TIBBİ ATIK YÖNETİMİ İÇİN YENİ BİR YAKLAŞIM ve ANKARA ÖRNEĞİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "TIBBİ ATIK YÖNETİMİ İÇİN YENİ BİR YAKLAŞIM ve ANKARA ÖRNEĞİ"

Transkript

1 T.C. ANKARA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ SOSYAL BİLİMLER ÇEVRE ANABİLİM DALI TIBBİ ATIK YÖNETİMİ İÇİN YENİ BİR YAKLAŞIM ve ANKARA ÖRNEĞİ Doktora Tezi Dilek YÜCEL TUTAR Tez Danışmanı Prof. Dr. RUŞEN KELEŞ Ankara-2004

2 T.C. ANKARA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ SOSYAL BİLİMLER ÇEVRE ANABİLİM DALI TIBBİ ATIK YÖNETİMİ İÇİN YENİ BİR YAKLAŞIM ve ANKARA ÖRNEĞİ Doktora Tezi Tez Danışmanı : Prof. Dr. Ruşen KELEŞ Tez Jürisi Üyeleri Adı ve Soyadı İmzası Tez Sınavı Tarihi...

3 İÇİNDEKİLER Sayfa ŞEKİLLER, TABLOLAR, ŞEMALAR... iv KISALTMALAR... vi GİRİŞ 1- Çalışmanın Konusu Çalışmanın Önemi ve Amacı Çalışmanın Varsayımları, Kapsam ve Sınırlılıkları Çalışma Yöntemi... 8 BİRİNCİ BÖLÜM TEMEL KAVRAMLARLA İLGİLİ BİLGİLER... 9 A-) TANIMLAR... 9 B-) HASTANE ATIKLARININ TANIMI, ATIKLARIN GENEL ÖZELLİKLERİ VE KONTROLÜ Hastane Atıklarının Niteliği, Miktarı ve Bileşimi Hastane Atıklarının Toplanması ve Taşınması Hastane Atıklarının Geçici Olarak Depolanması Tıbbi Atıkların Nihai Olarak Bertaraf Edilme Yerine Taşınması Tıbbi Atıkların İşlem Görmesi i

4 6- Tıbbi Atıkların Nihai Olarak Bertaraf Edilme Yöntemleri a- Kimyasal Dezenfeksiyon b- Islak ve Kuru Termal İşlemler c- Isıl Hareketsizlik d- Mikrodalga ile Işınlama Teknolojisi e- İnert (Atıl) Hale Getirme İşlemi f- Öğütme ve Parçalama g- Yakma h- Düzenli Depolama İKİNCİ BÖLÜM HASTANE KATI ATIKLARIYLA İLGİLİ KURUMSAL YAPI VE ÖRGÜTSEL UYGULAMALAR (TÜRKİYE DEKİ DURUM)...57 A-) HASTANE YÖNETİMİNCE ALINACAK ÖNLEMLER WHO nun Önerileri ABD ndeki Uygulamalar AB ndeki Uygulamalar B-) TÜRKİYE DE HASTANE ATIKLARIYLA İLGİLİ BAŞLICA MEVZUAT Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği Yerel Yönetim Mevzuatı Sağlık Mevzuatı Özel Hastaneler Tüzüğü Özel Hastaneler Yönetmeliği Sosyal Sigortalar Kurumu Sağlık Teşkilatı Yönetmeliği ii

5 C-) TÜRKİYE DE UYGULAMAYI YÖNLENDİREN DİĞER TEMEL DÜZENLEMELER Gündem Ulusal Çevre Eylem Planı ve Stratejisi UÇEP ÜÇÜNCÜ BÖLÜM ANKARA DA TIBBİ ATIK YÖNETİMİ VE YENİ BİR TIBBİ ATIK YÖNETİMİ ÖNERİSİ A-) TÜRKİYE DE ve ANKARA İLİ NDEKİ TIBBİ ATIK YÖNETİMİNE GENEL BİR BAKIŞ VE ÇALIŞMANIN YAPILDIĞI HASTANELERDEKİ UYGULAMALAR Türkiye deki Uygulamalar Ankara İli ndeki Uygulamalar B-) ARAŞTIRMANIN BULGULARI VE YORUMU ÖNERİLER ve SONUÇ EKLER KAYNAKÇA ÖZET SUMMARY iii

6 ŞEKİLLER 1- Hava Kontrollü Yakıcı Mobil Otoklavla Tıbbi Atıkların Zararsız Hale Getirilmesi Uluslararası Klinik Atıkları Amblemi TABLOLAR 1- Bazı Ülkelerdeki Hastanelerde Yatak Sayısı, Verilen Hizmet ve Atık Miktarı Arasındaki İlişki Çeşitli Kategorideki Enfekte Atıklar İçin Uygun İşlem Teknikleri Çift Odalı Yakma Fırınlarının Özellikleri Hastane Atıklarını Yakma Fırınlarında Emisyon Değerleri Yakma Fırını Emisyonları için AB Tarafından Önerilen Standartlar (94/67/EC) Tıbbi Atıkları İşleme ve Bertaraf Etme Seçeneklerinin Temel Avantaj ve Dezavantajlarının Özeti Tıbbi Atık Kontrolü Yönetmeliğinde Belirtilen Ayrı Toplama Biçimleri Türkiye deki Hastane Sayısı ve Yatak Kapasitesi Ankara İli nde Sağlık Kuruluşlarının İlçelere Göre Dağılımı Ankara daki Sağlık Kuruluşlarının 2000 Yılına Ait Tıbbi Atık Yönetimi Konusundaki Başarı Durumu Ankara daki Sağlık Kuruluşlarının 1999 Yılına Ait Tıbbi Atık Yönetimi Konusundaki Başarı Durumu Çalışmanın Yapıldığı Üç Hastanede ve ABD de Bir Hastanede Uygulanan Tıbbi Atık Yönetimindeki Bulgular Hacettepe Hastanesi 2002 Yılı Ocak - Aralık Ayları Toplanan Tıbbi Atık Miktarını (kg) Gösteren Grafiksel Tablo iv

7 14- Özel Bayındır Ankara Hastanesi 2002 Yılı Ocak - Aralık Ayları Toplanan Tıbbi Atık Miktarını (kg) Gösteren Grafiksel Tablo Numune Hastanesi 2002 Yılı Ocak - Eylül Ayları Toplanan Tıbbi Atık Miktarını (kg) Gösteren Grafiksel Tablo ŞEMALAR 1- Hastane Atık Yönetimi Risksiz Hastane Atıkları-Geri Kazanılamaz Risksiz Hastane Atıkları-Geri Kazanılabilir Riskli Hastane Atıkları-Klinik Atıkları Riskli Hastane Atıkları-Sağlık Atıkları Riskli Hastane Atıkları-Enfekte Atıklar Riskli Hastane Atıkları-Patolojik Atıklar Riskli Hastane Atıkları-Kimyasal Atıklar Riskli Hastane Atıkları-Farmasötikler Riskli Hastane Atıkları-Foto Kimyasal Atıklar Riskli Hastane Atıkları- Diğer Kimyasal Atıklar Riskli Hastane Atıkları-Radyoaktif ve Sitotoksik Atıklar v

8 KISALTMALAR $ Dolar AB ABD ATAUM Avrupa Birliği Amerika Birleşik Devletleri Ankara Üniversitesi Avrupa Topluluğu Araştırma ve Uygulama Merkezi BŞB Büyükşehir Belediyesi C Derece CDD CDF cm ÇED DİE dk DPT EC EEC EPA Poliklorlu Dibenzo-p-dioksinler Poliklorlu Dibenzofuranlar Santimetre Çevresel Etki Değerlendirme Devlet İstatistik Enstitüsü Dakika Devlet Planlama Teşkilatı European Commission European Environment Commission Environmental Protection Agency: Çevre Koruma Kanunu F Fahrenhayt F.B.E HBV Fen Bilimleri Enstitüsü Hebatit B Virüsü (Sarılık B Virüsü) vi

9 HIV HKKY IULA-EMME Human Immunoefficiency Virüs (AIDS Virüsü) Hava Kalitesi Kontrolü Yönetmeliği The International Union of Local Authorities Section for the Eastern Mediterranean and Middle East Region (Uluslararası Yerel Yönetimler Birliği - Doğu Akdeniz ve Ortadoğu Bölge Teşkilatı) İSTAÇ İstanbul Çevre Koruma ve Atık Maddeleri Değerlendirme Sanayi ve Ticaret K K.H.K kg KPa KJ Lab mg Mhz MS NJ NY OECD Kelvin Kanun Hükmünde Kararname Kilogram KiloPaskal kilojul laboratuar miligram Megaherz Minosata New Jersey Newyork Organization of Economic Communication and Development (Ekonomik Geliştirme ve İşbirliği Örgütü) PE PP Polietilen Polipropilen vii

10 ppmv PVC RG s S SB S.B.E SKKY TAS TC TÇV TEQ (Parts per million in volume) hacim olarak milyonda bir parça Poli Vinil Klorür Resmi Gazete Sayfa Sayı Sağlık Bakanlığı Sosyal Bilimler Enstitüsü Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği Tıbbi Atık Sorumlusu Türkiye Cumhuriyeti Türkiye Çevre Vakfı 2,3,7,8-tetraklorlu dibenzo-p-dioxin ekivalan değeri-1989 yılı için kabul edilen uluslararası ekivalan faktörleri TL TSE TODAIE UÇEP UHK UKAK UNCED Türk Lirası Türk Standartları Enstitüsü Türkiye ve Ortadoğu Amme İdaresi Enstitüsü Ulusal Çevre Eylem Planı Umumi Hıfzısıhha Kanunu Ulusal Katı Atık Kongresi United National Congress of Environmental and Development (Birleşmiş Milletler Çevre ve Kalkınma Konferansı) WHO WV World Health Organization (Dünya Sağlık Örgütü) West Virginia viii

11 ix

12 GİRİŞ 1-) Çalışmanın Konusu ve Önemi: Kalkınmanın çekici gücünü oluşturan ekonomik faaliyetler, genelde çevremiz üzerinde birçok baskılar yaratmaktadır. Hammadde talepleri, katı, sıvı ve gaz atıkların oluşumu, doğal alanların işgali bu baskılara örnektir. Ekosistemlerin özümleme kapasiteleriyle ve doğanın kendi kendini yenileme işlemleriyle bu baskılar, bir dereceye kadar karşılanır. Ancak doğal özümleme kapasitesini aşınca, çevre kirlenmesi, doğal bozulmalar ortaya çıkar. Hızlı ve kontrolsüz sanayileşme, göç, nüfus artışı son yüzyılda çevre kirliliğini artırmış insan ve çevre sağlığı tehdit altına girmiştir. Bütün bu baskı ve tehditler göstermiştir ki; çevremiz kapalı ve sınırlı birtakım kaynaklardan ibarettir. Çevre sorunları, bu kaynakların aşırı veya yanlış kullanılması sebebiyle ortaya çıkmaktadır. Kaynakların yenilenme süreçleri tüketilme hızlarıyla aynı olmaması nedeniyle gelecek nesillerin kaynakları kullanabilme olasılığı tehlikeye girmiştir. Bu yüzden doğal kaynaklar devamlılığı sağlayacak bir anlayışla Sürdürülebilir Kalkınma ilkeleri doğrultusunda yönetilmelidir. Sürdürülebilir Kalkınma ile atıkların kaynakları kullanılamaz hale getirmesi önlenir. Böylece hem bugünkü hem de gelecek kuşakların korunması amaçlanır. Her yıl 5,2 milyon insan, bunun 4 milyonu 5 yaşından küçük çocuklar olmak üzere atık kaynaklı hastalıklardan ölmektedir. (T.C Çevre ve Orman Bakanlığı UNCED, 1993 :55)

13 Atıkların önemli bir kısmı katı atıklar şeklindedir. Gelişmiş ülkeler önceki yıllarda tehlikeli katı atıklarından onları başka ülkelere göndererek kurtuluyorlardı. Ancak bu uygulamalar çevreci grupların baskıları ile son bulmuş ve atık bertaraf yöntemleri geliştirilmiştir. Bu yönde Amerika ve Avrupa ülkeleri oldukça modern teknikler geliştirmişlerdir. Bu teknikler içinde son yıllara kadar yakma ve düzenli depolama sistemleri ağırlık kazanmıştır. Son yıllarda ise katı atıkların cins, miktar ve çıktıkları yere göre bertaraf edilmesine yönelik yeni, modern teknolojiler geliştirilmiştir. Atıklar içinde, hastanelerden kaynaklanan tıbbi atıklar özel atık statüsündedir. Hastane atıkları içinde enfekte, farmösotik, patolojik, çeşitli kimyasal ve radyoaktif atıklar, ayrıca sivri uçlu ve kesici aletler olduğundan bunların genel atıklardan ayrı olarak toplanması ve işlem görmesi gerekmektedir. Hastane atıklarının hiç bir işlemden geçmeden depolanması ya da gelişigüzel bir alana yığılması, atılması çevre sorunsalına yol açar. Çünkü bu alanlardan yayılan tozlar, sızıntı suları, gazlar, enfeksiyon hastalıklarının yayılmasına neden olabileceği gibi radyasyonun etrafa yayılmasına ve çeşitli tehlikeli kimyasalların etrafa bulaşmasına da neden olabilir. Ayrıca bu sahalara gelen kedi, köpek, sinek gibi hayvanlar buradaki özellikle bulaşıcı etkenlerin (enfeksiyonun) yerleşim bölgelerine taşınmasına neden olabilir. Söz konusu bu sahalara gelen insanlar enfeksiyon kapma tehlikesinin dışında başka tehlikelere de maruz kalabilir. Örneğin Brezilya da bir çöplükte madeni eşya toplayan çocukların eline, bir hastanenin attığı eski bir radyasyon terapi cihazı geçmiş ve bu 2

14 makinenin parçalarına ayrılması sırasında etrafa yayılan radyo aktif sezyum-137 yüzden fazla insanı hastanelik etmiş, dört kişinin de ölümüne neden olmuştur (Kışlalıoğlu; Berkeş,1990: 157). Hastane atıklarının gelişigüzel atılması koku ve estetik kirliliği gibi çok daha hafif çevre sorunlarına da yol açmaktadır. Ülkemizde her ne kadar tıbbi atıklar ile ilgili bir yönetmelik varsa da hastanelerimizde konuya yeterince önem verilmemesi ve hastane atıklarının toplanması, depolanması, taşınması ve imhası konusunda bilinçli bir planlama ve hareket tarzının olmayışı, halkın ve personelin konuyla ilgili olarak yeterince eğitilmemiş olması nedeniyle ülkemizde hastane atıkları hala önemli bir çevre sorunu olmaya devam etmektedir. Bu bakımdan hastanelere çok önemli görevler düşmektedir. Bir hastanenin iyi çalışması, iyi bir donanıma sahip olmasından veya tesadüflere bırakılmış yönetim faaliyetlerinden çok, iyi düzenlenmiş yönetim faaliyetleri ve iç hizmet prensiplerinin sürekli olarak uygulanması ile olur. (Griffith,1987: 3) Bir hastanede faaliyetler sonucunda ortaya çıkan atıkların kontrol ve yönetiminin sağlanması, hastane hijyeninin temini, tıbbi faaliyetlerin başarısını mutlak etkiler. Aksi durumda enfeksiyona ve kontaminasyona elverişli bir ortam oluşur ki burada iyi bir sağlık hizmeti çıktısından söz etmek mümkün olamaz. 3

15 Bugün ülkemizde bazı büyük şehirlerimiz dışında birçok hastanede oluşan atıklar en ilkel koşullarda toplanmakta, hastane içinde sağlıksız koşullarda depolanmakta ve belediye tarafından uygun olmayan kamyonlarla çöp sahalarına taşınarak gelişigüzel atılmaktadır. Büyük şehirlerimizde ise özellikle hastane atıklarının yönetimi daha iyi olmakla beraber gene de çok yetersizlikler vardır. Atıkların ayrı toplanması, paketlenmesi, geçici depolanması ve taşınması konularında büyük ilerlemeler kaydedilmesine rağmen, özellikle tıbbi atıkların işlemden geçmesi ve nihai bertaraf edilmesi konularında teknolojik yetersizlikler ve ihmaller söz konusudur. Atıkların bertaraf edilmesinin amacı, tıbbi atık tehlikesinin tamamen ortadan kaldırılmasıdır. Bu amaçla birçok yöntem uygulanmakla beraber en çok kullanılan yöntem yakma, depolama, kimyasal dezenfeksiyon ve otoklavlamadır. Bu bağlamda bu çalışmada halen Ankara da faaliyet gösteren üç hastanede (Özel Ankara Bayındır Hastanesi, Numune Hastanesi, Hacettepe Üniversitesi Hastanesi) tıbbi atıkların bertaraf edilmesinde izlenen yöntemler incelenmiş, uygulamanın detaylı bir betimlemesi yapılmış ve çevresel açıdan ve hastanelerimiz açısından uygun olabilecek yeni bir tıbbi atık yönetim modeli önerisi sunulmuştur. 4

16 2 ) Çalışmanın Önemi ve Amacı: Ülkemizde tıbbi atıkların halk sağlığı ve çevre için ciddi tehlikeler oluşturduğu bir gerçektir. Genel olarak Türkiye de, özel olarak da Ankara da çağdaş, bilimsel ve teknik yöntemler uygulanarak, insan sağlığı ve çevrenin korunması amacını ön planda tutan bir tıbbi atık yönetim modelinin uygulandığını söylemek mümkün değildir. Bu tez kapsamında; - Öncelikle hastane atıklarının genel özellikleri ve atıkların kontrolünün ortaya konması, - Daha sonra gelişmiş ülkelerde, özellikle AB ve ABD deki tıbbi atık yönetiminin incelenmesi, - İşlemlerin Ankara da seçilen hastanelerde fiilen nasıl yürütüldüğü ve hastane atıklarının Ankara da nasıl nihai bertaraf edildiği konusunun araştırılması, - İlgili Türk mevzuatlarının incelenmesi suretiyle hem mevcut durumun ayrıntılı olarak değerlendirilmesi, betimlemesi, hem de uygulanabilir yeni bir tıbbi atık yönetim modeli önerisinin geliştirilmesi amaçlanmıştır. 3 ) Çalışmanın Varsayımları, Kapsam ve Sınırlılıkları : Varsayımlar : 5

17 Varsayım 1- Genel olarak Türkiye de ve özel olarak da Ankara da çağdaş tıbbi atık yönetimi yoktur ve buna yönelik olarak politik düzlemde herhangi bir öncelik belirlenmemiştir. Varsayım 2- Ankara daki hastanelerin şehir içinde ve sayı olarak çok fazla olması, hastane atıklarının insan sağlığı ve çevre açısından tehditler yaratmasına yol açmaktadır. Varsayım 3- Bu risklerin bertaraf edilmesi için geliştirilecek ve uygulanacak tıbbi atık modelinin AB politika ve standartlarıyla uyumlu olması gerekir. Türkiye nin AB ye tam üyelik hedefi dikkate alınarak, AB nin tıbbi atık yönetim modelinin incelenmesinin yeterli olabileceği düşünülürse bile bu konuda ABD nin başarılı deneyimleri olduğu göz önünde tutularak, ABD nin tıbbi atık modeli de incelenmek suretiyle, ayrıca mevzuatımızın irdelenmesiyle elde edilen verilere dayanılarak Ankara için uygun bir model geliştirilmesinin mümkün olabileceği varsayılmıştır. Tez çalışması bu bağlamda hem konuya ilişkin Türk literatürüne katkıda bulunacak, hem de uygulayıcılara yardımcı olacaktır. Tezde Ankara hastanelerinde tıbbi atık yönetimi uygulamaları yetersiz olup geliştirilmesi mümkün ve gereklidir hipotezi araştırılmıştır. 6

18 Kapsam ve Sınırlılıklar: Tez çalışmasının kapsamı, tıbbi atık yönetimi konusunda Türkiye genelindeki politik ve tüzel durumun ortaya konması ve tıbbi atık yönetimi ile ilgili durum tespiti ve yeni bir tıbbi atık yönetim modeli önerisinin geliştirilmesidir. Bu çerçevede AB ve ABD nin hastane katı atıklarının yönetim modeli incelenmiştir. Buralardaki uygulamalar ve Ankara daki bazı hastanelerin atık yönetimi incelenmiştir. Ankara daki tüm hastanelerin durumunun ayrıntılarıyla ele alınması ve verilerin temini güç olabileceği düşünülerek çalışma, örnek niteliği taşıyan ve uygulamaya kolayca geçebilecek olan bir üniversite hastanesi (Hacettepe Üniversitesi Hastanesi), bir Sağlık Bakanlığı genel amaçlı hastane (Numune Hastanesi) ve bir özel hastane (Ankara Özel Bayındır Hastanesi) olmak üzere üç hastane ile sınırlı tutulmuştur. Ayrıca konu ile ilgili örnekleme yapmak amacıyla, tıbbi atık yönetiminde öncü bir ülke olan ABD nde geliştirilmiş tıbbi atık yönetiminin uygulandığı düşünülen bir üniversite hastanesinde (West Virginia Üniversitesi Ruby Memorial Hastanesi) uygulamalar incelenmiş ve sonuçlar Tablo 12 de belirtilmiştir. Bu bağlamda önerilen tıbbi atık yönetim modeli geliştirilirken söz konusu hastanenin uygulamalarından yararlanılmıştır. 7

19 4 ) Çalışma Yöntemi : Tez çalışmasında, esas itibariyle kavramsal çerçevenin belirlenmesinde ve yönetim modelinin geliştirilmesinde literatür taraması ile gözlem ve uzmanların görüşlerine başvurma (mülakat) yöntemleri kullanılmıştır. Tez konusunun özelliğinden dolayı veri toplama tekniği bağlamında kaynak taramanın yanı sıra konuyla ilgili sempozyum notları, raporları, makaleler ve tezler incelenmiştir. Buna ilaveten var olan yasal ve yönetsel çerçeve incelenmiştir. Gözlem çalışmasında Ankara da mevcut üç hastane, ABD de bir hastane ele alınmıştır. Söz konusu hastanelerin ilgili yönetici ve çalışanlarıyla yüz yüze görüşmelerde bulunularak bilgi alınmış ve ayrıca yerinde incelemeler yapılmıştır. Bunun dışında Çevre ve Orman Bakanlığı ÇED Dairesi Başkanlığı ve Katı Atıklar Dairesi Başkanlığı, Ankara Büyükşehir Belediyesine bağlı Çevre Sağlığı Dairesi Başkanlığı, tıbbi atıkların taşıma işini yapan özel bir firmanın (TEK) yetkilileri ve konu ile ilgili bazı bilim adamlarıyla mülakat yapılmıştır. 8

20 BİRİNCİ BÖLÜM TEMEL KAVRAMLARLA İLGİLİ BİLGİLER A ) TANIMLAR Çevre Sorunları: Çevredeki kirlenme ve tahribat sonucunda ortaya çıkan, canlıların hayatını ve sağlığını etkileyen, tehdit eden sorunlardır. Atık: Ürün ve hizmet üretimleri ve tüketimleri sırasında ve/veya sonrasında ortaya çıkan ve birincil amaçlarla kullanılamayacağı düşünülen sıvı, gaz, katı madde ya da enerjidir. Tıbbi Atık: Ünitelerden kaynaklanan patolojik ve patolojik olmayan, enfekte, kimyasal ve farmasötik atıklar ile kesici, delici malzemeler ve sıkıştırılmış kapları ifade eder. İnsan Organizmasınca Üretilen Atıklar: İnsan bedeninin, biyolojik ve fizyolojik ihtiyaçlarını karşılamak amaçlı faaliyetleri sonuncunda ortaya çıkardığı gaita, idrar v.s. atıklardır ve çoğu zaman sıvı kapsamındadır. (Ehlers; Steel, 1962:104)

21 Tutuşabilir Atıklar: Genelde kağıt, karton, plastik, v.b. gibi kolay yanabilen maddeler, baca atıkları gibi yanmış maddeler ile kömür gibi yüksek tutuşabilirliğe sahip atık ve artıklar bu gruba girer. Evsel Atıklar: Ünitelerden atılan ancak enfekte olmamış mutfak atığı, bahçe atığı, büro atığı, ambalaj malzemeleri, şişe ve benzeri maddelerden oluşan atıklardır. Katı Atıklar: İnsan faaliyetleri sırasında veya sonucunda ortaya çıkan, her türdeki katı nitelikli atıklardır. Tehlikeli Atıklar: Evsel, kentsel, sokak v.s. gibi normal atıklardan farklı olarak içinde fiziksel, kimyasal ve biyolojik bakımdan hava, su ve toprak gbi çevre unsurlarına, bitki ve hayvanlar gibi diğer canlılara veya doğrudan doğruya insanların sağlığına zararlı (patlayıcı, parlayıcı, hastalık yapıcı, oksitleyici, organik peroksit içerikli, zehirli, korrozif, hava ve su ile temasta toksik gaz bırakan toksik ve ekotoksik özellikli gibi) katı, sıvı gaz türündeki atıklardır. Gaz Atık: Çeşitli insan faaliyetleri sırasında veya sonucunda ortaya çıkarak atmosfere yayılan, her türdeki gaz nitelikli atıklardır. Sıvı Atık : Çeşitli insan faaliyetleri sırasında veya sonucunda ortaya çıkan, her türdeki sıvı nitelikli atıklardır. 10

22 Emisyonlar : Yakıt ve benzerlerinin yanmasıyla; sentez, ayrışma, buharlaşma ve benzeri işlemlerle, maddelerin yığılması, ayrılması, taşınması ve bu gibi diğer mekanik işlemler sonucu bir tesisten atmosfere yayılan hava kirleticilerdir. Hava Kirleticiler: Havanın tabii bileşimini değiştiren is, duman, toz, gaz, buhar ve aerosal halindeki kimyasal maddelerdir. Uçucu Kül: Baca gazı içinde bulunan ve yoğunluğu nispeten fazla olmayan; hafif, yanıcı özellik göstermeyen çeşitli parçacıklardır. Enfekte Atık : Hastalık etkenleri bulaşmış veya bulaşması muhtemel her türlü, insan doku ve organları, idrar, kan veya plasenta bulaşmış atıkları, bakteri kültürleri, intaniye ve acil servis atıkları, yemek atıkları, bakteri virüs tutucu hava filtreleri, dışkı ve bunlara bulaşmış eşyalar, araştırma amacı ile kullanılan deney hayvanlarının leşleri ile karantinadaki hastaların atıklarını ifade eder. Kullanılmış tüm kesiciler ve iğneler de enfekte atık kabul edilir. Hemodiyaliz hastalarının kanlarıyla temas etmiş tüm atıklar da (tüpler, filtreler, çarşaf, havlu, eldiven ve önlükler) enfekte atık kabul edilir. Kontamine Atık: Hastalık etkenleri bulaşmış her türlü tıbbi alet ve cihazlardır. Kontamine atıklar enfekte atık olarak kabul edilir. Patojen Atık : Hastalık yapıcı etken taşıyan atıkları ifade eder. 11

23 Patolojik Atık: Patojen olan veya olma riski taşıyan organlar, vücut parçaları, insan cenini, hayvan cesetleri, kan, vücut sıvıları, dokuları içerir. Tüm patolojik atıklar bulaşıcı (enfekte) atıkların alt sınıfı olarak değerlendirilir. Geçici Depolama : Atıkların bertaraf edilecekleri alana taşınmalarından ve bertaraf edilmelerinden önce, ünite içinde inşa ettirilen birim veya konteynerlerde depolanmasıdır. Konteynır : Krom -Nikel paslanmaz çelik veya benzeri metalden yapılmış, en az 6m³ hacminde kapakları kilitlenir geçici depolama birimidir. Özel Nitelikli Torba veya Kap : Sızdırmaya dayanıklı, nem geçirmez, normal çalışma sırasında yırtılma ve patlamayı önleyecek kadar dirençli, üzerinde Uluslararası Klinik Atıklar amblemini taşıyan, atığın özelliğine göre değişik renkli, güvenli, kapatılabilir, plastik. 50 lt. hacminde biriktirme kabını ifade eder. Ön işlem: Arıtma işleminin daha verimli olması için çeşitli maddelerin nihai işleminden önce ortamdan ayrılması işlemi. Uluslararası Klinik Atıklar Amblemi : Tıbbi atıkların toplandığı özel nitelikli torba veya kap ile bunların taşınmasında kullanılan araçların üzerinde bulundurulması gereken ve Ek III de verilen amblemi ifade eder. 12

24 Bertaraf Etme : Ünitelerden kaynaklanan tıbbi artıkların ayrı toplanması, geçici depolanması, taşınması, çevreye ve insan sağlığına zarar vermeyecek şekilde nihai olarak yakılması, düzenli depolanması ile ilgili tüm işlemleri ifade eder. Atık Yönetimi : Atığın kaynağında özelliğine göre ayrılması, toplanması, geçici depolanması, geri kazanılması, taşınması işlemleri ve bertaraf edilmesi sonrası kontrolü ve benzeri işlemleri ifade eder. Atık Yönetim Planı : Atıkların çevreyle uyumlu bir şekilde yönetimini sağlamak üzere Çevre ve Orman Bakanlığı nca belirlenecek kısa ve uzun vadeli program ve politikaları ifade eder. Acil Durum Planı : Sağlık kuruluşunda olabilecek kazayı sonuçlarıyla birlikte değerlendirerek kaza oluşumunda tesiste ve cıvarında yapılacak işlemleri ayrıntılı olarak belirleyen planı ifade eder. Toksik Kimyasallar : Tıbbi atıklar arasındaki kurşun, kadmiyum ve cıva gibi zehirli metallerdir. Farmasötikler: Bir üretici kuruluş tarafından standart bir formulasyona göre belirli bir farmosotik şekle sokularak (suspansiyon, sirop, tablet v.s) büyük ölçekte üretilen özel olarak ambalajlanıp üreticinin koyduğu, onu benzer ürünlerden 13

25 farklılaştıran özel bir isim altında pazarlanan bir ya da birden fazla etken madde içeren endüstriyel ürün ya da kombine müstahzarlardır. Stotoksikler : Belirli canlı hücrelerin gelişmesini durdurmaya ya da tamamen öldürme özelliğine sahip olan farmasötiklerdir. Kemoterapi yöntemiyle kanser hücrelerini yok etmede kullanılırlar. Bu ajanlar 982 C altında efektif olarak yok edilemezler. Fotoğrafik Kimyasallar : Röntgen departmanlarında kullanılan çözeltilerdir. Bu çözeltilerde sabitleştirici olarak kullanılan kimyasallar genellikle % 5-10 hidrokinon, % 1-5 potasyum hidroksit ve % 1 den az miktarda gümüş içerir. Çözücüler (solventler) : Patoloji, laboratuar bölümlerinin de içinde bulunduğu değişik hastane birimlerinde ortaya çıkmaktadır. Tıbbi tesislerde kullanılan çözücüler; metilen klorid, kloroform, trikloretilen ve soğutucular gibi halojenli bileşiklerle ksilen, metanol, aseton, isopropanol, toluen, etilasetat gibi halojensiz bileşiklerdir. Formaldehit : Tıbbi tesisler için önemli bir kimyasal atıktır. Cihazların (hemodiyaliz cihazı gibi) temizlenmesinde ve bunların dezenfeksiyonunda, numuneleri muhafaza etmede, sıvı haldeki bulaşıcı (enfekte) atıkları dezenfekte etmede kullanılır. 14

26 Dezenfektanlar : (Dezenfekte edici maddeler) Atıklara ilave edildiğinde atıkların içerdikleri patojenleri etkisiz hale getiren ya da öldüren maddelerdir. Otoklav : Mikrobiyal kültürler veya kesiciler gibi çok bulaşıcı atıkların bertaraf edilmesinde kullanılan cihazlardır. Burada söz konusu atıklar yüksek sıcaklıkta yüksek basınçlı buhara tutularak dezenfekte/sterilize edilirler. Otoklavlama : Atıkların otoklav ile işlemden geçirilmesi, böylelikle verimli bir ıslak ısıl işlem ile dezenfekte edilmesidir. Yani ısı ve basınç altındaki buharın, enfeksiyonu yok edici etkisi ile enfekte atıkların zararsız hale getirilme işlemidir. Sterilizatörler : Bir veya iki vagonun içine girebileceği otoklavlardır. Enfekte atıkların torbalar halinde içinde bulunduğu vagonlar, otoklav içinde belli bir zaman aralığında gerekli sıcaklığa maruz bırakılarak içindeki enfekte atıkların zararsız hale getirilmesi sağlanır. Enkapsülasyon : Atıkların plastik köpük, çimento harcı, kil veya diğer bağlayıcı maddelerle karıştırılıp konteynırlara doldurulduktan sonra depolama sahasında bertaraf edilmesidir. Genellikle küçük miktardaki ecza atıkları, kimyasal atıklar, kesiciler ve yakma küllerinin bertaraf edilmesinde uygun yöntemdir. Çevre Dostu : Ürünlerde normal olarak bulunan zararlı ögelerden bazılarını tasfiye etmek amacıyla tasarlanmış ya da değiştirilmiş ürünleri ifade etmek için 15

27 kullanılan terimdir. B ) HASTANE ATIKLARININ TANIMI, GENEL ÖZELLİKLERİ VE KONTROLÜ 1 ) Hastane Atıklarının Niteliği, Miktarı ve Bileşimi : Tıbbi atıklar, 27 Ağustos 1995 tarih ve sayılı Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği nde özel atıklar (tehlikesiz/tehlikeli ara kategori atıkları) başlığı altında değerlendirilmektedir. Yani yasal olarak evsel katı atık sınıfı dışında kalan; ancak evsel atıklara göre farklı yöntemlerle toplanması, taşınması, işlenmesi, bertaraf edilmesi gereken atıklardır. Tıbbi atıklar, tıbbi tesislerde (hastaneler, sağlık ocakları gibi) araştırma birimlerinde ve laboratuarlarda oluşan tüm atıkları içermektedir. Bunlara ilave olarak dağılmış kaynaklar olarak görülen, örneğin evlerdeki tıbbi faaliyetler sonrasında oluşan atıkları da (diyaliz, insulin iğneleri v.b.) kapsamaktadır. (Tchobanoglous ve diğerleri, 1993: 575) Ayrıca bu atıklar özellikle tıbbi atıklarla uğraşan sağlık personeli açısından tehlikelidir ve enfekte materyalle bulaşık olma olasılığına sahip atıklardır (Güler ; Çobanoğlu, 1994: 9). Tıbbi tesislerde ortaya çıkan atıkların %75-90 kadarı, evsel atıklarla mukayese edildiğinde, risk taşımayan, diğer bir deyimle genel tıbbi atıklardır. Bunlar genelde tıbbi kuruluşların yönetimsel işlevlerinden kaynaklanmaktadır. Geriye 16

28 kalan %10-25 oranındaki atıklar ise tehlikeli tıbbi atıklardır. Bunlar; hastane, laboratuar, sağlık ocağı, muayenehane, tıbbi eğitim birimleri, kan merkezleri, veteriner birimleri, eczane, ilaç deposu, diş klinikleri, sağlık merkezleri vb.. gibi yerlerde oluşan ve evsel atıklardan farklı olarak patolojik, enfekte, zararlı, zehirli, radyoaktif, kimyevi, farmasötik, delici, kesici vb.. özellikleri sebebiyle çevre, canlılar ve insanlar için doğrudan veya dolaylı tehlikeler oluşturan atıklardır. Tıbbi atıklar içinde "enfekte atıklar: infectious waste" hacim ve önem bakımından önceliklidir. Hastane atıkları içinde: Genel Atıklar; Evsel nitelikli atıkları, çevre ve insan sağlığı için tehlike oluşturmayan maddeleri içerir. Patolojik Atıklar; Hücresel dokular, organlar, insan ceninlerini, hayvan leşlerini, kanlı vücut sıvılarını içerir. Kimyasal Atıklar; Teşhis ve deney laboratuarlarından çıkan katı, sıvı ve gaz bazındaki kimyasallar, temizlik, bina koruyucu malzemeler, dezenfeksiyon işlemleri sonucunda oluşan atıklar olup tehlikeli veya tehlikesiz olabilirler. Tehlikeli kimyasal atıklar; toksik, korrozif (aşındırıcı PH<2 ve PH>12), tepkime özelliğine göre patlayıcı, genotoksik (kanserojen, mutajen, teratojen yada başka suretlerle diğer genetik materyalleri değiştirebilme özelliği) olabilir. Tehlikesiz kimyasal atıklar şeker, aminoasit ve bazı organik ve inorganik tuzlar gibi kimyasalları içerir. 17

29 Kontamine Olmuş (Hastalık Etkenleri Bulaşmış) Atıklar ve Aletler ; Önemli miktarda veya konsantrasyonlarda patojen ihtiva ederler. Pekçok hastalığın nedeni olabilirler. Ameliyat sırasında bulaşıcı hastalık taşıyan hastalarla temas etmiş aletler bu gruptadır. Ayrıca bunlar kesici de olabilirler. Bakteri kültürleri, intaniye ve acil servis atıkları, bakteri ve virüs tutucu filtreler, dışkı bulaşmış aletler bu gruptadır. Enfeksiyonlu hastalarda yapılan otopsiler ve incelemeler sonucu oluşan atıklar bu sınıfa girer. Ecza Atıkları ; Ecza atıkları, kullanma günü geçmiş, kullanılmayan, dökülmüş ve kirlenmiş ecza ürünlerini, ilaçları, serum ve aşıları içerir. Ayrıca ilaç şişeleri, kutular, eldivenler, maskeler, bağlantı tüpleri yer alır. Yüksek Miktarda Ağır Metaller İçeren Hastane Atıkları; Yüksek miktarda ağır metaller içeren atıklar, tehlikeli kimyasal atıkların alt sınıfını oluşturmaktadır ve bunlar genellikle yüksek derecede zehirlidirler. Cıvalı atıklar, tipik olarak, kırılan klinik cihazlardan (alet ve cihazlar) oluşmaktadır. Dökülen cıva damlaları mümkün olduğunca çabuk toplanmalıdır. Diş bakımları sırasında da ortaya çıkan atıklarda yüksek miktarlarda cıva bulunabilir. Kadmiyum içeren atıklar genelde bitmiş pillerden oluşur. Kurşun içeren takviyeli paneller halen x-ışınlarının radyasyonlarından korunmada ve teşhis/tanı bölümlerinde kullanılmaktadır. Bazı ilaçlar da arsenik içermektedir, Diyaliz Atıkları ; Hemodiyalize bağlı hastalarla ilişkiden doğan atıklardır. (Filtreler, gereğinde kullanılan havlular, önlükler, laboratuar eşyaları, diyaliz araç ve gereçleri) 18

30 Basınçlı Kaplar; Gazlar genellikle basınçlı silolarda, kartuşlarda ve aerosol kutularda depolanmakta ve saklanmaktadır. Kazayla yakıldıklarında yada delindiklerinde patlayabilirler. Tıpta en çok kullanılan gazlar; anestezik gazlar, etilen oksit, oksijen, sıkıştırılmış havadır.. Radyoaktif Atıklar; İyonlar halindeki radyasyon hiçbir duyu ile hissedilmez. Bunlara maruz kalan bölgelerde oluşan yanıklardan başka -genellikle çok yüksek dozda radyasyona maruz kalınmadıkça- ani etkileri yoktur. Tıbbın ilgilendiği iyonlaşmış radyasyon, radyoaktif maddelerden yayılan x ışınları,alfa-α ve β (beta) partikülleri ve γ (gama)-ışınlarını içerir. Bu tip radyasyonlardaki en önemli fark x-ışınlarının x-ışıması tüplerinden ancak bu cihazların açık olmaları zamanlarda yayılabilir olması, oysa radyonükloidlerden yayılan diğer ışınımların hiçbir şekilde durmaması ve bunlardan ancak bir siperle korunulabilmesidir. Bunların kaynakları: (WHO, 1983) Araştırma Faaliyetleri; Düşük radyoaktiviteli büyük hacimli atıkları içerir. Klinik Laboratuarlar; Radyoaktif maddelerle bağışıklık tahlil işlemleriyle (düşük radyoaktiviteli) nispeten küçük miktarlarda hacimleri oluşturan atıklardır. Örneğin tüberkülozlu hastaların deri lezyonlarına radyum uygulamaları, kan dolaşım hızını ölçmek için kullanılan damar içine radon enjekte edilmesi, I131 ile işaretlenmiş kimyasal (diodofluorescin) ile yapılan beyin çalışmaları, Molibden- Teknezyum ile çekilen beyin sintigrafisi, 203 Hg (cıva) işaretli chlormerodin ile böbrek fonksiyonu gibi işlemler sonucu oluşan atıklardır. 19

ENFEKSİYON KONTROLÜNDE TIBBİ ATIK YÖNETİMİ

ENFEKSİYON KONTROLÜNDE TIBBİ ATIK YÖNETİMİ ENFEKSİYON KONTROLÜNDE TIBBİ ATIK YÖNETİMİ Dr. Kaya Süer Yakın Doğu Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Atık Her atık çöp değildir. Geri dönüşüm kavramı Kağıt Karton

Detaylı

KİMYASAL DEPOLAMA ve TEHLİKELİ ATIK İŞLEMLERİ

KİMYASAL DEPOLAMA ve TEHLİKELİ ATIK İŞLEMLERİ KİMYASAL DEPOLAMA ve TEHLİKELİ ATIK İŞLEMLERİ Fakültemizde hasta muayenesi, bilimsel çalışma ve laboratuvar çalışmaları sonucu oluşan, üretilen bazı maddeler tehlikeli ve tıbbi atık olarak nitelendirilmektedir.

Detaylı

İbrahim ALKAN Çevre Y. Mühendisi ÇEVRE KORUMA DAİRESİ- KATI ATIK ŞUBESİ

İbrahim ALKAN Çevre Y. Mühendisi ÇEVRE KORUMA DAİRESİ- KATI ATIK ŞUBESİ İbrahim ALKAN Çevre Y. Mühendisi ÇEVRE KORUMA DAİRESİ- KATI ATIK ŞUBESİ TÜZÜĞÜN YASAL DAYANAĞI 21/97 sayılı Çevre Yasamızın 20. maddesinin 3. fıkrası altında alınan yetki ile çıkarılmıştır. Tıbbi atıkların

Detaylı

TIBBİ LABORATUVARDA ATIK YÖNETİMİ

TIBBİ LABORATUVARDA ATIK YÖNETİMİ TIBBİ LABORATUVARDA ATIK YÖNETİMİ Prof. Dr. Yavuz SİLİĞ Cumhuriyet Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Biyokimya Ana Bilimdalı Sivas TIBBİ LABORATUVARLAR YÖNETMELİĞİ 9 Ekim 2013 Resmî Gazete Sayı : 28790 MADDE

Detaylı

ATIK ENVANTERİ DOKÜMAN KOD:YÖN.LS.18 YAYIN TARİHİ:MAYIS 2013 REVİZYON TARİHİ: 00 REVİZYON NO:0 SAYFA NO: 3

ATIK ENVANTERİ DOKÜMAN KOD:YÖN.LS.18 YAYIN TARİHİ:MAYIS 2013 REVİZYON TARİHİ: 00 REVİZYON NO:0 SAYFA NO: 3 P ATIK ENVANTERİ DOKÜMAN KOD:YÖN.LS.18 YAYIN TARİHİ:MAYIS 2013 REVİZYON TARİHİ: 00 REVİZYON NO:0 SAYFA NO: 3 TIBBİ ATIK ve KODU (18 01/1802) TEHLİKELİ ATIK ve KODU (18 01 01 ve20 01 21) EVSEL ATIK ve KODU

Detaylı

TIBBİ ATIKLARIN KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ

TIBBİ ATIKLARIN KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ TIBBİ ATIKLARIN KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ Belgin SATICI Biyolog Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü Atık Yönetimi Dairesi Başkanlığı Sağlık Kuruluşları Atıklarının Yönetimi Şube Müdürlüğü 1 TIBBİ ATIKLARIN KONTROLÜ

Detaylı

Tanımlar. Tıbbi Atık:

Tanımlar. Tıbbi Atık: Tıbbi Atık: Vücut sıvı ve salgıları (kan ve kan ürünleri dahil), Vücut sıvı ve salgıları ile kontamine olmuş her tür atık, Doku ve organ parçaları (patoloji atıkları dahil), Bakteri ve virus tutucu hava

Detaylı

Çevre ve Atık Yönetiminde Öncü Kuruluş İSTAÇ A.Ş. Belediyelerde Tıbbi Atık Yönetimi. İSTANBUL ÇEVRE YÖNETİM SAN. VE TİC. A.Ş. www.istac.com.

Çevre ve Atık Yönetiminde Öncü Kuruluş İSTAÇ A.Ş. Belediyelerde Tıbbi Atık Yönetimi. İSTANBUL ÇEVRE YÖNETİM SAN. VE TİC. A.Ş. www.istac.com. Çevre ve Atık Yönetiminde Öncü Kuruluş İSTAÇ A.Ş. İSTANBUL ÇEVRE YÖNETİM SAN. VE TİC. A.Ş. www.istac.com.tr Belediyelerde Tıbbi Atık Yönetimi 1 Belediyelerde Tıbbi Atık Yönetimi Tıbbi atıkların geçici

Detaylı

KATI ATIKLARDAN ENERJİ ELDE EDİLMESİ

KATI ATIKLARDAN ENERJİ ELDE EDİLMESİ KATI ATIKLARDAN ENERJİ ELDE EDİLMESİ Atıktan enerji elde edilmesi, atıkların fazla oksijen varlığında yüksek sıcaklıkta yakılması prosesidir. Yanma ürünleri, ısı enerjisi, inert gaz ve kül şeklinde sayılabilir.

Detaylı

Genel Bağlayıcı Kurallar. Hastaneler, Tıbbi Klinikler ve Veteriner Klinikleri

Genel Bağlayıcı Kurallar. Hastaneler, Tıbbi Klinikler ve Veteriner Klinikleri GBK 4 Genel Bağlayıcı Kurallar Hastaneler, Tıbbi Klinikler ve Veteriner Klinikleri Bu Genel Bağlayıcı Kurallarda (GBK) öngörülen çevresel koşullar, hastane ve kliniklerde insan ve hayvanların tedavileri

Detaylı

Sağlık Kuruluşlarında Atık Yönetimi, Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği ve Getirdiği Sorumluluklar

Sağlık Kuruluşlarında Atık Yönetimi, Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği ve Getirdiği Sorumluluklar Sağlık Kuruluşlarında Atık Yönetimi, Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği ve Getirdiği Sorumluluklar Prof. Dr. Mustafa ÖZTÜRK Çevre ve Orman Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı, ANKARA TIBBİ ATIKLARIN KONTROLÜ

Detaylı

Bu prosedürün uygulanmasından, Merkez Müdürlüğü, Hastane temizlik hizmetleri ve tüm hastane çalışanları sorumludur. 4. Tanımlar

Bu prosedürün uygulanmasından, Merkez Müdürlüğü, Hastane temizlik hizmetleri ve tüm hastane çalışanları sorumludur. 4. Tanımlar Rev. No : 05 Rev.Tarihi : 27 Temmuz 2015 1 / 9 1. Amaç 2. Kapsam UÜ-SK da üretilen tüm atıkların hasta, hasta yakınları, ziyaretçi ve hastane çalışanlarının sağlığını tehdit etmeyecek şekilde toplanması,

Detaylı

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ KAMU YÖNETİMİ LİSANS PROGRAMI TÜRKİYE'DE ÇEVRE SORUNLARI DOÇ. DR.

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ KAMU YÖNETİMİ LİSANS PROGRAMI TÜRKİYE'DE ÇEVRE SORUNLARI DOÇ. DR. İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ KAMU YÖNETİMİ LİSANS PROGRAMI TÜRKİYE'DE ÇEVRE SORUNLARI DOÇ. DR. SEVİM BUDAK Katı Atıklar Dünya nüfusu gün geçtikçe ve hızlı bir şekilde artmaktadır.

Detaylı

TIBBİ ATIKLARIN STERİLİZASYONU VE STERİLİZASYON TEKNOLOJİLERİ

TIBBİ ATIKLARIN STERİLİZASYONU VE STERİLİZASYON TEKNOLOJİLERİ TIBBİ ATIKLARIN STERİLİZASYONU VE STERİLİZASYON TEKNOLOJİLERİ Prof. Dr. MEHMET BORAT Fatih Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü 34500 Büyükçekmece-İSTANBUL mborat@fatih.edu.tr mehmetborat@gmail.com Prof.

Detaylı

Sağlık Kuruluşları Atıklarının Yönetimi

Sağlık Kuruluşları Atıklarının Yönetimi Sağlık Kuruluşları Atıklarının Yönetimi Gülşah REİS Çevre ve Şehircilik Uzmanı Sağlık Kuruluşları Atıklarının Yönetimi Şube Müdürlüğü İçerik 1. Giriş (Atık Yönetimi ve Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği)

Detaylı

1-AMAÇ Atıkların bertarafını ilgili mevzuata uygun şekilde sağlamaktır.

1-AMAÇ Atıkların bertarafını ilgili mevzuata uygun şekilde sağlamaktır. 1-AMAÇ Atıkların bertarafını ilgili mevzuata uygun şekilde sağlamaktır. 2-KAPSAM nde ortaya çıkan tıbbi, evsel ve tehlikeli atıkları kapsar. 3- KISALTMALAR Bu prosedürde kısaltma kullanılmamıştır. 4- TANIMLAR

Detaylı

TIBBİ ATIKLARIN ÜNİTE İÇİNDE TOPLANMASI TAŞINMASI GEÇİCİ DEPOLANMASI ÇEVRE BEKÇİ İLE DEĞİL, AKIL VE SEVGİ İLE KORUNUR

TIBBİ ATIKLARIN ÜNİTE İÇİNDE TOPLANMASI TAŞINMASI GEÇİCİ DEPOLANMASI ÇEVRE BEKÇİ İLE DEĞİL, AKIL VE SEVGİ İLE KORUNUR TIBBİ ATIKLARIN ÜNİTE İÇİNDE TOPLANMASI TAŞINMASI GEÇİCİ DEPOLANMASI ÇEVRE BEKÇİ İLE DEĞİL, AKIL VE SEVGİ İLE KORUNUR Çevre Mühendisi Behçet KAVDIR 19/09/2014 ATIK İhtiyaç duymadığımız ve uzaklaştırmak

Detaylı

EK-1 FAALİYETLERİ SONUCU ATIK OLUŞUMUNA NEDEN OLAN SAĞLIK KURULUŞLARI

EK-1 FAALİYETLERİ SONUCU ATIK OLUŞUMUNA NEDEN OLAN SAĞLIK KURULUŞLARI Resmi Gazete Tarihi 22.07.2005; Sayı: 25883 TIBBİ ATIKLARIN KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ EK1 FAALİYETLERİ SONUCU ATIK OLUŞUMUNA NEDEN OLAN SAĞLIK KURULUŞLARI a) Büyük Miktarda Atık Üreten Sağlık Kuruluşları 1)

Detaylı

EGE ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK ARAŞTIRMA VE UYGULAMA MERKEZİ NDE ÇEVREYLE DOST SİSTEM TASARIMI VE BU KAPSAMDA YAPILAN ÇALIŞMALAR

EGE ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK ARAŞTIRMA VE UYGULAMA MERKEZİ NDE ÇEVREYLE DOST SİSTEM TASARIMI VE BU KAPSAMDA YAPILAN ÇALIŞMALAR EGE ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK ARAŞTIRMA VE UYGULAMA MERKEZİ NDE ÇEVREYLE DOST SİSTEM TASARIMI VE BU KAPSAMDA YAPILAN ÇALIŞMALAR TEHLİKELİ ATIK TIBBİ ATIK Sağlık Kuruluşları AMBALAJ ATIĞI NÜKLEER ATIK EVSEL ATIK

Detaylı

o ATIK NEDİR? o AMBALAJ ATIKLARI o TEHLİKELİ ATIKLAR o TIBBİ ATIKLAR

o ATIK NEDİR? o AMBALAJ ATIKLARI o TEHLİKELİ ATIKLAR o TIBBİ ATIKLAR o ATIK NEDİR? o AMBALAJ ATIKLARI o TEHLİKELİ ATIKLAR o TIBBİ ATIKLAR Kullanıldıktan sonra ürün özelliğini kaybetmiş, görmesi gereken işi göremeyen maddelere atık diyoruz. Evsel Çöpler Ambalaj Atıkları

Detaylı

Atık Yönetimi (Tıbbi ve Tehlikeli Atık)

Atık Yönetimi (Tıbbi ve Tehlikeli Atık) T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Balıkesir KHB Çevre Yönetim Birimi Atık Yönetimi (Tıbbi ve Tehlikeli Atık) Mesut ÇETİN Çevre Yük. Mühendisi YÖNETMELİKLER Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği Ambalaj Atıklarının

Detaylı

Sonrası. Tıbbi atıklarla ilgili çalışmalar sonunda sağlık kuruluşlarının yönetmeliğe uygun depolar/konteynerler kullanması sağlanmıştır.

Sonrası. Tıbbi atıklarla ilgili çalışmalar sonunda sağlık kuruluşlarının yönetmeliğe uygun depolar/konteynerler kullanması sağlanmıştır. 1 Öncesi Tıbbi atık çalışmalarının başladığı ilk dönemlerde atıklar uygun depo/konteyner yerine sağlık kuruluşunun muhtelif yerlerine gelişigüzel bırakılıyordu (1995-1996 yılları). 2 Sonrası Tıbbi atıklarla

Detaylı

HASTANE ATIK YÖNETİMİ PROSEDÜRÜ

HASTANE ATIK YÖNETİMİ PROSEDÜRÜ DokNo:ATK.PR.01 Yayın Tarihi:NİSAN 2013 Rev.Tar/No:-/0 Sayfa No: 1 / 5 1.0 AMAÇ: VitaleKadınHastalıklarıveDoğumHastanesininhizmetlerisırasındaaçığaçıkanatıklarınmevzuataveus ulüneuyguntoplanmasıveortamdanuzaklaştırılmasınıamaçlar.

Detaylı

DETERJAN VE DEZENFEKTANLAR. Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi 2006

DETERJAN VE DEZENFEKTANLAR. Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi 2006 DETERJAN VE DEZENFEKTANLAR Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi 2006 ÖNEMLİ! Gıdaları insanların sağlıklarını çok ciddi şekilde etkiler. Bu nedenle, gıda üreten kişilerin temizlik kurallarına uyması çok önemlidir.

Detaylı

TIBBĠ ATIKLARIN STERĠLĠZASYONU

TIBBĠ ATIKLARIN STERĠLĠZASYONU T.C. TEKĠRDAĞ VALĠLĠĞĠ ĠL ÇEVRE VE ORMAN MÜDÜRLÜĞÜ TIBBĠ ATIKLARIN STERĠLĠZASYONU SEMRA ÇALIŞKAN ÇEVRE YÖNETİMİ ŞUBE MÜDÜR V. -Tıbbi Atıkların Bertaraf Edilmesi- Dikkat! Tıbbi Atık Sterilizasyon Düzenli

Detaylı

ÖZEL BÖLÜMLERİN TEMİZLİĞİ TALİMATI

ÖZEL BÖLÜMLERİN TEMİZLİĞİ TALİMATI DokNo:ENF.TL.29 Yayın tarihi:nisan 2013 Rev.Tar/no:-/0 Sayfa No: 1 / 6 1.0 AMAÇ:ÖzelVitale Hastanesi ndeki özel birimlerde (ameliyathane, yoğun bakım üniteleri, doğumhane ve laboratuarlar, ileri bakım

Detaylı

ATIK YÖNETİMİ PROSEDÜRÜ

ATIK YÖNETİMİ PROSEDÜRÜ 1.AMAÇ: Hastanemizde üretilen tüm atık çeşitlerinin ayrıştırılması, miktarının azaltılması, uygun olarak toplanması, taşınması ve gerekli temizlik ve dezenfeksiyon kurallarına uyulmasının sağlanması. 2.

Detaylı

Laboratuvar Kazaları, Sterilizasyon Dezenfeksiyon Uygulamaları Doç Dr Dilek ŞATANA İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi, Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı

Laboratuvar Kazaları, Sterilizasyon Dezenfeksiyon Uygulamaları Doç Dr Dilek ŞATANA İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi, Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Laboratuvar Kazaları, Sterilizasyon Dezenfeksiyon Uygulamaları Doç Dr Dilek ŞATANA İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi, Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Laboratuvar Güvenliği Rehberi ve Eğitim Materyalinden yararlanılmıştır.

Detaylı

Dr. Biyolog Özlem ÖZSARAÇ

Dr. Biyolog Özlem ÖZSARAÇ Dr. Biyolog Özlem ÖZSARAÇ Hastanelerin Kurumlara Göre Dağılımı Türkiye de Oluşan Tıbbi Atık Miktarı (kg/yatak/gün) Toplam Hastane Sayısı Araştırma Yapılan Hastane Sayısı Yatak başı katı atık miktarı (kg/yatak-gün)

Detaylı

AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ HASTANESİ UZM: HALİME TAŞKINSOY TIBİİ ATIK PROJESİ

AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ HASTANESİ UZM: HALİME TAŞKINSOY TIBİİ ATIK PROJESİ AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ HASTANESİ UZM: HALİME TAŞKINSOY TIBİİ ATIK PROJESİ Amaç: Atıkların çevreye ve insan sağlığına zarar verecek şekilde doğrudan ve detaylı olarak ortama verilmesinin önlenmesi bertaraf

Detaylı

ESKİŞEHİR OSMANGAZİ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA HASTANESİ ÇEVRE GÖREVLİSİ DR FATMA SEVERCAN KİM.FATMA ÖVENLER

ESKİŞEHİR OSMANGAZİ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA HASTANESİ ÇEVRE GÖREVLİSİ DR FATMA SEVERCAN KİM.FATMA ÖVENLER ESKİŞEHİR OSMANGAZİ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA HASTANESİ ÇEVRE GÖREVLİSİ DR FATMA SEVERCAN KİM.FATMA ÖVENLER SAĞLIK KURULUŞLARINDA ATIK YÖNETİMİ Tıbbi atıkların kontrolü yönetmeliğine göre

Detaylı

ŞEKİL LİSTESİ... ix TABLO LİSTESİ... xxxi MEVCUT TESİSLERİN İNCELENMESİ (İP 1)... 1

ŞEKİL LİSTESİ... ix TABLO LİSTESİ... xxxi MEVCUT TESİSLERİN İNCELENMESİ (İP 1)... 1 İÇİNDEKİLER ŞEKİL LİSTESİ... ix TABLO LİSTESİ... xxxi MEVCUT TESİSLERİN İNCELENMESİ (İP 1)... 1 Bölgesel Değerlendirme... 2 Marmara Bölgesi... 2 Karadeniz Bölgesi... 13 1.1.3. Ege Bölgesi... 22 Akdeniz

Detaylı

Temiz teknolojilerin geliştirilmesi ve kullanılması. Atıkların geri dönüşüm ve geri kazanım olanaklarının değerlendirilmesi

Temiz teknolojilerin geliştirilmesi ve kullanılması. Atıkların geri dönüşüm ve geri kazanım olanaklarının değerlendirilmesi 10.06.2011 Atıkların kaynağında azaltılması Temiz teknolojilerin geliştirilmesi ve kullanılması Atıkların geri dönüşüm ve geri kazanım olanaklarının değerlendirilmesi Atıkların çevreye zarar vermeden toplanması,

Detaylı

DEZENFEKTANLARA DİRENÇ TANIMLAR TANIMLAR STERİLİZASYON YAPMADAN TEMİZLİK YAPABİLİRSİNİZ TEMİZLİK YAPMADAN STERİLİZASYON YAPAMAZSINIZ DEZENFEKSİYON:

DEZENFEKTANLARA DİRENÇ TANIMLAR TANIMLAR STERİLİZASYON YAPMADAN TEMİZLİK YAPABİLİRSİNİZ TEMİZLİK YAPMADAN STERİLİZASYON YAPAMAZSINIZ DEZENFEKSİYON: Hidrojen peroksit sterilizasyon DEZENFEKSİYON EL ANTİSEPSİSİ iyod formaldehit gluteraldehit Perasetik asit fenol Çamaşır suyu Etilen oksit klor zefiran alkol ozon ppm Dr. Melda SINIRTAŞ TANIMLAR Hipokrat

Detaylı

SAĞLIK KURULUŞLARINDAN KAYNAKLANAN TEHLİKELİ ATIKLARIN YAKMA YÖNTEMİYLE BERTARAFI. Şahan DEDE Yakma Tesisi Müdürü

SAĞLIK KURULUŞLARINDAN KAYNAKLANAN TEHLİKELİ ATIKLARIN YAKMA YÖNTEMİYLE BERTARAFI. Şahan DEDE Yakma Tesisi Müdürü SAĞLIK KURULUŞLARINDAN KAYNAKLANAN TEHLİKELİ ATIKLARIN YAKMA YÖNTEMİYLE BERTARAFI Şahan DEDE Yakma Tesisi Müdürü SAĞLIK KURULUŞLARINDAN KAYNAKLANAN ATIKLARIN SINIFLANDIRILMASI 1. EVSEL NİTELİKLİ ATIKLAR:

Detaylı

EK-1 FAALİYETLERİ SONUCU ATIK OLUŞUMUNA NEDEN OLAN SAĞLIK KURULUŞLARI

EK-1 FAALİYETLERİ SONUCU ATIK OLUŞUMUNA NEDEN OLAN SAĞLIK KURULUŞLARI EK-1 FAALİYETLERİ SONUCU ATIK OLUŞUMUNA NEDEN OLAN SAĞLIK KURULUŞLARI a) Büyük Miktarda Atık Üreten Sağlık Kuruluşları 1) Üniversite hastaneleri ve klinikleri, 2) Genel maksatlı hastaneler ve klinikleri,

Detaylı

Atık Yakma ve Beraber Yakma Tesislerinin İzin Lisans Süreci

Atık Yakma ve Beraber Yakma Tesislerinin İzin Lisans Süreci ÇED İZİN VE DENETİM GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Atık Yakma ve Beraber Yakma Tesislerinin İzin Lisans Süreci Ayşegül KILINÇ MENEKŞE Zonguldak 2014 06.10.2010 tarih ve 27721 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe

Detaylı

ATIK YÖNETİMİ. Enfeksiyon Kontrol Komitesi

ATIK YÖNETİMİ. Enfeksiyon Kontrol Komitesi ATIK YÖNETİMİ Enfeksiyon Kontrol Komitesi AMAÇ: Atık Yönetimi Talimatı Selçuklu Tıp Fakültesi Hastanesi nde üretilen tüm atıkların hasta, hasta yakınları, ziyaretçiler ve hastane çalışanlarının sağlığını

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI T.C. ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI TIBBİ ATIKLARIN YÖNETİMİ

T.C. ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI T.C. ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI TIBBİ ATIKLARIN YÖNETİMİ 5. ULUSAL STERİLİZASYON DEZENFEKSİYON KONGRESİ Sağlık Kuruluşlarında Atık Yönetimi, ve Getirdiği Sorumluluklar Prof. Dr. Mustafa ÖZTÜRK Müsteşar Yardımcısı Kemal KURUSAKIZ Şube Müdürü Çevre ve Orman Bakanlığı

Detaylı

GAZİANTEP BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanlığı Atıklar Şube Müdürlüğü ATIK PİLLER

GAZİANTEP BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanlığı Atıklar Şube Müdürlüğü ATIK PİLLER GAZİANTEP BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanlığı Atıklar Şube Müdürlüğü ATIK PİLLER 2011 ATIK PİLLER Bu sunum; Atık Piller Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği kapsamı

Detaylı

SAĞLIK KURULUŞLARINDA TIBBİ ATIK YÖNETİMİ

SAĞLIK KURULUŞLARINDA TIBBİ ATIK YÖNETİMİ SAĞLIK KURULUŞLARINDA TIBBİ ATIK YÖNETİMİ Görev, yetki ve yükümlülükler SAĞLIK KURULUŞU Tıbbi Atıkların Sağlık Kuruluşu İçinde Yönetimi Atık yönetim planını hazırlamak Atıkları kaynağında ayrı toplamak

Detaylı

Sabancı Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi LABORATUVAR TEHLİKELİ ATIK YÖNETİMİ PROSEDÜRÜ

Sabancı Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi LABORATUVAR TEHLİKELİ ATIK YÖNETİMİ PROSEDÜRÜ Sabancı Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi LABORATUVAR TEHLİKELİ ATIK YÖNETİMİ PROSEDÜRÜ Kasım 2014 Amaç Sabancı Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi Laboratuarları eğitimöğretim-araştırma

Detaylı

Ekolojik Yerleşimlerde Atık Yönetiminin Temel İlkeleri

Ekolojik Yerleşimlerde Atık Yönetiminin Temel İlkeleri i Ekolojik Yerleşimlerde Atık Yönetiminin Temel İlkeleri Ekoljik yerleşimler kaynakların kullanımında tutumludur. Atık Yönetimi ve geri dönüşüm bu yerleşimlerde kaynak yönetiminin ayrılmaz bir bileşenidir.

Detaylı

B O L U B E L E D İ Y E S İ TEMİZLİK İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ

B O L U B E L E D İ Y E S İ TEMİZLİK İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ TEMİZLİK İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ DAHA TEMİZ BİR BOLU İÇİN EL ELE SİZ OLMADAN BAŞARAMAYIZ GELİN, BİRLİKTE ÇEVREMİZİ KORUYALIM Evsel Atıklar Ambalaj Atıkları Tıbbi Atıklar Bitkisel Atık Yağlar Atık Piller Kullanılmış

Detaylı

BELEDİYE HİZMETLERİNDE ÇÖZÜM ORTAĞINIZ

BELEDİYE HİZMETLERİNDE ÇÖZÜM ORTAĞINIZ BELEDİYE HİZMETLERİNDE ÇÖZÜM ORTAĞINIZ ÇÖP DEPONİ ALANLARINDA VE ÇÖP SIZINTI SUYUNDA KOKU KONTROLÜ, ÇÖP SIZINTI SUYUNUN ARITMA ÖNCESİ BOİ, KOİ, AKM DEĞERLERİNİN İYİLEŞTİRİLMESİ Bütün dünyada olduğu gibi,

Detaylı

Termik santrallerinin çevresel etkileri şöyle sıralanabilir: Hava Kirliliği Su Kirliliği Toprak Kirliliği Canlılar üzerinde Yaptığı Etkiler Arazi

Termik santrallerinin çevresel etkileri şöyle sıralanabilir: Hava Kirliliği Su Kirliliği Toprak Kirliliği Canlılar üzerinde Yaptığı Etkiler Arazi Termik santrallerinin çevresel etkileri şöyle sıralanabilir: 1. 2. 3. 4. 5. Hava Kirliliği Su Kirliliği Toprak Kirliliği Canlılar üzerinde Yaptığı Etkiler Arazi Kullanımı Üzerindeki etkileri ASİT YAĞMURLARI

Detaylı

*TIBBİ ATIK: Sağlık hizmeti veren

*TIBBİ ATIK: Sağlık hizmeti veren *TIBBİ ATIK: Sağlık hizmeti veren * Hastane, * Poliklinik, muayenehane *Laboratuarlardan vb. kaynaklanan * Patolojik ve patolojik olmayan, * Enfekte, * Kimyasal ve farmasotik atıklar ile * Kesici-delici

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI TÜRKİYE KAMU HASTANELERİ KURUMU Artvin İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği Artvin Devlet Hastanesi

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI TÜRKİYE KAMU HASTANELERİ KURUMU Artvin İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği Artvin Devlet Hastanesi Sayfa No: 1/6 RİSK BÖLÜMLER OLUŞMA NEDENİ KORUYUCU ÖNLEMLER ENFEKSİYON Yoğun bakım, Diyaliz Ünitesi, Laboratuvarlar Ameliyathane, Yoğun bakım, Yeni doğan Yoğun bakım Vücut kan ve sıvı sıçraması Kişisel

Detaylı

T.C ÇANAKKALE ONSEKİZMART ÜNİVERSİTESİ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA HASTANESİ ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ PROSEDÜRÜ

T.C ÇANAKKALE ONSEKİZMART ÜNİVERSİTESİ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA HASTANESİ ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ PROSEDÜRÜ T.C ÇANAKKALE ONSEKİZMART ÜNİVERSİTESİ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA HASTANESİ ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ PROSEDÜRÜ KODU: YÖN.PR.09 YAYINLAMA TARİHİ: 21.04.2014 REVİZYON TARİHİ: 00 REVİZYON NO: 00 SAYFA SAYISI:05 1. AMAÇ:

Detaylı

TEHLİKELİ MADDE YÖNETİM PROSEDÜRÜ. KOD:STK.PR.02 Y. Tarihi: 31.05.2013 Sayfa No: 5/5 Rev. T.:15.07.2013 Rev. No: 01

TEHLİKELİ MADDE YÖNETİM PROSEDÜRÜ. KOD:STK.PR.02 Y. Tarihi: 31.05.2013 Sayfa No: 5/5 Rev. T.:15.07.2013 Rev. No: 01 1. AMAÇ: Tehlikeli Maddelerin Güvenli Taşınması, Depolanması, Kullanılması, Dökülmesi ile Tehlikeli Maddelere Maruz Kalınması Durumunda yapılması Gerekenler ve Eğitimi İçin Standart Bir Yöntem Belirlemektir.

Detaylı

Katı Atık Yönetiminde Arıtma Çamuru. Enes KELEŞ Kasım / 2014

Katı Atık Yönetiminde Arıtma Çamuru. Enes KELEŞ Kasım / 2014 Katı Atık Yönetiminde Arıtma Çamuru Enes KELEŞ Kasım / 2014 İÇİNDEKİLER Arıtma Çamuru Nedir? Arıtma Çamuru Nerede Oluşur? Arıtma Çamuru Çeşitleri Arıtma Çamuru Nerelerde Değerlendirilebilir? 1. Açık Alanda

Detaylı

Evimizdeki Tehlikeli Atıklar

Evimizdeki Tehlikeli Atıklar On5yirmi5.com Evimizdeki Tehlikeli Atıklar Çevreyi ve sağlığımızı korumak istiyorsak en önce evimizden başlamalıyız. Öyle ki, Çevre ve Orman Bakanlığı, evimizde ortalama 1,5 kg ila 5 kg arasında tehlikeli

Detaylı

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No Hazırlayan: Onaylayan: Onaylayan: Yrd. Doç. Dr. Kaya Süer Adem Aköl Sinan Özyavaş Dilek Baytaş Kalite Konseyi Başkanı Kalite Koordinatörü 1/5 1. AMAÇ

Detaylı

Ç.Ü. DİŞ HEKİMLİĞİ FAKÜLTESİ ATIK KONTROLÜ PROSEDÜRÜ

Ç.Ü. DİŞ HEKİMLİĞİ FAKÜLTESİ ATIK KONTROLÜ PROSEDÜRÜ DOKÜMAN NO: TY-PR-7 YAYIN TARİHİ : AĞUSTOS 2014 REVİZYON TARİHİ : 00 REVİZYON NO:00 SAYFA NO: 1 / 8 1.AMAÇ Atıkların Çevre ve Orman Bakanlığı Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliğine uygun olarak insan sağlığını

Detaylı

1. ÜRÜN VE FİRMA TANITIMI KİMYASAL ADI SODYUM HİPOKLORİT KAPALI FORMULÜ NaOCl TİCARİ ADI HYPO

1. ÜRÜN VE FİRMA TANITIMI KİMYASAL ADI SODYUM HİPOKLORİT KAPALI FORMULÜ NaOCl TİCARİ ADI HYPO 1. VE FİRMA TANITIMI KİMYASAL ADI SODYUM HİPOKLORİT KAPALI FORMULÜ NaOCl TİCARİ ADI HYPO KULLANIM ALANI Textil ağartılması, ev ve çamaşırhanelerde beyazlatıcı olarak, su klorlanması ve genel dezenfektasyon

Detaylı

MALZEME GÜVENLİK BİLGİ FORMU

MALZEME GÜVENLİK BİLGİ FORMU 1. KİMYASAL MADDE VEYA ÜRÜNÜN VE FİRMANIN TANIMI Ürün Adı : HMPlus Mikronütrient Şirket : Kayhan ÜNLÜALP HidroMetan Biyogaz ve Arıtma Teknolojileri 1768 Sokak No:4/5 Karşıyaka İZMİR Acil Telefon numarası

Detaylı

GIDA AMBALAJLAMA. Yrd.Doç. Dr. H. ALİ GÜLEÇ ggulec@gmail.com

GIDA AMBALAJLAMA. Yrd.Doç. Dr. H. ALİ GÜLEÇ ggulec@gmail.com GIDA AMBALAJLAMA Yrd.Doç. Dr. H. ALİ GÜLEÇ ggulec@gmail.com Aseptik ambalajlama tekniği; Ambalaj malzemesinin sterilizasyonu, Steril atmosferde ambalajın oluşturulması veya daha önceden hazırlanmış steril

Detaylı

T.K.H.K Bursa İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği Karacabey İlçe Devlet Hastanesi ATIK YÖNETİM PROSEDÜRÜ

T.K.H.K Bursa İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği Karacabey İlçe Devlet Hastanesi ATIK YÖNETİM PROSEDÜRÜ Doküman No: ATK.PR.01 Yayın Tarihi:16.04.2013 Revizyon Tarihi: - Revizyon No:00 Sayfa No:1 / 7 1. AMAÇ: Hastanede bulunan tehlikeli maddelerin (kimyasallar, kemoterapötik ajanlar, radyoaktif malzeme ve

Detaylı

ATIK İLAÇLARIN İMHASI

ATIK İLAÇLARIN İMHASI ATIK İLAÇLARIN İMHASI T.C. Sağlık Bakanlığı İlaç ve Eczacılık Genel Müdürlüğü Akılcı İlaç Kullanımı Şube Müdürlüğü Klinik Proloterapi 4. Basamak İntegratif Tıp Derneği Proloterapi Çalışma Kolu AKILCI İLAÇ

Detaylı

MADDELERE SOLUNUM İLE MARUZİYETTE RİSK DERECESİ BELİRLENMESİ

MADDELERE SOLUNUM İLE MARUZİYETTE RİSK DERECESİ BELİRLENMESİ TEHLİKELİ KİMYASAL MADDELERE SOLUNUM İLE MARUZİYETTE RİSK DERECESİ BELİRLENMESİ BASİT RİSK DEĞERLENDİRMESİ METODU (HSE/COSHH-Control of substances hazardous to health ) 1 TEHLİKELİ KİMYASAL MADDELERE SOLUNUM

Detaylı

ÜNİTE İÇİ ATIK YÖNETİM PLANI

ÜNİTE İÇİ ATIK YÖNETİM PLANI KOD:TL.100 YAY.TAR:10.10.2011 REV.TAR:20.02.2013 REV.NO:01 SAYFA :1/7 1. AMAÇ: Atıkların Çevre ve Orman Bakanlığı Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliğine uygun olarak kaynağında ayrıştırılmasını sağlamak.

Detaylı

HASTANE TEMİZLİĞİNDE RİSK SINIFLAMASI

HASTANE TEMİZLİĞİNDE RİSK SINIFLAMASI SAYFA NO 1/9 HASTANE TEMİZLİĞİNDE RİSK SINIFLAMASI YÜKSEK RİSKLİ ALANLAR ORTA RİSKLİ ALANLAR DÜŞÜK RİSKLİ ALANLAR 1. AMELİYATHANELER 1. ACİL SERVİS 1. İDARİ BİRİMLER (ayniyat, satın alma,muhasebe, maaş

Detaylı

Adana Büyükşehir Belediyesi Sorumluluk Alanını gösteren harita

Adana Büyükşehir Belediyesi Sorumluluk Alanını gösteren harita Adana Büyükşehir Belediyesi Sorumluluk Alanını gösteren harita 5216 Sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu nun 7 nci maddesi; evsel katı atıkların toplanarak bertaraf tesisine/aktarma istasyonlarına taşınması

Detaylı

İşyerlerinde çalışanlarımızın sağlığını olumsuz yönde tehdit eden, üretimi etkileyen ve İşletmeye zarar veren toz, gaz, duman, buhar, sis, gürültü,

İşyerlerinde çalışanlarımızın sağlığını olumsuz yönde tehdit eden, üretimi etkileyen ve İşletmeye zarar veren toz, gaz, duman, buhar, sis, gürültü, TOZ İşyerlerinde çalışanlarımızın sağlığını olumsuz yönde tehdit eden, üretimi etkileyen ve İşletmeye zarar veren toz, gaz, duman, buhar, sis, gürültü, Termal Konfor gibi unsurlardan biriside Tozdur. Organik

Detaylı

EVDE BİYOTEKNOLOJİ. Yrd. Doç. Dr. Hüseyin UYSAL ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ TARIMSAL BİYOTEKNOLOJİ BÖLÜMÜ 5. DERS

EVDE BİYOTEKNOLOJİ. Yrd. Doç. Dr. Hüseyin UYSAL ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ TARIMSAL BİYOTEKNOLOJİ BÖLÜMÜ 5. DERS EVDE BİYOTEKNOLOJİ Yrd. Doç. Dr. Hüseyin UYSAL ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ TARIMSAL BİYOTEKNOLOJİ BÖLÜMÜ 5. DERS STERİLİZASYON; BİTKİ DOKU KÜLTÜRLERİNDE KULLANILAN STERİLİZASYON YÖNTEMLERİ VE BU STERİLİZASYON

Detaylı

KATI ATIKLARIN KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ SORU LİSTESİ

KATI ATIKLARIN KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ SORU LİSTESİ Tesiste katı atık üretimi oluyor mu? İnsanların ruh ve beden sağlığına, hayvan sağlığına, doğal bitki örtüsüne, yeşil alanlara ve binalara, toplumun düzeni ve emniyetine, yeraltı ve yüzeysel su alanları

Detaylı

Bu Yönetmelik Gölyaka Belediye Meclisinin 05.07.2002 tarih ve 2002/5 Sayılı Kararı ile kabul edilmiştir.

Bu Yönetmelik Gölyaka Belediye Meclisinin 05.07.2002 tarih ve 2002/5 Sayılı Kararı ile kabul edilmiştir. -2002- Bu Yönetmelik Gölyaka Belediye Meclisinin 05.07.2002 tarih ve 2002/5 Sayılı Kararı ile kabul edilmiştir. İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM Sayfa No : Amaç 2 Kapsam 2 İKİNCİ BÖLÜM Katı Atıkların Depolanması,

Detaylı

ÜRÜN GÜVENLĐK BĐLGĐ FORMU

ÜRÜN GÜVENLĐK BĐLGĐ FORMU Sayfa 1/7 ÜRÜN GÜVENLĐK BĐLGĐ FORMU Düzenlenme tarihi: 26.09.2007 1 Ürün ve firma tanıtımı Ürün adı: DONA KLOR 90 Ürünün uygulama alanı: Havuz Kimyasalı Üretici/Tedarikçi:UKM Uğur Kimya Makina Bilgi merkezi:

Detaylı

Önce Zarar Verme HİPOCRAT AĞIZ DİŞ SAĞLIĞI MERKEZLERİNDE STERİLİZASYON, KONTROL VE ÖNEMİ

Önce Zarar Verme HİPOCRAT AĞIZ DİŞ SAĞLIĞI MERKEZLERİNDE STERİLİZASYON, KONTROL VE ÖNEMİ AĞIZ DİŞ SAĞLIĞI MERKEZLERİNDE STERİLİZASYON, KONTROL VE ÖNEMİ Önce Zarar Verme HİPOCRAT Nevin ACAR Cumhuriyet Üniversitesi Dişhekimliği Fakültesi Ağız-Diş Çene Hastalıkları Cerrahisi Sterilizasyon Sorumlu

Detaylı

Posta kutusu 11 62, D-34201 Melsungen Fax ++49 +5664/9496-8444

Posta kutusu 11 62, D-34201 Melsungen Fax ++49 +5664/9496-8444 Sayfa 1/6 1. Madde/Müstahzar ve Firma Tanıtımı Ürünün adı: Üretici / Dağıtıcıya ait bilgiler: Telefon ++49 +5664/9496-0 Dr. Schumacher GmbH Posta kutusu 11 62, D-34201 Melsungen Fax ++49 +5664/9496-8444

Detaylı

TEHLİKELİ MADDE LOJİSTİĞİNE GİRİŞ... 3 Vaka Çalışması... 9 Kaynaklar... 9

TEHLİKELİ MADDE LOJİSTİĞİNE GİRİŞ... 3 Vaka Çalışması... 9 Kaynaklar... 9 İçindekiler ÖNSÖZ... v İÇİNDEKİLER... ix TEHLİKELİ MADDE LOJİSTİĞİNE GİRİŞ... 3 Vaka Çalışması... 9 Kaynaklar... 9 TEHLİKELİ MADDE LOJİSTİĞİNDE SINIFLANDIRMA....11 2. Tehlikeli Maddelerin Sınıflandırılması...

Detaylı

KİMYASAL MADDE DEPOLAMA TALİMATI

KİMYASAL MADDE DEPOLAMA TALİMATI REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No Hazırlayan: Onaylayan: Onaylayan: Tesis Yönetimi ve Güvenliği Kurulu Adem Aköl Kalite Konseyi Başkanı Sinan Özyavaş Kalite Koordinatörü 1/6 1. AMAÇ

Detaylı

GÜVENLİK BİLGİ FORMU MOIL BLUE

GÜVENLİK BİLGİ FORMU MOIL BLUE 1. MADDE / MÜSTAHZAR VE ŞİRKET / İŞ SAHİBİNİN TANITIMI 1.1 Madde/ Müstahzarın Tanıtılması Ürün adı 1.2 Madde / Müstahzarın Kullanımı Adblue 1.3 Firmanın Tanıtımı MİLAN PETROL SANAYİ VE TİCARET A.Ş. 10013

Detaylı

Güvenlik Bilgi Formu (91/155 EEC)

Güvenlik Bilgi Formu (91/155 EEC) Sayfa 1/6 1. Madde/Müstahzar ve Firma Tanıtımı Ürünün adı: Üretici / Dağıtıcıya ait bilgiler: DESOMED EURO Kimya San. Ve Ticaret A.Ş. Yazıbaşı Beldesi Balkan Cad. No:33 Torbalı / ĐZMĐR Tel: 0.232.853 97

Detaylı

TEHLİKELİ MADDE VE MÜSTAHZARLARIN ETİKETLENMESİNDE KULLANILACAK TEHLİKE SEMBOL VE İŞARETLERİ

TEHLİKELİ MADDE VE MÜSTAHZARLARIN ETİKETLENMESİNDE KULLANILACAK TEHLİKE SEMBOL VE İŞARETLERİ EKIV TEHLİKELİ MADDE VE MÜSTAHZARLARIN ETİKETLENMESİNDE KULLANILACAK TEHLİKE SEMBOL VE İŞARETLERİ TEHLİKE ÖZELLİĞİ İŞARETİ SEMBOLÜ (Turuncu zemin üzerine siyah baskı) PATLAYICI E OKSİTLEYİCİ O ALEVLENİR

Detaylı

T.C. ANKARA VALİLİĞİ ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK İL MÜDÜRLÜĞÜ SAĞLIK KURULUŞLARINDAN KAYNAKLANAN ATIKLARIN YÖNETİMİ

T.C. ANKARA VALİLİĞİ ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK İL MÜDÜRLÜĞÜ SAĞLIK KURULUŞLARINDAN KAYNAKLANAN ATIKLARIN YÖNETİMİ T.C. ANKARA VALİLİĞİ ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK İL MÜDÜRLÜĞÜ SAĞLIK KURULUŞLARINDAN KAYNAKLANAN ATIKLARIN YÖNETİMİ SAĞLIK KURULUŞLARINDAN KAYNAKLANAN ATIKLAR 1. TIBBİ ATIKLAR : Ünitelerden kaynaklanan enfeksiyöz,

Detaylı

ENTEGRE KATI ATIK YÖNETİMİ

ENTEGRE KATI ATIK YÖNETİMİ DÜZCE NİN ÇEVRE SORUNLARI ve ÇÖZÜM ÖNERİLERİ ÇALIŞTAYI ENTEGRE KATI ATIK YÖNETİMİ Yrd. Doç. Dr. Fatih TAŞPINAR Düzce Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü Konuralp/DÜZCE 04.12.2012 1 KATI ATIK (ÇÖP) Toplumun

Detaylı

DELİCİ KESİCİ ALET YARALANMALARI VE ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER

DELİCİ KESİCİ ALET YARALANMALARI VE ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER DELİCİ KESİCİ ALET YARALANMALARI VE ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER Hastanelerde Hastaneler enfeksiyon etkenleri bakımından zengin ortamlar Sağlık personeli kan yolu ile bulaşan hastalıklar açısından yüksek

Detaylı

Merkezi sterilizasyon ünitesi hastanelerin bir alt yapı kuruluşu olup bu üniteden

Merkezi sterilizasyon ünitesi hastanelerin bir alt yapı kuruluşu olup bu üniteden Sterilizasyon Ünitesinin Yapılanması ve İş Akışı Hmş. Aycan YILDIRIM MESA Hastanesi Ameliyathane ve Sterilizasyon Sorumlu Hemşiresi, ANKARA Merkezi sterilizasyon ünitesi hastanelerin bir alt yapı kuruluşu

Detaylı

YÜKSEK RİSKLİ ALANLAR ORTA RİSKLİ ALANLAR DÜŞÜK RİSKLİ ALANLAR

YÜKSEK RİSKLİ ALANLAR ORTA RİSKLİ ALANLAR DÜŞÜK RİSKLİ ALANLAR T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI ÖZEL KARAMAN MÜMİNE HATUN HASTANESİ HASTANE TEMİZLİK PLANI DÖK.KODU: YÖN.PLN.024 YAYIN TARİHİ: 11,11,2011 REVİZE NO:67 REVİZE TARİHİ: 02/06/2014 SAYFA:1/1 1-RİSKLER YÜKSEK RİSKLİ

Detaylı

Tıbbi Atıkların Neden Olabilecekleri Sağlık Riskleri

Tıbbi Atıkların Neden Olabilecekleri Sağlık Riskleri Tıbbi Atıkların Neden Olabilecekleri Sağlık Riskleri Dr. Güven ÇELEBİ Bülent Ecevit Üniversitesi, Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD 28 Nisan 2014, Zonguldak guvencelebi@yahoo.com

Detaylı

ÇEVRE KORUMA VE KONTROL MÜDÜRLÜĞÜ

ÇEVRE KORUMA VE KONTROL MÜDÜRLÜĞÜ ÇEVRE KORUMA VE KONTROL MÜDÜRLÜĞÜ Pil ve Akümülatör Nedir? Kimyasal enerjiyi elektrik enerjisine dönüştüren, kompleks elektro kimyasal cihazlardır. Piller ve Aküler Şarj Edilemez (Primer) Şarj Edilebilir

Detaylı

EK YAKIT OLARAK ÇİMENTO FABRİKALARINDA KULLANILABİLECEK ATIKLAR

EK YAKIT OLARAK ÇİMENTO FABRİKALARINDA KULLANILABİLECEK ATIKLAR EK YAKIT OLARAK ÇİMENTO FABRİKALARINDA KULLANILABİLECEK ATIKLAR 1) Kullanılmış lastikler 2) I ve II nci kategori atık yağlar 3) Boya çamurları 4) Solventler 5) Plastik atıklar 6) Çevre ve Orman Bakanlığı

Detaylı

Hasta Kayıt Birimi 2

Hasta Kayıt Birimi 2 ÖRNEK UYGULAMALAR 1 Hasta Kayıt Birimi 2 Hasta Kayıt Biriminde Yeterli Oturma Grupları 3 Yaşlı ve Engelli Vatandaşların Öncelikli Oturabilmeleri 4 5 Yaşlı ve Engelli Vatandaşların Önceliği İle İlgili Bir

Detaylı

BENNA ÇAMAŞIR SUYU GÜVENLİK BİLGİ FORMU (SDS) Bölüm 1. Madde / Müstahzar ve Şirket / İŞ Sahibinin Tanıtımı. 1.1. Madde / Müstahzar Tanıtılması

BENNA ÇAMAŞIR SUYU GÜVENLİK BİLGİ FORMU (SDS) Bölüm 1. Madde / Müstahzar ve Şirket / İŞ Sahibinin Tanıtımı. 1.1. Madde / Müstahzar Tanıtılması Bölüm 1. Madde / Müstahzar ve Şirket / İŞ Sahibinin Tanıtımı 1.1. Madde / Müstahzar Tanıtılması Ürün Adı :ÇAMAŞIR SUYU Kimyasal Adı :KARIŞIM CAS No :YOK EINECS No :YOK 1.2. Madde / Müstahzarın Kullanımı

Detaylı

Evlerden Kaynaklanan Tehlikeli Atıklar. Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanlığı Atıklar Şube Müdürlüğü

Evlerden Kaynaklanan Tehlikeli Atıklar. Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanlığı Atıklar Şube Müdürlüğü Evlerden Kaynaklanan Tehlikeli Atıklar Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanlığı Atıklar Şube Müdürlüğü 2011 Evlerden Kaynaklanan Tehlikeli Atıklar Günlük yaşamda kullandığımız ve hayatımızı kolaylaştıran

Detaylı

KATI ATIKLARIN TOPLANMASINA İLİŞKİN TEBLİĞ

KATI ATIKLARIN TOPLANMASINA İLİŞKİN TEBLİĞ Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü KATI ATIKLARIN TOPLANMASINA İLİŞKİN TEBLİĞ Hasan SEÇGĐN Çevre Mühendisi AMAÇ Üretilen atıkların ikili toplama sistemi ve getirme merkezleri aracılığıyla toplanarak, geri

Detaylı

Sterilizasyon ünitesine yönelik fiziki düzenleme yapılmalıdır.

Sterilizasyon ünitesine yönelik fiziki düzenleme yapılmalıdır. Sterilizasyon ünitesine yönelik fiziki düzenleme yapılmalıdır. Sterilizasyon Ünitesi kirli, temiz ve steril alan olmak üzere üç alandan oluşmalıdır. Kirli, temiz ve steril alanlar arasındaki geçiş noktalarında

Detaylı

TOPRAK TOPRAK TEKSTÜRÜ (BÜNYESİ)

TOPRAK TOPRAK TEKSTÜRÜ (BÜNYESİ) TOPRAK Toprak esas itibarı ile uzun yılların ürünü olan, kayaların ve organik maddelerin türlü çaptaki ayrışma ürünlerinden meydana gelen, içinde geniş bir canlılar âlemini barındırarak bitkilere durak

Detaylı

HAZIRLAYAN MELEK YAĞCI EĞİTİM HEMŞİRESİ

HAZIRLAYAN MELEK YAĞCI EĞİTİM HEMŞİRESİ HAZIRLAYAN MELEK YAĞCI EĞİTİM HEMŞİRESİ ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ Tüm sağlık çalışanlarının güvenli ortamlarda ve yüksek motivasyonla çalışmalarının sağlanması için 14.05.2012 tarihinde çalışan güvenliğinin sağlanmasına

Detaylı

GÜVENLİK BİLGİ FORMU LAKTİK ASİT

GÜVENLİK BİLGİ FORMU LAKTİK ASİT Sayfa No : 1/4 1. MAMÜL VE FİRMA TANITIMI Ürün Adı : Laktik Asit %80 Formülü : C3H6O3 Firma : TEKKİM KİMYA. Organize Sanayi Bölgesi. Mavi Cad. 8 Sokak. No: 1 BURSA Telefon : 0 (224) 243 21 71 Acil Telefon

Detaylı

SÖZLÜK KELİME-KELİME GRUBU

SÖZLÜK KELİME-KELİME GRUBU SÖZLÜK Aşağıda proje araştırmanızda karşılaşabileceğiniz kelime ve kelime grupları listelenmiştir. Anlayamadığınız yeni kelimeleri koçunuza ya da başka bir yetişkine sormayı lütfen unutmayın. KELİME-KELİME

Detaylı

Değerlendirilebilir atıkların çeşitli fiziksel ve/veya kimyasal işlemlerle ikincil hammaddeye dönüştürülerek tekrar üretim sürecine dahil edilmesine

Değerlendirilebilir atıkların çeşitli fiziksel ve/veya kimyasal işlemlerle ikincil hammaddeye dönüştürülerek tekrar üretim sürecine dahil edilmesine GERİ DÖNÜŞÜM Değerlendirilebilir atıkların çeşitli fiziksel ve/veya kimyasal işlemlerle ikincil hammaddeye dönüştürülerek tekrar üretim sürecine dahil edilmesine geri dönüşüm denir. Geri dönüşebilen maddeler;

Detaylı

ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ PROSEDÜRÜ

ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ PROSEDÜRÜ 12.09.2013 0 0 1 / 5 AMAÇ Hastanemizde, çalışan güvenliği ile ilgili risklerin azaltılması için çalışan güvenliği kültürünün geliştirilmesine ve yaygınlaştırılmasına, bunu tesis edecek uygun yöntem ve

Detaylı

TÜRKELİ DEVLET HASTANESİ ÜNİTE İÇİ ATIK YÖNETİM PLANI

TÜRKELİ DEVLET HASTANESİ ÜNİTE İÇİ ATIK YÖNETİM PLANI I-GENEL BİLGİLER I.1. ÜNİTENİN ADI : TÜRKELİ DEVLET HASTANESİ I.2. ADRESİ Türkeli/ SİNOP I.3. TELEFON NUMARASI: (0368) 671 43 00 I.4. FAKS NUMARASI : (0368) 671 38 00 II-İDARİ BİLGİLER II.1. ÜNİTENİN BAĞLI

Detaylı

Tehlikeli Atıkların Yönetimi. Betül DOĞRU Şube Müdürü

Tehlikeli Atıkların Yönetimi. Betül DOĞRU Şube Müdürü Tehlikeli Atıkların Yönetimi Betül DOĞRU Şube Müdürü Tehlikeli Atık Nedir Genel tanımı: İnsan sağlığına ve çevreye zarar verebilecek, tutuşabilen ve enfeksiyon yapıcı gibi özelliklerle, tahriş edici, zararlı,

Detaylı

Yıkanabilir tüm yüzeylerin ve nesnelerin günlük temizliğinde kullanılır.

Yıkanabilir tüm yüzeylerin ve nesnelerin günlük temizliğinde kullanılır. BÖLÜM 1: MADDE/MÜSTAHZAR VE ŞİRKET/İŞ SAHİBİNİN TANITIMI 1.1. Madde/Müstahzarın Tanıtılması Ürün Adı Ürün Özelliği Öncesinde dezenfekte edilen tüm yüzeylerin ve zeminlerin, hastaneler ve bakımevleri gibi

Detaylı

TÜRK ÇİMENTO SEKTÖRÜNÜN ALTERNATİF YAKIT VE ALTERNATİF HAMMADDE KULLANIMI YAKLAŞIMI

TÜRK ÇİMENTO SEKTÖRÜNÜN ALTERNATİF YAKIT VE ALTERNATİF HAMMADDE KULLANIMI YAKLAŞIMI TÜRK ÇİMENTO SEKTÖRÜNÜN ALTERNATİF YAKIT VE ALTERNATİF HAMMADDE KULLANIMI YAKLAŞIMI Kasım 2014 Çimento Üretimi Çimento yarı mamulü olan klinker; kireçtaşı, marn ve kil gibi hammaddelerin öğütülüp homojenize

Detaylı