SU ARITMA TESİSLERİ İŞLETİMİ (EL KİTABI)

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "SU ARITMA TESİSLERİ İŞLETİMİ (EL KİTABI)"

Transkript

1

2

3 TÜRKİYE BELEDİYELER BİRLİĞİ SU ARITMA TESİSLERİ İŞLETİMİ (EL KİTABI) ANKARA, Mayıs 2015 Bu kitabın bütün yayın hakları Türkiye Belediyeler Birliği ne aittir. Kitap, Türkiye Belediyeler Birliği nin yazılı izni olmaksızın çoğaltılamaz ve yayınlanamaz.

4 TÜRKİYE BELEDİYELER BİRLİĞİ Tunus Caddesi No: 12, Kavaklıdere / Ankara Tel: (0 312) Faks: (0 312) ISBN: TASARIM: Gizem GÖZ Bilal BERBER BASKI: Korza Yayıncılık Basım San. ve Tic. A.Ş. Merkez: Büyük Sanayi 1. Cadde 95/11 İskitler / ANKARA Tel: (Pbx) Fax: E-Posta:

5 TÜRKİYE BELEDİYELER BİRLİĞİ SU ARITMA TESİSLERİ İŞLETİMİ (EL KİTABI) Prof.Dr. Ahmet Mete SAATÇİ (Marmara Üniversitesi) Prof. Dr. Ömer AKGİRAY (Marmara Üniversitesi) Y. Doç. Dr. Elif SOYER (Marmara Üniversitesi) Y. Doç. Dr. Esra ERDİM (Marmara Üniversitesi) Y. Müh. Selda YİĞİT HUNCE (Marmara Üniversitesi) ANKARA, Mayıs 2015

6

7 SU ARITMA TESİSLERİ İŞLETİMİ i SUNUŞ Türkiye Belediyeler Birliği ülkemizdeki bütün belediyelerin doğal üye olduğu, kamu tüzel kişiliğine haiz, ulusal düzeyde kurulan tek yerel yönetim birliğidir. Belediyelerimizi ulusal ve uluslararası platformlarda temsil eden, onları ilgilendiren yasa hazırlıklarını takip ederek görüş bildiren ve her kademesinden personeline eğitim hizmeti sunan, iş birlikleri ile bilgi paylaşımını teşvik eden, belediyecilik alanında dünyada ve ülkemizdeki iyi uygulama örneklerinin yaygınlaşmasına yardımcı olan Birliğimiz; asli görevlerinin yanı sıra ülkemizin yerel kalkınma politikalarına katkı sağlamak için özveriyle çalışmalarını yürütmektedir sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile nüfusun %93 ü belediye sınırları içerisinde yaşar hale gelmiş ve belediyelerin hizmet götürme alanları genişlemiştir. Son yıllarda milli gelirimizde yaşanan artışın da etkisiyle, çevre koruma yatırımlarına merkezi ve yerel yönetim bütçelerinden ayrılan yüksek paylar neticesinde ülke genelindeki temel çevresel altyapı yatırımlarında kayda değer gelişmeler sağlanmıştır. Çevre koruma ve geliştirme ile ilgili altyapı yatırımlarının yüksek maliyetli yatırımlar olması, bu yatırımların sürdürülebilirliğinin sağlanmasını önemli kılmaktadır. Bu durum, başta su ve atıksu arıtma tesisleri olmak üzere çevre alt yapı yatırımlarının planlanma, projelendirme ve işletim aşamalarında görev alacak kalifiye teknik personele olan ihtiyacı artırmıştır. Bu çerçevede, belediyelerimizin teknik personelinin çevre konularında teorik ve uygulama alanlarındaki bilgi birikimlerine katkı sağlaması amacıyla Birliğimiz tarafından teknik kitaplar hazırlatılmıştır. Bu kapsamda kaleme alınan eserlerden biri olan Su Arıtma Tesisleri İşletimi El Kitabı nda İçme ve Kullanma Suyu Arıtma Tesislerinin işletimi ve bakımı konularındaki güncel bilimsel, teknolojik esaslar ve uygulamalar verilmektedir. Bütün belediyeleri tek çatı altında toplayan Birliğimiz, Birlikte Belediyecilik anlayışıyla çıktığı yolda; tarafsız, birleştirici, insan odaklı ve yenilikçi ilkeleriyle belediyelerimizi her yönüyle daha da güçlendirmek için onlara rehberlik etme çalışmalarına devam etmektedir. Bu bilinçle hazırlatılan bu kıymetli eseri sizlere sunarken, çalışmalarınıza katkı sağlamasını temenni eder, emeği geçen herkese teşekkürlerimi sunarım. Dr. Kadir TOPBAŞ Türkiye Belediyeler Birliği Başkanı (İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı)

8 ii SU ARITMA TESİSLERİ İŞLETİMİ

9 SU ARITMA TESİSLERİ İŞLETİMİ iii ÖNSÖZ Bu el kitabı, Su arıtma tesisleri işletimi ile ilgili kapsamlı güncel temel bilgi ve uygulamaları, çevre mühendisliği bölümü lisans öğrencileri ile belediyelerin su arıtma tesislerini işleten mühendis, operatör ve teknikerlerin kullanımına sunmak üzere hazırlanmıştır. Toplam 20 Bölüm den oluşan bu eserde su arıtma tesislerinde işletme sorununun anlamı, önemi ve boyutları ile su arıtma sürecinde uyulması gereken temel bilimsel ve teknolojik esaslar verilmektedir. Kitapta başlıca, giriş, mevzuat ve standartlar, su kaynakları ve ham su kalitesi, su alma yapıları, debi ölçümü ve terfi istasyonları, havalandırma ünitesi, ozonlama, kimyasal dozlama sistemleri, koagülasyon ve flokülasyon, çökelme / durultma, tat ve koku giderimi, demir ve mangan, filtrasyon, dezenfeksiyon, florlama, arıtma çamurları yönetimi, temel mekanik sorunlar ve çözüm önerileri, su arıtma tesislerinde sıklıkla gerçekleştirilen ölçümler, kayıt ve raporlama, tesis güvenliği konuları incelenmiştir. Bir tür mesleki ve sosyal sorumluluk hizmeti olduğu düşüncesiyle hazırlanan bu kitapta özellikle AWWA-ASCE (2012), MWH (2012), Qasim vd. (2000), Tillman (1996), Pizzi (2005) den geniş ölçüde yararlanılmıştır. Bu yüzden söz konusu eserlerin yazarlarına ve yayınevlerine şükranlarımı sunarım. Kitapta özetle değinilen konular hakkında daha detaylı bilgi ve uygulama örnekleri için mutlaka ilgili kaynaklara başvurulması gerekecektir. İlgili Bölümlerin yazımındaki katkılarından dolayı Prof. Dr. Ömer Akgiray, Y. Doç. Dr. Elif Soyer, Y. Doç. Dr. Esra Erdim ve Araş.Gör. Selda Yiğit Hunce ye şükranlarımı sunarım. Kitabın derlenmesi, bilgisayarda itina ile yazımı ve düzenlenmesinde yoğun emekleri olan Selda Yiğit Hunce ye en içten teşekkürlerimi sunarım. Kitabın üniversite dışında basılabilmesi için bizlere izin veren Marmara Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mehmet Emin Arat a, Mühendislik Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Murat Doğruel e ve Bölüm Başkanımız Prof. Dr. Ömer Akgiray a şükranlarımı arz ederim. Eserin basımını sağlayan Türkiye Belediyeler Birliği Başkanı Sayın Dr. Kadir Topbaş a, Genel Sekreter Sayın Hayrettin Güngör ve Genel Sekreter Yardımcısı Sayın Recep Şahin ile değerli çalışanlarına teşekkürü borç bilirim. Prof. Dr. Ahmet Mete SAATÇI

10 iv SU ARITMA TESİSLERİ İŞLETİMİ

11 SU ARITMA TESİSLERİ İŞLETİMİ v İÇİNDEKİLER SUNUŞ... I ÖNSÖZ... III 1. GİRİŞ MEVZUAT/STANDARTLAR SU KAYNAKLARI ve HAM SU KALİTESİ Su Kaynakları ve Ham Su Kalitesi Su Kalitesi Parametreleri SU ALMA YAPILARI Su Alma Yapıları İşletimi, Bakımı ve Problemlere Çözüm Yaklaşımları Rutin İşletme ve Bakım DEBİ ÖLÇÜMÜ VE TERFİ İSTASYONLARI Debi Ölçümü Sisteminin Bileşenleri Akım Regülatörleri Çarklı Debimetre Manyetik Debimetre Venturi Savaklar Parshall Savağı Rotametre Terfi Merkezleri (Pompa İstasyonları) İşletme ve Bakım HAVALANDIRMA ÜNİTESİ OZONLAMA KİMYASAL DOZLAMA SİSTEMLERİ Kimyasal Depolama ve Muhafaza Kimyasal Dozlama Sistemleri Karıştırma Sistemleri Dozlama Ekipmanları Kalibrasyonu Kimyasal Madde Dozlama Kontrolü Manuel Kontrol Otomatik Kontrol KOAGÜLASYON VE FLOKÜLASYON Koagülasyon Flokülasyon Koagülasyon/Flokülasyon Uygulamasında Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar Koagülasyon/Flokülasyon için Hızlı Karışımın Sağlanması Koagülasyon - Flokülasyon Birimlerinin İşletim, Bakım ve Muhtemel Problemlere Karşı Çözüm Yaklaşımları Sıklıkla Karşılaşılan İşletme Problemleri ve Çözüm Yaklaşımları İşletme ve Bakım ÇÖKELTME / DURULTMA... 56

12 vi SU ARITMA TESİSLERİ İŞLETİMİ Çökeltme Havuzları Tipleri Yüksek Hızlı Prosesler Süperpulsatörler Aktiflo Prosesi Çamur Hesaplamaları Çökeltme Havuzlarında Bulanıklık Ölçümü Çökeltme Havuzları/Durultucuların İşletim, Bakım ve Muhtemel Problemlere Karşı Çözüm Yaklaşımları Sıklıkla Karşılaşılan İşletme Problemleri ve Çözüm Yaklaşımları İşletme ve Bakım TAT VE KOKU GİDERİMİ Tat ve Koku Giderimi Koagülasyon/Flokülasyon Proseslerinin Verimlerinin Arttırılması Havalandırma Aktif Karbon Kimyasal Oksidasyon Renk, Tat, Koku Kontrol Sistemlerinde Sıklıkla Karşılaşılan İşletme Problemlerine Çözümler Potasyum Permanganat Besleme Sistemleri PAC Dozlama Sistemleri İşletme ve Bakım Renkli Su ya da Kırmızı Su Problemlerinin Çözümüne Dair Yaklaşımlar DEMİR VE MANGAN Demir ve Manganın Sebep Olduğu Problemler Demir ve Mangan Giderimi İyon Değişimi Kireç ile Yumuşatma Oksitleme/Filtrasyon Oksitleme/Yumaklaştırma/Filtrasyon Oksitleme/Yumaklaştırma/Çöktürme/Filtrasyon Uygulamadaki Bazı Zorluklar Diğer Tedbirler FİLTRASYON Yavaş Kum Filtreleri Hızlı Kum Filtreleri Yerçekimi ile Çalışan Hızlı Kum Filtreleri Basınçlı Hızlı Kum Filtreleri Granüler Filtre Yatağı Bakımı Yatak Derinliği Filtrelerin İşletimi Yatak Genişlemesi Ölçümü Filtrelerde Gözlenebilecek Problemlere Çözüm Yaklaşımları Filtre Yapısı Filtrelerin Geri Yıkama Sonrası Bulanıklık Sıçramaları Kontrolü DEZENFEKSİYON Kimyasal Oksidasyon

13 VII SU ARITMA TESİSLERİ İŞLETİMİ vii Klorlama ile Dezenfeksiyon Klorun Özellikleri Klor Reaksiyonları Su ile Reaksiyon Kırılma Noktası Klorlaması Dezenfeksiyon ve Mikroorganizma Giderimi Temas Süresi ve CT Hesapları T 10 Süresinin Deney ile Bulunması Temas Süresinin Deneysiz Tespiti Dezenfeksiyon Sistemlerinin İşletim, Bakım ve Problemlere Çözüm Yaklaşımları Klor Besleme Sistemlerinin Rutin İşletim ve Bakımı FLORLAMA ARITMA ÇAMURLARI YÖNETİMİ Sıklıkla Karşılaşılan Problemler ve Çözüm Yaklaşımları Filtre Geri Yıkama Suyu Bekletme Tankı Geri Yıkama Suyu Geri Kazanım Havuzu Yerçekimli Yoğunlaştırıcılar Rutin İşletim ve Bakım Filtre Geri Yıkama Suyu Bekletme Tankı Geri Yıkama Suyu Geri Kazanım Havuzu Yoğunlaştırıcılar TEMEL MEKANİK SORUNLAR ve ÇÖZÜM ÖNERİLERİ SU ARITMA TESİSLERİNDE SIKLIKLA GERÇEKLEŞTİRİLEN ÖLÇÜMLER ph Koliform Ölçümü Bakiye Dezenfektan Jar Test KAYIT VE RAPORLAMA Proses Kayıtları Koagülasyon ve Flokülasyon Çökelme Filtrasyon Klorlama / Dezenfeksiyon Kimyasal Yumuşatma İyon Değişimi Havalandırma Adsorpsiyon Demir ve Mangan Giderimi Raporlama TESİS GÜVENLİĞİ Sınırlanmış Alanlar ile İlgili Güvenlik Önlemleri İlk Yardım Ekipmanları Klor Güvenliği Laboratuvar Güvenliği

14 viii SU ARITMA TESİSLERİ İŞLETİMİ KAYNAKLAR SÖZLÜK/İNDEKS EKLER Ek 1. Klasik Bir Su Arıtma Tesisinde Takip Edilmesi Önerilen Parametreler ve Ölçüm Sıklıkları Ek 2. Su Arıtma İşlemlerinde Kullanılan Temel Matematik Bağıntılar

15 SU ARITMA TESİSLERİ İŞLETİMİ 1 1. GİRİŞ Bir su arıtma tesisinin temel işlevi, geçerli kalite standartlarını sağlayacak ve kullanıcılara uygun bir bedelle sunulabilecek içme ve kullanma suyu üretmektir. Güvenilir kalitede içme suyu eldesi, su arıtma tesisi bünyesinde çalışan tüm personelin koordineli çalışması sonucu mümkün olabilir ve bu çalışma sistematiği operatörlerin koordinasyonu ile sağlanır. Su arıtma tesisi operatörleri, mümkün olan en iyi kalitede çıkış suyu eldesi için gerekli işlemleri organize edebilecek uygun eğitimleri almış olmalıdırlar. Su arıtma tesisi operatörlerinin sorumlulukları aşağıdaki gibi sıralanabilir: 1. Standartları sağlayacak kalitede su temin edebilmek için arıtma tesisinin içerdiği proseslerin devamlılığını sağlayabilmek: Arıtma tesisinin genel olarak çalışır durumda olmasını sağlamak, Kimyasal arıtma prosesleri ve filtrasyon proseslerinin işletme ve bakımını sağlamak, Su alma yapıları, boru hatları, hazneler, kimyasal arıtma ekipmanları, geri devir pompaları, ısı değiştiriciler ve vanalar gibi ünitelerin kontrolleri ve gerekli durumlarda bakımlarının yapılmasını sağlamak, İnsani amaçlı tüketim standartlarını sağlayacak kalitede su arıtımını gerçekleştirmek, Büyük ölçekli onarım işlemlerini düzenlemek, Servis ve onarım gibi işlemler için gerekli çalışma düzenini ayarlamak, Arıtma tesisinin doğru ve verimli bir şekilde çalıştığının günlük kontrollerinin yapılmasını sağlamak. 2. Tesisin fiziksel bileşenlerinin ve hareketli ekipmanların fonksiyonel çalışmalarını sağlamak: Tesisin fiziksel bileşenlerinin rutin kontrollerini yürütmek, Tesiste yaşanabilecek muhtemel problemlere önlem olarak düzenli bir bakım programı hazırlamak, Mekanik parçalar, jeneratörler, elektrik ve diğer bileşenler ve sistemlerin kontrollerini gerçekleştirmek, Isıtma ve havalandırma sistemlerinin kontrollerini gerçekleştirmek, Araçlar da dahil olmak üzere hareketli ekipmanların bakımlarını sağlamak, Tesisin fiziksel bileşenleri ve hareketli ünitelerine dair büyük ölçekli bakım prosedürlerini yürütmek. 3. Verimli bir işletme için il su ve kanalizasyon idareleri ile koordinasyonu sağlamak: Finansal raporlar ve bütçe dokümanlarını oluşturmak, Muhtemel problemlere karşı önlem ve bakım programları oluşturmak, Arıtma tesisi ile ilgili günlük kayıtları tutmak, Personel çalışma düzenleri ve sorumluluklarına dair raporlamaları yapmak,

16 2 SU ARITMA TESİSLERİ İŞLETİMİ Arıtma tesisi prosesleri ve ekipmanlarına dair satın alınması gereken malzemelerin araştırmasını için önerilerde bulunmak, Gerekli durumlarda ilgili mercilere raporlama ve sunum yapmak Kayıtların düzenli olarak arşivlendiğinin kontrolü ve envanter takibi, Arıtma tesisi çalışanlarına eğitim ve danışmanlık.

17 SU ARITMA TESİSLERİ İŞLETİMİ 3 2. MEVZUAT/STANDARTLAR Günümüzde, gelişmiş ülkelerin tamamına yakını ulusal içme suyu kalite standartlarını belirlemiş bulunmaktadır. Ülkemizde tarihli ve sayılı İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelik ve Nisan 2005 tarihli TSE266 standartları esas alınır. Söz konusu standartların farklı ülkelerde uygulanan standartlarla karşılaştırmalı değerlendirmesi Tablo 2.1. de verilmiştir. Tablo 2.1. İçme ve kullanma suyu su kalitesi standartları Parametre Türk Standartları TS 266 (2005) TC. Sağlık Bakanlığı (2005) Dünya Sağlık Örgütü Teşkilatı WHO (1993) ABD Çevre Koruma Ajansı EPA (2003) Avrupa Birliği EC (1998) Bulanıklık 1,0-5,0 1,0 1,0 Birincil Standartlar (mikrobiyolojik), EMS/100 Ml Koliform bakteri <1 0 0 <1 0 Birincil Standartlar (Dezenfeksiyon yan ürünleri), µg/l Toplam Trihalometanlar Bromat Birincil Standartlar (İnorganik Kimyasallar), mg/l Alüminyum 0,20 0,20 0,20 0,20 0,20 Arsenik 0,01 0,01 0,01 0,01 0,01 Baryum - 0,7 2,0 - Kadmiyum 0,005 0,005 0,003 0,005 0,005 Krom (Toplam) 0,05 0,05 0,05 0,10 0,05 Bromür Florür 1,5 1,5 1,5 2,0 1,5 Siyanür 0,05 0,05 0,07 0,20 0,05 Kurşun 0,010 0,010 0,010 0,015 0,010 Cıva 0,001 0,001 0,001 0,002 0,001 Nitrat Selenyum 0,01 0,01 0,01 0,05 0,01 Gümüş - - 0,1 0,1 - Antimon 0,005 0,005 0,020 0,006 0,005 Berilyum ,004 - İkincil Standartlar (Estetik), mg/l Klorür Renk (birim) Bakır 2,0 2,0 2,0 1,0 2,0 Demir 0,2 0,2 0,3 0,3 0,2 Mangan 0,05 0,05 0,1 0,05 0,05 Koku Yapan Maddeler ng/l ph 6,5-9,5 6,5-95 6,5-8 6,5-8,5 6,5-9,5 Sülfat Toplam Çözünmüş Madde Çinko - - 3,0 5,0 - İlave Parametreler, mg/l Kalsiyum Sertlik (CaCO 3 olarak) Magnezyum Potasyum Sodyum Serbest Klor - - 5,0 4,0 - Amonyum 0,5 0,5 1,5-0,5 İçme sularının koruması, izlenmesi ve arıtılmasına yönelik mevcut mevzuat ilgili bakanlıkların internet sayfalarında yayınlanmakta, resmi gazete tarih ve sayıları

18 4 SU ARITMA TESİSLERİ İŞLETİMİ verilmektedir. Günümüzde mevcut su işleri ile ilgili mevzuat T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı ve T.C. Sağlık Bakanlığı internet sayfalarında Şekil 2.1. de sunulan aşağıdaki başlıklar altında bulunmaktadır. İçme Suyu Elde Edilen veya Elde Edilmesi Planlanan Yüzeysel Suların Kalitesine Dair Yönetmelik ( tarih ve sayılı Resmi Gazete) İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelik ( tarih ve sayılı Resmi Gazete) Su Havzalarının Korunması ve Yönetim Planlarının Hazırlanması Hakkında Yönetmelik ( tarih ve sayılı Resmi Gazete) Yeraltı Sularının Kirlenmeye ve Bozulmaya Karşı Korunması Hakkında Yönetmelik ( tarih ve sayılı Resmi Gazete) Yüzeysel Su Kalitesi Yönetimi Yönetmeliği ( tarih ve sayılı Resmi Gazete) Yüzeysel Sular ve Yeraltı Sularının İzlenmesine Dair Yönetmelik ( tarih ve sayılı Resmi Gazete) Şekil 2.1. İçme sularının koruması, izlenmesi ve arıtılmasına yönelik mevcut mevzuat. Amerika Çevre Koruma Örgütü nün (USEPA) içme sularına ait su kalite standartları iki grupta toplanmıştır. Bunlar; sağlık üzerine olumsuz etkiler gösterebilen birincil standartlar ile suyun estetik ve ekonomik kalitesini etkileyebilen ikincil standartlar dır. Bu standartların mevcut değerleri ve Tablo 2.3. de (AWWA, 2012) sunulmuştur.

19 SU ARITMA TESİSLERİ İŞLETİMİ 5 Tablo 2.2. USEPA birincil içme suyu standartları İnorganikler 20 element veya bileşiği içeren gruptur. Bu listedeki element ya da bileşiklerin çoğunun konvansiyonel arıtma metotları ile giderimi çok düşüktür veya giderilemezler. Organik kirleticiler Çoğu herbisit (bitki öldürücü kimyasallar) ve pestisit (zararlı böcekleri öldürücü kimyasallar) üretiminde kullanılan 40 ın üzerinde kimyasal içeren gruptur. Parçacıklar üzerine adsorbe olmadıkları müddetçe (yani partiküler formda olmadıkları müddetçe) granüler filtrasyon ile arıtımları mümkün değildir. Uçucu organik kimyasallar Özellikle üretimde veya diğer temizleme amaçlı işlemlerde kullanılan çözücüleri içeren, hava ile sıyırma ile giderimi mümkün olan 20 nin üzerinde kimyasalı içeren gruptur. KİRLETİCİLER MAKSİMUM DEĞER Yüzeysel Suların Arıtımına Dair Yönetmelik Bulanıklık Aylık numunelerin %5 inin aşmayacağı değer 0,3 NTU Maksimum aylık değer 1 NTU Mikrobiyolojik Toplam koliform Numunelerin %5 inde bulunma durumu Heterotrofik bakteriler 500/mL Cryptosporidium 2-log giderim Giardia 3-log giderim Virüsler 4-log giderim Radyoaktif çekirdekler Radyum 226 ve pikocurie/l Gros alfa radyoaktivitesi 15 pikocurie/l Beta ve foton radyoaktivitesi 4 rem/yıl Uranyum 30 µg/l 1. Aşama Dezenfektan/Dezenfeksiyon Yan Ürünleri Yönetmeliği Dezenfeksiyon yan ürünleri Bromat 0,010 mg/l Klorit 1,0 mg/l Haloasetik asitler (HAA5) 0,060 Toplam trihalometanlar (TTHM) 0,080 Bakiye dezenfektanlar Klor 4,0 mg/l Cl 2 Kloramin 4,0 mg/l Cl 2 Klordioksit 0,8 mg/l Arttırılmış koagülasyon ve yumuşatma (TOK giderimi) Ham su TOK değeri (mg/l) Ham su alkalinitesine (mg/l) göre TOK giderimi (%) 0 60 > > 120 > 2,0 4, > 4,0 8, > 8, TOK giderimine alternatifler Tipik örnek TTHM ve HAA5 azaltılması TTHM 0,040 HAA5 0,030

20 6 SU ARITMA TESİSLERİ İŞLETİMİ Tablo 2.3. USEPA ikincil içme suyu standartları Kirleticiler Maksimum Değer Alüminyum 0,05 0,2 mg/l Klorür 250 mg/l Renk 15 renk birimi Bakır 1 mg/l Koroziflik Korozif olmayan ve tortu oluşturmayan Florür 2,0 mg/l Köpük yapıcı maddeler 0,5 mg/l Demir 0,3 mg/l Mangan 0,05 mg/l Koku 3 koku eşik değeri ph 6,5 8,5 Gümüş 0,1 mg/l Sülfat 250 mg/l Toplam Çözünmüş Katılar 500 mg/l Çinko 5 mg/l

21 SU ARITMA TESİSLERİ İŞLETİMİ 7 3. SU KAYNAKLARI VE HAM SU KALİTESİ 3.1. Su Kaynakları ve Ham Su Kalitesi Saf su renksiz, kokusuz ve tat içermeyen su olarak tanımlanır. Temas ettiği birçok minerali çözmesi özelliği nedeniyle su çok önemli bir çözücü özelliği taşır. Bu nedenle su kaynakları, kimyasal ve biyolojik safsızlık ihtiva eder. Yüzeysel ve durağan su kaynakları (göl vb.), silt (kum ve çamur benzeri safsızlıklar), mikroorganizmalar, farklı organik ve inorganik yapıda bileşikleri safsızlıkları içerebilir. Yüzeysel ve akış halindeki su kaynakları (nehirler vb.), durağan su kaynaklarına nazaran daha yüksek askıda madde konsantrasyonlarına sahiptir. Yüzeysel su kaynaklarının yer altına sızması, askıda katı madde içeriğinin çok önemli bir kısmının ve bakterilerin giderilmesini sağlar. Bununla birlikte yeraltına süzülme sırasında zemindeki farklı mineraller, temas eden suda çözünerek yeraltı suyuna karışır. Çözünmüş formdaki minerallerin çeşitleri ve konsantrasyonları yeraltı suyu tabakası (akifer) kalınlığı ve jeolojik özelliklere bağlıdır Su Kalitesi Parametreleri Doğal sular, askıda ve çözünmüş formda inorganik ve organik bileşikler ile mikroorganizmaları ihtiva eder. Bu bileşikler doğal kaynaklar ya da atıklar dolayısıyla suya karışabilir. İnorganik bileşenler; bikarbonat, klorür, sülfat, nitrat ve fosfatın kalsiyum, magnezyum, sodyum ve potasyum tuzlarıdır. Ayrıca eser miktarlarda kurşun, bakır, arsenik, demir ve mangan bulunabilir. Organik bileşenler bitki ve hayvan artıklarının bozunması ve tarım alanlarından akış dolayısıyla su kaynaklarına karışır. Organik kirleticiler arasında; doğal hümik maddeler, deterjanlar, pestisitler, zirai mücadele ilaçları ve çözücüler gibi sentetik organik maddeler bulunurlar. Farklı su kaynakları için su kalite parametrelerinin sıklıkla karşılaşılan değerleri Tablo 3.1 de verilmiştir (Qasim vd., 2000). Tablo 3.2. de içme suyu arıtma proseslerinin bir listesi sunulmuştur (AWWA, 2012). Bu proseslerden en etkili olanların seçimi için laboratuvar ve/veya pilot ölçekli saha deneyleri yapılabilir. Birçok yüzeysel su arıtma tesisi ve yüzeysel suların tesiri altındaki yeraltı sularının arıtıldığı tesisler, patojen mikroorganizmaları da içeren bulanıklığın giderimi için filtre birimleri içermeli ve kalan patojenler için kimyasal dezenfeksiyon uygulanmalıdır. Uygulanacak filtrasyon metodunun seçimi, tasarımı ve işletimi, ham suyun içerdiği partiküler formdaki katı maddeler ve koagülasyon, kimyasal yumuşatma, demir ve mangan oksidasyonu ile oluşacak katı maddelerin yüküne bağlıdır. Filtrasyon çeşitleri katı madde yükü kapasitelerine göre şu şekilde sınıflandırılabilir: Nispeten düşük bulanıklık, alg ve organik madde içeriğine sahip sular için direkt filtrasyon (doğrudan filtrasyon), yavaş kum filtrasyonu ve diatome toprağı filtrasyonu için uygun olabilir. Bu filtrasyon metotlarının uygulanacağı su kaynakları ayrıca su kalitesi açısından iyi durumda ve alg patlaması veya diğer önemli su kalitesi değişikliklerine maruz kalmayan su kaynaklarından olmalıdır. Yüksek bulanıklık, alg ve organik madde içeriğine sahip sular ile koagülanlar; kireç (yumuşatma için); veya toz aktif karbon gibi kimyasalların yüksek

22 8 SU ARITMA TESİSLERİ İŞLETİMİ dozajlarını gerektiren sular için konvansiyonel çökelme ve hızlı kum filtrelerini içeren arıtma metodu uygundur. Membran filtrasyonu metodu uygulanantesisler geniş aralıkta değişen su kalitesine sahip suların arıtımında uygulanabilir. Bazı tesisler için ön arıtma (koagülasyon, flokülasyon, durultma) gerekli ya da tavsiye edilen bir uygulama iken, diğer tesisler için uygulanması gerekmeyebilir. Tablo 3.1. Su kalitesi parametrelerinin tipik değerleri Parametre Su Kaynakları Yağmur suyu Şebeke suyu Yüzeysel su Yeraltı suyu Deniz suyu Biyolojik Koliform, MPN/100 ml * Virüs, PFU/100 ml ** Kimyasal BOİ 5, mg/l TOK, mg/l 0,2 0,5 3 0,5 1 NH 3, mgn/l 0,05-0,2 0,1 - Toplam N, mgn/l <10 0,5 Toplam P, mgp/l - - 0,05 0,01 0,01 Sertlik, mgcaco 3 /L Alkalinite, mgcaco 3 /L ph 7,0 8,0 7,5 7,5 7,9 Katyonlar: Ca 2+, mg/l Mg 2+, mg/l Na +, mg/l K +, mg/l Fe 2+, mg/l 0,05 0,1 0,1 0,1 0,1 Anyonlar: HCO - 3, mg/l Cl -, mg/l SO 2-4, mg/l SiO 2, mg/l ,1 1 0,5 <10 - F -, mg/l - 2 0,2 0,1 1 Fiziksel TÇM, mg/l *** Bulanıklık, NTU 0 <0,5 10 <0,5 5 Renk, renk birimi - < * MPN: En muhtemel sayı ** PFU: plak oluşturan birim (plakalar oluşturacak virüs parçacıkları sayısını ifade eden bir birimdir) NO 3 - *** TÇM: Toplam Çözünmüş Madde Arıtma tesisleri, arıtmayı basitleştirecek,toplam arıtma maliyetlerini düşürecek ve şekilde çok amaçlı arıtma kapasitelerine sahip olacak şekilde tasarlanmalı ve işletilmelidir. Farklı su kalite parametreleri için arıtma alternatifleri yukarıdaki tabloda (Tablo 3.1.) ve çok amaçlı arıtma kapasitelerine göre arıtma alternatifleri ise Tablo 3.3. de sunulmuştur. Arıtma gereksinimleri ve tipik yüzeysel su kaliteleri ile birlikte bu iki tablonun değerlendirmesi yapılırsa, koagülasyon, flokülasyon, durultmayı takiben filtrasyon ve dezenfeksiyon uygulamasının neden sıklıkla uygulanan bir arıtma metodu olarak seçildiği anlaşılır. Bu tip bir filtrasyon tesisi, bulanıklık, patojen (hastalık

23 SU ARITMA TESİSLERİ İŞLETİMİ 9 yapıcı) organizmalar, dezenfeksiyon yan ürünlerine yol açan öncü maddeler ve renk giderimini sağlar. Tablo 3.2. İçme suyu arıtma prosesleri Su Kalite Parametresi Bulanıklık/Parçacık (partikül madde) giderimi Bakteri, virüs, kist giderimi veya inaktivasyonu Renk (gerçek; çözünmüş renk) Tat ve koku kontrolü Uçucu organik maddelerin giderimi Proses bileşenleri Koagülasyon Flokülasyon Durultma Basit çökelme Lamelli çökelme Katı madde temas birimleri Çözünmüş hava flotasyonu Katı madde temas birimleri Çözünmüş hava flotasyonu Filtrasyon Hızlı kum filtreler konvansiyonel Hızlı kum filtreler direkt filtrasyon Yavaş kum filtrasyonu Diatome toprağı filtrasyonu Mikrofiltrasyon Ultrafiltrasyon Nanofiltrasyon Ters osmoz Giderim Filtrasyon (yukarıdaki metotlar) İnaktivasyon Dezenfeksiyon Klor Kloramin Klordioksit Ozon UV Koagülasyon / hızlı kum filtrasyonu Koagülasyon / mikrofiltrasyon Ultrafiltrasyon veya nanofiltrasyon Adsorpsiyon Granüler aktif karbon (GAC) Toz aktif karbon (PAC) Sentetik reçineler (İyon değişimi) Oksidasyon Ozon Klor Potasyumpermanganat Klordioksit Oksidasyon Ozon Klor Klordioksit Potasyumpermanganat Adsorpsiyon (GAC veya PAC) Hava ile sıyırma GAC adsorpsiyonu Bu metotların birlikte kullanımı

24 10 SU ARITMA TESİSLERİ İŞLETİMİ Tablo 3.2. İçme suyu arıtma prosesleri (tablonun devamı) Su Kalite Parametresi Dezenfeksiyon yan ürünleri kontrolü Demir ve mangan giderimi Sertlik giderimi İnorganik ve organik kimyasal giderimi Korozyon veya tortu kontrolü Proses bileşenleri Öncü madde (prekürsor) giderimi Arttırılmış koagülasyon veya yumuşatma GAC adsorpsiyonu Biyolojik aktif karbon (BAC) ön ozonlama ile birlikte GAC Nanofiltrasyon Dezenfeksiyon yan ürünleri giderimi GAC adsorpsiyonu Hava ile sıyırma (kısmi giderim) Ön oksidasyon ile oluşan çökeltilerin filtrasyonu Adsorpsiyon/Oksidasyon Kum ve/veya antrasit filtre malzemesi Yeşil kum malzeme Polifosfat ilavesi Kireç ile yumuşatma İyon değişimi Nanofiltrasyon Ters osmoz İyon değişimi Biyolojik arıtma GAC veya PAC ile adsorpsiyon Kimyasal oksidasyon Ters osmoz Son arıtma ph ayarı İnhibitör ilavesi Filtrasyon granüler aktif karbon (GAC) kullanımı ile takviye edilirse ayrıca tat ve koku giderimi sağlanır ve renk ve dezenfeksiyon yan ürünlerine yol açan öncü maddelerin giderimi de gerçekleştirilmiş olur. Organik maddelerin kısmi oksidasyonunu sağlayacak dozajda ön ozonlama uygulanırsa GAC ömrü uzamış olur ve organik maddenin biyolojik yollarla giderimi de sağlanır. Oksidasyon kapasitesi düşük oksidanların kullanımı ile hızlı kum filtrelerinin sürekli olarak demir ve mangan giderimini gerçekleştirmesi sağlanır. Şekil 3.1. de hızlı kum filtrelerinin arıtma kademelerinde yer aldığı konuma göre direkt filtrasyon veya konvansiyonel su arıtımı akım şemaları gösterilmiştir. Yüzeysel bir su kaynağından temin ettiği suyu arıtan bir konvansiyonel bir su arıtma tesisinde, arıtılmamış ham su, arıtılmış çıkış suyunda ve tekil olarak arıtma birimleri bazında takip edilmesi önerilen parametreler ve ölçüm sıklıkları Ek 1 de verilmiştir.

25 SU ARITMA TESİSLERİ İŞLETİMİ 11 Tablo 3.3. Çok amaçlı arıtma kapasitesine sahip arıtma metotları Arıtma metodu Filtrasyon Koagülasyon ve hızlı kum filtrasyonu Oksidasyon GAC adsorpsiyonu * DBP: Dezenfeksiyon yan ürünleri Su kalitesine katkısı Parçacık giderimi Bakteri, virüs, kist giderimi DBP * öncü maddelerinin giderimi Renk giderimi Patojenlerin etkisiz hale getirilmesi Organiklerin kısmi oksidasyonu Organik maddenin biyolojik olarak ayrışabilirliğinin arttırılması Renk giderimi Tat ve koku giderimi Demir ve mangan oksidasyonu Parçacık giderimi (filtre malzemesi olarak GAC kullanılıyorsa) Renk giderimi DBP öncü maddeleri ve DBP giderimi Organik madde giderimi Tat ve koku giderimi

26 12 SU ARITMA TESİSLERİ İŞLETİMİ Şekil 3.1. Hızlı kum filtrelerinin arıtma kademelerinde yer aldığı konuma göre direkt filtrasyon veya konvansiyonel su arıtımı akım şemaları. 12

27 SU ARITMA TESİSLERİ İŞLETİMİ SU ALMA YAPILARI Su alma yapıları nehir, göl veya rezervuarlardan daha önceden belirlenmiş miktarlarda suyun temini için tasarlanmış yapılardır. Bu yapılar; basit olarak su altında yer alan borulardan oluşabileceği gibi, su alma kapakları, ızgaralar, kontrol vana ve pompaları ve kimyasal dozlama üniteleri içeren su alma kuleleri gibi karmaşık yapılar da olabilir. Batmış veya yüzen su alma yapıları genellikle küçük ölçekli su arıtma sistemlerinde yer alır. Büyük ölçekli tesisler ise baraj ya da rezervuarın bir parçası olarak yer alan kule tipi su alma yapıları içerir (Şekil 4.1.) Su Alma Yapıları İşletimi, Bakımı ve Problemlere Çözüm Yaklaşımları Su alma yapıları, kapaklar ve ızgaralar mekanik olarak basit ve bakımları kolay yapılardır. Düzenli ve uygun bir şekilde bakımları yapıldığında bu sistemler çok az sayıda mekanik problemle sorunsuz çalışabilir. Bu sistemlerde karşılaşılabilecek problemler ve çözüm yaklaşımları aşağıda listelenmiştir: 1. Ham su alma yapısı ve kaba ızgaralar: Ham su alma yapıları, yüzeysel bir su kaynağından optimum kalitede suyu almak için tasarlanan yapılardır. Yapı istenen miktarlarda suyun farklı derinliklerden alınması için kapaklar içerir. a) Su kalitesinin kötüleşmesi neticesinde tat ve koku içeren su sorunu oluşabilir. Bu durumda su kaynağının farklı bir katmanı su kalitesi açısından incelenmeli ve su alma kapakları bu çalışma ile koordineli olarak çalıştırılmalıdır. Özellikle yaz aylarında rezervuarlarda tabakalanma gözlenir. Bu koşullarda alt tabakaların çözünmüş oksijen konsantrasyonları düşer. Bu nedenle yaz aylarında alt tabakalardaki kapaklar su temini için kullanılmamalıdır. b) Bitki, ağaç parçalarının su alma yapısı yakınlarında birikmesi su hızlarının yüksek olduğunun göstergesidir. Bu birikimlerin bir kısmı önlenemez nitelikte olup ancak su hızlarının düşürülmesi ile minimize edilebilir. Su hızlarının düşürülmesi, ilave kapakların açılması ile sağlanabilir. c) Kapakların işletimi sırasında aşırı kuvvet uygulanması gereksinimi kapak yataklarının korozyona uğradığının göstergesidir. Bu şekilde sorunlu çalışma ya da kilitlenmelere karşı kapaklar aylık olarak bir döngü (periyodik) şeklinde çalıştırılmalıdır (aynı hizadaki farklı kapaklardan su temini sağlanması gibi). d) Kapak bölgelerinin buzlanma sorunu metallerin buhar ya da başka bir ısı kaynağı ile ısıtılması ile çözülebilir. Diğer bir çözüm ise daha derinde bir kapaktan (4 o C gibi nispeten yüksek sıcaklıkta olan) su temin etmek olabilir. 2. İnce ızgara: Izgaralar su kaynağındaki askıda maddelerin tutulmasını sağlar. Uygun şekilde bakımları yapılmadığında önemli işletim problemlerine sebep olabilir, pompa ve ekipmanlara önemli hasarlar verebilir. İnce ızgaralar pompalar öncesinde, terfi istasyonunda yer alırlar.

İller Bankası A.Ş. Proje Dairesi Başkanlığı İçme Suyu Arıtma Proje Grubu

İller Bankası A.Ş. Proje Dairesi Başkanlığı İçme Suyu Arıtma Proje Grubu Şehnaz ÖZCAN Çevre Mühendisi Teknik Uzman Sevtap Çağlar Çevre Mühendisi Müdür İller Bankası A.Ş. Proje Dairesi Başkanlığı İçme Suyu Arıtma Proje Grubu İÇERİK Giriş Mevcut içmesuyu durumu Projenin amacı

Detaylı

İÇİNDEKİLER 1.1. ATIKSU ARITMA TESİSLERİNİN PLANLAMA VE PROJELENDİRME ESASLARI

İÇİNDEKİLER 1.1. ATIKSU ARITMA TESİSLERİNİN PLANLAMA VE PROJELENDİRME ESASLARI İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1. GİRİŞ 1.1. ATIKSU ARITMA TESİSLERİNİN PLANLAMA VE PROJELENDİRME ESASLARI 1.1.1. Genel 1.1.2. Atıksu Arıtma Tesislerinin Tasarım Süreci 1.1.3. Tasarım İçin Girdi (Başlangıç)

Detaylı

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2014 YILI ANALİZ LABORATUVARI FİYAT LİSTESİ

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2014 YILI ANALİZ LABORATUVARI FİYAT LİSTESİ ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2014 YILI ANALİZ LABORATUVARI FİYAT LİSTESİ A. NUMUNE ALMA/ÖRNEKLEME A.1.Emisyon Kapsamında Numune Alma/Örnekleme Uçucu Organik

Detaylı

Şartlarında Bakteriyel İnaktivasyon Sürecinin İndikatör

Şartlarında Bakteriyel İnaktivasyon Sürecinin İndikatör İçme-Kullanma Suları için Farklı Dezenfeksiyon Şartlarında Bakteriyel İnaktivasyon Sürecinin İndikatör Organizmalar için İncelenmesi İ.Ethem KARADİREK, Selami KARA, Özge ÖZEN, Oğuzhan GÜLAYDIN, Ayşe MUHAMMETOĞLU

Detaylı

WASTEWATER TREATMENT PLANT DESIGN

WASTEWATER TREATMENT PLANT DESIGN ATIKSU ARITMA TEKNOLOJİLERİ Doç. Dr. Güçlü İNSEL İTÜ Çevre Mühendisliği Bölümü Arıtma Hedefleri 1900 lerden 1970 lerin başına kadar Yüzücü ve askıda maddelerin giderilmesi Ayrışabilir organik madde arıtılması

Detaylı

İçindekiler VII. Ön söz Çeviri editörünün ön sözü Teşekkür XV XIX XXI. I. Kısım Su teminine giriş

İçindekiler VII. Ön söz Çeviri editörünün ön sözü Teşekkür XV XIX XXI. I. Kısım Su teminine giriş Ön söz Çeviri editörünün ön sözü Teşekkür XV XIX XXI I. Kısım Su teminine giriş 1 Su sektörü 3 1.1 Giriş 3 1.2 Su tüketimi 3 1.3 Kabul edilebilir su kalitesi 7 1.4 Su sektörü hizmetleri 10 1.5 Su koruma

Detaylı

Ankara da İçme ve Kullanma Suyu Kalitesi Ülkü Yetiş ODTÜ Çevre Mühendisliği Bölümü ODTÜ

Ankara da İçme ve Kullanma Suyu Kalitesi Ülkü Yetiş ODTÜ Çevre Mühendisliği Bölümü ODTÜ Ankara da İçme ve Kullanma Suyu Kalitesi Ülkü Yetiş Çevre Mühendisliği Bölümü KAPSAM Ham Su Kalitesi? Nasıl arıtılıyor? Nasıl bir su içiyoruz? Sorunlar Çevre Mühendisliği Bölümü 2 KAPSAM Ham Su Kalitesi?

Detaylı

T.C. KOCAELİ BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ İSU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ARITMA TESİSLERİ İŞLETME ZORLUKLARI VE SCADA SİSTEMİNİN EKONOMİK GETİRİLERİ

T.C. KOCAELİ BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ İSU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ARITMA TESİSLERİ İŞLETME ZORLUKLARI VE SCADA SİSTEMİNİN EKONOMİK GETİRİLERİ T.C. KOCAELİ BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ İSU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ARITMA TESİSLERİ İŞLETME ZORLUKLARI VE SCADA SİSTEMİNİN EKONOMİK GETİRİLERİ ALİ SAĞLIK İSU GENEL MÜDÜR YARDIMCISI EKİM 2015 2015 YILI İTİBARİYLE ATIKSU

Detaylı

ÇEVRE MÜHENDĠSLĠĞĠNE GĠRĠġ (ÇMG) DERSĠ

ÇEVRE MÜHENDĠSLĠĞĠNE GĠRĠġ (ÇMG) DERSĠ KONYA ÜNİVERSİTESİ ÇEVRE MÜHENDĠSLĠĞĠNE GĠRĠġ (ÇMG) DERSĠ Doç. Dr. Senar AYDIN Necmettin Erbakan Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü V-HAFTA 17.12.2015 1 SULARIN ARITILMASI

Detaylı

HACH LANGE. Evsel Atık Su Arıtma Tesisine Giriş Öncesi Endüstriyel Deşarjların İzlenmesi İSKİ Örneği HACH LANGE TÜRKİYE OFİSİ

HACH LANGE. Evsel Atık Su Arıtma Tesisine Giriş Öncesi Endüstriyel Deşarjların İzlenmesi İSKİ Örneği HACH LANGE TÜRKİYE OFİSİ HACH LANGE Evsel Atık Su Arıtma Tesisine Giriş Öncesi Endüstriyel Deşarjların İzlenmesi İSKİ Örneği HACH LANGE TÜRKİYE OFİSİ Metin BARAN Proje Müdürü 24 Eylül 2014 Hach Lange Dünya üzerinde birçok noktada

Detaylı

ÖLÇÜM VE /VEYA ANALİZ İLE İLGİLİ; Kapsam Parametre Metot Adı Metot Numarası ph Elektrometrik metot TS EN ISO 10523

ÖLÇÜM VE /VEYA ANALİZ İLE İLGİLİ; Kapsam Parametre Metot Adı Metot Numarası ph Elektrometrik metot TS EN ISO 10523 Çevresel Etki Değerlendirmesi İzin ve Denetim lüğü EK LİSTE-1/8 ph Elektrometrik metot TS EN ISO 10523 SU, ATIK SU 1,2 İletkenlik Elektrot Metodu TS 9748 EN 27888 Sıcaklık Laboratuvar ve Saha Metodu SM

Detaylı

Bu birikintilerin giderilmesi için uygun kimyasallarla membranlar zaman içinde yıkanarak tekrar eski verimine ulaştırılırlar.

Bu birikintilerin giderilmesi için uygun kimyasallarla membranlar zaman içinde yıkanarak tekrar eski verimine ulaştırılırlar. VIIPOL CKS MEMBRAN TEMİİZLEME PROSEDÜRÜ 1.Giriş : Ne kadar iyi bir ön arıtma yapılırsa yapılsın, çalışan bir ters ozmoz ( RO ) sisteminde zaman içinde hamsu içinde bulunan ve ön arıtmadan geçebilen kolloidler,

Detaylı

Öğretim Üyeleri İçin Ön Söz Öğrenciler İçin Ön Söz Teşekkürler Yazar Hakkında Çevirenler Çeviri Editöründen

Öğretim Üyeleri İçin Ön Söz Öğrenciler İçin Ön Söz Teşekkürler Yazar Hakkında Çevirenler Çeviri Editöründen Öğretim Üyeleri İçin Ön Söz Öğrenciler İçin Ön Söz Teşekkürler Yazar Hakkında Çevirenler Çeviri Editöründen ix xiii xv xvii xix xxi 1. Çevre Kimyasına Giriş 3 1.1. Çevre Kimyasına Genel Bakış ve Önemi

Detaylı

AKREDİTE ANALİZ LİSTESİ SU VE ATIK SU

AKREDİTE ANALİZ LİSTESİ SU VE ATIK SU AKREDİTE ANALİZ LİSTESİ SU VE ATIK SU Fiziksel ve Kimyasal Analizler - ph Değeri Elektrometrik AWWA 4500-H + B 21 st ed. 2005-103-105 o C de Toplam Katı Madde AWWA 2540-B 21 st ed. 2005 - İletkenlik AWWA

Detaylı

ÇEVRE MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ 0010020036 KODLU TEMEL ĠġLEMLER-1 LABORATUVAR DERSĠ DENEY FÖYÜ

ÇEVRE MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ 0010020036 KODLU TEMEL ĠġLEMLER-1 LABORATUVAR DERSĠ DENEY FÖYÜ DENEY NO: 5 HAVAANDIRMA ÇEVRE MÜHENDĠSĠĞĠ BÖÜMÜ Çevre Mühendisi atmosfer şartlarında suda çözünmüş oksijen ile yakından ilgilidir. Çözünmüş oksijen (Ç.O) su içinde çözünmüş halde bulunan oksijen konsantrasyonu

Detaylı

İlk çamur arıtım ünitesidir ve diğer ünitelerin hacminin azalmasını sağlar. Bazı uygulamalarda çürütme işleminden sonra da yoğunlaştırıcı

İlk çamur arıtım ünitesidir ve diğer ünitelerin hacminin azalmasını sağlar. Bazı uygulamalarda çürütme işleminden sonra da yoğunlaştırıcı İlk çamur arıtım ünitesidir ve diğer ünitelerin hacminin azalmasını sağlar. Bazı uygulamalarda çürütme işleminden sonra da yoğunlaştırıcı kullanılabilir. Çürütme öncesi ön yoğunlaştırıcı, çürütme sonrası

Detaylı

Hastanelerde Su Kullanımı. M.Ali SÜNGÜ Amerikan Hastanesi Bakım ve Onarım Müdürü alis@amerikanhastanesi.org

Hastanelerde Su Kullanımı. M.Ali SÜNGÜ Amerikan Hastanesi Bakım ve Onarım Müdürü alis@amerikanhastanesi.org Hastanelerde Su Kullanımı M.Ali SÜNGÜ Amerikan Hastanesi Bakım ve Onarım Müdürü alis@amerikanhastanesi.org Bir Çin atasözü der ki; Suyu içmeden önce, kaynağını öğren Hastanelerde infeksiyon kaynaklarını

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇED İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇED İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü Ek-9A T.C. ÇED İzin ve Denetim lüğü Kapsam : Su, Atık Su, Atık, Gürültü, Numune Alma Düzenleme Tarihi : 12.05.2015 Laboratuvar Adı : Gümüşsu A.Ş. Çevre Laboratuvarı Adres : Zafer Mah. Değirmen Cad. No:41

Detaylı

DEZENFEKSİYON TEKNİK TEBLİĞİ

DEZENFEKSİYON TEKNİK TEBLİĞİ Orman ve Su İşleri Bakanlığından: DEZENFEKSİYON TEKNİK TEBLİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Maksat, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Maksat MADDE 1 (1) Bu Tebliğin maksadı, küçük yerleşim yerlerinde son kullanıcıya ulaşan

Detaylı

SU ARITMA TESİSLERİNDE HAVALANDIRMA

SU ARITMA TESİSLERİNDE HAVALANDIRMA YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ SU ARITMA TESİSLERİNDE HAVALANDIRMA Dr. Tamer COŞKUN 13 Mart 2012 Havalandırma Gerekli gazları suya kazandırmak (gaz halinden çözünmüş forma dönüştürmek)

Detaylı

10 Mart 2015 SALI Resmî Gazete Sayı : 29291 TEBLİĞ

10 Mart 2015 SALI Resmî Gazete Sayı : 29291 TEBLİĞ 10 Mart 2015 SALI Resmî Gazete Sayı : 29291 TEBLİĞ Çevre ve Şehircilik Bakanlığından: TEKSTİL SEKTÖRÜNDE ENTEGRE KİRLİLİK ÖNLEME VE KONTROL TEBLİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA TEBLİĞ MADDE 1 14/12/2011

Detaylı

sektörün en iyileriyle hep yanınızda...

sektörün en iyileriyle hep yanınızda... sektörün en iyileriyle hep yanınızda... FİLTRASYON SİSTEMLERİ YUMUŞATMA SiSTEMLERi Yüzey borulamalı Multi Yüzey borulamalı Media Filtreler, 20 m 3 / Aktif Karbon filtreler saat ve üzeri kapasitelerde,

Detaylı

Hach Lange Berlin de üretim yapar & Avrupa merkezi Düsseldorf tadır

Hach Lange Berlin de üretim yapar & Avrupa merkezi Düsseldorf tadır 11.04.2012 Proses Analizörlü Arıtma Tesislerinde Enerji Optimizasyonu Olanakları ve Sınırları HACH LANGE TÜRKİYE OFİSİ Aytunç PINAR Satış Müdürü Hach Lange Berlin de üretim yapar & Avrupa merkezi Düsseldorf

Detaylı

EĞİRDİR GÖLÜ SU KALİTESİ

EĞİRDİR GÖLÜ SU KALİTESİ EĞİRDİR GÖLÜ SU KALİTESİ Yrd. Doç. Dr. Şehnaz ŞENER Süleyman Demirel Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü Göl 482 km² yüzölçümü ile Türkiye nin 4. büyük gölü aynı zamanda 2.

Detaylı

Best Water Su Arıtma Sistemleri

Best Water Su Arıtma Sistemleri 2011 Best Water Su Arıtma Cihazı Kurulum [ Best Water ] [ ] [ ] [ TEL: 0212 474 2212 0212 441 6349 ] [ FAX: 0212 474 2242 ] Best Water Su Arıtma Sistemini seçtiğiniz için teşekkür ederiz bu kullanım kılavuzu

Detaylı

ATIKSU ARITMA TESİSLERİNİN İŞLETİLMESİ-BAKIM VE ONARIMI. Fatih GÜRGAN ASKİ Arıtma Tesisleri Dairesi Başkanı

ATIKSU ARITMA TESİSLERİNİN İŞLETİLMESİ-BAKIM VE ONARIMI. Fatih GÜRGAN ASKİ Arıtma Tesisleri Dairesi Başkanı ATIKSU ARITMA TESİSLERİNİN İŞLETİLMESİ-BAKIM VE ONARIMI Fatih GÜRGAN ASKİ Arıtma Tesisleri Dairesi Başkanı UZUN HAVALANDIRMALI AKTİF ÇAMUR SİSTEMİ Bu sistem Atıksularda bulunan organik maddelerin mikroorganizmalar

Detaylı

Normal derişimler için: PE- HD, PTFE Nitrik asit (ρ 1,42 g/ml) ile ph 1-2 olacak şekilde asitlendirilmelidir. Düşük derişimler için: PFA, FEP

Normal derişimler için: PE- HD, PTFE Nitrik asit (ρ 1,42 g/ml) ile ph 1-2 olacak şekilde asitlendirilmelidir. Düşük derişimler için: PFA, FEP Ek-1 Nnumunelerin Muhafazası İçin Uygun Olan Teknikler Yapılacak Tayin Kabın Tipi Muhafaza Tekniği En uzun Muhafaza Süresi Yüksek derişimde çözünmüş gaz içeren numuneler için, alındıkları yerde analiz

Detaylı

On-line Oksijen Tüketiminin Ölçülmesiyle Havalandırma Prosesinde Enerji Optimizasyonu

On-line Oksijen Tüketiminin Ölçülmesiyle Havalandırma Prosesinde Enerji Optimizasyonu On-line Oksijen Tüketiminin Ölçülmesiyle Havalandırma Prosesinde Enerji Optimizasyonu Speaker: Ercan Basaran, Uwe Späth LAR Process Analysers AG 1 Genel İçerik 1. Giriş 2. Proses optimizasyonu 3. İki optimizasyon

Detaylı

AEROBİK BİYOFİLM PROSESLERİ

AEROBİK BİYOFİLM PROSESLERİ AEROBİK BİYOFİLM PROSESLERİ Doç. Dr. Eyüp DEBİK 03.12.2013 GENEL BİLGİ Arıtmadan sorumlu mikroorganizmalar, sabit bir yatak üzerinde gelişirler. Aerobik biyofilm prosesleri : (1) batmamış biyofilm prosesler,

Detaylı

ÇERKEZKÖY ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ ENDÜSTRİYEL ATIKSU ARITMA TESİSİ

ÇERKEZKÖY ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ ENDÜSTRİYEL ATIKSU ARITMA TESİSİ ÇERKEZKÖY ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ ENDÜSTRİYEL ATIKSU ARITMA TESİSİ Bölgemiz I. Kısım Atıksu Arıtma Tesisi (yatırım bedeli 15 milyon $) 1995 yılında, II. Kısım Atıksu Arıtma Tesisi ( yatırım bedeli 8 milyon

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇED, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü ÇEVRE ÖLÇÜM VE ANALİZLERİ YETERLİK BELGESİ EK LİSTE-1/7

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇED, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü ÇEVRE ÖLÇÜM VE ANALİZLERİ YETERLİK BELGESİ EK LİSTE-1/7 ÇED, İzin ve Denetim lüğü EK LİSTE-1/7 SU/ ATIK SU 1 ph Elektrometrik Metot TS 3263 ISO 10523 Çözünmüş Oksijen Azid Modifikasyon Metodu SM 4500-O C İletkenlik Elektrometrik Metot SM 2510 B Renk Spektrometrik

Detaylı

FINEAMIN 06 kullanılan kazan sistemlerinin blöfleri yalnızca ph ayarlaması yapılarak sorunsuzca kanalizasyona dreyn edilebilir.

FINEAMIN 06 kullanılan kazan sistemlerinin blöfleri yalnızca ph ayarlaması yapılarak sorunsuzca kanalizasyona dreyn edilebilir. Kazan Kimyasalları FINEAMIN 06 Demineralize su kullanlan, yüksek basınçlı buhar sistemleri için korozyon ve kireçlenmeyi önleyici kimyasal Kullanıcı ve Çevre Dostu: FINEAMIN 06, doğada hemen hemen tümüyle

Detaylı

ATIKSU ARITMA SİSTEMLERİ

ATIKSU ARITMA SİSTEMLERİ MAKİNA-İNŞAAT-ÇEVRE SAN. ve TİC. LTD. ŞTİ. ATIKSU ARITMA SİSTEMLERİ Gaziteknik-Waterline Atıksu Arıtma sistemleri evsel ve endüstriyel atıksuların arıtılmasında kullanılmak üzere prosese göre projelendirilmektedir.

Detaylı

BİYOLOJİK ARITMA DENEYİMLERİ

BİYOLOJİK ARITMA DENEYİMLERİ BİYOLOJİK ARITMA DENEYİMLERİ Kütahya Belediyesi Atıksu Arıtma Tesisi, İller Bankası nca 1985 yılında projelendirilmiş, 1992 yılında çalışmaya başlamıştır. Şehir merkezinin evsel nitelikli atıksularını

Detaylı

Çizelge 1 Numunelerin muhafazası için genellikle uygun olan teknikler. 100 Nitrik asit ile ph 1-2 olacak şekilde asitlendirilmelidir

Çizelge 1 Numunelerin muhafazası için genellikle uygun olan teknikler. 100 Nitrik asit ile ph 1-2 olacak şekilde asitlendirilmelidir Çizelge 1 Numunelerin sı için genellikle uygun olan teknikler Yapılacak tayin Kabın tipi Genellikle kullanılan hacim (ml) ve doldurma tekniği Alüminyum P C Muhafaza tekniği 100 Nitrik asit ile ph 1-2 ndirilmelidir

Detaylı

MESS Entegre Geri Kazanım ve Enerji San. ve Tic. A.Ş.

MESS Entegre Geri Kazanım ve Enerji San. ve Tic. A.Ş. Sayfa : 1 / 12 1 ATIKLAR İÇİN NUMUNE SAKLAMA KOŞULLARI Parametre Numune Özelliği Numune Türü ICP ile Metal Tayinleri suları vb.), diğer her türlü sıvılar) Mikrodalgada (sıvı) yakılmış Minimum Numune Miktarı

Detaylı

1.1 Su Kirliliği Su Kirliliğinin Kaynakları 1.2 Atıksu Türleri 1.3 Atıksu Karakteristikleri 1.4 Atıksu Arıtımı Arıtma Seviyeleri

1.1 Su Kirliliği Su Kirliliğinin Kaynakları 1.2 Atıksu Türleri 1.3 Atıksu Karakteristikleri 1.4 Atıksu Arıtımı Arıtma Seviyeleri 1. GİRİŞ 1.1 Su Kirliliği Su Kirliliğinin Kaynakları 1.2 Atıksu Türleri 1.3 Atıksu Karakteristikleri 1.4 Atıksu Arıtımı Arıtma Seviyeleri 1-1 1.1 Su Kirliliği Su Kirliliğinin Kaynakları (I) Su Kirliliği

Detaylı

Modern su şartlandırma prensiplerinin üzerinden geçmek

Modern su şartlandırma prensiplerinin üzerinden geçmek Hoş Geldiniz 1 Amacımız; Modern su şartlandırma prensiplerinin üzerinden geçmek Dezenfeksiyon, flokülasyon, ph ayarlama ve suyun dengesi için kullanılan kimyasalları incelemek Havuz bakım prosedürünü tekrarlamak

Detaylı

KANALİZASYONLARDA HİDROJEN SÜLFÜR GAZI OLUŞUMU SAĞLIK ÜZERİNE ETKİLERİ

KANALİZASYONLARDA HİDROJEN SÜLFÜR GAZI OLUŞUMU SAĞLIK ÜZERİNE ETKİLERİ KANALİZASYONLARDA HİDROJEN SÜLFÜR GAZI OLUŞUMU SAĞLIK ÜZERİNE ETKİLERİ Bu Çalışma Çevre Orman Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı Sayın Prof. Dr. Mustafa Öztürk tarafından 2006 yılında yapılmıştır. Orijinal

Detaylı

KALİTELİ SÜT NASIL ELDE EDİLİR?

KALİTELİ SÜT NASIL ELDE EDİLİR? KALİTELİ SÜT NASIL ELDE EDİLİR? Prof. Dr. METİN ATAMER Dr. EBRU ŞENEL ANKARA ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ SÜT TEKNOLOJİSİ BÖLÜMÜ Kaliteli süt üretimi için sağlanması gereken koşullar; Sağlıklı inek Özenli

Detaylı

HAVUZLARDA OZON SİSTEMLERİ. www.atggroup.org atg@atggroup.org facebook.com/atghavuzozondezenfeksiyon +90 (216) 290 13 90

HAVUZLARDA OZON SİSTEMLERİ. www.atggroup.org atg@atggroup.org facebook.com/atghavuzozondezenfeksiyon +90 (216) 290 13 90 HAVUZLARDA OZON SİSTEMLERİ www.atggroup.org atg@atggroup.org facebook.com/atghavuzozondezenfeksiyon +90 (216) 290 13 90 Ozon Nedir? Dünyada bilinen en kuvvetli oksidandır Ozon Ne Kadar Güçlüdür? Klordan

Detaylı

SU VE ATIKSU. ipsum GERİ KAZANIMI

SU VE ATIKSU. ipsum GERİ KAZANIMI SU VE ATIKSU lorem ARITIMI & ipsum GERİ KAZANIMI ekosistem mühendislik Kalıcı çözümler Ekosistem Mühendislik, geniş bir yelpazede Endüstriyel ve Evsel atıksu, içmesuyu, proses suyu arıtma ve geri kazanımı

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü SAYI: B100TSH0100004 Konu: Kaplıca Suyu Analizleri ANKARA 17.06.2004/10102. VALİLİĞİNE ( İl Sağlık Müdürlüğü) Çevre ve toplum sağlığının korunması

Detaylı

Elçin GÜNEŞ, Ezgi AYDOĞAR

Elçin GÜNEŞ, Ezgi AYDOĞAR Elçin GÜNEŞ, Ezgi AYDOĞAR AMAÇ Çorlu katı atık depolama sahası sızıntı sularının ön arıtma alternatifi olarak koagülasyon-flokülasyon yöntemi ile arıtılabilirliğinin değerlendirilmesi Arıtma alternatifleri

Detaylı

ALKALİNİTE. 1 ) Hidroksitler 2 ) Karbonatlar 3 ) Bikarbonatlar

ALKALİNİTE. 1 ) Hidroksitler 2 ) Karbonatlar 3 ) Bikarbonatlar ALKALİNİTE Bir suyun alkalinitesi, o suyun asitleri nötralize edebilme kapasitesi olarak tanımlanır. Doğal suların alkalinitesi, zayıf asitlerin tuzlarından ileri gelir. Bunların başında yer alan bikarbonatlar,

Detaylı

ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI

ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI 6.Endüstriyel Kirlenme Kontrolü - Nötralizasyon Yrd. Doç. Dr. Kadir GEDİK Birçok endüstrinin atıksuyu asidik veya bazik olduğundan alıcı ortama veya kimyasal ve/veya

Detaylı

ARİFE ÖZÜDOĞRU Şube Müdürü V.

ARİFE ÖZÜDOĞRU Şube Müdürü V. ARİFE ÖZÜDOĞRU Şube Müdürü V. 1 KHK lar ve Görevlerimiz 645 sayılı Orman ve Su İşleri Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname nin 9 uncu maddesinin (ı) bendinde geçen İçme

Detaylı

GEBZE PLASTİKÇİLER ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ İnönü Mahallesi Balçık Köyü Yolu Üzeri Gebze / KOCAELİ ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ

GEBZE PLASTİKÇİLER ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ İnönü Mahallesi Balçık Köyü Yolu Üzeri Gebze / KOCAELİ ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ GEBZE PLASTİKÇİLER ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ İnönü Mahallesi Balçık Köyü Yolu Üzeri Gebze / KOCAELİ ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ MERKEZİ ATIKSU ARITMA TESİSİ FAALİYETİ İŞ AKIM ŞEMASI VE PROSES ÖZETİ 1 1. İŞLETME

Detaylı

Endüstriyel Su Arıtımına Uyarlanmış Çözümler

Endüstriyel Su Arıtımına Uyarlanmış Çözümler Endüstriyel Su Arıtımına Uyarlanmış Çözümler Michael Lyko Tarihçe Geleneği Olan Bir Partner 1 1 Tarihçe Geleneği Olan Bir Partner Wiesbaden da tam otomatik SPIRA-CEL spiral sarım üretim hattının işletmeye

Detaylı

Hazır Kit(HACH)-DPD pp. Metot /Spektrofotometrik.

Hazır Kit(HACH)-DPD pp. Metot /Spektrofotometrik. 1-HAVUZ SUYU İ S.B. 15.12.2011 ve 28143 sayı ile yayımlanan " Yüzme Havuzlarının Tabi Olacağı Sağlık Esasları ve Şartları Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik " Renk Tortu Bulanıklık

Detaylı

MUĞLA HALK SAĞLIĞI LABORATUVARI

MUĞLA HALK SAĞLIĞI LABORATUVARI Sayfa No :1 / 7 1.0-KLİNİK DIŞI MİKROBİYOLOJİK ANALİZLER Diyaliz Suyu 2 gün LAL (Limulus Amebocyte Lysate) - Endotoksin Pyrosate Toplam Koloni Sayısı (37 C-48s) TS EN ISO 6222 Doğal Kaynak ve İçme Suyu

Detaylı

Araçlar: Çıkarma Parçaları şu şekilde etiketlenmiştir:

Araçlar: Çıkarma Parçaları şu şekilde etiketlenmiştir: Araçlar: Deney Hücresi Deney Çözeltileri o Soğutma Kulesinden Alınan Numuneler o Laboratuvarda Hazırlanan Çözeltiler Deney Numunesi (Numune Çıkarma sı, 30mm * 50mm * 2mm) Su devirdaim Havuzu (40 C) GRANDER

Detaylı

SU KİRLİLİĞİ KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ İDARİ USULLER TEBLİĞİ

SU KİRLİLİĞİ KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ İDARİ USULLER TEBLİĞİ Resmi Gazete Tarihi: 10.10.2009 Resmi Gazete Sayısı: 27372 SU KİRLİLİĞİ KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ İDARİ USULLER TEBLİĞİ Amaç ve kapsam MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı, 31/12/2004 tarihli ve 25687 sayılı Resmî

Detaylı

İÇME SUYU ELDE EDİLEN VEYA ELDE EDİLMESİ PLANLANAN YÜZEYSEL SULARIN KALİTESİNE DAİR YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

İÇME SUYU ELDE EDİLEN VEYA ELDE EDİLMESİ PLANLANAN YÜZEYSEL SULARIN KALİTESİNE DAİR YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Yönetmeliğin Yayınlandığı Resmi Gazete nin Tarihi Sayısı 29/06/2012 28338 İÇME SUYU ELDE EDİLEN VEYA ELDE EDİLMESİ PLANLANAN YÜZEYSEL SULARIN KALİTESİNE DAİR YÖNETMELİK Amaç BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam,

Detaylı

Membran Teknolojilerinin Su Yönetiminde Sağladığı Faydalar

Membran Teknolojilerinin Su Yönetiminde Sağladığı Faydalar Membran Teknolojilerinin Su Yönetiminde Sağladığı Faydalar İsmail Koyuncu 1,2, Serkan Güçlü 1,2, Türker Türken 1,2, Derya İmer 1,2 1 İstanbul Teknik Üniversitesi, Çevre Mühendisliği Bölümü, İTÜ Ayazağa

Detaylı

ATIKSU ARITIMININ ESASLARI

ATIKSU ARITIMININ ESASLARI ATIKSU ARITIMININ ESASLARI Evsel, Endüstriyel Atıksu Arıtımı ve Arıtma Çamurlarının Kontrolü Prof. Dr. İzzet ÖZTÜRK Dr. Hacer TİMUR Dr. Ufuk KOŞKAN 1. ATIKSU MİKTAR VE ÖZELLİKLERİ... 1 1.1. Atıksu Akımının

Detaylı

BURSA HAMİTLER SIZINTI SUYU ARITMA TESİSİNİN İNCELENMESİ

BURSA HAMİTLER SIZINTI SUYU ARITMA TESİSİNİN İNCELENMESİ BURSA HAMİTLER SIZINTI SUYU ARITMA TESİSİNİN İNCELENMESİ Korkut Kaşıkçı 1, Barış Çallı 2 1 Sistem Yapı İnşaat ve Ticaret A.Ş. 34805 Kavacık, İstanbul 2 Marmara Üniversitesi, Çevre Mühendisliği Bölümü,

Detaylı

1. Kıyı Bölgelerinde Çevre Kirliliği ve Kontrolü KÇKK

1. Kıyı Bölgelerinde Çevre Kirliliği ve Kontrolü KÇKK 1. Kıyı Bölgelerinde Çevre Kirliliği ve Kontrolü KÇKK Kentsel Atıksu Arıtım Tesislerinde Geliştirilmiş Biyolojik Fosfor Giderim Verimini Etkileyen Faktörler Tolga Tunçal, Ayşegül Pala, Orhan Uslu Namık

Detaylı

KURUMSAL HAKKIMIZDA YÖNETİCİLER ÜRETİM KALİTA POLİTİKAMIZ HİZMETLERİMİZ STS ARITMA SİSTEMLERİ ARITMA TESİSLERİ

KURUMSAL HAKKIMIZDA YÖNETİCİLER ÜRETİM KALİTA POLİTİKAMIZ HİZMETLERİMİZ STS ARITMA SİSTEMLERİ ARITMA TESİSLERİ KURUMSAL HAKKIMIZDA STS ARITMA SİSTEMLERİ Çevre sağlığının ve doğal zenginliklerin korunmasına verilen önemin giderek arttığı günümüz şartlarında, bilinçli ve yetkin kadrosu ile bu doğrultuda hizmet etmek

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI Çevresel Etki Değerlendirmesi, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü TESİSE KABUL EDİLECEK ATIKLAR VE KODLARI

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI Çevresel Etki Değerlendirmesi, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü TESİSE KABUL EDİLECEK ATIKLAR VE KODLARI TESİSE KABUL EDİLECEK ATIKLAR VE KODLARI 01 03 09 01 03 07 dışındaki alüminyum oksit üretiminden çıkan kırmızı çamur 01 04 10 01 04 07 dışındaki tozumsu ve pudramsı atıklar 01 05 04 Temizsu sondaj ı ve

Detaylı

OAG 100A HİDROLOJİ EĞİTİM SETİ ANA ÜNİTE

OAG 100A HİDROLOJİ EĞİTİM SETİ ANA ÜNİTE 2012 OAG 100A HİDROLOJİ EĞİTİM SETİ ANA ÜNİTE www.ogendidactic.com Giriş OAG-100 Hidroloji Tezgahı ve çeşitli yardımcı modül üniteleri ile Akışkanlar Mekaniği derslerinde ayrıntılı ve kapsamlı deneysel

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/12) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/12) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/12) Deney Laboratuvarı Adresi : Yokuşbaşı Mah. Emin Anter Bulvarı No:43/B BODRUM 48400 MUĞLA / TÜRKİYE Tel : 0252 313 20 06 Faks : 0252 313 20 07 E-Posta : info@akademi-lab.com

Detaylı

NEDEN GRİ SU? GRİ SU NEDİR?

NEDEN GRİ SU? GRİ SU NEDİR? NEDEN GRİ SU? GRİ SU NEDİR? Evlerde tuvaletlerden gelen atık sular dışında üretilen tüm atık suya Gri su denir. Gri su kaynakları çamaşır makineleri, çamaşırhaneler, duşlar, bulaşık makineleri, lavabolar

Detaylı

www.abccevre.com ABECE GRUP ÇEVRE VE İŞGÜVENLİĞİ MÜHENDİSLİK HİZMETLERİ A.Ş. TANITIM SUNUMU

www.abccevre.com ABECE GRUP ÇEVRE VE İŞGÜVENLİĞİ MÜHENDİSLİK HİZMETLERİ A.Ş. TANITIM SUNUMU ABECE GRUP ÇEVRE VE İŞGÜVENLİĞİ MÜHENDİSLİK HİZMETLERİ A.Ş. TANITIM SUNUMU ABECE GRUP ÇEVRE DAN. A.Ş ABECE GRUP; Çevre ve iş güvenliği sektörlerinde gelişmeleri takip eden, teknolojik gelişmeler ile birlikte

Detaylı

Ölçüm/Analiz Kapsamı Parametre Metot Metodun Adı

Ölçüm/Analiz Kapsamı Parametre Metot Metodun Adı Çevre Mevzuatı Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği Isınmadan Kaynaklanan Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği (devamı var) Her tür kapsam Gürültü Gürültü Kömür Çevre Mevzuatında

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/7) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/7) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/7) Deney Laboratuvarı Adresi : İstanbul Yolu, Gersan Sanayi Sitesi 2306.Sokak No :26 Ergazi/Yenimahalle 06370 ANKARA / TÜRKİYE Tel : 0 312 255 24 64 Faks : 0 312 255

Detaylı

ARITMA ÇAMURUNDAN BİYOGAZ ÜRETİMİ VE ENERJİ TASURRUFU

ARITMA ÇAMURUNDAN BİYOGAZ ÜRETİMİ VE ENERJİ TASURRUFU ARITMA ÇAMURUNDAN BİYOGAZ ÜRETİMİ VE ENERJİ TASURRUFU Doç.Dr. K.Süleyman YİĞİT*, Mustafa GÜNDÜZ**, Gülay ŞERİT** Yrd.Doç.Dr. Mustafa YEĞİN*, Muhammet SARAÇ** İlhan BAYRAM***, Ünal BOSTAN***, Hakan PİR**

Detaylı

AYLIK DEĞERLENDİRME RAPORU ¹ ²

AYLIK DEĞERLENDİRME RAPORU ¹ ² Çevre Danışmanlık Firmasının İsmi ve Logosu AYLIK DEĞERLENDİRME RAPORU ¹ ² Tetkik Tarihi : Tetkik Saati : A - İŞLETME BİLGİLERİ Adı Adresi Faaliyet Konusu ÇKAGİLHY Kapsamındaki Yeri ÇED Mevzuatına Göre

Detaylı

Wilo EMUport Islak montaj hazır terfi istasyonu

Wilo EMUport Islak montaj hazır terfi istasyonu Pioneering for You Ürün broşürü Wilo EMUport Islak montaj hazır terfi istasyonu Wilo ile atıksu tahliyesi ve arıtma Islak montaj hazır terfi istasyonu Wilo pompalan ve sistemleri, belediye atık yönetimi

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YER SEVİYESİ OZON KİRLİLİĞİ BİLGİ NOTU

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YER SEVİYESİ OZON KİRLİLİĞİ BİLGİ NOTU T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YER SEVİYESİ OZON KİRLİLİĞİ BİLGİ NOTU Temmuz 2014 OZON NEDİR Ozon (O 3 ) üç tane oksijen atomunun birleşmesi ile oluşmaktadır. Ozon, atmosferde

Detaylı

Mevcut durum Kazan Köyü nde kurulmuş olan Biyodisk Teknolojisi Arıtma Tesisinde, 600 eşdeğer kişiden kaynaklanmakta olan atıksular arıtılmaktadır.

Mevcut durum Kazan Köyü nde kurulmuş olan Biyodisk Teknolojisi Arıtma Tesisinde, 600 eşdeğer kişiden kaynaklanmakta olan atıksular arıtılmaktadır. ÖRNEK PROJE ASKİ Ankara İli Kazan İlçesine bağlı Pazar Köyü 600 kişi kapasiteli Dönen Biyolojik Disk (DBD) prensibi ile çalışan Paket biyolojik atıksu arıtma tesisi 0.37 kw motor-redüktör ile aylık kişi

Detaylı

KAYNAĞINDAN TÜKETİCİYE KADAR İÇME SUYU KALİTESİNİN GARANTİ ALTINA ALINMASI KAYNAK VE ŞEBEKE İZLEME ÇALIŞMALARI. 07 Ekim 2015

KAYNAĞINDAN TÜKETİCİYE KADAR İÇME SUYU KALİTESİNİN GARANTİ ALTINA ALINMASI KAYNAK VE ŞEBEKE İZLEME ÇALIŞMALARI. 07 Ekim 2015 KAYNAĞINDAN TÜKETİCİYE KADAR İÇME SUYU KALİTESİNİN GARANTİ ALTINA ALINMASI KAYNAK VE ŞEBEKE İZLEME ÇALIŞMALARI 07 Ekim 2015 Hach Dünya üzerinde birçok noktada üretim yapar, Avrupa merkezi Düsseldorf tadır.

Detaylı

ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ NDE KİMYASAL PROSESLER

ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ NDE KİMYASAL PROSESLER 9 ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ NDE KİMYASAL PROSESLER 1. Koagülasyon- Flokülasyon Prosesleri 2. Elektrokoagülasyon Prosesi 3. Kimyasal Çöktürme Prosesleri 4. Su Yumuşatma Prosesleri 5. Adsorpsiyon Prosesleri 6.

Detaylı

RAPOR. O.D.T.Ü. AGÜDÖS Kod No: 08 03 11 1 00 09 3 Kasım, 2008

RAPOR. O.D.T.Ü. AGÜDÖS Kod No: 08 03 11 1 00 09 3 Kasım, 2008 BMB Technology İçin Life 2 O Water BMB1000 Serisi Su Arıtma Cihazının Sularda Bakteri ve Kimyasalların Arıtım Performansının Araştırılması Projesi O.D.T.Ü. Danışman Prof. Dr. Celal F. GÖKÇAY RAPOR O.D.T.Ü.

Detaylı

ISITMA SİSTEMLERİ BİLGİ FORMU

ISITMA SİSTEMLERİ BİLGİ FORMU ISITMA SİSTEMLERİ BİLGİ FORMU Tarih: Müşteri Adı Adresi Şehir Posta Kodu : Sistem Sorumlusu ve Görevi Tel. Faks : GSM e-mail : HİKAYESİ Müşteri şimdiki sonuçlardan memnun mu? Evet Hayır Sorunların derecesi

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/5) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/5) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/5) Deney Laboratuvarı Adresi : Yakut Mah. Mustafa Kemal Paşa Bulvarı No:186 Kocasinan 38090 KAYSERİ / TÜRKİYE Tel : 0 352 337 09 45 Faks : 0 352 337 09 32 E-Posta

Detaylı

AyDo Süper İyonize Su (SIW) Teknolojisi ile. Rehabilite Sistemleri

AyDo Süper İyonize Su (SIW) Teknolojisi ile. Rehabilite Sistemleri AyDo Süper İyonize Su (SIW) Teknolojisi ile Kirletilmiş Suları Rehabilite Sistemleri AyDo Süper İyonize Su Teknolojisi www.ayhandoyuk.com.tr Nisan 2015 www.ayhandoyuk.name www.aydowater.com.tr www.aydosu.com

Detaylı

Lamella Tekniği Kullanım Nedenleri

Lamella Tekniği Kullanım Nedenleri Lamella Teknolojisi Lamella teknolojisi, su ve atık su arıtma sistemlerinde çöktürme ve yüzdürme işlemlerinde kullanılan, 100 yıl önce mühendislik ürünü olarak bilinmesine rağmen, uygulamada ürün geliştirilememesi

Detaylı

Santrifüj Pompalar: MEKANİK ENERJİYİ, AKIŞKANDA KİNETİK ENERJİYE ÇEVİREN VE AKIŞKANLARI TRANSFER EDEN MAKİNALARDIR.

Santrifüj Pompalar: MEKANİK ENERJİYİ, AKIŞKANDA KİNETİK ENERJİYE ÇEVİREN VE AKIŞKANLARI TRANSFER EDEN MAKİNALARDIR. KSB DÜNYASINA D HOŞGELD GELDİNİZ SANTRİFÜJ J POMPALAR Santrifüj Pompalar: MEKANİK ENERJİYİ, AKIŞKANDA KİNETİK ENERJİYE ÇEVİREN VE AKIŞKANLARI TRANSFER EDEN MAKİNALARDIR. POMPA KESİT T RESMİ POMPA ANA PARÇALARI

Detaylı

YAĞMUR SUYU (YAPRAK) FİLTRESİ YAĞMUR SUYU TOPLAMA

YAĞMUR SUYU (YAPRAK) FİLTRESİ YAĞMUR SUYU TOPLAMA YAĞMUR SUYU (YAPRAK) FİLTRESİ YAĞMUR SUYU TOPLAMA NASIL ÇALIŞIR? YAĞMUR SUYU NASIL TOPLANIR? Başta çatılar olmak üzere, açık alanlar otoparklar, yollar ve drenaj borularından toplanabilir. NERELERDE KULLANILIR?

Detaylı

BUHAR KAZANLARINDA BLÖF

BUHAR KAZANLARINDA BLÖF BUHAR KAZANLARINDA BLÖF GENEL AÇIKLAMALAR Blöf, kazan suyu içinde buharlaşma sonucu konsantrasyonu artan çözünmüş ya da askıda kalmış katı madde miktarını kazan için belirlenen limitlere çekebilmek amacıyla

Detaylı

ÖRNEK PROJENİN HİDROLİK HESAPLARI: HİDROLİK BOYUTLANDIRMAYA ESAS KAPASİTE DEĞERLERİ. DİZAYN KAPASİTESİ m 3 /gün. Havalandırma 42 500 0,492 -

ÖRNEK PROJENİN HİDROLİK HESAPLARI: HİDROLİK BOYUTLANDIRMAYA ESAS KAPASİTE DEĞERLERİ. DİZAYN KAPASİTESİ m 3 /gün. Havalandırma 42 500 0,492 - Pnömatik Sistem Hava Kompresörü Tesisteki tüm pnömatik kapak ve vanaların operasyonunda kuru ve temiz havayı temin edecektir. Tank basıncına göre otomatik olarak devreye girip çıkacaktır. Gerekli emniyet

Detaylı

MALZEME GÜVENLİK BİLGİ FORMU

MALZEME GÜVENLİK BİLGİ FORMU MALZEME GÜVENLİK BİLGİ FORMU DEMİR SÜLFAT LİKİT 1) MADDE VE ŞİRKET TANIMI Ürünün Tanımı: Demir (II) Sülfat likit Ürün İsmi: TUROKS D2S Üretici/ Tedarikçi Firma: Turoksi Kimyevi Maddeleri San. Tic. Ltd.

Detaylı

Proses Analizörleri ile Atıksu Arıtma Tesislerinde Enerji Verimli Kontrol Örnek Uygulamaları /

Proses Analizörleri ile Atıksu Arıtma Tesislerinde Enerji Verimli Kontrol Örnek Uygulamaları / October 2, 2009_HACH LANGE United for Water Quality_page 1 HACH LANGE United for Water Quality Proses Analizörleri ile Atıksu Arıtma Tesislerinde Enerji Verimli Kontrol Örnek Uygulamaları / Beispiele von

Detaylı

ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI

ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI 10. Endüstriyel Çamur Arıtımı Yrd. Doç. Dr. Kadir GEDİK Giriş Sıvı atıkların arıtılmasındaki en önemli nokta askıda veya çözünmüş katıların giderimidir. Sıvıdan

Detaylı

TEBLİĞ. b) 31/12/2004 tarihli ve 25687 sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinin 4 ve 38 inci maddeleri,

TEBLİĞ. b) 31/12/2004 tarihli ve 25687 sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinin 4 ve 38 inci maddeleri, 14 Aralık 2011 ÇARŞAMBA Resmî Gazete Sayı : 28142 Çevre ve Şehircilik Bakanlığından: TEKSTİL SEKTÖRÜNDE ENTEGRE KİRLİLİK ÖNLEME VE KONTROL TEBLİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç ve Kapsam, Hukuki Dayanak ve Tanımlar

Detaylı

SU KİRLİLİĞİ KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ İDARİ USULLER TEBLİĞİ

SU KİRLİLİĞİ KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ İDARİ USULLER TEBLİĞİ SU KİRLİLİĞİ KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ İDARİ USULLER TEBLİĞİ Bu Tebliğ, 12 Mart 1989 tarihli ve 20106 sayılı Resmî Gazete de yayınlanmıştır. Amaç Madde 1 - Bu tebliğ, 9 Ağustos 1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre

Detaylı

TANIMI Aktif karbon çok gelişmiş bir gözenek yapısına ve çok büyük iç yüzey alanına sahip karbonlaşmış bir malzemedir.

TANIMI Aktif karbon çok gelişmiş bir gözenek yapısına ve çok büyük iç yüzey alanına sahip karbonlaşmış bir malzemedir. AKTİF KARBON NEDİR? TANIMI Aktif karbon çok gelişmiş bir gözenek yapısına ve çok büyük iç yüzey alanına sahip karbonlaşmış bir malzemedir. Bu nitelikler aktif karbona çok güçlü adsorpsiyon özellikleri

Detaylı

Ertem Petrol Ayırıcılar Dahili Depolama Tanklı Petrol Ayırıcılar

Ertem Petrol Ayırıcılar Dahili Depolama Tanklı Petrol Ayırıcılar MONTAJ, ÇALIŞTIRMA VE BAKIM TALİMATLARI Ertem Ayırıcılar Dahili Depolama Tanklı Ayırıcılar Don tehlikesi bulunmayan alanlara montaj için Ürün Kodları E8005 Serisi 1 ERTEM PETROL AYIRICILARI NASIL ÇALIŞIR?

Detaylı

T.A.I Dış Ticaret Ltd. ve PROMED International LTD. CO. şirketleri Japon NİKUNİ firmasının KTM pompalarının,

T.A.I Dış Ticaret Ltd. ve PROMED International LTD. CO. şirketleri Japon NİKUNİ firmasının KTM pompalarının, T.A.I DIŞ TİCARET,PROJE,MAKİNA,MÜHENDİSLİK VE ARITMA TEKNOLOJİLERİ LTD.ŞTİ Gülbahçe Mah.Ulubatlı Hasan Bulvarı.Ar-kur Kuzey Han Kat 7,No:707 Osmangazi BURSA TÜRKİYE Tel: +90-224-4437896 PROMED INTERNATIONAL

Detaylı

1201806 ATIKSU ARITIMI YILİÇİ UYGULAMASI (1+2) Bahar 2012

1201806 ATIKSU ARITIMI YILİÇİ UYGULAMASI (1+2) Bahar 2012 1201806 ATIKSU ARITIMI YILİÇİ UYGULAMASI (1+2) Bahar 2012 Çevre Mühendisliği Bölümü Selçuk Üniversitesi Dersin Öğretim Üyesi: Prof.Dr. Ali BERKTAY Tel. 2232093 e-mail: aberktay@selcuk.edu.tr Doç.Dr. Bilgehan

Detaylı

www.haus.com.tr DDE SERİSİ

www.haus.com.tr DDE SERİSİ www.haus.com.tr DDE SERİSİ HAUS DEKANTÖRLERİ, SEKTÖRDE YENİ STANDARTLAR BELİRLİYOR Modern ve yüksek performanslı HAUS dekantörler, kentsel ve endüstriyel atık su ile içme suyu arıtma tesisleri için tasarlanmıştır.

Detaylı

PETEK TEMİZLİĞİ VE KOMBİ BAKIMI NEDİR?

PETEK TEMİZLİĞİ VE KOMBİ BAKIMI NEDİR? PETEK TEMİZLİĞİ VE KOMBİ BAKIMI NEDİR? Kombi Bakımı Kombiler her yıl kış aylarına girmeden bakımlarının yapılması gereken sistemlerdir. Kombiler de yapılan bakım sayesinde gaz tüketiminiz düşer ve petekleriniz

Detaylı

KAYSERİ ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ ATIKSU ARITMA TESİSİ

KAYSERİ ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ ATIKSU ARITMA TESİSİ KAYSERİ ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ ATIKSU ARITMA TESİSİ Yakup GÜLTEKİN Çevre Yönetim Müdürü 26.05.2016 Hidrolik Kapasite Debi Günlük Ort. m 3 /gün Saatlik Ort. m 3 /h Minimum Kuru Hava m 3 /h Maksimum Kuru

Detaylı

Elektroflokülasyon Elektrokoagülasyon tekniği 1940 yılından bu yana bilinen ve sanayide kullanılan bir teknolojidir.

Elektroflokülasyon Elektrokoagülasyon tekniği 1940 yılından bu yana bilinen ve sanayide kullanılan bir teknolojidir. ENVİ-CLEAN Sistemi Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinde belirlenen kriterlere göre tesis atık sularının en iyi şartlara getirildikten sonra alıcı ortama verilmesi gerekmektedir. Bu konuda ülkemiz de Avrupa

Detaylı

NITRON MG SERİSİ MEMBRAN AZOT JENERATÖRLERİ

NITRON MG SERİSİ MEMBRAN AZOT JENERATÖRLERİ Verimli membran teknolojisi Dünyanın en iyi geçirgenlik (permeability) özelliğine sahip membranları % 95 - % 99.5 arasında azot safiyeti Az sayıda hareketli parça NITRON MG SERİSİ MEMBRAN AZOT JENERATÖRLERİ

Detaylı