Öğrenim hedefleri. X ışın tüpü. X ışın özellikleri. X ışınının madde ile etkileşimi. Ranforsatörlerin yapısı Röntgen filminin yapısı ve film banyosu

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Öğrenim hedefleri. X ışın tüpü. X ışın özellikleri. X ışınının madde ile etkileşimi. Ranforsatörlerin yapısı Röntgen filminin yapısı ve film banyosu"

Transkript

1

2 X ışın tüpü Yapısı X ışın oluşumu X ışın özellikleri Öğrenim hedefleri X ışınının madde ile etkileşimi Tanıda kullanımı ile ilgili özellikleri Ranforsatörlerin yapısı Röntgen filminin yapısı ve film banyosu

3 Wilhelm Conrad Röntgen (1895 X ışının keşfi, 1901 Nobel fizik ödülü)

4 20. yy mucizesi X-Işınlarının Keşfi ve Röntgenogram

5 Temel Gereksinimler

6 X-Işın tüpü X-ışın tüpü Uygun intensite (akım=mas) ve enerjide (kvp) akım ile istenilen miktar ve kalitede (penetran) x ışını üretir Cam Tüp Anot /Katot Yağ tabakası Haube Kurşun koruyucu Metal kılıf Pencere (5 cm 2 )

7 Haube Radyasyon: Yayılan X ışınlarını izotropik olarak absorbe eder Kaçak: 1 m de <100 mr/h (FDA) Yararlı ışınlar pencereden çıkar Elektrik: Yüksek voltaj kabloları izolasyonu Isı: (tüp tipine göre) Yağ dolu (hem izolatör hem ısı emici) Soğutma fanları Aktif ısı dağıtıcı (su veya yağ kullanabilir)

8 Cam kılıf Vakumu sağlar: Tüp içinde gereksiz elektron akımını engeller Gazın genleşmesi tüpü kırabilir Gaz oluşursa tüp yetersiz ışın üretir Pyrex Cam: Yüksek ısıya dayanıklı İnce pencere (~5 cm 2 ) yararlı ışın çıkışını sağlar Yüksek kapasiteli tüplerde metal kılıf olabilir

9 Katot Tüpün negatif ucu Filaman 2 mm çapta, 1-2 cm uzunlukta %98 W + %2 Th alaşımı tel sargı (TE kalitesini arttırır) Foküsleyici başlık Elektronları ince bir demet şeklinde anoda odaklayan Mo fincan Termoiyonik emisyon

10 Anot Tüpün pozitif tarafı W-Re (9:1) plak Yüksek erime noktası ve atom numarası Mamografi: Mo veya Rh Anot, ısı kapasitesini arttırmak için döner hale getirilerek hedef alanı büyütülecek şekilde disk haline getirilir ve yüzeyi genişletilir

11 Anodun yapısı

12 Anodun başına gelenler

13 Isı kapasitesi Isı birimi (HU): Anotta depolanan enerjinin (ısı) birimi HU = kvp x ma x sn (tek-faz) HU = kvp x ma x sn x 1.35 (3-faz) HU enerji birimi = güç (I x V) x zaman HU tüpten geçen total elektrik enerjisini hesaplar ve çoğu (>99%) ısı şeklinde sonlanır Hangisi iyi?: Tek ekpojur tüplerde en yüksek olanı Seri ekspojur için total süre Anodun soğutulma kapasitesi (floroskopi)

14 Tüp akım şeması

15 Enerji dönüşümü

16 X ışın tüpleri doğru akımla çalışır. Şehir ceryahı (alternatif akım) yüksek voltaj jeneratörleri (100 kvp-1000 ma) ile Doğru akıma çevrilir (Rektifikasyon) Voltajı yükseltilir Enerji

17 X ışın tüpleri doğru akımla çalışır. Şehir ceryahı (alternatif akım) yüksek voltaj jeneratörleri (100 kvp-1000 ma) ile Doğru akıma çevrilir (Rektifikasyon) Voltajı ve frekansı yükseltilir Enerji

18 AEC

19 X ışın oluşumu Katot tarafı Termoiyonik emisyon Anot tarafı Karakteristik radyasyon Frenleme radyasyonu Efektif fokal spot Topuk etkisi

20 Termoiyonik emisyon Flaman akım verilerek ısıtılır (2200ºC) Filamandan ayrılan elektronlar elektron bulutu oluştururlar Elektron bulutu potansiyel farkı ile hızlandırılır Foküsleme başlığı ile hedef anota (Fokal spot) odaklanır

21 Termoiyonik emisyon Filaman akımı (FA): Flamana uygulanan 10 V, 4 A akım flamandaki yüksek direnç nedeniyle 2200 C ısıya neden olur. Uzay yükü ısısı üzerinde, filaman akımındaki küçük artışlar tüp akımında (ma) büyük artışlara neden olur 10 V da filaman akımında yapılan %2,5 luk artış (4,1 den 4,2 A), tüp akımında %23 lük (325 den 410 ma) artışa neden olur. Tüp akımı (ma) UY limiti 4.2 A 4.1 A Tüp voltajı (kv)

22 Termoiyonik emisyon Uzay yükü: Filaman çevresindeki termoiyonik emisyona bağlı elektron bulutu Elektron bulutu daha fazla termoiyonik emisyonu engeller (elektrostatik itme) >1000 ma tüp üretimini engeller Yüksek FA ve düşük kvp uzay yükünü sınırlar Katot tarafındaki tüm mobil elektronlar anoda yönlendirilince satürasyon oluşur.

23 Radyografik kaliteyi ve tüpün ısı kapasitesini arttırmak ve ömrünü uzatmak için elektronlar anotta belli bir alana odaklanır (fokal spot) Fokal Spot

24 Efektif fokal spot Anottaki belli bir alana (fokal spot) çarpan elektronlar yarattığı X ışını demeti ise efektif fokal spotu oluşturur Çizgi-fokus prensibi ile anota açı (7-18 ) verilerek fokal spotun izdüşümü olan efektif fokal spot küçültülebilir

25 Topuk Etkisi (Heel effect) Anot açılanması nedeniyle X-ışınlarının şiddetinin katot tarafında, anot tarafına göre daha fazla olmasıdır. Film-fokus mesafesinin artması ile azalır. Aynı film-fokus mesafesinde küçük filmlerde büyüklere göre daha azdır.

26

27 X-Işınlarının Oluşumu Elektronların anota (Fokal spot) çarpması sonucu: Isı (%99,8) X-Işınları (%0,2) Karakteristik radyasyon Frenleme radyasyonu

28 Karakteristik Radyasyon

29 Frenleme (Bremsstrahlung) Radyasyonu

30 Frenleme Foton enerjisi başlangıçtaki elektron enerjisi kadardır Hedefin Z 2 kadar oluşma olasılığı var >100 kvp de ışın demetinin %85 ni oluşturur Enerji arttıkça spektrumun açısı dikleşir X ışın enerjisi heterojendir Karakteristik Foton enerjisi iki yörünge arasındaki bağlanma enerjisi farkına eşittir Hedefin Z 2 kadar oluşma olasılığı var 70 kvp altında oluşmaz 100 kvp de ise X-ışın demetinin %15 ni oluşturur Oluşan X ışını monoenerjetiktir

31 X-Işın Miktarı (Kantite) Işın demetindeki fotonların sayısı ile enerjilerinin çarpımıdır. Röntgen*/dk ile ölçülür. Işın demetinin şiddetini belirleyen faktörler X-ışını tüpünün akım şiddeti (mas) X-ışını tüpünün gerilimi (kvp) Hedef anot materyali Filtrasyon Tüp voltajının dalga şekli Mesafe (Ters ilişki) **1 Röntgen, 1 santimetre küp havada 2.08x10 9 iyon çifti oluşmasına yol açabilen radyasyon şiddetidir.

32 X-Işın Kalitesi X ışınının maddeden geçebilme özelliği Yarılanma değeri: X ışınının sayısal değerini yarıya indirecek emilimi sağlayan kalınlık 80 kvp için 1 mm Cu, 3-5 mm Al, 4-8 cm YD X-ışın kalitesine etki eden faktörler: X-ışın tüpünün gerilimi (kvp) Filtrasyon Hedef anot materyali X-ışın sınırlandırıcıları

33 X-Işın spektrumunu etkileyen faktörler Spektrumun şekli ve pozisyonu kvp, mas, filtrasyon, hedef materyali ve voltaj dalga formuna göre değişiklik gösterir Spekturmun amplitüdü arttıkça daha yüksek x-ışın intensitesi ( ışın miktarı) elde edilir. Spekturm enerji aksı boyunca sağa doğru kaydıkça daha fazla nüfuz edilebilirlik (ışın kalitesi) elde edilir.

34 X-Işın spektrumunu etkileyen Tüp akım şiddeti (ma) arttıkça spektrumun amplitüdü artar. Akım şiddeti ile üretilen X-ışın miktarı (kantite) doğru orantlıdır. Kantite : ma 2 kat artınca, X ışın miktarı da 2 kat artar. faktörler

35 X-Işın spektrumunu etkileyen kvp arttıkça spektrumun amplitüdü artar, sağa kayar Kantite : %15 artış, kantiteyi 2 kat Kalite : Elektron enerjisi için geçirgenlik (Yarılanma değeri ) faktörler

36 X-Işın spektrumunu etkileyen Filtrasyon arttıkça amplitüd azalır, sağa kayar. Kantite : Düşük enerjili ışınlar elimine edilir. Kalite : Yüksek enerjili ışınlar geçer. faktörler

37 X-Işın spektrumunu etkileyen Hedefin atom numarası arttıkça spektrumun amplitüdü artar, sağa kayar, karakterisitik yüksek enerji çizgileri oluşur. X ışınının λ, enerji, Kantite Kalite faktörler

38 X-Işın spektrumunu etkileyen Akım tek fazdan üç faza dönünce, spektrumun amplitüdü artar, sağa kayar % 12 kazanç Kalite Kantite faktörler

39 Başımızın derdi: Düşük enerjili X-ışınları Düşük enerjili < kev Görüntü oluşumuna etkisi çok az çünkü hastadan geçip filme ulaşacak gücü yok Hastada fazladan enerji depolatır (radyasyon dozunu arttırır) İlk birkaç cm içinde tümü absorbe olur Filtrasyon ile ana ışın demeti içindekiler temizlenebilir (hasta dozu azalır) Filtrasyon polikromatik X ışın demetinin ortalama enerjisini yükseltir

40 Filtrasyon düzeyleri Yapısal ( ~1 mm): Hedef Cam tüp Yağ (varsa) Kurşun kılıf penceresi Kolimatör aynası Eklenmiş: Genelde Al Bazen Cu+Al

41 Filtrasyonun etkisi 18 cm kalınlığında fantom çalışması 60 kvp ışın Al filtrasyon (mm) Deri dozu (mrem) Dozdaki azalma (%) , kvp değeri Gerekli filtrasyon (mm Al) 50 altında 0.5 mm arası 1.5 mm 70 üzeri 2.5 mm

42 Farklı X-ışın kullanımları Kristalografi Tanısal Radyoloji Güvenlik Dedektörleri Kullanım Potansiyel Hedef Kaynak ~ FE 40 kv 60 kv Cu Mo Tüp 8 kev 17 kev Mamografi kv Rh/Mo Tüp 20 kev Diş 60 kv W Tüp 30 kev Konvansiyonel kv W Tüp 40 kev BT kv W Tüp 60 kev Havaalanı kv W Tüp 80 kev Gümrük 450 kv 20 MV W Tüp LA 150 kev 9MeV Yapısal analiz kv W Tüp 100 kev Radyoterapi MV W/Diğer LA 3-10 MeV

43 Elektromanyetik Radyo radyasyon dalgaları Noniyonizan λ 10-7 m FE < 12eV Mikrodalgalar Kızılötesi ışınlar Görünür ışık Morötesi ışık Ultraviyole EMR İyonizan λ 10-7 m FE > 12eV Elektromanyetik Partiküler X ışınları Gama ışınları Alfa partikülleri Elektron (β) partiklülleri Nötron, Proton, Mezon ve Ağır İyonlar

44 EMR Özellikleri Fotonlardan oluşan enerji dalgalarıdır Kütleleri ve ağırlıkları yoktur Hızları km/sn (ışık hızı) Boşlukta düz çizgi şeklinde yayılırlar Enerjileri boşlukta mesafenin karesi ile ters orantılı azalır Geçtikleri ortama f ile doğru orantılı, λ ile ters orantılı enerji aktarır Dokuları geçer (Penetrasyon), geçerken intensiteleri azalır (Absorpsiyon+saçılma)

45 X-Işınlarının Özellikleri Elde edilişlerinden dolayı heterojen yapıdadırlar λ = Å olup gözle görülmezler Enerjileri 1.2 KeV-12.4 MeV Yüksüz olup manyetik alanda sapmazlar Çeşitli maddelerle kimyasal etkileşime girerler Biyolojik etkilere sahiptirler İyonizan etkiye sahiptirler Fotoğrafik özelliği vardır Luminesans özellik taşır

46 X-Işınlarının obje ile etkileşimi Absorpsiyon X-ışınlarının şiddeti Görüntü oluşumu için dokular arasında absorbsiyon farklılıkları olmalıdır X ışın enerjisi arttıkça absorpsiyon Transmisyon X-ışın enerjisi (KALİTE) ile orantılıdır Saçılma

47 Absorbsiyonu etkileyen faktörler Görüntülemede hastanın değişik noktalarındaki absorbsiyon farklılıkları hastaya ait kontrast farkını oluşturur. Buradaki temel etkileşim fotoelektrik etkidir. X ışın faktörleri Enejisi Doku faktörleri Dansite (g/cm 3 ) Atom numarası Elektron sayısı/gram A = h. Z 3. λ 3. K (Kalınlık). D (Yoğunluk)

48 Saçılma Saçılan radyasyon hasta hakkında yararlı bilgi taşımayan ve filmde bulanıklığa yol açan istenmeyen bir unsurdur. Saçılan radyasyonu etkileyen başlıca 3 faktör: kv ( saçılmayı azaltır ancak kv mas hastanın aldığı radyasyon dozu ) Kalınlık (Azaldıkça saçılan radyasyon azalır-kompresyon bantları) Alan (Alan küçüldükçe saçılan radyasyon azalır) Saçılma değişik şekillerde oluşabilir: Klasik (Koheran) saçılma Kompton saçılması (%50-90) Çift oluşumu Fotodisintegrasyon (Foto ayrışma)

49 Doku etkileşim tipleri Fotodisintegrasyon: > 7-10 MeV ışın gerektirir Çift oluşumu: > 1.02 MeV ışın gerektirir Klasik saçılma: Nadir Fotoelektrik etki Compton saçılması

50 Fotodisintegrasyon Çekirdek parçası Recoil

51 Çift oluşumu 0,51 MeV Annihilasyon 0,51 MeV

52 Klasik saçılma

53 Klasik saçılma Düşük enerjili foton (<10 kev) ile yüksek atom (Z) numaralı atom arasında olur Koherent etkidir, EMR ile etkileşen e - enerjiyi absorbe edip uyarılarak titreşir Foton daha sonra bu enerjiyi yayar Thomson saçılması: Tek e - ile Rayleigh saçılması: Tüm e - ile Dalga benzeri davranış Doz depolanmaz (non-iyonizan) Görüntüye etkisi yok Gökyüzünün gündüz mavi akşam üstü kızıl görünmesinin nedenidir

54 Fotoelektrik etki İç (K-shell) elektron ile etkileşim Son ürünler : Enerjetik fotoelektron KE = Ex - BE Karakteristik radyasyon İyonize atom Elektron ve karakteristik fotonlar tüm enerjilerini fotoelektrik etkide kaybeder

55 Fotoelektrik etki Dokuda: FE ~ 1/(x-ışın enerjisi, kev) 3 FE 30 kev 8 x FE 60 kev FE ~ (Atom Numarası, Z) 3 FE Kemik 8 x FE Yumuşak doku Z eff (Kemik) 14 Z eff (Doku) 7 Genelde: FE ~ 1/(E X-ışın E BE ) 3 E X-ışın > E BE %100 FE, E X-ışın < E BE %0 FE İyotun K-e - BE = 33 kev. Çok küçük miktar I çok fazla fotoelektrik etkiye neden olur.

56 Fotoelektrik etki Hava Kemik

57 Fotoelektrik etki < kev de dokudaki baskın etkileşim şekli Dokuda olasılık (kev) 3 ile azalır, (Z) 3 ile artar Görüntü kalitesi için iyi: Doku kontrastını arttırır ve saçılmayı azaltır Doz için kötü: Etkileşim yerinde tüm enerji depolanır, hasta dozu artar Değişik kvp larda sınırlı FE etki tanısal olarak kullanılır Düşük kvp değerlerinde yetersiz penerasyon olsa da hasta dozu açısından bu kabul edilebilir sınırlardadır Düşük enerjili x ve γ ışınlarını absorbe etmek için Pb gibi yüksek atom numaralı metallerin kullanımını açıklar

58 Compton saçılması E X-ışın > BE Son ürünler Saçılmış X ışını Atık elektron İyonize atom

59 Compton saçılması Tanısal X ışın enerjilerinin (> 35 kv) ve RT uygulamalarının çoğunda baskın etkileşim şekli Olasılık kev azaldıkça azalır Z den bağımsızdır, doku ne olursa olsun absorbsiyon miktarı eşittir. Çarpışma bilardo topu ekisi: saçılma olasılığı en çok elektron derişimine (elektron dansitesi, e/cm 3 ) bağlıdır Görüntü kalitesi için kötü: Düşük yumuşak doku kontrastı ve daha fazla saçılmaya neden olur Hasta dozu için iyi: Enerjinin büyük bölümü dokudan uzaklaşır

60 Sonuç olarak Tanısal X-ışınları ile olan etkileşimlerin çoğu Compton saçılmasıdır Elektron dansitesine bağlıdır Elektron dansitesindeki farklılık dokunun fiziksel özelliklerinden kaynaklanır Düşük enerjide Fotoelektrik, yüksek enerjide ise Compton etki belirgindir Kontrast maddelerde yüksek atomik numara nedeniyle esas etkileşim olarak fotoelektrik etki gözlenir Doku dansitesindeki farklılık radyogramlarda oluşan görüntünün temel nedenidir. Dansite e/cm 3 ile ifade edilir ve dokunun içinden geçen X ışınını durdurma gücünü belirler.

61 Radyogramlardaki Beş Ana Yoğunluk Çok Radyolüsent Radyolüsent Ara Yoğunluk Radyoopak Çok Radyoopak Hava-Gaz Yağ Su-Yumuşak dokular Kals.-Kemik-Taş Metal-Kontrast mad.

62 Saçılan Radyasyonun Kontrolü Yararlı bilgi taşımayan, filmde bulanıklığa yol açarak film kontrastını azaltan olumsuzluk Saçılan radyasyonu azaltmak için: Işın sınırlayıcılar Apertura (açıklık) diyaframı Kon ve silindirler Kolimatörler Gridler (Saçılan radyasyonun filme ulaşmasını engeller) Hareketsiz Hareketli Hava aralığı (Air gap) tekniği

63 Gridler 1913 yılında Gustav Bucky İnce kurşun şeritler (50-80 ) ve arasına yerleştirilmiş X- ışınını geçirgen (Al veya plastik) maddeden oluşur Saçılan radyasyonun filme ulaşmasını (%80-90) engeller Emilim yüzdesi (%): T/T+D Grid oranı (R): h/d=8:1-12:1 Oran arttıkça saçılan radyasyonu önleme artar Grid frekansı: Kurşun şeritlerin sıklığı (24-60 çubuk/cm) h T D kvp Grid oranı Doz :1 x :1 x :1 x :1 x5

64 Grid Çeşitleri Hareketsiz Lineer Foküslü Çapraz Hareketli (Potter-Bucky) Tek darbeli İleri-geri Osilasyonlu Frekansı 40 ın üzerinde

65 DR de kullanılan gridler Pb/Bi alaşımlı grid çubukları + plastik/karbon aralık dolgusu Al gridlere göre Geçirgenlik oranı %10 Ek radyasyon %25 Görüntü keskinliği %12 High transmission cellular (HTC) grid

66 Paralel grid

67 Foküslü ve çapraz gridler

68 Grid kazancı Grid yok 8:1 12:1

69 Off-focus

70 Off-level

71 Off-center

72 Ters grid

73 Hava Aralığı (Air Gap) Tekniği Obje ile film mesafesinin cm kadar açılması şeklinde gerçekleştirilir. Saçılan radyasyonun filme ulaşma ihtimali 7:1 gride yakın oranda azaltılır. Magnifikasyon radyografisi ve toraks çekimlerinde kullanılabilir.

74 Görüntü Kaydedici (İmaj Reseptörü) Röntgen fimi (Kaset-Film-Ranforsatör) Floroskopi ekranı Görüntü plağı (CR) Detektörler (DR, DF)

75 Ranforsatör (Intensifying Screen) Filme ulaşan remnant radyasyonun etkisini arttırmak için kullanılır. X-ışını enerjisini görünür ışığa çevirerek etki gösterir. Baryum platinosiyanid W. Roentgen Kalsiyum Tungstat Edison 1972 Rare-earth (eser element) Gd, La, Yt, Eu- günümüzde tümü

76 Ranforsatör (Intensifying Screen) Baz ( 1000 ) Fosfora destek oluşturur Polyester yapısındadır Sağlam, neme dayanıklı, kimyasal olarak inaktif,esnek, Fosfor ( ) X-ışınını görünür ışığa çeviren kristaller Koruyucu katman (10-20 ) Film

77 Film Emülsiyonu Film Emülsiyonu

78 Ranforsatör (Intensifying Screen)

79 Ranforsatör (Intensifying Screen)

80 Lüminesans Herhangi bir enerji verildiğinde görünür ışık üreten maddelere lüminesan maddeler, bu olaya da lüminesans adı verilir. En dış orbital elektronları yüksek enerjili duruma geçerler, eski konumlarına dönerken ışık fotonu üretirler (Elektron dönüşü 10-8 sn ) Floresans: yalnızca stimülasyon sırasında ışıma Fosforesans: enerji aktarımı kesildikten sonra da devam eden ışıma

81 Screen Özellikleri X-ışını absorpsiyon etkinliği Conversion (Dönüştürme) etkinliği - %15-20 İntensifikasyon faktörü: IF=Screensiz ekspojur dozu / screenli ekspojur dozu Hız: İmaj reseptörünün radyasyon duyarlılığı (100, 200, 400, 800, 1000) Rezolüsyon: iki çizgiyi birbirinden ayırdedebilme özelliği (lp/mm) Hız 1/ Rezolüsyon Kalın fosfor, büyük kristal- yüksek hız Noise: görüntüde istenmeyen ancak engellenemeyen bozulma

82 Film %20 absorpsiyon

83 Film Film x 2x Dönüştürme etkinliği

84 Screen-film avantajları Hasta dozu Mesleki doz Tüp ısı oluşumu Tüp ekspojur zamanı Tüp ma kvp genişliği Radyografik kontrast Tüp ömrü

85 Röntgen filminin pozlandırılması

86 Latent görüntü oluşumu Işık fotonu Br elektronu tarafından emilir Elektron sensitivity speck de hapsolur Neg. elektron serbest Ag + iyonunu çeker Ag+ ve e - birleşerek doğal (siyah) Ag olur Eğer speck üzerinde >6-10 Ag 0 birikirse latent görüntü oluşur

87 Latent görüntü oluşumu Direkt ekspojur: 100 x-ışını x 0.05 absorbsiyon = 5 x-ışını 5 x-şını x 1 LIC/x-ışını = 5 LIC Screen: (0.4 Abs. Kat., 0.15 Dön. Fak.) 100 x-ışını x 0.4 absorption = 40 x-ışını 40 x-ışını x 50 kev/x-ışını = 2000 kev absorbe olan 2000 kev x 0.15 Dön. Fak = 300 kev 300 kev = 120,000 ışık photons (2.5 ev/photon) 120,000 ışık hf x 0.4 screen etkeni= 50,000 ışık hf 50,000 ışık hf x 1 LIC/100 ışık hf = 500 LICs

88 İşleme Islak (Film Banyosu) El Banyosu Otomatik Banyo Day-ışık Banyo Kuru (Dry) Sistem printerler

89 İndirgeme

90 İçerik Kimyasal madde Görevi Geliştirici ajan Fenidon-Hidrokinon İndirgeme Aktivatör Na karbonat Ortamı alkali yapar Sınırlayıcı (Tutucu) Na-K bromid Antifog Koruyucu Na sülfid Oksidasyonun kontrolü Çözücü Su Kimyasalların çözünmesi Sertleştirici Glutaraldehit Solüsyonun şişmesini önler İçerik Kimyasal madde Görevi Sabitleyici ajan (Temizleyici) Na-Amonyum tiosülfat (Hipo) Non-ekspoze gümüş halidi ortamdan uzaklaştırmak Aktivatör Asetik Asit Ortamı asidik yapar Setleştirici Potasyum alum Jelatinin sertleştirir Koruyucu Sodyum sülfid Kimyasal dengeyi sağlamak Çözücü Su Kimyasalların çözünmesi

91 Film Baskısı (Kuru Sistem=Dry)

92 Soru 1 Aşağıdakilerden hangisindeki artış X ışınının enerji spektrumunda sağa doğru kaymaya neden olmaz? a)kvp b)mas c)filtrasyon d)hedefin atom numarası e)akım faz sayısı

93 X ışını doku ile etkileştiğinde aşağıdakilerden hangisi olmaz? a)çift oluşumu: b)klasik saçılma c)fotoelektrik etki d)karakteristik radyasyon e)compton saçılması Soru 2

94 Soru 3 Radyografik kontrastı oluşturan temel etkileşim aşağıdakilerden hangisidir? a)çift oluşumu b)fotodisintegrasyon c)klasik saçılma d)fotoelektrik etki e)compton saçılması

95 Soru 4 Birinci banyoda ekspoze olmuş gümüş iyonunu indirgemeye neden olan madde hangisidir? a)na hipo süfit b)fenidon-hidrokinon c)potasyum alum d)sodyum sülfit e)asetik asit

96 Soru 5 Screen-film kombinasyonu kullanıldığında aşağıdakilerden hangisi azalmaz? a)hasta dozu b)mesleki doz c)tüp ısı oluşumu d)tüp ekspojur zamanı e)tüp kvp

RÖNTGEN FİZİĞİ 6. X-Işınlarının madde ile etkileşimi. Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak

RÖNTGEN FİZİĞİ 6. X-Işınlarının madde ile etkileşimi. Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak RÖNTGEN FİZİĞİ 6 X-Işınlarının madde ile etkileşimi Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak X-IŞINI MADDE ETKİLEŞİMİ Elektromanyetik enerjiler kendi dalga boylarına yakın maddelerle etkileşime

Detaylı

RÖNTGEN FİZİĞİ 5 X-ışınlarının özellikleri, kalitesi ve kantitesi. Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak

RÖNTGEN FİZİĞİ 5 X-ışınlarının özellikleri, kalitesi ve kantitesi. Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak RÖNTGEN FİZİĞİ 5 X-ışınlarının özellikleri, kalitesi ve kantitesi Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak X-ışınlarının özellikleri, kalitesi ve kantitesi X-ışınları cam veya metal kılıfın penceresinden

Detaylı

Kasetin arka yüzeyi filmin yerleştirildiği kapaktır. Bu kapakların farklı farklı kapanma mekanizmaları vardır. Bu taraf ön yüzeyin tersine atom

Kasetin arka yüzeyi filmin yerleştirildiği kapaktır. Bu kapakların farklı farklı kapanma mekanizmaları vardır. Bu taraf ön yüzeyin tersine atom KASET Röntgen filmi kasetleri; radyografi işlemi sırasında filmin ışık almasını önleyen ve ranforsatör-film temasını sağlayan metal kutulardır. Özel kilitli kapakları vardır. Kasetin röntgen tüpüne bakan

Detaylı

RÖNTGEN FİZİĞİ X-Işını oluşumu. Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak

RÖNTGEN FİZİĞİ X-Işını oluşumu. Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak RÖNTGEN FİZİĞİ X-Işını oluşumu Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak X-IŞINI TÜPÜ X-IŞINI TÜPÜ PARÇALARI 1. Metal korunak (hausing) 2. Havası alınmış cam veya metal tüp 3. Katot 4. Anot X-ışın

Detaylı

RÖNTGEN FİZİĞİ X-Işınları Absorbsiyon ve saçılma. Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak

RÖNTGEN FİZİĞİ X-Işınları Absorbsiyon ve saçılma. Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak RÖNTGEN FİZİĞİ X-Işınları Absorbsiyon ve saçılma Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak ABSORBSİYON VE SAÇILMA X-ışınları maddeyi (hastayı) geçerken enerjileri absorbsiyon (soğurulma) ve saçılma

Detaylı

RÖNTGEN FİZİĞİ Işın sınırlayıcı cihazlar ve gridler. Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak

RÖNTGEN FİZİĞİ Işın sınırlayıcı cihazlar ve gridler. Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak RÖNTGEN FİZİĞİ Işın sınırlayıcı cihazlar ve gridler Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak SAÇILAN RADYASYONUN KONTROLÜ Saçılan radyasyon, sapma nedeniyle hasta hakkında yararlı bilgi taşımaz,

Detaylı

X-IŞINLARININ ÖZELLİKLERİ VE ELDE EDİLMELERİ. X-ışınları Alman fizikçi Wilhelm RÖNTGEN tarafından 1895 yılında keşfedilmiştir.

X-IŞINLARININ ÖZELLİKLERİ VE ELDE EDİLMELERİ. X-ışınları Alman fizikçi Wilhelm RÖNTGEN tarafından 1895 yılında keşfedilmiştir. X-IŞINLARININ ÖZELLİKLERİ VE ELDE EDİLMELERİ X-ışınları Alman fizikçi Wilhelm RÖNTGEN tarafından 1895 yılında keşfedilmiştir. X-ışınlarının oluşum mekanizması fotoelektrik olaya neden olanın tam tersidir.

Detaylı

RÖNTGEN FİZİĞİ X-Işını oluşumu. Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak

RÖNTGEN FİZİĞİ X-Işını oluşumu. Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak RÖNTGEN FİZİĞİ X-Işını oluşumu Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak X-IŞINI OLUŞUMU Hızlandırılmış elektronların anotla etkileşimi ATOMUN YAPISI VE PARÇACIKLARI Bir elementi temsil eden en küçük

Detaylı

RADYASYON FİZİĞİ 3. Prof. Dr. Kıvanç Kamburoğlu

RADYASYON FİZİĞİ 3. Prof. Dr. Kıvanç Kamburoğlu RADYASYON FİZİĞİ 3 Prof. Dr. Kıvanç Kamburoğlu X ışın cihazında bulunan güç kaynağının görevleri 1- Filamentin ısınması için düşük voltaj sağlamak 2- Anot ve katot arasında yüksek potansiyel farkı yaratmak

Detaylı

Prof.Dr.Nail Bulakbaşı Yakın Doğu Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji Anabilim Dalı

Prof.Dr.Nail Bulakbaşı Yakın Doğu Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji Anabilim Dalı Prof.Dr.Nail Bulakbaşı Yakın Doğu Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji Anabilim Dalı İncelenen anatomik yapının kabul edilebilir dansite sınırlarında, istenilen keskinlikte görüntülenebilmesidir Kaliteyi

Detaylı

Bölüm 5. Tıbbi Görüntüleme Yöntemlerinin Temel İlkeleri. Prof. Dr. Bahadır BOYACIOĞLU

Bölüm 5. Tıbbi Görüntüleme Yöntemlerinin Temel İlkeleri. Prof. Dr. Bahadır BOYACIOĞLU Bölüm 5 Tıbbi Görüntüleme Yöntemlerinin Temel İlkeleri Prof. Dr. Bahadır BOYACIOĞLU İÇİNDEKİLER X-ışınları Görüntüleme Teknikleri Bilgisayarlı Tomografi (BT) Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRI) Nükleer

Detaylı

RADYASYON FİZİĞİ 5. Prof. Dr. Kıvanç Kamburoğlu

RADYASYON FİZİĞİ 5. Prof. Dr. Kıvanç Kamburoğlu RADYASYON FİZİĞİ 5 Prof. Dr. Kıvanç Kamburoğlu X ışını atenuasyonu X ışını, madde içerisinden geçerken başlıca fotoelektrik absorbsiyon ve compton saçılma ile şiddetini kaybeder Işın demetinin absorbsiyonu

Detaylı

RÖNTGEN FİZİĞİ. Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak

RÖNTGEN FİZİĞİ. Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak RÖNTGEN FİZİĞİ Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak RÖNTGEN FİZİĞİNE GİRİŞ VE RADYASYON RADYOLOJİ TANIMI ve Radyolojik görüntüleme yöntemleri ana prensipleri RADYOLOJİ BİLİMİNİN TANIMI Radyoloji

Detaylı

RÖNTGEN FİZİĞİ Röntgende Görüntü Oluşumu. Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak

RÖNTGEN FİZİĞİ Röntgende Görüntü Oluşumu. Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak RÖNTGEN FİZİĞİ Röntgende Görüntü Oluşumu Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak Röntgende Görüntü Oluşumu Görüntü kaydı ve röntgen filmi Röntgen filminin kalitesi, saklanması, taşınması Görüntü

Detaylı

Gamma Bozunumu

Gamma Bozunumu Gamma Bozunumu Genelde beta ( ) ve alfa ( ) bozunumu sonunda çekirdek uyarılmış haldedir. Uyarılmış çekirdek gamma ( ) salarak temel seviyeye döner. Gamma görünür ışın ve x ışını gibi elektromanyetik radyasyon

Detaylı

ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ. X-Işını Spektroskopisi Yrd. Doç. Dr. Gökçe MEREY

ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ. X-Işını Spektroskopisi Yrd. Doç. Dr. Gökçe MEREY ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ X-Işını Spektroskopisi Yrd. Doç. Dr. Gökçe MEREY X-IŞINI SPEKTROSKOPİSİ X-ışını spektroskopisi, X-ışınlarının emisyonu, absorbsiyonu ve difraksiyonuna (saçılması) dayanır. Kalitatif

Detaylı

RÖNTGEN FİLMLERİ. Işınlama sonrası organizmanın incelenen bölgesi hakkında elde edilebilen bilgileri taşıyan belgedir.

RÖNTGEN FİLMLERİ. Işınlama sonrası organizmanın incelenen bölgesi hakkında elde edilebilen bilgileri taşıyan belgedir. RÖNTGEN FİLMLERİ Işınlama sonrası organizmanın incelenen bölgesi hakkında elde edilebilen bilgileri taşıyan belgedir. Tanısal radyolojide röntgen filmine radyogram, Röntgen filmi elde etmek için yapılan

Detaylı

Modern Fiziğin Teknolojideki Uygulamaları

Modern Fiziğin Teknolojideki Uygulamaları 40 Modern Fiziğin Teknolojideki Uygulamaları 1 Test 1 in Çözümleri 1. USG ve MR cihazları ile ilgili verilen bilgiler doğrudur. BT cihazı c-ışınları ile değil X-ışınları ile çalışır. Bu nedenle I ve II.

Detaylı

Güç kaynağı. Tüp Akımı

Güç kaynağı. Tüp Akımı Anot Anot, bakır bir gövdeye gömülmüş tungsten target içerir.targetin amacı çarpan elektronların kinetik enerjilerini x ışını fotonlarına dönüştürmektir. Target tungstenden yapılmıştır çünkü tungstenin

Detaylı

Fotovoltaik Teknoloji

Fotovoltaik Teknoloji Fotovoltaik Teknoloji Bölüm 3: Güneş Enerjisi Güneşin Yapısı Güneş Işınımı Güneş Spektrumu Toplam Güneş Işınımı Güneş Işınımının Ölçülmesi Dr. Osman Turan Makine ve İmalat Mühendisliği Bilecik Şeyh Edebali

Detaylı

Büyük Patlama ve Evrenin Oluşumu. Test 1 in Çözümleri

Büyük Patlama ve Evrenin Oluşumu. Test 1 in Çözümleri 7 Büyük Patlama ve Evrenin Oluşumu 225 Test 1 in Çözümleri 1. Elektrikçe yüksüz parçacıklar olan fotonların kütleleri yoktur. Işık hızıyla hareket ettikleri için atom içerisinde bulunamazlar. Fotonlar

Detaylı

DİŞ HEKİMLİĞİ RADYOLOJİSİNDE KULLANILAN FİLMLER

DİŞ HEKİMLİĞİ RADYOLOJİSİNDE KULLANILAN FİLMLER DİŞ HEKİMLİĞİ RADYOLOJİSİNDE KULLANILAN FİLMLER Diş hekimliğinde, günümüzde imaj reseptörleri olarak, en sık film, film-screen kombinasyonları, bunun dışında, dijital görüntüleme sensörleri ve komputerize

Detaylı

Radyasyon nedir Nasıl ölçülür Günlük pratikte alınan radyasyon ERCP de durum ne Azaltmak için ne yapılabilir

Radyasyon nedir Nasıl ölçülür Günlük pratikte alınan radyasyon ERCP de durum ne Azaltmak için ne yapılabilir MÖ 460-377 980-1037 MÖ 460-377 980-1037 Radyasyon nedir Nasıl ölçülür Günlük pratikte alınan radyasyon ERCP de durum ne Azaltmak için ne yapılabilir RADYASYON NEDİR X ışınını 1895 te Wilhelm Conrad Roentgen

Detaylı

GEÇĐRĐMLĐ ELEKTRON MĐKROSKOBU

GEÇĐRĐMLĐ ELEKTRON MĐKROSKOBU GEÇĐRĐMLĐ ELEKTRON MĐKROSKOBU GĐRĐŞ TEM (Transmission Electron Microscope) Büyütme oranı 1Mx Çözünürlük ~1Å Fiyat ~1000 000 $ Kullanım alanları Malzeme Bilimi Biyoloji ÇALIŞMA PRENSĐBĐ Elektron tabancasından

Detaylı

X-Işınları. 4. Ders: X-ışını sayaçları. Numan Akdoğan.

X-Işınları. 4. Ders: X-ışını sayaçları. Numan Akdoğan. X-Işınları 4. Ders: X-ışını sayaçları Numan Akdoğan akdogan@gyte.edu.tr Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü Fizik Bölümü Nanomanyetizma ve Spintronik Araştırma Merkezi (NASAM) X-ışını sayaç çeşitleri 1. Fotoğraf

Detaylı

RADYOLOJİDE KALİTE KONTROL VE KALİBRASYONUN ÖNEMİ ÖĞR. GÖR. GÜRDOĞAN AYDIN İLKE EĞİTİM VE SAĞLIK VAKFI KAPADOKYA MYO TIBBİ GÖRÜNTÜLEME PRG.

RADYOLOJİDE KALİTE KONTROL VE KALİBRASYONUN ÖNEMİ ÖĞR. GÖR. GÜRDOĞAN AYDIN İLKE EĞİTİM VE SAĞLIK VAKFI KAPADOKYA MYO TIBBİ GÖRÜNTÜLEME PRG. RADYOLOJİDE KALİTE KONTROL VE KALİBRASYONUN ÖNEMİ ÖĞR. GÖR. GÜRDOĞAN AYDIN İLKE EĞİTİM VE SAĞLIK VAKFI KAPADOKYA MYO TIBBİ GÖRÜNTÜLEME PRG. RÖNTGENCİ??? RÖNTGENCİ??? RÖNTGENCİ??? RÖNTGENCİ??? R Ö N T G

Detaylı

MANYETİK REZONANS TEMEL PRENSİPLERİ

MANYETİK REZONANS TEMEL PRENSİPLERİ MANYETİK REZONANS TEMEL PRENSİPLERİ Dr. Ragıp Özkan Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji ABD REZONANS Sinyal intensitesini belirleyen faktörler Proton yoğunluğu TR T1 TE T2

Detaylı

RADYASYON GÜVENLİĞİ. Öğr.Gör. Şükrü OĞUZ KTÜ Tıp Fakültesi Radyoloji AB

RADYASYON GÜVENLİĞİ. Öğr.Gör. Şükrü OĞUZ KTÜ Tıp Fakültesi Radyoloji AB RADYASYON GÜVENLİĞİ Öğr.Gör. Şükrü OĞUZ KTÜ Tıp Fakültesi Radyoloji AB İyonlaştırıcı radyasyonlar canlılar üzerinde olumsuz etkileri vardır. 1895 W.Conrad Roentgen X ışınını bulduktan 4 ay sonra saç dökülmesini

Detaylı

ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ

ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ Spektroskopiye Giriş Yrd. Doç. Dr. Gökçe MEREY SPEKTROSKOPİ Işın-madde etkileşmesini inceleyen bilim dalına spektroskopi denir. Spektroskopi, Bir örnekteki atom, molekül veya iyonların

Detaylı

12. SINIF KONU ANLATIMLI

12. SINIF KONU ANLATIMLI 12. SINIF KONU ANLATIMLI 3. ÜNİTE: DALGA MEKANİĞİ 2. Konu ELEKTROMANYETİK DALGA ETKİNLİK VE TEST ÇÖZÜMLERİ 2 Elektromanyetik Dalga Testin 1 in Çözümleri 1. B manyetik alanı sabit v hızıyla hareket ederken,

Detaylı

I. FOTOELEKTRON SPEKTROSKOPĠSĠ (PES) PES orbital enerjilerini doğrudan tayin edebilir. (Fotoelektrik etkisine benzer!)

I. FOTOELEKTRON SPEKTROSKOPĠSĠ (PES) PES orbital enerjilerini doğrudan tayin edebilir. (Fotoelektrik etkisine benzer!) 5.111 Ders Özeti #9 Bugün için okuma: Bölüm 1.14 (3.Baskıda, 1.13) Elektronik Yapı ve Periyodik Çizelge, Bölüm 1.15, 1.16, 1.17, 1.18, ve 1.20 (3.Baskıda, 1.14, 1.15, 1.16, 1.17, ve 1.19) Atom Özelliklerinde

Detaylı

İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ

İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI Ders koordinatörü: Yrd. Doç. Dr. Mustafa GÜNGÖRMÜŞ mgungormus@turgutozal.edu.tr http://www.turgutozal.edu.tr/mgungormus/

Detaylı

RÖNTGEN FİZİĞİ X-Işını oluşumu. Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak

RÖNTGEN FİZİĞİ X-Işını oluşumu. Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak RÖNTGEN FİZİĞİ X-Işını oluşumu Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak X-IŞINI TÜPÜ X-IŞINI TÜPÜ PARÇALARI 1. Metal korunak (hausing, haube) 2. Havası alınmış cam veya metal tüp 3. Katot 4. Anot

Detaylı

Radyasyon, Radyoaktivite, Doz, Birimler ve Tanımlar. Dr. Halil DEMİREL

Radyasyon, Radyoaktivite, Doz, Birimler ve Tanımlar. Dr. Halil DEMİREL Radyasyon, Radyoaktivite, Doz, Birimler ve Tanımlar Dr. Halil DEMİREL Radyasyon, Radyoaktivite, Doz ve Birimler Çekirdek Elektron Elektron Yörüngesi Nötron Proton Nükleon Atom 18.05.2011 TAEK - ADHK 2

Detaylı

Malzeme muayene metodları

Malzeme muayene metodları MALZEME MUAYENESİ Neden gereklidir? Malzemenin mikroyapısını tespit etmek için. Malzemelerin kimyasal kompozisyonlarını tesbit etmek için. Malzemelerdeki hataları tesbit etmek için Malzeme muayene metodları

Detaylı

X-Işınları. 1. Ders: X-ışınları hakkında genel bilgiler. Numan Akdoğan. akdogan@gyte.edu.tr

X-Işınları. 1. Ders: X-ışınları hakkında genel bilgiler. Numan Akdoğan. akdogan@gyte.edu.tr X-Işınları 1. Ders: X-ışınları hakkında genel bilgiler Numan Akdoğan akdogan@gyte.edu.tr Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü Fizik Bölümü Nanomanyetizma ve Spintronik Araştırma Merkezi (NASAM) X-Işınları

Detaylı

GÜNEŞİN ELEKTROMANYETİK SPEKTRUMU

GÜNEŞİN ELEKTROMANYETİK SPEKTRUMU GÜNEŞİN ELEKTROMANYETİK SPEKTRUMU Güneş ışınımı değişik dalga boylarında yayılır. Yayılan bu dalga boylarının sıralı görünümü de güneş spektrumu olarak isimlendirilir. Tam olarak ifade edilecek olursa;

Detaylı

Harici Fotoelektrik etki ve Planck sabiti deney seti

Harici Fotoelektrik etki ve Planck sabiti deney seti Deneyin Temeli Harici Fotoelektrik etki ve Planck sabiti deney seti Fotoelektrik etki modern fiziğin gelişimindeki anahtar deneylerden birisidir. Filaman lambadan çıkan beyaz ışık ızgaralı spektrometre

Detaylı

Theory Tajik (Tajikistan)

Theory Tajik (Tajikistan) Q3-1 Büyük Hadron Çarpıştırıcısı Bu probleme başlamadan önce ayrı bir zarfta verilen genel talimatları lütfen okuyunuz. Bu görevde, CERN de bulunan parçacık hızlandırıcısının LHC ( Büyük Hadron Çarpıştırıcısı)

Detaylı

MİKROYAPISAL GÖRÜNTÜLEME & TANI

MİKROYAPISAL GÖRÜNTÜLEME & TANI MİKROYAPISAL GÖRÜNTÜLEME & TANI III-Hafta KOÜ METALURJİ & MALZEME MÜHENDİSLİĞİ Fotografik Emulsiyon & Renk Duyarlılığı Şekil 1.9. Göz eğrisi ile değişik film malzemelerinin karşılaştırılması. Fotografik

Detaylı

RADYASYON FİZİĞİ 1. Prof. Dr. Kıvanç Kamburoğlu

RADYASYON FİZİĞİ 1. Prof. Dr. Kıvanç Kamburoğlu RADYASYON FİZİĞİ 1 Prof. Dr. Kıvanç Kamburoğlu Herbirimiz kısa bir süre yaşarız ve bu kısa süre içerisinde tüm evrenin ancak çok küçük bir bölümünü keşfedebiliriz Evrenle ilgili olarak en anlaşılamayan

Detaylı

BAKIR ATOMUNDA K,L,M ZARFLARI

BAKIR ATOMUNDA K,L,M ZARFLARI HER ATOMUN YÖRÜNGE ZARFLARINDA (K,L,M,..) BULUNABİLECEK MAKSİMUM ELEKTRON SAYISI 2n 2 FORMÜLÜ İLE BULUNABİLİR. SON YÖRÜNGE ZARFINDA EN ÇOK 8 ELEKTRON BULUNUR. Helyum atomu BAKIR ATOMUNDA K,L,M ZARFLARI

Detaylı

SPECT/BT 16-19 MAYIS 2015 XV ULUSAL MEDİKAL FİZİK KONGRESİ TRABZON

SPECT/BT 16-19 MAYIS 2015 XV ULUSAL MEDİKAL FİZİK KONGRESİ TRABZON SPECT/BT 16-19 MAYIS 2015 XV ULUSAL MEDİKAL FİZİK KONGRESİ TRABZON * Nükleer tıp SPECT görüntülerinde artan tutulum bölgesini tanımlamada, Bölgenin kesin anatomik lokalizasyonunu belirlemekte zorlanılmaktadır.

Detaylı

Serbest radikallerin etkileri ve oluşum mekanizmaları

Serbest radikallerin etkileri ve oluşum mekanizmaları Serbest radikallerin etkileri ve oluşum mekanizmaları Serbest radikallerin yapısında, çoğunlukla oksijen yer almaktadır. (reaktif oksijen türleri=ros) ROS oksijen içeren, küçük ve oldukça reaktif moleküllerdir.

Detaylı

PARÇACIK HIZLANDIRICILARININ TIP UYGULAMARI

PARÇACIK HIZLANDIRICILARININ TIP UYGULAMARI PARÇACIK HIZLANDIRICILARININ TIP UYGULAMARI BAYRAM DEMİR İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ IX. UPHDYO, 10 15 Eylül 2013 Sağlık Fiziği ve Parçacık Hızlandırıcıları Radyasyonun teşhis, tedavi ve araştırma amaçlı olarak

Detaylı

Lineer Enerji Transferi (LET) ve Rölatif Biyolojik Etkinin (RBE) Radyobiyolojik Önemi

Lineer Enerji Transferi (LET) ve Rölatif Biyolojik Etkinin (RBE) Radyobiyolojik Önemi Lineer Enerji Transferi (LET) ve Rölatif Biyolojik Etkinin (RBE) Radyobiyolojik Önemi Klinik Radyobiyoloji Kursu 19-20 Şubat 2010 Dr. Serra Kamer serra.kamer@ege.edu.tr Radyosensitiviteyi Etkileyen Fiziksel

Detaylı

İçerik. BT de Temel Prensipler. BT: Tarihçe. İçerik. BT: Tarihçe. BT: Tarihçe. Dr.Gürsel Savcı

İçerik. BT de Temel Prensipler. BT: Tarihçe. İçerik. BT: Tarihçe. BT: Tarihçe. Dr.Gürsel Savcı BT de Temel Prensipler Dr.Gürsel Savcı BT: Tarihçe 1967: çok yönlü projeksiyon ile görüntü oluşturulması konsepti 1971: İlk BT prototipi Atkinson-Morley s Hospital, Londra 1972: İnsanda ilk BT görüntüsü

Detaylı

BT ve MRG: Temel Fizik İlkeler. Prof. Dr. Utku Şenol Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji Anabilim Dalı

BT ve MRG: Temel Fizik İlkeler. Prof. Dr. Utku Şenol Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji Anabilim Dalı BT ve MRG: Temel Fizik İlkeler Prof. Dr. Utku Şenol Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji Anabilim Dalı Elektromanyetik Spektrum E= hf 1nm 400-700nm 1m Kozmik ışınlar Gama ışınları X ışınları Ultraviole

Detaylı

Dalton atom modelinde henüz keşfedilmedikleri için atomun temel tanecikleri olan proton nötron ve elektrondan bahsedilmez.

Dalton atom modelinde henüz keşfedilmedikleri için atomun temel tanecikleri olan proton nötron ve elektrondan bahsedilmez. MODERN ATOM TEORİSİ ÖNCESİ KEŞİFLER Dalton Atom Modeli - Elementler atom adı verilen çok küçük ve bölünemeyen taneciklerden oluşurlar. - Atomlar içi dolu küreler şeklindedir. - Bir elementin bütün atomları

Detaylı

RADYASYON VE RADYASYONDAN KORUNMA

RADYASYON VE RADYASYONDAN KORUNMA RADYASYON VE RADYASYONDAN KORUNMA Mehmet YÜKSEL Çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fizik Anabilim Dalı MADDENİN YAPISI (ATOM) Çekirdek Elektronlar RADYASYON NEDİR? Radyasyon; iç dönüşüm geçiren

Detaylı

YAŞAMIMIZDAKİ ELEKTRİK

YAŞAMIMIZDAKİ ELEKTRİK YAŞAMIMIZDAKİ ELEKTRİK DURGUN ELEKTRİK Atomda proton ve nötrondan oluşan bir çekirdek ve çekirdeğin çevresinde yörüngelerde hareket eden elektronlar bulunur. Elektrik yüklerinin kaynağı atomun yapısında

Detaylı

Dijital Görüntülemede Grid Kullanımı ile Radyasyon Dozunun ve Görüntü Kalitesinin Değişimi

Dijital Görüntülemede Grid Kullanımı ile Radyasyon Dozunun ve Görüntü Kalitesinin Değişimi Nükleer Bilimler Enstitüsü Medikal Fizik Ana Bilim Dalı Mühendislik Fakültesi Fizik Mühendisliği Bölümü Dijital Görüntülemede Grid Kullanımı ile Radyasyon Dozunun ve Görüntü Kalitesinin Değişimi Ümran

Detaylı

RÖNTGEN FİZİĞİ X-Işını oluşumu Jeneratör ve konsol. Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak

RÖNTGEN FİZİĞİ X-Işını oluşumu Jeneratör ve konsol. Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak RÖNTGEN FİZİĞİ X-Işını oluşumu Jeneratör ve konsol Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak X-IŞIN CİHAZLARI TEMEL İŞLEVLERİ İstenilen kalite, miktar ve süre boyunca X-ışını elde edilmesidir Cihazlar

Detaylı

MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ ATOM

MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ ATOM MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ ATOM ATOMUN YAPISI Elementlerin tüm özelliğini gösteren en küçük parçasına atom denir. Atomu oluşturan parçacıklar farklı yüklere sa-hiptir. Atomda bulunan yükler; negatif

Detaylı

ATOMİK YAPI. Elektron Yükü=-1,60x10-19 C Proton Yükü=+1,60x10-19 C Nötron Yükü=0

ATOMİK YAPI. Elektron Yükü=-1,60x10-19 C Proton Yükü=+1,60x10-19 C Nötron Yükü=0 ATOMİK YAPI Elektron Yükü=-1,60x10-19 C Proton Yükü=+1,60x10-19 C Nötron Yükü=0 Elektron Kütlesi 9,11x10-31 kg Proton Kütlesi Nötron Kütlesi 1,67x10-27 kg Bir kimyasal elementin atom numarası (Z) çekirdeğindeki

Detaylı

RADYOTERAPİ CİHAZLARINDAKİ GELİŞMELER. Hatice Bilge

RADYOTERAPİ CİHAZLARINDAKİ GELİŞMELER. Hatice Bilge RADYOTERAPİ CİHAZLARINDAKİ GELİŞMELER Hatice Bilge KISA TARİHÇE 1895: X-ışınlarının keşfi 1913: W.E.Coolidge, vakumlu X-ışını tüplerinin geliştirilmesi 1931: Sikletronun Lawrence tarafından geliştirilmesi

Detaylı

RÖNTGEN FİZİĞİ. Radyografik kaliteyi etkileyen faktörler ve artefaktlar Dijital röntgen. Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak

RÖNTGEN FİZİĞİ. Radyografik kaliteyi etkileyen faktörler ve artefaktlar Dijital röntgen. Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak RÖNTGEN FİZİĞİ Radyografik kaliteyi etkileyen faktörler ve artefaktlar Dijital röntgen Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak Radyografik kaliteyi etkileyen faktörler ve artefaktlar Dijital röntgen

Detaylı

Doz azaltma teknikleri. Süre. Mesafe. Zırhlama. Yapısal Zırhlama 11/18/2015 RADYOLOJİDE ZIRHLAMA. Prof.Dr.Nail Bulakbaşı

Doz azaltma teknikleri. Süre. Mesafe. Zırhlama. Yapısal Zırhlama 11/18/2015 RADYOLOJİDE ZIRHLAMA. Prof.Dr.Nail Bulakbaşı Doz azaltma teknikleri RADYOLOJİDE ZIRHLAMA Radyasyondan korunma parametreleri Prof.Dr.Nail Bulakbaşı Süre Mesafe Zırhlama Süre Mesafe Doz = (Doz Şiddeti)x(Süre) Bir ölçüm cihazının 50 µsv/saat lik radyasyon

Detaylı

X-Işınları. Gelen X-ışınları. Geçen X-ışınları. Numan Akdoğan. akdogan@gyte.edu.tr

X-Işınları. Gelen X-ışınları. Geçen X-ışınları. Numan Akdoğan. akdogan@gyte.edu.tr X-Işınları 3. Ders: X-ışınlarının maddeyle etkileşmesi Gelen X-ışınları Saçılan X-ışınları (Esnek/Esnek olmayan) Soğurma (Fotoelektronlar)/ Fluorescence ışınları Geçen X-ışınları Numan Akdoğan akdogan@gyte.edu.tr

Detaylı

X-IŞINLARI FLORESAN ve OPTİK EMİSYON SPEKTROSKOPİSİ

X-IŞINLARI FLORESAN ve OPTİK EMİSYON SPEKTROSKOPİSİ X-IŞINLARI FLORESAN ve OPTİK EMİSYON SPEKTROSKOPİSİ 1. EMİSYON (YAYINMA) SPEKTRUMU ve SPEKTROMETRELER Onyedinci yüzyılda Newton un güneş ışığının değişik renkteki bileşenlerden oluştuğunu ve bunların bir

Detaylı

Atomlar ve Moleküller

Atomlar ve Moleküller Atomlar ve Moleküller Madde, uzayda yer işgal eden ve kütlesi olan herşeydir. Element, kimyasal tepkimelerle başka bileşiklere parçalanamayan maddedir. -Doğada 92 tane element bulunmaktadır. Bileşik, belli

Detaylı

... ANADOLU L SES E T M YILI I. DÖNEM 10. SINIF K MYA DERS 1. YAZILI SINAVI SINIFI: Ö RENC NO: Ö RENC N N ADI VE SOYADI:

... ANADOLU L SES E T M YILI I. DÖNEM 10. SINIF K MYA DERS 1. YAZILI SINAVI SINIFI: Ö RENC NO: Ö RENC N N ADI VE SOYADI: 2009-2010 E T M YILI I. DÖNEM 10. SINIF K MYA DERS 1. YAZILI SINAVI A 1. Plastik bir tarak saça sürtüldü ünde tara n elektrikle yüklü hale gelmesinin 3 sonucunu yaz n z. 2. Katot fl nlar nedir? Katot fl

Detaylı

Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve Güvenliği için Eğitim Seti

Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve Güvenliği için Eğitim Seti Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve Güvenliği için Eğitim Seti Radyasyonun Keşfi 1895 yılında Wilhelm Conrad Röntgen tarafından X-ışınlarının keşfi yapılmıştır. Radyasyonun Keşfi 1896 yılında

Detaylı

ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ

ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ UV-Görünür Bölge Moleküler Absorpsiyon Spektroskopisi Yrd. Doç.Dr. Gökçe MEREY GENEL BİLGİ Çözelti içindeki madde miktarını çözeltiden geçen veya çözeltinin tuttuğu ışık miktarından

Detaylı

SELÇUK ÜNİVERSİTESİ "RADYASYON GÜVENLİĞİ ÜST KURULU KURULUŞ VE ÇALIŞMA ESASLARI YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Yasal Dayanak ve Tanımlar

SELÇUK ÜNİVERSİTESİ RADYASYON GÜVENLİĞİ ÜST KURULU KURULUŞ VE ÇALIŞMA ESASLARI YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Yasal Dayanak ve Tanımlar SELÇUK ÜNİVERSİTESİ "RADYASYON GÜVENLİĞİ ÜST KURULU KURULUŞ VE ÇALIŞMA ESASLARI YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Yasal Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1- Bu yönerge, Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi

Detaylı

LCD 4 Fantomu Üzerinde Sayım ve Görüntüleme Dedektörleri Kullanılarak Yapılan Kontrast Ölçümlerinin Karşılaştırılması

LCD 4 Fantomu Üzerinde Sayım ve Görüntüleme Dedektörleri Kullanılarak Yapılan Kontrast Ölçümlerinin Karşılaştırılması Ankara Üniversitesi Nükleer Bilimler Enstitüsü LCD 4 Fantomu Üzerinde Sayım ve Görüntüleme Dedektörleri Kullanılarak Yapılan Kontrast Ölçümlerinin Karşılaştırılması Emre GÜLLÜOĞLU, Alptuğ Özer YÜKSEL,

Detaylı

27.01.2014. İçerik. Temel Atom ve Çekirdek Yapısı RADYASYON TEMEL KAVRAMLAR. Çekirdek. Nötronlar (yüksüz) Elektronlar (-1)

27.01.2014. İçerik. Temel Atom ve Çekirdek Yapısı RADYASYON TEMEL KAVRAMLAR. Çekirdek. Nötronlar (yüksüz) Elektronlar (-1) TEKNİKERLERE YÖNELİK BİLGİSAYARLI TOMOGRAFİ SİSTEMLERİNDE RADYASYONDAN KORUNMA VE PERFORMANS TESTLERİ BİLGİLENDİRME SEMİNERLERİ 24-25 OCAK 2014 RADYASYON TEMEL KAVRAMLAR Dr. Aydın PARMAKSIZ Türkiye Atom

Detaylı

Elektromanyetik Dalgalar. Test 1 in Çözümleri

Elektromanyetik Dalgalar. Test 1 in Çözümleri 35 Elektromanyetik Dalgalar 1 Test 1 in Çözümleri 4. 1. Radyo dalgaları elektronların titreşiminden doğan elektromanyetik dalgalar olup ışık hızıyla hareket eder. Radyo dalgalarının titreşim rekansı ışık

Detaylı

YÜKSEK ENERJİLİ X- IŞINLARIYLA YAPILAN TEDAVİLERDE KARBON FİBER MASANIN CİLT VE İZOMERKEZ DOZUNA ETKİLERİNİN ARAŞTIRILMASI

YÜKSEK ENERJİLİ X- IŞINLARIYLA YAPILAN TEDAVİLERDE KARBON FİBER MASANIN CİLT VE İZOMERKEZ DOZUNA ETKİLERİNİN ARAŞTIRILMASI YÜKSEK ENERJİLİ X- IŞINLARIYLA YAPILAN TEDAVİLERDE KARBON FİBER MASANIN CİLT VE İZOMERKEZ DOZUNA ETKİLERİNİN ARAŞTIRILMASI TÜLAY MEYDANCI, Prof. Dr. GÖNÜL KEMİKLER Medikal Fizik Kongresi 15-18 Kasım 2007

Detaylı

X-Işınları. Çalışma Soruları. Doç. Dr. Numan Akdoğan Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü Fizik Bölümü. X1 (X-ışınları hakkında genel bilgiler)

X-Işınları. Çalışma Soruları. Doç. Dr. Numan Akdoğan Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü Fizik Bölümü. X1 (X-ışınları hakkında genel bilgiler) X-Işınları Çalışma Soruları Doç. Dr. Numan Akdoğan Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü Fizik Bölümü X1 (X-ışınları hakkında genel bilgiler) 1. a) Elektromanyetik spektrumu çizip, açıklayınız. b) X-ışınlarını

Detaylı

Dijital Panoramik Görüntülemede HD Teknolojisi. Süper Hızlı Dijital Panoramik X-ray Cihazı. Thinking ahead. Focused on life.

Dijital Panoramik Görüntülemede HD Teknolojisi. Süper Hızlı Dijital Panoramik X-ray Cihazı. Thinking ahead. Focused on life. Dijital Panoramik Görüntülemede HD Teknolojisi Süper Hızlı Dijital Panoramik X-ray Cihazı Konsept!! W E N Süper Yüksek Hız 5.5 sn & Süper Yüksek Çözünürlük 16 bit Yeni teknoloji HD tüp ve sensör Yeni nesil

Detaylı

Optik Özellikler. Elektromanyetik radyasyon

Optik Özellikler. Elektromanyetik radyasyon Optik Özellikler Işık malzeme üzerinde çarptığında nasıl bir etkileşme olur? Malzemelerin karakteristik renklerini ne belirler? Neden bazı malzemeler saydam ve bazıları yarısaydam veya opaktır? Lazer ışını

Detaylı

Ekran, görüntü sergilemek için kullanılan elektronik araçların genel adıdır.

Ekran, görüntü sergilemek için kullanılan elektronik araçların genel adıdır. Ekran Ekran, görüntü sergilemek için kullanılan elektronik araçların genel adıdır. Ekrandaki tüm görüntüler noktalardan olusur. Ekrandaki en küçük noktaya pixel adı verilir. Pixel sayısı ne kadar fazlaysa

Detaylı

Manyetik Alan. Manyetik Akı. Manyetik Akı Yoğunluğu. Ferromanyetik Malzemeler. B-H eğrileri (Hysteresis)

Manyetik Alan. Manyetik Akı. Manyetik Akı Yoğunluğu. Ferromanyetik Malzemeler. B-H eğrileri (Hysteresis) Manyetik Alan Manyetik Akı Manyetik Akı Yoğunluğu Ferromanyetik Malzemeler B-H eğrileri (Hysteresis) Kaynak: SERWAY Bölüm 29 http://mmfdergi.ogu.edu.tr/mmfdrg/2006-1/3.pdf Manyetik Alan Manyetik Alan

Detaylı

2006-07 Öğretim Yılı Merkezi Ölçme-Değerlendirme I.Dönem Sonu 7.Sınıf Fen ve Teknoloji Ders Sınavı Sınav Başlama Saati:08:30 Tarih:15 Ocak 2007

2006-07 Öğretim Yılı Merkezi Ölçme-Değerlendirme I.Dönem Sonu 7.Sınıf Fen ve Teknoloji Ders Sınavı Sınav Başlama Saati:08:30 Tarih:15 Ocak 2007 2006-07 Öğretim Yılı Merkezi Ölçme-Değerlendirme I.Dönem Sonu 7.Sınıf Fen ve Teknoloji Ders Sınavı Sınav Başlama Saati:08:30 Tarih:15 Ocak 2007 İsim/ Soy isim: Sınıf:.. SORULAR Aşağıdaki şekilden faydalanarak

Detaylı

TEKNİK FOTOĞRAFÇILIK. V. Hafta KOÜ METALURJİ & MALZEME MÜHENDİSLİĞİ

TEKNİK FOTOĞRAFÇILIK. V. Hafta KOÜ METALURJİ & MALZEME MÜHENDİSLİĞİ TEKNİK FOTOĞRAFÇILIK V. Hafta KOÜ METALURJİ & MALZEME MÜHENDİSLİĞİ Işıklandırmada gümüşhalojenür kristalinde elektron transportuyla fotolitik gümüş oluşur; bu da kristal içi developman çekirdeğini oluşturur.

Detaylı

3) Oksijenin pek çok bileşiğindeki yükseltgenme sayısı -2 dir. Ancak, H 2. gibi peroksit bileşiklerinde oksijenin yükseltgenme sayısı -1 dir.

3) Oksijenin pek çok bileşiğindeki yükseltgenme sayısı -2 dir. Ancak, H 2. gibi peroksit bileşiklerinde oksijenin yükseltgenme sayısı -1 dir. 5.111 Ders Özeti #25 Yükseltgenme/İndirgenme Ders 2 Konular: Elektrokimyasal Piller, Faraday Yasaları, Gibbs Serbest Enerjisi ile Pil-Potansiyelleri Arasındaki İlişkiler Bölüm 12 YÜKSELTGENME/İNDİRGENME

Detaylı

ELEMENTLERİN SEMBOLLERİ VE ATOM

ELEMENTLERİN SEMBOLLERİ VE ATOM ELEMENT VE SEMBOLLERİ SAF MADDE: Kendisinden başka madde bulundurmayan maddelere denir. ELEMENT: İçerisinde tek cins atom bulunduran maddelere denir. Yani elementlerin yapı yaşı atomlardır. BİLEŞİK: En

Detaylı

ELEKTROMANYETİK İ ALANLAR. Prof. Dr. M. Tunaya KALKAN İÜ Cerrahpaşa Tıp Fakültesi

ELEKTROMANYETİK İ ALANLAR. Prof. Dr. M. Tunaya KALKAN İÜ Cerrahpaşa Tıp Fakültesi ELEKTROMANYETİK İ ALANLAR ve RADYASYON ÖLÇÜMLERİ Prof. Dr. M. Tunaya KALKAN İÜ Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Biyofizik Anabilim Dalı GİRİŞ Dört temel kuvvet a) Gravitasyonel kuvvetler, kütleler gezegenler ve

Detaylı

Radyasyona Bağlı Hücre Zedelenmesi. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015

Radyasyona Bağlı Hücre Zedelenmesi. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 Radyasyona Bağlı Hücre Zedelenmesi Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 Radyasyon nedir? «Yüksek hızlı partiküller ya da dalgalar şeklinde yayılan enerji» Radyasyon kaynakları 1- Doğal kaynaklar 2- Yapay kaynaklar

Detaylı

Raman Spektroskopisi

Raman Spektroskopisi Raman Spektroskopisi Çalışma İlkesi: Bir numunenin GB veya yakın-ir monokromatik ışından oluşan güçlü bir lazer kaynağıyla ışınlanmasıyla saçılan ışının belirli bir açıdan ölçümüne dayanır. Moleküllerin

Detaylı

MİKROYAPISAL GÖRÜNTÜLEME & TANI

MİKROYAPISAL GÖRÜNTÜLEME & TANI MİKROYAPISAL GÖRÜNTÜLEME & TANI IV. Hafta KOÜ METALURJİ & MALZEME MÜHENDİSLİĞİ Sensitometri Sensitometri olarak adlandırılan bilim dalı, fotografik katmanlar üzerine ışığın fiziksel ve kimyasal etkilerinin

Detaylı

Doç.Dr.Bahar DİRİCAN Gülhane Askeri Tıp Akademisi Radyasyon Onkolojisi AD 10 Nisan 2014 -ANKARA

Doç.Dr.Bahar DİRİCAN Gülhane Askeri Tıp Akademisi Radyasyon Onkolojisi AD 10 Nisan 2014 -ANKARA Elektron Dozimetrisi IAEA TRS-398 Doç.Dr.Bahar DİRİCAN Gülhane Askeri Tıp Akademisi Radyasyon Onkolojisi AD 10 Nisan 2014 -ANKARA Elektron Derin Doz Eğrisi Farklı Enerjilerdeki Elektronların Derin Doz

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. H. Hasan YOLCU. hasanyolcu.wordpress.com

Yrd. Doç. Dr. H. Hasan YOLCU. hasanyolcu.wordpress.com Yrd. Doç. Dr. H. Hasan YOLCU hasanyolcu.wordpress.com En az iki atomun belli bir düzenlemeyle kimyasal bağ oluşturmak suretiyle bir araya gelmesidir. Aynı atomda olabilir farklı atomlarda olabilir. H 2,

Detaylı

Diyafram ve Enstantane

Diyafram ve Enstantane Diyafram ve Enstantane Diyafram Diyafram mercekler dizisi içinde film üzerine düşecek ışık miktarını denetlemeye yarayan bir araçtır. Fotoğraf çekerken kullanılan filmin yeteri kadar pozlanması için belli

Detaylı

SEM İncelemeleri için Numune Hazırlama

SEM İncelemeleri için Numune Hazırlama SEM İncelemeleri için Numune Hazırlama Giriş Taramalı elektron mikroskobunda kullanılacak numuneleri, öncelikle, Vakuma dayanıklı (buharlaşmamalı) Katı halde temiz yüzeyli İletken yüzeyli olmalıdır. Günümüzde

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : FĐZĐKSEL OLAYLAR ÜNĐTE 3 : YAŞAMIMIZDAKĐ ELEKTRĐK (MEB)

ÖĞRENME ALANI : FĐZĐKSEL OLAYLAR ÜNĐTE 3 : YAŞAMIMIZDAKĐ ELEKTRĐK (MEB) ÖĞENME ALANI : FZKSEL OLAYLA ÜNTE 3 : YAŞAMIMIZDAK ELEKTK (MEB) B ELEKTK AKIMI (5 SAAT) (ELEKTK AKIMI NED?) 1 Elektrik Akımının Oluşması 2 Elektrik Yüklerinin Hareketi ve Yönü 3 ler ve Özellikleri 4 Basit

Detaylı

Atomlar birleştiği zaman elektron dağılımındaki değişmelerin bir sonucu olarak kimyasal bağlar meydana gelir. Üç çeşit temel bağ vardır:

Atomlar birleştiği zaman elektron dağılımındaki değişmelerin bir sonucu olarak kimyasal bağlar meydana gelir. Üç çeşit temel bağ vardır: Atomlar birleştiği zaman elektron dağılımındaki değişmelerin bir sonucu olarak kimyasal bağlar meydana gelir. Üç çeşit temel bağ vardır: İyonik bağlar, elektronlar bir atomdan diğerine aktarıldığı zaman

Detaylı

A. ATOMUN TEMEL TANECİKLERİ

A. ATOMUN TEMEL TANECİKLERİ ÜNİTE 3 MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ 1. BÖLÜM MADDENİN TANECİKLİ YAPISI 1- ATOMUN YAPISI Maddenin taneciklerden oluştuğu fikri yani atom kavramı ilk defa demokritus tarafından ortaya atılmıştır. Örneğin;

Detaylı

FİZİK 2 ELEKTRİK VE MANYETİZMA Elektrik yükü Elektrik alanlar Gauss Yasası Elektriksel potansiyel Kondansatör ve dielektrik Akım ve direnç Doğru akım

FİZİK 2 ELEKTRİK VE MANYETİZMA Elektrik yükü Elektrik alanlar Gauss Yasası Elektriksel potansiyel Kondansatör ve dielektrik Akım ve direnç Doğru akım FİZİK 2 ELEKTRİK VE MANYETİZMA Elektrik yükü Elektrik alanlar Gauss Yasası Elektriksel potansiyel Kondansatör ve dielektrik Akım ve direnç Doğru akım devreleri Manyetik alanlar Akım nedeniyle oluşan manyetik

Detaylı

BÖLÜM 2. FOTOVOLTAİK GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ (PV)

BÖLÜM 2. FOTOVOLTAİK GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ (PV) BÖLÜM 2. FOTOOLTAİK GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ (P) Fotovoltaik Etki: Fotovoltaik etki birbirinden farklı iki malzemenin ortak temas bölgesinin (common junction) foton radyasyonu ile aydınlatılması durumunda

Detaylı

GÖKYÜZÜ GÖZLEM TEKNİKLERİ EMRAH KALEMCİ

GÖKYÜZÜ GÖZLEM TEKNİKLERİ EMRAH KALEMCİ GÖKYÜZÜ GÖZLEM TEKNİKLERİ EMRAH KALEMCİ SABANCI ÜNİVERSİTESİ Giriş Uzaydaki cisimleri nasıl algılarız Elektromanyetik tayf ve atmosfer Yer gözlemleri Gözle görünür (optik) bölge Radyo bölgesi Uzay gözlemleri

Detaylı

J.J. Thomson (Ġngiliz fizikçi, 1856-1940), 1897 de elektronu keģfetti ve kütle/yük oranını belirledi. 1906 da Nobel Ödülü nü kazandı.

J.J. Thomson (Ġngiliz fizikçi, 1856-1940), 1897 de elektronu keģfetti ve kütle/yük oranını belirledi. 1906 da Nobel Ödülü nü kazandı. 1 5.111 Ders Özeti #2 Bugün için okuma: A.2-A.3 (s F10-F13), B.1-B.2 (s. F15-F18), ve Bölüm 1.1. Ders 3 için okuma: Bölüm 1.2 (3. Baskıda 1.1) Elektromanyetik IĢımanın Özellikleri, Bölüm 1.4 (3. Baskıda

Detaylı

Yıldızların: Farklı renkleri vardır. Bu, onların farklı sıcaklıklarda olduklarını gösterir. Daha sıcak yıldızlar, ömürlerini daha hızlı tüketirler.

Yıldızların: Farklı renkleri vardır. Bu, onların farklı sıcaklıklarda olduklarını gösterir. Daha sıcak yıldızlar, ömürlerini daha hızlı tüketirler. Yıldızların Hayatı Yıldızların: Farklı renkleri vardır Bu, onların farklı sıcaklıklarda olduklarını gösterir Daha sıcak yıldızlar, ömürlerini daha hızlı tüketirler. Yıldız Oluşum Bölgeleri Evren, yıldız

Detaylı

8.04 Kuantum Fiziği Ders VI

8.04 Kuantum Fiziği Ders VI Fotoelektrik Etki 1888 de gözlemlendi; izahı, Einstein 1905. Negatif yüklü metal bir levha ışıkla aydınlatıldığında yükünü yavaş yavaş kaybederken, pozitif bir yük geriye kalır. Şekil I: Fotoelektrik etki.

Detaylı

Kuantum Fiziğinin Gelişimi (Quantum Physics) 1900 den 1930 a

Kuantum Fiziğinin Gelişimi (Quantum Physics) 1900 den 1930 a Kuantum Fiziğinin Gelişimi (Quantum Physics) 1900 den 1930 a Kuantum Mekaniği Düşüncesinin Gelişimi Dalga Mekaniği Olarak da Adlandırılır Atom, Molekül ve Çekirdeği Açıklamada Oldukça Başarılıdır Kuantum

Detaylı

18/11/2015. PA (posteroanterior) AKCİĞER. Önerilen pozisyonlar. Toraks grafileri Çekim teknikleri ve Radyografik Anatomi

18/11/2015. PA (posteroanterior) AKCİĞER. Önerilen pozisyonlar. Toraks grafileri Çekim teknikleri ve Radyografik Anatomi Toraks grafileri Çekim teknikleri ve Radyografik Anatomi Prof.Dr. Murat Kocaoğlu Yakın Doğu Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji Anabilim Dalı Önerilen pozisyonlar Temel: Postero-anterior (PA) erekt (ayakta)

Detaylı

Isı transferi (taşınımı)

Isı transferi (taşınımı) Isı transferi (taşınımı) Isı: Sıcaklık farkı nedeniyle bir maddeden diğerine transfer olan bir enerji formudur. Isı transferi, sıcaklık farkı nedeniyle maddeler arasında meydana gelen enerji taşınımını

Detaylı

Elektromanyetik Dalgalar. Test 1 in Çözümleri. 4. Gözlemci kaynağa yaklaştığına göre; c bağıntısını yazabiliriz. f g

Elektromanyetik Dalgalar. Test 1 in Çözümleri. 4. Gözlemci kaynağa yaklaştığına göre; c bağıntısını yazabiliriz. f g 39 Elektromanyetik Dalgalar 1 Test 1 in Çözümleri 1. Radyo dalgaları elektronların titreşiminden doğan elektromanyetik dalgalar olup ışık hızıyla hareket eder. Radyo dalgalarının titreşim frekansı ışık

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/7) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/7) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/7) A tipi Muayene Kuruluşu Akreditasyon No: Adresi : İbrahimağa Mah. Zaviye Sok. No:8/3 Koşuyolu 34718 İSTANBUL / TÜRKİYE Tel : 0 216 545 88 18 Faks : 0 216 545 88

Detaylı