TÜRKİYE DE GIDA GÜVENLİĞİNDE NİÇİN SIK SIK SORUNLAR YAŞANIYOR

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "TÜRKİYE DE GIDA GÜVENLİĞİNDE NİÇİN SIK SIK SORUNLAR YAŞANIYOR"

Transkript

1 TÜRKİYE DE GIDA GÜVENLİĞİNDE NİÇİN SIK SIK SORUNLAR YAŞANIYOR ( Tarım Gözlem Dergisinin Ocak - Şubat 2013,Yıl:2,Sayı:12 de Yayınlanmıstır ) Adnan SERPEN Veteriner Hekim İzmir Veteriner Hekimler Odası Veteriner Halk Sağlığı Çalışma Grubu Üyesi Sağlık için beslenmenin gerekliliğine dair gözlemler bilimsel tıbbın kurucusu olarak kabul edilen eski çağın en büyük hekimi olan Hipokrat ( Hippocrates ) dönemine dayanır. Hipokrat daha o çağlarda besin kimyası üzerinde durmuştur (1,2,3). Yine Dünya Sağlık Örgütü [ DSÖ ( WHO < World Health Organization >)] insan sağlığını fiziksel, zihinsel ve sosyal yönden tam bir iyilik hali olarak tanımlamaktadır. İnsanların sağlık hali ise kalıtım örüntüsü ( ki, bu değiştirilemez ) ve beslenme ile yakından ilgilidir (4). Çünkü sağlığın idamesi, organizmaya giren çeşitli organik ve inorganik gıdaların metabolizması, asimilasyonu ve oksidasyonu, vitaminlerin katalitik prosesleri ile mümkündür (5). Bunun için beslenmeye ihtiyacımız var. Beslenme; canlıların ihtiyaç duydukları enerjiyi ve dokularının yapımında kullanacakları kimyasal maddeleri sağlamak amacıyla dışarıdan bazı maddeleri almaları, onları fiziksel ve kimyasal işlemlerden geçirerek özümlemeleridir. Diğer bir deyişle beslenme; gıda maddelerinin dışarıdan alınması, emilebilir hale getirilmesi, emilmesi, kullanılması, fazlasının depo edilmesi, depo edilmeyen miktarının atılması aşamalarını içerir (6). Beslenme nin bilim adamlarına göre en genel tanımı ; büyüme, gelişme, sağlığı korumak için besinlerin dengeli bir şekilde alınmasıdır (4). Beslenmeyi sağlayan maddelere gıda unsurları, içinde gıda unsurları bulunan, tabiatta mevcut veya teknik müdahalelerle hazırlanmış hayvani ( hayvansal ) ve nebati ( bitkisel ) bütün yiyecek ve içeceklere de gıda denir (7). Diğer bir değişle, gıda ; canlıların ağız yoluyla aldıkları, hayatiyetlerini sürdürmeleri, gelişmeleri, çoğalmaları, v.b fizyolojik olayları için gerekli olan tüm maddelerin genel adıdır ( 4 ). Kabaca beslenme gıdalardan yararlanmadır (8). Sürdürülebilir bir yaşam için her canlı beslenmek için gıda tüketmek zorundadır. Dolayısıyla beslenmeden, gıda tüketmeden yaşam olanaksızdır (9). Çünkü beslenmeyi sağlayan gıda maddeleri temel ihtiyaç maddesidir. Sosyo - ekonomik gelişmenin yeterli olmadığı toplumlarda iyi bir beslenmeden bahsetmek çok zor (10). Bu durum gıda güvenliği açısından da geçerlidir. Günümüzde beslenme sırasında çeşitli kaynaklardan sağlanan işlenmiş yada işlenmemiş çok değişik gıdalar tüketilir (1). Gıda ve beslenme üzerine yapılan araştırmalar, insanoğlunun gıdasız yaşayamayacaklarını ve ihtiyaç duydukları gıdanın / gıdaların her yönüyle tamamen sağlıklı olmalarının gerekliliğini ortaya koymuştur (11). Bu nedenle sağlığın olmazsa olmazları arasında yer olan beslenmenin sağlığın iyileştirilmesi açısından güvenli bir temele oturtulması gerekir (12). Bunun için sağlıklı beslenmek gerekir. Sağlıklı beslenmek demek bilinçli beslenmedir. Beslenme hastalıklardan ve sakatlıklardan korunmak için insan hayatının devamını sağlayan bir kültürdür. Bu nedenle çocuk yaşlardan itibaren alınması gereken bir eğitimdir (13). Çünkü tüketilen her gıda bireyin sağlığına hiçbir şekilde zarar veremeyecek şekilde güvenilir olabilmesi için böyle bir eğitim gereklidir. Beslenme açısından önemli bir yere sahip olan gerek bitkisel, gerek hayvansal gıdalar canlılar tarafından tüketilirken beraberinde kendi organizmaları için zararlı olabilecek bulaşıcı ve bulaşıcı olmayan hastalık etkenlerini bilerek veya bilmeyerek alabilirler. Yapısal değişikliğe uğrayan gıdaların alınması halinde insan organizmasını oluşturan dokularda yapısal değişiklik daima olasıdır (14). Güvenli ve sağlıklı beslenmek için tüketilecek gıdanın her bakımdan güvenli olması bu nedenle gerekmektedir. Çünkü, beslenme için tüketilecek her gıda, insan yaşamının sürdürülmesi için gerekli besin maddelerini içerdiği için muhakkak dışarıdan alınmak zorunluluğu olduğundan alınırken insan organizmasına zarar vermeyecek şekilde, organizmanın kabul edebileceği özelliklere haiz doğal ve sağlıklı olmak zorundadır. Doğal olmayan her şey organiz-

2 ma için zararlı etkiye sahiptir. Bundan dolayı canlılar tarafından yaşamları için tükettikleri veya tüketecekleri tüm maddeler güvenli olmak zorundadır. Gıda güvenliğinin geçmişi insanlık tarihi kadar eskidir. Tarihi incelediğimizde yaşanmış önemli gıda güvenliği olaylarıyla karşılaşırız. İnsanın dünyada var oluşundan bugüne kadar yaşanan gıda kaynaklı sağlık sorunlarının çözümüne yönelik elde edilen birikimler günümüz modern dünyanın gıda güvenliği temel politikalarını oluşturur. Özellikle mikrobiyoloji, toksikoloji ve epidemiyoloji biliminde ki gelişmeler sayesinde gıda güvenliği açısından önemli mesafeler kazanılmıştır. Halk Sağlığı biliminin temelini oluşturan modern epidemiyoloji biliminin 1950 yılından itibaren tıp biliminde yerini almasıyla gıda kaynaklı sağlık sorunlarına yönelik bugüne kadar yapılan epidemiyolojik bilimsel araştırmalar sonucunda elde edilen bilimsel veriler günümüz dünyasının gıda güvenliğine yönelik tedbirlerin alınmasında ışık tutmuştur. Çünkü, epidemiyolojik çalışmalar; epidemiyoloji biliminin sağladığı olanaklar sayesinde tıpta hem klinik hem de toplum tıp bilimlerinde kullanılan, bir hastalığın gelişmesinde rol alan faktörler bütünü ya da yumağını ifade eden etyolojisinin ayrıntılı olarak incelenmesi sonucunda hastalık hakkında önemli bilgiler elde edilmesiyle en uygun kontrol veya mücadele metodunun geliştirilmesinde yardımcı olur, yol gösterir. Bu nedenle gıda güvenliği, olası herhangi bir gıdaya bağlı herhangi bir sağlık sorununun veya hastalık halinin ortaya çıkmaması için kontrol ve mücadele metotlarını içerdiği için temelinde tıbbi araştırmaların mimarisini oluşturan, halk sağlığının temel disiplinlerinden olan epidemiyoloji vardır (10). O nedenle bundan sonrada insanlarda görülecek veya görülmesi muhtemel gıda kaynaklı sağlık sorunlarının önlenmesine yönelik yapılacak yeni epidemiyolojik çalışmalar yarının veya geleceğin yeni gıda güvenliğine yönelik tedbirlerin alınmasında yardımcı olmaya devam edecektir. Çünkü çizelge-1 i incelediğimizde dünyada insan nüfusu- - Yeni bulaşıcı hastalıklar da değişim, - Biyoterörizm, - Teşhise yönelik izleme ça lışmaları, - Zoonozlar - İnsan Hayvan İlişkisi, - Karşılaştırmalı Tıp Programı Halk Sağlığı - Gıda Koruma, - Gıda Güvenliği, - Gıda ve Sağlık Ekosistem - Arazi Kullanımı, - Boş, çorak alanların yöne timi, - Çevre Kalitesi, - Ekosistem Sağlığı, -Toplum Hekimliği, - Koruyucu Hekimlik, - Yaban Hayat Yöneti mi ve Hastalıklar, - Biyoçeşitlilik, - Tarımsal Terörizm, - Çevre Sağlığı, - Su Kalitesi, - Yenilenebilir Gıda-Hay van Üretim Teknikleri Hayvan Sağlığı Gıda Üretim Sistemleri - Sürdürülebilir Gıda - Hayvan Üretim Tekn. - Doğanın Korunması, - Hayvansal Gıda Kirle ticileri,gmos, - Kronik Hastalıklar, - Beslenme, - Obezite, - Karşılaştırmalı Birleşik Toksikoloji, - Yeni Hastalık Faktörleri, - Sağlıklı Gıda Geliştirilmesi, - Gıda Hekimliği, - Gıda Biyomühendisliği, - Antimikrobiyal direnç, - Küresel Gıda Üretim Teknikleri, - Hayvan Refahı ve Huzuru Çizelge - 1 : Gıda Güvenliği ile yakından ilgili hayvan sağlığı, ekosistem, halk sağlığı ve dünya gıda üretim sistemleri arasında ki ilişki, kesiştikleri noktalar ve çıkması muhtemel sorunlar (15)

3 nun gittikçe artması, buna karşılık nüfusun artmasına rağmen üretim alanlarının sınırlı kalması, aşırı sanayileşmenin ortaya çıkardığı küresel ısınma ve çevre kirliliği ile aşırı nüfus artışı ve sanayileşmeye bağlı olarak verimli toprakların tahrip olması sonucunda ortaya çıkan veya çıkması muhtemel istenmeyen antropojenik çevre şartları bitkisel ve hayvansal gıdanın tarladan tüketicinin sofrasına kadar olan süreçte geçirdiği aşamalarda gıda güvenliğinde sürekli yeni tedbirler almamızı gerektirmektedir. Bu nedenledir ki gıda güvenliği çizelge-1 dikkatlice incelendiğinde durağan bir sorun olmayıp hayvan sağlığı, ekosistem sağlığı, gıda üretim sistemleri ile halk sağlığının iç içe olduğu, sürekli değişim gösteren bir halk sağlığı sorundur. Peki beslenmemiz için gerekli gıdaları tüketirken güvenli olması ne anlama gelmektedir?, öncelikle bunun anlamını bilmemiz gerekir. Gıda güvenliği; insanların yaşamını sürdürebilmesi için ihtiyacı olan herhangi bir gıdayı herhangi bir sağlık sorununa sebebiyet vermeyecek şekilde tüketebilmesi amacıyla gıdanın üretildiği ilk noktadan tüketildiği en son nokta olan sofraya kadar geçen süreç içinde bir takım kurallar zincirinin yer aldığı tüm tedbirleri kapsar. Özünde herhangi bir kişi veya kişiler veya kişileri oluşturan toplum ( 16 ) tarafından, herhangi bir gıda tüketildiğinde, tüketen kişi veya kişilerde veya toplumda hastalık halinin ortaya çıkmamasıdır. Bu nedenle tüketilen gıda birey kadar toplumun sağlığını yakından ilgilendirir. Toplum sağlığı; kamusal ya da özel kuruluşlarca yürütülmesi göz önüne alınmaksızın, herhangi bir toplulukta uygulanan kişisel ve çevresel sağlık hizmetlerinin tümüdür (10). Dolayısıyla gıda güvenliğinin sağlanmasına yönelik tarladan sofraya kadar yürütülen faaliyetlerin tümü toplumun sağlığını korumaya yönelik kişisel ve çevresel sağlık faaliyetlerini içeren sağlık hizmetlerinin bir parçasını oluşturduğu için sağlık personelini doğrudan ilgilendirir. Toplum sağlığının korunması için gıdadan kaynaklanabilecek sağlık sorunlarının ve genel sağlığı etkileyen sağlık sorunlarının ortadan kaldırılabilmesi için gıda güvenliğine yönelik tarladan sofraya kadar sağlık bakımından sorumlu tüm kamu örgütlerince yürütülen her türlü kontrol ve denetim faaliyetleri geniş kapsamlı, çağdaş anlamda halk sağlığı programını içerdiği için gıda güvenliğinin sağlanması bir halk sağlığı hizmetidir. Halk sağlığı kavramı, hekimlerde dahil olmak üzere, sağlık hizmetine doğrudan ya da dolaylı olarak katkı sağlayan herkes tarafından bilinmesi ve uygulanması gereken bir felsefedir (17). Halk Sağlığı teriminin anlamı, bir ülkenin benimsediği sağlık hizmeti modeline göre değişir. Herhangi bir ülkede sağlık hizmetleri hem kamu, hem özel sektör tarafından yürütülüyor ise kural olarak halk sağlığı teriminin anlamı sınırlı olup bütünsel bir halk sağlığından bahsedemeyiz. Şayet tüm sağlık hizmetlerinin kamu sektörünce yürütülmesi söz konusu ise gerçek anlamda bir halk sağlığından bahsetmek mümkün (10). Bu nedenledir ki gıda güvenliği toplumun sağlığını korumaya yönelik bir halk sağlığı faaliyeti olduğu için kamu tarafından yürütülür ve yürütülme mecburiyeti vardır. AB ği gıda güvenliğini bir halk sağlığı faaliyeti olarak kabul ettiği için uygulamalarını ve direktiflerini incelediğimizde bunu rahatlıkla görebiliriz. Bundan dolayı gıda güvenliğinin sağlanabilmesi amacıyla yapılan tüm kontrol ve denetimler kamu tarafından yürütülmek zorundadır. Şayet yürütülmez ise halk sağlığından bahsetmek mümkün değil. Sağlık durumu bozuk bir ülkenin, varlığını dolayısıyla uygarlığını sürdürmesi düşünülemez (10). Bunun için D.S.Ö ve D.S.Ö Avrupa Bölgesi karar, belge ve yayınlarında yer alan Edinburg Bildirisi nde de belirtildiği üzere herkesin toplumsal ve ekonomik açıdan üretken bir yaşam sürdürebileceği bir sağlık düzeyine ve kazanılabilir en yüksek sağlık standardına erişmesi (18) gerekmektedir. Bir toplumda bunun sağlanması ancak toplumu oluşturan bireylerin gerçek anlamda güvenliği sağlanmış gıdalarla beslenmesiyle mümkündür. Bunu sağlamak, farklı uzmanlık alanlarından oluşan ekip işidir. Böyle bir ekip; Şekil-1 de görüldüğü üzere multidisipliner bir konu olan gıda güvenliğinin sağlanmasında farklı disiplinleri ve farklı meslekleri içinde barındıran interdisipliner çalışmanın yürütüldüğü bir ekiptir. Dünyada bilim ve teknolojinin öncüsü olan çoğu ülke, birbirinden farklı bilim dallarının olgulara yaklaşımında disiplinler arası çalışmaların önemini uzun yıllar önce kavradığı için bu ülkeler araştırma ve hizmet birimlerini

4 buna göre organize etmekte, bu birimlerde Principle U.S. Federal Food Safety Agencies farklı alanlardan uzmanları bir araya getirmektedir (19). Bu nedenle disiplinler arası işbirliğinin en çok fayda sağladığı alanlardan biri de gıda bilimidir. Bundan dolayı sadece tek bir mesleğin komplike bir sorun olan gıda güvenliğinin altından kalkması ve söz sahibi olması veya böyle komplike bir soruna çare bulması asla mümkün değildir. Ekibi oluşturan üyelerin her biri, kendi işlerini uygun şekilde yaptıkları zaman gıda güvenliği hizmetinin bütünü ortaya çıkar. Ekip üyelerinden biri ya da bazıları işlerini düzgün yapmazlarsa, diğerleri düzgün yap- Şekil-1:A.B.D de Gıda Güvenliği Kuruluşları (20) sa bile veya alanlarının dışında görevlendirilerek geçici başarılar elde edilse dahi, bu başarılar sürekli ve kalıcı olmayacağı için başarısızlıkla sonuçlanması kaçınılmazdır. O nedenle, gıda güvenliğinin sağlanmasında görev alan ekibin her üyesinin olması gereken yerde görevlendiril meleri önemlidir. Bunun en güzel örneğini bilim ve teknolojide dünyanın bir numaralı ülkesi olan A.B.D de gıda güvenliğinin sağlanmasında rol oynayan ve görev alan kuruluşların hangileri olduğunu şekil-1 de görüyoruz. Bu kuruluşlardan bazılarının görev ve sorumluluklarına baktığımızda: A.B.D de Tarım Bakanlığının, kırmızı et ve kümes hayvanlarının eyaletler arası ve eyaletler içerisindeki ticaret ile yumurta üretimine ilişkin ülke çapındaki tüm tesislerin denetimine yönelik yetkileri bulunmaktadır. Bu yetkinin nasıl kullanılacağı, Eyalet Et Denetimi Yönetmeliği ( The Federal Meat Inspection Act ), Kümes Hayvanı Ürünleri Denetimi Yönetmeliği ( The Poultry Products Inspection Act ) ve Yumurta Ürünleri Denetimi Yönetmeliği ( The Egg Products Inspection Act ) ile belirlenmiştir. Bunlar dışında A.B.D ye ithal edilen et, sebze ve meyvelerin karantinaları ile ilgili görevleri de bulunmaktadır. Denetimler, A.B.D de Tarım Bakanlığına bağlı Gıda Güvenliği ve Denetim Servisi olan FSIS ( The Food Safety and Inspection Service ) tarafından yürütülürken, uluslararası karantina hayvan ve bitki sağlığı denetimi de yine ayni bakanlığa bağlı APHIS [ The Animal and Plant Health Inspection Service ( Hayvan ve Bitki Sağlığı Denetim Servisi ) ] adlı kuruluş tarafından yürütülmektedir. FSIS, kırmızı et ve kanatlı et mezbahanelerinde ve yumurta üretim entegre tesislerinde sürekli olarak denetimlerini sürdürmektedir. FDA ( Food and Drug Administration ), eyalet bazında sağlık departmanına ait halk sağlığı servisinin bir ünitesidir. FDA nın bünyesinde Gıda Güvenliği ve Tüketime Sunulan Gıdalar [ CFSAN ( The Center for Food Safety and Applied Nutrition ) adı altında bir merkez bulunmaktadır. Söz konusu merkez gıdaların güvenliğinden uygun şekilde etiketlendirilmelerine kadar farklı aşamalardan sorumludur. FDA özellikle ( gıdaların ithalatını da içeren ) gıdaların eyaletler arası ticaretinde kırmızı et, kanatlı eti ve yumurta ürünleri hariç olmak üzere her türlü gıdanın girişinde sorumludur. FDA bünyesinde 700 civarında müfettiş çalışmaktadır. Bu müfettişler habersiz baskınlar düzenlemek suretiyle gıda örnekleri alarak, topladıkları örnekleri FDA laboratuvarlarına göndermektedirler. Herhangi bir problemle karşılaştıkları takdirde, gıda üretiminin tamamen durdurulması veya söz konusu ürünlerin geri toplatılması gibi mahkeme kararlarının çıkarılmasında etkin rol oynamaktadırlar (21). Bir FDA yetkilisi böyle bir karara vardığın da bir saat içinde yerel mahkemeye müracaat ederek mahkeme kararını çıkarır (22). Peki bizde böyle bir şey mümkün mü?,hayır, böyle bir harekete tevessül ettiğinizde başınıza gelmedik işler kalmadığı gibi böyle bir kararın çıkarılması nasıl mümkün olur, orasını Allah bilir. FDA nın Gıdaların hazırlanması ve dağıtılmasının dışında, eyaletlerdeki ve eyaletler arası yollardaki gıda tüketim merkezlerinin ( lokanta ve fast food türü yerlerin ) düzenlenmesi ile ilgili de bir görevi

5 bulunmaktadır. Diğer taraftan FDA, kendi laboratuvarlarında ki araştırmaları yürütmekle kalmayıp üniversiteler ve diğer organizasyonların araştırmalarını da desteklemektedir. FDA,tüm gıda lara ( tıpkı insanlara verilen sosyal güvenlik numarası gibi ) tek tek kod numarası vermek suretiyle marka gözetmeksizin bu gıdaların toptan, perakende veya da makineler aracılığı ile satışını kontrol altına almaktadır (21). FDA yıl içerisinde baskınlar şeklinde denetimlerini sürdürürken, FSIS tüm yıl boyunca her bir mezbahaneye bir veya daha fazla denetim elemanı göndermek suretiyle sürekli denetim yapmaktadır. FDA ile FSIS arasındaki fark burada ortaya çıkmaktadır. Yine FSIS büyük alışveriş merkezlerinde ve ithal edilen gıdaların ABD ye girme noktalarında denetimlerini sürdürürken APHIS, hayvan ve bitki sağlığı ile ilgili sorumluluklarını yerine getirir. Özellikle hayvan ve bitki kaynaklarının egzotik invazif haşere ve hastalıklardan korunması, moniterizasyon, hayvan ve bitki sağlığı ile ilgili ticaret faaliyetlerinin yürütülmesi, insanların korunması ve hayvanların tedavi edilmesi bu kuruluşun görevleri arasındadır. APHIS denetçileri liman, havaalanı vb. ülkeye giriş noktalarında bitki ve hayvan sağlığını tehdit eden tüm ajanların tespiti ve önlenmesine ilişkin çalışmalarda bulunur. APHIS in misyonu, A.B.D Tarım Bakanlığı nın önemli bir parçası olarak FSIS gibi olmasa da ayni zamanda gıda güvenliğini sağlamaktır (21). CDC [ Centers For Disease Control and Prevention ( Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi ) ] ise bünyesinde beşeri ve veteriner departmanlarının bulunduğu multidisipliner bir sağlık kuruluşu olup FDA gibi, sağlık departmanına ait halk sağlığı servisinin bir parçasıdır. Çalışmalarını eyalet sağlık departmanları ile yakın ilişki içerisin de yürütür ayni zamanda FDA ve FSIS gibi federal organizasyonlar için bir danışmanlık merkezi olarak hizmet eder (21). Ülkemizde böyle bir organizasyondan bahsetmek mümkün mü?,hayır. Bu kuruluş ayni zamanda su kaynaklı ve gıda kaynaklı hastalıkların salgınlarına ilişkin olarak da periyodik yayınlar çıkararak (21) ilgili kuruluşlara bilgi desteği sağlar. Bu kuruluş gıda kaynaklı ve diyarel hastalıkların kontrolü, önlenmesi, salgınların denetlenmesi ve gözetimine odaklanmış olup FDA ve FSIS in topladığı verilerin değerlendirildiği hem yerel hem de evrensel bir halk sağlığı kuruluşudur (21). Şekil-1 de yer alan diğer kuruluşlar bu kuruluşların gıda güvenliği çalışmalarına destek sağlar mahiyettedir. Dolayısıyla hepsi kurulan çok iyi bir organizasyon ve sağlanan ahenk ile bir bütünü oluşturacak şekilde çalışarak gıda güvenliğinin sağlanmasına hizmet eder. Ülkemizde böyle bir organizasyondan ve ahenkten bahsedebilirmiyiz?, hayır. Çünkü ülkemizde herkes karşısındakini nasıl ekarte ederim, kendimi nasıl ön plana çıkarırım ve nasıl padişah olurum hesabı içindedir. Gıda alanında çalışan mesleklere baktığımızda, genelde daha fakültelerinde eğitilirken disiplinler arası iletişim kurma becerisinden ve iş birliği yapmaktan uzak eğitildikleri için göreve geldiklerinde kendilerine verilen işi nasıl düzgün yaparımdan ziyade karşısındakine nasıl çelme takarak ön plana çıkarım ve söz sahibi olurum hesabını yapan bir zihniyete sahip oldukları için sürekli bir sürtüşme halinde çalışmaktadır. Bu meslekler mensuplarını yetiştiren akademisyenlere baktığımızda, büyük bir çoğunluğuda ayni zihniyete sahip olduğu için bilim insanlığından uzak bir yapıya sahip tablo söz konusudur. Dolayısıyla multidisipliner bir konu olan gıda güvenliği hizmetleri interdisipliner anlayışından uzak yürütülmektedir. Gıda güvenliği dendiğinde hemen aklımıza sağlık gelir. Sağlığın söz konusu olduğu yerde daima başta hekim olmak üzere bir çok sağlık personeli de vardır ve hiçbir şekilde yok sayamayız. Sağlık personelinin olmadığı bir yerde tüketilen bir gıdanın insan sağlığına olan olumlu ve olumsuz etkilerinden bahsetmek, ahkâm kesmek halk sağlığına ve bilim etiğine aykırıdır. Çünkü bir hekim; insan tarafından tüketilen gıdanın insan üzerinde ki olumlu veya olumsuz etkilerini kliniğine gelen kişi veya kişilerden aldığı anamnezlere ve semptomlara bağlı olarak yaptırdığı laboratuar analizleri ile kişi veya kişiler üzerinde yapmış olduğu canlı muayene sonucunda elde ettiği bulgulara göre karar verir. Fakat sağlık hizmeti yalnızca hekim veya sağlık sektörü (Sağlık Bakanlığı) tarafından tek başına verilemeyecek kadar geniş boyutludur. Çünkü, ekip işidir, çok boyutludur, yoğundur, karmaşıktır, sürekli olmalıdır ve giderek daha da teknik

6 uzmanlık gerektirmektedir. Sağlık hizmetlerinin sunulmasında sağlık, eğitim, tarım, iç işleri, diyanet işleri, yerel yönetimler, finans kuruluşları, ulaştırma, sanayi gibi sektörlerin eşgüdüm içinde hareket etmeleri kaçınılmazdır (17). Bu nedenledir ki gıda güvenliğinin sağlanması sağlık hizmetlerinin bir parçası olup sadece tarımsal bir faaliyet ve tarım sektöründe çalışanların ilgi alanı, görev ve sorumluluğu olmayıp bu sektörde çalışanlar ile tüm yetkilerin toplandığı Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı tarafından tek başına yürütülemeyecek kadar komplike, karmaşık ve çok boyutlu bir sağlık ve halk sağlığı hizmetidir. Halk Sağlığı uygulamaları insan yaşamını hasta ve sağlıklı dönemler diye ayırmaksızın, bir bütün olarak ele almaktadır. Bu bir anlayışın doğal sonucunun, hasta kişileri iyileştirmekten önce kişileri hastalandırmamak olacağı da ortadadır. Böylece koruyucu hizmetlerin uygulanması hekimlik mesleğinin birinci sırada yer alan görevlerindendir (23). Koruyucu Hekimlik; hastalığı önlemek, bedensel ve ruhsal sağlığı ve etkinliği sürdürmek ve yaşam süresini uzatmak amacıyla uygulanan hekimlik olarak tanımlanabilir. Çoğu kez halk sağlığı ve koruyucu hekimlik eş anlamda kullanılır. D.S.Ö nün tarafından koruyucu hekimlik; bedensel ve ruhsal hastalık ve sakatlıkların oluşumunu ve gelişmesini toplumun organize edilmiş çabalarıyla önlemenin yanı sıra, bireylerin ve bunların ailelerinin sağlığından sorumlu olan iyi bir hekim tarafından bağışıklama, sağlık eğitimi ve benzeri çabalarla bireyin ve bütün olarak toplumun sağlığını daha iyiye götürmek için tüm olanakları kullanarak yapılan hekimlik olarak tarif etmektedir Fakat halk sağlığıyla koruyucu hekimlik arasında ayrım vardır. Ancak bu ayrım amaç ve sonuçta değil sorumluluğun kimde olduğu noktasındadır (10). Çizelge-2 de görülen koruyucu hekimlik hizmetleri günümüzde geniş boyutlara varan bir kapsamı içerir. Hekimlik hizmetlerinin birinci görevi olan koruyucu hekimlik hizmetleri sadece hekimler tarafından yerine getirilmesi olanağı kalmamış, bu hizmetlerin bir ekip tarafından yürütülme zorunluluğunu ortaya çıkmıştır. Bunun Sıra No Çizelge-2: KORUYUCU HEKİMLİK HİZMETLERİ (10,23) Bireye Yönelik Koruyucu Hizmetler Sıra Çevreye Yönelik Koruyucu Hizmetler No Sağlık eğitimi 1- Besin ( Gıda ) hijyeni Beslenme 2- Yeterli ve temiz içme ve kullanma suyu Bağışıklama 3- sağlanması Erken tanı 3- Vektör kontrolu Nüfus planlaması 4- Barınak ( Ev ) hijyeni 5- Atıkların sağlıklı bir biçimde yok edilmesi İnsan dışkı ve idrarının sağlıklı bir biçimde yok 6- edilmesi v.b sonucunda günümüzde Koruyucu Hekimlik Hizmeti zorunlu olarak Sağlık Hizmetleri biçimine dönüşmüş bulunmaktadır. Bu sağlık hizmetlerinin yerine getirilebilmesi için kurulacak sağlık ekibinin bazı üyeleri çözümlenecek soruna göre geçici üyesi iken veteriner hekimlik mesleği sürekli olan üyelerinden birisidir (23). Yıllar önce ünlü, merhum Halk Sağlıkçı Doç. Dr. Nevzat EREN tarafından gündeme getirilen bu anlayış çerçevesinde, 30 Kasım ve 04 Aralık 2007 tarihlerinde Amerikan Veteriner Hekimler Birliği ile Amerikan Tabipler Birliğinin birlikte yaptıkları toplantıda kabul ettikleri ve tüm dünyanın da benimsediği Tek Tıp Tek Sağ lık Konsepti ( One Medicine, One Health ) önergesini tüm dünyaya deklare edilerek bütün yönleriyle hayata geçirilmeğe devam edilmektedir. Bu çerçevede AB liği bile ilaç yönetiminde FDA benzeri bir yapılanmaya giderek ilaç yönetiminin en üst organı olan EMEA ( European Medicines Agency ) yı kurmuş ve faaliyete geçirmiştir. FVE [ Federation of Veterinarians of Europe ( Avrupa Veteriner Federasyonu ) ] başkanıda önergeyi salgın hastalıkların önlenmesinde esas alacakları önemli bir karar olduğunu dile getirmişti.yine EFSA [ The European Food Safety Authority ( Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi ) ] nın FDA ile Gıda Güvenliğine

7 yönelik iş birliği yapacaklarını açıklamıştır ( 24).Bu bağlamda Sağlık Hizmetleri nin bireye yönelik hizmetlerin ikinci önceliğinde yer alan ve insanın sürdürülebilir bir yaşamı için gereksinim duyduğu beslenme ihtiyacını sağlıklı bir şekilde karşılayabilmesi için Çevreye Yönelik Koruyucu Hizmetler in birinci önceliğini oluşturan besin ( Gıda ) hijyeni oluşturması nedeniyle ülkemizin gıda güvenliği sorunu, sadece Veteriner Hekim i, Gıda Mühendisi ni, Ziraat Mühendisi ni, Su Ürünleri Mühendisi ni veya bir Biyoloğu v.s herhangi bir gıda tesisinin başına sorumlu teknik eleman olarak atayarak gıda güvenliğini sağlamasını beklemek kadar basit olmayıp bilakis görev ve sorumlulukları çok iyi belirlenmiş başta insan sağlığı konusunda yetkili hekimlerimiz, özellikle halk sağlığı uzmanlarının ve yukarıda isimlerini zikrettiğim mesleklerinde yer aldığı bir çok meslek mensuplarından oluşan bir sağlık hizmetinin hayata geçirilememesinin sorunudur. AB ği süreci içinde gıda güvenliğine yönelik bugünkü düzenlemelere baktığımızda böyle bir sağlık hizmeti anlayışı olmadığı gibi böyle bir hizmetin yerine getirilmesi için olması gereken sağlık ekibi oluşturulmamıştır. Ülkemizde uygulanmağa çalışılan bugünkü gıda güvenliği politikasına baktığımızda; bugüne kadar kamuoyuna intikal eden ve çeşitli haber kaynaklarında yer alan gıda güvenliğine yönelik haberlerden, gerçek anlamda gıda güvenliğinin sağlanması için gerekli sağlık hizmeti anlayışından uzak ve kuvvetler ayrılığı ilkesiyle bağdaşmayan, kendi aldığı kararları kendisinin denetlediği, kontrol ettiği ve iş birliği anlayışından uzak, kendi sorumluluklarını yerine getirmeyip, kendi bakanlığının sorumluluklarını aşan başka bir bakanlığın görev ve sorumlulukları alanına giren görev ve sorumlulukları öncelikli olarak yerine getirmeğe çalışan bir bakanlık tarafından yürütülmeğe çalışılan, bu nedenle bir sağlık ekibinden oluşmayan ağırlıklı olarak mühendis odaklı, zaman zaman Veteriner Hekim in devreye sokulmağa çalışıldığı, bazı meslek mensuplarının işsizlik sorununun giderilebilmesi için öncelikli olarak devlet bünyesinde istihdam edilmesine yönelik, yine bazı mesleklerin bir hekim gibi gerçek anlamda insan sağlığı konusunda eğitim almamalarına rağmen insan sağlığı konusunda söz sahibi olabilme ve sektör üzerinde erk kullanarak mesleğini ön plana çıkarma esasına dayanan bir politika olduğu kanaatine varmış bulunuyoruz. Gıda güvenliğinin sağlanması sağlık hizmetinin bir parçasıdır.toplumun herhangi bir bireyi tükettiği gıdadan kaynaklanan bir sağlık sorunu yaşadığında, sağlık sınıfından bir meslek grubu olmasına rağmen ne Veteriner Hekim e, ne Gıda Mühendisi ne, ne gıda eğitimi almış Ziraat Mühendisi ne, ne de Beslenme ve Diyetisyen e v.s ye gider, doğruca hastanelerin acil servislerinden birine veya ilgili polikliniğe başvurur. Hekim kendisine ulaşan bu ve benzeri vakalar sonucunda bir insanın tüketmesi gereken gıdaların nasıl bir güvenliğe sahip olması gerektiği konusunda belirleyici ve söz sahibidir. Hekimin bu görev ve sorumluluğunu asla gıda sektöründe çalışan veya üretiminde görev alan hiçbir meslek mensubunun yerine getirmesi mümkün olmayıp hekimin belirlediği özelliklerde gıdanın güvenli bir şekilde üretimini sağlamakla sorumludur. Fakat ülkemizde hekim in dışında gıda konusunda eğitim almış bazı meslek grupları aldıkları genel mikrobiyoloji ile çoğu kez kendini hekimin yerine koyarak, çeşitli kanallardan insan tıbbında direkt insan sağlığını ilgilendiren gıda güvenliği konularında yapılmış çeşitli bilimsel araştırmalar ve klinik çalışmalar sonucunda elde edilen bilgiler sanki kendileri tarafından araştırılmış, tespit edip karar verilmiş gibi alanlarının dışına çıkarak kendilerini hekim yerine, koyarak toplumda gerek meslek, gerek kişi olarak ön plana çıkma uğruna çeşitli yayın organlarında toplumu bilgilendirme adı altında toplumu insan sağlığına yönelik olarak doğru veya yanlış yönlendirecek şekilde açıklamalarda hatta bazı bilimsel toplantılarda kendi alanını bırakıp bir hekim i veya diğer sağlık sınıfında yer alan meslek mensuplarının alanını ilgilendirecek konularda bildiri sunma girişimin- de bulunmalarına şahit oluyoruz. Bu konuda en güzel çarpıcı örnek; geçtiğimiz yıl Ekim 2012 tarihlerin de Hatay da düzenlenen 11.Gıda Kongresi nde yaşanmıştır. Hekim olmayan bazı meslek mensupları tarafından hekimlik mesleğini, insan tıbbının özellikle Klinik Mikrobiyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları anabilim dallarını hata

8 Patoloji yi ve Histoloji yi de yakından ilgilendiren Patojenlerin Barsak Çeperinde Tutunma Mekanizmaları konusunda kongrede bildiri sunmak istediklerini öğreniyoruz. Kongrede görevli hakem heyeti yerinde bir karar alarak bu talebi bilim etiğine uygun bulmayarak bildiriyi ret etmiştir (25). Bu bilgi bir yayın organına intikal etmiş yaşanmış olaylardan sadece birisi olup benzer çok sayıda örneklerini bulmak mümkün. Peki bu şekilde ülkemizde gıda güvenliğini sağlamamız mümkün mü?, asla mümkün olamaz. Her meslek aldığı eğitim gereği kendi alanı içinde hareket ederek hizmetin bütününü oluşturacak şekilde çalışmalarını yürütmeli, kendi alanının dışına çıkmadan gıda güvenliğinin sağlanmasına hizmet ederek katkıda bulunmalıdır.şekil-1,çok başlılık maskesi arkasına saklanmadan, mesleklerin yanında kuruluşlarında kendi faaliyet alanları içinde kalarak gıda güvenliğine yönelik kendilerine verilen görevi gerektiği şekilde yapmaları halinde gıda güvenliğinin sağlanmasında nasıl rol aldıklarına güzel bir örnek. Gıda güvenliği,sağlık personelini; tüketilen gıdanın insan vücudunun gelişmesi ve işlevini sürdürebilmesi açısından gerekli besin maddelerini sağlayıp sağlamaması, diğeri ise, tüketilen gıdanın hastalığa neden olmayacak şekilde, temiz, herkes tarafından beğenile tüketilen, standartlara uygun ve besleyici değeri yüksek olup olmadığı yakından ilgilendirmektedir (15). Dünyada sanayileşme ile birlikte sanayileşmiş, kentsel toplulukların ortaya çıkması ile birlikte gıdaların çeşitli işleme tesislerinde işlenmesiyle dünya ticaretinin küreselleşmesi sonucunda ortaya çıkan sağlık sorunları gıda güvenliğini gündeme getirmiştir. Gıda güvenliği açısından olmazsa olmazlardan olan gıda hijyeni, teknolojisi ve kontrolu çizelge-1 dikkatlice incelendiğinde birçok mesleğin içinde yer aldığı, çok geniş bir halk sağlığı faaliyet alanını kapsadığı görülecektir. Bu çeşitlilik zaman içinde dünyada sanayileşme ile birlikte sanayileşmiş, kentsel toplulukların ortaya çıkması ile birlikte gıdaların temini işlenmiş olarak sağlanmağa başlaması ve dünyada gıda ticaretinin küreselleşmesiyle birlikte ortaya çıkmış bulunmaktadır (9,26). Dünya üzerine baktığımızda, dünyanın çeşitli ülkelerinden, dünyanın diğer ülkelerine gıda ihracatı yapılmakta, bu ihracata bağlı olarak ithalat yapan ülkelerde zaman zaman sağlık sorunları yaşanmaktadır. Dünyanın süper gücü olarak nitelendirilen A.B.D de, her yıl altı Amerikalıdan birinin gıda güvenliğine bağlı sağlık sorunu yaşadığı, bunlardan nin hastaneye yattığı, bu hastaneye yatanlardan üçbin inin hayatını kaybettiği A.B.D de tüketilen gıdanın % 15 i ithaldir. Amerikan hükümeti gıda güvenliğine bağlı yaşanan sağlık sorunlarının önüne geçebilmek veya yaşanan sorunları bir nebze olsun azaltabilmek için mevcut gıda güvenliği politikalarını geliştirmek ve proaktif rol almak üzere çalışmalara başlamıştır. Bu çerçevede gıda ithalatı yapan firmalar ithal ettikleri gıdaların yurt içinde üretilen gıdalar kadar güvenli olduklarını taahhüt etme ve belgeleme mecburiyeti getirmiş bulunmaktadır (27). A.B.D de gıda güvenliğinde yaşanan bu gelişmelerin ortaya çıkardığı gerçek; artık gıda güvenliğinde ulusal düzeyde alınacak ve uygulamaya konulacak tedbirlerin ayni zamanda küresel anlamda dünyayı veya dünyanın diğer herhangi bir ülkesini nasıl etkilediğini, bu nedenle uluslar arası kurallara uyma mecburiyetini ortaya koymaktadır. Yine benzer şekilde dünyanın çeşitli ülkelerinden tatillerini geçirmek üzere ülkemize gelen veya başka bir ülkeye seyahat eden yabancı ülkelerin vatandaşlarının sağlığını koruma sorumluluğu ülkemize veya gittikleri ülkenin/ülkelerin sorumluluğu olduğu için gıda güvenliğinin sağlanmasında artık kapalı ekonomi mantığı ile hareket ederek dar kalıplar içinde ele alıp uluslar arası evrensel bilimsel kurallar ve antlaşmalar görmemezlikten gelinemez, bilakis uluslar arası evrensel bilimsel kurallara uymayı ve uluslararası antlaşmalara bağlı kalmayı mecbur kılmaktadır. Dolayısıyla kimsenin benim gıda güvenliğine yönelik aldığım kararlar benim ülkemi ilgilendirir, başka kimseyi ilgilendirmez, bu nedenle uluslar arası kurallara uyma mecburiyetim yok, canım isterse uyarım, canım istemez ise uymam deme lüksü bulunmamaktadır. Gıda güvenliği tüm dünyanın sağlığını yakından ilgilendirdiği için Birleşmiş Milletlere bağlı FAO tarafından oluşturulan 1961 yılının Kasım ayında kurulan ve 1963 yılında çalışmalara başlayan Codex Alimentarius Comission [C.A.C ( Gıda Kodeksi Komisyonu )] na, gıdanın insan sağlığına olan etkisi bilindiğinden 1962 yılının Haziran ayında DSÖ de dahil edilmiştir.

9 Ülkemizin de üye olduğu bu komisyonun 2012 yılı itibariyle 186 üyesi mevcut olup bunun 185 ni üye ülke, 1 ni AB topluluğu oluşturmaktadır. Bunların dışında 215 gözlemci, 49 IGOs, 150 NGOs ve 16 UN kuruluş temsilcisi mevcuttur (1,28,29). Bunun dışında ülkeler arasında gıda güvenliğinin sağlanabilmesi amacıyla ülkeler arasında yapılan gıda ticaretinde uyulması gereken kuralları belirleyen antlaşmalar mevcut olup bu antlaşmaya taraf olan ülkeler antlaşma hükümlerine uymak mecburiyetindedir.görüldüğü üzere gıda güvenliğinin sağlanabilmesi amacıyla C.A.C de dahi multidisipliner veya multisektörel bir çalışma tercih edilmekte olup sağlığı temsilen D.S.Ö görev almaktadır. Çünkü çizelge-2 de görüldüğü üzere gıda güvenliğinin çok farklı boyutları olduğu için bırakalım tek bir mesleği, tek bir bakanlığın ve teşkilatının tek başına gıda güvenliğini sağlaması mümkün olmadığı için şekil-1 de görüldüğü üzere çok sayıda kuruluşu içine alacak şekilde interdisipliner bir yapı söz konusu olup onsekiz farklı kuruluş kendi aralarında görev paylaşımı yaparak gıda güvenliğini sağlamaktadır. Bu yapılanmadan ve çalışmadan dolayı kimse çok başlılıktan şikayetçi olmayıp önemli olan hizmetin verilmesidir. Bu yapıda herkes ne yapacağını bilmektedir. İşin sağlık boyutu tüm kuruluşlarla iletişim halinde olan FDA ( The Food and Drug Administration ) tarafından yürütülmektedir. Tüm kuruluşlar FDA tarafından alınan kararlara uymaktadır. Bizde ise ekip halinde çalışma kültüründen uzak olmamız nedeniyle çok başlılık mazereti arkasına sığınarak sözde yetkinin bir merkezde toplanması adı altında bir banklıkta toplanarak yetkisi olmayan, bilgisi yetersiz kişi ve kuruluşların, alanlarının dışında görevlendirilip yetkilendirildiği için gıda güvenliğinde sorunlar yaşamaktayız. Çizelge-2: Gıda Güvenliğinin Boyutları (30) Sosyal Refah Gelir düzeyi İstihdam Gelir düzeyi Sosyal ve politik düzeyi Bireyin yarar lanması Gıda. Kull. Beslenme Sosyal ola. Gıda Güv. Gıdanın Güvenirliliği Gıda. Bul. Üretim Dağıtım Takas Gıda. Eriş. Mali Kay. Düşen Pay Tercih Çevre Koruma /Kaynakların Korunması Ekosistem kaynaklarının akışkanlığı Ekosistem kuruluşları Doğal kaynak ların arttırılması Ülkemizde, mevcut haliyle, gerçek anlamda, tek başına Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının Gıda Güvenliğini sağlaması çok zor. Bazı kişi ve meslekleri memnun eden yasalar çıkarmakla, bakanlığın ismine Gıda kelimesi ilave etmekle ve mevcut genel müdürlüğün ismini değiştirerek başında Gıda kelimesi bulunan bir genel müdürlük haline getirmekle,vet. Hekim, Zir. Müh., Gıda Müh. Vs. personeli bakanlık bünyesinde çalıştırmakla veya özel kuruluşlarda görevlendirmekle ne yazık ki gıda güvenliği sağlanmıyor. Sorun sistem ve irade sorunu olup her şeyin çok iyi organize edilerek sistem içinde yer alacak aktörlerin olması gereken yerlerde olmalarını ve uyum içinde çalışmalarını sağlamakla mümkündür.ülkemizde yaşanan Gıda Güvenliği Sorun larının nedenlerinin ve çözümlerinin neler olabileceğine kısaca bakacak olursak: Mevcut ekonominin % 50 ye yakını mali yönden kayıt dışı çalışmaktadır. Bunun dışında Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının verilerine göre yaklaşık gıda üretim

10 sanayi tesisi olmasına rağmen bunların sadece si (gıda siciline kayıtlı ) kayıt altındadır (31,32). Dolayısıyla iki taraflı kayıt dışılık söz konusudur. Kayıt dışılığa bağlı dolaylı vergi oranlarındaki artışın güvenli gıda üretiminde maliyete yansıması, yüksek maliyetin tüketime olumsuz etkisi. Ülkemizde adil ve bağımsız bir yargı sisteminin olmaması nedeniyle kanun hakimiyeti kurulamamakta, çıkarılan yasalar bir anlam ifade etmemektedir.aihm nin 2012 bilançosuna baktığımızda görüşülen ve karara bağlanan 123 davadan 117 si adil yargılama ve hak ihlallerini içeriyor. AİHM sözleşmesi hükümlerini ihlal etmesi nedeniyle Türkiye üye ülkeler içinde baştan ikinci sırada yer alıyor (33). Yine yapılan son anket çalışmaları sonucunda halkın % 53 ü yürütmenin yargıya müdahale ettiğini dile getirmektedir (34). Gıda ile ilgili ihtisas mahkemeleri hayata geçirilmeli, bu mahkemelerde görev alacak hakimler gıda, beslenme ve gıda güvenliği konusunda özel olarak eğitilmelidir. Gelir dağılımının adil olmaması, halkın büyük bir kısmının gittikçe fakirleşmesi, bunun sonucunda borçlanması.gelir dağılımının adil olmaması nedeniyle geçimini sağlayabilmek için üç emekliden birinin çalışmak zorunda kalması (35), insanlarımızın düşük maaş ile çalışmağa mecbur bırakılması nedeniyle geçimini sürdürecek kadar gelire sahip olmamalarına bağlı daha ucuz, güvenli olmayan gıdalara yönelmesi, kayıt dışı ekonomi ye bağlı olarak güvenli olmayan gıda üretimini tetiklemesi. Tarım politikalarında ki yetersizlikler. Devlet tarafından tarıma destek için bütçeden artan oranlarda pay ayrılmasına rağmen desteklemeler çiftçiye, hayvan yetiştiricisine ulaşmadan büyük bir kısmı adeta buharlaşıyor. Destekleme politikaları kevgirden farksız. Doğu ve Güneydoğu bölgemizde yaşanan terörün neden olduğu gıda güvenliği sorunları, örneğin: terör örgütü tarafından hayvan kaçakçılığının organize edilmesi, kontrolsuz hayvan girişi, bu hayvanların kişisel ihtiyaç gibi gösterilip el altından kesilip tüketim noktalarına servis edilmesi v.s Türkiye sınırları çevresinde, özellikle güneydoğu bölgemizde ve orta doğuda yaşanan siyasal çalkantılar sonucunda bölgede yaşanan mülteci akını ve kargaşa sınırlarımızda ve bölgede güvenlik zafiyeti oluşturduğundan gıda güvenliği sorununa neden olacak gelişmelerin yaşanması. Örneğin; basında yer alan kaçak zeytinyağı ve hayvan girişleri gibi. AB ği mevzuatlarının bire bir tercüme edilerek, ülke şartlarını dikkate almadan yönetme lik haline getirilip uygulamaya konulması büyük bir sorun oluşturmaktadır. Gıda güvenliğinin vazgeçilmez unsurlarından olan bütüncül hayvan sağlığı hizmetlerini yönetecek bir Veteriner İşleri Genel Müdürlüğü nün ve bağlı bir taşra teşkilatının, yine benzer şekilde bütüncül bitki sağlığı hizmetlerini yönetecek bir Ziraat İşleri Genel Müdürlüğünün ve bağlı taşra teşkilatının olmaması büyük bir sorun. Bu genel müdürlüklerin görevini şu anda ki Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğünün yapması çok zor. Çünkü bu yapı ile birincil üretim noktalarındaki üretimlerin kontrol ve denetimlerinin yapılmasında büyük bir engel oluşturmaktadır. AB üyesi 25 ülke arasında yapılan bir istatistiğe göre bu yetkinin kullanımında; kamu tek başına % 56, kamu ile yerel yönetim birlikte % 96, yerel yönetim tek başına % 4 olarak yer alıyor. Denetimlerden sorumlu birim dikkate alınarak yapılan değerlendirmede ise gıda otoritesi % 63, bakanlıklar % 26, bakanlık ve gıda otoritesi birlikte % 10 olarak yer alıyor (36). Bu dağılımı ülkemizde görmek mümkün değil, bütün her şey Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının yetkisine verilmiş.belediyelerin gıda güvenliğinin sağlanmasın da ki rolü yadsınamaz, bu nedenle sisteme dahil edilmelidir. Yapılan denetim ve kontrollerin bazı işletmeler üzerinde caydırıcı etkisi olsa da genelde periyodik ve belli sıklıkta, işletmeleri yönlendirecek şekilde yapılmadığı görülmektedir. Bunun en büyük nedeninin kentlerin nüfusuna oranla tüketime sunulan gıdaların periyodik ve belli sıklıkta gecikmeden zamanında analizleri yapacak laboratuar sayısı buluna-

11 mamaktadır.örneğin: Ankara ile eş değer nüfusa sahip İrlanda da ulusal düzeyde kontrol ve denetimlerde alınan numunelerin analizlerini yapan 21 dolayında laboratuar sayısı olmasına rağmen (37) Ankara da devlete ait bu görevi yürüten bir adet laboratuvar bulunmaktadır. Türkiye geneline baktığımızda; Gıda,Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının 40 İl Kontrol ( bugünkü ismi ile Gıda Kontrol ) Laboratuvarı, ayrıca bunların dışında 49 adet, faaliyet izni almış özel gıda kontrol laboratuvarı kontrol hizmetlerine destek vermektedir (36). Yetersiz laboratuar sayısına rağmen bazı Gıda Kontrol Laboratuvarlarının ARGE çalışmaları için izin alarak görev alması (38), Laboratuar sayısında ki yetersizlik bağlantılı olarak kontrol ve denetimlerinde alınan numunelerle ilgili yapılan analiz sayısınada yansımaktadır. Bugün AB nin gıda ve tarım sektörünün % 77 ni temsil eden 11 ülkenin sadece 2011 yılı gıda mikrobiyolojisi analiz sayısı 275 milyon, bu sayı A.B.D de 2010 yılında 213 milyon olarak belirtilmektedir (39). AB ülkelerinde gıda güvenliği risklerine karşı önlemlerin hızlı alınabilmesi için birlik ülkelerinin gıda kontrol otoriteleri arasında bilgi paylaşımı sağlayan hızlı alarm sistemi RASFF [ Rapid Alert System for Food and Feed ( Yem ve Gıda Hızlı Uyarı Siste mi )] raporlarına göre her yıl gerçekleştirilen uyarı bildirimlerinin yaklaşık % 25 ini patojenik mikroorganizmaların oluşturduğu bildirilmektedir (39). Ülkemizde böyle bir raporlama sisteminden bahsetmek çok zor. Bugün Lokanta, restoran v.s gibi yerlerin büyük bir kısmının gerçek anlamda belli standartlara uygun faaliyette bulunduklarından, bu yerlerin denetlendiğinden ve bu yerlerin gıda hijyeninden bahsetmek mümkün değil. En büyük sorun, bu iş yerlerinin çok büyük bölümünde hala hijyen yönünden ciddi sorunların yaşanmağa devam etmesi, personelin gıda hijyeni açısından eğitimsiz olması yine henüz birincil üretim noktaların dan bu iş yerlerine gelen bitkisel ve hayvansal gıdaların kayıt dışı olarak gelmeğe devam etmesi nedeniyle gerçek anlamda, istenilen şekilde gıda güvenliğinin sağlanamamış olmasıdır. FDA benzeri bir yapı oluşturularak bu işletmeler denetlenmelidir. Ülkemizde küçük ölçekli işletme sayısının fazlalığı dikkate alındığında, AB standartlarında üretim yapabileceklerin sayısı çok az. Bu işletmelerin AB standartlarına getirilmesi için çaba gösterilmesi gerekmektedir. Bu konuda Gıda,Tarım ve Hayvancılık Bakanlığına büyük görevler düşmesine rağmen yeteri kadar ilgilenmemektedir. Dünyadaki en yüksek gıda kalitesi ve güvenliği standartlarına sahip olan AB gibi bir gıda güvenliği sistemi inşa etmek istiyorsak gıda zincirinin tüm kademelerini içinde barındıran bütüncül bir yaklaşımın hakim olduğu yapılanmayı gerçekleştirmemiz gerekir. Mevcut yapı böyle bir yapılanmayı içermediği için kargaşa, telaş ve hizmetin tam yapılamaması hakim. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı yukarıda örneğini verdiğim tıpkı Amerikan Tarım Bakanlığı FSIS ve APHIS in yürüttüğü görevleri yapmalı ve bu asli görevlerine dönmelidir. Hiçbir şekilde FDA nın yürüttüğü benzer görevleri üstlenmemelidir. Sonuç olarak; bugün gelinen noktada,ülkemizde AB standartlarında üretimin ve tüketimin gerçekleştirilebilmesi için, mevzuat yenilenmiş,yeni uygulamalar devreye sokulmakta, gıda güvenliği alanında önemli ilerlemeler kaydedildiği belirtilse de yapılanların yeterli olduğunu söylemek çok zor.ab nezdinde istenen seviyeye ulaşmak için, sadece Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığında yetkinin toplanması mümkün olmayıp, yetkinin şekil-1 dekine benzer ve şekil- 1 ile ilgili yaptığım açıklamalarda ki görev dağılımına benzer tarzda çeşitli düzeyde kamu kuruluşlarının gıda zincirinin tüm kademelerinde görev alacak şekilde organize edilerek tüm unsurların birlikte ortak ve eş güdüm halinde çalışacak şekilde bir yapının hayata geçirilmesi ile mümkün olacaktır. Aksi taktirde mevcut şu anda ki yapı ile ülkemizde gerçek anlamda gıda güvenliğinin sağlanması veya bahsetmek mümkün görünmemektedir. Kaynaklar: 1. YÜCECAN, S., BAYKAN, S. (1981) Besin Kimyası, Besin Kontrol ve Analizleri.-İSTANBUL

12 2. BALTAŞ, Z. ( 2008 ) Yaşam Biçimi ve Bulaşıcı Olmayan Kronik Hastalıklar. ( Halk Sağlığı Ders Kitabı. İ. Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi 40.Yılda 40 Kitap Serisi İSTANBUL ) 3. DOĞAN, Ö. (2008) Veteriner Hekimliği Tarihinde Hijyen ve Proflaksi Nisan 2008 II.Ulusal Veteriner Hekimliği Tarihi ve Mesleki Etik Sempozyumu KONYA. 4. TÜRKER, S. (1997) Hayvansal Gıdalarda Kalite Kontrolü.-ANKARA 5. ÖZGÜR, T. (1969) Okul Çocuklarında Avitaminozlar ve Önlenme Çareleri Aralık 1967 Besin Simpozyumu ( Türkiye de Beslenme İle İlgili Bazı Problemler.-ANKARA 6. TÜRKER, S. (1988) Gıda Sözlüğü.- ANKARA 7. TOLGAY, Z. (1964) Muhtasar Gıda Kontrolu ve Analizleri ANKARA 8. KÖKSAL, O. (1997) Toplum Beslenmesi. ( Halk Sağlığı Temel Bilgileri-BERTAN,M. ve GÜLER, Ç.ANKARA ) 9. BAYSAL, A. (1977) Beslenme,II.Baskı.-ANKARA 10. DİRİCAN, R. (1990) Toplum Hekimliği ( Halk Sağlığı ) Dersleri.- ANKARA 11. SERPEN,A.(2008) Gıda Kaynaklı Hastalıklar, Gıda Güvenliği ve Halk Sağlığı. Hayvancılıkta Performans Dergisi, Haziran 2008 (06/2008),Sayı:116 - İSTANBUL 12. BALTAŞ, Z. (2008 ) Küresel Sağlık Sorunları. ( Halk Sağlığı Ders Kitabı. İ. Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi 40.Yılda 40 Kitap Serisi İSTANBUL ) 13. FİLİZ, T. (2010) Sağlıklı Beslenmek, bilinçli beslenmektir. Doktorunuz Diyor ki. 27 Aralık 2010 Tarihli HABERTÜRK Gazetesi İSTANBUL 14. DİZDAR,Y.(2012) Şimdi Söz Sizde,SkyTürk TV. 15. KING, L. (2004) May you live in interesting times -AAVMC Corporate Veterinary Me dicine Meeting, June 22, 2004, Atlanta, Georgia USA 16. KÖKSAL, S. (2008) Epidemiyoloji Tanım, Amaç, Kullanım Alanı. ( Halk Sağlığı Ders Kitabı. İ. Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi 40.Yılda 40 Kitap Serisi İSTANBUL ) 17. ÖZTEK, Z. Halk Sağlığı Kavramı. 18. ÖZGÜR, S. (2004) Halk Sağlığı Bilimlerinin Doğuşu ve Gelişmesi. 19. ÖZGÜN,E.(2007) Disiplinler arası iş birliği 20. HICKS, J, M. (2007) The One Medicine Concept: Historical Perspective of Veterinary Medicine and Public Health.Future Directions for Schools of Public Health and Colleges of Veterinary Medicine,The AAVMC/AS PH Joint Symposium,April 22-24,2007, Atlanta, GA.U.S.A 21. TEMİZYÜREK.A.(2007) Zoonozlar ve Halk Sağlığı.İZMİR Veteriner Hekimler Odası Veteriner Halk Sağlığı Çalışma Grubu-U.S.A 22. SERPEN, A. ( ) A.B.D Seyahati notları ve izlenimleri. 23. EREN,N.(1981) Halk Sağlığı ve Beslenmede Veteriner Hekimliğin Önemi. Veteriner Hekimler Derneği Dergisi, Cilt:51, Sayı:3-4, Yıl: 1981 ANKARA 24. SERPEN, A. Zoonotik Hastalıklar Mücadele ve Gıda güvenliği. KentselSağlık Çevre Dostu Sağlıklı Yaşam Dergisi, Yıl:03, Sayı: 25 Şubat MANİSA 25. HALKMAN,K. (2012) Gıda Mikrobiyolojisi nerede başlar nerede biter?. LabMedya, Laboratuar Sağlık Gazetesi, Eylül Ekim 2012, Yıl:3, Sayı:13 ANKARA 26. KING, L. (2007) The Global Animal Health Initiative: The Way Forward Veterinary and Public Health Collaboration. October, 10, 2007 The World Bank, Washington DC,-U.S.A 27. Helio Infectious Disease, (2013) - Infectious Disease News: FDA Proposes two new food safety rules, January,4,2013 U.S.a 28. Codex Members and Observers (2013), 29. Codex_Alimentarius (2013), 30. SPASOM, Y.(2008) Impact of Global Worming on Food 31. AB Gıda Güvenliği Anlayışı ve Türkiyede Gıda Güvenliği (2009). İstanbul Sanayi Odası. 32. DOĞAN, Ç.(2011) AB Gıda Güvenliği Politikası ve Türkiye nin Uyum Süreci,İzmir Ticaret Odası. 33. AİHM nin 2012 Yılı Bilançosu. NTV, Tarihli ve saat 16:38 de yer alan haber yayını 34. Çoğunluk yargıya baskının ve yolsuzluğun arttığını düşünüyor. 26 Ocak 2013 ve sayılı Cumhuriyet Gazetesi. 35. Emekli Nasıl Kurtulur. 16 Ocak 2013 Tarihli Akşam Gazetesi. 36. KAYA, S.(2011) AB de Gıda Güvenliği Örgütlenmesi ve Türkiye de ki mevcut durum. Ekonomik Forum, Temmuz BURAK, M.(2013) Tarımsal Araştırmalar ve Milli Ekonomiye Katkısı. EİB, İZMİR 38. TAIEX, Gıda Kayn.Salg. İzlen. ve Rapor.sı Çalıştayı notları, Şubat 2012 ANKARA 39. TORLAK,E. (2012) Gıda Mikrobiyolojisinin Geleceği. LabMedya, Laboratuar Sağlık Gazetesi, Eylül Ekim 2012, Yıl:3, Sayı:13 ANKARA

TEK SAĞLIK TÜRK VETERİNER HEKİMLERİ BİRLİĞİ. Prof.Dr. Ender YARSAN. Halk Sağlığı Uygulamalarında Veteriner Hekimliği Hizmetlerinin Rolü Sempozyum

TEK SAĞLIK TÜRK VETERİNER HEKİMLERİ BİRLİĞİ. Prof.Dr. Ender YARSAN. Halk Sağlığı Uygulamalarında Veteriner Hekimliği Hizmetlerinin Rolü Sempozyum TEK SAĞLIK TÜRK VETERİNER HEKİMLERİ BİRLİĞİ Halk Sağlığı Uygulamalarında Veteriner Hekimliği Hizmetlerinin Rolü Sempozyum Prof.Dr. Ender YARSAN Türk Veteriner Hekimleri Birliği Merkez Konseyi II. Başkanı

Detaylı

Sami EROL Gıda Mühendisi Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü Gıda Kontrol ve Laboratuvarlar Dairesi

Sami EROL Gıda Mühendisi Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü Gıda Kontrol ve Laboratuvarlar Dairesi Sami EROL Gıda Mühendisi Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü Gıda Kontrol ve Laboratuvarlar Dairesi 1 24 Aralık 2012-22 Mart 2013 Maryland Üniversitesi Amerika Birleşik Devletleri 2 3 Maryland Üniversitesi

Detaylı

BVKAE www.bornovavet.gov.tr

BVKAE www.bornovavet.gov.tr Türkiye Veteriner İlaçları Pazarı Sorunlar ve Çözüm Önerileri Uluslararası Süt Sığırcılığı ve Süt Ürünleri Çalıştayı ve Sergisi 28-29 Nisan, 2008 - Konya İsmail Özdemir VİSAD - Veteriner Sağlık Ürünleri

Detaylı

DENEY HAYVANLARI LABORATUVARLARINDA VETERİNER HEKİMİN ROLÜ. *Gülhane Askeri Tıp Akademisi Araştırma ve Geliştirme Merkezi Deney Hayvanları Kısmı

DENEY HAYVANLARI LABORATUVARLARINDA VETERİNER HEKİMİN ROLÜ. *Gülhane Askeri Tıp Akademisi Araştırma ve Geliştirme Merkezi Deney Hayvanları Kısmı DENEY HAYVANLARI LABORATUVARLARINDA VETERİNER HEKİMİN ROLÜ Uzm. Vet. Hekim Tayfun İDE* Uzm. Vet. Hekim A.Sarper BOZKURT* *Gülhane Askeri Tıp Akademisi Araştırma ve Geliştirme Merkezi Deney Hayvanları Kısmı

Detaylı

SAĞLIK BAKANLIĞININ MESLEK HASTALIKLARI İLE İLGİLİ ÇALIŞMALARI

SAĞLIK BAKANLIĞININ MESLEK HASTALIKLARI İLE İLGİLİ ÇALIŞMALARI SAĞLIK BAKANLIĞININ MESLEK HASTALIKLARI İLE İLGİLİ ÇALIŞMALARI Dr. Ebru AYDIN Çalışan Sağlığı ve Güvenliği Daire Başkanı Uzm.Dr. Sühendan ADIGÜZEL Birim Sorumlusu 1 BAKANLIĞIMIZDA, ÇALIŞAN SAĞLIĞI İLE

Detaylı

Türkiye de Sağlık Örgütlenmesi

Türkiye de Sağlık Örgütlenmesi Türkiye de Sağlık Örgütlenmesi (224 Sayılı Yasa ) Doç.Dr.Melikşah ERTEM İdeal Bir Örgütün İlkeleri Eşitlik Sürekli hizmet Entegre hizmet Katılımcı hizmet Öncelikli hizmet Ekip hizmeti Kademeli hizmet İdeal

Detaylı

Sağlık Nedir? Sağlık Tanımı Sağlık Hizmetleri Türk Sağlık Sistemi. Sağlık tipleri. Sağlık Nedir? Tıbbi Model. Sağlık Modelleri 19/11/2015

Sağlık Nedir? Sağlık Tanımı Sağlık Hizmetleri Türk Sağlık Sistemi. Sağlık tipleri. Sağlık Nedir? Tıbbi Model. Sağlık Modelleri 19/11/2015 Sağlık Tanımı Türk Sağlık Sistemi Yük.Hem.Müge Bulakbaşı Sağlık Nedir? Sağlık negatif yönden hastalığın yokluğu şeklinde tanımlanmaktadır. Pozitif yönden sağlık; bireylerin hayata katılabilme yetenekleri,

Detaylı

MEVZUATLAR KANUNLAR. TEBLİĞ, TALİMAT ve KARARLAR YÖNETMELİKLER KANUNLAR. Zirai Mücadele ve Zirai Karantina Kanunu

MEVZUATLAR KANUNLAR. TEBLİĞ, TALİMAT ve KARARLAR YÖNETMELİKLER KANUNLAR. Zirai Mücadele ve Zirai Karantina Kanunu T.C. ANTALYA VALİLİĞİ Tarım İl Müdürlüğü MEVZUATLAR KANUNLAR 6968 Sayılı Zirai Mücadele ve Zirai Karantina Kanunu. 5179 Sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin

Detaylı

ANTALYA ESNAF VE SANATKARLAR ODALARı BiRLiCii THE ANTALYA UNION OF TRADESMEN AND (RAFTSMEN www.aesob.org.tr

ANTALYA ESNAF VE SANATKARLAR ODALARı BiRLiCii THE ANTALYA UNION OF TRADESMEN AND (RAFTSMEN www.aesob.org.tr ANTALYA ESNAF VE SANATKARLAR ODALARı BiRLiCii THE ANTALYA UNION OF TRADESMEN AND (RAFTSMEN www.aesob.org.tr SAYı : 2012-MlOl-21-145 TARİH: 13/02/2012 KONU : Gıda leri Hk. ODALARA 2012/21 SA YILI GENELGE

Detaylı

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ HİZMET İÇİ EĞİTİM SUNUMU 02 MAYIS 2014

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ HİZMET İÇİ EĞİTİM SUNUMU 02 MAYIS 2014 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ HİZMET İÇİ EĞİTİM SUNUMU 02 MAYIS 2014 İÇ KONTROL SİSTEMİ VE KAMU İÇ KONTROL STANDARTLARI DERLEYEN CUMALİ ÇANAKÇI Şube Müdürü SUNUM PLANI İç Kontrol

Detaylı

ORGANİK MANDA YETİŞTİRİCİLİĞİ. Vet. Hek. Ümit Özçınar

ORGANİK MANDA YETİŞTİRİCİLİĞİ. Vet. Hek. Ümit Özçınar ORGANİK MANDA YETİŞTİRİCİLİĞİ Vet. Hek. Ümit Özçınar ORGANİK TARIM VE HAYVANCILIK NEDİR? Organik tarımın temel stratejisi, kendine yeterli bir ekosistem oluşturarak, bu ekosistemdeki canlıların optimum

Detaylı

SAĞLIK BAKANLIĞI BAKIŞ AÇISI İLE «TEK SAĞLIK» UYGULAMALARI

SAĞLIK BAKANLIĞI BAKIŞ AÇISI İLE «TEK SAĞLIK» UYGULAMALARI SAĞLIK BAKANLIĞI BAKIŞ AÇISI İLE «TEK SAĞLIK» UYGULAMALARI Dr. Ebru AYDIN Zoonotik ve Vektörel Hastalıklar Daire Başkanı Halk Sağlığı Uygulamalarında Veterinerlik Hizmetlerinin Rolü Sempozyumu Ankara,

Detaylı

En Yakın ve En Güvenilir Gıda Hijyeni Danışmanınız

En Yakın ve En Güvenilir Gıda Hijyeni Danışmanınız En Yakın ve En Güvenilir Gıda Hijyeni Danışmanınız FİRMA PROFİLİ Akademik Hijyen Ltd. Şti., İstanbul Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Özer Ergün ün başkanlığında bir grup akademisyen tarafından, her

Detaylı

Çevremizdeki Sağlık Kuruluşları VE Sağlık Hizmetleri

Çevremizdeki Sağlık Kuruluşları VE Sağlık Hizmetleri Çevremizdeki Sağlık Kuruluşları VE Sağlık Hizmetleri Çevremizde bulunan sağlık kuruluşları, herhangi bir sağlık probleminde müdahalede bulunan ve tedavi amacı güden kuruluşlardır. Yaşadığınız çevrede bulunan

Detaylı

5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu

5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ BARBAROS DENİZCİLİK YÜKSEKOKULU İÇ KONTROL SİSTEMİ VE İÇ KONTROL STANDARTLARI İLE İLGİLİ EĞİTİM SEMİNERİ Eğitim Planı İç Kontrol Nedir? İç Kontrolün Amaçları ve Temel İlkeleri İç Kontrolde

Detaylı

İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetlerinde İşyeri Hemşireliği. Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu.

İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetlerinde İşyeri Hemşireliği. Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu. İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetlerinde İşyeri Hemşireliği Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu.tr Kültür, inanç Fiziksel çevre SAĞLIK Yaşam koşulları Ekonomik

Detaylı

2. Gün: Finlandiya Maliye Bakanlığı ve Birimleri

2. Gün: Finlandiya Maliye Bakanlığı ve Birimleri 2. Gün: Finlandiya Maliye Bakanlığı ve Birimleri Virpi Einola-Pekkinen 11.1.2011 1 2 Maliye Bakanlığının Yönetim Birimleri Limited Şirketler Kurumlar Ticari işletmeler ve fonlar HANSEL LTD SATIN ALMA KURUMU

Detaylı

Kurum Tabipliklerinin Standardına Dair Tebliğ

Kurum Tabipliklerinin Standardına Dair Tebliğ Sağlık Bakanlığından: Kurum Tabipliklerinin Standardına Dair Tebliğ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Temel İlkeler Amaç Madde 1 - Bu Tebliğin amacı; etkin, verimli ve kaliteli sağlık hizmeti

Detaylı

GIDA ve KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Dursun KODAZ Gıda Mühendisi Gıda İşletmeleri ve Kodeks Daire Başkanlığı

GIDA ve KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Dursun KODAZ Gıda Mühendisi Gıda İşletmeleri ve Kodeks Daire Başkanlığı GIDA ve KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Dursun KODAZ Gıda Mühendisi Gıda İşletmeleri ve Kodeks Daire Başkanlığı GENEL MÜDÜRLÜK YAPISI GIDA VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ-ORGANİZASYON ŞEMASI GENEL MÜDÜR GENEL MÜDÜR

Detaylı

TÜRKİYE GIDA MEVZUATI TÜRKİYE FOOD REGULATİON

TÜRKİYE GIDA MEVZUATI TÜRKİYE FOOD REGULATİON TÜRKİYE GIDA MEVZUATI TÜRKİYE FOOD REGULATİON Dr. İsmail MERT TGDF CONSULTANT PROF.DR. NEVZAT ARTIK ANKARA UNIVERSITY FACULTY OF ENGINEERING DEPARTMENT OF FOOD ENGINEERING 1 ST INTERNATİONAL CONGRESS ON

Detaylı

. HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ

. HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ . HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ GÖREVE YENİ BAŞLAYAN SAĞLIK ÇALIŞANLARI İÇİN UYUM REHBERİ İÇİNDEKİLER Önsöz T.C. Sağlık Bakanlığı Teşkilat Şeması Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Organizasyon Yapısı. Halk Sağlığı

Detaylı

PROJE YAPIM VE YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 09071067 ŞEYMA GÜLDOĞAN

PROJE YAPIM VE YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 09071067 ŞEYMA GÜLDOĞAN PROJE YAPIM VE YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 09071067 ŞEYMA GÜLDOĞAN İnsan kaynakları bir organizasyondaki tüm çalışanları ifade eder. Diğer bir deyişle organizasyondaki yöneticiler, danışmanlar,

Detaylı

Gıda ve Yem Şube Müdürü

Gıda ve Yem Şube Müdürü Gıda Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğü; Gıda Yem, Hayvan Sağlığı İl Müdür Yardımcılığı İŞİN KISA TANIMI: İzmir İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü üst yönetimi tarafından belirlenen amaç, ilke ve talimatlara

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME ENSTİTÜSÜ BAŞKANLIĞI GÖREV, YETKİ VE SORUMLULUKLARI HAKKINDA YÖNETMELİK

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME ENSTİTÜSÜ BAŞKANLIĞI GÖREV, YETKİ VE SORUMLULUKLARI HAKKINDA YÖNETMELİK İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME ENSTİTÜSÜ BAŞKANLIĞI GÖREV, YETKİ VE SORUMLULUKLARI HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve kapsam MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TARIMSAL UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (TUAM) YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM AMAÇ, KAPSAM VE DAYANAK

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TARIMSAL UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (TUAM) YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM AMAÇ, KAPSAM VE DAYANAK ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TARIMSAL UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (TUAM) YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM AMAÇ, KAPSAM VE DAYANAK Amaç Madde 1: Bu yönergenin amacı, Uludağ Üniversitesi bünyesinde kurulmuş bulunan Tarımsal

Detaylı

Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek in Konuşma Metni

Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek in Konuşma Metni GSO-TOBB-TEPAV Girişimcilik Merkezinin Açılışı Kredi Garanti Fonu Gaziantep Şubesi nin Açılışı Proje Değerlendirme ve Eğitim Merkezi nin Açılışı Dünya Bankası Gaziantep Bilgi Merkezi Açılışı 23 Temmuz

Detaylı

UNESCO MİLLÎ KOMİSYONLAR TÜZÜĞÜ

UNESCO MİLLÎ KOMİSYONLAR TÜZÜĞÜ UNESCO MİLLÎ KOMİSYONLAR TÜZÜĞÜ Genel Konferansın 20. Oturumunda benimsenmiştir. (*) Giriş Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Kurumu nun amacının UNESCO Kuruluş Sözleşmesi tarafından belirlendiği

Detaylı

ULUSAL PNÖMOKONYOZ ÖNLEME EYLEM PLANI

ULUSAL PNÖMOKONYOZ ÖNLEME EYLEM PLANI ULUSAL PNÖMOKONYOZ ÖNLEME EYLEM PLANI 1. Sorunun öneminin saptanması Pnömokonyoz ülkemizde en sık görülen mesleki akciğer hastalıklarından biri olup, önlenebilir meslek hastalıklarının başında gelmektedir.

Detaylı

KAMU DIŞINDA GÖREV ALAN VETERİNER HEKİMLERİNİN GÖREV, YETKİ ve SORUMLULUKLARI İLE EĞİTİM ve ÇALIŞMA USUL ve ESASLARINA DAİR YÖNERGE

KAMU DIŞINDA GÖREV ALAN VETERİNER HEKİMLERİNİN GÖREV, YETKİ ve SORUMLULUKLARI İLE EĞİTİM ve ÇALIŞMA USUL ve ESASLARINA DAİR YÖNERGE KAMU DIŞINDA GÖREV ALAN VETERİNER HEKİMLERİNİN GÖREV, YETKİ ve SORUMLULUKLARI İLE EĞİTİM ve ÇALIŞMA USUL ve ESASLARINA DAİR YÖNERGE BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde 1- (1) Bu

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ANABİLİM DALI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ANABİLİM DALI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ANABİLİM DALI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ 1. Yıl - GÜZ DÖNEMİ ZORUNLU DERSLER İş Sağlığı Epidemiyolojisi ISG701 1 3 + 0 6 İş sağlığı ve epidemiyoloji kavramlarının

Detaylı

23- TÜKETİCİNİN VE TÜKETİCİ SAĞLIĞININ KORUNMASI

23- TÜKETİCİNİN VE TÜKETİCİ SAĞLIĞININ KORUNMASI 23- TÜKETİCİNİN VE TÜKETİCİ SAĞLIĞININ KORUNMASI 8 Mart 2001 tarihli Katılım Ortaklığı Belgesinin yayımlanmasından bu yana Avrupa Birliğinin Tüketicinin Korunması kapsamındaki mevzuatına uyum çerçevesinde

Detaylı

3 Temmuz 2009 İngiltere Büyükelçiliği Konutu, Ankara Saat: 16:00. Çevre ve Orman Bakanlığı nın Saygıdeğer Müsteşar Yardımcısı,

3 Temmuz 2009 İngiltere Büyükelçiliği Konutu, Ankara Saat: 16:00. Çevre ve Orman Bakanlığı nın Saygıdeğer Müsteşar Yardımcısı, Türkiye nin İklim Değişikliği Ulusal Eylem Planı nın Geliştirilmesi Projesi nin Açılış Toplantısında Ulrika Richardson-Golinski a.i. Tarafından Yapılan Açılış Konuşması 3 Temmuz 2009 İngiltere Büyükelçiliği

Detaylı

İş Sağlığı ve İş Güvenliğinde Çalışan Katılımının Önemi

İş Sağlığı ve İş Güvenliğinde Çalışan Katılımının Önemi İş Sağlığı ve İş Güvenliğinde Çalışan Katılımının Önemi Y.Doç.Dr.Nezih VAROL, Halk Sağlığı & Adli Tıp Uzmanı Biruni Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Hastanelerde İSG Sempozyumu 27.05.2014 Dünya

Detaylı

MOLEKÜLER BİYOLOJİ VE GENETİKÇİ (MOLEKÜLER BİYOLOG)

MOLEKÜLER BİYOLOJİ VE GENETİKÇİ (MOLEKÜLER BİYOLOG) TANIM Canlı hücre içindeki malzemeleri (DNA, Protein, Enzim vb.), hücre yapısının işlevini ve hücreler arasındaki etkileşimi laboratuvar ortamında inceleyerek ortaya çıkaran kişidir. A- GÖREVLER - Canlıları

Detaylı

ADANA TİCARET ODASI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HİZMET ALIMI TEKNİK ŞARTNAMESİ

ADANA TİCARET ODASI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HİZMET ALIMI TEKNİK ŞARTNAMESİ ADANA TİCARET ODASI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HİZMET ALIMI TEKNİK ŞARTNAMESİ Madde 1 Hizmetin Konusu Bu Teknik Şartnamenin konusu Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi (OSGB) hizmeti sunan firmalardan temin edilecek

Detaylı

Kapsam MADDE 2- (1) Bu yönerge, Sağlık Araştırmaları Genel Müdürlüğünün teşkilatı ile bu teşkilatta görevli personeli kapsar.

Kapsam MADDE 2- (1) Bu yönerge, Sağlık Araştırmaları Genel Müdürlüğünün teşkilatı ile bu teşkilatta görevli personeli kapsar. SAĞLIK ARAŞTIRMALARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DAİRE BAŞKANLIKLARI YÖNERGESİ Amaç MADDE 1- (1) Bu yönerge, Sağlık Bakanlığı Sağlık Araştırmaları Genel Müdürlüğünün teşkilat yapısını, görevlerini, yetkilerini ve

Detaylı

ISO / TS 22003:2013 un Yeniliklerinin Gıda İşletmeleri, Belgelendirme Kuruluşları ve Akreditasyon Faaliyetleri Açısından İrdelenmesi

ISO / TS 22003:2013 un Yeniliklerinin Gıda İşletmeleri, Belgelendirme Kuruluşları ve Akreditasyon Faaliyetleri Açısından İrdelenmesi ISO / TS 22003:2013 un Yeniliklerinin Gıda İşletmeleri, Belgelendirme Kuruluşları ve Akreditasyon Faaliyetleri Açısından İrdelenmesi Dr. Füsun Zehra ÖZKAN, Türk Akreditasyon Kurumu (TÜRKAK), Başkent Üniversitesi

Detaylı

T.C. KONAK BELEDİYESİ SAĞLIK İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ ÖRGÜTLENME, GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM

T.C. KONAK BELEDİYESİ SAĞLIK İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ ÖRGÜTLENME, GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM T.C. KONAK BELEDİYESİ SAĞLIK İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ ÖRGÜTLENME, GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM AMAÇ Madde 1 (1) Bu Yönetmelik, kariyer ve liyakat ilkeleri çerçevesinde hizmet gerekleri

Detaylı

TÜSİAD Kayıtdışı Ekonomiyle Mücadele Çalışma Grubu Sunumu

TÜSİAD Kayıtdışı Ekonomiyle Mücadele Çalışma Grubu Sunumu TÜSİAD Kayıtdışı Ekonomiyle Mücadele Çalışma Grubu Sunumu Ekonomi Koordinasyon Kurulu Toplantısı, İstanbul 12 Eylül 2008 Çalışma Grubu Amacı Kayıtdışı Ekonomiyle Mücadele M Çalışma Grubu nun amacı; Türkiye

Detaylı

İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK

İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK Daha kapsayıcı bir toplum için sözlerini eyleme dökerek çalışan iş dünyası ve hükümetler AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK Avrupa da önümüzdeki

Detaylı

ULUSLARARASI SAĞLIK KURULUŞLARI. Yasemin DİNÇ Fatih Bölgesi Kamu Hastaneleri Birliği Tıbbi Hizmetler Başkanlığı

ULUSLARARASI SAĞLIK KURULUŞLARI. Yasemin DİNÇ Fatih Bölgesi Kamu Hastaneleri Birliği Tıbbi Hizmetler Başkanlığı ULUSLARARASI SAĞLIK KURULUŞLARI Yasemin DİNÇ Fatih Bölgesi Kamu Hastaneleri Birliği Tıbbi Hizmetler Başkanlığı ULUSLARARASI SAĞLIK KURULUŞLARI 1948 yılında yayımlanan İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi,

Detaylı

DÜNYA GIDA GÜNÜ 2010 YENİ GIDA YASASI VE 12. FASIL MÜZAKERE SÜRECİ. Fatma CAN SAĞLIK Tarım ve Balıkçılık Başkanı Avrupa Birliği Genel Sekreterliği

DÜNYA GIDA GÜNÜ 2010 YENİ GIDA YASASI VE 12. FASIL MÜZAKERE SÜRECİ. Fatma CAN SAĞLIK Tarım ve Balıkçılık Başkanı Avrupa Birliği Genel Sekreterliği DÜNYA GIDA GÜNÜ 2010 YENİ GIDA YASASI VE 12. FASIL MÜZAKERE SÜRECİ Fatma CAN SAĞLIK Tarım ve Balıkçılık Başkanı Avrupa Birliği Genel Sekreterliği Sunuş İçeriği Yeni Gıda Kanununa Giden Süreç Müzakere süreci

Detaylı

A1. Osmanağaoğlu Ş., Kalkan M., Menteş Gürler A., Sardoğan M. E., A Study on

A1. Osmanağaoğlu Ş., Kalkan M., Menteş Gürler A., Sardoğan M. E., A Study on A. Uluslararası hakemli dergilerde yayımlanan makaleler : A1. Osmanağaoğlu Ş., Kalkan M., Menteş Gürler A., Sardoğan M. E., A Study on Determining the Opinion of Veterinarians on Continuing Education,

Detaylı

AÇLIĞIN ÖNLENMESĠ ve GIDA GÜVENCESĠNĠN SAĞLANMASI

AÇLIĞIN ÖNLENMESĠ ve GIDA GÜVENCESĠNĠN SAĞLANMASI AÇLIĞIN ÖNLENMESĠ ve GIDA GÜVENCESĠNĠN SAĞLANMASI Yrd. Doç. Dr. Mustafa ERBAġ Sultan ARSLAN A. Nur DURAK Akdeniz Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Gıda Mühendisliği Bölümü erbas@akdeniz.edu.tr Sunum Planı

Detaylı

Sağlıklı Tarım Politikası

Sağlıklı Tarım Politikası TARLADAN SOFRAYA SAĞLIKLI BESLENME Sağlıklı Tarım Politikası Prof. Dr. Ahmet ALTINDĠġLĠ Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü ahmet.altindisli@ege.edu.tr Tarım Alanları ALAN (1000 ha)

Detaylı

YATAKLI TEDAVİ KURUMLARI DAİRESİ YATAKLI TEDAVİ KURUMLARI BAŞHEKİMİ KADROSU HİZMET ŞEMASI

YATAKLI TEDAVİ KURUMLARI DAİRESİ YATAKLI TEDAVİ KURUMLARI BAŞHEKİMİ KADROSU HİZMET ŞEMASI YATAKLI TEDAVİ KURUMLARI BAŞHEKİMİ KADROSU Kadro Adı : Yataklı Tedavi Kurumları Başhekimi Maaş : Barem 18 B (1) Müdürün yönergeleri uyarınca Daire hizmetlerinin yürütülmesinde Müdüre yardımcı olmak; (2)

Detaylı

1- TÜSİAD Gıda, Tarım ve Hayvancılık konusunu ele aldı - TÜSİAD 27.11.2014

1- TÜSİAD Gıda, Tarım ve Hayvancılık konusunu ele aldı - TÜSİAD 27.11.2014 1- TÜSİAD Gıda, Tarım ve Hayvancılık konusunu ele aldı - TÜSİAD 27.11.2014 TÜSİAD, Türk tarım sektörünün tüm unsurlarını bütüncül bir bakış açısıyla ele almak amacıyla Gıda, Tarım ve Hayvancılık Rekabet

Detaylı

GIDA KONTROLÜNDE HIFZISSIHHANIN ROLÜ. Mustafa ERTEK

GIDA KONTROLÜNDE HIFZISSIHHANIN ROLÜ. Mustafa ERTEK GIDA KONTROLÜNDE HIFZISSIHHANIN ROLÜ Mustafa ERTEK Gıda Güvenliği İnsanların sağlıklı yaşaması için yeterli miktarda gıda alabilmesi ve bu gıdaların sağlık yönünden güvenli olması gerekmektedir. FAO/WHO

Detaylı

Resmî Gazete Sayı : 29361

Resmî Gazete Sayı : 29361 20 Mayıs 2015 ÇARŞAMBA Resmî Gazete Sayı : 29361 TEBLİĞ Orman ve Su İşleri Bakanlığından: HAVZA YÖNETİM HEYETLERİNİN TEŞEKKÜLÜ, GÖREVLERİ, ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA TEBLİĞ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam,

Detaylı

GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞININ KONTROLÜNE TABİ ÜRÜNLERİN İTHALAT DENETİMİ TEBLİĞİ (ÜRÜN GÜVENLİĞİ VE DENETİMİ: 2015/5)

GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞININ KONTROLÜNE TABİ ÜRÜNLERİN İTHALAT DENETİMİ TEBLİĞİ (ÜRÜN GÜVENLİĞİ VE DENETİMİ: 2015/5) Ekonomi Bakanlığından: Amaç GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞININ KONTROLÜNE TABİ ÜRÜNLERİN İTHALAT DENETİMİ TEBLİĞİ (ÜRÜN GÜVENLİĞİ VE DENETİMİ: 2015/5) MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı; insan sağlığı

Detaylı

GIDA GÜVENLİĞİ VE YENİ TARIM POLİTİKASINA İLİŞKİN ÖNERİLER

GIDA GÜVENLİĞİ VE YENİ TARIM POLİTİKASINA İLİŞKİN ÖNERİLER GIDA GÜVENLİĞİ VE YENİ TARIM POLİTİKASINA İLİŞKİN ÖNERİLER 30 10 2013 topraksuenerji-ulusal güvenlik denince çoğu zaman zihnimizde sınırda nöbet tutan askerler, fırlatılmaya hazır füzeler, savaş uçakları

Detaylı

CE İŞARETİ. CE İşareti uygulaması ile ilgili olarak Türkiye deki durum nedir?

CE İŞARETİ. CE İşareti uygulaması ile ilgili olarak Türkiye deki durum nedir? CE İŞARETİ "CE işareti" nedir? CE işareti, Avrupa Birliği'nin, teknik mevzuat uyumu çerçevesinde 1985 yılında benimsediği Yeni Yaklaşım Politikası kapsamında hazırlanan bazı Yeni Yaklaşım Direktifleri

Detaylı

HALK SAĞLIĞI VE AİLE HEKİMLİĞİ VI. DERS KURULU (20 NİSAN 2015-25 MAYIS 2015)

HALK SAĞLIĞI VE AİLE HEKİMLİĞİ VI. DERS KURULU (20 NİSAN 2015-25 MAYIS 2015) T. C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014 2015 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM III HALK SAĞLIĞI VE AİLE HEKİMLİĞİ VI. DERS KURULU (20 NİSAN 2015-25 MAYIS 2015) DEKAN BAŞKOORDİNATÖR DÖNEM III KOORDİNATÖRÜ

Detaylı

Birleşmiş Milletler Küresel İlkeler Sözleşmesi (UN Global Compact)

Birleşmiş Milletler Küresel İlkeler Sözleşmesi (UN Global Compact) ETİK KURALLAR VE KURUMSAL SORUMLULUK Doğuş Otomotiv Etik Kuralları, imzalamış olduğu Birleşmiş Milletler Küresel İlkeler Sözleşmesi (UN Global Compact), kurumsal sosyal sorumluluk politikaları ve şirket

Detaylı

HİJYEN VE SANİTASYON (LBV104U)

HİJYEN VE SANİTASYON (LBV104U) DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. HİJYEN VE SANİTASYON (LBV104U) DERS

Detaylı

TOPLUMU TANIMA VE EKİP ÇALIŞMASI YARD. DOÇ. DR. NALAN AKIŞ

TOPLUMU TANIMA VE EKİP ÇALIŞMASI YARD. DOÇ. DR. NALAN AKIŞ TOPLUMU TANIMA VE EKİP ÇALIŞMASI YARD. DOÇ. DR. NALAN AKIŞ Amaç Bu dersin sonunda öğrenciler, sağlık hizmeti verecekleri toplumu tanımanın önemi konusunda bilgi sahibi olacaklardır. ÖĞRENİM HEDEFLERİ Bu

Detaylı

Sağlık Sektörü -SWOT Analiz-

Sağlık Sektörü -SWOT Analiz- Sağlık Sektörü -SWOT Analiz- Strength Weakness Opportunities Threads TREASURY M. Emre ELMADAĞ Deniz ERSOY M. Uğur TOKSARI Strength İnsan Sağlığı Çocuklardaki aşılama oranlarında gözle görülür iyileşmeler

Detaylı

Türkiye de hayvancılık sektörünün önündeki sorunları iki ana başlık altında toplamak mümkündür. Bunlar;

Türkiye de hayvancılık sektörünün önündeki sorunları iki ana başlık altında toplamak mümkündür. Bunlar; Tarımı gelişmiş ülkelerin çoğunda hayvancılığın tarımsal üretim içerisindeki payı % 50 civarındadır. Türkiye de hayvansal üretim bitkisel üretimden sonra gelmekte olup, tarımsal üretim değerinin yaklaşık

Detaylı

YÖNETMELİK NAMIK KEMAL ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

YÖNETMELİK NAMIK KEMAL ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar 17 Ağustos 2010 SALI Resmî Gazete Sayı : 27675 Namık Kemal Üniversitesinden: YÖNETMELİK NAMIK KEMAL ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ Amaç BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak

Detaylı

AFETLERDE UYGULANACAK REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMA HİZMETLERİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM GENEL HÜKÜMLER. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

AFETLERDE UYGULANACAK REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMA HİZMETLERİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM GENEL HÜKÜMLER. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar AFETLERDE UYGULANACAK REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMA HİZMETLERİ YÖNERGESİ Tebliğler Dergisi : EKİM 1999/2505 BİRİNCİ BÖLÜM GENEL HÜKÜMLER Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde 1- Bu Yönergenin

Detaylı

Değişen Dünya ve GDOlar

Değişen Dünya ve GDOlar Değişen Dünya ve GDOlar Prof. Dr. Selim ÇETİNER Sabancı Üniversitesi cetiner@sabanciuniv.edu 13 Kasım 2014 Biyoteknolojinin Gelişimi Modern Biyoteknoloji Monoklonal antikor üretimi Hayvanlarda embriyo

Detaylı

ANKARA KALKINMA AJANSI. www.ankaraka.org.tr

ANKARA KALKINMA AJANSI. www.ankaraka.org.tr ANKARA KALKINMA AJANSI www.ankaraka.org.tr TÜRKİYE'NİN En Genç Kalkınma Ajansı Ankara Kalkınma Ajansı bölge içi gelişmişlik farklarını azaltmak, bölgenin rekabet gücünü artırmak ve gelişimini hızlandırmak

Detaylı

Hastane. Hastane Grupları 19/11/2015. Sağlık Kurumları Yönetiminde Temel Kavramlar

Hastane. Hastane Grupları 19/11/2015. Sağlık Kurumları Yönetiminde Temel Kavramlar Hastane Sağlık Kurumları Yönetiminde Temel Kavramlar Yük.Hem.Müge Bulakbaşı Ekonomik, verimli ve etkili olarak her türlü sağlık hizmetinin kesintisiz üretildiği, Eğitim, araştırma ve toplum sağlığı hizmetlerinin

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNE GENEL BİR BAKIŞ

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNE GENEL BİR BAKIŞ Dosya İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNE GENEL BİR BAKIŞ İnsan hayatının ve sağlığının sömürme, aşırı kârlar uğruna nasıl hiçe sayıldığının en açık biçimde yaşandığı ülkelerden birisi de Türkiye'dir. Teoman Öztürk

Detaylı

TKDK DESTEKLERİ AKSARAY YATIRIM DESTEK OFİSİ

TKDK DESTEKLERİ AKSARAY YATIRIM DESTEK OFİSİ AKSARAY YATIRIM DESTEK OFİSİ ARALIK 2014 101-1 Süt Üreten Tarımsal İşletmelere Yönelik Destekler Tarımsal işletmelerin sürdürülebilirliklerini ve birincil ürünlerin üretiminde genel performanslarını geliştirmek,

Detaylı

R KARLILIK VE SÜRDÜRÜLEB

R KARLILIK VE SÜRDÜRÜLEB ÜRETİMDE İNOVASYON BİLAL AKAY Üretim ve Planlama Direktörü 1 İleri teknolojik gelişme ve otomasyon, yeni niteliklere ve yüksek düzeyde eğitim almış insan gücüne eğilimi artıyor. Mevcut iş gücü içinde bu

Detaylı

KARTAL BELEDİYESİ VETERİNER İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ GÖREV VE ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ

KARTAL BELEDİYESİ VETERİNER İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ GÖREV VE ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ KARTAL BELEDİYESİ VETERİNER İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ GÖREV VE ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar Amaç Madde 1 Bu yönetmeliğin amacı Veteriner İşleri Müdürlüğünün kuruluş, görev,

Detaylı

SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK POLİTİKASI. Sürdürülebilirlik vizyonumuz

SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK POLİTİKASI. Sürdürülebilirlik vizyonumuz SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK POLİTİKASI Sürdürülebilirlik vizyonumuz 150 yıllık bir süreçte inşa ettiğimiz rakipsiz deneyim ve bilgi birikimimizi; ekonomiye, çevreye, topluma katkı sağlamak üzere kullanmak, paydaşlarımız

Detaylı

YÖNETMELİK. Gaziosmanpaşa Üniversitesinden: GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ PALYATİF BAKIM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM

YÖNETMELİK. Gaziosmanpaşa Üniversitesinden: GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ PALYATİF BAKIM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM 13 Ekim 2014 PAZARTESİ Resmî Gazete Sayı : 29144 Gaziosmanpaşa Üniversitesinden: YÖNETMELİK GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ PALYATİF BAKIM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam,

Detaylı

GIDA İLE TEMAS EDEN MADDE VE MALZEME ÜRETEN İŞLETMELERİN KAYIT İŞLEMLERİ İLE İYİ ÜRETİM UYGULAMALARINA DAİR YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM

GIDA İLE TEMAS EDEN MADDE VE MALZEME ÜRETEN İŞLETMELERİN KAYIT İŞLEMLERİ İLE İYİ ÜRETİM UYGULAMALARINA DAİR YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM GIDA İLE TEMAS EDEN MADDE VE MALZEME ÜRETEN İŞLETMELERİN KAYIT İŞLEMLERİ İLE İYİ ÜRETİM UYGULAMALARINA DAİR YÖNETMELİK Amaç BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı,

Detaylı

ÜRETİM TESİSİ İMALAT KONTROL DEFTERİ

ÜRETİM TESİSİ İMALAT KONTROL DEFTERİ Ek- 1 ÜRETİM TESİSİ İMALAT KONTROL DEFTERİ İLAÇ ADI: Sıra no İmalat Partisinin Tarih Şarj No Miktar Form. şekli Vardiye Aktif madde miktarı Fiziksel analiz değerleri Kimyasal analiz değerleri Tarih Kontrol

Detaylı

Gıda Güvenliği ve Endüstri Çalışmaları. Ümit Savcıgil Pınar Enstitüsü Direktörü Director of Pınar Institute

Gıda Güvenliği ve Endüstri Çalışmaları. Ümit Savcıgil Pınar Enstitüsü Direktörü Director of Pınar Institute Gıda Güvenliği ve Endüstri Çalışmaları Ümit Savcıgil Pınar Enstitüsü Direktörü Director of Pınar Institute Sunum İçeriği Gıda Güvenliği Endüstri Çalışmaları Pınar ın Gıda Güvenliği Yaklaşımı Pınar Enstitüsü

Detaylı

YÜKSEK HEMŞĐRE KADROSU HĐZMET ŞEMASI

YÜKSEK HEMŞĐRE KADROSU HĐZMET ŞEMASI YATAKLI TEDAVĐ KURUMLARI DAĐRESĐ YÜKSEK HEMŞĐRE KADROSU HĐZMET ŞEMASI Kadro Adı : Yüksek Hemşire Hizmet Sınıfı: Paramedikal Hizmetleri Sınıfı Derecesi : III (Đlk Atanma Yeri) Kadro Sayısı : 120 Maaş :

Detaylı

Avrupa Birliği Lizbon Hedefleri ne UlaĢabiliyor mu?

Avrupa Birliği Lizbon Hedefleri ne UlaĢabiliyor mu? Avrupa Birliği Lizbon Hedefleri ne UlaĢabiliyor mu? Yrd. Doç. Dr. Elif UÇKAN DAĞDEMĠR Anadolu Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, İktisat Bölümü Öğretim Üyesi 1. GĠRĠġ Avrupa Birliği (AB)

Detaylı

Hekim, Tıp Fakültesinden mezun olarak, diploma sahibi olan kişidir.

Hekim, Tıp Fakültesinden mezun olarak, diploma sahibi olan kişidir. UZMANLIK ÖĞRENCİLERİNİN TIBBİ MÜDAHALE YETKİSİ ve HUKUKİ SORUMLULUKLARI Uz.Dr. Ziya T. GÜNEŞ-Sağlık Hukuku Yüksek Lisans Programı Tıbbi Müdahale; Meslek icrasına yetkili bir sağlık personeli tarafından,

Detaylı

İSTANBUL MEDİPOL ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ

İSTANBUL MEDİPOL ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ İSTANBUL MEDİPOL ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve kapsam MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı ve kapsamı; İstanbul

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü GENELGE 2006/ 23

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü GENELGE 2006/ 23 B100TSH0110001 Bulaşıcı Hastalıklarla Mücadele 17.02.2006 / 1808 GENELGE 2006/ 23 Ülkemizin içinde bulunduğu coğrafik yapı, alt yapı eksikliklerinden kaynaklanan problemler ve genel hijyen uygulamalarındaki

Detaylı

Resmi Gazete Tarihi: 08.10.2006 Resmi Gazete Sayısı: 26313

Resmi Gazete Tarihi: 08.10.2006 Resmi Gazete Sayısı: 26313 Resmi Gazete Tarihi: 08.10.2006 Resmi Gazete Sayısı: 26313 Amaç MADDE 1 KENT KONSEYİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar (1) Bu Yönetmeliğin amacı; kent yaşamında, kent vizyonunun

Detaylı

YÖNETMELİK. b) Merkez (Hastane): Turgut Özal Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezini,

YÖNETMELİK. b) Merkez (Hastane): Turgut Özal Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezini, 19 Ocak 2014 PAZAR Resmî Gazete Sayı : 28887 Turgut Özal Üniversitesinden: YÖNETMELİK TURGUT ÖZAL ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Detaylı

Gıda Mevzuatı ve AB Yasalarına Uyum

Gıda Mevzuatı ve AB Yasalarına Uyum Gıda,Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü Gıda Mevzuatı ve AB Yasalarına Uyum Zeliha Bahar KENTEL Gıda İşletmeleri ve Kodeks Daire Başkanlığı Kodeks Çalışma Grup Sorumlusu bahar.kentel@tarim.gov.tr

Detaylı

T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI GIDA VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Dr. Nahit YAZICIOĞLU Daire Başkanı

T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI GIDA VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Dr. Nahit YAZICIOĞLU Daire Başkanı T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI GIDA VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Dr. Nahit YAZICIOĞLU Daire Başkanı MEVZUAT 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu Kuluçkahane ve Damızlık

Detaylı

Hatice ULU Ziraat Mühendisi İzmir İl Müdürlüğü ÜLKEMİZDE GIDA GÜVENLİĞİ MEVZUATI VE AB YE İHRACAT GEREKLİLİKLERİ

Hatice ULU Ziraat Mühendisi İzmir İl Müdürlüğü ÜLKEMİZDE GIDA GÜVENLİĞİ MEVZUATI VE AB YE İHRACAT GEREKLİLİKLERİ Hatice ULU Ziraat Mühendisi İzmir İl Müdürlüğü ÜLKEMİZDE GIDA GÜVENLİĞİ MEVZUATI VE AB YE İHRACAT GEREKLİLİKLERİ 5179 Sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin

Detaylı

FONKSİYONEL GIDALAR. Dursun KODAZ Gıda Mühendisi Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü Gıda İşletmeleri ve Kodeks Daire Başkanlığı 29.08.

FONKSİYONEL GIDALAR. Dursun KODAZ Gıda Mühendisi Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü Gıda İşletmeleri ve Kodeks Daire Başkanlığı 29.08. FONKSİYONEL GIDALAR Dursun KODAZ Gıda Mühendisi Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü Gıda İşletmeleri ve Kodeks Daire Başkanlığı 29.08.2013 1 İÇERİK I. Eğitim kurumu II. Ziyaret edilen resmi kurumlar III. Fonksiyonel

Detaylı

KAFKAS ÜNİVERSİTESİ YABAN HAYATI KORUMA, KURTARMA, REHABİLİTASYON VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ

KAFKAS ÜNİVERSİTESİ YABAN HAYATI KORUMA, KURTARMA, REHABİLİTASYON VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ KAFKAS ÜNİVERSİTESİ YABAN HAYATI KORUMA, KURTARMA, REHABİLİTASYON VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1- (1) Bu Yönetmenliğin amacı; Kafkas Üniversitesine

Detaylı

ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013. Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2

ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013. Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2 ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013 Başkent Pekin Yönetim Şekli Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2 Nüfus 1,35 milyar GSYH 8,2 trilyon $ Kişi Başına Milli Gelir 9.300 $ Resmi

Detaylı

TR 61 DÜZEY 2 BATI AKDENİZ KALKINMA AJANSI (ANTALYA-ISPARTA-BURDUR)

TR 61 DÜZEY 2 BATI AKDENİZ KALKINMA AJANSI (ANTALYA-ISPARTA-BURDUR) TR 61 DÜZEY 2 BATI AKDENİZ KALKINMA AJANSI (ANTALYA-ISPARTA-BURDUR) ANTALYA DA TARIM SEKTÖRÜNÜN SORUNLARI VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ ÇALIŞTAYI GIDA ALT SEKTÖRÜ ÇALIŞMA GRUBU RAPORU 6 Eylül 2010, Antalya 1 ANTALYA

Detaylı

Sürdürülebilir Pestisit Kullanımı

Sürdürülebilir Pestisit Kullanımı Sürdürülebilir Pestisit Kullanımı Doç. Dr. Seral YÜCEL Dr. Hale GÜNAÇTI Adana Biyolojik Mücadele Araştırma İstasyonu Dünyanın en önemli sorunlarından biri hızla artan nüfusudur. Dünya nüfusunun gittikçe

Detaylı

T.C. GEBZE BELEDİYESİ VETERİNER İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ GÖREV TANIMLARI. Karar Tarihi: 07/03/2008 Karar No: 84 Sayfa No: 1/7 BİRİNCİ BÖLÜM AMAÇ:

T.C. GEBZE BELEDİYESİ VETERİNER İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ GÖREV TANIMLARI. Karar Tarihi: 07/03/2008 Karar No: 84 Sayfa No: 1/7 BİRİNCİ BÖLÜM AMAÇ: GÖREV TANIMLARI Karar Tarihi: 07/03/2008 Karar No: 84 Sayfa No: 1/7 AMAÇ: BİRİNCİ BÖLÜM Madde 1) Bu yönetmeliğin amacı 5393 Sayılı Belediye Kanunu nun 48 nci maddesi, ISO 9001-2000 kapsamında, Görev, Çalışma

Detaylı

BELEDİYELERCE BİLGİ SAĞLANACAK İDEP EYLEMLERİ

BELEDİYELERCE BİLGİ SAĞLANACAK İDEP EYLEMLERİ Arazi Kullanımı ve Ormancılık 3. ORMAN, MERA, TARIM VE YERLEŞİM GİBİ ARAZİ KULLANIMLARI VE DEĞİŞİMLERİNİN İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİ OLUMSUZ YÖNDE ETKİLEMESİNİ SINIRLANDIRMAK 5. 2012 yılında yerleşim alanlarında

Detaylı

Madde 1- KAPSAM. Madde 2- Mera Kanunu nun 18. Maddesi ile Mera Yönetmeliğinin 10. Maddesi gereği yürütülecek çalışmaları kapsar.

Madde 1- KAPSAM. Madde 2- Mera Kanunu nun 18. Maddesi ile Mera Yönetmeliğinin 10. Maddesi gereği yürütülecek çalışmaları kapsar. PROTOKOL 4342 Sayılı Mera Kanunu gereği tespit, tahdit ve tahsisi yapılan mera, yaylak ve kışlaklar ile umuma ait çayır ve otlaklar için uygun ıslah ve amenajman tekniklerinin geliştirilerek verimliliklerinin

Detaylı

İSTANBUL ATIK MUTABAKATI

İSTANBUL ATIK MUTABAKATI İSTANBUL ATIK MUTABAKATI 2013 ün Mayıs ayında İstanbul da bir araya gelen dünyanın farklı bölgelerinden belediye başkanları ve seçilmiş yerel/bölgesel temsilciler olarak, küresel değişiklikler karşısında

Detaylı

GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI EĞİTİM YAYIM VE YAYINLAR DAİRESİ BAŞKANLIĞI HİZMET İÇİ EĞİTİM PROGRAMLARI MÜFREDATLARI BÖLÜM I

GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI EĞİTİM YAYIM VE YAYINLAR DAİRESİ BAŞKANLIĞI HİZMET İÇİ EĞİTİM PROGRAMLARI MÜFREDATLARI BÖLÜM I Versiyon Tarih Hazırlayanlar Tanımlama Taslak 24.11.2014 Mesut GÖLBAŞI Ersin AKILLI Hüseyin AYDIN Antalya-Alanya Hizmet İçi Değerlendirme Toplantısında düzenlenmiştir. BÖLÜM I Hizmet İçi Eğitim Programının

Detaylı

5. Sınıf Fen ve Teknoloji

5. Sınıf Fen ve Teknoloji KONU: Besinler ve Dengeli Beslenme Besinlerin gerekliliği Bütün canlılar büyümek, gelişmek, ve yaşamını sağlıklı bir şekilde devam ettirebilmek için beslenmeye ihtiyaç vardır. Canlılar koşmak, yürümek

Detaylı

6331 sayılı İş Kanunu kapsamında iş sağlığı ve güvenliği konusunda çalışmalar yaparak, Şifa Ortak Sağlık Güvenlik Birimi tarafından ;

6331 sayılı İş Kanunu kapsamında iş sağlığı ve güvenliği konusunda çalışmalar yaparak, Şifa Ortak Sağlık Güvenlik Birimi tarafından ; 17.12.2013 İŞ GÜVENLİĞİ KAPSAMINDAKİ HİZMET TEKLİFİ TEKLİF BİLGİLERİ YETKİLİ ANKARA DİŞ HEKİMLERİ ODASI DANIŞMAN ŞİFA ORTAK SAĞLIK VE GÜVENLİK BİRİMİ ADRES: HEPKEBİRLER MAH. NASRULLAH İŞ MERKEZİ KAT:5

Detaylı

YÖNETMELİK İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ DİŞ HEKİMLİĞİ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

YÖNETMELİK İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ DİŞ HEKİMLİĞİ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar 10 Ocak 2013 PERŞEMBE Resmî Gazete Sayı : 28524 İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesinden: YÖNETMELİK İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ DİŞ HEKİMLİĞİ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç,

Detaylı

Farmakoloji Uzmanlık Eğitiminden Ne Bekliyoruz?

Farmakoloji Uzmanlık Eğitiminden Ne Bekliyoruz? Farmakoloji Uzmanlık Eğitiminden Ne Bekliyoruz? Dr. Burçak Deniz Dedeoğlu İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Farmakoloji ve Klinik Farmakoloji AbD. Trabzon, Ekim 2007 Tıbbi Farmakolog Farmakolog:

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Tıp Eğitimi Anabilim Dalı Mezun Görüşleri Anketi

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Tıp Eğitimi Anabilim Dalı Mezun Görüşleri Anketi ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Tıp Eğitimi Anabilim Dalı Mezun Görüşleri Anketi Değerli Hekim Arkadaşımız, Bu anket ülkemizdeki farklı eğitim kurumlarınca uygulanan örnekler temel alınarak UÜTF Tıp

Detaylı

T.C. EFELER BELEDİYESİ Sağlık İşleri Müdürlüğü GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK

T.C. EFELER BELEDİYESİ Sağlık İşleri Müdürlüğü GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK T.C. EFELER BELEDİYESİ Sağlık İşleri Müdürlüğü GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM AMAÇ MADDE 1 Bu Yönetmeliğin amacı, Efeler Belediyesi Sağlık İşleri Müdürlüğünün çalışma usul

Detaylı

Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetlerinin Amacı Nedir?

Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetlerinin Amacı Nedir? Rehberlik Nedir? Psikolojik danışma ve rehberlik hizmetleri; bireyin kendini tanıması, anlaması, sahip olduğu gizil güçleri keşfetmesi, geliştirmesi ve bulunduğu topluma aktif uyum sağlayarak kendini gerçekleştirmesi

Detaylı

ALAN ARAŞTIRMASI II. Oda Raporu

ALAN ARAŞTIRMASI II. Oda Raporu tmmob makina mühendisleri odası TMMOB SANAYİ KONGRESİ 2009 11 12 ARALIK 2009 / ANKARA ALAN ARAŞTIRMASI II Türkiye de Kalkınma ve İstihdam Odaklı Sanayileşme İçin Planlama Önerileri Oda Raporu Hazırlayanlar

Detaylı