNUN PID İLE DEBİ KONTROLÜ. DENEY SORUMLUSU Arş.Gör. T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK LABORATUVARI 1 (Mekanik Sistemlerde PID Kontrol Uygulaması - 2) DENEYSEL KARIŞTIRMA İSTASYONUNUN PID İLE DEBİ KONTROLÜ

Detaylı

Multivibratörler. Monastable (Tek Kararlı) Multivibratör

Multivibratörler. Monastable (Tek Kararlı) Multivibratör Multivibratörler Kare dalga veya dikdörtgen dalga meydana getiren devrelere MULTİVİBRATÖR adı verilir. Bu devreler temel olarak pozitif geri beslemeli iki yükselteç devresinden oluşur. Genelde çalışma

Detaylı

PIC16F84A Mikroislemci Denetimli Bir Sayisal Sinyal Üretici Tasarimi

PIC16F84A Mikroislemci Denetimli Bir Sayisal Sinyal Üretici Tasarimi PIC16F84A Mikroislemci Denetimli Bir Sayisal Sinyal Üretici Tasarimi ÖZETÇE Melike SAH ve Doç.Dr. Hasan KÖMÜRCÜGIL Bilgisayar Mühendisligi Bölümü Dogu Akdeniz Üniversitesi Gazimagusa, Kuzey Kibris Türk

Detaylı

BSE 207 Mantık Devreleri Lojik Kapılar ve Lojik Devreler (Logic Gates And Logic Circuits)

BSE 207 Mantık Devreleri Lojik Kapılar ve Lojik Devreler (Logic Gates And Logic Circuits) SE 207 Mantık Devreleri Lojik Kapılar ve Lojik Devreler (Logic Gates nd Logic Circuits) Sakarya Üniversitesi Lojik Kapılar - maçlar Lojik kapıları ve lojik devreleri tanıtmak Temel işlemler olarak VE,

Detaylı

OMS-312 ENDÜSTRİYEL SENSÖRLER EĞİTİM SETİ

OMS-312 ENDÜSTRİYEL SENSÖRLER EĞİTİM SETİ OMS-312 ENDÜSTRİYEL SENSÖRLER EĞİTİM SETİ ENDÜSTRİYE SENSÖR EĞİTİM SETİ STANDART DONANIM LİSTESİ M18 endüktif sensör M12 endüktif sensör reflektörden yansımalı optik sensör ve reflektörü cisimden yansımalı

Detaylı

SAYISAL MANTIK LAB. PROJELERİ

SAYISAL MANTIK LAB. PROJELERİ 1. 8 bitlik Okunur Yazılır Bellek (RAM) Her biri ayrı adreslenmiş 8 adet D tipi flip-flop kullanılabilir. RAM'lerde okuma ve yazma işlemleri CS (Chip Select), RD (Read), WR (Write) kontrol sinyalleri ile

Detaylı

5.Eğitim E205. PIC16F628 ve PIC16F877 Hakkında Genel Bilgi IF THEN ELSE ENDIF HIGH-LOW GOTO-END- PAUSE Komutları Tanıtımı ve Kullanımı PIC16F628:

5.Eğitim E205. PIC16F628 ve PIC16F877 Hakkında Genel Bilgi IF THEN ELSE ENDIF HIGH-LOW GOTO-END- PAUSE Komutları Tanıtımı ve Kullanımı PIC16F628: 5.Eğitim E205 PIC16F628 ve PIC16F877 Hakkında Genel Bilgi IF THEN ELSE ENDIF HIGH-LOW GOTO-END- PAUSE Komutları Tanıtımı ve Kullanımı PIC16F628: PIC16F628 18 pine sahiptir.bu pinlerin 16 sı giriş / çıkış

Detaylı

(Mekanik Sistemlerde PID Kontrol Uygulaması - 3) HAVA KÜTLE AKIŞ SİSTEMLERİNDE PID İLE SICAKLIK KONTROLÜ. DENEY SORUMLUSU Arş.Gör.

(Mekanik Sistemlerde PID Kontrol Uygulaması - 3) HAVA KÜTLE AKIŞ SİSTEMLERİNDE PID İLE SICAKLIK KONTROLÜ. DENEY SORUMLUSU Arş.Gör. T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK LABORATUVARI 1 (Mekanik Sistemlerde PID Kontrol Uygulaması - 3) HAVA KÜTLE AKIŞ SİSTEMLERİNDE PID İLE SICAKLIK

Detaylı

DERS 12 PIC 16F84 ile KESME (INTERRUPT) KULLANIMI İÇERİK

DERS 12 PIC 16F84 ile KESME (INTERRUPT) KULLANIMI İÇERİK DERS 12 PIC 16F84 ile KESME (INTERRUPT) KULLANIMI İÇERİK KESME NEDİR KESME ÇEŞİTLERİ INTCON SAKLAYICISI RBO/INT KESMESİ PORTB (RB4-RB7) LOJİK SEVİYE DEĞİŞİKLİK KESMESİ Ders 12, Slayt 2 1 KESME PIC in bazı

Detaylı

DENEY 3 HAVALI KONUM KONTROL SİSTEMİ DENEY FÖYÜ

DENEY 3 HAVALI KONUM KONTROL SİSTEMİ DENEY FÖYÜ DENEY 3 HAVALI KONUM KONTROL SİSTEMİ DENEY FÖYÜ 1. Deneyin Amacı Bu deneyde, bir fiziksel sistem verildiğinde, bu sistemi kontrol etmek için temelde hangi adımların izlenmesi gerektiğinin kavranması amaçlanmaktadır.

Detaylı

SORULAR (1-36) SORU -2 Aşağıdakilerden hangisi klavye ve farenin takıldığı portlardan biridir?

SORULAR (1-36) SORU -2 Aşağıdakilerden hangisi klavye ve farenin takıldığı portlardan biridir? SORULAR (-36) SORU - Aşağıdakilerden hangisi sadece giriş donanımıdır? A) Ses kartı B) Klavye C) Yazıcı D) Ekran SORU -2 Aşağıdakilerden hangisi klavye ve farenin takıldığı portlardan biridir? A) Paralel

Detaylı

İşletim Sistemlerine Giriş

İşletim Sistemlerine Giriş İşletim Sistemlerine Giriş İşletim Sistemleri ve Donanım İşletim Sistemlerine Giriş/ Ders01 1 İşletim Sistemi? Yazılım olmadan bir bilgisayar METAL yığınıdır. Yazılım bilgiyi saklayabilir, işleyebilir

Detaylı

PROJE RAPORU. Proje adı: Pedalmatik 1 Giriş 2 Yöntem 3 Bulgular 6 Sonuç ve tartışma 7 Öneriler 7 Kaynakça 7

PROJE RAPORU. Proje adı: Pedalmatik 1 Giriş 2 Yöntem 3 Bulgular 6 Sonuç ve tartışma 7 Öneriler 7 Kaynakça 7 PROJE RAPORU Proje Adı: Pedalmatik Projemizle manuel vitesli araçlarda gaz, fren ve debriyaj pedallarını kullanması mümkün olmayan engelli bireylerin bu pedalları yönetme kolu (joystick) ile sol el işaret

Detaylı

HİDROLİK EĞİTİM SETİ TEMEL DONANIMLAR

HİDROLİK EĞİTİM SETİ TEMEL DONANIMLAR HİDROLİK EĞİTİM SETİ TEMEL DONANIMLAR www.ogenmakina.com Ogen-2010 1.HİDROLİK EĞİTİM SETİ EKİPMANLARI eğitim seti, eğitim masası, sunum seti, hidrolik güç ünitesi ve kontrol ünitesi üzere dört ana kısımdan

Detaylı

ELEKTRİK MOTOR SÜRÜCÜLERİ: PWM AC KIYICILAR

ELEKTRİK MOTOR SÜRÜCÜLERİ: PWM AC KIYICILAR ELEKTRİK MOTOR SÜRÜCÜLERİ: PWM AC KIYICILAR Hazırlayan ve Sunan: ELEKTRİK_55 SUNUM AKIŞI: PWM (DARBE GENİŞLİK MODÜLASYONU) NEDİR? Çalışma Oranı PWM in Elde Edilmesi Temelleri PWM in Kullanım Alanları AC

Detaylı

TOU-S02 Akıllı Pompa Kontrol Ünitesi

TOU-S02 Akıllı Pompa Kontrol Ünitesi TOU-S02 Akıllı Pompa Kontrol Ünitesi TOU-S02 Akıllı kontrol ünitesi, 0.75-7.5KW (1-10 HP) güç aralığındaki direk kalkışlı üç fazlı ikili derin kuyu pompalarının, hidrofor pompalarının ve drenaj pompalarının

Detaylı

FRENIC MEGA ÖZET KULLANIM KLAVUZU

FRENIC MEGA ÖZET KULLANIM KLAVUZU FRENIC MEGA ÖZET KULLANIM KLAVUZU GENEL BİLGİLER SÜRÜCÜ KONTROL BAĞLANTILARI PLC 24 VDC CM DİJİTAL GİRİŞ COM UCU FWD REV DİJİTAL GİRİŞLER ( PNP / NPN SEÇİLEBİLİR ) SW1 X1 - X7 EN ENABLE GİRİŞİ Y1 - Y4

Detaylı

Yumuşak Yolvericiler. Kalkış için kontrollü yol verme fonksiyonları. Duruş için özellikle pompa uygulamalarına yönelik yumuşak duruş fonksiyonları

Yumuşak Yolvericiler. Kalkış için kontrollü yol verme fonksiyonları. Duruş için özellikle pompa uygulamalarına yönelik yumuşak duruş fonksiyonları Yumuşak Yolvericiler Vektör kontrollü AKdem dijital yumuşak yol vericisi, 6-tristör kontrollü olup, 3 fazlı sincap kafesli motorlarda yumuşak kalkış ve duruş prosesleri için tasarlanmıştır. Vektör kontrol,

Detaylı

ELEKTRİKSEL EYLEYİCİLER

ELEKTRİKSEL EYLEYİCİLER ELEKTRİKSEL EYLEYİCİLER Eyleyiciler (Aktuatörler) Bir cismi hareket ettiren veya kontrol eden mekanik cihazlara denir. Elektrik motorları ve elektrikli sürücüler Hidrolik sürücüler Pinomatik sürücüler

Detaylı

Hareketli. Sistem. Sistemleri. Hareketli. Sistemi

Hareketli. Sistem. Sistemleri. Hareketli. Sistemi Sistemi tartım sistemleri birçok yapının birbirine entegre edilmesiyle oluşur. kalite kriteri sistemleri direkt olarak etkilemektedir. Bu parçaların çoğunun direkt üretimini gerçekleştirebiirnek kurulacak

Detaylı

Hacettepe Robot Topluluğu

Hacettepe Robot Topluluğu Hacettepe Robot Topluluğu PIC Assembly Dersleri 1. Ders: PIC Programlamaya Giriş HUNRobotX - PIC Assembly Dersleri 1. Ders: PIC Programlamaya Giriş Yazan: Kutluhan Akman, Düzenleyen: Canol Gökel - 4 Haziran

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI RÜZGAR ENERJİSİ SİSTEMLERİ Eğitim Merkezi Projesi

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI RÜZGAR ENERJİSİ SİSTEMLERİ Eğitim Merkezi Projesi YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI RÜZGAR ENERJİSİ SİSTEMLERİ Eğitim Merkezi Projesi Konu Başlıkları Enerjide değişim Enerji sistemleri mühendisliği Rüzgar enerjisi Rüzgar enerjisi eğitim müfredatı Eğitim

Detaylı

TEKNİK ÖZELLİKLER. Giriş Beslemesi. Giriş besleme voltajı. Motor Çıkışı. Motor gerilimi. Aşırı yük ve kısa devre korumalı.

TEKNİK ÖZELLİKLER. Giriş Beslemesi. Giriş besleme voltajı. Motor Çıkışı. Motor gerilimi. Aşırı yük ve kısa devre korumalı. 1 TEKNİK ÖZELLİKLER Giriş besleme voltajı Maks. güç harcaması Besleme koruması Motor gerilimi Motor çıkış akımı Motor kontrol şekli Motor koruması Encoder tipi Encoder çözünürlüğü Encoder voltajı Kumanda

Detaylı

KENDĐ KENDĐNE YOL BULAN ARAÇ

KENDĐ KENDĐNE YOL BULAN ARAÇ KENDĐ KENDĐNE YOL BULAN ARAÇ Projeyi Yapan : Selim Göksu Proje Yöneticisi : Prof. Dr. Tülay Yıldırım GĐRĐŞ Günümüzde, kullanılan bir takım araçların (evdeki robotlardan fabrikalardaki forkliftlere, sokaktaki

Detaylı

OAG 122 5 MT AÇIK KANAL VE MODÜLLERİ. www.ogendidactic.com

OAG 122 5 MT AÇIK KANAL VE MODÜLLERİ. www.ogendidactic.com 2012 OAG 122 5 MT AÇIK KANAL VE MODÜLLERİ www.ogendidactic.com OAG-122 AÇIK KANAL EĞİTİM SETİ VE UYGULAMA MODÜLLERİ GİRİŞ Bu akış kanalı ve aparatları, öğrencilere barajlar, yapay suyolları, nehirlerin

Detaylı

ROBOTECH-10 ARDUINO UYGULAMA KARTI. SENSÖR ve ROBOT TEKNOLOJİLERİ GELİŞTİRME KARTI

ROBOTECH-10 ARDUINO UYGULAMA KARTI. SENSÖR ve ROBOT TEKNOLOJİLERİ GELİŞTİRME KARTI ROBOTECH-10 ARDUINO UYGULAMA KARTI SENSÖR ve ROBOT TEKNOLOJİLERİ GELİŞTİRME KARTI 1. Genel Tanım Robotech-10 kartı, Teknik okullarda, üniversitelerde ve robot kulüpleri olan liseler ile bu işi hobi olarak

Detaylı

E-ITN 30 RADYO FREKANSLI ELEKTRONİK ISI PAY ÖLÇER

E-ITN 30 RADYO FREKANSLI ELEKTRONİK ISI PAY ÖLÇER E-ITN 30 RADYO FREKANSLI ELEKTRONİK ISI PAY ÖLÇER Merkezi sistem ile ısınan binalarda ısı giderlerinin tüketime göre paylaştırılması için tasarlanmıştır Çok fonksiyonlu 5 haneli ekran EEPROM mikro işlemci

Detaylı

Security Geçiş Sistemleri. Kayar Kapılar. Döner Kapılar. Hastane Kapıları. 90 Derece Kapılar METAXDOOR SECU CRS. Güvenlikli Dairesel Kayar Kapı

Security Geçiş Sistemleri. Kayar Kapılar. Döner Kapılar. Hastane Kapıları. 90 Derece Kapılar METAXDOOR SECU CRS. Güvenlikli Dairesel Kayar Kapı Döner Kapılar Kayar Kapılar Hastane Kapıları 90 Derece Kapılar Security Geçiş Sistemleri METXDOOR SECU CRS Güvenlikli Dairesel Kayar Kapı METXDOOR SECU CRS SECU CRS 100 SECU CRS 200 METXDOOR SECU CRS Sağlam,ekonomik

Detaylı

MCR02-AE Ethernet Temassız Kart Okuyucu

MCR02-AE Ethernet Temassız Kart Okuyucu MCR02-AE Ethernet Temassız Kart Okuyucu Teknik Özellikleri Ethernet 10BaseT Dahili TCP/IP Stack TCP/IP Client-Server Bağlantı Özelliği Dahili DNS İstemcisi DHCP veya Statik IP ile çalışabilme UDP, TCP,ARP,ICMP(ping)

Detaylı

ELEKTRONİK DEVRE TASARIMI DERSİ PROJELERİ N.Ö.

ELEKTRONİK DEVRE TASARIMI DERSİ PROJELERİ N.Ö. ELEKTRONİK DEVRE TASARIMI DERSİ PROJELERİ N.Ö. Proje No 1 2 3 4 5 Proje Adı Multimetre Tasarımı Frekansmetre Tasarımı DC Motor Kontrol Devresi Tasarımı Ultrasonik Mesafe Ölçer Tasarımı 3 Zamanlı Elektrik

Detaylı

RAM Standartları, Spesifikasyonları, Test Yöntemleri

RAM Standartları, Spesifikasyonları, Test Yöntemleri RAM Standartları, Spesifikasyonları, Test Yöntemleri Bilgisayar endüstrisindeki kişiler genelde Hafıza terimi yerine geçici komutları ve görevleri tamamlamak için gerekli dataları tutmak anlamıyla RAM(Random

Detaylı

MULTİMETRE. Şekil 1: Dijital Multimetre

MULTİMETRE. Şekil 1: Dijital Multimetre MULTİMETRE Multimetre üzerinde dc voltmetre, ac voltmetre,diyot testi,ampermetre,transistör testi, direnç ölçümü bazı modellerde bulunan sıcaklık ölçümü ve frekans ölçümü gibi bir çok ölçümü yapabilen

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ İLERİ SEVİYE TEKNİK ÖZELLİKLER

YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ İLERİ SEVİYE TEKNİK ÖZELLİKLER YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ İLERİ SEVİYE TEKNİK ÖZELLİKLER Yenilenebilir enerji sistemleri eğitim seti temel olarak rüzgar türbini ve güneş panelleri ile elektrik üretimini uygulamalı eğitime taşımak

Detaylı

ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ SAYISAL TASARIM LABORATUVARI DENEY 6 ANALOG/DİGİTAL DÖNÜŞTÜRÜCÜ. Grup Numara Ad Soyad RAPORU HAZIRLAYAN:

ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ SAYISAL TASARIM LABORATUVARI DENEY 6 ANALOG/DİGİTAL DÖNÜŞTÜRÜCÜ. Grup Numara Ad Soyad RAPORU HAZIRLAYAN: ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ SAYISAL TASARIM LABORATUVARI DENEY 6 ANALOG/DİGİTAL DÖNÜŞTÜRÜCÜ DENEYİ YAPANLAR Grup Numara Ad Soyad RAPORU HAZIRLAYAN: Deneyin Yapılış Tarihi Raporun Geleceği Tarih Raporun

Detaylı

RTX 6A-BX RF Uzaktan Kumanda

RTX 6A-BX RF Uzaktan Kumanda RTX 6A-BX RF Uzaktan Kumanda delab Deniz Elektronik Laboratuvarı Tel:0216-348 65 21 Yüksek performanslı 6 kanal RF kontrol alıcı verici seti. Çalışma frekansı UHF 434.9 MHz. Endüstriyel çalışmalara uyumlu.açık

Detaylı

AKSİYEL FAN HIZ KONTROL ÜNİTESİ

AKSİYEL FAN HIZ KONTROL ÜNİTESİ AKSİYEL FAN & HIZ KONTROL ÜNİTESİ SFW0S 300 BROŞÜR TEKNİK ÖZELLİKLER SALİKS SFW0S 300 Fan yaygın olarak pano ve server odaları, elekrik panoları gibi endüstriyel makine soğutmalarında, aynı zamanda yaşamsal

Detaylı

İzolasyon Yalıtım Direnç Ölçer Marka/Model METREL/ 3201

İzolasyon Yalıtım Direnç Ölçer Marka/Model METREL/ 3201 İzolasyon Yalıtım Direnç Ölçer Marka/Model METREL/ 3201 250V-5kV arası 25V luk adımlarla ayarlanabilir test gerilimi 5mA güçlü kısa devre akımı 10 T Ohm a kadar direnç ölçebilme Doğruluk-İzolasyon: 5 %

Detaylı

EL300 ÇOK KANALLI SU KONTROL ÜNİTESİ TETHYS INSTRUMENTS 57, CHEMIN DU VIEUX CHÊNE, 38240 MEYLAN -FRANCE-

EL300 ÇOK KANALLI SU KONTROL ÜNİTESİ TETHYS INSTRUMENTS 57, CHEMIN DU VIEUX CHÊNE, 38240 MEYLAN -FRANCE- ÇOK KANALLI SU KONTROL ÜNİTESİ TETHYS INSTRUMENTS 57, CHEMIN DU VIEUX CHÊNE, 38240 MEYLAN -FRANCE- TEL : +33 4 76 41 86 39 - FAX : +33 4 76 41 92 27 MAIL : SALES@TETHYS-INSTRUMENTS.COM - WEB : WWW.TETHYS-INSTRUMENTS.COM

Detaylı

AC-DC Dönüştürücülerin Genel Özellikleri

AC-DC Dönüştürücülerin Genel Özellikleri AC-DC Dönüştürücülerin Genel Özellikleri U : AC girişteki efektif faz gerilimi f : Frekans q : Faz sayısı I d, I y : DC çıkış veya yük akımı (ortalama değer) U d U d : DC çıkış gerilimi, U d = f() : Maksimum

Detaylı

Deniz Elektronik Laboratuvarı www.denizelektronik.com Tel:0216-348 65 21 D7220_RV5

Deniz Elektronik Laboratuvarı www.denizelektronik.com Tel:0216-348 65 21 D7220_RV5 STEREO FM VERİCİ delab Deniz Elektronik Laboratuvarı Tel:0216-348 65 21 D7220_RV5 2013 PC üzerinden frekans ve kişisel bilgi kaydı. RS232 ve RDS sistem girişli.stereo-mono seçme özellikli,yüksek performanslı

Detaylı

EasyPic 6 Deney Seti Tanıtımı

EasyPic 6 Deney Seti Tanıtımı EasyPic 6 Deney Seti Tanıtımı Power supply voltage regulator J6 ile power supply seçimi yapılır. USB seçilirse USB kablosu üzerinden +5V gönderilir, EXT seçilirse DC connector üzerinden harici bir power

Detaylı

HT 250 SET. LCD li Kablosuz Oda Termostatı Kontrolleri. Kullanım

HT 250 SET. LCD li Kablosuz Oda Termostatı Kontrolleri. Kullanım HT 250 SET LCD li Kablosuz Oda Termostatı Kontrolleri HT 250 SET kablosuz oda termostatıdır. Kullanıcı oda termostatını ihtiyacı doğrultusunda ayarlayıp daha konforlu ve ekonomik bir ısınma sağlar. - Hassas

Detaylı

RF Haberleşme Tabanlı Su Deposu Otomasyon Sistemi

RF Haberleşme Tabanlı Su Deposu Otomasyon Sistemi RF Haberleşme Tabanlı Su Deposu Otomasyon Sistemi Ahmet TEKE, Adil ÖZBARUT, Adnan TAN, Mehmet TÜMAY Çukurova Üniversitesi, Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü, Adana Öz: Bu çalışmada, RF haberleşme

Detaylı

WiFi RS232 Converter Sayfa 1 / 12. WiFi RS232 Converter. Teknik Döküman

WiFi RS232 Converter Sayfa 1 / 12. WiFi RS232 Converter. Teknik Döküman WiFi RS232 Converter Sayfa 1 / 12 WiFi RS232 Converter Teknik Döküman WiFi RS232 Converter Sayfa 2 / 12 1. ÖZELLĐKLER 60.20mm x 40.0mm devre boyutları (5-15)VDC giriş gerilimi Giriş ve çalışma gerilimini

Detaylı

ModulA. Daha da fazlasını ister misiniz? Pompadan daha fazlası www.masgrup.com

ModulA. Daha da fazlasını ister misiniz? Pompadan daha fazlası www.masgrup.com ModulA Daha da fazlasını ister misiniz? Pompadan daha fazlası www.masgrup.com Yeni Biral ModulA: Konu enerji verimliliği ise, pompa teknolojisi modüller halinde yapılandırılabilen bu üstün çözüm hiç bu

Detaylı

ZM-2H606 İki Faz Step. Motor Sürücüsü. Özet

ZM-2H606 İki Faz Step. Motor Sürücüsü. Özet ZM-2H606 İki Faz Step Motor Sürücüsü Özet ZM-2H606 iki faz, 4,6 ve 8 telli step motorlar için üretilmiştir. Yüksek frekanslı giriş sinyallerini kabul edebilecek şekilde donatılmıştır. Akım kararlılığı,

Detaylı

PIC 16F877A ile DA MOTOR KONTROLLÜ ROBOT UYGULAMASI DC MOTOR CONTROLLED ROBOT APPLICATION WITH USING PIC 16F877A

PIC 16F877A ile DA MOTOR KONTROLLÜ ROBOT UYGULAMASI DC MOTOR CONTROLLED ROBOT APPLICATION WITH USING PIC 16F877A PIC 16F877A ile DA MOTOR KONTROLLÜ ROBOT UYGULAMASI DC MOTOR CONTROLLED ROBOT APPLICATION WITH USING PIC 16F877A Recep AYRANCI, ÇANKIRI KARATEKĐN ÜNĐVERSĐTESĐ, ÇANKIRI Bayram BEDER, ÇANKIRI KARATEKĐN ÜNĐVERSĐTESĐ,

Detaylı