KALKINMADA TEMİZ ENERJİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "KALKINMADA TEMİZ ENERJİ"

Transkript

1 KALKINMADA TEMİZ ENERJİ TÜRKİYE LPG ENDÜSTRİ RAPORU Ocak 2007

2 Tarih: Ocak 2007 Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) ve Dünya LPG Birliği (WLPGA) tarafından 2002 yılından itibaren 6 ülkede uygulanan Likit Petrol Gazı nın Kırsal Alanda Yaygınlaştırılması projesinin 2006 yılında başlayan Türkiye ayağı Kalkınmada Temiz Enerji adıyla hayata geçirilmektedir. Bu kapsamda Ocak 2007 tarihleri arasında gerçekleştirilecek çalıştayda potansiyel projeler geliştirilmesi hedeflenmektedir. Hazırlayan : Kaan ESİN 2

3 İÇİNDEKİLER 1. KALKINMADA TEMİZ ENERJİ TÜRKİYE ENERJİ GELİŞİMİ Genel Bakış Enerji Gelişimine Genel Bakış TÜRKİYE LPG PAZARI Pazar Hacmi/Talep LPG Tedariği Dağıtım Şirketleri / Pazar Payları TEDARİK ve DAĞITIM / TÜPLER Yerel Tedarik ve Dağıtım Sistemi Tüpler YAPI /POLİTİKA/GÜVENLİK/STANDARTLAR Endüstri Yapısı Yapısal Düzenleme Devlet Politikası Güvenlik Standartlar LPG FİYATLANDIRMA/ DİĞER YAKITLAR/ EKİPMANLAR LPG Fiyatlandırması Diğer Yakıtlar LPG Alet ve Ekipmanları ELEŞTİRİLEN KONULAR/ENGELLER/STRATEJİLER LPG Fiyatlandırma Rakip Yakıtlar Devlet Enerji Politikası LPG Tüpleri LPG Aletleri Kırsal Bölgelerde LPG ye Ulaşım İmkanı Güvenlik Güvenlik Standartlarının Uygulaması TABLO LİSTESİ ŞEKİL LİSTESİ

4 1. KALKINMADA TEMİZ ENERJİ WLPGA ve UNDP nın işbirliği ile kırsal bölgelerde yaşamakta olan insanların daha çağdaş enerji ve yaşam koşullarına kavuşması amacıyla LPG kullanımının arttırılması öngörülmüştür. Daha önce 6 pilot ülkede (Gana, Honduras, Çin, Güney Afrika, Vietnam, Fas ) uygulanmış olan projenin 7. sine Türkiye de başlanmıştır. Türkiye de nüfusun çoğunluğu tarafından 1960 yılından beri kullanımı günden güne artarak çoğalan LPG günümüzde 13.5 milyon hanede yaklaşık 1.5 milyon araçta kullanılmaktadır. Dünya nın en sağlıklı ve temiz yakıtlarından olan LPG geçmişteki hızlı yükselişinin yerini durağan bir sürece bırakmıştır. Bu sürecin durağan oluşu Dünyada büyüyen enerji piyasası ve artan enerji talebi gözönüne alındığında pazar kaybı anlamına geleceğinden sorunların hızla tesbiti ve çözümünü gerekli hale getirmiştir. WLPGA VE UNDP işbirliğinin ürünü olan LP Gas Rural Energy Challenge Programme çatısı altında günümüzde LPG nin kırsal bölgelerde desteklenmesini sağlamak ve önündeki engellerin kaldırılarak kırsal bölgelerde yaşayan insanlarla buluşturmak amaçlanmıştır. Raporda yer alacak olan bilgiler aşağıda belirtilen kaynaklardan elde edilmiş güncel bilgilerdir. Kaynaklar : Türkiye LPG Derneği (TLPGD), PETDER (Shell, BP, Total ) Aygaz, İpragaz, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Türk Standartları Enstitüsü Kurumu (TSE), Elektrik işleri Etüt İdaresi (EİE), Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) 4

5 2. TÜRKİYE ENERJİ GELİŞİMİ 2.1. Genel Bakış Türkiye, Asya ve Avrupa kıtalarının birleştiren bir köprü konumundadır.birbirinden farklı kültür ve medeniyetleri biraraya getiren Türkiye Cumhuriyeti gerek jeostratejik gerekse jeopolitik konumu nedeniyle bölgenin ekonomik ve stratejik değeri olan önemli bir ülkesidir. Doğusunda Gürcistan, Ermenistan,Azerbeycan/Nahcivan,İran güneyinde Irak ve Suriye batısında ise Yunanistan ve Bulgaristan ile komşudur. Türkiye nin karasal yüzölçümü km 2 olup 2005 yılında yapılan istatistiklere göre nüfusu 73.5 milyon kişidir. Toplam nüfusun %49.8 i erkek, % 50.2 si kadınlardan oluşmaktadır. Nüfusun %53.4 ü 30 yaşın altında bir nüfus yoğunluğuna sahip olup Avrupa nın en genç nüfuslarından birine sahiptir. Yıldan yıla hızla büyüyen ekonomisi ile Türkiye de 2006 yılı enflasyon oranı T.C. Merkez Bankası beklentilerine göre sene sonuna kadar %9.63 olacağı tahmin edilmektedir. En son istatistik ve değerlendirmelere göre kişi başına düşen milli gelir 2006 yılı için yıllık 5.202$ öngörülmektedir Enerji Gelişimine Genel Bakış 1935 yılında maden kaynaklarının araştırılması için kurulan Maden Tetkik ve Arama Enstitüsü, elektrik ve enerji kaynaklarının araştırılması için EİE, bu üretim işletmelerin finansmanı içinde Etibank kurulmuştur. Türkiye de birincil ve ikincil enerji kaynakları olarak ele alınan kaynaklardan birincil enerji kaynaklarına içinde petrol, doğalgaz ve kömürü sayabiliriz, bunlar yenilenmeyen enerji kaynaklarıdır. Hidrolojik enerji, rüzgar enerjisi ve güneş enerjisi vs. ise yenilenebilir enerji kaynaklarıdır. Türkiye de enerji üretiminde üretim payındaki sırasıyla doğalgaz, linyit, akaryakıt,hidrolik ve taş kömürü kullanılmaktadır. Enerji üretimi büyük oranda kamu kuruluşları tarafından gerçekleştirilmektedir. Üretimin talebi karşılayamadığı yerdede ithalat yapılmakta olup bunlar içinde en büyük payı Petrol ve Doğalgaz almaktadır. Mevcut Enerji Rezervleri-Üretim ve Tüketim Düzeyleri aşağıda belirtildiği gibidir. Enerji Kaynakları Toplam Rezerv Taş kömürü (Milyon ton) Linyit (Milyon ton) Hidrolik (GWh) Ham Petrol (Milyon ton) 41,8 Doğalgaz (Milyar m 3 ) 8,7 Tablo 1. Türkiye Enerji Rezervleri Elektrik enerjisi üretiminde enerji kaynak girdileri ve üretilen elektrik 2006 yılı Kasım ayı rakamlarına göre yukarıdaki tabloda belirtildiği gibidir. Üretim MWh iken tüketim MWh olarak gerçekleşmiştir. Elektrik enerjisinin % 42,79'u sanayide, %25,34'ü meskenlerde, % 14,26 sı ticarethanelerde, % 4,34 ü resmi dairelerde, % 2,07 si sokak aydınlatmasında, % 1,69 u şantiyelerde % 1,66 sı tarımsal sulamada ve % 7,85 i ise diğer ve doğrudan satışlar olarak tüketilmiştir. 1 5

6 Enerji Kaynakları Birim Üretim Tüketim Fuel Oil (MWh) Motorin (MWh) Taş kömürü (MWh) Kömür(ithal) (MWh) Linyit (MWh) Doğalgaz (MWh) Jeotermal (MWh) LPG (MWh) Nafta (MWh) Biogaz (MWh) Hidrolik (MWh) Rüzgar (MWh) Diğer (MWh) Toplam (MWh) Tablo 2.Türkiye deki Enerji Üretim ve Tüketimi Yukarıdaki tabloda yeralan ana enerji kaynakları incelendiğinde doğalgaz ın en büyük enerji kaynağı olduğu görülmektedir. Bunun geçmişine baktığımızda, Türkiye 70 li yıllardaki petrol krizlerinden sonra enerji sektörü bağlantılarını gaz sektörü ile kademeli olarak genişletmeye başlamıştır. Bu gelişim doğalgazın önemini hızla arttırmıştır. Çevre politikalarında önem kazanmaya başlayan enerji kullanımının neden olduğu kirliliğin azaltılması veya ortadan kaldırılma düşüncesi, diğer fosil yakıtlara göre daha az kirlilik emisyonuna sahip olan doğalgazın tercih edilmesine neden olmuştur. Türkiye 18 Eylül 1984 yılında SSCB ile bir sevkiyat anlaşması imzalamış ve yapılan Türkiye doğalgaz kullanım etüdü ile tüketim potansiyeli açısından Kuzeybatı Anadolu bölgesi uygun görülmüştür. 26 Ekim 1986 da başlayan ana iletim hattı bağlantısı ile 1988 yılında Ankara da kullanılmaya başlanmıştır. Türkiye nin yıllık ihtiyacı olan doğalgaz 26.5 milyar m 3 tür. Bunun büyük kısmı ithalat ile karşılanmaktadır. Ayrıca 2006 yılı Eylül ayında TPAO tarafından yapılan sondajlar sonucunda Trakya bölgesi Lüleburgaz ili civarında 12 kuyu açılmış 9 unda doğalgaz bulunmuştur. Bununla birlikte yurtiçi toplam üretiminin 416 milyon metreküpe çıkması hedeflenmiştir. Hidrojen Enerjisi; ile ilgili çalışmalar sürdürülmekte çevreci ve sürdürülebilir en ileri teknoloji ürünü olan Hidrojen yenilenebilir enerji kaynağı olarak Türkiye nin gündemindedir. Hidrojen içten yanmalı motorlarda doğrudan kullanımının yanısıra katalitik yüzeylerde alevsiz yanmaya da uygun bir yakıttır. Dünya daki gelişim hidrojenin yakıt olarak kullanıldığı yakıt pili teknolojisi doğrultusundadır. Yakıt pilleri, taşınabilir bilgisayarlar, cep telofonları gibi mobil uygulamalar için kullanılabildiği gibi elektrik santralları için de uygun güç sağlayıcılardır. Yüksek verimlilikleri ve düşük emisyonları nedeniyle, ulaşım sektöründe de geniş kullanım alanı bulmuşlardır Nükleer Enerji; üretimi 31 ülkede 439 Nükleer Reaktörde sürdürülürken dünya elektrik ihtiyacının %16 sını karşılamaktadır. 56 ülkede 284 araştırma reaktörü mevcuttur. Bu reaktörlerden 4 adedi Türkiye de bulunmakta olup bunlardan 2 tanesi aktif, 1 tanesi çalışmaz halde, 1 tanesi ise proje lisanslanması aşamasındadır. 2 Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı,TÜİK 6

7 Yenilenebilir Enerji Kaynakları Rüzgar Enerjisi; ile ilgili etütler elverişli bölgelerde Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müd.lüğü tarafından yapılmaktadır. Kurulmuş olan Rüzgar Enerjisi Gözlem İstasyonları toplanan verileri periyodik aralıklarla veri toplama sistemleri yardımıyla değerlendirilmekte ve buna göre optimum bölgeler belirlenmektedir yılları arasında alınan kayıtlar değerlendirilmiş ve ülke genelindeki doğal rüzgar enerjisi dağılımı genel hatları ile belirlenmiştir. Halen 2006 yılının bu günlerine kadar yap-işlet devret ve Serbest Üretim Şirketleri tarafından MWh elektrik üretimi sağlanmıştır. Güneş Enerjisi; potansiyeli açısındanda zengin imkanlara sahip Türkiye nin yıllık ortalama toplam güneşlenme süresi 2640 saat (günde 7.2 saat) olup ortalama ışınım şiddeti ise 1311 kwh/m 2 -yıl (günlük toplam 3,6kWh/m 2 ) dır. Türkiye'nin en fazla güneş enerjisi alan bölgesi Güney Doğu Anadolu Bölgesi olup, bunu Akdeniz Bölgesi izlemektedir. Ancak, bu değerlerin, Türkiye nin gerçek potansiyelinden daha az olduğu, daha sonra yapılan çalışmalar ile anlaşılmıştır yılından bu yana EİE ve Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü (DMİ), güneş enerjisi değerlerinin daha sağlıklı olarak ölçülmesi amacıyla enerji amaçlı güneş enerjisi ölçümleri almaktadırlar. Devam etmekte olan ölçüm çalışmalarının sonucunda, Türkiye güneş enerjisi potansiyelinin eski değerlerden %20-25 daha fazla çıkması beklenmektedir. Türkiye de güneş enerjisinin en yaygın kullanımı sıcak su ısıtma sistemleridir.halen ülkemizde kurulu olan güneş kollektörü miktarı 2001 yılı için 7,5 milyon m 2 civarındadır. Çoğu Akdeniz ve Ege Bölgelerinde kullanılmakta olan bu sistemlerden yılda yaklaşık 290 bin TEP ısı enerjisi üretilmektedir. Sektörde 100'den fazla üretici firmanın bulunduğu ve 2000 kişinin istihdam edildiği tahmin edilmektedir. Yıllık üretim hacmi 750 bin m² olup bu üretimin bir miktarı da ihraç edilmektedir. Bu haliyle ülkemiz dünyada kayda değer bir güneş kollektörü üreticisi ve kullanıcısı durumundadır. Güneş enerjisi araştırma ve geliştirme konularında EİE'nin yanında Tübitak Marmara Araştırma Merkezi ve üniversiteler (Ege Üniversitesi Güneş Enerjisi Araştırma Enstitüsü, Muğla Üniversitesi, ODTÜ, Kocaeli Üniversitesi, Fırat Üniversitesi) çalışmalar yapmaktadır. Güneş enerjisi verilerinin ölçülmesi konusunda Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü faaliyet göstermektedir. EİE de 1991 yılından bu yana kendi güneş enerjisi gözlem istasyonları kurmaktadır. Güneş enerjisi ile ilgili standartlar hazırlanması konusunda Türk Standartları Enstitüsü; - TS 3680-Güneş Enerjisi Toplayıcıları-Düz - TS 3817-Güneş Enerjisi-Su Isıtma Sistemlerinin Yapım, Tesis ve İşletme Kuralları konulu standartları hazırlamıştır. EİE bu standartların hazırlanmasında görev aldığı gibi, ısıl performans testlerini de gerçekleştirmektedir. Biogaz Enerjisi; hayvansal ve bitkisel atıkları çoğunlukta doğrudan yakılmakta veya toprağa gübre olarak verilmektedir. Biogaz teknolojisi ise organik kökenli atık/artık maddelerden hem enerji elde edilmesine hem de atıkların toprağa kazandırılmasına imkan vermektedir. Fayda ve avantajları gözönününe alındığında oldukça verimli bir yakıt cinsi olan biogaz için Türkiye de yapılan araştırma ve geliştirme çalışmalarına göre mevcut 7

8 potansiyel aşağıdaki tabloda yeralmıştır. Halihazırda biogaz enerjisi ile MWh elektrik enerjisi sağlanmıştır (Kemerburgaz çöp sahaları,izmit). Hayvan Cinsi Hayvan Sayısı (Adet) Yaş Gübre Miktarı (Ton/Yıl) Biyogaz Miktarı (M 3 /Yıl) Taş Kömürü Eşdeğeri (Ton/Yıl) Sığır Koyun-Keçi Tavuk-Hindi Toplam Tablo 3.Türkiye nin Hayvansal Atık Potansiyeline Karşılık Gelen Üretilebilecek Biyogaz Miktarı ve Taşkömürü Eşdeğeri 3 Toplam Biogaz Miktarı; 1,67 milyar m 3 /yıl Fermatör içi sıcaklığın 18 C olması halinde ve optimum fermantör sıcaklığında çalışılması durumunda bu potansiyelin 2,2 3,3 milyar m 3 /yıl arasında olması mümkün görünmektedir. Hidroelektrik Enerji; elektrik enerjisi tüketiminin o ülke kalkınmışlığının göstergesi olduğu düşüncesi dünyaca kabul görmüş bir gerçektir yılında Türkiye de kişi başına yıllık elektrik tüketimi kwh (kilovatsaat) iken,dünya ortalaması kwh, gelişmiş ülkelerde kwh, Çin de 827 kwh, ABD de ise kwh civarındadır. Kalkınma hedefinin anahtarının endüstri olduğunu düşünecek olursak enerjinin Türkiye için ne kadar önemli olduğunu görebiliriz. Türkiye de 1950 lerde yılda 800 GWh (gigavatsaat) enerji üretimi yapılırken, bugün bu oran 200 misli artarak yılda GWh e ulaşmıştır MW (megavat) a ulaşan kurulu güç ile yılda ortalama olarak GWh enerji üretimi mümkün iken; arızalar, bakım-onarım, işletme program politikası ekonomik durgunluk, tüketimde talebin azlığı, kuraklık, randıman gibi sebeplerle ancak GWh enerji üretilebilmiştir. Buna göre kapasite kullanımı %68 olmuştur. Özellikle son yıllarda Türkiye de doğal gaz kullanımının yaygınlaşması ile, gerek evlerde kullanımı artmış gerekse sanayinin enerji ihtiyacını karşılımak üzere Doğal Gaz Çevirim Santralları kurulmuştur. Bu nedenle son yıllarda hidroelektrikten üretilen enerjinin payı azalmış termik enerji üretiminin payı artmıştır. Avrupa Birliği (AB) üyeliği yolunda olan Türkiye AB Topluluğu enerji politikası olan Yeşil enerjiyi (hidroelektrik, rüzgar, güneş, biyokütle) destekleme tezini benimsemiştir. Bu nedenle enerji politikaları tekrar değerlendirmeye alınmış ve hidroelektrik enerji payının arttırılmasına yönelik çalışmalar başlatılmıştır. Hidroelektrik enerji üretim çalışmalarında Devlet Su İşleri (DSİ) planlama ve projelerin hayata geçirilmesi, EİE ise Etüd ve planlama aşamalarını gerçekleştirmektedir. Türkiye de teorik hidroelektrik potansiyel 433 milyar kwh, teknik olarak değerlendirilebilir potansiyel 216 milyar kwh, teknik ve ekonomik olarak değerlendirilebilir potansiyel ise 130 milyar kwh olarak hesaplanmıştır. Avrupa Birliği nin yeşil enerji için uyguladığı vergi indirimleri ve destekleme politikaları ekonomik olarak değerlendirilebilir potansiyelin artmasını sağlayacaktır. Günümüz itibariyle Türkiye de 138 adet hidroelektrik santral işletmede bulunmaktadır. Bu santrallar MW lık bir kurulu güce ve toplam potansiyelin % 36 sına karşılık gelen GWh lık yıllık ortalama üretim kapasitesine sahiptir MW lık bir kurulu güç ve toplam potansiyelin % 8 i olan GWh lık yıllık üretim kapasitesine 3 EİE Gn. Md. 8

9 sahip 38 hidroelektrik santral halen inşa halinde bulunmaktadır. Geriye kalan GWh/yıl lık potansiyeli kullanabilmek için ileride Türkiye de 540 hidroelektrik santral yapılacak ve toplam MW lık kurulu güçle hidroelektrik santrallerin toplam sayısı 716 ya varacaktır. Ekonomik durgunluklar dikkate alınmazsa, Türkiye de elektrik tüketimi her yıl % 8-10 oranında artmaktadır. Bu talebi karşılamak için yeni enerji projeleri için her yıl 3-4 milyar ABD Doları bütçe ayırmak zorundadır. Bütün dünyada olduğu gibi Türkiye de de enerji yaşamsal bir konudur. Bu nedenlede kendine yeterli, sürekli, güvenilir ve ekonomik elektrik enerjisine sahip olmak için başta hidroelektrik enerji ve diğer dışa bağımlı olmayan alternatifler değerlendirilmektedir. 9

10 3. TÜRKİYE LPG PAZARI 3.1 Pazar Hacmi/Talep LPG nin Türkiye deki ilk kullanımı 1960 yılından itibaren başlamış olup ilk LPG dolum tesisi 1961 yılında kurulmuştur yılında İtalya dan sonra Avrupa nın en büyük 2. pazarı iken büyüme hızına göre Avrupa nın en hızlı büyüyen pazarı haline gelmiştir. LPG kullanımı 2000 yılında yaklaşık 4.5 milyon tona erişmiş ve ülkedeki tüketimin birincil enerji tüketimi içindeki payıda % 6 ya ulaşmıştır. Ancak 2001 yılındaki ekonomik kriz ve sonrasında LPG ye uygulanan yüksek vergi politikaları nedeniyle bu seviye 2005 yılında yaklaşık 3.7 milyon tona kadar gerilemiştir. Bugün uygulanmakta olan politikalar nedeniyle tüplü gaz %3.9, dökmegaz %19.7 oranında pazar daralması göstermekte buna karşılık yükselen akaryakıt fiyatları nedeniyle Otogaz pazarı %8.3 oranında büyümüştür. Kümülatifte bakıldığında ise 2004 yılına göre %1.8 lik bir pazar daralması görülmektedir. Tüplü ve dökmegaz pazarındaki daralmanın bir diğer sebebi de, uygulanan verginin yüksek oluşu ve bu nedenle doğalgazın girdiği bölgelerde çok avantajlı hale gelmesi dolayısıyla insanların doğalgaz kullanımına yönelmesidir. Doğalgazın ulaşmadığı yerlerde ise tüketiciler diğer yakıt çeşitlerini daha ucuz hatta bedava olması nedeniyle tercih etmektedirler. Yüksek fiyat uygulaması LPG nin yerine katı yakıt veya kaçak elektriği kullanır hale getirmiştir. Bu nedenledir ki kırsal bölgelerdeki ticari amaçlı LPG kullanan tavuk çiftlikleri ve seralar katı yakıt ve kaçak elektrik kullanımına yönelmiştir. Bütün bunların sonucu olarak da halen Türkiye de kaçak elektrik kullanımının yıllık 1.5 Milyar $ civarında olduğu bilinmektedir. Son 3 yılda elektrik fiyatları devlet tarafından sabit tutulmuş, oysa dünya LPG fiyatları arttığı için fiyatları hemen hemen eşit olan bu 2 enerji türünde durum elektrik lehine %30 avantaj haline gelmiştir. Bu durum klima ve elektrikle ısınma pazarında hızla büyümeye yol açmıştır. LPG halihazırda doğalgazın ulaşamadığı kırsal bölge ve taşrada yaşayan düşük gelir seviyesindeki insanların pişirme, ısınma ve sıcak su edinme amaçlı kullandıkları yakıt türüdür. Evlerde 2kg. - 12kg.lık ve küçük işletmelerde ise 24kg.-45kg. tüpler halinde tüketilmektedir. Tüplü Otogaz % 48% Şekil 1.Türkiye LPG Talebi Dökme % 4 Turkiye LPG Derneği 10

11 LPG nin tüketim segmenti gözönüne alındığında, 2005 yılı rakamlarına göre milyon ton tüplü gaz tüketilmiştir. Toplam tüketim içindeki payı %42 dolayındadır. Yaklaşık 383 bin ton olan dökme LPG ise küçük sanayi, esnaf ve evlerde kullanılmakta, toplam tüketimin içinde %10 luk paya sahiptir. Otogaz ise milyon ton tüketilmiş, toplam tüketim içinde %48 oranında paya sahiptir. Türkiye nin Yıllık LPG Talebi ( ) Pazarın 1999 yılından 2005 yılına kadar olan seyri aşağıdaki tabloda ürün çeşitlerine göre yeralmaktadır. Ürün TÜPLÜ DÖKME OTOGAZ TOPLAM(Ton) ,198 Tablo 4.Yıllık LPG Talebi 5 Devlet tarafından Otogaza uygulanmakta olan ÖTV oranının tüplü ve dökmegazdan daha yüksek olması sebebiyle ürünler arasında geçişler meydana gelmektedir. Bu ürün geçişlerinin tahmini olarak 2004 ve 2005 yılına tekabül eden satış rakamlarında yukarıdaki tabloda olduğu gibi değişiklik yaratacağı düşünülmektedir. Buna göre son iki yıl için tablodaki düzeltme yapılmıştır.gerçekte tüketilen tüplü ve dökmegazın son iki yılda görüldüğü miktarlarda olduğu kabul edilmektedir.nisan 2006 tarihinden önce Otogaza uygulanan ÖTV Tüplü ve Dökmegazdan 186$ fazla iken sonrasında bu miktar 88$ seviyesine ve en son uygulamalarla 46$ seviyesine çekilmiştir. Yukarıdaki ürün geçişmelerinin oluşmaması ve kaçakçılığı önlenmesi için bu farkın minimum seviyede tutulması öngörülmektedir. Gerçekleşen satışların bölgesel dağılımına bakıldığında aşağıdaki tablo tüplü gazın şehir merkezi ve kırsal bölgelerdeki satış oranlarını göstermektedir. Buna göre; Kırsal Bölge 22% Şehir Merkezi 78% Şekil 2.Şehir Merkezi ve Kırsal Bölgelerdeki LPG Talebi Toplam tüplü LPG tüketiminin %78 i şehirler ve merkez ilçelerde gerçekleşirken kırsal bölgelerin sadece toplam tüketimin %22 sini kullandıkları görülmektedir. Aşağıdaki tabloda ise, kırsal bölgeler ile şehir ve merkez ilçelerinin nüfus oranlarına göre mukayesesi yeralmaktadır. LPG pazarındaki tüketimin nüfus ile aynı oranda olmadığı görülmekte olup kırsal bölgelerde yaşayan nufus toplam nüfusun %35 iken 5 Türkiye LPG Derneği verileri baz alınarak belirtilmiş rakamlardır( yılı rakamları OTV miktarındaki farklılık nedeniyle ürün geçişleri gözönüne alınarak düzeltilmiştir). 11

12 toplam satış bu bölgelere sadece %22 oranında gerçekleşmiştir. Satın alma gücünün zayıf olması toplam bölgedeki nufusun LPG kullanmasına engel teşkil etmektedir. Türkiye'deki Şehir Merkezleri ve Kırsal Bölgelerin Nufus Oranı Kırsal Bölge 35% Şehir Merkezi 65% Şekil 3.Türkiye'deki Şehir Merkezleri ve Kırsal Bölgelerin Nufus Oranı Batı ve Orta Avrupa daki LPG Talebi Bölgedeki diğer ülkeler ve yıllık tüketim gözönüne alındığında ise Türkiye pazarı ve tüketim miktarları aşağıdaki tabloda belirtilmiştir. Türkiye LPG pazarı 1995 yılında Batı ve Orta Avrupa bölgesinin 6. büyük pazarı iken 1999 yılında 4., 2000 yılında 2. ve pazarı en hızlı büyüyen ülke oldu yılında ise İngiltere den ve Rusya dan sonra 3. büyük LPG pazarı olmuştur Avusturya Azerbeycan Beyaz Rusya Belgi&Lux Bulgaristan Hırvatistan Çek Cumhuriyeti Danimarka Finlandiya Fransa Almanya Yunanistan Macaristan İrlanda İtalya Kazakistan Litvanya Hollanda Norveç Polonya Portekiz Romanya Rusya Sırbistan&Karadağ Slovenya İspanya İsveç İsviçre Türkiye Ukrayna Birleşik Krallık Diğer TOPLAM(Ton) Tablo 5. Batı ve Orta Avrupa LPG Talep Karşılaştırma Tablosu WLPGA( Dünya LPG Derneği ) Statistical review raporu 2005,.000(binTon) 12

13 3.2 LPG Tedariği Türkiye de toplam LPG tüketimin %20 si üretilmekte iken %80 i ithal edilmektedir. Üretim yapan rafineriler Mersin Ataş ve Tüpraş dır. Ancak Mersin Ataş rafinerisi 2004 yılı Temmuz ayı sonunda rafinaj faaliyetine son vermiştir. Bu tarihten itibaren üretim faaliyetleri sadece Tüpraş Rafinerisi tarafından yapılmaktadır. Tedarik, Üretim ve İthalat Türkiye de halen Tüpraş haricinde ithalat müsadesi olan ve ithalat yapan 7 adet LPG dağıtım şirketi mevcuttur. Bunlar Aygaz, Ipragaz, Totalgaz, Bpgaz, Habaş, Demirören(Milangaz) ve Güneygaz dır. Toplam ithalat için 6 liman ve 11 adet deniz terminali mevcuttur. Bu limanlar; Aliağa, Yarımca (izmit), Samsun, Dörtyol (İskenderun), Ambarlı, Marmara Ereğlisi dir. Tüpraş bütün dağıtım şirketlerine boru hattı bağlantısına sahip olup direkt mal sevkiyatını bu yolla yapabilmektedir. Tüpraş Rafinerilerinin LPG üretimleri ve diğer şirketlerin 2005 yılı ithalatları aşağıdaki tabloda yeralmaktadır. Totalga z 190 Demiröre n 89 3 Bpga Habaş; Güneyga z 62 z Tüpraş Üretim 800 Tüpraş İthalat 700 İpraga z 39 0 Şekil 4. LPG Üretim ve İthalatı 2005 Ayga z ( Bin Ton) Kuzeybatı Avrupa 590 Diğer 265 Libya 290 Arap Körfezi 450 Karadeniz 370 Cezayir (Bin Ton) Şekil 5. LPG İthal Edilen Bölgeler 7 7 Toplam İthalat : Ton 13

14 2005 yılında Tüpraş tarafından ton üretim toplamda da yaklaşık ton ithalat yapılmış 4.4 milyon ton LPG pazara ürün olarak girmiş, bunun tonu Irak a ihraç edilmiş, tonu ise iç pazarda tüketilmiştir yılında ise ithalat müsadesi olan 7 adet dağıtım şirketinin sene sonuna kadar toplam ton ithalat yapacağı tahmin edilmektedir yılında aşadaki grafikte yeralan ülke ve bölgelerden toplam ton ithalat yapılmıştır. 3.3 Dağıtım Şirketleri / Pazar Payları Yıllık yaklaşık 4 Milyon ton büyüklüğü olan pazarda 53 adet dağıtım şirketi bulunmaktadır. Bu şirketler yasal sorumlulukları gereği Enerji Piyasası Denetleme Kurulu na başvuruda bulunmuş ve tarihine kadar dağıtıcı lisanslarını almışlardır. Akçagaz Bizimgaz Güvenalgaz Karadeniz Tüpgaz Nargaz Akgaz, BP Gaz Habaş Kongaz Netgaz Altıngaz Erciyesgaz Hasgaz Likitgaz Niğgaz Anadolugaz Ergaz Hilal Tüp Margaz Oralgaz Antgaz Erol Gaz Hitit Gaz Mavigöl Gaz Pegagaz Argaz Gap Gaz Hizmetgaz Meram Gaz Petrol Ofisi A.Ş Asgaz Gesan Hürgaz Milangaz Selçuk Gaz Aygaz Güneşgaz İpragaz Mogaz Selgaz Aytemiz Gaz Güneygaz Kalegaz Totalgaz Shell Gaz Sorgun As-Gaz Şarkgaz Şiringaz Trabzongaz Yamangaz Yeni Yücel Gaz Yurtgaz Yücel Gaz Tablo 6 Dağıtıcı Lisanslı Dağıtım Şirketleri Yukarıda adı geçen dağıtım şirketlerine ait adet Tüplü gaz ana bayi adet tali bayi ile yaklaşık adet tüplü gaz satış noktası mevcuttur. Ayrıca Enerji Piyasası Denetleme Kurulundan lisanslı adet LPG otogaz İstasyonu hizmet vermektedir. Sektörde halihazırda toplam kişinin istihdam edildiği ve aileleri ile birlikte kişinin geçimini buradan sağladığı varsayılmaktadır. Toplam iş hacmi ise yaklaşık 5.2 Milyar dur. Devlete toplam 2.2 Milyar vergi geliri sağlamaktadır. Mogaz 5,50% Aygaz Diğer 36,50 % 25% Ipragaz 13,60 Aytemiz Bizimgaz 1% Shellgaz Totalgaz 2,10% Bpgaz 5,10% 5,50% 5,70% Şekil 6.LPG Pazar Payları Turkiye LPG Derneği 14

15 Satışlarından doğan 2005 yılı pazar paylarına göre ilk 8 büyük LPG dağıtım şirketi yukarıdaki grafikte belirtilmiştir yılı satışları olan toplam milyon ton LPG tüketiminin %63.5 i 6 büyük grup (8 farklı şirket) tarafından yapılan satışlar ile gerçekleşirken geri kalan %36.5 i diğer dağıtım şirketleri tarafından yapılmıştır. Sektörde yeralan büyük dağıtım şirketlerinden Demirören grubunun (Milangaz, Likidgaz, Mutfakgaz, Güneşgaz) satış bilgileri olmamasından dolayı pazar payı rakamları belirtilememiştir. Demirören satışları ve Pazar payı grafik ve tablolarda diğer dağıtım şirketlerinin içinde yeralmıştır. Diğer 34,50% Aygaz 24,50% Mogaz 5,40% Aytemiz 1% İpragaz 12,90% Shellgaz 8,80% Totalgaz 5,50% Şekil 7. Ağustos 2006 LPG Pazar Payları 9 Bpgaz 5,30% Bizimgaz 2,10% 2006 yılının Agustos ayı sonuna kadar olan satışlarına göre pazar payları yukarıdaki tabloda belirtilmiştir. Buna göre ilk 8 ay sonunda toplam Türkiye satışlarının % 65,5 i 6 büyük grup (8 farklı şirket) tarafından yapılan satışlar ile sağlanırken 34,5 ise geri kalan dağıtım şirketleri tarafından gerçekleştirilmiştir. 9 Turkiye LPG Derneği 15

16 4 TEDARİK ve DAĞITIM / TÜPLER 4.1 Yerel Tedarik ve Dağıtım Sistemi Yerel Tedarik; Türkiye deki dağıtım şirketleri yıl içindeki LPG tedariklerini yıllık ortalama ton üretim ve ton ithalat yapmakta olan Tüpraş tan gerçekleştirmektedir. Tüpraş a ait olan İzmit Yarımca, İzmir Aliağa, Kırıkkale, Batman rafinerilerinden LPG teslimatı yapılabilmektedir. Türkiye deki toplam LPG depolama kapasitesi ton olup 138 adet dolum tesisi hizmet vermektedir. Bu dolum tesislerinde günde ton yılda ise 4.2milyon ton dolum yapma kapasitesi mevcuttur. Toplam adet LPG tankeri servis yapmaktadır. Dağıtım Sistemi; depolama tesislerinde bulunan küre ve tanklardaki LPG nin dolum üniteleri yardımıyla bakım, temizleme ve boyama işleminden geçmiş olan tüplere modern ve güvenli koşullar altında dolumu yapılır. Dağıtım şirketine ait olan CIF kamyonu veya bayiye ait olan kamyonlar tarafından dolum tesisinden ilgili toptancı veya bayilere sevkiyatları yapılır. Eğer toptancı depo ise önce bayilere daha sonra nihai kullanıcıya son ürün teslimatı servis araçları ile yapılır. Veya doğrudan bayi tarafından tesisten alınan tüpler önce bayinin mağazasına sonrasında son kullanıcıya teslim edilir.endüstriyel kullanımda ise dağıtım şirketinin depolama tesisinde bulunan LPG tankerler yardımıyla ilgili fabrika veya üretim tesisine teslim edilir. Otogazda ise yine dağıtım şirketine ait CIF tankerleri veya otogaz bayisine ait olan tankerler yardımıyla istasyonların depolarına boşaltılır. Nihai otogaz kullanıcısı LPG dispenserleri yardımıyla ürünü edinirler. 4.2 Tüpler Türkiye deki 13.5 milyon adet hanede tüplü LPG kullanılmaktadır. Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu tarafından tüp üretim sertifikası verilen 14 adet üretim şirketi mevcut olup standartlar gereği 4 çeşit tüp üretilmektedir. Bunlar 2 kg. kamp tipi, 12 kg vv tipi, 24 kg. ticari tip, 45 kg. sanayi tipi tüplerdir. 12 kg. ev tüpü 300 mm ve 360 mm çaplı olarak iki ayrı tipte üretilmektedir. Ayrıca tüp ithalatı yapılmamaktadır. Tüp İmalatçıları Şehir Gasaş Gaz Aletleri San. A.Ş Adıyaman Erciyesgaz San. Ve Tic. A.Ş. Kayseri Artüp Tüp ve Ev Aletleri Tic. Ve San.A.Ş. Mardin Akgaz Tic. Ve San.A.Ş. Merzifon /Amasya Demirören Tüp. San.A.Ş. Kartal / İstanbul Ergaz San. Ve Tic. A.Ş. Kadıköy/ İstanbul Aktüp Tüp ve Basınçlı Kap. İm.Tic.A.Ş Kahramanmaraş Karadeniz Tüpgaz İstanbul Şarkgaz ve Madeni Yağlar A.Ş. Elazığ Habaş Endüstri Tesisler A.Ş. Kartal / İstanbul Mesa Madeni Eşya San.Tic. A.Ş. Mersin BP Gaz A.Ş. Dörtyol / Hatay Aygaz A.Ş İstanbul Evas Ev Aletleri Ltd.Şti Kartal / İstanbul Tablo 7.Tüp İmalatçıları Tüpler tüketiciye deposito alınmak suretiyle verilmekte olup satılmamaktadır. Ödenen deposito bedelleri tüplerin maliyetinin % civarındadır. Tüpler dağıtım şirketleri tarafından ürün satışının kolaylaştırmak için subvanse edilmektedir.

17 Tüp Çeşitleri Depozito Fiyatı Minimum Maksimum 2 kg. Piknik 3,00 YTL 6,50 YTL 12 kg. Ev ( Uzun Tüp ) 4,00 YTL 12,50 YTL 12 kg. Ev ( Şişman Tüp ) 4,00 YTL 12,0 YTL 24 kg. Küçük Sanayi Tüpü 20,00 YTL 30,00 YTL 45 kg. Büyük Sanayi Tüpü 25,00 YTL 40,00 YTL Tablo 8.Mevcut Tüp Çeşitleri ve Depozito Fiyatları Dağıtım şirketleri tarafından sübvanse edilen tüpün giriş maliyetinin yüksek olması sektörün gelişimindeki en önemli engellerden birini oluşturmaktadır. Bunun yanında tüplerin bazılarınında kimi rakip şirketler tarafından imha edildikleri veya yurt dışına çıkarıldıkları da bilinmektedir. 17

18 5 YAPI /POLİTİKA/GÜVENLİK/STANDARTLAR 5.1 Endüstri Yapısı Türkiye LPG sektöründe EPDK tarafından Lisansları verilmiş olan 53 adet dağıtım şirketinin büyük bir kısmı Türkiye Likit Petrol Gazcıları Derneği, Petrol Sanayi Derneği (Petder ), Anadolu LPG Sanayicileri ve İş Adamları Derneği olmak üzere 3 ayrı dernek çatısı altında bir araya gelmişlerdir. Mevcut dernekler sektörde söz sahibi olmaya yetecek ağırlıkta bir grubu oluşturmaktadır. Derneklere bağlı olan dağıtım şirketleri aşağıdaki gibidir. 1 -Türkiye LPG Derneği ; 1- Aygaz 2- İpragaz 3- Mogaz 4- Bizimgaz A.Ş 5- Karadeniz Tüpgaz A.Ş 6- Margaz A.Ş 7- Güneygaz A.Ş 2 - Petrol Sanayi Derneği ( Petder) ; 1- Shellgaz 2- Bpgaz 3- Totalgaz 3 - Anadolu LPG Sanayicileri ve İş Adamları Derneği ; Erciyesgaz Trabzongaz Hürgaz Ergaz Karadeniz Tüpgaz Altıngaz Kongaz Nargaz Metgaz Gesan Sorgun As Tüpgaz Nigaz Akgaz Oralgaz Selgaz Anadolugaz Şarkgaz Erolgaz Hizmetgaz Yücelgaz Güvenalgaz Yurtgaz Yeni Yücelgaz Şiringaz Gapgaz Margaz Yamangaz Akçagaz Hilalgaz Meramgaz Tablo 9. ALPGD Üyeleri Anadolu LPG Derneğinde 30 adet üye şirket bulunmaktadır. Bunlardan Margaz ve Karadeniz Tüpgaz hem Türkiye LPG Derneği hem de Anadolu LPG Derneği üyesi olup dernekler arası koordinasyonu sağlamak ve görüş alışverişinde bulunmak amaçlı her iki grupta yeralmışlardır. Ayrıca dağıtım şirketleri arasında herhangi bir derneğe üye olmayan şirketlerde mevcuttur. Mevcut kuruluşlar, Dernekler Kanunu gereği uygunlukları kabul edilmiş, yasal ve resmiyet kazanmışlar ve faaliyetlerini bu kanun çerçevesinde sürdürmektedirler. 5.2 Yapısal Düzenleme 4628 sayılı Yasa ile Elektrik Piyasası Düzenleme Kurumu kurulmuş, daha sonra 4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanunu ile de Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu adını almıştır. Kuruma,5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu ile petrol piyasasını, 5307 Sayılı Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Kanunu ile de sıvılaştırılmış petrol gazları piyasasını düzenleme ve denetleme görevleri verilmiştir. Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu tarihinde görevine başlamıştır. Bu Kanunların amacı; elektriğin,doğalgazın, petrolün ve LPG nin yeterli, kaliteli, sürekli, düşük maliyetli ve çevreyle uyumlu bir şekilde tüketicilerin kullanımına 18

19 sunulması için, rekabet ortamında özel hukuk hükümlerine göre faaliyet gösterebilecek, mali açıdan güçlü, istikrarlı ve şeffaf bir enerji piyasasının oluşturulması ve bu piyasada bağımsız bir düzenleme ve denetimin sağlanmasıdır. Teknik standartlar; TSE tarafından hazırlanmış olup, EPDK tarafından denetlemektedir. Buna göre; LPG piyasasında yapılacak Denetim ve Ön araştırma soruşturmalarda izlenecek usul ve esaslar hakkındaki yönetmelik sayı ve 10 Mayıs 2006 tarihinde resmi gazetede yayınlanarak yürürlüğe girmiştir. Yönetmeliğin amacı, yurt içi ve yurt dışı kaynaklardan temin edilen sıvılaştırılmış petrol gazları (LPG) nın güvenli ve ekonomik olarak rekabet ortamı içerisinde kullanıcılara sunumuna ilişkin piyasa faaliyetlerinin gözetimine, denetimine ve yaptırımların uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemektir. LPG piyasasında faaliyette bulunan gerçek veya tüzel kişilerin piyasaya ilişkin faaliyetlerinin ve hesaplarının ilgili mevzuat hükümlerine uygunluğunun incelenmesi ve bu kişilerce piyasaya arz edilen LPG, LPG tüpleri ve LPG ile ilgili her türlü emtianın teknik düzenlemelere uygunluğunun araştırılması; hata, aykırılık, usulsüzlük ve suistimallerin tespit edilmesi halinde ilgili kanunlarda öngörülen gerekli yaptırımların uygulanması suretiyle yapılan çalışmalardır. Düzenlemede, Denetlenen şirketler ve şahısların yükümlülükleri, Denetimi yapan kurum personelinin yetkileri, Denetimi yapan kurum personelinin yükümlülükleri, Denetimde uyulacak ilkeler, Yazışma usulü, raporların sunulması,yaptırımlar, Şikayetler ve ürünlerin analiz ve test edilmesi gibi sonu nihai cezalandırmaya kadar giden tüm prosedürler belirlenmiş ve denetim organı işler hale getirilmiştir. 5.3 Devlet Politikası Devlet enerji politikası gereği doğalgazı desteklemektedir yılında ilk sözleşmesi imzalanan ve 1986 yılından itibaren ilk olarak Ankara da hizmete alınan doğalgaz gelişimini hızla sürdürmektedir. Devlet doğalgaza kullanımını yaygınlaştırmak amacıyla çok düşük ÖTV uygularken LPG ye uygulamış olduğu ÖTV doğalgaza oranla 26 kat daha yüksektir. Bu nedenle mevcut uygulama toplumdaki sosyal adaletsizliğide beraberinde getirmektedir. Kırsal bölgeler ve satınalma gücü zayıf olan kesimlerde LPG kullanımı %70 ler civarında iken uygulanan fiyat politikası ve vergilerdeki yükseklik nedeniyle düşüş göstermektedir. Bu nedenlede tüketiciler riskli şekilde LPG edinimlerine ya da diğer yakıt alternatiflerine yönelmektedirler. Dünya Sağlık Örgütü raporuna göre Türkiye deki nufusun %11 (7 milyon kişi) i halihazırda katı yakıt kullanmakta ve ölümlerin büyük kısmıda bu yakıt atıklarının insan sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerinden kaynaklanmaktadır. Buna rağmen dünyanın en medeni ve güvenli çevre dostu LPG diğer yakıt cinslerine göre alternatif ürün olarak fiyatından dolayı erişilmesi güç hale gelmiştir. Durum böyle iken düşük gelir seviyesinde olan ve kırsal kesimde yaşayan tüketici 12kg. tüp kullanabilirken artan fiyatlar nedeniyle 2 kg. lık tüpe yönelmiş durumdadır. Sahip oldukları 12 kg. lik tüplere otogaz istasyonlarından ek aparatlar yardımıyla illegal ve riskli yoldan 6-8 litre civarında LPG almak zorunda kalmışlardır.bu durumda kaçak ve riskli dolumu gündeme getirmiştir. 19

20 Halen uygulanmakta olan yüksek ÖTV nin kaçakçıların iştahını kabarttığı görülmekte, bu durumda ihraç edilen ürünün kaçak yollarla tekrar ülkeye girmesine ve kaçakçılığın artmasına neden olmaktadır. Yüksek verginin kaçak elektrik kullanımınıda arttırmış olduğu görülmektedir. Bazı illerde kaçak oranı %50 leri aşmış durumdadır. 5.4 Güvenlik Yanıcı ve parlayıcı özelliği olan LPG temininden başlayarak satışa hazır hale gelişine ve oradan sevkiyatına kadar bir çok hassas prosedürden geçmektedir. Sektörün standartlarını düzenleyen TSE tarafından belirlenen standartlar bu süreçlerde dağıtım şirketleri ve ilgili birimler tarafından uygulanmaktadır. Kullanılan techizatın standartlara uygunluğu ve personelin korunmasına yönelik bütün standartlar aşağıda belirtilmiştir. Mevzuat Adı GürültüYönetmeliği Muhtemel Patlayıcı Ortamda Kullanılan Teçhizat ve Koruyucu Sistemler ile İlgili Yönetmelik Güvenlik ve Sağlık İşaretleri Yönetmeliği Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Çalışanların Korunması Hakkında Yönetmelik İş Güvenliği ile Görevli Mühendis veya Teknik Elemanların Görev, Yetki ve Sorumlulukları ile Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik Kişisel Koruyucu Donanım Yönetmeliği İşyeri Bina ve Eklentilerinde Alınacak Sağlık ve Güvenlik Önlemlerine İlişkin Yönetmelik İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmelik Elle Taşıma İşleri Yönetmeliği Kişisel Koruyucu Donanımların Kategorizasyon Rehberine Dair Tebliğ İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulları Hakkında Yönetmelik Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik İş Sağlığı ve Güvenliğine ilişkin risk grupları listesi tebliği İşyerlerinde İşin Durdurulmasına veya İşyerlerinin Kapatılmasına Dair Yönetmelik Sağlık Kuralları Bakımından Günde Ancak Yedibuçuk Saat veya Daha Az Çalışması Gereken İşler Hakkında Yönetmelik Geçici ve Belirli Süreli İşlerde İş Sağlığı ve Güvenliği Hakkında Yönetmelik Ağır ve Tehlikeli İşler Yönetmeliği İlkyardım Yönetmeliği TS İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemleri Şartlar Tablo 10.LPG Tesislerindeki Güvenlik Standartları ve Düzenlemeleri Yukarıda belirtilen mevzuat ve standartlara uygun çalışma ilgili resmi kurumlar tarafındanda kontrol edilmektedir. Aynı zamanda şirketlerin iç prosedürleri kapsamındada bu uygulama denetlenmektedir. 20

ENERJĠ PĠYASASI DÜZENLEME KURUMU TÜRKĠYE LPG DERNEĞĠ SEKTÖR DEĞERLENDĠRME TOPLANTISI. 14 Mart 2008

ENERJĠ PĠYASASI DÜZENLEME KURUMU TÜRKĠYE LPG DERNEĞĠ SEKTÖR DEĞERLENDĠRME TOPLANTISI. 14 Mart 2008 ENERJĠ PĠYASASI DÜZENLEME KURUMU ve TÜRKĠYE LPG DERNEĞĠ SEKTÖR DEĞERLENDĠRME TOPLANTISI 14 Mart 2008 LPG Yaygın Pratik Çevreci Enerji kaynağı Bin ton Türkiye Avrupa nın 2.büyük pazarı 4.500 4.000 3.500

Detaylı

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU MAYIS 2015 Mayıs 2015 A. PETROL PİYASASI 1. Mayıs Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1.

Detaylı

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ŞUBAT 2015 Şubat 2015 A. PETROL PİYASASI : 1. Şubat Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1.

Detaylı

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU MART 2015 Mart 2015 A. PETROL PİYASASI : 1. Mart Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1.

Detaylı

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU AĞUSTOS 2015 Ağustos 2015 A. PETROL PİYASASI 1. Ağustos Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri

Detaylı

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU TEMMUZ 2015 Temmuz 2015 A. PETROL PİYASASI 1. Temmuz Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1.

Detaylı

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU EYLÜL 2015 Eylül 2015 A. PETROL PİYASASI 1. Eylül Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1.

Detaylı

Dünyada Enerji Görünümü

Dünyada Enerji Görünümü 09 Nisan 2014 Çarşamba Dünyada Enerji Görünümü Dünyada, artan gelir ve nüfus artışına paralel olarak birincil enerji talebindeki yükseliş hız kazanmaktadır. Nüfus artışının özellikle OECD Dışı ülkelerden

Detaylı

Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Sektör Raporu Ocak/2015

Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Sektör Raporu Ocak/2015 Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Sektör Raporu Ocak/2015 A İÇİNDEKİLER 1. YURT DIŞI LPG TİCARETİ... 1-2 1.1. İthalat...1 1.2. İhracat...2 2. LPG ÜRETİMİ... 3 2.1. Aylık Üretim...3 3. LPG İTHALATI,

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI ENERJİ Artan nüfus ile birlikte insanların rahat ve konforlu şartlarda yaşama arzuları enerji talebini sürekli olarak artırmaktadır. Artan enerji talebini, rezervleri sınırlı

Detaylı

Ülkemizde Elektrik Enerjisi:

Ülkemizde Elektrik Enerjisi: Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik-Bilgisayar Bilim Kolu Eğitim Seminerleri Dizisi 6 Mart 8 Mayıs 22 Destekleyen Kuruluşlar: Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği

Detaylı

Hidroelektrik Enerji. Enerji Kaynakları

Hidroelektrik Enerji. Enerji Kaynakları Hidroelektrik Enerji Enerji Kaynakları Türkiye de kişi başına yıllık elektrik tüketimi 3.060 kwh düzeylerinde olup, bu miktar kalkınmış ve kalkınmakta olan ülkeler ortalamasının çok altındadır. Ülkemizin

Detaylı

milyon ton Dünya LPG Arz ve Talep Dengesi

milyon ton Dünya LPG Arz ve Talep Dengesi LPG SEKTÖRÜ 1 milyon ton Dünya LPG Arz ve Talep Dengesi 350 300 250 200 150 100 50 0 1990 1995 1998 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2010 2020 Arz Talep 2 Dünya LPG Tüketiminin Dağılımı 2001 Asya 28% Avustralya

Detaylı

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU MAYIS 2016 Mayıs 2016 A. PETROL PİYASASI 1. Mayıs Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1.

Detaylı

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU OCAK 2016 Ocak 2016 A. PETROL PİYASASI 1. Ocak Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1. Uluslararası

Detaylı

Dünyada Enerji Görünümü

Dünyada Enerji Görünümü 22 Ocak 2015 Dünyada Enerji Görünümü Gelir ve nüfus artışına paralel olarak dünyada birincil enerji talebi hız kazanmaktadır. Özellikle OECD dışı ülkelerdeki artan nüfusun yanı sıra, bu ülkelerde kentleşme

Detaylı

ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU EKİM 2014

ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU EKİM 2014 ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU EKİM 2014 Ankara 2014 1. Ekim Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1. Uluslararası Piyasalar Ülkemizin

Detaylı

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU MART 2016 Mart 2016 A. PETROL PİYASASI 1. Mart Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1. Uluslararası

Detaylı

ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ARALIK 2014

ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ARALIK 2014 ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ARALIK 2014 Ankara 2014 1. Aralık Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1. Uluslararası Piyasalar

Detaylı

T.C. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu ÖNSÖZ

T.C. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu ÖNSÖZ i ÖNSÖZ 5307 sayılı Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Kanunu ve Elektrik Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun un amacı; yurt içi ve yurt dışı kaynaklardan temin olunan sıvılaştırılmış

Detaylı

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ARALIK 2015 Aralık 2015 A. PETROL PİYASASI 1. Aralık Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1.

Detaylı

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU KASIM 2015 Kasım 2015 A. PETROL PİYASASI 1. Kasım Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1.

Detaylı

ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU MAYIS 2014

ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU MAYIS 2014 ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU MAYIS 2014 Ankara 2014 1. Mayıs Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1. Uluslararası Piyasalar Ülkemizin

Detaylı

ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU TEMMUZ 2014

ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU TEMMUZ 2014 ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU TEMMUZ 2014 Ankara 2014 1. Temmuz Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1. Uluslararası Piyasalar

Detaylı

ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI

ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE Türkiye önümüzdeki yıllarda artan oranda enerji ihtiyacı daha da hissedecektir. Çünkü,ekonomik kriz dönemleri

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ AVUSTURYA ÜLKE RAPORU Şubat 2009 B.Ö. AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ 1 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Avusturya Cumhuriyeti Yönetim Şekli

Detaylı

TÜRKİYE ELEKTRİK SİSTEMİ (ENTERKONNEKTE SİSTEM)

TÜRKİYE ELEKTRİK SİSTEMİ (ENTERKONNEKTE SİSTEM) TÜRKİYE ELEKTRİK SİSTEMİ (ENTERKONNEKTE SİSTEM) 8. İLETİM TESİS VE İŞLETME GRUP MÜDÜRLÜĞÜ (İŞLETME VE BAKIM MÜDÜRLÜĞÜ) HAZIRLAYAN TEMMUZ 2008 Ankara 1 Gönderen: Recep BAKIR recepbakir38@mynet.com ENTERKONNEKTE

Detaylı

ENERJİ. KÜTAHYA www.zafer.org.tr

ENERJİ. KÜTAHYA www.zafer.org.tr ENERJİ 2011 yılı sonu itibarıyla dünyadaki toplam enerji kaynak tüketimi 12.274,6 milyon ton eşdeğeri olarak gerçekleşmiştir. 2011 yılı itibarıyla dünyada enerji tüketiminde en yüksek pay %33,1 ile petrol,

Detaylı

AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-5

AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-5 EİGM İstatistik & Analiz Enerji İşleri Genel Müdürlüğü http://www.enerji.gov.tr/yayinlar_raporlar/ Mayıs 2014 AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-5 Esra KARAKIŞ, Enerji İstatistikleri Daire Başkanlığı İçindekiler

Detaylı

2004 YILI Sektör Raporu

2004 YILI Sektör Raporu 2004 YILI Sektör Raporu Şubat 2005 Petder, 15/02/2005 1/56 Petrol Sanayi Derneği Bayar Cad. Gülbahar Sok. Perdemsaç Plaza No:17/14 34742 Kozyatağı İstanbul Tel: 216 4452923/24 Faks: 216 4452925 info@petder.org.tr,

Detaylı

Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015

Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015 Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015 Dünya Enerji Genel Görünümü Genel Görünüm Dünya Birincil Enerji Tüketimi 2013-2035 2013 2035F Doğalgaz %24 Nükleer %4 %7 Hidro %2 Yenilenebilir Petrol %33 Kömür

Detaylı

Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Sektör Raporu Ocak/2015

Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Sektör Raporu Ocak/2015 Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Sektör Raporu Ocak/2015 A İÇİNDEKİLER 1. LPG ÜRETİMİ...1 2. YURT DIŞI LPG TİCARETİ...1 2.1. İthalat...1 2.2. İhracat...2 3. YURT İÇİ LPG TİCARETİ...3-11 3.1.

Detaylı

AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-3

AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-3 EİGM İstatistik & Analiz Enerji İşleri Genel Müdürlüğü http://www.enerji.gov.tr/yayinlar_raporlar/ Mart 2015 AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-3 Esra KARAKIŞ, Enerji İstatistikleri Daire Başkanlığı İçindekiler

Detaylı

TÜRKİYE NİN RÜZGAR ENERJİSİ POLİTİKASI ZEYNEP GÜNAYDIN ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI ENERJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

TÜRKİYE NİN RÜZGAR ENERJİSİ POLİTİKASI ZEYNEP GÜNAYDIN ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI ENERJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE NİN RÜZGAR ENERJİSİ POLİTİKASI ZEYNEP GÜNAYDIN ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI ENERJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ GİRİŞ POTANSİYEL MEVZUAT VE DESTEK MEKANİZMALARI MEVCUT DURUM SONUÇ Türkiye Enerji

Detaylı

T.C. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu i ÖNSÖZ

T.C. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu i ÖNSÖZ T.C. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu i ÖNSÖZ Bilindiği üzere 5307 sayılı Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Kanunu ve Elektrik Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun un amacı;

Detaylı

T.C. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu

T.C. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu T.C. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu i T.C. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu ii İÇİNDEKİLER 1. LPG PİYASASI GENEL GÖRÜNÜMÜ... 1 1.1. Dünya Piyasası... 1 1.2. Türkiye Piyasası... 7 2. TÜRKİYE LPG PİYASASI...

Detaylı

ÖZET. İhracat. İthalat. 2015 yılı Ocak- Şubat Döneminde 2014 yılı Ocak-Şubat Dönemine Göre:

ÖZET. İhracat. İthalat. 2015 yılı Ocak- Şubat Döneminde 2014 yılı Ocak-Şubat Dönemine Göre: ÖZET İthalat 2015 yılı Ocak-Şubat Döneminde 2014 yılı Ocak-Şubat Dönemine Göre: Ham petrol ithalatı %28,11 artarak 3.293.230 ton olarak gerçekleşmiştir. Motorin (biodizel ihtiva eden motorin hariç) ithalatı

Detaylı

Yenilenebilir Enerji Kaynaklarımız ve Mevzuat. Hulusi KARA Grup Başkanı

Yenilenebilir Enerji Kaynaklarımız ve Mevzuat. Hulusi KARA Grup Başkanı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarımız ve Mevzuat Hulusi KARA Grup Başkanı Sunum Planı Yenilenebilir Enerji Kaynakları Potansiyelimiz ve Mevcut Durum İzmir ve Rüzgar Yenilenebilir Enerji Kaynaklarına İlişkin

Detaylı

TÜRKİYE KÖMÜR İŞLETMELERİ KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ PAZARLAMA SATIŞ DAİRE BAŞKANLIĞI 2006; EYLÜL ANKARA. Mustafa AKTAŞ

TÜRKİYE KÖMÜR İŞLETMELERİ KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ PAZARLAMA SATIŞ DAİRE BAŞKANLIĞI 2006; EYLÜL ANKARA. Mustafa AKTAŞ TÜRKİYE KÖMÜR İŞLETMELERİ KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2006; EYLÜL ANKARA Mustafa AKTAŞ DÜNYA BİLİNEN FOSİL REZERVLERİN ÖMRÜ (R/Ü,YIL) 2005 SONU 250 227 Y I L 200 150 100 50 0 136 65,1 40,6 14 16 PETROL DOĞALGAZ

Detaylı

CAM SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

CAM SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi CAM SANAYİİ Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TÜRKİYE'DE ÜRETİM Cam sanayii, inşaat, otomotiv, meşrubat, gıda, beyaz eşya, mobilya,

Detaylı

T.C. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu

T.C. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu i i ĐÇĐNDEKĐLER 1. GĐRĐŞ... 1 2. TÜRKĐYE LPG PĐYASASI BÜYÜKLÜKLERĐ (2010)... 3 2.1. Tüplü Bayi ve Dökme Kullanıcıları... 3 2.2. Lisanslandırma... 3 3. TÜRKĐYE LPG PĐYASASI FAALĐYETLERĐ (2010)... 5 3.1.

Detaylı

Türkiye nin Enerji Teknolojileri Vizyonu

Türkiye nin Enerji Teknolojileri Vizyonu Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 26. Toplantısı Türkiye nin Enerji Teknolojileri Vizyonu Prof. Dr. Yücel ALTUNBAŞAK Başkanı Enerji İhtiyacımız Katlanarak Artıyor Enerji ihtiyacımız ABD, Çin ve Hindistan

Detaylı

2006 Yılı Ocak Eylül Dönemi Sektör Raporu. Ocak- Eylül Dönemi. Sektör Raporu. Petder, 13/12/2006 Sayfa: 1/27

2006 Yılı Ocak Eylül Dönemi Sektör Raporu. Ocak- Eylül Dönemi. Sektör Raporu. Petder, 13/12/2006 Sayfa: 1/27 2006 Ocak- Eylül Dönemi Sektör Raporu Petder, 13/12/2006 Sayfa: 1/27 Bayar Cad. Gülbahar Sok. Perdemsaç Plaza No:17/14 34742 Kozyatağı İstanbul Tel: 216 4452923/24 Faks: 216 4452925 info@petder.org.tr,

Detaylı

T.C. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu i

T.C. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu i T.C. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu i T.C. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu ii ĠÇĠNDEKĠLER 1. ÜRETĠM... 1 2. DIġ TĠCARET... 1 ĠTHALAT... 1 ĠHRACAT... 2 3. YURTĠÇĠ LPG TĠCARETĠ... 3 3.1 DAĞITICILAR BAZINDA

Detaylı

PETROL PİYASASI SEKTÖR RAPORU NİSAN 2011

PETROL PİYASASI SEKTÖR RAPORU NİSAN 2011 PETROL PİYASASI SEKTÖR RAPORU NİSAN 2011 ANKARA 2011 TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1-2011 Nisan Ayı Dağıtıcı ve İhrakiye Teslimi Lisansı Sahiplerinin Petrol İthalatı... 3 Tablo 2-2011 Nisan Ayı Rafineri Lisansı

Detaylı

ENERJİ VERİMLİLİĞİ (ENVER) GÖSTERGELERİ VE SANAYİDE ENVER POLİTİKALARI

ENERJİ VERİMLİLİĞİ (ENVER) GÖSTERGELERİ VE SANAYİDE ENVER POLİTİKALARI ENERJİ VERİMLİLİĞİ (ENVER) GÖSTERGELERİ VE SANAYİDE ENVER POLİTİKALARI Erdal ÇALIKOĞLU Sanayide Enerji Verimliliği Şube Müdürü V. Neden Enerji Verimliliği? Fosil kaynaklar görünür gelecekte tükenecek.

Detaylı

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ Hazırlayan ve Derleyen: Zehra N.ÖZBİLGİN Ar-Ge Şube Müdürlüğü Kasım 2012 DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİNDE ÜRETİM VE TÜKETİM yılında 9.546 milyon

Detaylı

GÜMRÜK YÖNETMELİĞİNDE YAPILAN DEĞİŞİKLİK SEKTÖRÜMÜZÜ OLUMSUZ ETKİLEYECEK

GÜMRÜK YÖNETMELİĞİNDE YAPILAN DEĞİŞİKLİK SEKTÖRÜMÜZÜ OLUMSUZ ETKİLEYECEK Mart 015 PETDER Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve Orman ve Su İşleri Bakanlığı ile imzaladığı protokol çerçevesinde başlattığı Bir Varil Bir Ağaç projesi kapsamında, toplanan her bir varil atık motor yağı

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Şubat - 2010

EKONOMİK GELİŞMELER Şubat - 2010 EKONOMİK GELİŞMELER Şubat - 2010 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR - ŞUBAT 2010 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)...2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ

Detaylı

PETROL PİYASASI SEKTÖR RAPORU

PETROL PİYASASI SEKTÖR RAPORU PETROL PİYASASI SEKTÖR RAPORU NİSAN 2014 Ankara ÖZET Üretim Rafinerici lisansı sahiplerinin Nisan ayında toplam benzin ve motorin üretimi 777.414 ton olurken, toplam petrol ürünleri üretimi 1.623.620 ton

Detaylı

AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-2

AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-2 EİGM İstatistik & Analiz Enerji İşleri Genel Müdürlüğü http://www.enerji.gov.tr/yayinlar_raporlar/ Şubat 2015 AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-2 Esra KARAKIŞ, Enerji İstatistikleri Daire Başkanlığı İçindekiler

Detaylı

PETROL ÜRÜNLERİ VE DOĞAL GAZIN VERGİLENDİRİLMESİ, FİYAT TEŞEKKÜLÜ VE TARİHSEL GELİŞİMİ VE ÖNERİLER

PETROL ÜRÜNLERİ VE DOĞAL GAZIN VERGİLENDİRİLMESİ, FİYAT TEŞEKKÜLÜ VE TARİHSEL GELİŞİMİ VE ÖNERİLER 21.04.2009 Panel-Ankara PETROL ÜRÜNLERİ VE DOĞAL GAZIN VERGİLENDİRİLMESİ, FİYAT TEŞEKKÜLÜ VE TARİHSEL GELİŞİMİ VE ÖNERİLER Emekli Petrol İşleri Genel Müdürü ve O.D.T.Ü. Öğretim Görevlisi 2007 YILIPETROL

Detaylı

TEKNİK ELEMANLARA YÖNELİK BİNALARDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ SEMİNERİ

TEKNİK ELEMANLARA YÖNELİK BİNALARDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ SEMİNERİ TEKNİK ELEMANLARA YÖNELİK BİNALARDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ SEMİNERİ 03 ARALIK 2008 Saat 14:00 Proje Bilgisi Elektrik İşleri Etüt İdaresi Genel Müdürlüğü için Binalarda Enerji Verimliliğine Yönelik Toplum Bilincinin

Detaylı

Yakın n Gelecekte Enerji

Yakın n Gelecekte Enerji Yakın n Gelecekte Enerji Doç.Dr.Mustafa TIRIS Enerji Enstitüsü Müdürü Akademik Forum 15 Ocak 2005 Kalyon Otel, İstanbul 1 Doç.Dr.Mustafa TIRIS 1965 Yılı nda İzmir de doğdu. 1987 Yılı nda İTÜ den Petrol

Detaylı

PETROL PİYASASI 2010 YILI 1. ÇEYREK RAPORU

PETROL PİYASASI 2010 YILI 1. ÇEYREK RAPORU PETROL PİYASASI 2010 YILI 1. ÇEYREK RAPORU ANKARA 2010 TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1 2010 Birinci Çeyrek Petrol İthalatı (Ton)... 3 Tablo 2 Petrol İthalatının Ülkelere Göre Dağılımı... 4 Tablo 3 2010 Birinci

Detaylı

İstanbul Bilgi Üniversitesi Enerji Sistemleri Mühendisliği. Çevreye Duyarlı Sürdürülebilir ve Yenilenebilir Enerji Üretimi ve Kullanımı

İstanbul Bilgi Üniversitesi Enerji Sistemleri Mühendisliği. Çevreye Duyarlı Sürdürülebilir ve Yenilenebilir Enerji Üretimi ve Kullanımı İstanbul Bilgi Üniversitesi Enerji Sistemleri Mühendisliği Çevreye Duyarlı Sürdürülebilir ve Yenilenebilir Enerji Üretimi ve Kullanımı Günlük Hayatımızda Enerji Tüketimi Fosil Yakıtlar Kömür Petrol Doğalgaz

Detaylı

PETROL PİYASASI SEKTÖR RAPORU ŞUBAT

PETROL PİYASASI SEKTÖR RAPORU ŞUBAT 1 ŞUBAT 2 TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1 2013 Şubat Ayı Toplam Petrol İthalatı (Ton) 6 Tablo 2 Ocak 2013 Şubat 2013 Aylarına Ait Ülkelere Göre Toplam Petrol İthalatı 7 Tablo 3 Ocak 2013 Şubat 2013 Aylarına Ait

Detaylı

PETROL SEKTÖRÜNDE RİSK VE RİSK YÖNETİMİ. İSTANBUL Ekim 2009

PETROL SEKTÖRÜNDE RİSK VE RİSK YÖNETİMİ. İSTANBUL Ekim 2009 PETROL SEKTÖRÜNDE RİSK VE RİSK YÖNETİMİ İSTANBUL Ekim 2009 SUNUM PLANI Türkiye Akaryakıt Piyasası Genel Görünümü Sektör özellikleri ve pazar dinamikleri Petrol Sektöründe Riskler, Risk Yönetimi ve Sigorta

Detaylı

SIVILAŞTIRILMIŞ PETROL GAZLARI (LPG) PİYASASI 2014 YILI SEKTÖR RAPORU

SIVILAŞTIRILMIŞ PETROL GAZLARI (LPG) PİYASASI 2014 YILI SEKTÖR RAPORU SIVILAŞTIRILMIŞ PETROL GAZLARI (LPG) PİYASASI 2014 YILI SEKTÖR RAPORU Bu raporda yer alan tüm bilgi, tablo ve şekillerin her hakkı saklıdır. Kaynak gösterilmeden kullanılamaz. T.C. ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME

Detaylı

2011-2012 YEKDEM UYGULAMALARI

2011-2012 YEKDEM UYGULAMALARI 2011-2012 YEKDEM UYGULAMALARI Nezir AY TEİAŞ Elektrik Piyasaları İşletme Dairesi Başkanı 07 Kasım 2012 İstanbul 1 Dünya da yenilenebilir enerji kaynakları için uygulanan bazı teşvik mekanizmaları Dünyada,

Detaylı

Ekonomik Ticari Gelişmeler

Ekonomik Ticari Gelişmeler Ekonomik Ticari Gelişmeler 3 Mayıs 2011 1 / 24 İçindekiler Giriş Sektör Haberleri Ülkelere Göre Çıkış Sayıları Haftalık Makroekonomik Gelişmeler 2 / 24 Yükselen Değerler Mart ayında İmalat Sanayi Genelinde

Detaylı

TÜRKĠYE VE AB DE AKARYAKIT FĠYATLARI VE VERGĠLER. Ülker Aydın DEK-TMK Yönetim Kurulu Sayman Üyesi

TÜRKĠYE VE AB DE AKARYAKIT FĠYATLARI VE VERGĠLER. Ülker Aydın DEK-TMK Yönetim Kurulu Sayman Üyesi TÜRKĠYE VE AB DE AKARYAKIT FĠYATLARI VE VERGĠLER Ülker Aydın DEK-TMK Yönetim Kurulu Sayman Üyesi Türkiye nin ekonomik kalkınmasında temel girdiler arasında yer alan enerji kaynakları içerisinde petrol,

Detaylı

ELEKTRİK ENERJİSİ TALEP TAHMİNLERİ, PLANLAMASI ve ELEKTRİK SİSTEMİNİN DETAYLI İNCELENMESİ

ELEKTRİK ENERJİSİ TALEP TAHMİNLERİ, PLANLAMASI ve ELEKTRİK SİSTEMİNİN DETAYLI İNCELENMESİ ELEKTRİK ENERJİSİ TALEP TAHMİNLERİ, PLANLAMASI ve ELEKTRİK SİSTEMİNİN DETAYLI İNCELENMESİ YUSUF BAYRAK TEİAȘ APK Daire Bașkanlığı 1. GİRİȘ 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ve sektörün yeniden yapılanmasından

Detaylı

Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010

Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010 Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010 Avrupa kıtasından Amerika kıtasına, Orta Doğu Ülkelerinden Afrika ülkelerine kadar geniş yelpazeyi kapsayan 200 ülkeye ihracat gerçekleştiren

Detaylı

TÜRKİYE'DE YENİLENEBİLİR ENERJİ

TÜRKİYE'DE YENİLENEBİLİR ENERJİ TÜRKİYE'DE YENİLENEBİLİR ENERJİ Enerji İşleri Genel Müdürlüğü 18 Haziran 2009, Ankara YEK Potensiyeli Yenilenebilir Enerji Üretimi Yenilenebilir Kurulu Güç Kapasitesi YEK Hedefleri YEK Mevzuatı YEK Teşvik

Detaylı

Yenilebilir Enerji Kaynağı Olarak Rüzgar Enerjisi

Yenilebilir Enerji Kaynağı Olarak Rüzgar Enerjisi Yenilebilir Enerji Kaynağı Olarak Rüzgar Enerjisi İbrahim M. Yağlı* Enerji üretiminde Rüzgar Enerjisinin Üstünlükleri Rüzgar enerjisinin, diğer enerji üretim alanlarına göre, önemli üstünlükleri bulunmaktadır:

Detaylı

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org Azerbaycan Enerji GÖRÜNÜMÜ Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi EKİM 214 www.hazar.org 1 HASEN Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi, Geniş Hazar Bölgesi ne yönelik enerji,

Detaylı

HAVA YÖNETİMİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI. Emisyon Kontrolünün Geliştirilmesi Projesi 09.03.2012

HAVA YÖNETİMİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI. Emisyon Kontrolünün Geliştirilmesi Projesi 09.03.2012 HAVA YÖNETİMİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI Emisyon Kontrolünün Geliştirilmesi Projesi 09.03.2012 Ulusal Emisyon Tavanlarının Belirlenmesi Ülkemizin, Ø Uzun Menzilli Sınırötesi Hava Kirliliği Sözleşmesi (CLRTAP)

Detaylı

TÜRKİYE PETROL PİYASALARINA FİYAT YÖNÜ İLE YAPILAN MÜDAHALE VE SONUÇLARI. Petrol Sanayi Derneği

TÜRKİYE PETROL PİYASALARINA FİYAT YÖNÜ İLE YAPILAN MÜDAHALE VE SONUÇLARI. Petrol Sanayi Derneği TÜRKİYE PETROL PİYASALARINA FİYAT YÖNÜ İLE YAPILAN MÜDAHALE VE SONUÇLARI Petrol Sanayi Derneği 21 Temmuz 2009, İstanbul SUNUŞ Türkiye Petrol Piyasası Serbest Piyasa Süreci ve Türkiye ye Kazandırdıkları

Detaylı

TTGV Enerji Verimliliği. Desteği

TTGV Enerji Verimliliği. Desteği Enerjiye Yönelik Bölgesel Teşvik Uygulamaları Enerji Verimliliği 5. Bölge Teşvikleri Enerjiye Yönelik Genel Teşvik Uygulamaları Yek Destekleme Mekanizması Yerli Ürün Kullanımı Gönüllü Anlaşma Desteği Lisanssız

Detaylı

PETROL PİYASASI 2010 YILI İLK DOKUZ AYLIK RAPORU

PETROL PİYASASI 2010 YILI İLK DOKUZ AYLIK RAPORU PETROL PİYASASI 2010 YILI İLK DOKUZ AYLIK RAPORU ANKARA 2010 TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1-2010 İlk Dokuz Aylık Dağıtıcı Lisans Sahiplerinin Petrol İthalatı... 3 Tablo 2-2010 İlk Dokuz Aylık Rafineri Lisansı

Detaylı

PETROL PİYASASI SEKTÖR RAPORU OCAK 2014

PETROL PİYASASI SEKTÖR RAPORU OCAK 2014 PETROL PİYASASI SEKTÖR RAPORU OCAK 2014 Ankara 2014 ÖZET Üretim Rafinerici lisansı sahiplerinin toplam benzin ve motorin üretimi 674.291 ton olurken, toplam petrol ürünleri üretimi 1.334.329 ton olarak

Detaylı

ÖZET. 2015 yılı Mayıs Ayında 2014 yılı Mayıs Ayına Göre: 2015 yılı Ocak- Mayıs Döneminde 2014 yılı Ocak-Mayıs Dönemine Göre:

ÖZET. 2015 yılı Mayıs Ayında 2014 yılı Mayıs Ayına Göre: 2015 yılı Ocak- Mayıs Döneminde 2014 yılı Ocak-Mayıs Dönemine Göre: ÖZET Toplam İthalat 2015 yılı Ocak-Mayıs Döneminde 2014 yılı Ocak-Mayıs Dönemine Göre: Ham petrol ithalatı %38,05 artarak 9.000.403 ton olarak gerçekleşmiştir. Motorin (biodizel ihtiva eden motorin hariç)

Detaylı

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ÇEVRECİ ŞEHİRLERE DOĞRU Kadir DEMİRBOLAT İklim Değişikliği Dairesi Başkanı 7 Temmuz 2012, Gaziantep Çevreci Şehircilik; Yaşam kalitesi yüksek, Çevreye duyarlı, Tarihi ve kültürel

Detaylı

RÜZGAR ENERJĐSĐ. Erdinç TEZCAN FNSS

RÜZGAR ENERJĐSĐ. Erdinç TEZCAN FNSS RÜZGAR ENERJĐSĐ Erdinç TEZCAN FNSS Günümüzün ve geleceğimizin ekmek kadar su kadar önemli bir gereği; enerji. Son yıllarda artan dünya nüfusu, modern hayatın getirdiği yenilikler, teknolojinin gelişimi

Detaylı

TEMİZ ENERJİ TEKNOLOJİLERİ KURSU. Harran Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Makina Mühendisliği Bölümü Osmanbey Kampüsü, Şanlıurfa

TEMİZ ENERJİ TEKNOLOJİLERİ KURSU. Harran Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Makina Mühendisliği Bölümü Osmanbey Kampüsü, Şanlıurfa TEMİZ ENERJİ TEKNOLOJİLERİ KURSU Prof. Dr. Hüsamettin BULUT Harran Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Makina Mühendisliği Bölümü Osmanbey Kampüsü, Şanlıurfa KISA ÖZGEÇMİŞ Doç. Dr. Hüsamettin BULUT EĞİTİM

Detaylı

İTKİB Genel Sekreterliği AR&GE ve Mevzuat Şubesi

İTKİB Genel Sekreterliği AR&GE ve Mevzuat Şubesi HALI SEKTÖRÜ 2014 EYLÜL AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU İİTKİİB GENEL SEKRETERLİİĞİİ AR & GE VE MEVZUAT ŞUBESİİ EKİİM 2014 1 2014 YILI EYLÜL AYINDA HALI SEKTÖRÜ İHRACATININ DEĞERLENDİRMESİ Ülkemizin halı ihracatı

Detaylı

T.C. PODGORİCA BÜYÜKELÇİLİĞİ TİCARET MÜŞAVİRLİĞİ 2005-2011 YILLARI ARASINDAKİ ENERJİ DENGESİ İSTATİSTİKLERİ

T.C. PODGORİCA BÜYÜKELÇİLİĞİ TİCARET MÜŞAVİRLİĞİ 2005-2011 YILLARI ARASINDAKİ ENERJİ DENGESİ İSTATİSTİKLERİ T.C. PODGORİCA BÜYÜKELÇİLİĞİ TİCARET MÜŞAVİRLİĞİ 2005-2011 YILLARI ARASINDAKİ ENERJİ DENGESİ İSTATİSTİKLERİ PODGORİCA-AĞUSTOS 2012 İÇİNDEKİLER SAYFA NO BÖLÜM 1 1 1 GİRİŞ 2 2 Metodolojik açıklamalar 3 2.1

Detaylı

Ranteko. Çevre Çözümleri Ve Danışmanlık Hizmetleri. Çamur Kurutma ve Yakma Teknolojileri. Anaerobik Çürütme ve Biyogaz Tesisleri

Ranteko. Çevre Çözümleri Ve Danışmanlık Hizmetleri. Çamur Kurutma ve Yakma Teknolojileri. Anaerobik Çürütme ve Biyogaz Tesisleri Ranteko ÇEVRE TEKNOLOJİLERİ Çamur Kurutma ve Yakma Teknolojileri Anaerobik Çürütme ve Biyogaz Tesisleri Çamur Bertaraf Çözümleri Yenilenebilir Enerji Projeleri Çevre Çözümleri Ve Danışmanlık Hizmetleri

Detaylı

ENERJİ VERİMLİLİĞİ MEVZUATI VE KOJENERASYONUN YERİ

ENERJİ VERİMLİLİĞİ MEVZUATI VE KOJENERASYONUN YERİ ENERJİ VERİMLİLİĞİ MEVZUATI VE KOJENERASYONUN YERİ enveripab Bilinçlendirme Semineri (Marmara Üniversitesi) 12 Kasım 2008 A. Yıldırım TÜRKEL ENKO Birleşik Enerji Sistemleri ENERJİ VERİMLİLİĞİ KANUNU Kanun

Detaylı

SEKTÖRDEKİ GELİŞMELER VE PETROL OFİSİ FAALİYETLERİ 19 Eylül 2003

SEKTÖRDEKİ GELİŞMELER VE PETROL OFİSİ FAALİYETLERİ 19 Eylül 2003 SEKTÖRDEKİ GELİŞMELER VE PETROL OFİSİ FAALİYETLERİ 19 Eylül 2003 1 Bölgedeki Rafineri ve Boru Hatları 2 Akaryakıt Pazar Payları 90 80 70 74 77 68 71 71 Pazar Payı (%) 60 50 40 30 28 29 35 36 36 20 10 19

Detaylı

KABLO VE TELLER. Hazırlayan Tolga TAYLAN 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

KABLO VE TELLER. Hazırlayan Tolga TAYLAN 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi KABLO VE TELLER Hazırlayan Tolga TAYLAN 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi KABLO ve TELLER GTİP:8544 TÜRKİYE DE ÜRETIM VE DIŞ TİCARET Üretim Kablo ve teller

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ ESTONYA ÜLKE RAPORU Şubat 2009 T.K. 2 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Estonya Cumhuriyeti Yönetim Şekli : Cumhuriyet ve Başkanlık Sistemi

Detaylı

TÜRKİYE NİN YENİLENEBİLİR ENERJİ STRATEJİSİ VE POLİTİKALARI. Ramazan USTA Genel Müdür Yardımcısı

TÜRKİYE NİN YENİLENEBİLİR ENERJİ STRATEJİSİ VE POLİTİKALARI. Ramazan USTA Genel Müdür Yardımcısı TÜRKİYE NİN YENİLENEBİLİR ENERJİ STRATEJİSİ VE POLİTİKALARI Ramazan USTA Genel Müdür Yardımcısı 27-03-2015 1 Sunum İçeriği YEGM Sorumlulukları ve Enerji Politikalarımız YENİLENEBİLİR ENERJİ POTANSİYELİ

Detaylı

E-Posta aydin.ozbey@petder.org.tr 2 Petrol Sanayi Derneği İktisadi İşlemesi- İSTANBUL, Metalürji ve Malzeme Mühendisi

E-Posta aydin.ozbey@petder.org.tr 2 Petrol Sanayi Derneği İktisadi İşlemesi- İSTANBUL, Metalürji ve Malzeme Mühendisi PETDER Atık Yağların Yönetimi Projesi Sonuçları PETDER Waste Oil Management Project Results Aydın ÖZBEY 1, Dr. Erol METİN 2, 1 Petrol Sanayi Derneği İktisadi İşletmesi- İSTANBUL, Petrol ve Doğalgaz Mühendisi

Detaylı

RÜZGAR ENERJİ SANTRALLERİ BİLEŞENLERİNİN NEDEN YURT İÇİNDE ÜRETİLMESİ GEREKLİLİĞİ VE BU SÜREÇTE YAŞANAN SIKINTILAR/ÇÖZÜM ÖNERİLERİ

RÜZGAR ENERJİ SANTRALLERİ BİLEŞENLERİNİN NEDEN YURT İÇİNDE ÜRETİLMESİ GEREKLİLİĞİ VE BU SÜREÇTE YAŞANAN SIKINTILAR/ÇÖZÜM ÖNERİLERİ RÜZGAR ENERJİ SANTRALLERİ BİLEŞENLERİNİN NEDEN YURT İÇİNDE ÜRETİLMESİ GEREKLİLİĞİ VE BU SÜREÇTE YAŞANAN SIKINTILAR/ÇÖZÜM ÖNERİLERİ A. Emre Demirel Ege Kule AŞ/Fabrika Müdürü 1 EGE KULE A.Ş. Ege Kule, 1955

Detaylı

AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4.

AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4. AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4. Ülkelerin Büyüme Oranı 5. Ülkelerin Kişi Başına Gayri Safi Yurtiçi

Detaylı

ALPER AKCA

ALPER AKCA 25.10.2008 Lisans, ODTÜ EEE, 2005 Yüksek Lisans, ODTÜ EEE, 2008 ASELSAN, 2005- Neden Destek? Destek Türleri ABD Ulusal Mekanizmalar ABD Eyalet Mekanizmaları AB Destek Mekanizmaları Türkiye Yenilenebilir

Detaylı

TÜRKİYE DIŞ TİCARETİNDEN İZMİR İN ALDIĞI PAYIN ANALİZİ

TÜRKİYE DIŞ TİCARETİNDEN İZMİR İN ALDIĞI PAYIN ANALİZİ 2013 ARALIK EKONOMİ TÜRKİYE DIŞ TİCARETİNDEN İZMİR İN ALDIĞI PAYIN ANALİZİ Erdem ALPTEKİN Giriş İzmir, 8.500 yıllık tarihsel geçmişe sahip, birçok medeniyetin birlikte hoşgörüyle yaşadığı, oldukça zengin

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ OTOMOTİV SEKTÖRÜ

AVRUPA BİRLİĞİ OTOMOTİV SEKTÖRÜ İZMİR TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ OTOMOTİV SEKTÖRÜ Dilara SÜLÜN DIŞ EKONOMİK İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ AB MASASI ŞEFİ (TD) Mayıs 2006 AB OTOMOTİV SEKTÖRÜ AB, dünya otomotiv pazarının %35'ine sahiptir. Otomobil

Detaylı

Aylık Dış Ticaret Analizi

Aylık Dış Ticaret Analizi EKİM YÖNETİCİ ÖZETİ Bu çalışmada, Türkiye İhracatçılar Meclisi tarafından her ayın ilk günü açıklanan ihracat rakamları temel alınarak Türkiye nin aylık dış ticaret analizi yapılmaktadır. Aşağıdaki analiz,

Detaylı

GLOBALLEŞMENİN ETKİLERİ GLOBALLEŞME. DTÖ nün Etkileri GLOBALLEŞMEYİ HIZLANDIRAN ETKENLER GİRİŞİMCİLİKLE İLGİLİ TEKNİK MEVZUAT

GLOBALLEŞMENİN ETKİLERİ GLOBALLEŞME. DTÖ nün Etkileri GLOBALLEŞMEYİ HIZLANDIRAN ETKENLER GİRİŞİMCİLİKLE İLGİLİ TEKNİK MEVZUAT 1 GİRİŞİMCİLİKLE İLGİLİ TEKNİK MEVZUAT GİRİŞİMCİLİKLE İLGİLİ TEKNİK MEVZUAT Prof.Dr. Fatih M. Botsalı 2 GLOBALLEŞME ülkeler arasında mal, hizmet, sermaye ve teknoloji akışının hızlı bir şekilde artması

Detaylı

5.5. BORU HATLARI 5.5-1

5.5. BORU HATLARI 5.5-1 5.5. BORU HATLARI Türkiye coğrafi ve jeopolitik açıdan çok önemli bir konumda yer almaktadır. Ülkemiz, dünyanın en büyük ham petrol ve doğal gaz rezervlerinin bulunduğu Ortadoğu ve Orta Asya ülkeleri ile

Detaylı

KALKINMADA TEMİZ ENERJİ

KALKINMADA TEMİZ ENERJİ KALKINMADA TEMİZ ENERJİ Ankara-Çamlıdere İlçesi/Yılanlı Köyü-Ekim 2006 Versiyon : Çalıştay Dokümanı Tarih : 01 Aralık 2006 Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) ve Dünya LPG Birliği (WLPGA) tarafından

Detaylı

qwertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçq wertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqw ertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwer tyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwerty

qwertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçq wertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqw ertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwer tyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwerty qwertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçq wertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqw 1 ertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwer tyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwerty Petrolden Başka Enerjı Kaynakları Var mıdır? uiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwertyui

Detaylı

Türkiye de Rüzgar Enerjisi. www.euas.gov.tr 1

Türkiye de Rüzgar Enerjisi. www.euas.gov.tr 1 Türkiye de Rüzgar Enerjisi www.euas.gov.tr 1 Enerjinin Önemi Günümüz dünyasında bir ülkenin sürdürülebilir kalkınma hamlelerini gerçekleştirmesi, toplumsal refahı yükseltmesi ve global ölçekte rekabet

Detaylı

SN. YETKİLİ DİKKATİNE 25.08.2015 KONU: 2016 YILI YAPI-İNŞAAT VE ELEKTRİK FUARLARI SİRKÜ BİLGİLENDİRMESİ

SN. YETKİLİ DİKKATİNE 25.08.2015 KONU: 2016 YILI YAPI-İNŞAAT VE ELEKTRİK FUARLARI SİRKÜ BİLGİLENDİRMESİ SN. YETKİLİ DİKKATİNE 25.08.2015 KONU: 2016 YILI YAPI-İNŞAAT VE ELEKTRİK FUARLARI SİRKÜ BİLGİLENDİRMESİ Türkiye milli katılım organizasyonunun, T.C. Ekonomi Bakanlığı'na izin başvurusu yapılmış olup, Türkel

Detaylı

MOTOSİKLET İTHALATINDA UYGULANMAKTA OLAN KORUNMA ÖNLEMİNİN UZATILMASINA YÖNELİK BAŞVURUNUN GİZLİ OLMAYAN ÖZETİ

MOTOSİKLET İTHALATINDA UYGULANMAKTA OLAN KORUNMA ÖNLEMİNİN UZATILMASINA YÖNELİK BAŞVURUNUN GİZLİ OLMAYAN ÖZETİ MOTOSİKLET İTHALATINDA UYGULANMAKTA OLAN KORUNMA ÖNLEMİNİN UZATILMASINA YÖNELİK BAŞVURUNUN GİZLİ OLMAYAN ÖZETİ 2012 İÇİNDEKİLER 1. BAŞVURUYA İLİŞKİN BİLGİLER... 3 1.1. BAŞVURU SAHİBİ... 3 1.2. BAŞVURU

Detaylı

İSTİHDAMA KATKISI. Tülin Keskin TMMOBMakine Mühendisleri Odası

İSTİHDAMA KATKISI. Tülin Keskin TMMOBMakine Mühendisleri Odası ENERJİ VERİMLİLİĞİ VE YENİLENEBİLİR ENERJİNİN İSTİHDAMA KATKISI Tülin Keskin TMMOBMakine Mühendisleri Odası Enerji Verimliliği Danışmanı Türkiye de İstihdam Türkiye nin çalışma çağındaki nüfusu önümüzdeki

Detaylı

Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Sektör Raporu Nisan / 2016

Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Sektör Raporu Nisan / 2016 Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Sektör Raporu I İÇİNDEKİLER 1. LPG ÜRETİMİ...1 2. YURT DIŞI LPG TİCARETİ...1-2 2.1. İthalat...1 2.2. İhracat...2 3. YURT İÇİ LPG TİCARETİ...3-16 3.1. Ürün

Detaylı