Statinler, kolesterol sentezinde hız kısıtlayıcı basamak olan 3-hidroksi-3-metil-3- Statinler her derde deva m? Funda Pepedil 1, Gülay Sain Güven 2

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Statinler, kolesterol sentezinde hız kısıtlayıcı basamak olan 3-hidroksi-3-metil-3- Statinler her derde deva m? Funda Pepedil 1, Gülay Sain Güven 2"

Transkript

1 DERLEME Hacettepe T p Dergisi 2009; 40: Statinler her derde deva m? Funda Pepedil 1, Gülay Sain Güven 2 1 Araştırma Görevlisi, Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı, Ankara 2 Doç. Dr., Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı, Genel Dahiliye Ünitesi, Ankara ÖZET Statinler, kolesterol sentezinde hız kısıtlayıcı basamak olan 3-hidroksi-3-metil-3-glutaril koenzim A (HMG-KoA) redüktaz enziminin inhibitörleridir. Statinlerin kardiyovasküler olay sıklığı ve mortaliteyi azalttığı pek çok büyük klinik çalışmada gösterilmiştir. Öte yandan, kardiyovasküler sistem için sağlanan olumlu sonlanımlar lipid düşürücü etki ile sınırlı değildir. Pleiotropik etki olarak da adlandırılan antiinflamatuvar, antiproliferatif ve immünmodülatör özellikleri ile statinler kardiyovasküler sistemin yanı sıra diğer organ sistemleri ve pek çok hastalık için geniş spektrumda bir etki profiline sahiptir. Anahtar Kelimeler: Statin, pleiotropik etki. ABSTRACT Do statins work for every medical problem? Statins work through inhibition of the enzyme HMG-CoA reductase which is the rate limiting step for cholesterol synthesis. Up to now, it is well documented in many big clinical trials that statins reduce cardiovascular events and mortality. On the other hand, the favourable end-points reached with statins are not limited to the lipid lowering effects. This agents have antiinflammatory, antiproliferative and immunomodulatory effects which is so called pleiotropic effects and work on many diseases related to different organ systems other than cardiovascular system. Key Words: Statin, pleiotropic effect. Statinler, kolesterol sentezinde hız kısıtlayıcı basamak olan 3-hidroksi-3-metil-3- glutaril koenzim A (HMG-KoA) redüktaz enziminin inhibitörleridir. İki Japon bilim insanı, Akiro Endo ve Masao Kurado, 1971 yılında HMG-KoA redüktaz inhibitörleri üzerine çalışmalara başlamış ve 1976 yılında Aspergillus terreus adlı mantardan elde edilen lovastatin, ticari olarak ilk pazarlanan statin olmuştur [1]. Bugün statinler, dislipidemi tedavisinde sıklıkla reçete edilmektedir ve bu gruptan ülkemizde bulunan ajanlar: atorvastatin, simvastatin, pravastatin, fluvastatin ve rosuvastatindir. Statinlerin kardiyovasküler olay sıklığı ve mortaliteyi azalttığı pek çok büyük klinik çalışmada gösterilmiştir [2-8]. Bunlardan bazılarının alt grup analizlerinde ise elde edilen olumlu sonlanımların sadece lipid düşürücü etki ile açıklanamayacağı görülmüştür. Kolesterol düşüşünden bağımsız olan bu etkiler pleiotropik etkiler olarak isimlendirilir. Söz konusu etkilerin sorumlusunun HMG-KoA redüktaz inhibisyo- 169

2 Pepedil ve Sain Güven nu ile kolesterolün yanı sıra pek çok izoprenoid bileşiğin oluşumunun engellenmesi olduğu iddia edilebilir [9] (Şekil 1). Bunlardan farnesil pirofosfat ve geranil pirofosfat gibi bileşikler posttranslasyonel protein izoprenilasyonu için gereklidir ve proteinlerin yaklaşık %0.5-1 kadarının bu yolla modifikasyona uğradığı bilinmektedir. Pleiotropik etkileri ile statinler, son yıllarda pek çok klinik ve preklinik araştırmaya konu olmuştur ve çeşitli organ sistemlerini ilgilendiren çalışma sonuçlarının açıklanması ile statinlerin etki yelpazesi giderek genişlemektedir. Ancak pleiotropinin her zaman olumlu sonlanımlarla birlikte olmadığı akılda tutulmalıdır: bazı yan etkilerin ortaya çıkışı da benzer mekanizmalarla ilişkilidir. Bu makalede, güncel bilgiler ışığında farklı hastalıkların tedavisinde statinlerin yeri tartışılacaktır. STAT NLER ve D SL P DEM Dislipidemi tedavisinde diyet ve yaşam tarzı değişiklikleri vazgeçilmezdir, ancak hedeflenen lipid değerlerine ulaşmada yetersiz kalabilirler ve tedaviye farmakolojik ajanların eklenmesi gerekebilir. Statinler kolesterol düşürücü etkilerini HMG-KoA redüktaz enzimi üzerinde HMG-KoA nın bağlanma bölgesini işgal ederek gösterir. Böylece substratın enzimin aktif bölgesine bağlanmasını kompetitif olarak engeller ve hücre içi kolesterol sentezi azalır. Hücre içi kolesterol sentezindeki azalmanın aktifleştirdiği proteaz ile sterol regulatory element binding proteins -sterol düzenleyici element bağlayıcı proteinler- (SREBPs) endoplazmik retikulumdan ayrılarak çekirdeğe gider ve düşük dansiteli lipoprotein (LDL) reseptör gen ekspresyonunu artırır. Bu sa- LDL Asetil KoA STATİN HMG-KoA mevalonat HMG-KoA redüktaz 5-pirofosfomevalonat izopentilpirofosfat LDL reseptör artışı 3,3 dimetilpirofosfat izoprenoid geranilpirofosfat farnesilpirofosfat skualen lanosterol kolesterol proteaz CHL SREBP LDLR geni SRE Şekil 1. Kolesterol sentezi ve HMG-KoA redüktaz inhibisyonu (40 no lu kaynaktan Türkçeleştirilerek alınmıştır). 170 H ACETTEPE T IP D ERG S

3 Statinler her derde deva m? yede karaciğerde reseptör aracılı LDL endositozu artar ve serum LDL seviyeleri düşer [10]. LDL yi en çok düşüren ilaçlar statinlerdir. Tedavi ile LDL için beklenen düşüş %20-50 iken, yüksek dansiteli lipoprotein (HDL) düzeylerinde de %10 kadar artış sağlanabilir. Trigliserid değerlerinde beklenen düşüş doz bağımlı olarak %10-40 oranındadır [11,12]. Bugün için statinler dislipidemi tedavisinde etkinliği kanıtlanmış ajanlardır ve klinik pratiğimizde sıklıkla tercih edilmektedir. STAT NLER ve ENDOTEL D SFONKS YONU Vasküler endotel, damar duvarını döşeyen hücrelerden oluşur. Ancak sadece kan ve dokuları birbirinden ayırmak üzere organize olmuş basit bir bariyer değildir. Endotelin damar duvarı kontraktilitesi ve hücresel bileşimini kontrol eden otokrin/parakrin fonksiyonları vardır ve bu fonksiyonlarındaki bozulma aterojenik süreci tetikler. Kardiyovasküler hastalık için risk faktörleri olan dislipidemi, sigara, diabetes mellitus, hipertansiyon ve yetersiz fiziksel aktivite endotel disfonksiyonuna yol açarak aterojenik süreci başlatır. Hiperlipidemik hastalarda plazma LDL aferezi ile endotel bağımlı vazodilatasyonun arttığı gösterilmiştir, yani LDL kolesterol düşüşü endotel fonksiyonu üzerinde olumlu etkiler sağlar [13]. Ancak statinlerin endotel fonksiyonları üzerine olumlu etkileri sadece LDL düşüşü ile sınırlı değildir. Tedavi başlandıktan kısa bir süre sonra henüz belirgin lipid düşürücü etkiler ortaya çıkmadan endotel fonksiyonlarında düzelme olabileceği gösterilmiştir [14]. Bugün statin tedavisi ile kardiyovasküler hastalıkların prognozunda sağlanan olumlu sonlanımların kolesterol düşüşünün yanı sıra endotel fonksiyonundaki iyileşme ile de ilişkili olduğu düşünülmektedir. Konuyla ilgili moleküler düzeyde yapılan çalışmalarda pleiotropik etkiler ile aterojenik yolağın birden fazla basamakta inhibe edildiği gösterilmiştir. Endotel kökenli nitrik oksit, vasküler relaksasyon sağlayan önemli bir moleküldür. Platelet agregasyonu, vasküler düz kas proliferasyonu ve endotel-lökosit ilişkisinde de aterojenitenin engellenmesi tarafında rol alır. Disfonksiyone endotelde nitrik oksit salınımı bozulmuştur. Statinler, endotel kökenli nitrik oksit sentaz (enos) ekspresyonunu ve aktivitesini artırır, böylece nitrik oksit düzeyi artar. Ayrıca LDL, HDL ve çok düşük dansiteli lipoprotein oksidasyonunu engelleyerek antioksidan özellik gösterir [15]. Öte yandan, hem endotel hem de lökosit yüzeyindeki adezyon moleküllerinin ekspresyonunu azaltır, böylece lökositlerin endotele ve inflamasyon bölgesine göçü engellenmiş olur. Ek olarak, vasküler düz kas migrasyonu ve proliferasyonunu engeller, makrofaj fonksiyonlarını etkiler. Bu etkilerini inflamasyonla ilişkili genleri inhibe etmek suretiyle gösterir. Statinler aynı zamanda makrofajlarda metalloproteinaz sentezini düzenler, böylece aterotrombotik plağın oluşumu ve ilerlemesi engellenir [15]. Daha önce de bahsedildiği gibi endotel lehine gelişen pleiotropik etkilerin mavelonat yolağı ile ilişkili olduğu düşünülmektedir. Mavelonat yolağı inhibisyonu sonucu steroid yapıda olmayan pek çok izoprenoid bileşiğin oluşumu engellenmiş olur. Bu bileşikler, küçük GTP (guanozin trifosfat) bağlayıcı proteinlerin aktivasyonu için gereklidir ve hücre içinde pek çok sinyal yolağı etkilenir: proliferasyon, oksidatif stres, inflamasyon vb. [15]. Ayrıca, statinlerin çekirdek düzeyinde gen ekspresyonunu değiştirdiğine dair kanıtlar da vardır. Sonuç olarak; statin tedavisinin kardiyovasküler prognozda sağladığı faydaların bir kısmı endotel fonksiyonlarını doğrudan etkilemek suretiyle elde edilmektedir. STAT NLER ve TROMBOZ Doku faktörünün ortaya çıkışı ile aktive olan ekstrensek yolak hemostazda temel rolü oynar. Doku faktörü ile başlayan bu yolak sadece fibrinden zengin venöz trombüs için değil plak rüptürü sonucu oluşan plateletten zengin arteryel trombüs için de önemlidir ve inhibisyonu arteryel trombüs oluşumu için kritik önem taşır. Deneysel çalışmalarda statinlerin doku faktörü ekspresyonunda azalma sağladığı ve böylece hemostazın koagülasyon aleyhine işlemesine katkıda bulunduğu gösterilmiştir. Ayrıca, trombin oluşumun azalması ve trombin tarafından tetiklenen pek çok pro-koagülan reaksiyonun (fibrinojen ayrışması, faktör V ve faktör XIII aktivasyonu gibi) statinler tarafından inhibe edildiği gösterilmiştir [16]. Sorumlu mekanizma yine hücrede sinyal proteinlerinin izoprenilasyonunun engellenmesidir ve HMG-KoA redüktaz inhibitörleri koagülasyon kaskadını pek çok basamaktan etkilemek suretiyle trombojeniteyi azaltmaktadır. Ancak bu bulgular in vitro çalışmalar ve hayvan deneylerinden elde edilen verilerdir ve klinik yansımaları henüz net değildir. Statinlerin koagülasyon kaskadı için in vivo etkilerinin daha detaylı klinik çalışmalarla desteklenmesi gerekmektedir. STAT NLER ve SEPS S Sepsis, infeksiyon nedeniyle tetiklenmiş olan savunma sisteminin aşırı aktivasyonu sonucu gelişen ölümcül bir sendromdur. Statinlerin, antiinflamatuvar ve immünomodülatuar etkileri ile bağışıklık sistemindeki abartılmış yanıtın baskılanmasında faydalı olabileceği öne sürülmüştür [17]. İnfeksiyon sırasında bakteriyel veya diğer mikroorganizmalara ait ürünler ortaya çıkar ve bunlar lökositler ya da immün sistemin diğer hücreleri tarafından çeşitli reseptörler aracılığıyla tanınır, böylece sepsis süreci başlar. Statinlerin reseptör-li- 171

4 Pepedil ve Sain Güven gand etkileşimini engelleyerek sepsisi baskıladığı düşünülmektedir. Moleküler düzeyde öne sürülen mekanizma mavelonat yolağı inhibisyonundan bağımsızdır: statinler β2-integrin bölgesinden lökosit fonksiyon ilişkili antijene bağlanır ve böylece lenfosit fonksiyonlarına engel olur [18]. Ayrıca, ateroskleroz ile ilgili çalışmalarda akut faz yanıtının statinler tarafından baskılandığı gösterilmiştir [19]. Yakın zamanda sonuçları açıklanmış olan JUPI- TER (Intervention Trial Evaluating Rosuvastatin) çalışmasında ise hiperlipidemi olmaksızın yüksek sensitif C- reaktif protein (hs-crp) artışı olan olgulara statin tedavisi verilmiş ve hs-crp düzeyleri düşerken majör kardiyovasküler olay sıklığında azalma olduğu gözlenmiştir [20]. Akut faz yanıtının infeksiyon sırasındaki önemi henüz net değildir, ancak yine de sepsis sürecinde artmış olan bu yanıtın baskılanması yararlı olabilir. Öte yandan, endotel disfonksiyonu üzerine olumlu etkileri ve antitrombotik özellikleri sayesinde statinler sepsis ile tetiklenen koagülopatinin baskılanmasında etkilidir [21]. Sepsis-statin ilişkisinde bir diğer mekanizma heme oksijenaz (HO)-1 adlı indüklenebilir, sitoprotektif özellikte bir ısı şok proteininin aktivasyonudur [16]. Statin tedavisi ile HO-1 konsantrasyonu artar. HO- 1 aktivasyonu hem vasküler düz kas, hem de endotel hücrelerinde gerçekleşir ve böylece antiinflamatuvar, antiproliferatif, antioksidan etkiler ortaya çıkar. Konuyla ilgili bugüne kadar yapılmış araştırmaların sayısı oldukça fazladır, ancak bu çalışmalar çoğunlukla moleküler düzeydedir ve insan çalışmaları henüz yeterli değildir. Sepsis tedavisinde statinlerin yerini netleştirecek klinik çalışmalara ihtiyaç vardır. 172 STAT NLER ve ROMATO D ARTR T Doku düzeyinde bakıldığında romatoid artritin sinoviti ile aterosklerotik plak oluşumu birbirine oldukça benzerdir [22]. Her iki süreçte de benzer proinflamatuvar hücre popülasyonu: aktive makrofajlar ve T lenfositler rol alır. Öte yandan, romatolojik hastalıkların seyrinde inflamasyonun kontrolü sağlanamazsa kardiyovasküler sonlanım noktaları da olumsuz yönde etkilenir [23]. Statinler, kardiyovasküler prognoz için olumlu etkilerinin yanı sıra romatoid artrit aktivitesini de baskılayarak çift yönlü etki gösterebilir. Konuyla ilgili ilk randomize, çift-kör, plasebo kontrollü çalışma TARA (The Trial of Atorvastatin in Romatoid Arthritis) çalışmasıdır. Bu çalışmada, primer sonlanım noktası romatoid artrit hastalık aktivitesi olarak alınmış ve statinlerin az miktarda da olsa klinik olarak anlamlı antiinflamatuvar etkilerinin olduğu görülmüştür [24]. Sonrasında yapılan pek çok klinik çalışmada da statin tedavisi ile romatoid artrit aktivitesinde düzelme olduğu gösterilmiştir [25]. Yine de bugün romatoid artrit ile ilgili kılavuzlar statin tedavisini sadece kolesterol seviyesi yüksek olan hasta grubunda önermektedir ve konuyla ilgili daha fazla klinik çalışmaya ihtiyaç olduğu düşünülmektedir. STAT NLER ve KANSER Solid tümörler ve hematolojik malignansilerin progresyonunda anjiyogenez önemlidir. Bu nedenle yeni damar oluşumunun inhibisyonunu sağlayan ajanlar kanser tedavisinde yeni bir çığır açmaktadır. Düşük dozlarda proanjiyojenik özellikleri olan ve bu sayede kardiyovasküler faydalar sağlayan statinlerin yüksek dozlarda antianjiyojenik özellikleri olduğu gösterilmiştir [26]. Statinler bu özelliklerini endotel hücre proliferasyonu ve migrasyonunu inhibe etmek ve apopitozu artırmak suretiyle kazanır. Bir diğer mekanizma statinler ile vasküler endotel büyüme faktörü sentezinin inhibisyonudur. Ayrıca, yüksek doz statin ile tümör hücrelerinin apopitozunun tetiklendiği de gösterilmiştir [26]. Bugüne kadar yapılmış olan preklinik çalışmalar statinlerin antitümör etkilerini desteklemektedir. Ancak kardiyovasküler koruma ile ilgili büyük statin çalışmalarından elde edilen sonuçlar çelişkilidir: PROSPER (Pravastatin in elderly individuals at risk of vascular disease) çalışmasında, provastatin grubu plasebo ile kıyaslandığında, yeni tanı kanser oranının daha yüksek olduğu rapor edilmiştir [27]. On yıllık takip içeren 4S çalışmasında (Scandinavian Simvastatin Survival Study) ise kanser insidansı açısından fark olmadığı görülmüştür [28]. Yakın zamanda yayınlanan bir çalışmada, statin tedavisine ezetimib eklenmesinin kanser riskini artırdığı yönündeki veriler değerlendirilmiş ve mevcut bulguların kanser riskinde artış ile ilişkili olmadığı bildirilmiştir [29]. Beklenilen antitümör etkinin ortaya çıkmaması klinikte statinlerin yüksek dozda kullanılmaması ile ilişkili olabilir. Fakat ilaç toksisitesi yüksek doz kullanımı sınırlamaktadır. Bu konuyla ilgili daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır. STAT NLER ve BÖBREK YETMEZL Tüm böbrek hastalıklarında, böbrek yetmezliği gelişince dislipidemi de görülür ve kardiyovasküler komplikasyonlar gelişir. Öte yandan, dislipidemi böbrek fonksiyon kaybında hızlanma ile ilişkilidir ve statinler dislipidemiyi tedavi ederek böbrek için koruyucu özellik gösterir. Pek çok preklinik çalışmada statinlerin mezangiyal ve tübüler hücreler üzerine etkileri araştırılmış, glomerüloskleroz, mezangiyal hücre proliferasyonu ve tübülointerstisyel inflamasyonun statinler tarafından baskılandığı gösterilmiştir [30]. Bugün böbrek yetmezlikli hastalarda kardiyovasküler komplikasyonlar ve statin tedavisi ile ilgili literatürde çok sayıda çalışma var- H ACETTEPE T IP D ERG S

5 Statinler her derde deva m? dır, ancak renoprotektif etkilere yönelik insan çalışmaları henüz yeterli değildir. STAT NLER ve OSTEOPOROZ Düşük kemik kütlesi ve kemik dokusunun mikromimarisinin bozulması, kemik kırılganlığının artmasıyla sonuçlanır. Nitrojen içerikli bifosfonatlar pirofosfat analoğudur ve osteoklastları inhibe etmek suretiyle kemikte antirezorptif özellik gösterir. Bifosfonatlar, farnesil ve geranil pirofosfat sentaz enzim aktivitesini inhibe eder. Böylece küçük G-proteinlerin farnesilasyonu ve geranilasyonu engellenir. Bu G-proteinler osteoklast diferansiyasyonu ve fonksiyonu için gereklidir. Mavelonat yolağı inhibisyonu ile benzer etkileri statinlerin de sağlayabileceği düşünülmüş ve bu hipotez deneysel çalışmalar ile doğrulanmıştır. Statinlerin kemik üzerinde anabolik etkileri de gösterilmiştir: kemik morfometrik protein-2 ekspresyonunu artırmak suretiyle yeni kemik oluşumunu artırır [31]. Ancak konuyla ilgili klinik çalışmalarda statinlerin kemik mineral yoğunluğu ve kırık riski üzerine etkileri çelişkilidir. Aslında, bu çalışmaların çoğu retrospektiftir ve esas amaç statinlerin etkilerini araştırmak değildir. Ayrıca, kemiği etkileyecek ilaç dozları hiperlipidemi tedavisinde kullanılandan daha yüksek olabilir ve şu anda kullandığımız statinler kemik yerine kolesterol sentezinin yapıldığı karaciğerde fonksiyon görmektedir. Kemiğe özgü statinler ya da statinleri kemiğe daha yüksek oranda götürecek taşıyıcı sistemlerin kullanılması ile osteoporoz tedavisinde statinlerin olumlu klinik sonuçlar sağlayacağı düşünülmektedir. STAT NLER ve PROL FERAT F T RO D HASTALIKLARI Tiroid dokusu anormal epitel hücre proliferasyonunun sık görüldüğü bir organdır. Bu hücre çoğalması klinikte multinodüler guatr ya da neoplazi şeklinde ortaya çıkar. Hayvan çalışmalarında statinlerin tiroid hücrelerinde antiproliferatif etkilerinin olduğu gösterilmiştir. Çoğalmakta olan insan tiroid hücrelerinde ise apopitozun indüklendiği görülmüştür [32]. Statinlerin bu aktivitelerini protein prenilasyonunu engellemek suretiyle kazandığı düşünülmektedir. Hücre proliferasyonu, adezyonu ve motilitesi için gerekli proteinlerin prenilasyonu zorunludur ve moleküler düzeyde olası mekanizma yine mavelonat yolağı ile ilişkilidir. Retrospektif bir çalışmada dislipidemisi olan hastalarda beş yıllık statin tedavisinin tiroid nodül hacminde, sayısında ve prevalansında düşüş ile ilişkili olduğu görülmüştür [33]. Gelecekte proliferatif tiroid hastalıkları için statinler yeni bir tedavi alternatifi olabilir. Ancak konu ile ilgili klinik çalışmalar henüz yeterli değildir, deneysel modellerde gösterilmiş olan olumlu sonuçların benign ve malign tiroid hastalıkları için klinik çalışmalarla desteklenmesi gerekmektedir. STAT NLER ve POL K ST K OVER SENDROMU Polikistik over sendromu kardiyovasküler morbiditede artışa sebep olur. Bu hastalarda statinlerin metabolik parametreleri ve kardiyovasküler prognozu olumlu yönde etkilediği bilinmektedir. Pleiotropik etki spektrumundan değerlendirildiğinde, statinler in vitro çalışmalarda ek olarak testosteron sentezini de inhibe etmiştir. Thozhukat ve arkadaşları, polikistik over sendromlu ve biyokimyasal hiperandrojenemisi olan 40 hastaya 12 hafta süreyle statin tedavisi vererek hiperandrojeneminin baskılandığını göstermişlerdir [34]. Bugün için statinleri polikistik over sendromlu hastaların rutin tedavisinde kullanabilmemiz için yeterli sayıda klinik çalışma henüz yoktur. STAT NLER ve AKC ER HASTALIKLARI Yakın zamanda yayınlanan bir çalışmada kronik obstrüktif akciğer hastalığı olan ve statin tedavisi kullanan olgularda kronik obstrüktif akciğer hastalığı ile ilişkili mortalitenin azaldığı gösterilmiştir [35]. Mortalite üzerindeki bu olumlu sonlanımların statinlerin antiinflamatuvar ve immünomodülatuar özelliklerinden kaynaklandığı düşünülmektedir. Pnömonili hastalarda statinlerin etkilerinin araştırıldığı çalışmalardan ise çelişkili sonuçlar elde edilmiştir: Thomsen ve arkadaşları, pnömoni nedeniyle hospitalize edilen erişkinlerin dahil edildiği geniş bir kohortta, hospitalizasyon öncesi statin kullanımının daha düşük mortalite ile ilişkili olduğunu rapor etmişler, Majumdar ve arkadaşları ise pnömonili hastalarda mortalitenin değişmediğini bildirmişlerdir [36,37]. Ayrıca, statinler ve akut solunum sıkıntısı sendromu ilişkisinde hayvan modelleri çalışılmış ve akciğer hasarı şiddetinin azaldığı görülmüştür. Öte yandan, interstisyel akciğer hastalığı ve statin birlikteliğinin incelendiği bir derlemede, statin kullananlarda interstisyel akciğer hastalığının yan etki olarak ortaya çıkabileceği belirtilmiştir [38]. Yani, pleiotropik etkiler her zaman olumlu sonuçlara yol açmamaktadır. STAT NLER ve ALZHE MER HASTALI I Çeşitli doku ve organ sistemlerinde buraya kadar bahsedilen etkilerin yanı sıra statinlerin nörolojik sistem üzerinde de pleiotropik etkileri vardır. İskemik inmeden demansa, konjenital nörometabolik depo hastalıklarından nörodejeneratif hastalıklara geniş bir yelpazede olumlu sonlanımları gösteren pek çok araştırma vardır. Yakın zamanda sonuçları yayınlanan Rotterdam çalışmasında, 6992 hasta ortalama 9 yıl izlenmiş ve statinlerin Alzheimer hastalığı riskini azalttığı görülmüştür, aynı çalışmada statin grubu olmayan kolesterol düşürücü ajanlarda risk azalması olmamıştır [39]. 173

6 Pepedil ve Sain Güven SONUÇ Statinler, kardiyovasküler sistemden endokrin sisteme, nörolojik hastalıklardan solunumsal hastalıklara oldukça geniş spektrumda bir etki profiline sahiptir. Bu ajanların lipid düşürücü etkilerinden bağımsız olarak farklı hastalıkların tedavisinde kullanımına ilişkin çok sayıda araştırma yapılmıştır. Ancak bugüne kadar elde edilen kanıtlar statinlerin diğer hastalıkların rutin tedavisinde yer alması için yeterli değildir. Öte yandan, konuyla ilgili klinik veriler arttıkça pleiotropik etkileri ile statinlerin gelecekte farklı endikasyonlarla reçetelerde yer alacağı düşünülmektedir. Kaynaklar 1. Endo A. The discovery and development of HMG-CoA reductase inhibitors. J Lipid Res 1992; 33: Kjekshus J, Pedersen TR. Reducing the risk of coronary events: evidence from the Scandinavian Simvastatin Survival Study (4S). Am J Cardiol 1995; 76: Influence of pravastatin and plasma lipids on clinical events in the West of Scotland Coronary Prevention Study (WOSCOPS). Circulation 1998; 97: Flaker GC, Warnica JW, Sacks FM, et al. Pravastatin prevents clinical events in revascularized patients with average cholesterol concentrations. Cholesterol and Recurrent Events CARE Investigators. J Am Coll Cardiol 1999; 34: Tonkin AM, Colquhoun D, Emberson J, et al. Effects of pravastatin in 3260 patients with unstable angina: results from the LIPID study. Lancet 2000; 356: Downs JR, Clearfield M, Weis S, et al. Primary prevention of acute coronary events with lovastatin in men and women with average cholesterol levels: results of AFCAPS/TexCAPS. Air Force/Texas Coronary Atherosclerosis Prevention Study. JAMA 1998; 279: Sever PS, Dahlöf B, Poulter NR, et al. Prevention of coronary and stroke events with atorvastatin in hypertensive patients who have average or lower-than-average cholesterol concentrations, in the Anglo-Scandinavian Cardiac Outcomes Trial-Lipid Lowering Arm (ASCOT-LLA): a multicentre randomised controlled trial. Lancet 2003; 361: Collins R, Armitage J, Parish S, Sleight P, Peto R; Heart Protection Study Collaborative Group. Effects of cholesterollowering with simvastatin on stroke and other major vascular events in people with cerebrovascular disease or other high-risk conditions. Lancet 2004; 363: Liao JK, Laufs U. Pleitropic effects of statins. Annu Rev Pharmacol Toxicol 2005; 45: Istvan ES, Deisenhofer J. Structural mechanism for statin inhibition of HMG-CoA reductase. Science 2001; 292: Jones P, Kafonek S, Laurora I, Hunninghake D. Comparative dose efficacy study of atorvastatin versus simvastatin, pravastatin, lovastatin, and fluvastatin in patients with hypercholesterolemia (the CURVES study). Am J Cardiol 1998; 81: Bakker-Arkema RG, Davidson MH, Goldstein RJ, et al. Efficacy and safety of a new HMG CoA reductase inhibitor, atorvastatin, in patients with hypertriglyceridemia. JAMA 1996; 275: Tamai O, Matsuoka H, Itabe H, Wada Y, Kohno K, Imaizumi T. Single LDL apheresis improves endothelium-dependent vasodilatation in hypercholesterolemic humans. Circulation 1997; 95: O Driscoll G, Green D, Taylor RR. Simvastatin, an HMG-coenzyme A reductase inhibitor, improves endothelial function within 1 month. Circulation 1997; 95: Paumelle R, Staels B. Cross-talk between statins and PPA- Ralpha in cardiovascular diseases: clinical evidence and basic mechanisms. Trends Cardiovasc Med 2008; 18: Lee TS, Chang CC, Zhu Y, Shyy JY. Simvastatin induces heme oxygenase-1: a novel mechanism of vessel protection. Circulation 2004; 110: Almog Y. Statins, inflammation, and sepsis: hypothesis. Chest 2003; 124: Weitz-Schmidt G, Welzenbach K, Brinkmann V, et al. Statins selectively inhibit leukocyte function antigen-1 by binding to a novel regulatory integrin site. Nat Med 2001; 7: Ridker PM, Rifai N, Clearfield M, et al. Measurement of C- reactive protein for the targeting of statin therapy in the primary prevention of acute coronary events. N Engl J Med 2001; 344: Ridker PM, Danielson E, Fonseca FAH, et al. Rosuvastatin to prevent vascular events in men and women with elevated C-reactive protein. N Engl J Med 2008; 359: Steiner S, Speidl WS, Pleiner J, et al. Simvastatin blunts endotoxin-induced tissue factor in vivo. Circulation 2005; 111: Pasceri V, Yeh ET. A tale of two diseases: atherosclerosis and rheumatoid arthritis. Circulation 1999; 100: Pincus T, Sokka T, Wolfe F. Premature mortality in patients with rheumatoid arthritis: evolving concepts. Arthritis Rheum 2001; 44: McCarey W, McInnes IB, Madhok R, et al. Trial of atorvastatin in rheumatoid arthritis (TARA): double-blind, randomised, plasebo controlled trial. Lancet 2004; 363: Paraskevas KI. Statin treatment for rheumatoid arthritis: a promising novel indication. Clin Rheumatol 2008; 27: Dulak J, Józkowicz A. Anti-angiogenic and anti-inflammatory effects of statins: relevance to anti-cancer therapy. Curr Cancer Drug Targets 2005; 5: Spherd J, Blauw GJ, Murphy MB, et al. Pravastatin in elderly individuals at risk of vascular disease (PROSPER): a randomised controlled trial. Lancet 2002; 360: Strandberg TE, Pyorala K, Cook TJ, et al. Mortality and incidence of cancer during 10 year follow up of the Scandinavian Simvastatin Survival Study (4S). Lancet 2004; 364: Peto R, Emberson J, Landray M, et al. Analyses of cancer data from three ezetimibe trials. N Engl J Med 2008; 359: Epub 2008 Sep D Amico G. Statins and renal diseases: from primary prevention to renal replacement therapy. J Am Soc Nephrol 2006; 17(4 Suppl 2): H ACETTEPE T IP D ERG S

7 Statinler her derde deva m? 31. Woo JT, Yonezawa T, Cha BY, Teruya T, Nagai K. Pharmacological topics of bone metabolism: antiresorptive microbial compounds that inhibit osteoclast differentiation, function, and survival. J Pharmacol Sci 2008; 106: Vitale M, Di Matola T, Rossi G, Laezza C, Fenzi G, Bifulco M. Prenyltransferase inhibitors induce apoptosis in proliferating thyroid cells through a p53-independent, CrmA-sensitive, and caspase-3-like protease-dependant mechanism. Endocrinology 1999; 140: Cappelli C, Castellano M, Pirola I, et al. Reduced thyroid volume and nodularity in dyslipidaemic patients on statin treatment. Clin Endocrinol (Oxf) 2008; 68: Banaszewska B, Pawelczyk L, Spaczynski RZ, Dziura J, Duleba AJ. Effects of simvastatin and oral contraceptive agent on polycystic ovary syndrome: prospective, randomized crossover trial. J Clin Endocrinol Metab 2009; 94: Frost FJ, Petersen H, Tollestrup K, Skipper B. Influenza and COPD mortality protection as pleiotropic, dose-dependent effects of statins. Chest 2007; 131: Thomsen RW, Riis A, Kornum JB, Christensen S, Johnsen SP, Sørensen HT. Preadmission use of statins and outcomes after hospitalization with pneumonia: population-based cohort study of patients. Arch Intern Med 2008; 168: Majumdar SR, McAlister FA, Eurich DT, Padwal RS, Marrie TJ. Statins and outcomes in patients admitted to hospital with community acquired pneumonia: population based prospective cohort study. BMJ 2006; 11;333(7566): Fernández AB, Karas RH, Alsheikh-Ali AA, Thompson PD. Statins and interstitial lung disease: a systematic review of the literature and of food and drug administration adverse event reports. Chest 2008; 134: Haag MD, Hofman A, Koudstaal PJ, Stricker BH, Breteler MM. Statins are associated with a reduced risk of Alzheimer disease regardless of lipophilicity. The Rotterdam Study. J Neurol Neurosurg Psychiatry 2009; 80:

Hiperlipidemiye Güncel Yaklaşım

Hiperlipidemiye Güncel Yaklaşım İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri Sık Görülen Kardiyolojik Sorunlarda Güncelleme Sempozyum Dizisi No: 40 Haziran 2004; s. 69-74 Hiperlipidemiye Güncel Yaklaşım Prof. Dr. Hakan

Detaylı

Prof. Dr. Ramazan Sarı Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı

Prof. Dr. Ramazan Sarı Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı DM TEDAVİSİNDE KOMPLİKASYONLAR DM TEDAVİSİ VE KARDİYOVASKÜLER HASTALIKLAR Prof. Dr. Ramazan Sarı Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı Slide 1 Sunum planı DM ve kardiyovasküler hastalık-riskleri

Detaylı

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Tedavisi: Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Sıklık Yolaçtığı sorunlar Nedenler Kan basıncı hedefleri Tedavi Dünyada Mortalite

Detaylı

Statinlerin Pleotropik Etkileri

Statinlerin Pleotropik Etkileri Orijinal Derleme Makale Original Review Article Statinlerin Pleotropik Etkileri Pleiotropic Effects of Statins Özet Saadet Demirtaş M Bülent Vatan M Akif Çakar Levend Ediş Hüseyin Gündüz Hiperkolesterelomi

Detaylı

ASEMPTOMATİK HİPERÜRİSEMİYİ TEDAVİ EDELİM Mİ? Dr. Elif Arı Bakır Dr. Lütfi Kırdar Kartal EAH Nefroloji Kliniği

ASEMPTOMATİK HİPERÜRİSEMİYİ TEDAVİ EDELİM Mİ? Dr. Elif Arı Bakır Dr. Lütfi Kırdar Kartal EAH Nefroloji Kliniği ASEMPTOMATİK HİPERÜRİSEMİYİ TEDAVİ EDELİM Mİ? Dr. Elif Arı Bakır Dr. Lütfi Kırdar Kartal EAH Nefroloji Kliniği Asemptomatik Hiperürisemi Tanım: Serum ürik asit düzeyinin kristal depolanma hastalığı bulguları

Detaylı

Kolesterol Metabolizması. Prof. Dr. Fidancı

Kolesterol Metabolizması. Prof. Dr. Fidancı Kolesterol Metabolizması Prof. Dr. Fidancı Kolesterol oldukça önemli bir biyolojik moleküldür. Membran yapısında önemli rol oynar. Steroid hormonların ve safra asitlerinin sentezinde öncül maddedir. Diyet

Detaylı

ESANSİYEL HİPERTANSİYONLU HASTALARDA PLAZMA APELİN ve ADMA DÜZEYLERİ

ESANSİYEL HİPERTANSİYONLU HASTALARDA PLAZMA APELİN ve ADMA DÜZEYLERİ ESANSİYEL HİPERTANSİYONLU HASTALARDA PLAZMA APELİN ve ADMA DÜZEYLERİ Çelebi G., 1 Sönmez A., 2 Erdem G., 1 Tapan S., 3 Taşçı İ., 1 Erçin C.N., 4 Doğru T., 4 Kılıç S., 5 Üçkaya G., 2 Yılmaz Mİ., 6 Kutlu

Detaylı

Resüsitasyonda HİPEROKSEMİ

Resüsitasyonda HİPEROKSEMİ Resüsitasyonda HİPEROKSEMİ Prof.Dr.Oktay Demirkıran İ.Ü.Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı Yoğun Bakım Bilim Dalı Acil Yoğun Bakım Ünitesi Avrupa da yaklaşık 700,000/yıl

Detaylı

PERİTON DİYALİZ HASTALARINDA İNFLAMASYON. Dr.Mahmut İlker Yılmaz. 25 Eylül 2010, Antalya

PERİTON DİYALİZ HASTALARINDA İNFLAMASYON. Dr.Mahmut İlker Yılmaz. 25 Eylül 2010, Antalya PERİTON DİYALİZ HASTALARINDA İNFLAMASYON Dr.Mahmut İlker Yılmaz 25 Eylül 2010, Antalya İNFLAMASYON İnflamasyon Kronik inflamasyon İnflamasyon İyi Kötü Çirkin "Her kelimeyi bir şekille anlatan Çincede

Detaylı

Arı sütünün besinsel içeriği aşağıdaki tabloda yer almaktadır

Arı sütünün besinsel içeriği aşağıdaki tabloda yer almaktadır Arı Sütü Arı sütü koyu kıvamda jelatinöz vasıfta olup beyaz-sarı renktedir. Arı sütü için uluslararası üretim standartları bulunmayıp Brezilya, Bulgaristan, Japonya ve İsviçre de uygulanan ulusal standartlar

Detaylı

Prof.Dr. Oktay Ergene. Kardiyoloji Kliniği

Prof.Dr. Oktay Ergene. Kardiyoloji Kliniği Hipertrigliseridemii id i Tedavisi i Prof.Dr. Oktay Ergene İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kardiyoloji Kliniği Hipertrigliseridemi Gelişimiş VLDL Chylomicron Liver Defective Lipolysis Remnants

Detaylı

Romatoid Artrit Patogenezinde SitokinAğı

Romatoid Artrit Patogenezinde SitokinAğı Romatoid Artrit Patogenezinde SitokinAğı Prof. Dr. Ahmet Gül İ. Ü. İstanbul Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Romatoloji Bilim Dalı Romatoid Artrit Kronik simetrik poliartrit q Eklemde İnflammasyon

Detaylı

PERİTON DİYALİZİ HASTALARINDA AKIM ARACILI DİLATASYON VE ASİMETRİK DİMETİLARGİNİN MORTALİTEYİ BELİRLEMEZ

PERİTON DİYALİZİ HASTALARINDA AKIM ARACILI DİLATASYON VE ASİMETRİK DİMETİLARGİNİN MORTALİTEYİ BELİRLEMEZ PERİTON DİYALİZİ HASTALARINDA AKIM ARACILI DİLATASYON VE ASİMETRİK DİMETİLARGİNİN MORTALİTEYİ BELİRLEMEZ Sami Uzun 1, Serhat Karadag 1, Meltem Gursu 1, Metin Yegen 2, İdris Kurtulus 3, Zeki Aydin 4, Ahmet

Detaylı

NİTRİK OKSİT, DONÖRLERİ VE İNHİBİTÖRLERİ. Dr. A. Gökhan AKKAN

NİTRİK OKSİT, DONÖRLERİ VE İNHİBİTÖRLERİ. Dr. A. Gökhan AKKAN NİTRİK OKSİT, DONÖRLERİ VE İNHİBİTÖRLERİ Dr. A. Gökhan AKKAN 1976 Moncada 1980 Furchgott ve Zawadzki (1998 Nobel Tıp Ödülü) EDRF = Endothelium- derived relaxing factor 1987 EDRF = NO Sentezi NOS L- Arginin

Detaylı

Endotel disfonksiyonuna genel bir bakış

Endotel disfonksiyonuna genel bir bakış Endotel disfonksiyonuna genel bir bakış Prof. Dr. A. Tuncay Demiryürek Gaziantep Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Farmakoloji Anabilim Dalı TFD-Trabzon Ekim 2007 Endotel Endotel tabakası, - fiziksel bariyer

Detaylı

KORONER ARTER HASTALIĞINDA BETA BLOKERLER GÖZDEN DÜŞÜYOR MU?

KORONER ARTER HASTALIĞINDA BETA BLOKERLER GÖZDEN DÜŞÜYOR MU? KORONER ARTER HASTALIĞINDA BETA BLOKERLER GÖZDEN DÜŞÜYOR MU? TABİ Kİ HAYIR, HER HASTAYA VERMELİYİZ DR. SABRİ DEMİ RCAN Beta Blokerler Adrenerjik reseptörler katekolaminler tarafından stimüle edilen G-protein

Detaylı

Yeni Tanı Hipertansiyon Hastalarında Tiyol Disülfid Dengesi

Yeni Tanı Hipertansiyon Hastalarında Tiyol Disülfid Dengesi Yeni Tanı Hipertansiyon Hastalarında Tiyol Disülfid Dengesi İhsan Ateş 1, Nihal Özkayar 2,Bayram İnan 1, F. Meriç Yılmaz 3, Canan Topçuoğlu 3, Özcan Erel 4, Fatih Dede 2, Nisbet Yılmaz 1 1 Ankara Numune

Detaylı

Kardiyovasküler olayların önlenmesinde statinler. Dr. Sadi GÜLEÇ Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı

Kardiyovasküler olayların önlenmesinde statinler. Dr. Sadi GÜLEÇ Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Kardiyovasküler olayların önlenmesinde statinler Dr. Sadi GÜLEÇ Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Cleveland, Ohio/ABD, Kasım 1998 Kaza notları: 2 kişi olay anında, 1 kişi hastanede

Detaylı

IX. BÖLÜM KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU ULUSAL TEDAVİ KILAVUZU 2011

IX. BÖLÜM KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU ULUSAL TEDAVİ KILAVUZU 2011 ULUSAL TEDAVİ KILAVUZU 2011 KRONİK HASTALIK ANEMİSİ IX. BÖLÜM TANI VE TEDAVİ KILAVUZU KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU GİRİŞ VE TANIM Kronik

Detaylı

Bir ARB Olarak Olmesartan. Prof. Dr. Tevfik Ecder İstanbul Bilim Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı

Bir ARB Olarak Olmesartan. Prof. Dr. Tevfik Ecder İstanbul Bilim Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı Bir ARB Olarak Olmesartan Prof. Dr. Tevfik Ecder İstanbul Bilim Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı PatenT (Prevalence, awareness, treatment and control of hypertension

Detaylı

Renin-Angiotensin System Blockers May Prolong Survival of Metastatic Non-Small Cell Lung Cancer Patients Receiving Erlotinib

Renin-Angiotensin System Blockers May Prolong Survival of Metastatic Non-Small Cell Lung Cancer Patients Receiving Erlotinib Medicine (Baltimore). 2015 Jun;94(22):e887. doi: 10.1097/MD.0000000000000887. Renin-Angiotensin System Blockers May Prolong Survival of Metastatic Non-Small Cell Lung Cancer Patients Receiving Erlotinib

Detaylı

ELEKTİF OLGULARDA ANTİTROMBOSİT,ANTİTROMBİN TEDAVİ STRATEJİSİ

ELEKTİF OLGULARDA ANTİTROMBOSİT,ANTİTROMBİN TEDAVİ STRATEJİSİ ELEKTİF OLGULARDA ANTİTROMBOSİT,ANTİTROMBİN TEDAVİ STRATEJİSİ Doç.Dr.B.Yılmaz CİNGÖZBAY GATA HAYDARPAŞA EĞİTİM HASTANESİ KARDİYOLOJİ SERVİSİ İSTANBUL İSTANBUL GİRİŞİMSEL KARDİYOLOJİ KURSU 11 Haziran 2011

Detaylı

Kolesterol Metabolizması. Yrd. Doç. Dr. Bekir Engin Eser Zirve Üniversitesi EBN Tıp Fakültesi Tıbbi Biyokimya A.B.D.

Kolesterol Metabolizması. Yrd. Doç. Dr. Bekir Engin Eser Zirve Üniversitesi EBN Tıp Fakültesi Tıbbi Biyokimya A.B.D. Kolesterol Metabolizması Yrd. Doç. Dr. Bekir Engin Eser Zirve Üniversitesi EBN Tıp Fakültesi Tıbbi Biyokimya A.B.D. Steroidler Steroidlerin yapı taşı birbirine yapışık 4 halkalı karbon iskelehdir, bu yapı

Detaylı

Kadınlarda Koroner Bypass Operasyonunun Özellikleri ve Sonuçları

Kadınlarda Koroner Bypass Operasyonunun Özellikleri ve Sonuçları Kadınlarda Koroner Bypass Operasyonunun Özellikleri ve Sonuçları DOÇ. DR. GÖKÇEN ORHAN Dr. Siyami Ersek Göğüs Kalp Damar Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi İSTANBUL Euroscore risk sınflaması STS risk

Detaylı

İkincil korunmada atorvastatin

İkincil korunmada atorvastatin Türk Kardiyol Dern Arş - Arch Turk Soc Cardiol 2009;37 Suppl 2:23-28 23 İkincil korunmada atorvastatin Atorvastatin in secondary prevention Dr. Zeki Öngen, Dr. Yeşim Yılmaz, 1 Dr. Bilgehan Karadağ İstanbul

Detaylı

Damar hastalıkları. Dr. Sadi GÜLEÇ. Kardiyoloji Anabilim Dalı

Damar hastalıkları. Dr. Sadi GÜLEÇ. Kardiyoloji Anabilim Dalı Damar hastalıkları Dr. Sadi GÜLEÇ Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Damar hastalıkları At Arterler Venler - Koroner arterler - Koroner venler - Serebral arterler - Hepatik venler

Detaylı

ENDOTEL VE BİYOKİMYASAL MOLEKÜLLER

ENDOTEL VE BİYOKİMYASAL MOLEKÜLLER ENDOTEL VE BİYOKİMYASAL MOLEKÜLLER Endotel Damar duvarı ve dolaşan kan arasında tek sıra endotel hücresinden oluşan işlevsel bir organdır Endotel en büyük endokrin organdır 70 kg lik bir kişide, kalp kitlesix5

Detaylı

Kardiyovasküler hastalıklardan korunmak için 5 önemli neden :

Kardiyovasküler hastalıklardan korunmak için 5 önemli neden : 2008 İskemik Kalp Hastalıklarında Primer ve Sekonder Korunma Doç. Dr. Mehdi Zoghi Kardiyovasküler hastalıklardan korunmak için 5 önemli neden : 1. Kardiyovasküler hastalıklar (KVH) erken ölümlerin başlıca

Detaylı

Koroner Check Up; Coronary risk profile; Koroner kalp hastalıkları risk testi; Lipid profili;

Koroner Check Up; Coronary risk profile; Koroner kalp hastalıkları risk testi; Lipid profili; KORONER RİSK TESTİ Koroner Check Up; Coronary risk profile; Koroner kalp hastalıkları risk testi; Lipid profili; Koroner kalp hastalıklarına yol açan kolesterol ve lipit testleridir. Koroner risk testleri

Detaylı

YARA İYİLEŞMESİ. Yrd.Doç.Dr. Burak Veli Ülger

YARA İYİLEŞMESİ. Yrd.Doç.Dr. Burak Veli Ülger YARA İYİLEŞMESİ Yrd.Doç.Dr. Burak Veli Ülger YARA Doku bütünlüğünün bozulmasıdır. Cerrahi ya da travmatik olabilir. Akut Yara: Onarım süreci düzenli ve zamanında gelişir. Anatomik ve fonksiyonel bütünlük

Detaylı

DİYALİZ HASTASINDA STATİN KULLANIMI

DİYALİZ HASTASINDA STATİN KULLANIMI DİYALİZ HASTASINDA STATİN KULLANIMI Dr. Aydın TÜRKMEN İstanbul Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı 15 Mayıs 2009-Antalya HİPERLİPİDEMİ Kardiyovasküler risk faktörü Önemli mortalite belirleyicisi KBY Hiperlipidemi

Detaylı

Tam revaskülarizasyonda CABG standart tedavidir

Tam revaskülarizasyonda CABG standart tedavidir Tam revaskülarizasyonda CABG standart tedavidir Dr. Cem Alhan XVI. Ulusal Kongre, 19-22 Mayıs, Eskişehir Changing patterns of initial treatment selection among medical therapy (MED, yellow line), percutaneous

Detaylı

STATİNLERİN TİROİD MORFOLOJİSİ OTOİMMUNİTE VE FONKSİYONLARI ÜZERİNE ETKİLERİ

STATİNLERİN TİROİD MORFOLOJİSİ OTOİMMUNİTE VE FONKSİYONLARI ÜZERİNE ETKİLERİ BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ İÇ HASTALIKLARI ANABİLİM DALI ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA HASTALIKLARI BİLİM DALI STATİNLERİN TİROİD MORFOLOJİSİ OTOİMMUNİTE VE FONKSİYONLARI ÜZERİNE ETKİLERİ YAN DAL

Detaylı

YAŞLI HASTALARDA HİPERLİPİDEMİ VE TEDAVİ YÖNTEMLERİ. Serkan ÖZTÜRK Merih KUTLU HYPERLIPIDEMA IN OLDER PATIENTS AND METHODS OF TREATMENT METHODS

YAŞLI HASTALARDA HİPERLİPİDEMİ VE TEDAVİ YÖNTEMLERİ. Serkan ÖZTÜRK Merih KUTLU HYPERLIPIDEMA IN OLDER PATIENTS AND METHODS OF TREATMENT METHODS YAŞLI HASTALARDA HİPERLİPİDEMİ VE TEDAVİ YÖNTEMLERİ ÖZ Özel Sayı 2, 2010 (41-46) Serkan ÖZTÜRK Merih KUTLU Dünyada yaşlı nüfus giderek artmaktadır. Yaşlanma ile birlikte kardiyovasküler (KV) hastalıklar

Detaylı

Hipertansiyon Tedavisinde Güncel Yaklaşımlar-2014. Dr. Mehmet KANBAY Nefroloji B.D. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Tıp Fakültesi

Hipertansiyon Tedavisinde Güncel Yaklaşımlar-2014. Dr. Mehmet KANBAY Nefroloji B.D. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Hipertansiyon Tedavisinde Güncel Yaklaşımlar-2014 Dr. Mehmet KANBAY Nefroloji B.D. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Kontrolsüz Hipertansiyonun Bedeli SVO geçiren hastaların.. J Rendon et al.,

Detaylı

ANEMİYE YAKLAŞIM. Dr Sim Kutlay

ANEMİYE YAKLAŞIM. Dr Sim Kutlay ANEMİYE YAKLAŞIM Dr Sim Kutlay KBH da Demir Eksikliği Nedenleri Gıda ile yetersiz demir alımı Üremiye bağlı anoreksi,düşük proteinli (özellikle hayvansal) diyetler Artmış demir kullanımı Eritropoez stimule

Detaylı

Doripenem: Klinik Uygulamadaki Yeri

Doripenem: Klinik Uygulamadaki Yeri Doripenem: Klinik Uygulamadaki Yeri Prof. Dr. Haluk ERAKSOY İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Yeni Antimikrobik Sayısı Azalmaktadır

Detaylı

JNC 8 göre Hipertansif Hastanın Tedavide Kan Basıncı Hedefi Ne Olmalı

JNC 8 göre Hipertansif Hastanın Tedavide Kan Basıncı Hedefi Ne Olmalı JNC 8 göre Hipertansif Hastanın Tedavide Kan Basıncı Hedefi Ne Olmalı Prof. Dr. Bülent ALTUN Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı Dünyada Hipertansiyon

Detaylı

Dr. Semih Demir. Tez Danışmanı. Doç.Dr.Barış Önder Pamuk

Dr. Semih Demir. Tez Danışmanı. Doç.Dr.Barış Önder Pamuk T.C. İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ İÇ HASTALIKLARI KLİNİĞİ GEÇİRİLMİŞ GESTASYONEL DİYABETES MELLİTUS ÖYKÜSÜ OLAN BİREYLERDE ANJİOPOETİN BENZERİ PROTEİN-2 ( ANGPTL-2

Detaylı

İÇ HASTALIKLARI 1.GÜN

İÇ HASTALIKLARI 1.GÜN İÇ HASTALIKLARI 1.GÜN 08.15-09.00 Genel muayene semiyolojisi N.YILMAZ SELÇUK 09.15-10.00 Genel muayene semiyolojisi N.YILMAZ SELÇUK 10.15-11.00 Kardiyovasküler sistem semiyolojisi M.YEKSAN 11.15-12.00

Detaylı

Gayrettepe Florence Nightingale Hastanesi

Gayrettepe Florence Nightingale Hastanesi Gayrettepe Florence Nightingale Hastanesi Diyabet ve Hızlandırılmış Ateroskleroz Statinler fibratlar 49. ULUSAL DiYABET KONGRESi. 20-Nisan-2013-Antalya Prof.Dr.M.Sait Gönen Endokrinoloji ve Metabolizma

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAKTA DİYABETİK AYAK İNFEKSİYONLARI EPİDEMİYOLOJİSİ VE ÖNEMİ. Doç. Dr. Serap Çifçili Marmara Üniversitesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı

BİRİNCİ BASAMAKTA DİYABETİK AYAK İNFEKSİYONLARI EPİDEMİYOLOJİSİ VE ÖNEMİ. Doç. Dr. Serap Çifçili Marmara Üniversitesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı BİRİNCİ BASAMAKTA DİYABETİK AYAK İNFEKSİYONLARI EPİDEMİYOLOJİSİ VE ÖNEMİ Doç. Dr. Serap Çifçili Marmara Üniversitesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı BİRİNCİ BASAMAKTA GÜNCEL DURUM > 6330 Aile Sağlığı Merkezi

Detaylı

TÜMÖR ANJiYOGENEZİ TUMOR ANGIOGENESIS. Reha Aydın. İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi

TÜMÖR ANJiYOGENEZİ TUMOR ANGIOGENESIS. Reha Aydın. İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi TÜMÖR ANJiYOGENEZİ TUMOR ANGIOGENESIS Reha Aydın İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi TÜMÖR ANJiYOGENEZİ TUMOR ANGIOGENESIS Reha Aydın, İstanbul Üniversitesi, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Türkçe

Detaylı

Homeostaz. Pıhtılaşma Sisteminin Fizyolojisi ve Farmakolojik Modülasyonu. Serin proteaz 27.09.2014

Homeostaz. Pıhtılaşma Sisteminin Fizyolojisi ve Farmakolojik Modülasyonu. Serin proteaz 27.09.2014 Homeostaz Pıhtılaşma Sisteminin Fizyolojisi ve Farmakolojik Modülasyonu Dr. M. Cem Ar İç Hastalıkları Anabilim Dalı Hematoloji Bilim Dalı Yaşamın devamını sağlamak için organizmanın düzenleyici sistemler

Detaylı

Hipertansiyon Tedavisinde Kan Basıncı Ölçümü: Evde mi? Ofiste mi? Ambulatuar mı?

Hipertansiyon Tedavisinde Kan Basıncı Ölçümü: Evde mi? Ofiste mi? Ambulatuar mı? Hipertansiyon Tedavisinde Kan Basıncı Ölçümü: Evde mi? Ofiste mi? Ambulatuar mı? Dr. Hasan Micozkadıoğlu Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı Logan et al. J Hypertens 2008;26:446-452

Detaylı

Metabolik sendromlu hastalarda statin tedavisinin inflamasyon üzerine etkisi

Metabolik sendromlu hastalarda statin tedavisinin inflamasyon üzerine etkisi 26 Türk Kardiyol Dern Arş - Arch Turk Soc Cardiol 2009;37(1):26-34 Metabolik sendromlu hastalarda statin tedavisinin inflamasyon üzerine etkisi The effect of statin treatment on inflammation in patients

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. İlyas Yolbaş Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları ABD

Yrd. Doç. Dr. İlyas Yolbaş Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları ABD Yrd. Doç. Dr. İlyas Yolbaş Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları ABD KOMPLEMAN SİSTEMİ Kompleman sistem, (Compleman system) veya tamamlayıcı sistem, bir canlıdan patojenlerin temizlenmesine yardım eden biyokimyasal

Detaylı

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011 Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri Sena Aydın 0341110011 PATOFİZYOLOJİ Fizyoloji, hücre ve organların normal işleyişini incelerken patoloji ise bunların normalden sapmasını

Detaylı

Birinci Dönem Zorunlu Göğüs Hastalıkları veya Halk Sağlığı AD Yok Teorik Kürsü Dersi (45 dakika)

Birinci Dönem Zorunlu Göğüs Hastalıkları veya Halk Sağlığı AD Yok Teorik Kürsü Dersi (45 dakika) TÜTÜN ENDÜSTRİSİ VE GENÇLİK Birinci Dönem Göğüs Hastalıkları veya Halk Sağlığı AD Teorik Kürsü Dersi (45 dakika) Tütün endüstrisinin gençler üzerinden tütün tüketimini artırmaya yönelik çalışmaları hakkında

Detaylı

BCC DE GÜNCEL Prof. Dr. Kamer GÜNDÜZ

BCC DE GÜNCEL Prof. Dr. Kamer GÜNDÜZ BCC DE GÜNCEL Prof. Dr. Kamer GÜNDÜZ Celal Bayar Üniversitesi Deri ve Zührevi Hastalıklar Anabilim Dalı-MANİSA Bazal Hücreli Kanser (BCC) 1827 - Arthur Jacob En sık rastlanan deri kanseri (%70-80) Açık

Detaylı

Malnutrisyon ve İnflamasyonun. Hasta Ötiroid Sendromu Gelişimine imine Etkisi

Malnutrisyon ve İnflamasyonun. Hasta Ötiroid Sendromu Gelişimine imine Etkisi Sürekli Ayaktan Periton Diyalizi Hastalarında Malnutrisyon ve İnflamasyonun Hasta Ötiroid Sendromu Gelişimine imine Etkisi Ebru Karcı, Erkan Dervişoğlu lu, Necmi Eren, Betül Kalender Kocaeli Üniversitesi,

Detaylı

Metabolik Sendrom Tanı Tedavi Dr. Abdullah Okyay

Metabolik Sendrom Tanı Tedavi Dr. Abdullah Okyay Metabolik Sendrom Tanı Tedavi Dr. Abdullah Okyay Metabolik Sendrom İnsülin direnci (İR) zemininde ortaya çıkan Abdominal obesite Bozulmuş glukoz toleransı (BGT) veya DM HT Dislipidemi Enflamasyon, endotel

Detaylı

JNC 8; HiPERTANSİF HASTANIN AKILCI YÖNETİMİ

JNC 8; HiPERTANSİF HASTANIN AKILCI YÖNETİMİ JNC 8; HiPERTANSİF HASTANIN AKILCI YÖNETİMİ Hangi antihipertansifler kullanılmalı? Dr. Celalettin USALAN JNC-8 HT KILAVUZU JNC-7; 2003.. And then we wait and wait JNC kılavuzları JNC7 Non-sistematik analiz

Detaylı

POLİKİSTİK OVER SENDROMU VE GENİTAL KANSER İLİŞKİSİ

POLİKİSTİK OVER SENDROMU VE GENİTAL KANSER İLİŞKİSİ POLİKİSTİK OVER SENDROMU VE GENİTAL KANSER İLİŞKİSİ Prof. Dr. Fırat ORTAÇ Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum AD. Jinekolojik Onkoloji Departmanı Polikistik Over Sendromu(PKOS)

Detaylı

PERİFERİK ARTER HASTALIĞI. Dr Sim Kutlay

PERİFERİK ARTER HASTALIĞI. Dr Sim Kutlay PERİFERİK ARTER HASTALIĞI Dr Sim Kutlay ENDOTEL Nitrik oksit Endotelin-1 Anjiotensin II Nitrik oksit NF-kB aktivasyonu Anjiotensin II Aktivatör protein-1 aktivasyonu Nitrik oksit Doku faktörü Plazminojen

Detaylı

NEFROTİK SENDROM. INTERN DR. H.RUMEYSA DAĞ Eylül 2013

NEFROTİK SENDROM. INTERN DR. H.RUMEYSA DAĞ Eylül 2013 NEFROTİK SENDROM INTERN DR. H.RUMEYSA DAĞ Eylül 2013 NEFROTİK SENDROM NEDİR? Nefrotik sendrom ; proteinüri (günde 3.5gr/gün/1.73 m2), hipoalbüminemi (

Detaylı

Kanser Tedavisi: Günümüz

Kanser Tedavisi: Günümüz KANSER TEDAVİSİNDE MOLEKÜLER HEDEFLER Doç. Dr. Işık G. YULUĞ Bilkent Üniversitesi Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü yulug@fen.bilkent.edu.tr Kanser Tedavisi: Günümüz Geleneksel sitotoksik ilaçlar ve

Detaylı

Prof. Dr. Binali MAVİTAŞ Dicle Üniverstiesi Tıp Fakültesi Kalp ve Damar Cerrahisi A.D.

Prof. Dr. Binali MAVİTAŞ Dicle Üniverstiesi Tıp Fakültesi Kalp ve Damar Cerrahisi A.D. Prof. Dr. Binali MAVİTAŞ Dicle Üniverstiesi Tıp Fakültesi Kalp ve Damar Cerrahisi A.D. Endotel zedelenmesi ATEROSKLEROZ Monositlerin intimaya göçü Lipid yüklü makrofajlar Sitokinler İntimaya kas h. göçü

Detaylı

KRONİK AMR TEDAVİ EDİLMELİ Mİ? EVET DR. ÜLKEM ÇAKIR ACIBADEM ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

KRONİK AMR TEDAVİ EDİLMELİ Mİ? EVET DR. ÜLKEM ÇAKIR ACIBADEM ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ + KRONİK AMR TEDAVİ EDİLMELİ Mİ? EVET DR. ÜLKEM ÇAKIR ACIBADEM ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ + RENAL ALLOGREFTİN UZUN DÖNEM SAĞKALIMI 1 yıllık sağkalım %95 5 yıllık sağkalım %80 10 yıllık sağkalım %50 USRDS,

Detaylı

İnfeksiyonlu Hastada Antidiyabetik Tedavi İlkeleri

İnfeksiyonlu Hastada Antidiyabetik Tedavi İlkeleri İnfeksiyonlu Hastada Antidiyabetik Tedavi İlkeleri Doç. Dr. Mehmet Uzunlulu İstanbul Medeniyet Üniversitesi Göztepe EAH, İç Hastalıkları Kliniği Sunum akışı Kılavuzlar ışığında; Glisemik tanımlamalar ve

Detaylı

İÇ HASTALIKLARI. 2.GÜN 08.15-09.00 Üriner sistem semiyolojisi N.Y. SELÇUK 09.15-10.00 Üriner sistem semiyolojisi N.Y. SELÇUK

İÇ HASTALIKLARI. 2.GÜN 08.15-09.00 Üriner sistem semiyolojisi N.Y. SELÇUK 09.15-10.00 Üriner sistem semiyolojisi N.Y. SELÇUK 1.GÜN 08.15-09.00 Genel muayene semiyolojisi N.Y. SELÇUK 09.15-10.00 Genel muayene semiyolojisi N.Y. SELÇUK 2.GÜN 08.15-09.00 Üriner sistem semiyolojisi N.Y. SELÇUK 09.15-10.00 Üriner sistem semiyolojisi

Detaylı

FEN kurs 2009 risk değerlendirmesi

FEN kurs 2009 risk değerlendirmesi FEN kurs 2009 risk değerlendirmesi Prof. Dr. Volkan Korten Marmara Üniversitesi Tıp T p Fakültesi İnfeksiyon Hastalıklar kları ve Klinik Mikro. ABD. Risk? Başlangıç tedavisine yanıtsızlık değil. Ciddi

Detaylı

Hipertansiyon. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı. Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015

Hipertansiyon. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı. Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015 Hipertansiyon HT Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015 Bu sunum Arş. Gör. Dr. Neslihan Yukarıkır ve Arş. Gör. Dr. Dilber Deryol Nacar

Detaylı

Çocukta Analjezik Antipiretik Kullanımı

Çocukta Analjezik Antipiretik Kullanımı Çocukta Analjezik Antipiretik Kullanımı Doç. Dr. Betül ULUKOL AKBULUT Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Sosyal Pediatri Bilim Dalı Ateş Hipotalamik set-point in yükselmesi Çevre ısısının çok artması Ektodermal

Detaylı

RENAL ARTER DARLIĞI VE HİPERTANSİYON TEDAVİSİ Medikal tedavi daha iyi

RENAL ARTER DARLIĞI VE HİPERTANSİYON TEDAVİSİ Medikal tedavi daha iyi RENAL ARTER DARLIĞI VE HİPERTANSİYON TEDAVİSİ Medikal tedavi daha iyi Dr. Halil Yazıcı İstanbul Tıp Fakültesi, Nefroloji Bilim Dalı Renal arter stenozu Anatomik bir tanı Asemptomatik Renovasküler hipertansiyon

Detaylı

TAURİNİN İSKEMİ REPERFÜZYON HASARINDA MMP-2, MMP-9 VE İLİŞKİLİ SİNYAL İLETİ YOLAĞI ÜZERİNE ETKİLERİ

TAURİNİN İSKEMİ REPERFÜZYON HASARINDA MMP-2, MMP-9 VE İLİŞKİLİ SİNYAL İLETİ YOLAĞI ÜZERİNE ETKİLERİ TAURİNİN İSKEMİ REPERFÜZYON HASARINDA MMP-2, MMP-9 VE İLİŞKİLİ SİNYAL İLETİ YOLAĞI ÜZERİNE ETKİLERİ CEMRE URAL 1, ZAHİDE ÇAVDAR 1, ASLI ÇELİK 2, ŞEVKİ ARSLAN 3, GÜLSÜM TERZİOĞLU 3, SEDA ÖZBAL 5, BEKİR

Detaylı

Transfüzyon İlişkili Akut Akciğer Hasarı Prof.Dr.İdil YENİCESU Gazi Üniversitesi- Tıp Fakültesi

Transfüzyon İlişkili Akut Akciğer Hasarı Prof.Dr.İdil YENİCESU Gazi Üniversitesi- Tıp Fakültesi Transfüzyon İlişkili Akut Akciğer Hasarı Prof.Dr.İdil YENİCESU Gazi Üniversitesi- Tıp Fakültesi Tarihçe Sıklık Tanım Mekanizma Klinik Tedavi Prognoz Önlemler Akış 2/4/2010 KMTD-2009-ANTALYA 2 I. TARİHÇE

Detaylı

HİPOGLİSEMİNİN KOMPLİKASYONLARI

HİPOGLİSEMİNİN KOMPLİKASYONLARI HİPOGLİSEMİNİN KOMPLİKASYONLARI Prof. Dr. Reyhan ERSOY Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı HİPOGLİSEMİ VE DİYABETES MELLİTUS Hipoglisemi Diyabetes

Detaylı

ATEROSKLEROZ, AKUT KORONER SENDROMLAR VE PERKÜTAN KORONER GİRİŞİMLERDE STATİNLER

ATEROSKLEROZ, AKUT KORONER SENDROMLAR VE PERKÜTAN KORONER GİRİŞİMLERDE STATİNLER 12 TGKD Cilt 10, Sayı1 ATEROSKLEROZ, AKUT KORONER SENDROMLAR VE PERKÜTAN KORONER GİRİŞİMLERDE STATİNLER Prof.Dr. Mustafa Şan, Uzm.Dr. Akın Ateş Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim

Detaylı

Chapter 10. Summary (Turkish)-Özet

Chapter 10. Summary (Turkish)-Özet Chapter 10 Summary (Turkish)-Özet Özet Vücuda alınan enerjinin harcanandan fazla olması durumunda ortaya çıkan obezite, günümüzde tüm dünyada araştırılan sağlık sorunlarından birisidir. Obezitenin görülme

Detaylı

Kolesterol gerçekleri. Dr. Güçlü Ildız drgucluildiz@hotmail.com www.beyindoktoru.com

Kolesterol gerçekleri. Dr. Güçlü Ildız drgucluildiz@hotmail.com www.beyindoktoru.com Kolesterol gerçekleri Dr. Güçlü Ildız drgucluildiz@hotmail.com www.beyindoktoru.com Damar yapısını bozan sistemin adı ALLOSTAZ dır. Allostaz sisteminin oluşması için öncelikle vücudun çalışma düzeninin

Detaylı

MEME KANSERİ HASTALARINDA JAM-A VE LFA-1 GEN VARYASYONLARININ ETKİSİNİN İNCELENMESİ

MEME KANSERİ HASTALARINDA JAM-A VE LFA-1 GEN VARYASYONLARININ ETKİSİNİN İNCELENMESİ MEME KANSERİ HASTALARINDA JAM-A VE LFA-1 GEN VARYASYONLARININ ETKİSİNİN İNCELENMESİ Bengü TOKAT, 1,2 Deniz KANCA, Tülin ÖZTÜRK, M.Fatih SEYHAN, Zerrin CALAY, Şennur İLVAN, Özlem KURNAZ-GÖMLEKSİZ, Hülya

Detaylı

Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği En İyi Genç Araştırıcı Ödülü-2011

Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği En İyi Genç Araştırıcı Ödülü-2011 Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği En İyi Genç Araştırıcı Ödülü-2011 Dr. Serhat IŞIK 13.10.2011 TİROİD PARATİROİD TİROİD PARATİROİD TİROİD PARATİROİD TİROİD PARATİROİD TİROİD PARATİROİD TİROİD

Detaylı

Atrial Fibrilasyon dan Gerçek Kesitler: WATER (Warfarin in Therapeutic Range) Registry den İlk Sonuçlar

Atrial Fibrilasyon dan Gerçek Kesitler: WATER (Warfarin in Therapeutic Range) Registry den İlk Sonuçlar Atrial Fibrilasyon dan Gerçek Kesitler: WATER (Warfarin in Therapeutic Range) Registry den İlk Sonuçlar 1. Ege Üniversitesi İlaç Geliştirme Ve Farmakokinetik Araştırma-Uygulama Merkezi (ARGEFAR) 2. Central

Detaylı

HUMAN ALBÜMİN Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu Finansal Analiz Daire Başkanlığı Mali Hizmetler Kurum Başkan Yardımcılığı

HUMAN ALBÜMİN  Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu Finansal Analiz Daire Başkanlığı Mali Hizmetler Kurum Başkan Yardımcılığı HUMAN ALBÜMİN 2013 yılında Stok Takip ve Analiz Daire Başkanlığınca ilaç tasarrufuna teşvik etmek ve maliyetini azaltmak amacıyla Human Albümin çalışması yapılmıştır. ALBUMİN NEDİR? Albumin karaciğerde

Detaylı

Nöroloji Yoğun Bakım Hastasında Nutrisyon Desteği. Doç.Dr.Ethem Murat Arsava Hacettepe Üniversitesi Nöroloji Anabilim Dalı

Nöroloji Yoğun Bakım Hastasında Nutrisyon Desteği. Doç.Dr.Ethem Murat Arsava Hacettepe Üniversitesi Nöroloji Anabilim Dalı Nöroloji Yoğun Bakım Hastasında Nutrisyon Desteği Doç.Dr.Ethem Murat Arsava Hacettepe Üniversitesi Nöroloji Anabilim Dalı Nörolojik Yoğun Bakımda Nutrisyon Nörolojik hasta grubuna ait çalışma sayısı sınırlı

Detaylı

Taraf tutma (Bias) önlenmiş

Taraf tutma (Bias) önlenmiş Hamdi Akan Ankara Tıp Fakültesi Hematoloji Bilim Dalı hamdiakan@gmail.com 23 Ocak 2015 Toplumu iyi temsil ediyor = Hasta sayısı Doğru tasarım ve metodoloji Taraf tutma (Bias) önlenmiş Sağlam istatistik

Detaylı

HEMODİYALİZE GEÇ BAŞLAMAK GEREKLİDİR. Dr. Rümeyza Kazancıoğlu Bezmialem Vakıf Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı

HEMODİYALİZE GEÇ BAŞLAMAK GEREKLİDİR. Dr. Rümeyza Kazancıoğlu Bezmialem Vakıf Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı HEMODİYALİZE GEÇ BAŞLAMAK GEREKLİDİR Dr. Rümeyza Kazancıoğlu Bezmialem Vakıf Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı DİYALİZ BAŞLANGICI SDBY hastalarında o Malnütrisyon o Hipervolemi o Kanama o

Detaylı

VIII. FAKTÖR XII EKSİKLİĞİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU BÖLÜM ULUSAL TANI VE TEDAVİ KILAVUZU 2013

VIII. FAKTÖR XII EKSİKLİĞİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU BÖLÜM ULUSAL TANI VE TEDAVİ KILAVUZU 2013 ULUSAL TANI VE TEDAVİ KILAVUZU 2013 FAKTÖR XII EKSİKLİĞİ VIII. BÖLÜM TANI VE TEDAVİ KILAVUZU KALITSAL FAKTÖR XII EKSİKLİĞİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU FAKTÖR XII EKSİKLİĞİ Dr. M. Cem Ar ve THD Hemofili Bilimsel

Detaylı

Hemodiyaliz hastalarında biyokimyasal ölçümler: Patolojik değerler için ne yapılmalı? LİPİDLER. Prof. Dr. Mansur Kayataş. Cumhuriyet Üniversitesi

Hemodiyaliz hastalarında biyokimyasal ölçümler: Patolojik değerler için ne yapılmalı? LİPİDLER. Prof. Dr. Mansur Kayataş. Cumhuriyet Üniversitesi Hemodiyaliz hastalarında biyokimyasal ölçümler: Patolojik değerler için ne yapılmalı? LİPİDLER Prof. Dr. Mansur Kayataş Cumhuriyet Üniversitesi Nefroloji Bilim Dalı / Sivas 29. Ulusal Nefroloji Hipertansiyon

Detaylı

PCOS ve GEBELİK KOMPLİKASYONLARI. Prof. Dr. Nazan Başak Yıldırım Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum A.D.

PCOS ve GEBELİK KOMPLİKASYONLARI. Prof. Dr. Nazan Başak Yıldırım Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum A.D. PCOS ve GEBELİK KOMPLİKASYONLARI Prof. Dr. Nazan Başak Yıldırım Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum A.D. PCOS hiperandrojenism, anovulasyon, overde polikistik görünüm Obezite

Detaylı

86. Doğum eylemi süresince fetal başın yaptığı eksternal rotasyon hareketi hangi aşamada gerçekleşir?

86. Doğum eylemi süresince fetal başın yaptığı eksternal rotasyon hareketi hangi aşamada gerçekleşir? 86. Doğum eylemi süresince fetal başın yaptığı eksternal rotasyon hareketi hangi aşamada gerçekleşir? A) Angajman B) Pelvik girimden geçiş C) Orta pelvise giriş D) Pelvik çıkım düzlemine giriş E) Omuz

Detaylı

FOSFOR DENGESİ ve HİPERFOSFATEMİNİN KLİNİK SONUÇLARI

FOSFOR DENGESİ ve HİPERFOSFATEMİNİN KLİNİK SONUÇLARI FOSFOR DENGESİ ve HİPERFOSFATEMİNİN KLİNİK SONUÇLARI Dr. Dilek TORUN Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı 13-17 Kasım 2013 30. Ulusal Nefroloji Hipertansiyon Diyaliz ve Transplantasyon

Detaylı

VİTAMİN D VE DİYABET. Prof.Dr. Dilek Gogas Yavuz Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma BD

VİTAMİN D VE DİYABET. Prof.Dr. Dilek Gogas Yavuz Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma BD VİTAMİN D VE DİYABET Prof.Dr. Dilek Gogas Yavuz Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma BD Nedenler VİTAMİN D EKSİKLİĞİ Sonuçlar Şizafreni- depresyon İlaçlar Steroid Rifampin Güneş

Detaylı

Cerrahi Hastada Beslenme ve Metabolizma. Prof.Dr. İsmail Hamzaoğlu

Cerrahi Hastada Beslenme ve Metabolizma. Prof.Dr. İsmail Hamzaoğlu Cerrahi Hastada Beslenme ve Metabolizma Prof.Dr. İsmail Hamzaoğlu Travma ve cerrahiye ilk yanıt Total vücut enerji harcaması artar Üriner nitrojen atılımı azalır Hastanın ilk resüsitasyonundan sonra Artmış

Detaylı

ROMATİZMAL HASTALIKLARDA SİTOKİN HEDEFLİ TEDAVİLER

ROMATİZMAL HASTALIKLARDA SİTOKİN HEDEFLİ TEDAVİLER ROMATİZMAL HASTALIKLARDA SİTOKİN HEDEFLİ TEDAVİLER H. Direskeneli Marmara Tıp Fakültesi Romatoloji Bilim Dalı İnflamasyon Doku Yanıtı (McInnes, Nature Clin Prac Rheumatol 2005; 31) RA da Sitokin Ağı (Firestein,

Detaylı

DİYALİZ HASTALARINDA ENFEKSİYON. Dr. Alpay Azap Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD

DİYALİZ HASTALARINDA ENFEKSİYON. Dr. Alpay Azap Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD DİYALİZ HASTALARINDA ENFEKSİYON ve BAĞIŞIKLAMA Dr. Alpay Azap Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD Neden önemli? Mortalite Maliyet Yaşam kalitesi KBY hastalarında

Detaylı

Cisplatine Bağlı Akut Böbrek Yetersizliğinde İnterleukin-33 ün Rolü. Uzm. Dr. Kültigin Türkmen S.Ü.M.T.F Nefroloji B.D

Cisplatine Bağlı Akut Böbrek Yetersizliğinde İnterleukin-33 ün Rolü. Uzm. Dr. Kültigin Türkmen S.Ü.M.T.F Nefroloji B.D Cisplatine Bağlı Akut Böbrek Yetersizliğinde İnterleukin-33 ün Rolü Uzm. Dr. Kültigin Türkmen S.Ü.M.T.F Nefroloji B.D Konuşmanın Akışı Genel bilgiler Cisplatine bağlı ABY IL-33 Cisplatine bağlı ABY de

Detaylı

Hava Kirliliği ve Kanser

Hava Kirliliği ve Kanser Hava Kirliliği ve Kanser Dr. Hasan Bayram Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı E-posta: bayram@gantep.edu.tr Ulusal Kanser Haftası Sempozyumu, Ankara, 2-4 Nisan 2014 İçerik

Detaylı

Yaşam boyu tedavi perspektifinde statinler

Yaşam boyu tedavi perspektifinde statinler Türk Kardiyol Dern Arş - Arch Turk Soc Cardiol 2009;37 Suppl 2:29-36 29 Yaşam boyu tedavi perspektifinde statinler Statins with a perspective of lifelong therapy Dr. Fatih Sinan Ertaş Ankara Üniversitesi

Detaylı

Tu rkiye de İlaç Geliştirmede Mevcut Durum ve Çözu m Önerileri

Tu rkiye de İlaç Geliştirmede Mevcut Durum ve Çözu m Önerileri Tu rkiye de İlaç Geliştirmede Mevcut Durum ve Çözu m Önerileri Ahmet Gu l İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi İlaç Temel Araştırma Merkezi Özgu n İlaç Keşfi, İlaç Geliştirilmesi ve İstanbul İlaç

Detaylı

Güncel Kılavuzlar Işığında

Güncel Kılavuzlar Işığında Güncel Kılavuzlar Işığında Hiperlipidemi *Dr. İsmet TAMER, *Dr. Reşat DABAK, **Dr. Gonca TAMER ***Dr. Ekrem ORBAY, ***Dr. Mehmet SARGIN, *Uzm. Dr., Aile Hekimliği Kliniği, **Uzm. Dr., Göztepe Eğitim ve

Detaylı

Kastrasyon Masum Bir Tedavi midir? Dr. Kamil ÇAM Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji AD

Kastrasyon Masum Bir Tedavi midir? Dr. Kamil ÇAM Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji AD Kastrasyon Masum Bir Tedavi midir? Dr. Kamil ÇAM Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji AD İLERİ EVRE PROSTAT KANSERİ HORMONAL TEDAVİ STANDART %80-90 yanıt Hormonal Tedavi Testesteron düzeyini düşüren

Detaylı

Kronik Böbrek Hastalığında Retinol Bağlayıcı Protein-4 Düzeyindeki Artış Endotel Disfonksiyonun Yeni Bir Göstergesi mi?

Kronik Böbrek Hastalığında Retinol Bağlayıcı Protein-4 Düzeyindeki Artış Endotel Disfonksiyonun Yeni Bir Göstergesi mi? Kronik Böbrek Hastalığında Retinol Bağlayıcı Protein-4 Düzeyindeki Artış Endotel Disfonksiyonun Yeni Bir Göstergesi mi? Gürkan Çelebi 1, İlker Taşçı 1, Mutlu Sağlam 2, Gökhan Özgür 1, Halil Yaman 3, Gökhan

Detaylı

KORTİZOL, METABOLİK SENDROM VE KARDİYOVASKÜLER HASTALIKLAR

KORTİZOL, METABOLİK SENDROM VE KARDİYOVASKÜLER HASTALIKLAR KORTİZOL, METABOLİK SENDROM VE KARDİYOVASKÜLER HASTALIKLAR Prof.Dr. ARZU SEVEN İ.Ü.CERRAHPAŞA TIP FAKÜLTESİ BİYOKİMYA ANABİLİM DALI DİSMETABOLİK SENDROM DİYABESİTİ SENDROM X İNSÜLİN DİRENCİ SENDROMU METABOLİK

Detaylı

Doç. Dr. Halil Coşkun. Dr. Hüseyin Kazim Bektaşoğlu

Doç. Dr. Halil Coşkun. Dr. Hüseyin Kazim Bektaşoğlu Doç. Dr. Halil Coşkun Dr. Hüseyin Kazim Bektaşoğlu GİRİŞ 2010 verilerine göre dünyada erişkinlerde (20-79 yaş) diabet prevalansı %6,4 (285 milyon). 2030 da bu oranın %7,7 ye (439 milyon) yükseleceği öngörülüyor.

Detaylı

Zoladex LA 10.8 mg Depot (Subkütan Implant)

Zoladex LA 10.8 mg Depot (Subkütan Implant) 1 Zoladex LA 10.8 mg Depot (Subkütan Implant) 2 Prospektüs 3 Zoladex LA 10.8 mg Depot (Subkütan Implant) Steril,apirojen Formülü Beher Zoladex LA Subkütan implant, enjektör içinde, uygulamaya hazır, beyaz

Detaylı

İç Hastalıkları Anabilim Dalı Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı

İç Hastalıkları Anabilim Dalı Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ İç Hastalıkları Anabilim Dalı Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı HASTA BİLGİLENDİRME FORMU HİPERLİPİDEMİ Hiperlipidemi; kanda çeşitli yağların yüksekliğini

Detaylı

İ. Ü İstanbul Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı Prof. Dr. Filiz Aydın

İ. Ü İstanbul Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı Prof. Dr. Filiz Aydın İ. Ü İstanbul Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı Prof. Dr. Filiz Aydın Hücre iletişimi Tüm canlılar bulundukları çevreden sinyal alırlar ve yanıt verirler Bakteriler glukoz ve amino asit gibi besinlerin

Detaylı

TALASEMİDE OSTEOPOROZ EGZERSİZLERİ

TALASEMİDE OSTEOPOROZ EGZERSİZLERİ TALASEMİDE OSTEOPOROZ EGZERSİZLERİ DR. FZT. AYSEL YILDIZ İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ, İSTANBUL TIP FAKÜLTESİ FİZİKSEL TIP VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI Talasemi; Kalıtsal bir hemoglobin hastalığıdır. Hemoglobin

Detaylı