EMİSYON TİCARET SİSTEMİ UYGULAMALARI VE TÜRKİYE DEĞERLENDİRMESİ ÜLKE ÖRNEKLERİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "EMİSYON TİCARET SİSTEMİ UYGULAMALARI VE TÜRKİYE DEĞERLENDİRMESİ ÜLKE ÖRNEKLERİ"

Transkript

1 EMİSYON TİCARET SİSTEMİ UYGULAMALARI VE TÜRKİYE DEĞERLENDİRMESİ ÜLKE ÖRNEKLERİ KASIM

2 Emisyon Ticaret Sistemi Uygulamaları ve Türkiye Değerlendirmesi raporundan derlenmiştir. Bu rapor, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile Deutsche Gesellscahft für Zusammenarbeit (GIZ) GmbH kurumunun tarihleri arasında işbirliği halinde yürüttüğü Sera Gazı Emisyonlarının İzlenmesi, Raporlanması ve Doğrulanması Konusunda Kapasite Geliştirme Projesi kapsamında hazırlanmıştır. Yayının içeriği (hiçbir şekilde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, GIZ, Almanya Federal Çevre, Doğa Koruma ve Nükleer Güvenlik Bakanlığı kurumlarının resmi görüşlerini yansıtıyor olarak algılanmamalıdır. 2

3 B.1. Gelişmiş Ülkelerde Emisyon Ticaret Sistemi B.1.1. Avrupa Birliği Emisyon Ticaret Sistemi (AB ETS) Bilgi Kartı ETS nin Durumu ve Kapsadığı Ülkeler Emisyon Miktarı (MtCO2-eş) ETS ye dâhil olan Tesis Sayısı Uygulamada-28 Avrupa Birliği Üyesi Ülke +İzlanda + Lihtenştayn + Norveç 2, ,500 + Sera Gazları ETS de Tahsisatlar Denkleştirme ve Sertifikalar CO2, N2O, PFC Açık arttırma ve Ücretsiz Tahsisat Uluslararası sertifikalar Sektörler Enerji, Sanayi, Havacılık Sera Gazı Azaltım Hedefi 2020 yılına kadar 1990 seviyesine göre %20 azaltım yılına kadar 1990 seviyesine göre %40 azaltım yılına kadar 1990 seviyesine göre %80-%95 azaltım. 3

4 Sera gazı Emisyonu Yüzdesi (AB Komisyonu, 2013) Toplam Sera Gazı Emisyonunun Sektörel Dağılımı: 4

5 AB-ETS ile İlgili Teknik Detaylar: KAPSAM Emisyon Üst Sınırı Periyot 1 ve Periyot 2 ( ): Emisyon Üst sınırı üye ülkeler tarafından ülke seviyesinde belirlenmiştir. AB genelini kapsayan üst sınır üye ülkeler tarafından belirlenen üst sınırların toplanmasıyla elde edilmiştir. Periyot 3 ( ): AB çapında merkezileştirilmiş emisyon üst sınırı (sabit emisyon kaynakları için 2013 yılında 2,040 MtCO2-eş),, yıllık %1.74 azaltım hedefi belirlenmiştir. Havacılık sektörü için yılları arasında emisyon üst sınırı: 210 MtCO2-eş, azaltım hedefi yok. Periyot 4 ( ): Planlama aşamasında fakat, Avrupa Komisyonu sabit emisyon kaynakları için yıllık azaltım hedefinin %2.2 ye çıkarılmasını önermiştir (AB Komisyonu, 2015). ETS ye dahil olan Sektörlerin Eşik Değerleri: Enerji: Toplam anma ısıl gücü 20 MWth ve üzeri Sanayi: Petrol Rafinerileri, Kok Fabrikaları, Demir&Çelik Tesisleri, Çimento Fabrikaları, Cam, Kireç, Tuğla, Seramik, Selüloz, Kağıt, Karton, Petrokimyasal, Amonyak, Demir dışı metaller, Alçı, Alüminyum, Nitrik Asit, Adipik Asit, Glioksal Asit üretimi ve Karbon Yakalama ve Depolama Tesisleri. (Ürün çıktısı bazında sektörlere göre değişen eşikler) Taşıma: Ticari Havayolu şirketleri 5

6 Yükümlülük Noktası Tüketici Tahsisat Yöntemi Periyot 1: Tarihsel tahsis yöntemi ile %100 e yakın ücretsiz tahsis yapılmıştır. Bazı ülkeler açık arttırma ve kıyas ile tahsisat yöntemi kullanmıştır. Periyot 2: Periyot 1 ile aynı olarak bazı üye ülkeler ücretsiz tahsis için kıyaslama yöntemi, bazıları açık arttırma yöntemi kullanmıştır (örn; Almanya) (BMUB, 2014) Periyot 3: Sektörel bazda farklı yöntemler uygulanmıştır ancak tahsisat miktarını belirlemek için ürün temelli kıyaslamaya geçilmiştir. -Elektrik sektörü: Fosil yakıtlarla elektrik üreten tesislerde %100 açık arttırma ile tahsisat verilmektedir. (Kişi başına düşen GSMH sı AB ülkelerinin ortalamasının %60 nın altında olan üye ülkeler için 2030 yılına kadar elektrik sektörü için ücretsiz tahsisat verme hakkı vardır. (ICAP, 2015)) -Sanayi: Karbon Kaçağı riski olan tesislere ürün temelli kıyaslama yöntemi ile %100 ücretsiz tahsisat verilmiştir. Karbon kaçağı riski olmayan tesislere ürün temelli kıyaslama yöntemi ile 2013 te %80 ücretsiz tahsisat verilmiştir yılına kadar karbon kaçağı riski olmayan sektörlerde ücretsiz tahsisatın %30 a kadar indirilmesi hedeflenmektedir. -Havacılık: yılları için kıyaslama yöntemi baz alınarak tahsisatların %15 i açık arttırma, %82 ücretsiz dağıtılacaktır. Geri kalan %3 yeni girişler ve hızlı büyüyen havayolu şirketleri için ayrılmıştır. (ICAP, 2015) Piyasa Esnekliği Bankalama (ileriki döneme aktarma): Ödünç Alma: 2008 den itibaren sınırsız bankalama olanağı vardır. İzin Verilmiyor. 6

7 Denkleştirme: Periyot 1: Sınırsız CDM sertifikası kullanımı vardır Periyot 2: - Birçok CDM/JI sertifikası kullanımına izin vardır. - LULUCF ve nükleer sertifikalarının kullanımına izin yok. - Büyük HES sertifikaları için ek gereklilikler vardır. Periyot 3: - Sadece az gelişmiş ülkelerden gelen CDM sertifikaları kabul edilmektedir. - JI projeleri ve sanayide gaz yok etme projesi sertifikaları uygun değildir. - İlgili yıl için AB de elde edilen sera gazı azaltımının %50 si kadar sertifika kullanım izni vardır. ETS ye Uyma Zorunluluğu İzleme Raporlama Doğrulama: - Tesislerin yetkili otorite onaylı izleme planı olmak zorundadır. - Tesisler yıllık olarak emisyon raporlarını bağımsız akredite bir denetçiye doğrulatmak zorundadır. Yaptırımlar: 100 EUR/tCO2-eş maddi ceza ve kural ihlali yapan tesis adının yayımlanması. 7

8 B.1.2. Bölgesel Sera Gazı İnisiyatifi (RGGI) Bilgi Kartı (RGGI, 2015) ETS nin Durum ve Kapsadığı Eyaletler Emisyon Miktarı (MtCO2-eş) ETS ye dahil olan Tesis Sayısı Uygulamada A.B.D. eyaleti Sera Gazları ETS de Tahsisatlar Denkleştirme ve Sertifikalar CO2 Açık arttırma Yerel sertifikalar Sektörler Elektrik Üretimi Sera Gazı Azaltım Hedefi Kapsamda olan elektrik santrallerinde 2020 yılına kadar 2005 seviyelerine göre %50 azaltım. (ICAP, 2015) Sera gazı Emisyonu Yüzdesi (ICAP, 2015) 8

9 Toplam Sera Gazı Emisyonunun Sektörel Dağılımı: Teknik Detaylar: KAPSAM Emisyon Üst Sınırı 2015 yılı için MtCO2-eş ve 2020 yılına kadar yıllık %2.5 düşüş. (RGGI, 2015) ETS ye dahil olan Sektörler ve Eşikler: Enerji: Fosil yakıttan elektrik üreten 25 MW ve üzeri tesisler Yükümlülük noktası Tüketici Tahsisat Yöntemi Fosil yakıtlarla elektrik üreten tesislere %100 açık arttırma ile, tahsisat dağıtılmaktadır. Açık arttırma yılda dört kere bölgesel olarak tek turdan oluşan kapalı teklif usulü ile yapılmaktadır. Açık arttırmalara finansal yeterliliği sağlayan herkes katılabilir. Açık arttırmaya katılanlar her bir turda açılan tahsisatların en fazla %25 ine teklif verebilirler. (RGGI, 2015) 9

10 Piyasa Esnekliği Bankalama (ileriki döneme aktarma): Ödünç Alma: Denkleştirme: Sınırsız bankalama olanağı vardır. İzin verilmemektedir. Tesisler, uyma zorunluluğunda oldukları miktarın %3.3 üne kadar sertifika kullanabilirler. Karbon azaltım projeleri, kapsam dahilinde olan eyaletlerden birinde olmalıdır. Kullanılabilir proje çeşitleri; - Çöp sahalarındaki CH4 ün yakalanması ya da yok edilmesi - Elektrik iletim ve dağıtım ekipmanlarından kaynaklı SF6 emisyonlarının azaltılması - Ağaçlandırma sonucu karbon tutma projeleri - Son kullanıcı elektrik dışı enerji verimliliği projeleri - Tarımsal gübre yönetimi projeleri ile CH4 emisyonu azaltımı Denkleştirme projelerinin takibi için RGGI CO2 Allowance Tracking System (RGGI COATS) sistemi kurulmuştur. ETS ye Uyma Zorunluluğu İzleme Raporlama Doğrulama: Yaptırım: - Kapsam dâhilindeki tesislerin emisyonları US EPA veritabanından RGGI veritabanına çekilmektedir. Eyalet özelinde maddi ceza bulunmaktadır.(rggi, 2015) 10

11 B.1.3. Kaliforniya Üst Sınır Ticaret Programı Bilgi Kartı (CEPA, 2015) Emisyon miktarı (MtCO2-eş) ETS ye dahil olan Tesis Sayısı ETS de Durum ve Kapsadığı Ülke/Eyaletler Uygulamada- Kaliforniya Eyaleti ve Quebec ile bağlantı Sera Gazları ETS de Tahsisatlar Denkleştirme ve Sertifikalar CO2, CH4, N2O, SF6, HFC, PFC, NF3 ve diğer florlanmış sera gazları Açık arttırma ve ücretsiz tahsisat yöntemi Yerel sertifikalar Sektörler Sanayi, Elektrik üretimi, Ulaşım Sera Gazı Azaltım Hedefi 2020 yılında 1990 seviyelerine dönüş yılında 1990 seviyelerine göre %80 azaltım. (ICAP, 2015) Sera gazı Emisyonu Yüzdesi (CEPA, 2015) 11

12 Toplam Sera Gazı Emisyonunun Sektörel Dağılımı: Teknik Detaylar: KAPSAM Emisyon Üst Sınırı yılları arasında yıllık %3 düşüş. (CEPA, 2015) Periyot 2: (2015: 394.5, 2016:382.4, 2017: 370.4) Periyot 3: (2018: 358.3, 2019: 346.3, 2020: 334.2) ETS ye dahil olan Sektörlerin Eşik Değerleri: Yükümlülük noktası Yıllık 25,000 t CO2-eş veya üzeri emisyona neden olan tesisler Karma 12

13 Tahsisat Yöntemi - Karbon kaçağı riski taşıyan sektörlere ücretsiz tahsisat verilmektedir. En fazla %90 a kadar ücretsiz verilmektedir ve karbon kaçağı riski düştükçe bu oran da düşmektedir. Ürün bazında kıyaslama yöntemi kullanılmakta ve yıllık hesaplanmaktadır. (C2ES, 2014) - Elektrik dağıtım ve doğal gaz tesislerine vergi yükümlülerinin lehine ya da emisyon azaltımında kullanmaları şartı ile ücretsiz tahsisat verilmektedir. Elektrik dağıtım şirketleri en fazla %90 ücretsiz tahsisat almaktadır. Doğal gaz tesisleri ise 2011 yılında kapsam dışı tesislere sağladıkları doğal gaz miktarı üzerinden ücretsiz tahsisat almaktadır. (C2ES, 2014) - Geri kalan miktar açık arttırma ile dağıtılmaktadır yılı içi açık arttırmaya çıkan miktar %10 olmuştur. (C2ES, 2014) Piyasa Esnekliği Bankalama (ilerleyen döneme aktarma): Sınırsızca bankalama olanağı vardır. Ödünç Alma: Denkleştirme: İzin verilmemektedir. Tesisler uyma zorunluluğunda oldukları miktarın %8 ine kadar sertifika kullanabilirler. Ancak A.B.D. de gerçekleştirilen proje sertifikaları kullanılabilir. Kullanılabilir proje çeşitleri; - Ormanlaştırma, Şehir içi ormanlaştırma, Hayvancılıkta metan yönetimi, Ozon seyrelten maddelerin yok edilmesi, Maden işlerinden oluşan metan ın yönetimi projeleri Denkleştirme projelerinin azaltım miktarları bağımsız olarak doğrulanmalıdır. (CE- PA, 2015) 13

14 ETS ye Uyma Zorunluluğu İzleme Raporlama Doğrulama: - Yıllık 10,000 t CO2-eş ve üzeri emisyona neden olan tesisler emisyonlarını yılda bir kere raporlamakla yükümlüdürler. - Yıllık 25,000 t CO2-eş ve üzeri emisyona neden olan tesisler ise raporlarını bağımsız bir denetçiye doğrulatmakla yükümlüdürler. Yaptırım: Son teslim tarihine uymayan ya da eksik emisyon beyan eden tesisler her bir eksik birim karşılığında 4 birim teslim etmekle cezalandırılırlar (CEPA, 2015). B.1.4. Tokyo Üst Sınır Ticaret Programı (TMG ETS) Bilgi Kartı (ICAP, 2015) ETS de Durum ve Kapsadığı Eyaletler Emisyon miktarı (MtCO2e) ETS ye dahil olan Tesis Sayısı Uygulamada-Tokyo Yünetimi Sınırları Sera Gazları ETS de Tahsisatlar Denkleştirme ve Sertifikalar CO2 Ücretsiz tahsisat Yerel sertifikalar Sektörler Sanayi, Bina Sera Gazı Azaltım Hedefi 2020 yılına kadar 2000 seviyelerine göre %25 azaltım. 14

15 Sera gazı Emisyonu Yüzdesi (ICAP, 2015) Toplam Sera Gazı Emisyonunun Sektörel Dağılımı: 15

16 Teknik Detaylar: KAPSAM Emisyon Üst Sınırı Tesis seviyesinde belirlenen mutlak üst sınırların toplamı sistemin üst sınırını belirlemektedir. Tesis üst sınırı temel alınan 3 ardışık yılın ortalaması, sektör çarpanı ve uyum süresi dikkate alınarak hesaplanmaktadır. (TMG, 2012) Periyot 1: ( ) için temel alınan yıla göre tesis seviseyinde %6 azaltım Periyot 2: ( ) için temel alınan yıla göre tesis seviyesinde %15 ETS ye dahil olan Sektörlerin Eşik Değerleri: Yükümlülük noktası Yılda ortalama 1500 kl veya üzeri ham petrol eşleniği enerji tüketen ticarethaneler ve sanayi işletmeleri. Tüketici Tahsisat Yöntemi Tüm sektörlere aynı yöntem uygulanmaktadır ve %100 ücretsiz tahsisat dağıtılmaktadır. Dağıtılan tahsisat miktarı aşağıda verilen formüle göre hesaplanan tarihsel tahsisat yöntemi ile belirlenmektedir. Tesislere toplam beş yıllık tahsis dağıtılmaktadır. Formülde belirtilen temel yıl yılları arasında bulunan 3 ardaşık yıldan tesis tarafından seçilmelidir. Uyum faktörü tesis özelinde olmaktadır uyum süresi ise dağıtılan tahsisin kapsadığı yıla denk gelmektedir. Örneğin 3 Periyot için uyum süresi 5 yıldır ( ) Hesaplama yöntemi: (Temel alınan yılların emisyonu)*(1-uyum faktörü)*uyum Süresi.(ICAP, 2015) Piyasa Esnekliği Bankalama (ileriki döneme aktarma): Ard arda gelen iki uyum dönemi arasında izin verilmektedir. (1. Dönemden 2 ye izin veriliyor fakat 1. Dönemden 3 e izin verilmemektedir.) (TMG, 2010) 16

17 Ödünç Alma: Denkleştirme: İzin verilmemektedir. Dört çeşit emisyon azaltım sertifikası denkleştirme için uygun görülmektedir. - Küçük ve orta ölçekli ETS kapsamı dışında olan ve Tokyo sınırlarında bulunan tesislerde gerçekleştirilen projelerin emisyon azaltım sertifikaları. - Tokyo sınırları dışında olan büyük ölçekli tesislerde gerçekleştirilen projelerin emisyon azaltım sertifikaları. - Yenilenebilir Enerji projesi sertifikaları; Güneş projeleri (Isınma, Elektrik), Rüzgar, Jeotermal ya da Hidro (1000 kw altı) projelerinin sertifikaları uygun görülmektedir. Ek olarak yenilebilir enerji sertifikaları diğer sertifikalara göre 1.5 kat daha değerli kabul edilmektedir. Biokütle projeleri ve kw aralığında olan Hidro projeleri 1.5 ile çarpılmaz. - Saitama Sertifkaları: Saitama ETS Nisan 2011 yılında kurulmuştur ve Tokyo ETS ile ikili olarak bağlantıdadır. Saitama da bulunan tesisler fazla tahsislerini Tokyo ETS ye satabilmektedirler. (TMG, 2010) ETS ye Uyma Zorunluluğu İzleme Raporlama Doğrulama: - Kapsam dâhilindeki tesislerin emisyon raporlarını ve azaltım planlarını yıllık olarak sunmakla yükümlüdür. Raporlar bağımsız bir doğrulama süreci geçirmelidir. 17

18 Yaptırım: 1. periyot için eksik kalan emisyon miktarının 1.3 ü kadar azaltım zorunluluğu. 2. periyot için eksik kalan emisyon miktarın 1.3 katı kadar azaltım zorunluluğu ve 500,000 Japon Yeni ne (3700 EUR) kadar ceza ve ihlal yapan tesisin isminin açıklanması. (ICAP, 2015) B.1.5. Yeni Zelanda Emisyon Ticaret Sistemi (NZ ETS) Bilgi Kartı (ICAP, 2015) ETS de Durum ve Kapsadığı Ülke/Eyaletler Emisyon Miktarı (MtCO2-eş) ETS ye dahil olan Tesis Sayısı Uygulamada-Yeni Zelanda Sera Gazları ETS de Tahsisatlar Denkleştirme ve Sertifikalar CO2, CH4, N2O, SF6, HFCs, PFCs Ücretsiz tahsisat ve açık arttırma 2015 e kadar uluslararası sertifikalar, sonra yerel sertifikalar Sektörler Enerji, Sanayi, Ulaşım, Atık, Ormancılık Sera Gazı Azaltım Hedefi 2020 yılına kadar 1990 seviyelerine göre %5 azaltım yılına kadar 1990 seviyelerine göre %50 azaltım. 18

19 Sera gazı Emisyonu Yüzdesi (ICAP, 2015) Toplam Sera Gazı Emisyonunun Sektörel Dağılımı: 19

20 Teknik Detaylar: KAPSAM Emisyon Üst Sınırı ETS ye dahil olan Sektörlerin Eşik Değerleri: Tesis seviyesinde belirlenen mutlak üst sınırların toplamı sistemin üst sınırını belirlemektedir (MFE, 2004) yılında ormancılıktan kaynaklı emisyonlar yılında enerji üreticileri, sanayi, sıvı fosil yakıt (Değişen eşik değerleri bulunmaktadır. Eşik değerleri harcanan yakıta göre belirlenmiştir (EUR, 2013)) 2013 yılında atık, sentetik sera gazları, tarım eklenmiştir. Yükümlülük noktası Kaynak Tahsisat Yöntemi Sanayi için karbon yoğunluğu temel alınarak tahsisat belirlenmektedir. Yüksek yoğunluklu ve rekabet riski olan sektörlere %90 ücretsiz tahsisat, orta yoğunluklu ve rekabet riski olanlara %60 ücretsiz tahsisat verilmektedir. Geri kalan miktar açık arttırma ile karşılanmaktadır (ICAP, 2015). Ormancılık ve Balıkçılık tesisleri bir defaya mahsus zararlarını karşılamak adına ücretsiz tahsisat alabilmektedirler. Sıvı fosil yakıt kullanan, Enerji, Sanayi, Atık ve sentetik gaz üreten tesisler (ormancılık dışı sektöreler) neden oldukları her iki birim emisyonun bir birimini teslim etmekte yükümlüdürler. Ayrıca istedikleri taktide Yeni Zelanda devletinden 25 NZD/t CO2-eş sabit fiyatla yükümlülüklerini yerine getirebilirler (NZ ETS, 2015). Piyasa Esnekliği Bankalama (ileriki döneme aktarma): Devletten 25 NZD sabit fiyat garantisi ile alınan birimler sertifikaların bankalanmasına izin verilmektedir (ICAP, 2015). 20

21 Ödünç Alma: Denkleştirme: İzin verilmemektedir Mayıs 2015 yılına kadar ERU, RMU ve CER uluslar arası sertifika çeşitlerine denkleştirme için izin veriliyor. - Nükleer projelerden kaynaklı CER ve ERU lar, uzun dönemli CER ler, Yeni Zelanda dışından olan AAU lar kullanılamıyor. Büyük HES, HFC-23 ve N2O projelerinden kaynaklı sertifikalar da kullanılamıyor. - Denkleştirme sınırı bulunmamaktadır. ETS ye Uyma Zorunluluğu İzleme Raporlama Doğrulama: Yaptırım: - Yılda bir kere raporlama, sadece yeni bir emisyon faktörü kullanıldığında 3. parti tarafından doğrulama gerekmektedir (ICAP, 2015). Gerekliliklerini yerine getirmeyen tesisler her eksik bildirim için 30 NZD (17 EUR) ceza ödemekle yükümlüdürler. Hatalı bildirim yapan tesisler NZD ye(13500 EUR) kadar cezalarla cezalandırılabilir. Kasıtlı yanlış bildirim yapan tesisler 50,000 NZD ye (28,000 EUR) varan cezalarla cezalandırırlar. 21

22 B.2. Gelişmekte Olan Ülkelerden Deneyimler B Çin Halk Cumhuriyeti Pilot Emisyon Ticaret Sistemi, Şangay Bölgesi Çin Halk Cumhuriyeti nde yedi adet eyalette pilot ETS uygulaması bulunmaktadır. Bu raporda tüm uygulamalar yerine özel olarak Şanghay bölgesine ait sistemin özelliklerinden bahsedilmiştir. Çin gelecekte tüm sistemleri birleştirerek ulusal bir emisyon ticaret sistemi kurmayı hedeflemektedir. Bilgi Kartı (GiZ, 2014) (PMR, 2015) ETS de Durum ve Kapsadığı Ülke/Eyaletler Emisyon miktarı (MtCO2-eş) ETS ye dahil olan Tesis Sayısı Pilot Aşamasında - Şanghay Sera Gazları ETS de Tahsisatlar Denkleştirme ve Sertifikalar CO2 Ücretsiz tahsisat ve açık arttırma Yerel sertifikalar Sektörler Enerji, Sanayi, Havacılık, Ulaşım, Bina, Sera Gazı Azaltım Hedefi 2015 yılına kadar 2010 karbon yoğunluğu seviyesinden %19 azaltım. 22

23 Sera Gazı Emisyonu Yüzdesi (ICAP, 2015) Teknik Detaylar: KAPSAM Emisyon Üst Sınırı ETS ye dahil olan Sektörlerin Eşik Değerleri:: 160 MtCO2e emisyonu kapsamaktadır. Ancak yayınlanmış resmi bir üst sınır yoktur. (ICAP, 2015) Sanayi: Elektrik, Demir&Çelik, Petrokimyasal üretimi, Kimya Sektörü, Demir dışı metaller, Yapı malzemeleri, Tekstil, Kağıt, plastik, kimsayal fiber üretimi (20,000 t CO2-eş/yıl). Sanayi dışı: Havacılık, Limanlar, Havalimanları, Demiryolları, Ticarethaneler, Oteller, Finans sektörü (10,000 t CO2-eş/yıl). Yükümlülük noktası Karma, Enerji sektörü için aşağıdan yukarıya, diğerleri için yukarıdan aşağıya (tesis seviyesinde) 23

24 Tahsisat Yöntemi Tahsis miktarını belirlemek için sektör özelinde kıyaslama ve tarihsel tahsis yöntemi kullanılmaktadır. Enerji, Havacılık, Liman ve Havalimanları için kıyaslama yöntemi, diğer sektörler için tarihsel tahsis yöntemi kullanılmaktadır (ICAP, 2015) pilot periyodu için dağıtılan tahsis miktarı için yılları referans olarak seçilmiştir. Pilot periyot için tüm tahsisatlar tüm tesislere ücretsiz dağıtılmıştır. Ancak dağıtılan tahsisatlar yetmezse açık arttırma yapılacaktır (IETA, 2013). Açık arttırma için minimum fiyat 48 CNY (6.48 Eur) olarak belirlenmiştir. Piyasa Esnekliği Bankalama (ileriki döneme aktarma): Ödünç Alma: Denkleştirme: Pilot periyot için sınırsız bankalamaya izin verilmektedir. Herhangi bir kural bulunmamaktadır. Yerel Karbon azaltım projesinin sertifikalarına izin verilmektedir. Yıllık tahsisin %5 ine kadar izin verilmektedir. (ICAP, 2015) Uyma Zorunluluğu İzleme Raporlama Doğrulama: Yaptırım: - Yılda bir kere raporlama yapılması gerekmektedir. Bağımsız doğrulama zorunludur. Gerekliliklerini yerine getirmeyen tesisler için 10,000 CYN (1300 EUR) ile 50,000 CYN (6.500 EUR) arası cezalar verilmektedir (ICAP, 2015). 24

25 B.2.2. Kazakistan Emisyon Ticaret Sistemi Bilgi Kartı (EDF, 2015) ETS de Durum ve Kapsadığı Ülke/Eyaletler Emisyon miktarı (MtCO2-eş) ETS ye dahil olan Tesis Sayısı Uygulamada 153 Periyot 1: 176 Periyot 2: 168 Sera Gazları ETS de Tahsisatlar Denkleştirme ve Sertifikalar CO2 Ücretsiz tahsisat Yerel sertifikalar Sektörler Enerji, Sanayi, Havacılık Sera Gazı Azaltım Hedefi 2020 yılına kadar 1992 seviyelerinden %15 azaltım. Sera gazı Emisyonu Yüzdesi (ICAP, 2015) 25

26 Toplam Sera Gazı Emisyonunun Sektörel Dağılımı: Teknik Detaylar: KAPSAM Emisyon Üst Sınırı Periyot 1 (2013): 147 MtCO2e (20.6 Mt CO2-eş Piyasa stabilizasyonu için rezerv). Bu sayı tesislerin 2010 seviyelerine eşittir. Periyot 2 ( ): 2014: 155.4; 2015: 153 MtCO2e. Bu sayı seviyelerine göre 2014 yılı için %0 azaltım 2015 yılı için de %1.5 azaltıma eşittir. (ICAP, 2015) 26

27 ETS ye dahil olan Sektörlerin Eşik Değerleri: Yükümlülük noktası Enerji sektörü (petrol ve doğal gaz dahil), madencilik ve kimya endüstrisi tesislerinden yıllık 20,000 t CO2-eş emisyon ve üzerine neden olanlar. Emisyonlar için temel alınan yıllar periyot 1 için 2010 periyot 2 için 2012 dir. Kaynakta (tesis seviyesinde) Tahsisat Yöntemi Tarihsel kıyaslama yöntemi kullanılarak, tüm sektörlere ücretsiz tahsisat dağıtılmıştır. Periyot 1: 2010 yılı temel alınarak tarihsel tahsis yöntemi kullanılmaktadır. %100 ücretsiz tahsisat verilmektedir. Periyot 2: Tüm tesislere 2014 için Mt CO2-eş, 2015 için 152 Mt CO2-eş ücretsiz tahsisat dağıtılmıştır (ICAP, 2015). Piyasa Esnekliği Bankalama (ileriki döneme aktarma): Ödünç Alma: Denkleştirme: Bankalamaya İzin verilmemektedir. Herhangi bir kural bulunmamaktadır. Yerel Karbon azaltım projelerinin sertifikalarına izin verilmektedir. Gelecekte uluslararası sertifikalar için de izin verilmesi gündemdedir (ICAP, 2015). ETS ye Uyma Zorunluluğu İzleme Raporlama Doğrulama: Yaptırım: - Yılda bir kere raporlama yapılması gerekmektedir. Bağımsız doğrulama zorunludur. Gerekliliklerini yerine getirmeyen tesisler için 40 EUR/ton ceza uygulanmaktadır (ICAP, 2015). 27

28 B.2.3. Güney Kore Emisyon Ticaret Sistemi (KETS) Bilgi Kartı (ICAP, 2015) ETS de Durum ve Kapsadığı Ülke/Eyaletler Emisyon miktarı (MtCO2e) ETS ye dahil olan Tesis Sayısı Uygulamada Sera Gazları ETS de Tahsisatlar Denkleştirme ve Sertifikalar CO2, CH4, N2O, PFCs, HFCs, SF6 Ücretsiz tahsisat Yerel sertifikalar Sektörler Enerji, Sanayi, Havacılık, Ulaşım, Bina, Atık Sera Gazı Azaltım Hedefi 2020 yılına kadar referans senaryodan %30 azaltım. Sera gazı Emisyonu Yüzdesi (ICAP, 2015) 28

29 Toplam Sera Gazı Emisyonunun Sektörel Dağılımı: Teknik Detaylar: KAPSAM Emisyon Üst Sınırı Periyot 1 ( ): 1,687 Mt CO2-eş (89 Mt CO2-eş Piyasa stabilizasyonu ve yeni girenler için rezerv). 2015: 573 Mt CO2-eş, 2016: 562 Mt CO2-eş, 2017: 551 Mt CO2-eş ETS ye dahil olan Sektörler ve Eşikler: Yükümlülük noktası Demir&Çelik, Çimento, Petro-kimya, Rafineri, Bina, Atık Sektörleri ve Havacılık. Tesis başına yıllık 25,000 t CO2-eş, İşletme başına 125,000 t CO2-eş eşik değer (ICAP, 2015). Kaynakta (tesis seviyesinde) 29

30 Tahsisat Yöntemi Tarihsel tahsis yöntemi ile hesaplanan periyotlar ilerledikçe azalan ücretsiz tahsisatlar dağıtılacaktır. Enerji yoğunluklu ve rekabet riski olan sektörler tüm Periyotlar %100 ücretsiz tahsisat alacaklar (ICAP, 2015). Periyot 1: yılı temel alınarak tarihsel tahsis yöntemi kullanılmaktadır. %100 ücretsiz tahsisat verilmektedir. Periyot 2: %97 ücretsi tahsisat, %3 açık arttırma Periyot 3: %90 dan azı ücretsiz tahsisat, %10 dan fazlası açık arttırma. Piyasa Esnekliği Bankalama (ileriki döneme aktarma): Ödünç Alma: Denkleştirme: Bankalamaya izin verilmektedir. Aynı Periyot içerisinde yıllar arasında yapılmasına izin verilmektedir. ETS dışı tesisler tarafından gerçekleştirilen faaliyetler için alınan yerel karbon azaltım sertifikalarına izin verilmektedir (ICAP, 2015). ETS ye Uyma Zorunluluğu İzleme Raporlama Doğrulama: Yaptırım: - Yılda bir kere raporlama yapılması gerekmektedir. Bağımsız doğrulama zorunludur. Gerekliliklerini yerine getirmeyen tesisler için 100,000 Kwon/ton (70 EUR) ceza uygulanmaktadır (ICAP, 2015). 30

Emisyon Ticaret Sistemi ve Örnek Uygulamaları

Emisyon Ticaret Sistemi ve Örnek Uygulamaları Emisyon Ticaret Sistemi ve Örnek Uygulamaları Küresel Karbon Bütçesi Küresel sıcaklık artışını 2 0 C ile sınırlandırmak için dünyanın salabileceği toplam emisyon bütçesi = 1.000 gigaton (1 trilyon ton)

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Emisyon Ticaret Sistemi ve Örnek Uygulamaları Ankara, 18.01.2016 Küresel Karbon Bütçesi Küresel ortalama sıcaklıklarda bugün itibariyle

Detaylı

Emisyon Ticaret Sistemi Nedir? Nasıl Çalışır?

Emisyon Ticaret Sistemi Nedir? Nasıl Çalışır? Emisyon Ticaret Sistemi, emisyon azaltımlarının maliyet etkin bir şekilde başarılmasını hedefler. Sistemin sağlıklı işleyebilmesi için piyasa istikrarı, tahsisat fiyatı ve maliyetler arasında denge sağlayacak

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Tuba SEYYAH Uzman Ortaklık Programının Amacı Gelişmekte olan ülkeler ile yükselen ekonomilerin piyasa mekanizmalarından etkin olarak yararlanmalarını

Detaylı

1.1 BİRLEŞMİŞ MİLLETLER İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ VE KYOTO PROTOKOLÜ

1.1 BİRLEŞMİŞ MİLLETLER İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ VE KYOTO PROTOKOLÜ 1 1.1 BİRLEŞMİŞ MİLLETLER İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ VE KYOTO PROTOKOLÜ Ulusal sera gazı envanterini hazırlamak ve bildirimini yapmak İklim değişikliğinin azaltılması ve iklim değişikliğine uyumu

Detaylı

SERA GAZLARININ İZLENMESİ ve EMİSYON TİCARETİ

SERA GAZLARININ İZLENMESİ ve EMİSYON TİCARETİ T.C. ÇEVRE ve ORMAN BAKANLIĞI Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü İklim Değişikliği Dairesi Başkanlığı SERA GAZLARININ İZLENMESİ ve EMİSYON TİCARETİ Semra GÜNEN Kimya Mühendisi III. Enerji Verimliliği Kongresi

Detaylı

Avrupa Birliği Emisyon Ticareti Sistemi (AB ETS) revizyonu (İsmet Munlafalıoğlu ve R.Barış Canpolat, ENOFİS)

Avrupa Birliği Emisyon Ticareti Sistemi (AB ETS) revizyonu (İsmet Munlafalıoğlu ve R.Barış Canpolat, ENOFİS) Avrupa Birliği Emisyon Ticareti Sistemi (AB ETS) revizyonu (İsmet Munlafalıoğlu ve R.Barış Canpolat, ENOFİS) Avrupa Birliği Emisyon Ticareti Sistemi nin (ETS) temel amacı AB üye ülkelerinin sera gazlarını

Detaylı

EK 1: FAALİYET KATEGORİLERİ

EK 1: FAALİYET KATEGORİLERİ EK 1: FAALİYET KATEGORİLERİ 1. Araştırma, yeni ürün ve proseslerin geliştirildiği ve test edildiği tesisler ve tesis bölümleri ile münhasır olarak biyokütle kullanan tesisler bu Yönetmeliğin kapsamı dışındadır.

Detaylı

Avrupa Birliği Emisyon Ticareti Sistemi (AB ETS) ve 2012 sonrası için AB yaklaşımları

Avrupa Birliği Emisyon Ticareti Sistemi (AB ETS) ve 2012 sonrası için AB yaklaşımları Avrupa Birliği Emisyon Ticareti Sistemi (AB ETS) ve 2012 sonrası için AB yaklaşımları Avrupa Birliği nin Emisyon Ticareti Sistemi nin (ETS) temel amacı AB üye ülkelerinin sera gazlarını ekonomik açıdan

Detaylı

Enerji ve İklim Haritası

Enerji ve İklim Haritası 2013/2 ENERJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Enerji ve Çevre Yönetimi Dairesi Başkanlığı Enerji ve İklim Haritası Uzm. Yrd. Çağrı SAĞLAM 22.07.2013 Redrawing The Energy Climate Map isimli kitabın çeviri özetidir.

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ M. Şükran ARCAN Şube Müdür V. 24 Ekim 2014, İstanbul Ortaklık Programının Amacı Gelişmekte olan ülkeler ile yükselen ekonomilerin piyasa

Detaylı

ULUSLAR ARASI KARBON PİYASASI

ULUSLAR ARASI KARBON PİYASASI ULUSLAR ARASI KARBON PİYASASI Doç. Dr. Cevdet DEMİR Uludağ Üniversitesi 06 Nisan 2007 TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi Karbon piyasası nedir? Ülkelerin ve şirketlerin sera gazları hedeflerine ulaşabilmeleri

Detaylı

Türkiye de bir Pilot ETS tasarım ve eylem planı

Türkiye de bir Pilot ETS tasarım ve eylem planı Türkiye de bir Pilot ETS tasarım ve eylem planı Projedeki 5. Görev: Tasarım seçeneklerinin değerlendirilmesi, pilot sistem planının tanıtılması 5nci Görev Pilot ETS için Eylem Planı nın amacı > Pilot sistem

Detaylı

Karbon Piyasasına Hazırlık Teklifi Market Readiness Proposal (MRP)

Karbon Piyasasına Hazırlık Teklifi Market Readiness Proposal (MRP) Karbon Piyasasına Hazırlık Teklifi Market Readiness Proposal (MRP) İklim Değişikliği Dairesi Başkanlığı Sera Gazlarının İzlenmesi ve Emisyon Ticareti Şube Müdürlüğü 4 Ekim 2012, İstanbul Uygulayıcı Ülkeler

Detaylı

12 Yıllık AB-ETS Alınan Dersler

12 Yıllık AB-ETS Alınan Dersler 12 Yıllık AB-ETS Alınan Dersler Piyasa Hazırlığı için Ortaklık Türkiye Projesi Türkiye de bir Sera Gazı Emisyon Ticareti Sisteminin Değerlendirilmesine Yönelik Yol Haritası Kapanış Konferansı Dr. Roland

Detaylı

SERA GAZI EMİSYONU HAKAN KARAGÖZ

SERA GAZI EMİSYONU HAKAN KARAGÖZ İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE SERAGAZI EMİSYONU İklim değişikliği, nedeni olursa olsun iklim koşullarındaki büyük ölçekli (küresel) ve önemli yerel etkileri bulunan, uzun süreli ve yavaş gelişen değişiklikler olarak

Detaylı

İklim Değişikliğinin Sanayiye Etkileri

İklim Değişikliğinin Sanayiye Etkileri İklim Değişikliğinin Sanayiye Etkileri Sadi SÜRENKS RENKÖK İnşaat Müh. ADASO Yönetim Kurulu Üyesi 20 Aralık 2006 İklim Değişikliğinin Nedenleri Fosil Yakıtlar (kömür, petrol, doğal gaz) Enerji Üretimi

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI. Türkiye de Karbon Piyasası

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI. Türkiye de Karbon Piyasası T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI Türkiye de ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Ekim 2012 Türkiye de Türkiye de KARBON PİYASALARI Türkiye, her ne kadar Kyoto Protokolü nün emisyon ticaretine konu olan esneklik

Detaylı

KARBON PİYASALARINA HAZIRLIK ORTAKLIĞI PROJESİ İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ İLE MÜCADELEDE PİYASA TEMELLİ ARAÇLAR

KARBON PİYASALARINA HAZIRLIK ORTAKLIĞI PROJESİ İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ İLE MÜCADELEDE PİYASA TEMELLİ ARAÇLAR KARBON PİYASALARINA HAZIRLIK ORTAKLIĞI PROJESİ İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ İLE MÜCADELEDE PİYASA TEMELLİ ARAÇLAR 24 Ekim 2014 Crowne Plaza, İstanbul İçerik İklim Değişikliği ile Mücadele Yöntemleri Yasal Düzenleyici

Detaylı

BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi ve Kyoto Protokolü. ENOFİS 05 Şubat 2009

BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi ve Kyoto Protokolü. ENOFİS 05 Şubat 2009 BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi ve Kyoto Protokolü ENOFİS 05 Şubat 2009 BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (1994) Ulusal sera gazı envanterini hazırlamak ve bildirimini yapmak İklim değişikliğinin

Detaylı

İÇİNDEKİLER TABLO VE ŞEKİLLER...

İÇİNDEKİLER TABLO VE ŞEKİLLER... İÇİNDEKİLER TABLO VE ŞEKİLLER...4 1.Yönetici Özeti... 11 2.Giriş... 12 3.Sektörel Analiz... 13 3.1 Birincil Enerji Kaynaklarına Bakış...13 3.1.1 Kömür... 13 3.1.1.1 Dünya da Kömür... 14 3.1.1.1.1 Dünya

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYETİ NİYET EDİLEN ULUSAL OLARAK BELİRLENMİŞ KATKI

TÜRKİYE CUMHURİYETİ NİYET EDİLEN ULUSAL OLARAK BELİRLENMİŞ KATKI TÜRKİYE CUMHURİYETİ NİYET EDİLEN ULUSAL OLARAK BELİRLENMİŞ KATKI Türkiye Cumhuriyeti, 1/CP.19 ve 1.CP/20 sayılı kararlar uyarınca, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesinin (BMİDÇS) 2.Maddesinde

Detaylı

Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015

Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015 Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015 Dünya Enerji Genel Görünümü Genel Görünüm Dünya Birincil Enerji Tüketimi 2013-2035 2013 2035F Doğalgaz %24 Nükleer %4 %7 Hidro %2 Yenilenebilir Petrol %33 Kömür

Detaylı

Türkiye de Emisyon Ticareti Sisteminin Yol Haritası

Türkiye de Emisyon Ticareti Sisteminin Yol Haritası Türkiye de Emisyon Ticareti Sisteminin Yol Haritası Karşılama ve projenin şimdiye kadarki seyrinin özeti Sistem emisyonu Emisyon ticareti sistemleri (ETS), bir piyasa mekanizması kullanarak, emisyonların

Detaylı

KÜRESEL ISINMA ve ENERJİ POLİTİKALARI. Özgür Gürbüz Yeşiller Enerji Çalışma Grubu 8 Ekim 2006 - İstanbul

KÜRESEL ISINMA ve ENERJİ POLİTİKALARI. Özgür Gürbüz Yeşiller Enerji Çalışma Grubu 8 Ekim 2006 - İstanbul KÜRESEL ISINMA ve ENERJİ POLİTİKALARI Özgür Gürbüz Yeşiller Enerji Çalışma Grubu 8 Ekim 2006 - İstanbul Sera gazları ve kaynakları Kyoto Protokolü tarafından belirtilen 6 sera gazı: Karbon dioksit (CO

Detaylı

e-bulten DOKÜMAN NO: PR/8.5/001 REVİZYON NO:00 YAYIN TARİHİ: 02/12/2015 SAYFA NO: Sayfa 1 / 5

e-bulten DOKÜMAN NO: PR/8.5/001 REVİZYON NO:00 YAYIN TARİHİ: 02/12/2015 SAYFA NO: Sayfa 1 / 5 DOKÜMAN NO: PR/8.5/001 REVİZYON NO:00 YAYIN TARİHİ: 02/12/2015 SAYFA NO: Sayfa 1 / 5 ISO 50001:2011 standardının amacı özellikle enerji üretimi fazla sanayi tesislerinin enerji yönetimi için bir çerçeve

Detaylı

Karbon Piyasalarına Hazırlık Ortaklığı Türkiye Projesi (PMR)

Karbon Piyasalarına Hazırlık Ortaklığı Türkiye Projesi (PMR) T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Karbon Piyasalarına Hazırlık Ortaklığı Türkiye Projesi (PMR) Paris Anlaşması ve Özel Sektör Çalıştayı Swiss Otel, İstanbul 30 Mart 2017

Detaylı

Sertifikaları. M.Kemal Demirkol, GTE

Sertifikaları. M.Kemal Demirkol, GTE Karbon ve Yeşil ve Yeşil Enerji Enerji Sertifikaları M.Kemal Demirkol, GTE GTE HAKKINDA.. SUNUM Karbon Projeleri ve Türkiye de durum Karbon Piyasası Arz Tarafı Proje Türleri & Standartlar Mevcut Projeler

Detaylı

İKV DEĞERLENDİRME NOTU

İKV DEĞERLENDİRME NOTU 189 Eylül 2016 İKV DEĞERLENDİRME NOTU AB DE SEKTÖRLER DÜŞÜK KARBONLU EKONOMİYE HAZIRLANIYOR İlge Kıvılcım İKV Uzmanı [Metni yazın] İKTİSADİ KALKINMA VAKFI www.ikv.org.tr AB DE SEKTÖRLER DÜŞÜK KARBONLU

Detaylı

Piyasaya Hazırlık Ortaklık Girişimi

Piyasaya Hazırlık Ortaklık Girişimi Piyasaya Hazırlık Ortaklık Girişimi Geleceğin Karbon Piyasaları Şekilleniyor Pazara Hazırlık Ortaklık Girişimi (PMR) Kyoto Protokolü nün ilk yükümlülük döneminin sona ereceği 2020 yılı sonrası yeni iklim

Detaylı

Düşük karbonlu Türkiye ye doğru giden yoldaki politikaların bir parçası olarak emisyon ticareti

Düşük karbonlu Türkiye ye doğru giden yoldaki politikaların bir parçası olarak emisyon ticareti Düşük karbonlu Türkiye ye doğru giden yoldaki politikaların bir parçası olarak emisyon ticareti Giriş İlk olarak Teşekkür ederiz 2 Amaç: Daha belirgin bir yüksek hedefe sahip bir Türkiye Ulusal Katkı Niyeti

Detaylı

SERA GAZI EMİSYONLARININ TAKİBİ HAKKINDA YÖNETMELİK

SERA GAZI EMİSYONLARININ TAKİBİ HAKKINDA YÖNETMELİK T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI SERA GAZI EMİSYONLARININ TAKİBİ HAKKINDA YÖNETMELİK Mehrali ECER Şube Md. 12 Haziran 2012, İSTANBUL

Detaylı

TÜİK ENERJİ SEKTÖRÜ. Dr. Ali CAN. T.C.BAŞBAKANLIK Türkiye İstatistik Kurumu

TÜİK ENERJİ SEKTÖRÜ. Dr. Ali CAN. T.C.BAŞBAKANLIK Türkiye İstatistik Kurumu ENERJİ SEKTÖRÜ Dr. Ali CAN 10.03.2010 24 3.ENERJİ - 3.1. Yakıt Yanması IPCC ye göre, enerji sektöründen kaynaklanan emisyon büyük ölçüde yakıt yanmasını içermektedir. Hemen hemen bütün ülkelerde görülebildiği

Detaylı

GÖNÜLLÜ KARBON PİYASASI PROJE KAYIT TEBLİĞİ TASLAĞI

GÖNÜLLÜ KARBON PİYASASI PROJE KAYIT TEBLİĞİ TASLAĞI Çevre ve Şehircilik Bakanlığından: GÖNÜLLÜ KARBON PİYASASI PROJE KAYIT TEBLİĞİ TASLAĞI Amaç MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı; sera gazı emisyon azaltımı sağlayan ve karbon sertifikası elde etmek amacıyla

Detaylı

Eğitimcilerin Eğitimi Bölüm 3: İzleme Planları Hakkında Temel Kavramlar. İklim ŞAHİN , ANTALYA

Eğitimcilerin Eğitimi Bölüm 3: İzleme Planları Hakkında Temel Kavramlar. İklim ŞAHİN , ANTALYA Eğitimcilerin Eğitimi Bölüm 3: İzleme Planları Hakkında Temel Kavramlar İklim ŞAHİN 21.02.2017, ANTALYA Sunum İçeriği İzleme Sınırları Faaliyet Emisyon Kaynağı Toplam Tahmini Emisyon Tesis Kategorisi İzleme

Detaylı

ENDÜSTRİYEL SÜREÇLER MEVCUT VERİLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

ENDÜSTRİYEL SÜREÇLER MEVCUT VERİLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ENDÜSTRİYEL SÜREÇLER MEVCUT VERİLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ Erhan ÜNAL 10.03.2010 1 4. ENDÜSTRİYEL PROSESLER 4.1. Genel Çimento Üretimi Kireç Üretimi Kireçtaşı ve Dolomit Kullanımı Soda Külü Üretimi ve Kullanımı

Detaylı

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ KARBON PİYASASI ve ATIK SEKTÖRÜ

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ KARBON PİYASASI ve ATIK SEKTÖRÜ T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ KARBON PİYASASI ve ATIK SEKTÖRÜ Mehrali ECER Şube Md.V. Atık Yönetimi Sempozyumu-26

Detaylı

İÇİNDEKİLER SUNUŞ... XIII 1. GENEL ENERJİ...1

İÇİNDEKİLER SUNUŞ... XIII 1. GENEL ENERJİ...1 İÇİNDEKİLER SUNUŞ... XIII 1. GENEL ENERJİ...1 1.1. Dünya da Enerji...1 1.1.1. Dünya Birincil Enerji Arzındaki Gelişmeler ve Senaryolar...1 1.2. Türkiye de Enerji...4 1.2.1. Türkiye Toplam Birincil Enerji

Detaylı

SERA GAZI SALIMLARININ DEĞERLEND

SERA GAZI SALIMLARININ DEĞERLEND KAPANIŞ KONFERANSI 2006 ENVANTERİ IŞIĞINDAINDA 1990-2004 DÖNEMD NEMİNDE NDE TÜRKT RKİYE NİN SERA GAZI SALIMLARININ DEĞERLEND ERLENDİRMESİ 9 Ocak 2008, Ankara Bilgi Kaynakları Sıra No. Belge Adı/Numara

Detaylı

DÜNYA KARBON PİYASALARINDA TÜRKİYE NİN YERİ

DÜNYA KARBON PİYASALARINDA TÜRKİYE NİN YERİ DÜNYA KARBON PİYASALARINDA TÜRKİYE NİN YERİ Fulya EKİNCİ (1), Barbaros GÖNENÇGİL (2) İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İklim Değişikliği Anabilim Dalı, İstanbul (1) fulyaekinci@gmail.com

Detaylı

BMİDÇS -COP16 SONRASI DEĞERLENDİRMELER

BMİDÇS -COP16 SONRASI DEĞERLENDİRMELER BMİDÇS -COP16 SONRASI DEĞERLENDİRMELER AYŞE YASEMİN ÖRÜCÜ ODTÜ Mezunları Derneği Ankara, 2011 Tespitler Kopenhag-Cancun: İD BM kapsamında çözülebilecek bir konu mu? Kopenhag maliyeti: 1 trilyon $;belirsizlik

Detaylı

T.C. PODGORİCA BÜYÜKELÇİLİĞİ TİCARET MÜŞAVİRLİĞİ 2005-2011 YILLARI ARASINDAKİ ENERJİ DENGESİ İSTATİSTİKLERİ

T.C. PODGORİCA BÜYÜKELÇİLİĞİ TİCARET MÜŞAVİRLİĞİ 2005-2011 YILLARI ARASINDAKİ ENERJİ DENGESİ İSTATİSTİKLERİ T.C. PODGORİCA BÜYÜKELÇİLİĞİ TİCARET MÜŞAVİRLİĞİ 2005-2011 YILLARI ARASINDAKİ ENERJİ DENGESİ İSTATİSTİKLERİ PODGORİCA-AĞUSTOS 2012 İÇİNDEKİLER SAYFA NO BÖLÜM 1 1 1 GİRİŞ 2 2 Metodolojik açıklamalar 3 2.1

Detaylı

SANAYİ TESİSLERİNDE KASITSIZ ÜRETİM SONUCU OLUŞAN KOK LARIN ATMOSFERE VERİLMESİNİN KONTROLÜNE İLİŞKİN MEVZUAT VE ÇALIŞMALAR

SANAYİ TESİSLERİNDE KASITSIZ ÜRETİM SONUCU OLUŞAN KOK LARIN ATMOSFERE VERİLMESİNİN KONTROLÜNE İLİŞKİN MEVZUAT VE ÇALIŞMALAR SANAYİ TESİSLERİNDE KASITSIZ ÜRETİM SONUCU OLUŞAN KOK LARIN ATMOSFERE VERİLMESİNİN KONTROLÜNE İLİŞKİN MEVZUAT VE ÇALIŞMALAR Aralık 2016 GENEL MEVZUAT H AV A K A L İ T E S İ N İ N K O R U N M A S I Y Ö

Detaylı

HAVA YÖNETİMİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI. Emisyon Kontrolünün Geliştirilmesi Projesi 09.03.2012

HAVA YÖNETİMİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI. Emisyon Kontrolünün Geliştirilmesi Projesi 09.03.2012 HAVA YÖNETİMİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI Emisyon Kontrolünün Geliştirilmesi Projesi 09.03.2012 Ulusal Emisyon Tavanlarının Belirlenmesi Ülkemizin, Ø Uzun Menzilli Sınırötesi Hava Kirliliği Sözleşmesi (CLRTAP)

Detaylı

Yenilebilir Enerji Kaynağı Olarak Rüzgar Enerjisi

Yenilebilir Enerji Kaynağı Olarak Rüzgar Enerjisi Yenilebilir Enerji Kaynağı Olarak Rüzgar Enerjisi İbrahim M. Yağlı* Enerji üretiminde Rüzgar Enerjisinin Üstünlükleri Rüzgar enerjisinin, diğer enerji üretim alanlarına göre, önemli üstünlükleri bulunmaktadır:

Detaylı

Erzurum İli Karbon Ayakizi Envanter Sonuçları. Zeren Erik GTE Carbon 3 Kasım 2014

Erzurum İli Karbon Ayakizi Envanter Sonuçları. Zeren Erik GTE Carbon 3 Kasım 2014 Erzurum İli Karbon Ayakizi Envanter Sonuçları Zeren Erik GTE Carbon 3 Kasım 2014 GTE Carbon 2008 yılında kuruldu 80 den fazla emisyon azaltım projesi +40 müşteri (enerji, gıda ve tarım) Karbon Finansmanı

Detaylı

Türkiye de bir Pilot ETS tasarım ve eylem planı

Türkiye de bir Pilot ETS tasarım ve eylem planı Türkiye de bir Pilot ETS tasarım ve eylem planı Tasarım seçeneklerinin değerlendirilmesi, pilot sistem planının tanıtılması Pilot ETS için Eylem Planı > Pilot sistem ne demek? Pilot sistemi, belli düzeyde

Detaylı

Türkiye deki Olası Emisyon Ticareti için Yol Haritası

Türkiye deki Olası Emisyon Ticareti için Yol Haritası Türkiye deki Olası Emisyon Ticareti için Yol Haritası Türkiye için Yasal ve Kurumsal Altyapı Ozlem Dogerlioglu ozlem@dogerlihukuk.com On ETS tasarım adımına Kaynak: Piyasa Hazırlıklılığı Ortaklığı (PMR)

Detaylı

KYOTO PROTOKOLÜ ve. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Çevre Verimlilik ve Teknoloji Daire Başkanlığı 2009 Gebze

KYOTO PROTOKOLÜ ve. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Çevre Verimlilik ve Teknoloji Daire Başkanlığı 2009 Gebze KYOTO PROTOKOLÜ ve ENERJİ VERİMLİLİĞİ POLİTİKALARI Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Çevre Verimlilik ve Teknoloji Daire Başkanlığı 2009 Gebze KYOTO PROTOKOLÜ ve ENERJİ (1) 2. Madde: Taraflar, sürdürülebilir

Detaylı

Kyoto Protokolü nün Onanması (Taraf Olunması) ve Uluslararası İklim Rejiminin Geleceği ile İlgili Bazı Politik ve Diplomatik Noktalar

Kyoto Protokolü nün Onanması (Taraf Olunması) ve Uluslararası İklim Rejiminin Geleceği ile İlgili Bazı Politik ve Diplomatik Noktalar Kyoto Protokolü nün Onanması (Taraf Olunması) ve Uluslararası İklim Rejiminin Geleceği ile İlgili Bazı Politik ve Diplomatik Noktalar José Romero* İsviçre Federal Çevre Bakanlığı Berne, İsviçre Ankara,

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI. Mehrali ECER Şube Md.V.

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI. Mehrali ECER Şube Md.V. T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI KARBON PİYASALARI Mehrali ECER Şube Md.V. 20 Nisan 2012, ANTALYA İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ İLE MÜCADELE ALANLARI

Detaylı

İklim Değişikliği Kapsamında Ulusal Gelişmeler

İklim Değişikliği Kapsamında Ulusal Gelişmeler T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI İklim Değişikliği Kapsamında Ulusal Gelişmeler Tuğba İÇMELİ Uzman 25 Nisan 2012, Ankara TEMEL GÖSTERGELER

Detaylı

SANAYĠ KAYNAKLI HAVA KĠRLĠLĠĞĠ KONTROLÜ

SANAYĠ KAYNAKLI HAVA KĠRLĠLĠĞĠ KONTROLÜ SANAYĠ KAYNAKLI HAVA KĠRLĠLĠĞĠ KONTROLÜ İsken Sugözü Termik Santrali Adana Türkiye de 200 binin üzerinde iģletme, 70 bin dolayında üretim/sanayi iģletmesi bulunmaktadır. Bunlar arasında; Enerji tesisleri

Detaylı

Enerji Verimliliği : Tanımlar ve Kavramlar

Enerji Verimliliği : Tanımlar ve Kavramlar TEMİZ ENERJİ GÜNLERİ 2012 15-16 17 Şubat 2012 Enerji Verimliliği : Tanımlar ve Kavramlar Prof. Dr. Sermin ONAYGİL İTÜ Enerji Enstitüsü Enerji Planlaması ve Yönetimi ve A.B.D. onaygil@itu.edu.tr İTÜ Elektrik

Detaylı

KÖMÜRÜN ENERJİDEKİ YERİ

KÖMÜRÜN ENERJİDEKİ YERİ KÖMÜRÜN ENERJİDEKİ YERİ Prof. Dr. Güven ÖNAL Yurt Madenciliğini Geliştirme Vakfı 1 Sunumun Ana Konuları Dünya da Kömür ve Enerji Türkiye nin Kömür Rezervleri ve Üretimi Türkiye nin Enerji Durumu Yerli

Detaylı

GÖNÜLLÜ KARBON PİYASASI PROJE KAYIT TEBLİĞİ

GÖNÜLLÜ KARBON PİYASASI PROJE KAYIT TEBLİĞİ Çevre ve Şehircilik Bakanlığından: GÖNÜLLÜ KARBON PİYASASI PROJE KAYIT TEBLİĞİ Amaç MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı; sera gazı emisyon azaltımı sağlayan ve karbon sertifikası elde etmek amacıyla geliştirilen

Detaylı

TTGV Enerji Verimliliği. Desteği

TTGV Enerji Verimliliği. Desteği Enerjiye Yönelik Bölgesel Teşvik Uygulamaları Enerji Verimliliği 5. Bölge Teşvikleri Enerjiye Yönelik Genel Teşvik Uygulamaları Yek Destekleme Mekanizması Yerli Ürün Kullanımı Gönüllü Anlaşma Desteği Lisanssız

Detaylı

TÜSİAD Elektrik Enerjisi Stratejisi Değerlendirmeleri Konferansı

TÜSİAD Elektrik Enerjisi Stratejisi Değerlendirmeleri Konferansı TÜSİAD Elektrik Enerjisi Stratejisi Değerlendirmeleri Konferansı Arz Güvenliğinin Sağlanmasında Teşvik Stratejisi Faruk Sabuncu, MA, YMM Ortak, Vergi Hizmetleri 22 Mayıs 2008, İstanbul P w C İçerik Giriş

Detaylı

Emisyon Ticaret Sisteminin Türkiye ye Uygunluğunun Değerlendirilmesi Çalıştay no.1

Emisyon Ticaret Sisteminin Türkiye ye Uygunluğunun Değerlendirilmesi Çalıştay no.1 Emisyon Ticaret Sisteminin Türkiye ye Uygunluğunun Değerlendirilmesi Çalıştay no.1 9-10 Şubat 2016, Kamu Kurum ve Kuruluşları 11-12 Şubat 2016, Özel Sektör Demora Otel, Ankara Türkiye deki Emisyon Ticaret

Detaylı

ENERJİ VERİMLİLİĞİ (ENVER) GÖSTERGELERİ VE SANAYİDE ENVER POLİTİKALARI

ENERJİ VERİMLİLİĞİ (ENVER) GÖSTERGELERİ VE SANAYİDE ENVER POLİTİKALARI ENERJİ VERİMLİLİĞİ (ENVER) GÖSTERGELERİ VE SANAYİDE ENVER POLİTİKALARI Erdal ÇALIKOĞLU Sanayide Enerji Verimliliği Şube Müdürü V. Neden Enerji Verimliliği? Fosil kaynaklar görünür gelecekte tükenecek.

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

YENİLENEBİLİR ENERJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YENİLENEBİLİR ENERJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ M E H M E T A Ş K E R, 2 5. 0 9. 2 0 1 3 I S T A N B U L TÜRKİYE'NİN YENİLENEBİLİR ENERJİ POLİTİKALARI : Elektrik enerjisi üretmek için yenilenebilir kaynakların kullanımını

Detaylı

İklim Değişikliği ile Mücadele Kapsamında Sanayi Sektörüne Yönelik Yapılan Çalışmalar

İklim Değişikliği ile Mücadele Kapsamında Sanayi Sektörüne Yönelik Yapılan Çalışmalar T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇEVREYÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI İklim Değişikliği ile Mücadele Kapsamında Sanayi Sektörüne Yönelik Yapılan Çalışmalar Tuba SEYYAH Uzman

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYETİ NİYET EDİLEN ULUSAL KATKI BELGESİ

TÜRKİYE CUMHURİYETİ NİYET EDİLEN ULUSAL KATKI BELGESİ TÜRKİYE CUMHURİYETİ NİYET EDİLEN ULUSAL KATKI BELGESİ Çeviri: Arif Cem Gündoğan* (* Resmi olmayan ve gönüllü bir çeviridir. Hatalar ve eksiklerden çevirmen sorumludur) Türkiye Cumhuriyeti, Birleşmiş Milletler

Detaylı

UNIDO Eko-Verimlilik (Temiz Üretim) Programı

UNIDO Eko-Verimlilik (Temiz Üretim) Programı UNIDO Eko-Verimlilik (Temiz Üretim) Programı 27 Nisan 2011 KAYSERĠ OSB ġenol ATAMAN 7 Haziran 2011 NĠĞDE OSB 8 Haziran 2011 ADANA Ticaret Odası Kapsam İklim Değişikliği, Küresel Isınma Azaltım (Mitigasyon),

Detaylı

Türkiye de Yenilenebilir Enerji Piyasası. Dünya Bankası Shinya Nishimura 28 Haziran 2012

Türkiye de Yenilenebilir Enerji Piyasası. Dünya Bankası Shinya Nishimura 28 Haziran 2012 Türkiye de Yenilenebilir Enerji Piyasası Dünya Bankası Shinya Nishimura 28 Haziran 2012 Yenilenebilir Enerji Türkiye için Neden Enerji Arz Güvenliği Önemli? Enerji ithalat oranı %70 in üzerinde (tüm ithalatın

Detaylı

KYOTO PROTOKOLÜ ve TÜRKİYE

KYOTO PROTOKOLÜ ve TÜRKİYE KYOTO PROTOKOLÜ ve TÜRKİYE Türkiye 26 Ağustos 2009 tarihi itibariyle Kyoto Protokülüne resmen taraf olmuştur. Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (BMİDÇS) kapsamında yer alan sözleşme

Detaylı

ENERJİ TESİSLERİNİN ÇEVRESEL ETKİLERİ

ENERJİ TESİSLERİNİN ÇEVRESEL ETKİLERİ ENERJİ TESİSLERİNİN ÇEVRESEL ETKİLERİ DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ Çevre Mühendisliği Bölümü Hava Kirliliği Laboratuvarı İZMİR BÖLGESİ ENERJİ FORUMU 31 Ekim 1 Kasım 2014 İzmir Mimarlık Merkezi 1 Aliağa ve

Detaylı

Türkiye nin Elektrik Üretimi ve Tüketimi

Türkiye nin Elektrik Üretimi ve Tüketimi Türkiye nin Elektrik Üretimi ve Tüketimi -Çimento Sanayinde Enerji Geri Kazanımı Prof. Dr. İsmail Hakkı TAVMAN Dokuz Eylül Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü Enerji Kaynakları Kullanışlarına Göre

Detaylı

İKV DEĞERLENDİRME NOTU

İKV DEĞERLENDİRME NOTU 100 Kasım 2014 İKV DEĞERLENDİRME NOTU TÜRKİYE NİN KARBON PİYASALARINDAKİ MEVCUT DURUMU İlge Kıvılcım İKV Uzmanı [Metni yazın] İKTİSADİ KALKINMA VAKFI www.ikv.org.tr TÜRKİYE NİN KARBON PİYASALARINDAKİ MEVCUT

Detaylı

2013 SEKTÖR RAPORU TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

2013 SEKTÖR RAPORU TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DÜNYADA ELEKTRİK ENERJİSİ SEKTÖRÜNÜN GÖRÜNÜMÜ Bilindiği üzere, elektrik enerjisi tüketimi gelişmişliğin göstergesidir. Bir ülkedeki kişi başına düşen

Detaylı

FİNANSAL KURUMLAR BİRLİĞİ FİNANSAL KİRALAMA SEKTÖRÜ İŞLEMLERİ ÖZET RAPORU

FİNANSAL KURUMLAR BİRLİĞİ FİNANSAL KİRALAMA SEKTÖRÜ İŞLEMLERİ ÖZET RAPORU FİNANSAL KURUMLAR BİRLİĞİ FİNANSAL KİRALAMA SEKTÖRÜ İŞLEMLERİ ÖZET RAPORU 30.06.2016 1 2016 II. DÖNEM VE 2015 II. DÖNEM İLE 2016 VE 2015 YILI İLK YARI VERİLER KARŞILAŞTIRMASI İŞLEM : 2016 Yılı II. Dönem

Detaylı

GDF SUEZ de Su Ayak İzi ve Su Risklerinin Yönetimi. Peter Spalding: HSE Manager, GDF SUEZ Energy International April 2015

GDF SUEZ de Su Ayak İzi ve Su Risklerinin Yönetimi. Peter Spalding: HSE Manager, GDF SUEZ Energy International April 2015 GDF SUEZ de Su Ayak İzi ve Su Risklerinin Yönetimi Peter Spalding: HSE Manager, GDF SUEZ Energy International April 2015 GDF SUEZ Önemli Rakamlar 2013 de 81,3 milyar gelir 147,400 dünyada çalışan sayısı

Detaylı

KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER

KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER Prof.Dr. Hasancan OKUTAN İTÜ Kimya Mühendisliği Bölümü okutan@itu.edu.tr 24 Ekim 2014 29. Mühendislik Dekanları Konseyi Toplantısı

Detaylı

İKLİMİN FİNANSMANI YEŞİL TAHVİLLER/KARBON FİYATLANDIRMA

İKLİMİN FİNANSMANI YEŞİL TAHVİLLER/KARBON FİYATLANDIRMA ÖNLENEMEYEN GERÇEK: İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ Şubat 2016 İKLİMİN FİNANSMANI YEŞİL TAHVİLLER/KARBON FİYATLANDIRMA Paris Zirvesi nin ardından iklim değişikliği ile mücadelede girilen yeni dönemde finansmanın önemi

Detaylı

Mars Enerji Hakkında

Mars Enerji Hakkında Mars Enerji Hakkında Mars Enerji International Hollanda Üretim Planı ; RES Servis ve kurulumda, Hollanda lı partner Avrupalı yatırımcıları TR ye gelmesinde köprü Üreticiler ile hızlı işbirlikleri Mars

Detaylı

Türkiye nin Enerji Politikalarına ve Planlamasına Genel Bakış

Türkiye nin Enerji Politikalarına ve Planlamasına Genel Bakış Türkiye nin Enerji Politikalarına ve Planlamasına Genel Bakış Yrd. Doç. Dr. Vedat GÜN Enerji Piyasası İzleme ve Arz Güvenliği Daire Başkanı Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı 28-29-30 Haziran 2007, EMO-İÇEF,

Detaylı

Türkiye nin Endüstriyel Emisyonlar Direktifine Uyumu: Enerji Sektörü Üzerindeki Muhtemel Maliyetler

Türkiye nin Endüstriyel Emisyonlar Direktifine Uyumu: Enerji Sektörü Üzerindeki Muhtemel Maliyetler tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Türkiye nin Endüstriyel Emisyonlar Direktifine Uyumu: Enerji Sektörü Üzerindeki Muhtemel Maliyetler Ankara, 24 Mart 2015 Çerçeve Temel endişe: İklim değişikliği

Detaylı

İklim Hareketine Geçmenin Yan Faydaları: Türkiye İklim Taahhüdünün Değerlendirmesi 20 Ekim 2016, Ankara

İklim Hareketine Geçmenin Yan Faydaları: Türkiye İklim Taahhüdünün Değerlendirmesi 20 Ekim 2016, Ankara İklim Hareketine Geçmenin Yan Faydaları: Türkiye İklim Taahhüdünün Değerlendirmesi 20 Ekim 2016, Ankara Yeni iklim rejimi Paris İklim Anlaşması, Aralık 2015 te, COP21 in sonucu olarak kabul edildi;; 22

Detaylı

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ve KARBON PAZARI

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ve KARBON PAZARI İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ve KARBON PAZARI İklim değişikliği Sanayi devriminden bu yana ve özellikle 1950 yılı sonrasında iklim hızla değişiyor. İklim değişikliğinin başlıca sorumlusu fosil yakıt kullanan «insanoğludur».

Detaylı

İklim Değişikliği ve Türkiye

İklim Değişikliği ve Türkiye T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI İklim Değişikliği ve Türkiye Evren TÜRKMENOĞLU Uzman 3 Kasım 2012, İzmir İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ OLGUSU

Detaylı

FİNANSAL KURUMLAR BİRLİĞİ FİNANSAL KİRALAMA SEKTÖRÜ İŞLEMLERİ ÖZET RAPORU

FİNANSAL KURUMLAR BİRLİĞİ FİNANSAL KİRALAMA SEKTÖRÜ İŞLEMLERİ ÖZET RAPORU FİNANSAL KURUMLAR BİRLİĞİ FİNANSAL KİRALAMA SEKTÖRÜ İŞLEMLERİ ÖZET RAPORU 31.03.2015 1 2015 I. DÖNEM VE 2014 I. DÖNEM İLE 2015 YILI VE 2014 YILI VERİLER KARŞILAŞTIRMASI İŞLEM HACMİ: 2015 Yılı I. Dönem

Detaylı

10:45 11:30 Gönüllü Karbon Ticaretinde Uluslararası Çerçeve ve Türkiye için Öneriler Dr. Theodore GOUMAS, Exergia

10:45 11:30 Gönüllü Karbon Ticaretinde Uluslararası Çerçeve ve Türkiye için Öneriler Dr. Theodore GOUMAS, Exergia PROGRAM 10:00 10:15 Açılış 10:15 10:45 Kyoto Protokolü Esneklik Düzenekleri ve Türkiye de Gönüllü Karbon Ticareti Uygulamaları Yunus ARIKAN, REC Türkiye 10:45 11:30 Gönüllü Karbon Ticaretinde Uluslararası

Detaylı

Bursa SYK 2015. Ozlem Unsal, BSI Group Eurasia Ülke Müdürü 14 Ekim 2015, Bursa. Copyright 2012 BSI. All rights reserved.

Bursa SYK 2015. Ozlem Unsal, BSI Group Eurasia Ülke Müdürü 14 Ekim 2015, Bursa. Copyright 2012 BSI. All rights reserved. Bursa SYK 2015 Ozlem Unsal, BSI Group Eurasia Ülke Müdürü 14 Ekim 2015, Bursa Copyright 2012 BSI. All rights reserved. Sunum İçeriği Sürdürülebilirlik Raporlaması Nedir? Sürdürülebilirlik Raporlamasının,

Detaylı

TÜRKİYE NİN RÜZGAR ENERJİSİ POLİTİKASI ZEYNEP GÜNAYDIN ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI ENERJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

TÜRKİYE NİN RÜZGAR ENERJİSİ POLİTİKASI ZEYNEP GÜNAYDIN ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI ENERJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE NİN RÜZGAR ENERJİSİ POLİTİKASI ZEYNEP GÜNAYDIN ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI ENERJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ GİRİŞ POTANSİYEL MEVZUAT VE DESTEK MEKANİZMALARI MEVCUT DURUM SONUÇ Türkiye Enerji

Detaylı

İzleme, Raporlama ve Doğrulama (İRD) Çimento Pilot Çalışmaları

İzleme, Raporlama ve Doğrulama (İRD) Çimento Pilot Çalışmaları İzleme, Raporlama ve Doğrulama (İRD) Çimento Pilot Çalışmaları 19 Şubat 2016, Anemon Otel, Ankara Engin Mert Karbon Yönetim Müdürü İçerik Yapılan Çalışmalar İzleme Planı Süreci İzleme ve Emisyon Raporu

Detaylı

Birey ve toplum olarak küresel ısınmaya ve onun istenmeyen sonuçlarını önleyebilmek için ilk adımları bizlerin atması gerekmektedir.

Birey ve toplum olarak küresel ısınmaya ve onun istenmeyen sonuçlarını önleyebilmek için ilk adımları bizlerin atması gerekmektedir. Birey ve toplum olarak küresel ısınmaya ve onun istenmeyen sonuçlarını önleyebilmek için ilk adımları bizlerin atması gerekmektedir. KYOTO ÖZEL EKİ İSMMMO YAŞAM DERGİSİ 11 Bu protokolü imzalayan ülkeler,

Detaylı

Bölüm 4. Tesisin Tanımlanması. Faaliyetler, EmisyonKaynakları, EmisyonNoktaları, Kaynak Akışları, Tesis Kategorisinin Belirlenmesi

Bölüm 4. Tesisin Tanımlanması. Faaliyetler, EmisyonKaynakları, EmisyonNoktaları, Kaynak Akışları, Tesis Kategorisinin Belirlenmesi Bölüm 4. Tesisin Tanımlanması Faaliyetler, EmisyonKaynakları, EmisyonNoktaları, Kaynak Akışları, Tesis Kategorisinin Belirlenmesi 4.1 Tesis Faaliyetlerinin Tanımlanması Faaliyet (F): Yönetmeliğin EK-1

Detaylı

Endüstriyel Uygulamalarda Enerji Verimliliği ve Kompanzasyon Çözümleri. Yiğit Özşahin

Endüstriyel Uygulamalarda Enerji Verimliliği ve Kompanzasyon Çözümleri. Yiğit Özşahin Endüstriyel Uygulamalarda Enerji Verimliliği ve Kompanzasyon Çözümleri 2015 Yiğit Özşahin İçerik Entes Elektronik Enerji verimliliği nedir? Neden enerjiyi verimli kullanmalıyız? Enerji verimliliği için

Detaylı

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE EMİSYON TİCARETİ MEKANİZMALARI

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE EMİSYON TİCARETİ MEKANİZMALARI T.C. ÇEVRE ve ORMAN BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İKLİM DEĞİKLİĞİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE EMİSYON TİCARETİ MEKANİZMALARI Mehrali ECER Şube Md. V. Uluslararası Karbon Ticareti

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Zeren Erik Yaşar PMR Türkiye Teknik Koordinatörü 16 Haziran 2015 Toplantının Amacı PMR Projesinin önümüzdeki faaliyetleri hakkında sizleri

Detaylı

TÜRKİYE DE BİR EMİSYON TİCARETİ SİSTEMİNİN YOL HARİTASI

TÜRKİYE DE BİR EMİSYON TİCARETİ SİSTEMİNİN YOL HARİTASI TÜRKİYE DE BİR EMİSYON TİCARETİ SİSTEMİNİN YOL HARİTASI Türkiye için Yasal ve Kurumsal Yapı Ozlem Dogerlioglu ozlem@dogerlihukuk.com 10 ETS Tasarım Aşaması Kaynak: Partnership for Market Readiness (PMR)

Detaylı

Durağan Yakıt Yanmasından Kaynaklanan Hava Emisyonları. Eşleştirme Türkiye, Ankara, Eylül 2011

Durağan Yakıt Yanmasından Kaynaklanan Hava Emisyonları. Eşleştirme Türkiye, Ankara, Eylül 2011 Durağan Yakıt Yanmasından Kaynaklanan Hava Emisyonları Eşleştirme Türkiye, Ankara, Eylül 2011 1 İçerik Yöntem Enerji İstatistikleri EMEP/EEA Rehberi Örnek Hesaplama 2 Önemli Kategoriler Önemli kategoriler,

Detaylı

2001 yılında Marakeş te gerçekleştirilen 7.Taraflar Konferansında (COP.7),

2001 yılında Marakeş te gerçekleştirilen 7.Taraflar Konferansında (COP.7), ULUSAL M DEĞİŞİ ĞİŞİKLİĞİ FAALİYETLER YETLERİ LİTİ Mehrali ECER Şube Md. V. Sektörel İklim Koruma Potansiyelleri Türk Alman Ortak Çalıştayı 6 Mayıs 2010, ANKARA BİRLEŞMİŞ MİLLETLER ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ (BMİDÇS)

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/2) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/2) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/2) ISO 9001:2008 Kalite Yönetim Sistemi Belgelendirmesi 01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 12 14 15 16 17 18 19 23 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 * EA Kodu Tarım, balıkçılık

Detaylı

Sanayide Enerji Yönetimi...MIŞ gibi değil GERÇEKTEN yapmak için...

Sanayide Enerji Yönetimi...MIŞ gibi değil GERÇEKTEN yapmak için... Sanayide Enerji Yönetimi...MIŞ gibi değil GERÇEKTEN yapmak için... Cihan KARAMIK Kamu & Stratejik İlişkiler Direktörü 7 Ekim 2015, Ulusal Verimlilik Kongresi Enerji ve Karbon Yönetimi İçin 3 Temel İtici

Detaylı

16.12.2003 TARİHLİ YÖNETMELİK

16.12.2003 TARİHLİ YÖNETMELİK 16.12.2003 TARİHLİ YÖNETMELİK Gerçekleştirmeyi plânladıkları faaliyetleri sonucu çevre sorunlarına yol açabilecek kurum, kuruluş ve işletmeler, Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporu veya proje tanıtım dosyası

Detaylı

Sürdürülebilir Kalkınma - Yeşil Büyüme. 30 Mayıs 2012

Sürdürülebilir Kalkınma - Yeşil Büyüme. 30 Mayıs 2012 Sürdürülebilir Kalkınma - Yeşil Büyüme 30 Mayıs 2012 Sürdürülebilir Kalkınma gelecek kuşakların kendi ihtiyaçlarını karşılayabilme olanağından ödün vermeksizin bugünün ihtiyaçlarını karşılayabilecek kalkınma

Detaylı

Dr. Fatih BİROL IEA Baş Ekonomisti İstanbul, 22 Aralık 2014

Dr. Fatih BİROL IEA Baş Ekonomisti İstanbul, 22 Aralık 2014 Dr. Fatih BİROL IEA Baş Ekonomisti İstanbul, 22 Aralık 2014 Küresel enerji sisteminde ciddi baskı belirtileri Piyasalardaki mevcut sakinlik önümüzdeki zor yolu saklamamalı Orta Doğu daki jeopoplitik gelişmeler

Detaylı

TPIS Değerlendirme Raporu

TPIS Değerlendirme Raporu TPIS Değerlendirme Raporu Fiyat neden «0» çıktı? 2 Temmuz 2012 Fiyat Neden «0» çıktı? 18 Haziran 2012 günü 05 ve 06 saatlerinde Gün Öncesi Piyasasında elektriğin fiyatı 0 olarak gerçekleşmiştir. 1 ve 2

Detaylı

Türkiye de İklim Değişikliği Politikalarının Tanıtılması - LIFE05-TCY/TR/000164

Türkiye de İklim Değişikliği Politikalarının Tanıtılması - LIFE05-TCY/TR/000164 PROGRAM 10:00 10:15 Açılış Genel Değerlendirme Yunus ARIKAN, REC Türkiye 10:15-10:45 2004 Yılı İtibarı ile Enerji Kaynaklı CO2 Salımlarının Ayrıştırma Yöntemiyle Analizi Araş. Gör. Mustafa ÖZÇAĞ, Adnan

Detaylı