Güney Afrika Yüksek Mahkemesi nin Su Hakkı Kararı

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Güney Afrika Yüksek Mahkemesi nin Su Hakkı Kararı"

Transkript

1 Güney Afrika Yüksek Mahkemesi nin Su Hakkı Kararı Elif Çolakoğlu Özet: Afrika nın her yerinde kullanılan ve hızla yayılan ön ödemeli su sayaçlarının kullanımının anayasal eşitliğe aykırı olduğu ve bireylerin su hakkının ihlaline yol açtığı yönünde Güney Afrika Yüksek Mahkemesi nde geçtiğimiz isan ayında (2008) alınan karar, bu çalışmanın temel inceleme konusunu oluşturmaktadır. Güney Afrika nın tarihinde bir ilk olarak kabul edilebilecek olan bu karar, ayrımcılık gözetmeksizin tüm Phiri kent sakinlerine günlük temel gereksinmelerini karşılayabilecekleri yeterli miktarda su hakkını tanımakta ve bu yönüyle örnek bir karar niteliğini taşımaktadır. Anahtar Sözcükler: Ön ödemeli su sayaçları, ücretsiz su politikası, Operation Gciamnazi, su hakkı. The High Court of South Africa s Decision for the Right to Water Abstract: The subject of this study is a decision taken by the High of Court of South Africa on April 2008 that declared that prepayment water meters, which are widely used and which are rapidly becoming widespread in South Africa, violates a constitutional guarantee of equality and a right to water. This decision, which may be accepted a first in the history of South Africa, ensures the right to water that can adequately provide daily basic needs of all the residents of Phiri and so sets an striking example. Key Words: Prepayment water meters, policy of free basic water, Operation Gciamnazi, the right to water. GĐRĐŞ Tüm bireylerin biyolojik, doğal, sosyal ve insani gereksinmelerini asgari ölçüde karşılayabilecekleri kalitede ve miktarda suyun temin edilmesi anlamına gelen su hakkının, anayasal düzeyde tanınması, su güvensizliği içinde yaşamak durumunda kalan bireyler için bir güven ortamı yaratabilmenin yanı sıra, haklarının yargı önünde korunması konusunda önemli fırsatlar sunabilecektir. Güney Afrika da bu durumun olumlu yönde yansımasını, Phiri kenti sakinleri lehine verilen ve çalışmanın temel konusunu oluşturan kararda olduğu gibi, bazı mah- Yrd. Doç. Dr., Atatürk Üniversitesi ĐĐBF. Çağdaş Yerel Yönetimler, Cilt 18 Sayı 3 Temmuz 2009, s

2 54 Çağdaş Yerel Yönetimler, 18 (3) Temmuz 2009 keme kararlarında görebiliriz. Geçen Nisan ayında (2008) Güney Afrika Yüksek Mahkemesi nde alınan bu karar, bu yönüyle bir örnek niteliği taşımaktadır. Davanın konusunu oluşturan ve 2003 ün sonlarında Phiri de uygulamaya konan ön ödemeli sayaçların temel amacı, başlangıçta yörenin ve yöre sakinlerinin su ve temizlik hizmetlerini bütünüyle yerine getirmekti. Harap ve kötü durumda bir su altyapısına sahip olan ve bundan dolayı sürekli su kesintileri ile karşılaşılan Phiri kentinin sakinleri, bu sayaçları çaresizce ve isteksizce kabul etmek durumunda kalmışlardır. Ancak, zaman içinde, su hizmetlerini sağlayanların öngörülen sistemi gereği gibi yürütemedikleri ve hizmet kalitesinin düştüğü görülmüştür. Yani, yöre sakinlerinin durumlarında herhangi bir iyileşme ve ilerleme görülmemiştir. Beyazlardan oluşan toplumun varlıklı ve nüfuzlu kesimlerinin evlerine borularla ucuz bir şekilde su taşınırken, siyahilerin yoğunlukta olduğu yoksul ve savunmasız kesimler, güvenliksiz ve sağlıksız suyu içmek ya da bu hizmetleri üstlenenlere yüksek miktarlarda para ödemek durumunda kalmışlardır. Phiri de uygulanan ön ödemeli su sayaç sisteminin kullanılmasının bir sonucu olarak, Güney Afrika Yüksek Mahkemesi nde görülen dava, bu çalışmanın temel konusunu oluşturmaktadır. GÜ EY AFRĐKA DA Ö ÖDEMELĐ SU SAYAÇ POLĐTĐKASI Kullanımı tartışmalı olmakla birlikte, ön ödemeli bu sayaçlar yaygın olarak dünyanın birçok ülkesinde uygulanagelmektedir. Bugün Brezilya da, Mısır da, Malavi de, Nijerya da, Sudan da, Birleşik Arap Emirlikleri nde, Svaziland da, Tanzanya da, Filipinler de, Uganda da, Đtalya da, Almanya da, Đspanya da, Fransa da, Rusya da, Çin de ve Đsrail de kullanılmaktadır. ABD de ön ödemeli su sayaçları, su altyapısı yetersiz olan kesimlerde kullanılmakta ve kullanıcıları ise, sayaçlı su hizmetinden yararlanabilmek için uzun mesafeler katetmek durumunda kalan ve çoğunluğu göçmen işçiler olan yoksullardan oluşturmaktadır (Public Citizen, 2008). Kartlı su sayacı ya da ön ödemeli su sayacı olarak bilinen söz konusu sistem, ülkemizde de Edirne, Sinop, Đstanbul ve Ankara gibi bazı kentlerde uygulanmaktadır. Sayaç okuma, borcunu ödemeyen aboneden sayaç sökme-takma, açma-kapama, fatura hazırlanması ve dağıtılması işlemlerinin ortadan kaldırılması, eski sayaçlar olarak bilinen mekanik sayaçlardaki okuma değerlerinin bilgisayar ortamına aktarılması, tahsilatta kolaylık sağlaması, KDV nin peşin tahsilatı, kayıp-kaçak oranlarının en aza indirilmesi sebebiyle bu sistemin seçildiği ileri sürülen (NTVMSNBC, 2008) ön ödemeli sayaçlar, daha çok birim fiyatlarının yüksekliği, halk bilgilendirilmeden mekanik sayaçlarla değiştirilmeleri, ihale yolsuzlukları gibi konularla 1 gündeme gelmektedir- 1 Edirne Belediye Başkanı nın tutuklanmasına ön ödemeli elektronik sayaçlarla ilgili ihalenin neden olduğu bildirildi ; (Gündelik, 2008); Ankara 11. Đdare Mahkemesi, borcu nedeniyle sökülen mekanik su sayaçları

3 Güney Afrika Yüksek Mahkemesi nin Su Hakkı Kararı 55 ler. Aynı zamanda, bu hizmet, Thabanchu, Mossel Bay, Ladismith, Cape Town, Orange Farm dahil, Güney Afrika belediyelerinde yaygın olarak yürütülmektedir ten bu yana Güney Afrika nın siyahi kasabalarının belediye hizmetlerini sunma biçimlerinde yapılan değişiklikler doğrultusunda, ön ödemeli su sayaçları hizmetine, Johannesburg un en büyük kasabalarından biri olan Soweto nun Phiri kasabasında, 2003 ün sonlarında başlanmıştır. Suyun kontrolü üzerindeki sınırlandırmaların kaldırıldığı ve su pazarlarının kurulması yönünde gayret gösterildiği bu dönemde, bu yönde güçlü reformlar yapılmıştır. Bu dönemi suyun ekonomik bir mala dönüştürüldüğü bir dönem olarak tanımlayabiliriz. Halkın katılımına ve desteğine dayanan anayasa çerçevesinde, hükümeti disiplin altına sokabilecek anayasal bir demokrasi içinde, devleti katılımcı ya da sözleşmeci bir devlete dönüştürmek amacıyla yapılan siyasi reformlarla güçlü bir siyasi yapı oluşturulmuştur (Backeberg, 2005: 111). Etkin su kullanımını gerçekleştirmek amacıyla su endüstrisi özelleştirilmeye başlanmıştır. Ancak tuhaf bir durum ortaya çıkmıştır. Anayasa, su hakkına saygı gösterme, koruma, destekleme ve gerçekleştirme görevini öncelikli olarak devlete verirken, bu temel hizmetlere ilişkin yükümlülükler kâr amacı güden şirketlere devredilmiştir. Pazar ilişkilerinin yoksul tüketicileri yetkilendirdiği ve eğittiği fikrine dayalı olarak (Harvey, 2005: 120) yapılan bu değişiklik, başlangıçta düşük gelirli kullanıcıların sorunu olarak ortaya çıkan, faturaların geç ödenmesi, borçlanma ve su kesintileri sorunlarının yarattığı maliyet artışlarından kaçınma konusunda, bu uygulamanın yönetime büyük ölçüde yarar sağlayacağı düşünülüyordu. Siyasal nitelikli yeni bir teknoloji olarak kabul edilen bu sayaçların temel amacı, bireylerin tüketime yönelik sosyal ilişkilerini yeniden biçimlendirmek ve yoksulluğu azaltmaktır. Başlangıçta, bu uygulamanın özel su şirketlerine, üreticilere ve yerel yönetimlere düzenli ve güvenli bir gelir akışı ile önemli bir ekonomi-politik avantaj sağladığı görülmüştür. (Harvey, 2005: ) Ancak piyasa mekanizmasının bireysel mülkiyet söylemi içinde projelendirilen bu sayaçlar, zaman içinde ekonomik yönden belirli tüketim normlarına bağlı bir şekilde evlerin denetim altına alınabilmesinin bir yöntemi olarak yeni bir fiyatlandırma biçimine (Loftus, 2006: 1030) dönüşmüş ve yoksul toplulukların özel gereksinmelerini dikkate almayan, bireylerin tüketimini katı bir biçimde nakde dayalı olarak düzenleyen ve denetleyen bir araç (Harvey, 2005: 123) haline getirilmiştir. yerine kartlı sayaç takılmasına ve karşılığında 300 YTL bedel alınmasına ilişkin ASKĐ Yönetim Kurulu nun 18 Mayıs 2005 tarih ve 219 sayılı kararının ilgili bendinin yürütmesini durdurmaya ilişkin ilgili kararı ile Ankara 7. Đdare Mahkemesi nin ASKĐ nin 10 yılını dolduran mekanik su sayaçlarının ön ödemeli sayaçlarla değiştirilmesi ve karşılığında 300 YTL alınmasına ilişkin kararı için bkz.; (Cumhuriyet, 2009); (Radikal, 2009). Ayrıca bkz.; (Köse, 2009: 5); (Milliyet, 2008).

4 56 Çağdaş Yerel Yönetimler, 18 (3) Temmuz 2009 AÇILA DAVALAR Kullanıcılarına ön ödeme yapmayı gerektiren ön ödemeli sayaçlar, 2000 yılının başlangıcından bu yana Güney Afrika nın özellikle kırsal ve yoksulların ağırlıklı olduğu kentsel alanlarında kullanılmaktadır. Davaya söz konusu olan yer, Johannesburg un güneybatısında bulunan ve Soweto nun en eski kasabalarından biri olan Phiri dir. Büyük ölçüde yoksul, eğitimsiz, işsiz bireylerden oluşan ve HIV/AIDS in yaygın olarak görüldüğü kasabada, her eve ayda ortalama ZAR ın 2 girdiği bilinmektedir. Phiri nüfusunun çoğunluğu, geçimini ya hükümetin yaşlılık sigortasından, ya da çocuk aylığından sağlamaktadır. Kasabanın sahip olduğu harap ve kötü durumdaki su tesisatı altyapısının, su kayıplarına yol açtığı (kasabaya giren tüm suyun %70 ten fazlası) bilinmektedir. (The High Court of South Africa, 2008: 3) Suyu Kurtarmak anlamına gelen ve Operation Gcinámanzi (OGM) olarak adlandırılan bir faaliyetle gerçekleştirilen ön ödemeli sayaç uygulaması, bu yetersiz düzeydeki altyapının yenilenmesi ve boşa akan suyun kurtarılabilmesi için bir önlem olarak düşünülmüştür. Beş altı yıllık bir dönemi kapsayan bir sürede kullanılabilen ön ödemeli sayaçların toplam sayısının, bugün olduğu ifade edilmektedir. (Harvey, 2005: 123) Ancak bu sistem kuruluğundan bu yana, Phiri kent sakinlerinin, ilk litreden sonrası için gereksinmelerini karşılayabilmeleri için ön ödemeli su satın almaları gerekmiş 3 ve ön ödemeli kredileri ödeyemeyen evlerin sularının kesildiği ve bundan dolayı bireylerin haftalarca susuz kalabildikleri ve tüm ülkede, başta kolera olmak üzere, kamu sağlığını tehdit eden pek çok sorunun ortaya çıktığı görülmüştür. Hatta, Güney Afrika nın yoksul topluluklarında yaşanan hastalıkların %80 inin bu güvenliksiz sudan kaynaklandığı söylenmektedir (Barlow - Clarke, 2003: 52). Örneğin, bu sayaçların ilk olarak 2000 yılında kurulduğu Madlebe de (Kwazulu Natal bölgesinde) su ücretlerini ödeyemeyen yerel halk, kirlilik düzeyi yükselmiş nehirlerden gereksinmelerini karşılamaya başlamış ve bölgede 6 aydan kısa bir süre içinde kolera olaylarının yaşanması kaçınılmaz olmuştur (Monbiot, 2008; Morris, 2001: 290). Yaklaşık den çok sayıda insanın bu durumdan etkilendiği görülmüş ve yaklaşık 260 kişinin ise, öldüğü kayıtlara geçmiştir. Madlebe de bu sistemin uygulamasına son verilmesine rağmen, Orange Farm ve Phiri de olduğu gibi diğer bazı bölgelerde, söz konusu sistemin uygulanmasına yapılan özelleştirmelerle birlikte devam edilmiştir. Bu durum karşısında 2006 da Phiri kasabasında yaşayan beş kişi, bu durumu yargıya taşımış ve ön ödemeli sayaç uygulamasının anayasaya aykırı 2 1 ZAR (Güney Afrika Randı), 0, ABD $ a karşılık geldiğinden, ZAR, ABD $ dır.; (Finanz-Links.com, 2009). 3 Büyük toprak sahiplerine ve sanayicilere göre belirlenen yüksek fiyatlar (her metreküp için 60 Sent), mevcut sistem içerisinde zengin ve yoksul olduğuna bakılmaksızın herkes için aynıdır; (Haffajee, 1999: 26).

5 Güney Afrika Yüksek Mahkemesi nin Su Hakkı Kararı 57 olduğunu ileri sürerek, Johannesburg Belediyesine ve Johannesburg un su hizmetlerinden sorumlu yönetimine karşı dava açmıştır. Davalılardan ilki, yerel yönetimdir tarihli Belediye Yapıları Yasası nın 117. maddesinin 12 (1) bölümüne dayanarak kurulmuş bir belediye olan Johannesburg Belediyesi dir. Đkinci davalı, bir limited şirket olan Johannesburg Sular Đdaresi dir. Bu şirketin tek ortağı, adı geçen belediyedir ve belediye, 1997 tarihli Su Hizmetleri Yasası nda geçen su hizmetlerini sağlama görevini ve yetkisini bu şirkete vermiştir. Bugün bu şirket resmi kamu ortaklığı statüsünü sürdürürken, Johannesburg Kent Konseyi, Fransız kökenli Johannesburg Water Management (JOWAM) adlı çokuluslu şirket aracılığıyla Suez Lyonnaise des Eaux un günlük yönetimini ve işletimini taşeron olarak bu şirkete vermiştir (Earle vd., 2005: 20). Diğer bir davalı ise, Su Hizmetleri Yasası doğrultusunda ulusal ölçütlerin konulması ile görevlendirilmiş olan Su Đşleri ve Ormancılık Bakanlığı dır (The Ministry of Water Affairs and Forestry). Ayrıca, yargılama sürecinde Barınma Hakları ve Tahliyeler Merkezi (The Centre on Housing Rights and Evictions/COHRE), davanın ve dava sürecinin uluslararası ve karşılaştırmalı hukuk bağlamında yasal düzeyde kabul edilen su hakkı yönünden değerlendirilmesine yardımcı olması için söz konusu davada mahkemede müdahil (amicus curiae) olarak görev yapmıştır. Uluslararası ölçekte hükümet-dışı bir örgüt olan COHRE nin sahip olduğu ekonomik, sosyal ve kültürel haklar yargılama programı ile, bugün su hakkı dahil olmak üzere, ekonomik, sosyal ve kültürel hakların korunması ve desteklenmesi için çalıştığı bilinmektedir. (The High Court of South Africa, 2008: 3-6) Davacılar, söz konusu uygulamaya dayalı olarak, kent sakinlerine önceden söz verilen ve yeni politikanın bir parçası olarak sunulan günlük 25 litrelik (hane başına aylık lt.) suyun sağlanmasında, yetkililerin başarısız olduklarını öne sürmüşlerdir. Kaldı ki bu miktar su sağlansa bile, bireylerin temel gereksinmelerinin karşılanmasında bu miktarın yetersiz kaldığı da açıktır. Davacılar, kişi başına günlük en az 25 lt. ya da aylık lt. suyu ortaya koyan Ulusal Ölçütlerle Đlgili Tüzüklerin (The ational Standard Regulations) 3 (b) maddesinin Anayasaya aykırı ve geçersiz olduğunu ve yöre sakinlerinin günde kişi başına 50 lt. su hakkına sahip olduğunu ve sayaçlı su miktarının bireylerin gereksinme düzeylerine göre değil de, Johannesburg un maliyetine göre oluşturulduğunu da belirtmişlerdir (The High Court of South Africa, 2008: 5). Belirlenen miktara teknokrasi tarafından karar verildiğini söyleyen Loftus, böyle bir su politikasının temel mantığının, suyun daha az tüketilmesi için çapraz sübvansiyonla, yani yoksulları zenginlerden alınan kârlarla destekleyerek sistemi yürütmeye dayandığını söylemektedir (Loftus, 2006: ). Bu doğrultuda davacılar, adı geçen tüzüğün yanlış yorumlandığını; Anayasa nın 27 (1) bölümünde geçen yeterli su yun sağlanması beklentisini karşılamadığını; ussal olarak düzenlen-

6 58 Çağdaş Yerel Yönetimler, 18 (3) Temmuz 2009 mediğini; en yoksul bireylerin gereksinmeleriyle örtüşmediğini; keyfi ve yetersiz olduğunu; adil ve esnek olmadığını; ve son olarak su ile temizlik ilişkisinin yeterince iyi yansıtılmadığını ileri sürmüşlerdir (The High Court of South Africa, 2008: 10-11). Buna karşın, davalılar, yoksullara ücretsiz su sağlanması konusunda bu gibi bir zorunluluklarının bulunmadığı yönünde savunma yapmışlardır. Yükümlülüklerinin sadece Su Hizmetleri Yasası nın 10. bölümüne dayanarak yürürlüğe konan Su Hizmetleri Tarifesi Đçin Ölçünler (The Standards for Water Services Tariff) başlıklı belgede taahhüt edilen ücrete göre belirlenen miktarda suyun sağlanması olarak belirtmişlerdir. Ancak, yargıç bu noktada, Anayasa nın 27 (1) bölümüne değinerek, herkesin yeterli miktarda suya erişime hakkı olduğunu ve 39 (1) bölümüne dayanarak Haklar Beyannamesi nin (The Bill of Rights) yorumlanmasında mahkemelerin uluslararası hukuku dikkate alması gerektiğini belirtmiştir. Ayrıca, böyle bir gerekçenin ileri sürülmesinin davalıları haklı göstermemekle birlikte, bireylere su hizmetlerinin sağlanmasıyla yükümlü olan yönetimlerin bu gibi gerekçeleri öne sürerek sorumluluklarından kaçamayacaklarının altı çizilmiştir. Bu bağlamda yargıç, sadece imzalanıp taraf olunmamasına rağmen (Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights, 2008), suyu, gıda hakkı (mad. 11) ve sağlık hakkı (mad. 12) kapsamında değerlendiren Uluslararası Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Sözleşmesi nde (The International Covenant on Economic, Social and Cultural Rights) sözü edilen iki maddenin yorumu niteliğinde olan ve su hakkını konu edinen 15 Numaralı Genel Yorum a (General Comment No. 15) göndermede bulunmuştur. (The High Court of South Africa, 2008: 13-14) Bu yönüyle, söz konusu mahkeme kararının bireylerin suya erişim haklarının korunması yönünden öncü bir karar niteliği taşıdığı söylenebilir. Yargıcın, kararını verirken, özellikle Sözleşme ye göndermede bulunmasının, uluslararası alanda kabul edilen su hakkının, devletler üzerindeki olumlu etkisinin açık bir yansıması olduğu ileri sürülebilir. GÜ EY AFRĐKA A AYASASI DA SU HAKKI Herkesin yeterli miktarda suya erişim hakkına sahip olduğu, 1996 tarihli Güney Afrika Cumhuriyeti Anayasası nın (Statutes of The Republic of South Africa-Constitutional Law, 1996) 27. maddesinin 1. fıkrasının b bendinde açıkça kabul edilmektedir. Bu nedenle devletin hiçbir durumda bireylerin suya ya da toprağa erişimlerini sağlayacak yasal önlemleri almaktan kaçınmayacağının vurgulandığı 25. maddenin 8. fıkrasında geçmişe göndermede bulunularak, devletin önceleri yapılan ırka ve cinsiyete dayalı ayrımcılığın sonuçlarının düzeltilmesi konusunda yükümlülüklerinin bulunduğuna değinilmiştir. Söz konusu maddede, ayrıca, mülkiyet hakkıyla ilgili maddelerden herhangi bir sapma olması durumunda, Anayasa nın belirlediği sınırlar çerçevesinde hareket edilmesi

7 Güney Afrika Yüksek Mahkemesi nin Su Hakkı Kararı 59 gerektiği de belirtilmiştir. Özcesi, bu hakla, suya adil erişimin sağlanabilmesi, su kaynaklarının sürdürülebilir kullanımı ve etkin ve etkili su kullanımının gerçekleştirilmesi (The Right to Water, 2008) amaçlanmıştır. Anayasa nın 24. maddesi, insan sağlığına ve refahına zarar vermeme olarak tanımlanan çevre hakkını koruma altına almakla birlikte, bu çerçevede kirliliği ve ekolojik bozulmayı engelleyen ve ülkenin doğal kaynaklarının sürdürülebilir kullanımını ve gelişimini destekleyen gerekli yasal ve diğer önlemleri almayı devlete zorunlu bir görev olarak vermektedir (Salman ve Bradlow, 2006: 100). Dolayısıyla, Güney Afrika nın suyu hem bir insan hakkı olarak, hem bir çevresel hak olarak açıkça tanımlayan tek ülke olduğu söylenebilir. Güney Afrika da, bireylerin yeterli düzeyde suya erişebilmelerini sağlayabilmek için, öncelikli olarak, su kaynaklarının yönetimine ve dağıtımına ilişkin politikalarda köklü değişikliklere gidilmiş, gerekli yasal düzenlemeler yapılmış ve stratejiler ve kurumlar geliştirilmiştir. Bu gereksinmeler doğrultusunda, Güney Afrika Cumhuriyeti nde, 1998 tarihli Ulusal Su Yasası 4 (The National Water Act, No. 36) (Republic of South Africa, 1999) ve diğeri ise 1997 tarihli Su Hizmetleri Yasası (The Water Services Act, No. 108) (Republic of South Africa, 1997) yürürlüğe sokulmuştur. Bu belgelerin, bu yönüyle, anayasada bulunan su hakkı çerçevesinde oluşturulmuş ve somutlaştırılmış yasal ve siyasi belgeler niteliği taşıdığı ileri sürülebilir tarihli Ulusal Su Yasası, Güney Afrika nın sahip olduğu su kaynaklarının sürdürülebilir ve adil yönetimi ve kullanımı ilkelerine dayalıdır. Söz konusu Yasası nın amacı, genel olarak bugünün ve gelecek kuşakların temel gereksinmelerini karşılamak; geçmişteki ırka ve cinsiyet ayrımcılığına dayalı politikaların sonuçlarını yeniden gözden geçirmek; 5 kamu yararı amacıyla etkili, sürdürülebilir ve yararlı su kullanımını desteklemek; su ekosistemlerini (aquatic ecosystems) ve biyolojik çeşitliliği korumak; sosyal ve ekonomik gelişmeyi kolaylaştırmak; ve su kaynaklarının kirlenmesini ve bozulmasını önlemek olarak belirtilmektedir. Bu Yasa, ulusal yönetimin sorumluluğu kapsamında bulunan nehirler, dereler, barajlar ve yeraltı sularından oluşan ülkenin su kaynaklarının yönetimi için kapsamlı yasal bir çerçeve sunmaktadır (Gowlland-Gualtieri, 2007: 3). Marsden, yapılan bu değişikliğin amacının esasında, yerel meclislerin içme suyunun tam maliyetini karşılama sorumluluğundan kaçınmak istemesi karşısında söz konusu yükümlülüğün yerel halka bırakılması ve kentin su hizmetlerinin ticarileştirilmesi olduğunu söylemektedir (Marsden, 2008) tarihli Su Hizmetleri Yasası nın temel amacının, insan sağlığı ve refahı için yeterli miktarda su ile 4 Bu Yasa da 1999 yılında yapılan değişiklik için bkz. (National Water Amendment Act, 1999). 5 Geçmişteki ırk ayrımcılığına dayanan rejimden rahatsızlık duyan ve temiz suya eşit düzeyde erişemeyen bireylere, hükümetin tümelci liberalleşme eyleminin bir parçası olarak yasalaşan söz konusu Yasa yla büyük ölçüde kolaylıklar sunulmuştur. Çünkü bu yasa, herkesin yeterli düzeyde suya erişebilmelerini sağlayabilecek miktarda suyun sağlanması yükümlülüğünü getirmektedir. (Pienaar; Schyff, 2007: 183, 184).

8 60 Çağdaş Yerel Yönetimler, 18 (3) Temmuz 2009 sağlıklı bir çevre için yeterli su miktarına erişim hakkını ve temizlik hakkını sağlamak olduğu ifade edilmektedir (Salman ve Bradlow, 2006: 101). Bu belge, genel olarak yerel yönetimin sorumluluğu kapsamında yer alan içme suyu ve temizlik hizmetlerini konu edinmektedir (Gowlland-Gualtieri, 2007: 3). Bu iki Yasa nın kapsamı dışında, su hizmetleri sektörünün için ulusal çerçevesini ortaya koyan ve suya erişim hakkının yürürlüğe konmasını amaçlayan düzenlemeler de bulunmaktadır (Gowlland-Gualtieri, 2007: 3). Bireylerin suya adil olarak erişimlerinin güvence altına alınması amacını taşıyan aylık hane başına lt. ücretsiz su hizmetinin sağlanmasını temel alan 2001 tarihli Ücretsiz Su Politikası (Policy on Free Water); 6 biriken ve yığılan temel hizmetlerin azaltılmasını amaçlayan ve aynı zamanda daha yüksek düzeylerde temel su hizmetlerine erişimin kademeli olarak gerçekleşmesini güvence altına almayı amaçlama anlamına gelen su merdiveni (water ladder) kavramına yer veren 2003 tarihli Su Hizmetlerinin Stratejik Çerçevesi (Strategic Framework for Water Services) (Department of Water Affairs and Forestry, 2003) başlıklı belge ile ülkenin su kaynaklarının korunmasını, kullanılmasını, geliştirilmesini, yönetilmesini ve denetlenmesini düzenleyen 2004 tarihli Ulusal Su Kaynakları Stratejisi ( ational Water Resources Strategy) (Department of Water Affairs and Forestry, 2004) Güney Afrika Cumhuriyeti nin su mevzuatının diğer parçalarıdır. (The Right to Water, 2008) Anayasal bir hak olarak kabul edilen su hakkının uygulanması ve gerçekleştirilmesi için benimsenen ücretsiz su politikasının temel amacı, en az yeterli miktarda içilebilir suyun her aileye eşit miktarda sağlanmasını güvence altına alarak, en yoksul yurttaşın su gereksinmesini karşılayabilmektir. (Gowlland- Gualtieri, 2007: 5) Her bireyin günde 25 lt. su tükettiği varsayımına dayanarak belirlenen bu miktar, hane başına aylık litredir. Söz verilen miktardan fazlasını kullananlar, kullandıkları miktar kadar ödeme yapmaktadırlar. Ancak söz konusu miktar, özellikle bir evde yaşayan bireylerin sayısını ve refahını dikkate almadan belirlendiğinden ve ölçüt her ev için aynı olarak kabul edildiğinden eleştiri almaktadır. Ayrıca, kırsal alanlardaki altyapı yetersizlikleri, ücretsiz su tahsisinin bireye değil de, haneye dayalı olarak yapılması ve yoksul evlerin sekiz kişiden daha fazla bireyi kapsaması, yerel yönetimlerin yeterli akçal kaynağa sahip olmaması gibi sorunlar, söz konusu politikanın uygulanmasını güçleştirmektedir (Gowlland-Gualtieri, 2007: 6). Güney Afrika Anayasası nda, ülkeye özgü koşullar çerçevesinde su hakkının tanınması, elbette bu hakkın uygulanabilirliği ve güvence altına alınabilirliği yönünden önem taşımaktadır. Çünkü, mevzuatın gelişimi, yargılama süreci yönünden yarar sağlamaktadır. Ancak su hakkının sadece anayasal güvenceye ka- 6 Ücretsiz Su Politikası, bugün güçlü bir siyasi destekle 27 milyondan fazla insanın yaşadığı yerel yönetim bölgelerinde, 2002 nin Haziran ayından bu yana uygulanagelmektedir. ; (Muller, 2002: 5).

9 Güney Afrika Yüksek Mahkemesi nin Su Hakkı Kararı 61 vuşturulması yeterli değildir. Bu nedenle, bu hakkın yargı kararlarıyla da desteklenmesi gerekmektedir. Yoksa, sadece kağıt üzerinde yer alan bir hak olmaktan öteye geçmeyecektir. Dolayısıyla, çalışmanın da temel konusunu oluşturan söz konusu dava, bu yönüyle de önemlidir. DAVA I SO UCU Güney Afrika Yüksek Mahkemesi nin aldığı karar, temel olarak bireylerin su hakkını ilgilendirdiğinden birçok yönüyle önemli ve anlamlıdır. Ön Ödemeli Su Sayaçları politikasının ve uygulamasının bütünüyle Phiri de insan hakları ihlallerine yol açtığına işaret eden Mahkeme; bu sayaçların anayasaya aykırı olarak zorla kurulduğunu, sistemin usulüne ilişkin ulusal standartların ve dolayısıyla eşitlik hakkının ihlal edildiğine hükmetmiştir. Mahkeme, bu sayaçların belirlenen ücretsiz su miktarını aşması durumunda otomatik olarak kesildiğini ve bu durum karşısında bölgedeki bir ev halkının su satın alma konusunda yeterli maddi olanaklara sahip olmadığına işaret etmiştir. Çünkü bu durum, kural olarak, hiçbir bireyin bir yılda 7 günden daha uzun süre susuz kalmaması gerektiği ön kabulüne dayanan ulusal standartların ihlaline, yani her ayın son 15 gününü bireylerin susuz geçirmek durumunda kalmalarına yol açmıştır. Mahkeme, bu uygulamanın yasalara aykırı ve mantıklı olmadığını ve Anayasa ile 2000 tarihli Đdari Yargı nın Teşviki Yasası nı (The Promotion of Administrative Justice Act 2000) (Republic of South Africa, 2000) ihlal ettiğini karara bağlamıştır. Ayrıca ön ödemeli su sayaçlarının Phiri kent sakinlerine zorla kabul ettirilmesinin eşitlik hakkını ortadan kaldırıldığının açık kanıtı olduğu şeklinde yorumlanabileceği ifade edilmiştir. Bunun temel nedeni, kredili sudan yararlanma hakları bulunan zengin Johannesburg luların herhangi bir su kesintisinden önce uyarılma hakkına sahip olmaları ve eğer ödemeleri gerekli borçları varsa, kendilerinin bu konuda karar verme serbestliğine sahip olmalarıdır. Öte yandan ağırlıklı olarak yoksulların ve siyahilerin yaşadıkları bölgelerde oturanlar, beyazlara tanınan bu haklara sahip bulunmamaktadırlar. Mahkeme bu durumun, mantıksız, adaletsiz ve eşitliğe aykırı olmanın yanı sıra, sadece renge (ırka) dayalı bir ayrımcılık olduğunu öne sürmüştür. Bu gibi toplumlarda kadınların ev işlerindeki ağır sorumlulukları düşünüldüğünde, kadınlara karşı da cinsel bir ayrımcılığın yapıldığı iddiası ortaya konmuştur. (Konteh - Khalfan, 2008) Oysa, Anayasa da özellikle daha önce yaşanan ırka ve cinsiyete dayalı ayrımcılığın sonuçlarının düzeltimi konusunda daha dikkatli davranılacağının altı çizilmişti. Yargıç ın da işaret ettiği gibi, buna rağmen bugün su kesintileri faturalarını ödeyebilenleri ödeyemeyenlerden ayırt eden yeni bir ayrımcılık politikası yaratmıştır. Önceleri güvenli suya erişim, toprak sahipliğiyle doğrudan doğruya ilişkili olduğundan, sadece zengin ve beyaz derili olan toprak sahipleri temiz suya erişebiliyordu. Bugün ise, söz konusu durumda taahhüt edilmesine ve anayasal düzeyde hak kap-

10 62 Çağdaş Yerel Yönetimler, 18 (3) Temmuz 2009 samında koruma altına alınmasına rağmen, Güney Afrikalı yoksullar, güvenilir suya erişmeksizin yaşamlarını sürdürmek durumunda kalmaktadırlar. Phiri davasında, mahkeme, bireylerin özellikle temizlik hizmetleri için kişi başına günde 25 litreden daha fazla suya gereksinim duyduklarını belirterek, söz konusu sınırlandırmayı mantıklı bulmadığına hükmetmiştir. Bu miktarın özellikle HIV/AIDS li hastalar için yetersiz olduğu vurgulanmıştır. Bu nedenle, Mahkeme, gereksinimlerine, suyun elde edilebilirliğine ve mali kaynaklara bağlı olarak davacılara ve diğer Phiri kent sakinlerine kişi başına günde 50 litrelik suyun sağlanmasını karara bağlamıştır. Ayrıca, mahkeme, uluslararası hukuku dikkate alan, anayasa temelinde devletin yoksullara ücretsiz olarak sağlanacak belirli miktardaki suyu güvence altına almakla yükümlü olduğuna işaret etmiştir (Konteh - Khalfan, 2008). Sonuçta, yargıç, ücretsiz su politikasının yanlış olmadığını, hatta su hakkının gerçekleştirilmesinde doğru bir yöntem olduğunu söylemektedir. Sadece, belirlenen su miktarına eleştiri getirmekte ve su hakkının gerçekleştirilmesi için yetersiz olduğunu vurgulamaktadır. Mahkemede, ayrıca yarattığı olumsuz sosyal etkilerden dolayı, Budget Payment Units ya da Trickle Valves 7 olarak bilinen, ön ödemeli su sayaçlarının Đngiltere de yasaklandığı belirtilmiştir. Gerçekten de, 1998 tarihli Su Yasası (The Water Act of 1998) ile Đngiltere de, kamu sağlığını ilgilendiren nedenlerden dolayı, ön ödemeli sayaçlar ile damlayan vanalar dahil ön ödemeli olmayan suyun herhangi bir şekilde kesilmesi ya da sınırlandırılması yasaklanmıştır. (OPSI, 1989; Lobina - Hall, 2001: 18; Drakeford, 1998: 590) Uruguay ve Hollanda da ise, sadece ön ödemeli su sayaçlarının kullanımı değil, fakat aynı zamanda suyun özelleştirilmesi de yasaklanmıştır. (Groenewald, 2006) Gowlland-Gualtieri, Ön Ödemeli Sayaçlar sisteminin yoksullar için önemli sorunlar yaratmasının birkaç nedeni olduğunu söylemektedir. Buna göre; her bireyin gereksinim duyacağı suyu kullanmadan önce su için ödeyecek parasının bulunduğu ön kabulünün bulunması ve gerçekte bunu ödeyememeleri; suyun kullanılabilirliğinin gerçekte karmaşık, güvenilmez ve hatalı olduğu kanıtlanan cihazların doğru çalışmasına bağlı olması; bu sistemin bireyler ile su hizmetlerini sağlayanlar arasındaki iletişimi engellemesi ve dolayısıyla su yönetiminde yeterli düzeyde halkın katılımına izin vermemesi; ve son olarak, bu sayaçların çoğunlukla yerel topluluklardan doğru bilgi almadan, danışmadan ve hatta izin almadan ya da bilgilerine başvurmadan kurulmaları söz konusu sistemin başarısının önündeki önemli engeller olarak sıralanmaktadır (Gowlland-Gualtieri, 2007: 12). Zaten ön ödemeli su sayaçlarıyla yaşanan başarısız deneyimler ve özellikle kolera salgınları, öne sürülen bu nedenlerin doğruluğunu açıkça ortaya koymaktadır. 7 Trickle Valves, siklon filtrelerde egsoz denilen katı parçacıkların geri dönmemesi için çek vana işlevi gören vana ya denmektedir; (Türk Tesisat Mühendisleri Derneği, 2009).

11 Güney Afrika Yüksek Mahkemesi nin Su Hakkı Kararı 63 Ö ÖDEMELĐ SAYAÇLARA KARŞI HALKI TEPKĐSĐ VE DĐRE ĐŞĐ Özelleştirme-Karşıtı Forum da (The Anti-Privatization Forum/APF), insanların çoğunun ön ödemeli suyu istemediğine yönelik süregelen tartışmaların paralelinde, bireylerin kendi isteklerine karşı ön ödemeli sayaçların kurulamayacağı yönünde karar almışlardır. Belediye hizmetlerinin özelleştirilmesine ve işsizliğe karşı verilen mücadele içinde ortaya çıkan söz konusu Forum un temel talepleri arasında; suyun kesilmemesi, bütün gecikmiş borçların silinmesi, Dünya Bankası nın suyu çok kullanandan az almaya dayalı fiyatlandırma politikasının terk edilmesi, günde kişi başına 50 lt. suyun ücretsiz olması ve Mandela nın partisi olan, ANC nin (African ational Congress) iktidara gelirken verdiği sözlerden biri olan su hizmetlerinin ücretsiz sağlanması bulunmaktadır (Çakır, 2007). Bunun için Herkes Đçin Su anlamına gelen Operation Vulamanzi başlatılmıştır (McKinley, 2003). Bu sayaçların insanların yararına olduğu iddiasıyla, Johannesburg Sular Đdaresi ve Johannesburg Belediyesi, Soweto nun kasabalarından biri olan Phiri de ön ödemeli sayaçların kurulmasına başlamış ve sistemi kurmuştur (Harvey, 2005: 123). ANC Hükümetinin, suçlu ya da anarşist olarak nitelendirdiği su (ve elektrik) hizmetlerinin özelleştirilmesine direnen yerel topluluk üyelerini fişlediği söylenmektedir. Bunu, 2002 Ağustos unda Johannesburg da düzenlenen Dünya Sürdürülebilir Kalkınma Zirvesi nin öncesinde, süresince ve sonrasında yüzlerce eylemcinin ve topluluk üyesinin tutuklanması ve hapsedilmesi izlemiştir. (McKinley, 2003; Martorell, 2002) Bu Forum un yanı sıra, Soweto Elektrik Krizi Komisyonu (Soweto Electricity Crisis Committe, SECC), Orange Farm Su Krizi Komisyonu (Orange Farm Water Crisis Committe, OFWCC) gibi örgütler de, sayaç uygulamasının ve su hizmetlerini sağlayanların istedikleri zaman su kesme yetkilerinin, Anayasa da güvence altına alınan suya erişim hakkını ihlal ettiğini ileri sürmüşlerdir. (Earle vd., 2005: 21) Ayrıca son birkaç yıldır, özellikle Doğu Rand daki Tembisa da, Carltonville yakınındaki Khutsong da, Orange Farm da ve Phiri de ön ödemeli su sayaçlarına karşı farklı biçimlerde halk tepki göstermekte ve direnmektedir. Örneğin Khutsang lılar bu sayacın yüzlercesini sabote etmiştir. (Department of Water Affairs and Forestry, 2000: 62) Sayaçların kurulmasına karşı direniş gösteren birkaç yerel eylemci, tutuklanmış, kasten mülke zarar verme fiili dahil, cezai kovuşturmayla karşı karşıya kalmışlardır. Suez in yan kuruluşu olan Güney Afrika Su ve Temizlik Hizmetleri (Water and Sanitation Services South Africa, WSSSA), kendi tesislerinde grev yapan 30 işçiyi tutuklatmıştır (McKinley, 2003). Bir inşaat işçisi, sayaçların kurulmasını durdurmaya çalışanlarla yüz yüze geldikten sonra, vurulmuştur. Protestoların militanlığını üstlenen APF tarafından kentin altyapı projesinin çıkmaza girdiğinin açıklandığı Sayaçları Yok Edin ve Suyu Kullanın (Destroy the Meter and Enjoy the Water) adlı bir kitap-

12 64 Çağdaş Yerel Yönetimler, 18 (3) Temmuz 2009 çık dağıtılmıştır. Hem özel mülkler üzerinde, hem de belediye sınırları içinde boşa harcanan suyun azaltılacağı ve ayrıca her evin su ve temizlik hizmetleri faturasının azaltılmasının yanı sıra, Johannesburg un yıllık 158 milyon ZAR 8 kadar tasarrufa yol açacağı iddia edilen (Earle vd., 2005: 20) Operation Gcin amanzi, halk tarafından durdurulmuştur. Sonradan APF, bu sayaçların anayasal olmadığını ve bu yüzden yasa dışı olduğu yönünde yasal bir mücadeleyi başlatmıştır. (Harvey, 2005: 126) Yüksek Mahkemede görülen bu dava, su hakkının güvence altına alınmasına ilişkin olarak kasaba sakinlerinin yıllarca sürdürdüğü mücadele yönünden anlamlıdır. Eylemcilere göre, Phiri nin de, bu yönüyle simgesel bir anlamı bulunmaktadır; yani söz konusu hizmetlere ilişkin sorunların ciddi bir biçimde ele alınması konusunda başarısız olan yönetimlere karşı yeni bir oluşumun ve örgütlenmenin merkezi olmuştur. Uluslararası ölçekte su eylemcileri, ön ödemeli sayaçların kullanımı ve yoksullara karşı ayrımcılığa yönelik olarak yürüttükleri mücadeleyi sürdürmede kararlı olduklarını ve yemin ettiklerini duyurmaktadırlar. Bunun için Kamu Yurttaşı (Public Citizen - ABD), Afrika Kurtuluş Destek Komitesi (African Liberation Support Committee - Đngiltere), Özelleştirmeye Karşı Yurttaşlar (Citizens Against Privatisation - Zimbabve) ve diğer örgütler bir araya gelerek, bu sayaçlara karşı uluslararası nitelikli bir bildirgeye imza koymuşlardır (Mothibi, 2003: 6; Anti-Privatization Forum, 2008). SO UÇ Güney Afrika Yüksek Mahkemesi nin anayasal güvence altında bulunan su hakkını Phiri yönetiminin gerçekleştirmekte yetersiz kaldığı yönünde verdiği bu karar, su hakkı için tüm dünyada verilen mücadele yönünden anlamlıdır. Bu dava, bütünüyle yeterli miktarda suya erişim hakkını ve daha ötesinde insanlık onuruna saygı konularını birlikte değerlendirmesi yönünden önem kazanmaktadır. Faturalarını ödeyemeyen Phiri kent sakinlerinin su kesintilerine izin veren peşin ödemeli su sayaçlarının kullanılmasının Güney Afrika Anayasası nı ve uluslararası hukuku ihlal ettiği, Mahkeme tarafından açıkça ortaya konmuş ve ayrıca hükümetin bireylerin su hakkına saygı göstermesi, koruması, desteklemesi ve bu hakkı gerçekleştirilmesi yönündeki görevini tekrar yinelenmiştir. Bu yönüyle karar, su ekonomik bir mal haline getirilip, kamu hizmeti olma niteliğinden uzaklaşıldığında, bir toplumda asimetrik güç ilişkilerinin ya da sosyoekonomik ilişkilerin nasıl yaratıldığının açık bir örneğini oluşturmaktadır. Bu dava, suyun halka ait olduğunun, yani ortak bir değer ya da bir kamu malı olduğunun kabulünün önemini simgelemektedir. Çünkü, su hem merkezi, hem yerel düzeyde çözümler gerektiren, hem de bölgesel ölçekte hizmetlerin 8 1 ZAR (Güney Afrika Randı), 0, ABD $ a karşılık geldiğinden, 158 milyon ZAR, ABD $ dır.; (Finanz-Links.com, 2009).

13 Güney Afrika Yüksek Mahkemesi nin Su Hakkı Kararı 65 bölünmezliği ilkesi doğrultusunda değerlendirilmesi gereken bir kamu hizmeti olma özelliğini bir arada taşımaktadır. Bu bakımdan, Phiri de de olması gereken, suyun ve su hizmetlerinin kamu adına devlet denetimi ve yönetimi altında bulunmasıdır. Su, özelleştirilemeyecek ve çok uluslu şirketler tarafından kâr konusu haline getirilmeyecek kadar değerli bir kaynak ve yaşamsal öneme sahip bir değerdir. Varılması istenen hedef, bireylerin suya erişiminin güvence altına alınması ise, bir insan hakkı olarak suyun ve suya erişimin öncelikle kabul edilmesi ve sonra söz konusu hedefe uygun olarak bu yönde bir kurumsallaştırmaya gidilmesinin gerektiğidir. Bu karar, aynı zamanda, Güney Afrika da, Afrika da ya da dünyanın başka bir yerindeki yönetimlerin yoksullar üzerinde ön ödemeli su sistemlerini zorla kabul ettirme gibi suya erişimleri yönünden haksız ve keyfi uygulamalarına karşı hem bir uyarıcı (Konteh - Khalfan, 2008), hem de önemli bir destek niteliği taşımaktadır. Güney Afrika daki yoksul toplulukların sosyal ve ekonomik yönden artan bilincini yansıtmasının yanı sıra, belirlenen düzeyde suya ücretsiz olarak erişimin yaygınlaştırılmasında belediyeler üzerinde baskı kurulabilecektir. Parayı ödeyemedikleri durumlarda, yoksulların, su kesintilerine karşı korunmasına yardım edecektir. (Konteh - Khalfan, 2008) Bu yönüyle, ayrıca küresel ölçekte yürütülecek hukuk davaları için yararlı bir örnek olacaktır (COHRE, 2008). KAY AKÇA Anti-Privatization Forum (2007), Declaration of the Coalition Against Water Privatisation, (http://apf.org.za/article.php3?id_article=161), ( ). Backeberg, Gerhard R. (2005), Water Institutional Reforms in South Africa, Water Policy, Vol. 7, No: 1, s Barlow, Maude - Tony Clarke (2003), Blue Gold: The Battle Against Corporate Theft of the World s Water, The New Press, Ottawa. COHRE (2008), Right to Water-South Africa, (http://www.cohre.org/watersa), ( ). Cumhuriyet, Mahkemeden Gökçek e Su Sayacı Darbesi, (http://www.cumhuriyet.com.tr /?im=yhs&hn=25568), ( ). Çakır, S. Murat (2007), Enerji Hakkı Mücadelesi 1: Teneke Kent in Son Đsyanı, (http:// ( ). Department of Water Affairs and Forestry (2000), Electronic Prepayment Metering Cost Recovery Systems, Pretoria. Department of Water Affairs and Forestry (2004), ational Water Resource Strategy (First Edition).

14 66 Çağdaş Yerel Yönetimler, 18 (3) Temmuz 2009 Department of Water Affairs and Forestry (2003), Strategic Framework for Water Services: Water is Life, Sanitation is Dignity. Drakeford, Mark (1998), Water Regulation and Pre-Payment Meters, Journal of Law and Society, Vol: 25, No: 4, pp Earle, Anton - Jaqui Goldin - Phemo Kgomotso (2005), Domestic Water Provision in the Democratic South Africa-Changes and Challenges, The Nordic Africa Institute s Conflicting Forms of Citizenship Programme, University of Pretoria, p. 21. Finanz-Links.com (2009), U.S.A., (http://www.xe.com/ucc/convert.cgi), ( ). Gowlland-Gualtieri, Alix (2007), South Africa s Water Law and Policy Framework: Implications for the Right to Water (IELRC Working Paper ), International Environmental Law Research Centre, Geneva. Groenewald, Yolandi (2006), Soweto Starts Its Water War, (http://www.mg.- co.za/article/ soweto-starts-its-water-war), ( ). Gündelik (2008), Belediye Başkanını Su Sayacı Götürdü, (http://www.gundelik.net/- 2008/12 /24/belediye-baskanini-su-sayaci-goturdu/), ( ). Haffajee, Ferial ( ), South Africa: Water for Everyone, U ESCO Courier. Harvey, Ebrahim (2005), Managing the Poor by Remote Control: Johannesburg s Experiments with Prepaid Water Meters, The Age of Commodity: Water Privatization in Southern Africa, David A. McDonald - Greg Ruiters (Eds.), Earthscan, London, p Konteh, Sonkita - Ashfaq Khalfan (2008), Analysis of the High Court of South Africa in the Pre-Paid Water Meters Case (Summary of Judgment Delivered On 30 April 2008). Köse, Türey, Suda da Soygun Var, Cumhuriyet, Lobina, Emanuele - David Hall (2001), UK Water Privatization-A Briefing, Public Services International Research Unit, London. Loftus, Alex (2006), Reification and the Dictatorship of the Water Meter, Antipode, Vol. 38, No: 5, p Marsden, Bill (2003), Cholera and the Age of the Water Barons, (http:// projects.publicintegrity.org/water/report.aspx?aid=44), ( ). Martorell, Jordi (2002), World Summit for Sustainable Development in Johannesburg: A C Government Tries to Silence its Critics with Apartheid-Style Repression, (http:// ( ). McKinley, Dale (2003), Water is life: The Anti-Privatisation Forum and The Struggle Against Water Privatisation, (http://www.sarpn.org.za/documents/d /- P531_McKinley.p df), ( ).

15 Güney Afrika Yüksek Mahkemesi nin Su Hakkı Kararı 67 Milliyet (2008), ĐSKĐ den Kılıçdaroğlu nun Đddialarına Cevap, (http://www.milliyet.- com.tr/ Siyaset/SonDakika.aspx?), ( ). Monbiot, George (2004), Exploitation on Tap, (http://www.guardian.co.uk/society /2004/oct/19/internationalaidanddevelopment.southafrica), ( ). Morris, Kelly (2001), Prevention Fails to Halt South Africa s Well-Treated Cholera Epidemic, The Lancet, Vol: 357, Issue: Mothibi, Nana ( ), Soweto Water Battle Goes Global, The Star. Muller, Mike (2002), The ational Water and Sanitation Programme in South Africa: Turning the Right to Water into Reality, Water and Sanitation Program-Africa Region (WSP-AF), Kenya. ational Water Amendment Act (1999), No. 45 of 1999, [Assented to 2 December, 1999] [Date of Commencement: 6 December, 1999]. Ntvmsnbc (2008), ĐSKĐ den Ön Ödemeli Sayaç Savunması, (http://www.ntvmsnbc.com/ news/ asp), ( ). Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights (2008), 3. International Covenant on Economic, Social and Cultural Rights ( ew York, 16 December 1966), (http://www2.ohchr.org/english/bodies/ratification/3.htm), ( ). OPSI (1989), Water Act 1989, (http://www.opsi.gov.uk/acts/acts1989/ukpga_ _e n_1.htm), ( ). Public Citizen (2008), Is This What Efficiency Looks Like? Prepaid Water Meters, (http:// ( ). Radikal, Gökçek Ankaralıları Kartlı Su Sayacı na Mecbur Edemeyecek, (http:// Date= &CategoryID=), ( ). Republic of South Africa (1997), Government Gazette, Vol. 390, No , Cape Town, 19 December Republic of South Africa (1999), Government Gazette, Vol. 414, No , Cape Town, 6 December Republic of South Africa (2000), Government Gazette, Vol. 416, No , Cape Town, 3 February Salman, Salman M. A. and Daniel D. Bradlow (2006), Regulatory Frameworks for Water Resources Management: A Comparative Study, The World Bank, Washington, D.C. Statutes of The Republic of South Africa-Constitutional Law (1996), Constitution of the Republic of South Africa Act, No. 108 of 1996, [Date of Promulgation: 18 December, 1996] [Date of Commencement: 4 February, 1997].

16 68 Çağdaş Yerel Yönetimler, 18 (3) Temmuz 2009 The High Court of South Africa (2008), Lindiwe Mazibuko et al v The City of Johannesburg, Johannesburg Water (Pty) Ltd, and The Minister of Water Affairs and Forestry Case, No 06/ The Right to Water (2008), Law on the Right to Water, (http://www.righttowater.org.uk/code/ Legislation_5.asp), ( ). Türk Tesisat Mühendisleri Derneği, TTMD Teknik Terimler Sözlüğü, (http://www.ttmd.org.tr/ dosyalar/ttmdglosst.swf), ( ).

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA Sayılı Belediye Kanunu na Ek Madde Eklenmesi Hakkında Kanun Teklifi ve gerekçesi ekte sunulmuştur.

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA Sayılı Belediye Kanunu na Ek Madde Eklenmesi Hakkında Kanun Teklifi ve gerekçesi ekte sunulmuştur. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 5393 Sayılı Belediye Kanunu na Ek Madde Eklenmesi Hakkında Kanun Teklifi ve gerekçesi ekte sunulmuştur. Gereğini arz ederiz Umut Oran İstanbul Milletvekili (2)

Detaylı

3 Temmuz 2009 İngiltere Büyükelçiliği Konutu, Ankara Saat: 16:00. Çevre ve Orman Bakanlığı nın Saygıdeğer Müsteşar Yardımcısı,

3 Temmuz 2009 İngiltere Büyükelçiliği Konutu, Ankara Saat: 16:00. Çevre ve Orman Bakanlığı nın Saygıdeğer Müsteşar Yardımcısı, Türkiye nin İklim Değişikliği Ulusal Eylem Planı nın Geliştirilmesi Projesi nin Açılış Toplantısında Ulrika Richardson-Golinski a.i. Tarafından Yapılan Açılış Konuşması 3 Temmuz 2009 İngiltere Büyükelçiliği

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI

AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ ve KADIN Avrupa Birliği Bakanlığı Sunum İçeriği AB nin kadın-erkek eşitliği ile ilgili temel ilkeleri AB nin kadın istihdamı hedefi AB de toplumsal cinsiyete duyarlı

Detaylı

EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ

EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ COUNCIL OF EUROPE AVRUPA KONSEYİ EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ DAİRE CELAL ÇAĞLAR TÜRKİYE DAVASI (Başvuru no. 11181/04) KARAR STRAZBURG 20 Ekim 2009 İşbu karar AİHS

Detaylı

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI Uluslararası Arka Plan Uluslararası Arka Plan Birleşmiş Milletler - CEDAW Avrupa Konseyi - Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi

Detaylı

Çokkültürlü bir Avustralya için Erişim ve Eşitlik. İdari Özet Türkçe

Çokkültürlü bir Avustralya için Erişim ve Eşitlik. İdari Özet Türkçe Çokkültürlü bir Avustralya için Erişim ve Eşitlik İdari Özet Türkçe Avustralya Hükümet hizmetlerinin Avustralya nın kültür ve dil bakımından çeşitlilikler gösteren nüfusuna duyarlılığı üzerine bir araştırma

Detaylı

Doç. Dr. Ahmet M. GÜNEŞ Yalova Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi ÇEVRE HUKUKU

Doç. Dr. Ahmet M. GÜNEŞ Yalova Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi ÇEVRE HUKUKU Doç. Dr. Ahmet M. GÜNEŞ Yalova Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi ÇEVRE HUKUKU İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... IX KISALTMALAR...XXI Birinci Bölüm Çevre Hukukunun Temelleri I. Genel Olarak...1

Detaylı

EĞİTİM VE ÖĞRETİM 2020 BİLGİ NOTU

EĞİTİM VE ÖĞRETİM 2020 BİLGİ NOTU EĞİTİM VE ÖĞRETİM 2020 BİLGİ NOTU Sosyal, Bölgesel ve Yenilikçi Politikalar Başkanlığı (ŞUBAT 2014) Ankara 0 Avrupa 2020 Stratejisi ve Eğitim de İşbirliğinin Artan Önemi Bilimsel ve teknolojik ilerlemeler

Detaylı

C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002.

C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002. C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002. DEVLET PLANLAMA TEŞKİLATI NIN GELİR DAĞILIMINDA ADALETSİZLİK VE YOKSULLUK SORUNUNA YAKLAŞIMI (SEKİZİNCİ

Detaylı

1- Neden İç Kontrol? 2- İç Kontrol Nedir?

1- Neden İç Kontrol? 2- İç Kontrol Nedir? T.C. İÇİŞLERİ BAKANLIĞI KİHBİ Dairesi Başkanlığı 10 SORUDA İÇ KONTROL MAYIS 2014 ANKARA 1- Neden İç Kontrol? Dünyadaki yeni gelişmeler ışığında yönetim anlayışı da değişmekte ve kamu yönetimi kendini sürekli

Detaylı

KAMU MALİ YÖNETİMİNDE SAYDAMLIK VE HESAP VEREBİLİRLİĞİN SAĞLANMASINDAKİ GÜÇLÜKLER VE SAYIŞTAYLARIN ROLÜ: EUROSAI-ASOSAI BİRİNCİ ORTAK KONFERANSI

KAMU MALİ YÖNETİMİNDE SAYDAMLIK VE HESAP VEREBİLİRLİĞİN SAĞLANMASINDAKİ GÜÇLÜKLER VE SAYIŞTAYLARIN ROLÜ: EUROSAI-ASOSAI BİRİNCİ ORTAK KONFERANSI KAMU MALİ YÖNETİMİNDE SAYDAMLIK VE HESAP VEREBİLİRLİĞİN SAĞLANMASINDAKİ GÜÇLÜKLER VE SAYIŞTAYLARIN ROLÜ: EUROSAI-ASOSAI BİRİNCİ ORTAK KONFERANSI Berna ERKAN Sunuş ASOSAI (Asya Sayıştayları Birliği) ve

Detaylı

KARADAĞ SUNUMU Natalija FILIPOVIC

KARADAĞ SUNUMU Natalija FILIPOVIC VII. ULUSLARARASI BALKAN BÖLGESİ DÜZENLEYİCİ YARGI OTORİTELERİ KONFERANSI 28-30 MAYIS 2012, İSTANBUL Yeni Teknolojiler ve Bunların Yargıda Uygulanmaları Türkiye Cumhuriyeti Hâkimler ve Savcılar Yüksek

Detaylı

AVRUPA da Su Hizmetlerinde Kamu ve Özel Sektör Uygulamaları. Dursun YILDIZ Su Politikaları Uzmanı

AVRUPA da Su Hizmetlerinde Kamu ve Özel Sektör Uygulamaları. Dursun YILDIZ Su Politikaları Uzmanı 24 03 2012 AVRUPA da Su Hizmetlerinde Kamu ve Özel Sektör Uygulamaları Dursun YILDIZ Su Politikaları Uzmanı 6. Dünya Su Forumu nda Avrupa da kamu ya da özel sektör eliyle verilen su hizmetlerine yönelik

Detaylı

YABANCILAR VE ULUSLARARASI KORUMA KANUNU

YABANCILAR VE ULUSLARARASI KORUMA KANUNU YABANCILAR VE ULUSLARARASI KORUMA KANUNU Halkla İlişkiler Başkanlığı TA K D İ M Değerli; Ana Kademe, Kadın Kolları, Gençlik Kolları MKYK üyemiz, Bakan Yardımcımız, Milletvekilimiz, Ana Kademe, Kadın Kolları,

Detaylı

9.2.12. Beşiktaş Residence Tower 11.11.2008 / 28.10.14185. Mimarlar Odası İstanbul Büyükkent Şubesi

9.2.12. Beşiktaş Residence Tower 11.11.2008 / 28.10.14185. Mimarlar Odası İstanbul Büyükkent Şubesi 9.2.12. Beşiktaş Residence Tower 11.11.2008 / 28.10.14185 Mimarlar Odası İstanbul Büyükkent Şubesi Mesleki Denetimde Çevresel Etki Değerlendirmesi Çekince Raporu Projenin adı: Residence Tower Müellifi:

Detaylı

SİVİL TOPLUM VE SU. Serap KANTARLI Türkiye Tabiatını Koruma Derneği. skantarli@ttkder.org.tr

SİVİL TOPLUM VE SU. Serap KANTARLI Türkiye Tabiatını Koruma Derneği. skantarli@ttkder.org.tr SİVİL TOPLUM VE SU Serap KANTARLI Türkiye Tabiatını Koruma Derneği skantarli@ttkder.org.tr SİVİL TOPLUM Prof.Dr.Fuat KEYMAN a göre 21.yüzyıla damgasını vuracak en önemli kavramlardan biri "Dostluk, arkadaşlık

Detaylı

IFLA İnternet Bildirgesi

IFLA İnternet Bildirgesi IFLA İnternet Bildirgesi Bilgiye engelsiz erişim özgürlük, eşitlik, küresel anlayış ve barış için temeldir. Bu nedenle, Kütüphane Dernekleri Uluslararası Federasyonu (IFLA) belirtir ki: Düşünce özgürlüğü,

Detaylı

187 SAYILI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNİ GELİŞTİRME ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ, 2006

187 SAYILI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNİ GELİŞTİRME ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ, 2006 187 SAYILI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNİ GELİŞTİRME ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ, 2006 ILO Kabul Tarihi: 15 Haziran 2006 Yürürlüğe Giriş Tarihi: 20 Şubat 2009 Uluslararası Çalışma Örgütü Genel Konferansı, Uluslararası

Detaylı

10 SORUDA İÇ KONTROL

10 SORUDA İÇ KONTROL T.C. İÇİŞLERİ BAKANLIĞI Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Dairesi Başkanlığı 10 SORUDA İÇ KONTROL 1 Neden İç Kontrol? Dünyadaki yeni gelişmeler ışığında yönetim anlayışı da değişmekte ve kamu yönetimi kendini

Detaylı

DİKMEN BÖLGESİ STRETEJİK GELİŞİM PLANI 2012-2014

DİKMEN BÖLGESİ STRETEJİK GELİŞİM PLANI 2012-2014 DİKMEN BÖLGESİ STRETEJİK GELİŞİM PLANI 2012-2014 Eyül 2011 Bu yayın Avrupa Birliği nin yardımlarıyla üretilmiştir. Bu yayının içeriğinin sorumluluğu tamamen The Management Centre ve Dikmen Belediyesi ne

Detaylı

5. Dünya Su Forumu İstanbul Su Mutabakatı

5. Dünya Su Forumu İstanbul Su Mutabakatı UCLG İSTANBUL 2009 Birleşmiş Şehirler ve Yerel İdareler I C L E I Dünya Su Konseyi 5.DÜNYA SU FORUMU Süreklilik için Dünya Su Forumu FARKLILKLARIN SUDA YAKINLAŞMASI Yerel İdareler 5. Dünya Su Forumu İstanbul

Detaylı

Türkiye dönüşüm geçirerek kırsal bir tarım ekonomisinden küresel ölçekte. 1950 yılında Türkiye nin kentsel nüfusu ülkenin toplam nüfusunun sadece

Türkiye dönüşüm geçirerek kırsal bir tarım ekonomisinden küresel ölçekte. 1950 yılında Türkiye nin kentsel nüfusu ülkenin toplam nüfusunun sadece SİLİVRİ 2014 DÜNYA VE AVRUPA KENTİ Türkiye dönüşüm geçirerek kırsal bir tarım ekonomisinden küresel ölçekte rekabetçi bir sanayi ekonomisi haline gelmiştir. 1950 yılında Türkiye nin kentsel nüfusu ülkenin

Detaylı

ULUSLARARASI ÇEVRE MEVZUATI

ULUSLARARASI ÇEVRE MEVZUATI ULUSLARARASI ÇEVRE MEVZUATI 1. Viyana Anlaşmalar Hukuku Sözleşmesi (1969) Viyana Anlaşmalar Hukuku Sözleşmesi (The Vienna Convention on the Law of Treaties, 1969 (VCLT)), uluslararası hukuk araçlarının

Detaylı

Anahtar Kelimeler : Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Alanı, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi, Ek 1 Nolu Protokol

Anahtar Kelimeler : Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Alanı, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi, Ek 1 Nolu Protokol T.C. D A N I Ş T A Y Esas No : 2011/8665 Karar No : 2013/9005 Anahtar Kelimeler : Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Alanı, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi, Ek 1 Nolu Protokol Özeti : İmar planında küçük sanayi

Detaylı

: Av.Tezcan ÇAKIR Meşrutiyet Cd. N:3/15 - ANKARA

: Av.Tezcan ÇAKIR Meşrutiyet Cd. N:3/15 - ANKARA Esas No : 1995/1983 Karar No: 1997/519 Temyiz İsteminde Bulunan :. : Türk Dişhekimleri Birliği : Av.Tezcan ÇAKIR Meşrutiyet Cd. N:3/15 - ANKARA İstemin Özeti : Dişhekimi olan davacıya, Türk Dişhekimleri

Detaylı

KAMU İÇ KONTROL STANDARTLARI UYUM EYLEM PLANI REHBERİ. Ramazan ŞENER Mali Hizmetler Uzmanı. 1.Giriş

KAMU İÇ KONTROL STANDARTLARI UYUM EYLEM PLANI REHBERİ. Ramazan ŞENER Mali Hizmetler Uzmanı. 1.Giriş KAMU İÇ KONTROL STANDARTLARI UYUM EYLEM PLANI REHBERİ 1.Giriş Ramazan ŞENER Mali Hizmetler Uzmanı Kamu idarelerinin mali yönetimini düzenleyen 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu 10.12.2003

Detaylı

Türkiye de Dünya Bankası: Öncelikler ve Programlar

Türkiye de Dünya Bankası: Öncelikler ve Programlar Türkiye de Dünya Bankası: Öncelikler ve Programlar Dünya Bankası Grubu Hakkında Dünya Bankası nedir? 1944 te kurulan Banka, kalkınma desteği konusunda dünyanın en büyük kaynağıdır 184 üye ülke sahibidir

Detaylı

EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ

EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ COUNCIL OF EUROPE AVRUPA KONSEYİ EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ DAİRE KARAARSLAN TÜRKİYE DAVASI (Başvuru no. 4027/05) KARAR STRAZBURG 27 Temmuz 2010 İşbu karar AİHS

Detaylı

EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ

EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ COUNCIL OF EUROPE AVRUPA KONSEYİ EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ DAİRE KARYAĞDI TÜRKİYE DAVASI (Başvuru no. 22956/04) KARAR STRAZBURG 8 Ocak 2008 İşbu karar AİHS nin

Detaylı

SU KAYIP VE KAÇAKLARI YÖNETMELİK TASLAĞI. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

SU KAYIP VE KAÇAKLARI YÖNETMELİK TASLAĞI. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Orman ve Su İşleri Bakanlığından: SU KAYIP VE KAÇAKLARI YÖNETMELİK TASLAĞI BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 Bu Yönetmeliğin amacı; içme suyunun etkin kullanılması, su israfının

Detaylı

İstatistikler ve Kanıta Dayalı Karar Verme Semineri

İstatistikler ve Kanıta Dayalı Karar Verme Semineri T.C. MALİYE BAKANLIĞI Muhasebat Genel Müdürlüğü İstatistikler ve Kanıta Dayalı Karar Verme Semineri Toplantısına İlişkin Rapor Toplantının Yeri ve Tarihi: Belçika/Brüksel (3/4 Mayıs 2012) Toplantıya Genel

Detaylı

GT Türkiye İşletme Risk Yönetimi Hizmetleri. Sezer Bozkuş Kahyaoğlu İşletme Risk Yönetimi, Ortak CIA, CFE, CFSA, CRMA, CPA sezer.bozkus@gtturkey.

GT Türkiye İşletme Risk Yönetimi Hizmetleri. Sezer Bozkuş Kahyaoğlu İşletme Risk Yönetimi, Ortak CIA, CFE, CFSA, CRMA, CPA sezer.bozkus@gtturkey. GT Türkiye İşletme Risk Hizmetleri Sezer Bozkuş Kahyaoğlu İşletme Risk, Ortak CIA, CFE, CFSA, CRMA, CPA sezer.bozkus@gtturkey.com İşletme Risk Hakkında Risk, iş yaşamının ayrılmaz bir parçasıdır ve kaçınılmazdır.

Detaylı

SAĞLIKLI ŞEHİRLER EN İYİ UYGULAMA ÖDÜLÜ / 2013 YARIŞMA ŞARTNAMESİ

SAĞLIKLI ŞEHİRLER EN İYİ UYGULAMA ÖDÜLÜ / 2013 YARIŞMA ŞARTNAMESİ SAĞLIKLI ŞEHİRLER EN İYİ UYGULAMA ÖDÜLÜ 2013 SAĞLIKLI ŞEHİRLER EN İYİ UYGULAMA ÖDÜLÜ / 2013 YARIŞMA ŞARTNAMESİ ÖDÜLÜN AMACI Türkiye Sağlıklı Kentler Birliği, 20 yılı aşkın bir süredir Avrupa da devam eden

Detaylı

İstanbul ( ). İdari Mahkemesi Sayın Başkanlığı na;

İstanbul ( ). İdari Mahkemesi Sayın Başkanlığı na; Yürütmenin Durdurulması istemlidir. İstanbul ( ). İdari Mahkemesi Sayın Başkanlığı na; DAVACI : VEKİLİ: TMMOB ŞEHİR PLANCILARI ODASI Darphane Emirhan Cad. Bayındır Sok. Uygar Ap. No: 1/1 Dikilitaş / Beşiktaş

Detaylı

2 Kasım 2011. Sayın Bakan,

2 Kasım 2011. Sayın Bakan, SayınSadullahErgin AdaletBakanı Adres:06659Kızılay,Ankara,Türkiye Faks:+903124193370 E posta:sadullahergin@adalet.gov.tr,iydb@adalet.gov.tr 2Kasım2011 SayınBakan, Yedi uluslarası insan hakları örgütü 1

Detaylı

İş Yeri Hakları Politikası

İş Yeri Hakları Politikası İş Yeri Hakları Politikası İş Yeri Hakları Politikası Çalışanlarımızla olan ilişkilerimize değer veririz. İşimizin başarısı, küresel işletmemizdeki her bir çalışana bağlıdır. İş yerinde insan haklarının

Detaylı

TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN

TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN BU DERSTE NELER ÖĞRENECEĞİZ? Hukukun Dallara Ayrılması (Kamu Hukuku-Özel Hukuk) Kamu Hukuku Özel Hukuk Ayrımı Hukuk kuralları için yapılan eski ayrımlardan biri, hukukun kamu

Detaylı

Danıştayın yürütmesini durduğu konular: 1. Mesai dışı çalışma,

Danıştayın yürütmesini durduğu konular: 1. Mesai dışı çalışma, Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumuna Bağlı Sağlık Tesislerinde Görevli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Yönetmelik Hakkında Danıştay 11.Daire nin Esas No 2013/1812 Sayılı Kararı ve Yürütmeyi Durdurma Kararına

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. 1995 Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasası nın Kurduğu Hükümet Rejimi (1998)

ÖZGEÇMİŞ. 1995 Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasası nın Kurduğu Hükümet Rejimi (1998) ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı Oktay Uygun 2. Doğum Tarihi 18. 01. 1963 3. Unvanı Profesör 4. Öğrenim Durumu Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Hukuk Fakültesi İstanbul Üniversitesi 1985 Yüksek Lisans Kamu Hukuku

Detaylı

Bilmek Bizler uzmanız. Müşterilerimizi, şirketlerini, adaylarımızı ve işimizi biliriz. Bizim işimizde detaylar çoğu zaman çok önemlidir.

Bilmek Bizler uzmanız. Müşterilerimizi, şirketlerini, adaylarımızı ve işimizi biliriz. Bizim işimizde detaylar çoğu zaman çok önemlidir. Randstad Group İlkesi Başlık Business Principles (Randstad iş ilkeleri) Yürürlük Tarihi 27-11 -2009 Birim Grup Hukuk Belge No BP_version1_27112009 Randstad, çalışma dünyasını şekillendirmek isteyen bir

Detaylı

SOSYAL POLİTİKA II KISA ÖZET KOLAYAOF

SOSYAL POLİTİKA II KISA ÖZET KOLAYAOF DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. SOSYAL POLİTİKA II KISA ÖZET KOLAYAOF

Detaylı

İlgili Kanun / Madde 4857.S.İşK/2

İlgili Kanun / Madde 4857.S.İşK/2 T.C YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ Esas No. 2009/13846 Karar No. 2011/13653 Tarihi: 09.05.2011 Yargıtay Kararları İlgili Kanun / Madde 4857.S.İşK/2 ASIL İŞVEREN ALT İŞVEREN İLİŞKİSİNİN MUVAZAAYA DAYANIP DAYANMADIĞININ

Detaylı

Federal İdare İş Mahkemesi

Federal İdare İş Mahkemesi Federal İdare İş Mahkemesi Karar Tarihi : 15.10.2013 Sayısı : 1 ABR 31/12 Çev: Alpay HEKİMLER * İşçiler, kendileri için işveren tarafından hizmet içi kullanım için tahsis edilmiş olan e-mail adreslerini

Detaylı

BU YIL ULUSLARARASI KOOPERATİFLER YILI!

BU YIL ULUSLARARASI KOOPERATİFLER YILI! BU YIL ULUSLARARASI KOOPERATİFLER YILI! Birleşmiş Milletler Genel Kurulu; kooperatiflerin sosyo-ekonomik kalkınmaya, özellikle yoksulluğun azaltılmasına, istihdam yaratılmasına ve sosyal bütünleşmeye olan

Detaylı

TÜTÜN ÜRÜNLERİ ÜZERİNDEKİ VERGİYİ ARTIRMAK

TÜTÜN ÜRÜNLERİ ÜZERİNDEKİ VERGİYİ ARTIRMAK TÜTÜN ÜRÜNLERİ ÜZERİNDEKİ VERGİYİ ARTIRMAK Doç. Dr. S. Erhan DEVECİ 9 Haziran 2010 - Elazığ Sunum Planı - Konunun önemi - Vergi ve fiyatlar ile ilgili ulusal stratejik planlar - Verginin artırılması sonucu

Detaylı

Endüstriyel Tasarım Tescilinde Yenilik ve Ayırt Edici Nitelik Değerlendirmesi. İç Mimarlık Ve Çevre Tasarımı Bölümü, Beytepe Kampusu 06800 Ankara,

Endüstriyel Tasarım Tescilinde Yenilik ve Ayırt Edici Nitelik Değerlendirmesi. İç Mimarlık Ve Çevre Tasarımı Bölümü, Beytepe Kampusu 06800 Ankara, Endüstriyel Tasarım Tescilinde Yenilik ve Ayırt Edici Nitelik Değerlendirmesi Öğr. Gör. Dr. Gülçin Cankız ELİBOL Hacettepe Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi, İç Mimarlık Ve Çevre Tasarımı Bölümü, Beytepe

Detaylı

Alman Federal Mahkeme Kararları. Hessen Eyalet Sosyal Mahkemesi

Alman Federal Mahkeme Kararları. Hessen Eyalet Sosyal Mahkemesi Alman Federal Mahkeme Kararları Çev: Alpay HEKİMLER * Hessen Eyalet Sosyal Mahkemesi Karar Tarihi : 24.03.2015 Sayısı : L 3 U 225/10 İşçiler, öğlen paydosu sırasında, sadece öğlen yemeğini yemek üzere

Detaylı

Kadın Dostu Kentler Projesi. Proje Hedefleri. Genel Hedef: Amaçlar:

Kadın Dostu Kentler Projesi. Proje Hedefleri. Genel Hedef: Amaçlar: Kadın Dostu Kentler Projesi İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğünün ulusal ortağı ve temel paydaşı olduğu Kadın Dostu Kentler Projesi, Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu-UNFPA ve Birleşmiş Milletler

Detaylı

Sayı: 27/2013 İYİ İDARE YASASI. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar:

Sayı: 27/2013 İYİ İDARE YASASI. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi nin 11 Kasım 2013 tarihli Onbirinci Birleşiminde Oybirliğiyle kabul olunan İyi İdare Yasası Anayasanın 94 üncü maddesinin (1) inci fıkrası gereğince Kuzey

Detaylı

AKDENİZ EYLEM PLANI SEKRETARYASI (AEP)

AKDENİZ EYLEM PLANI SEKRETARYASI (AEP) AKDENİZ EYLEM PLANI SEKRETARYASI (AEP) Türkçe Adı Akdeniz Eylem Planı Sekretaryası (AEP) İngilizce Adı Secretariat on Mediterrenaen Action Plan (MAP) Logo Resmi İnternet Sitesi http://www.unepmap.org Kuruluş

Detaylı

T.C. DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı

T.C. DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı T.C. DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı SORU VE CEVAPLARLA İÇ KONTROL Ankara-2012 İÇİNDEKİLER 1 Neden İç Kontrol? 2 İç Kontrol Nedir? 3 İç Kontrolün Amacı Nedir? 4 İç Kontrolün Yasal

Detaylı

Başarılı E-Devlet Projelerinin Değerlendirmesi Bütünleşik Projesi

Başarılı E-Devlet Projelerinin Değerlendirmesi Bütünleşik Projesi Başarılı E-Devlet Projelerinin Değerlendirmesi Bütünleşik Projesi 13 Şubat 2013 Ethem Cem ÖZKAN BİL 588 1 Akış Soybis Projesi Hakkında Bütünleşik Projesi Hakkında Proje Bilgileri Proje Amacı Projenin Hedefleri

Detaylı

T.C. AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR BAKANLIĞI Trabzon Koza Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi PINAR ÖŞME PSİKOLOG

T.C. AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR BAKANLIĞI Trabzon Koza Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi PINAR ÖŞME PSİKOLOG T.C. AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR BAKANLIĞI Trabzon Koza Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi PINAR ÖŞME PSİKOLOG Mart - 2014 YASAL DÜZENLEMELER KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELE VE İLGİLİ ULUSAL VE ULUSLAR ARASI

Detaylı

Toplam Erkek Kadin 20 35.9. Ermenistan Azerbaycan Gürcistan Kazakistan Kırgızistan Moldova Cumhuriyeti. Rusya Federasyonu

Toplam Erkek Kadin 20 35.9. Ermenistan Azerbaycan Gürcistan Kazakistan Kırgızistan Moldova Cumhuriyeti. Rusya Federasyonu Doğu Avrupa, Orta Asya ve Türkiye de İnsana Yakışır İstihdamın Geliştirilmesi Alena Nesporova Avrupa ve Orta Asya Bölge Direktör Yardımcısı Uluslararası Çalışma Ofisi, Cenevre Sunumun yapısı Kriz öncesi

Detaylı

PROJE YAPIM VE YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 09071067 ŞEYMA GÜLDOĞAN

PROJE YAPIM VE YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 09071067 ŞEYMA GÜLDOĞAN PROJE YAPIM VE YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 09071067 ŞEYMA GÜLDOĞAN İnsan kaynakları bir organizasyondaki tüm çalışanları ifade eder. Diğer bir deyişle organizasyondaki yöneticiler, danışmanlar,

Detaylı

AVRUPA KONSEYĐ BAKANLAR KONSEYĐ

AVRUPA KONSEYĐ BAKANLAR KONSEYĐ AVRUPA KONSEYĐ BAKANLAR KONSEYĐ Adli Yardım Taleplerinin Đletilmesine Đlişkin Avrupa Sözleşmesi (092 No lu Cets) ve Bu Sözleşmeye Ek Protokol (179 No lu Cets) Uyarınca Yapılacak Başvuruda Kullanılmak Üzere

Detaylı

Resmi Gazete Tarihi: 08.10.2006 Resmi Gazete Sayısı: 26313

Resmi Gazete Tarihi: 08.10.2006 Resmi Gazete Sayısı: 26313 Resmi Gazete Tarihi: 08.10.2006 Resmi Gazete Sayısı: 26313 Amaç MADDE 1 KENT KONSEYİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar (1) Bu Yönetmeliğin amacı; kent yaşamında, kent vizyonunun

Detaylı

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIGI NA

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIGI NA TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIGI NA 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununun ek 7 nci maddesinin birinci fıkrasının değiştirilmesi hakkındaki kanun teklifim ve gerekçesi ilişikte sunulmuştur. Gereğini

Detaylı

T.B.M.M. CUMHURİYET HALK PARTİSİ Grup Başkanlığı Tarih :.../..«. 8

T.B.M.M. CUMHURİYET HALK PARTİSİ Grup Başkanlığı Tarih :.../..«. 8 T.B.M.M. CUMHURİYET HALK PARTİSİ Grup Başkanlığı Tarih :.../..«. 8 Z ;... Sayı TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu ile Bankacılık Kanunu'nda Değ Yapılması

Detaylı

Özet. Gelişen küresel ekonomide uluslararası yatırım politikaları. G-20 OECD Uluslararası Yatırım Küresel Forumu 2015

Özet. Gelişen küresel ekonomide uluslararası yatırım politikaları. G-20 OECD Uluslararası Yatırım Küresel Forumu 2015 G-20 OECD Uluslararası Yatırım Küresel Forumu 2015 Gelişen küresel ekonomide uluslararası yatırım politikaları Ekonomi Bakanligi Ev Sahipliginde Özet 5 Ekim 2015 Hilton Istanbul Bosphorus Hotel İstanbul,

Detaylı

Sayı: Ankara, 24 /03/2014 ANKARA İDARE MAHKEMESİ BAŞKANLIĞI NA

Sayı: Ankara, 24 /03/2014 ANKARA İDARE MAHKEMESİ BAŞKANLIĞI NA YÜRÜTMENİN DURDURULMASI TALEPLİDİR. DURUŞMA TALEPLİDİR. ANKARA İDARE MAHKEMESİ BAŞKANLIĞI NA DAVACI VEKİLİ DAVALILAR : Türkiye Barolar Birliği Başkanlığı : Oğuzlar Mah. Barış Manço Cad. Av. Özdemir Özok

Detaylı

GİRİŞ. A. İç Kontrolün Tanımı, Özellikleri ve Genel Esasları:

GİRİŞ. A. İç Kontrolün Tanımı, Özellikleri ve Genel Esasları: GİRİŞ 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile kamu da mali yönetim ve kontrol sisteminin bütünüyle değiştirilerek, uluslararası standartlara ve Avrupa Birliği Normlarına uygun hale getirilmesi

Detaylı

IFLA/UNESCO Çok Kültürlü Kütüphane Bildirisi

IFLA/UNESCO Çok Kültürlü Kütüphane Bildirisi Bu bildiri UNESCO Genel Konferansı nın 35. oturumunda onaylanmıştır. IFLA/UNESCO Çok Kültürlü Kütüphane Bildirisi Çok Kültürlü Kütüphane Hizmetleri: Kültürler Arasında İletişime Açılan Kapı İçinde yaşadığımız

Detaylı

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu DÜNYA EKONOMİSİ Teknoloji, nüfus ve fikir hareketlerini içeren itici güce birinci derecede itici güç denir. Global işbirliği ağıgünümüzde küreselleşmişyeni ekonomik yapının belirleyicisidir. ASEAN ekonomik

Detaylı

Piyasaya Hazırlık Ortaklık Girişimi

Piyasaya Hazırlık Ortaklık Girişimi Piyasaya Hazırlık Ortaklık Girişimi Geleceğin Karbon Piyasaları Şekilleniyor Pazara Hazırlık Ortaklık Girişimi (PMR) Kyoto Protokolü nün ilk yükümlülük döneminin sona ereceği 2020 yılı sonrası yeni iklim

Detaylı

Tıp ve Eczacılık Alanında Bilgi ve Belge Yöneticisi nin Temel Görevleri

Tıp ve Eczacılık Alanında Bilgi ve Belge Yöneticisi nin Temel Görevleri Tıp ve Eczacılık Alanında Bilgi ve Belge Yöneticisi nin Temel Görevleri Organizasyonun bilgi ihtiyacını analiz etmek ve bu ihtiyacı karşılamak için enformasyon planı geliştirmek, Bilgi ve Belge işlemlerini

Detaylı

ANAYASA DERSĐ (41302150) (2010-2011 GÜZ DÖNEMĐ YILSONU SINAVI) CEVAP ANAHTARI

ANAYASA DERSĐ (41302150) (2010-2011 GÜZ DÖNEMĐ YILSONU SINAVI) CEVAP ANAHTARI ANAYASA DERSĐ (41302150) (2010-2011 GÜZ DÖNEMĐ YILSONU SINAVI) CEVAP ANAHTARI ANLATIM SORULARI 1- Bir siyasal düzende anayasanın işlevleri neler olabilir? Kısaca yazınız. (10 p) -------------------------------------------

Detaylı

Anahtar Kelimeler : Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Alanı, Kamulaştırma, Mülkiyet Hakkının Korunması, Ek Protokol - 1

Anahtar Kelimeler : Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Alanı, Kamulaştırma, Mülkiyet Hakkının Korunması, Ek Protokol - 1 T.C. D A N I Ş T A Y Esas No : 2012/3492 Karar No : 2013/5107 Anahtar Kelimeler : Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Alanı, Kamulaştırma, Mülkiyet Hakkının Korunması, Ek Protokol - 1 Özeti : Kentsel dönüşüm ve

Detaylı

Milli Devlete Yönelik Tehdit Değerlendirmesi

Milli Devlete Yönelik Tehdit Değerlendirmesi Milli Devlete Yönelik Tehdit Değerlendirmesi tarafından tam algılanmadığı, diğer bir deyişle aynı duyarlılıkla değerlendirilmediği zaman mücadele etmek güçleşecek ve mücadeleye toplum desteği sağlanamayacaktır.

Detaylı

AB nin İstihdam ve Sosyal Politikası

AB nin İstihdam ve Sosyal Politikası AB nin İstihdam ve Sosyal Politikası Büyümenin ve istihdamın artırılması için 2005 yılında kabul edilen Yenilenmiş Lizbon Stratejisi kapsamında, Avrupa Sosyal modelini yeniden şekillendiren Sosyal Gündem

Detaylı

İNSAN HAKLARı. Kısa Tarihi ve Felsefi Temelleri. Doç. Dr. Doğan Göçmen Adıyaman Üniversitesi-Felsefe Bölümü Adıyaman Üniversitesi 10 Aralık 2010

İNSAN HAKLARı. Kısa Tarihi ve Felsefi Temelleri. Doç. Dr. Doğan Göçmen Adıyaman Üniversitesi-Felsefe Bölümü Adıyaman Üniversitesi 10 Aralık 2010 İNSAN HAKLARı Kısa Tarihi ve Felsefi Temelleri Doç. Dr. Doğan Göçmen Adıyaman Üniversitesi-Felsefe Bölümü Adıyaman Üniversitesi 10 Aralık 2010 İnsan hakları düşüncesi tamamlanmamış bir düşüncedir İnsan

Detaylı

BM Fotoğrafı/Larry Barns GLOBAL IMPACT METLIFE TA KURUMSAL SORUMLULUK

BM Fotoğrafı/Larry Barns GLOBAL IMPACT METLIFE TA KURUMSAL SORUMLULUK BM Fotoğrafı/Larry Barns GLOBAL IMPACT METLIFE TA KURUMSAL SORUMLULUK Kurumsal sorumluluk; riskleri minimize edecek, mali gücü muhafaza edecek ve finansal taahhütlerimizi uzun vadede yerine getirmemize

Detaylı

T.C.SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI TRABZON BELEDİYESİ 2012 YILI DENETİM RAPORU

T.C.SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI TRABZON BELEDİYESİ 2012 YILI DENETİM RAPORU T.C.SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI TRABZON BELEDİYESİ 2012 YILI DENETİM RAPORU ARALIK / 2013 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06100 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00 Faks: 0 312 295 40 94 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr

Detaylı

Federal İdare İş Mahkemesi

Federal İdare İş Mahkemesi Federal İdare İş Mahkemesi Çev: Alpay HEKİMLER * Karar Tarihi : 19.03.2013 Sayısı : 1 C 12.12 Türk işçileri, diğer işçilere oranla ikamet belgeleri için belirgin oranda daha yüksek bir harç ödemek zorunda

Detaylı

YURTDIŞI İNŞAAT HİZMETLERİ SEKTÖRÜ İÇİN ULUSLARARASI TAHKİM REHBERİ

YURTDIŞI İNŞAAT HİZMETLERİ SEKTÖRÜ İÇİN ULUSLARARASI TAHKİM REHBERİ YURTDIŞI İNŞAAT HİZMETLERİ SEKTÖRÜ İÇİN ULUSLARARASI TAHKİM REHBERİ İÇİNDEKİLER Önsöz İçindekiler Kısaltmalar Giriş BİRİNCİ BÖLÜM: ULUSLARARASI TİCARİ SÖZLEŞMELERDEN KAYNAKLANAN UYUŞMAZLIKLARIN HUKUKİ

Detaylı

EMEK ARAŞTIRMA RAPORU-2

EMEK ARAŞTIRMA RAPORU-2 EMEK ARAŞTIRMA RAPORU-2 KAMU İSTİHDAM RAPORU (Aralık, 2015) Ø KAMU SEKTÖRÜNDE İSTİHDAM EDİLEN İŞÇİ SAYISI YÜZDE 3,4! GERİLEDİ. KADROLU İŞÇİ SAYISI İSE YÜZDE 4,6 DÜŞTÜ! Ø BELEDİYELERDE KADROLU İŞÇİ SAYISI

Detaylı

İÇİNDEKİLER. ÖN SÖZ... iii GİRİŞ...1 ÖRGÜTLERDE İNSAN KAYNAKLARI VE YÖNETİMİ...9

İÇİNDEKİLER. ÖN SÖZ... iii GİRİŞ...1 ÖRGÜTLERDE İNSAN KAYNAKLARI VE YÖNETİMİ...9 İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ... iii GİRİŞ...1 1. BÖLÜM ÖRGÜTLERDE İNSAN KAYNAKLARI VE YÖNETİMİ...9 İNSAN KAYNAKLARI KAVRAMI, ÖNEMİ VE ÖZELLİKLERİ...10 İnsan Kaynakları Kavramı...10 İnsan Kaynaklarının Önemi...12

Detaylı

IMF, Birleşmiş Milletlerin uzmanlaşmış kurumlarından biri olsa da, kendi tüzüğü, yönetim yapısı ve mali kaynağı vardır.

IMF, Birleşmiş Milletlerin uzmanlaşmış kurumlarından biri olsa da, kendi tüzüğü, yönetim yapısı ve mali kaynağı vardır. IMF ye Genel Bakış Biz kimiz? Uluslararası Para Fonu (IMF) parasal konularda küresel işbirliğini arttırmak, mali istikrarı sağlamak, uluslararası ticareti kolaylaştırmak, yüksek istihdamı ve sürdürülebilir

Detaylı

ISSAI UYGULAMA GİRİŞİMİ 3i Programı

ISSAI UYGULAMA GİRİŞİMİ 3i Programı ISSAI UYGULAMA GİRİŞİMİ 3i Programı 3i Programme Taahhütname ARKA PLAN BİLGİSİ Temel denetim alanları olan mali denetim, uygunluk denetimi ve performans denetimini kapsayan kapsamlı bir standart seti (Uluslararası

Detaylı

VII. ULUSLARARASI BALKAN BÖLGESİ DÜZENLEYİCİ YARGI OTORİTELERİ KONFERANSI MAYIS 2012, İSTANBUL

VII. ULUSLARARASI BALKAN BÖLGESİ DÜZENLEYİCİ YARGI OTORİTELERİ KONFERANSI MAYIS 2012, İSTANBUL VII. ULUSLARARASI BALKAN BÖLGESİ DÜZENLEYİCİ YARGI OTORİTELERİ KONFERANSI 28-30 MAYIS 2012, İSTANBUL Yargının Bağımsızlığı ve Yasama ve Yürütme Güçleriyle İşbirliği Türkiye Cumhuriyeti Hâkimler ve Savcılar

Detaylı

Türkiye de Stratejik Çevresel Değerlendirme: İhtiyaçlar, Zorluklar ve Fırsatlar

Türkiye de Stratejik Çevresel Değerlendirme: İhtiyaçlar, Zorluklar ve Fırsatlar Technical Assistance for Implementation of the By-Law on Strategic Environmental Assessment EuropeAid/133447/D/SER/TR Stratejik Çevresel Değerlendirme Yönetmeliği'nin Uygulanması Teknik Yardım Projesi

Detaylı

ELEKTRİK BEDELİNDE TRT PAYININ KALDIRILMASI EKONOMİK KRİZİ ÖNLER Mİ?

ELEKTRİK BEDELİNDE TRT PAYININ KALDIRILMASI EKONOMİK KRİZİ ÖNLER Mİ? BASIN 009-6 7 Mart 009 BASIN AÇIKLAMASI ELEKTRİK BEDELİNDE TRT PAYININ KALDIRILMASI EKONOMİK KRİZİ ÖNLER Mİ? AKP nin TRT payı açıklaması elektrik zamlarının üzerini örtmeye yöneliktir. Piyasacı uygulamalarla,

Detaylı

Farklı Kütüphane Türlerine Yönelik Pazarlama Stratejileri

Farklı Kütüphane Türlerine Yönelik Pazarlama Stratejileri Farklı Kütüphane Türlerine Yönelik Pazarlama Stratejileri Kütüphaneler kullanıcılarının gereksinimlerini anlamak ve bu gereksinimleri karşılamada etkin bir rol üstlenebilmek amacıyla pazarlama stratejilerinden

Detaylı

ÇEVRESEL ETKİ DEĞERLENDİRMESİ (ÇED) ve UYGULAMALARI. Selahittin HACIÖMEROĞLU Ziraat Yüksek Mühendisi/ÇED Uzmanı

ÇEVRESEL ETKİ DEĞERLENDİRMESİ (ÇED) ve UYGULAMALARI. Selahittin HACIÖMEROĞLU Ziraat Yüksek Mühendisi/ÇED Uzmanı ÇEVRESEL ETKİ DEĞERLENDİRMESİ (ÇED) ve UYGULAMALARI Selahittin HACIÖMEROĞLU Ziraat Yüksek Mühendisi/ÇED Uzmanı Günümüzden bin yıl önce yaşamış ünlü Türk Bilgini İbni Sina; Tozlar ve Dumanlar Olmasaydı

Detaylı

TBMM DIŞİLİŞKİLER VE PROTOKOL MÜDÜRLÜĞÜ TARAFINDAN HAZIRLANMIŞTIR

TBMM DIŞİLİŞKİLER VE PROTOKOL MÜDÜRLÜĞÜ TARAFINDAN HAZIRLANMIŞTIR A V R U P A B İİ R L İİ Ğ İİ H U K U K U 1)) AVRUPPA TOPPLLULLUK HUKUKUNU OLLUŞŞTURAN TEEMEELL ANTLLAŞŞMALLAR BİRİNCİ İL HUKUK 1951-Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu Antlaşması 18/3/1951 de Paris'de imzalandı.

Detaylı

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER Modern Siyaset Teorisi Dersin Kodu SBU 601 Siyaset, iktidar, otorite, meşruiyet, siyaset sosyolojisi, modernizm,

Detaylı

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ HİZMET İÇİ EĞİTİM SUNUMU 02 MAYIS 2014

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ HİZMET İÇİ EĞİTİM SUNUMU 02 MAYIS 2014 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ HİZMET İÇİ EĞİTİM SUNUMU 02 MAYIS 2014 İÇ KONTROL SİSTEMİ VE KAMU İÇ KONTROL STANDARTLARI DERLEYEN CUMALİ ÇANAKÇI Şube Müdürü SUNUM PLANI İç Kontrol

Detaylı

VII. ULUSLARARASI BALKAN BÖLGESİ DÜZENLEYİCİ YARGI OTORİTELERİ KONFERANSI 28-30 MAYIS 2012, İSTANBUL

VII. ULUSLARARASI BALKAN BÖLGESİ DÜZENLEYİCİ YARGI OTORİTELERİ KONFERANSI 28-30 MAYIS 2012, İSTANBUL VII. ULUSLARARASI BALKAN BÖLGESİ DÜZENLEYİCİ YARGI OTORİTELERİ KONFERANSI 28-30 MAYIS 2012, İSTANBUL Yeni Teknolojiler ve Bunların Yargıda Uygulanmaları Türkiye Cumhuriyeti Hâkimler ve Savcılar Yüksek

Detaylı

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 25.5.2005 tarihli ve 5352 Sayılı Adli Sicil Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifim gerekçesi ile birlikte ektedir. Gereğini arz ederim. 29 Ocak

Detaylı

T.C. TEPEBAŞI BELEDİYE BAŞKANLIĞI EMLAK VE İSTİMLAK MÜDÜRLÜĞÜ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM AMAÇ, KAPSAM, YASAL DAYANAK, TANIMLAR

T.C. TEPEBAŞI BELEDİYE BAŞKANLIĞI EMLAK VE İSTİMLAK MÜDÜRLÜĞÜ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM AMAÇ, KAPSAM, YASAL DAYANAK, TANIMLAR T.C. TEPEBAŞI BELEDİYE BAŞKANLIĞI EMLAK VE İSTİMLAK MÜDÜRLÜĞÜ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM AMAÇ, KAPSAM, YASAL DAYANAK, TANIMLAR Amaç MADDE 1-(1) Bu yönetmeliğin amacı; Tepebaşı Belediyesi

Detaylı

Çalışma Hayatının İki Büyük Korkusu: İşsizlik ve İş Güvencesizliği Two Big Fear of Working Life: Unemployment and Job Insecurity

Çalışma Hayatının İki Büyük Korkusu: İşsizlik ve İş Güvencesizliği Two Big Fear of Working Life: Unemployment and Job Insecurity Çalışma Hayatının İki Büyük Korkusu: İşsizlik ve İş Güvencesizliği Two Big Fear of Working Life: Unemployment and Job Insecurity İskender GÜMÜŞ* Nebi Sümer, Nevin Solak, Mehmet Harma İşsiz Yaşam: İşsizliğin

Detaylı

Telekomünikasyon Sektöründe Hizmet Kalitesi Yönetmeliği

Telekomünikasyon Sektöründe Hizmet Kalitesi Yönetmeliği Telekomünikasyon Kurumundan: Telekomünikasyon Sektöründe Hizmet Kalitesi Yönetmeliği BİRİNCİ BÖLÜM Genel Hükümler Amaç Madde 1 Bu Yönetmeliğin amacı; telekomünikasyon hizmetleri yürüten ve/veya telekomünikasyon

Detaylı

İNSAN HAKLARI EVRENSEL BEYANNAMESİ

İNSAN HAKLARI EVRENSEL BEYANNAMESİ 203 İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi İNSAN HAKLARI EVRENSEL BEYANNAMESİ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun 10 Aralık 1948 tarih ve 217 A(III) sayılı Kararıyla ilan edilmiştir. 6 Nisan 1949 tarih ve

Detaylı

AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ

AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ ĐKĐNCĐ DAĐRE GÜZELER v. TÜRKĐYE (Başvuru no. 13347/07) KARAR STRAZBURG 22 Ocak 2013 Đşbu karar nihaidir ancak şekli bazı değişikliklere tabi tutulabilir. T.C. Adalet Bakanlığı,

Detaylı

KABUL EDİLMEZLİK KARARI

KABUL EDİLMEZLİK KARARI Priştine, 15Ocak 2013 Nr. Ref.: RK 384/13 KABUL EDİLMEZLİK KARARI Başvuru No: KI49/11 Başvurucu Ibrahim Sokoli Kosova Yüksek Mahkeme nin Rev. nr. 362/2009 sayı 4 Şubat 2011 sayılı kararı hakkında anayasal

Detaylı

Birleşmiş Milletler Asya ve Pasifik Ekonomik ve Sosyal Komisyonu (UNESCAP)

Birleşmiş Milletler Asya ve Pasifik Ekonomik ve Sosyal Komisyonu (UNESCAP) Birleşmiş Milletler Asya ve Pasifik Ekonomik ve Sosyal Komisyonu (UNESCAP) Kurtuluş Aykan* Küresel mali krizin ortaya çıkardığı en önemli gerçek, ekonomik sorunların bundan böyle artık tek tek ülkelerin

Detaylı

KPMG TÜRKİYE TRANSFER FİYATLANDIRMASI SERVİSLERİ DENETİM/VERGİ/DANIŞMANLIK

KPMG TÜRKİYE TRANSFER FİYATLANDIRMASI SERVİSLERİ DENETİM/VERGİ/DANIŞMANLIK KPMG TÜRKİYE TRANSFER FİYATLANDIRMASI SERVİSLERİ DENETİM/VERGİ/DANIŞMANLIK Transfer Fiyatlandırması Servisleri Bütün dünyada, vergi gelirlerini korumak için Transfer Fiyatlandırması kuralları her geçen

Detaylı

Enhancing Vocational Language Skills and Working Culture Awareness of European Construction Professionals (EVLAC) http://evlac.mku.edu.

Enhancing Vocational Language Skills and Working Culture Awareness of European Construction Professionals (EVLAC) http://evlac.mku.edu. Anket 1: Dil eğitimi ihtiyacı olan kişilere yöneliktir. Sayın ilgili, Bu anket çalışmasının çıktıları Avrupa daki inşaat sektörü çalışanlarının dil becerilerini ve çalışma kültürü bilgilerini arttırmak

Detaylı

-Türkiye ve Avrupa Sosyal Şartı-

-Türkiye ve Avrupa Sosyal Şartı- -Türkiye ve Avrupa Sosyal Şartı- Onaylama Türkiye, Yenilenmiş Avrupa Sosyal Şartını 27/06/2007 tarihinde onaylamış ve yenilenmiş Şart ta yer alan 98 paragraftan 91 ini kabul etmiştir (Türkiye daha önce

Detaylı

T.C. DANIŞTAY BEŞİNCİ DAİRE Esas No : 2004/4439 İTİRAZ YOLUYLA ANAYASA MAHKEMESİNE BAŞVURULMASI KARARI

T.C. DANIŞTAY BEŞİNCİ DAİRE Esas No : 2004/4439 İTİRAZ YOLUYLA ANAYASA MAHKEMESİNE BAŞVURULMASI KARARI İTİRAZ YOLUYLA ANAYASA MAHKEMESİNE BAŞVURULMASI KARARI Türk Tabipler Birliği Merkez Konseyi tarafından, 5.5.2004 günlü, 25453 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Sağlık ve Yardımcı Sağlık Personeli Tarafından

Detaylı