PROSES KONTROLE GİRİŞG TEMEL KAVRAMLAR. Karıştırıcılı Sıvı Isıtma Tankı

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "PROSES KONTROLE GİRİŞG TEMEL KAVRAMLAR. Karıştırıcılı Sıvı Isıtma Tankı"

Transkript

1 PROSES KONTROLE GİRİŞG İŞ KONTROL : Canlılarda veya fiziksel sistemlerde davranışların belirli bir amaca yönlendirilmesi. DOĞAL KONTROL : İnsan kanındaki şeker derişiminin bir hormon vasıtasıyla sabit bir düzeyde tutulması. YAPAY KONTROL : İnsanın bizzat kendisinin veya kendi ussal çabaları ile oluşturduğu aygıtların yardımıyla gerçekleştirilen kontrol. TEKNİK K YAPAY KONTROL : Mühendislerin yaptığı kontrol. Makine ve Elektrik Mühendisleri. İlkeler ve yöntemler aynı, sistemler farklı. KİMYA MÜHENDM HENDİSLERİ : Proses değişkenlerini kontrol eder. PROSES DEĞİŞ ĞİŞKENLERİ : Sıcaklık T, () Gaz basıncı P, (PC) Akış debisi F, () Sıvı hacmi V veya düzeyi Z, (LC) Derişim C, (CC) PH derecesi Ph, (phc) Viskozite değeri,, (VC) PROSES KONTROLÜN N GEREKLİLİĞİ İĞİ : Ürün kalitesini düzeltmek, hızlı değişimleri kontrol altında tutabilmek, üretim maliyetini düşürmek, üretim tesisinin çevre ile uyumlu çalışmasını sağlamak. GÜVENLİK K DÜZENED ZENEĞİ (ALARM) - Sistem tehlikeli çalışma bölgesine ulaştığında çalışır. KONTROL DÜZENED ZENEĞİ : Bu bölgeye girilmesini önler. TEMEL KAVRAMLAR Soğuk akışkan girişi, F, T0 SİSTEMSTEM : Proses elemanları veya eleman grupları. Termometre, Termometre ve kılıfı, Distilasyon kolonu, Kondenser PARAMETRE : Sistemin fiziksel büyüklükleri. CP,, U, DEĞİŞ ĞİŞKEN : Parametre olmayan sistem büyüklükleri. T, Z, C, P Sistem parametreleri genellikle değişkenlerin fonksiyonudur. bağ = f(t), CP = f(t) Bu bağımlılık gözardı edilir. Parametreleri sabit tutmak üzere kontrol yapılmaz. Yapılan kontrol, parametre değişimlerini de engeller. STATİK K (DURAĞAN AN KARARLI) SİSTEMS STEM : Değişkenleri zaman ve konumla değişmeyen sistemler. Model : Cebrik denklem (Çözümleri kolay) DİNAMİK K (KARARSIZ) SİSTEMLERS STEMLER : Değişkenleri zaman ve konumla değişen sistemler. Model : Diferansiyel denklem (Çözümleri zor). Su buharı girişi, m, Q V, T Sıcak akışkan çıkışı, F, T STATİK TASARIM DENKLEMİ Q = F C P (T 0 - T) = U A (TSB - T) Karıştırıcılı Sıvı Isıtma Tankı (kkal/saat) BOZANETKEN : Kararlı çalışmadan ayıran sistem değişkeni YAPAY BOZANETKENLER : T 0, F DOĞAL BOZANETKENLER : Dış ortama ısı kaybı, U Su buharı vanası kontrol altında tutulmalıdır. Q = FSB EL İLE KONTROL (MANUEL) : İşçi karar verir. OTOMATİK KONTOL : cihazı karar verir. DİNAMİK K ISI DENGESİ : F C P (T - T 0 ) + Q = V C P (dt/dt) (kkal/saat) ediciye referans sıcaklık (ayar noktası, set point) verilmeli. Hata (Sapma, ayrılma, error) = TR - T (K) Hata işlenerek kontrol valfine komut gönderilir. ORANTILI (PROPORTIONAL) KONTROL EDİCİ: PV = PVK + KC PV = KC (mm) İNTEGRAL MOD KONTROL EDİCİ : d( PV)/dt = KI PV = KI dt (mm) PI KONTROL EDİCİ TÜREVSEL (DERIVATIVE) MOD KONTROL EDİCİ : PV = KD (d /dt) (mm) PD veya PID KONTROL EDİCİ GERİ BİLDİRMELİ KONTROL (FEEDBACK CONTROL): Sistemi kontrol etmede, çıkış bilgisini geriye bildirerek bunun referans değerden sapmasından yararlanılan kapalı kontrol çevrimi. 1

2 Düzeltme Komutu SON KONTROL VALFİ PROSES Büyüklüğü DİJİTAL PROSES KONTROL Hesaplanan Değer KONTROL EDİCİ Hata (Sapma) KIYASLAYICI Referans Değer ÖLÇME ELEMANI Odası Elemanları Ölçülmüş Büyüklük ün Proses Alanı Elemanları Ayar Noktası Bilgisayar D/A T A/D Tutucu Eleman Valf Proses T Ölçüm Elemanı Geri Bildirmeli Dijital Çevrimi ve Arabirimleri C Geri li Otomatik Proses Çevrimi Elemanları ÖRNEKLEYİCİ (SAMPLER) : Ölçme elemanından aldığı sürekli-analog sinyalleri kesikli-analog sinyaller haline dönüştürür. ANALOG-DİJİTAL DÖNÜŞTÜRÜCÜ D (A/D CONVERTER) : Örnekleyiciden aldığı kesikli-analog sinyalleri bilgisayarın anlayıcı kesikli-dijital sinyallere dönüştürür. DİJİTAL-ANALOG ANALOG DÖNÜŞTÜRÜCÜ D (D/A CONVERTER) : Bilgisayarın ürettiği dijital-kesikli sinyalleri, analog-kesikli sinyallere dönüştürür. TUTUCU (HOLDER) : Analog-kesikli sinyalleri, son kontrol elemanının (valf) anlayacağı analog-sürekli sinyallere dönüştürür. işlevi, BASIC, FORTRAN, PASCAL gibi dillerde yazılan programlar vasıtasıyla yapılır. Referans değer, bir analog cihaz üzerinden değil, yazılan programın içinde verilir veya değiştirilir. x(t) BLOK DİYAGRAMLARI VE GENEL NOTASYON Giriş Büyüklüğü Dinamik Eleman (Termometre) y(t) = f (x, t) y(t) Çıkış Büyüklüğü X(s) G(s) Dinamik Elemanın Giriş-Çıkış Büyüklükleri ve Neden-Sonuç İlişkisi İçin Blok Diyagramı T 0 F Q Su Isıtma Prosesi T V Y(s) = c(s) x(s) Y(s) GİRİŞİŞ BÜYÜKLÜĞÜ,, INPUT VARIABLE, NEDEN DEĞİŞ ĞİŞKENİ, SEBEP DEĞİŞ ĞİŞKENİ : x(t), X(s) ÇIKIŞ BÜYÜKLÜĞÜ,, OUTPUT VARIABLE, NETİCE BÜYÜKLB KLÜĞÜ, SONUÇ BÜYÜKLÜĞÜ : y(t), Y(s) Giriş Çıkış Büyüklüğü Büyüklüğü + + x(t) z(t) X(s) Z(s) Giriş Büyüklüğü y(t) Y(s) x(t) X(s) x(t) X(s) X(s) x(t) TRANSFER FONKSİYONU : Y(s)/X(s) = G(s) z(t) = x(t) - y(t) Z(s) = X(s) - Y(s) X(s) ve Y(s) fonksiyonları, zamanın değil, bir s=a + b j biçimindeki bir karmaşık (kompleks) sayının fonksiyonudurlar. Bunlar zaman fonksiyonlarının Laplace dönüşümleri ile elde edilirler. Blok diyagramları proses kontrolün akım şemalarıdır. Dinamik Kıyaslayıcı ve Toplayıcı Elemanların Gösterimi ve Sinyallerin Bir Noktadan Ayrılması 2

3 BLOK İNDİRGEME U(s) N(s) X Y Z X G a G b G = Ga G b Z R(S) T R (s) E(s) P(s) M(s) + + G C (s) G V (s) G P (s) + T(s) Q(s) T(s) C(s) Seri bağlı çalışan iki blok için eşdeğer blok. Y(s) = ((G 1 (s) G 2 (s)) X(s) B(s) T m (s) H(s) T(s) C(s) X 1 (s) X 2 (s) G 1 (s) G 2 (s) + + X 3 (s) Isıtıcılı Tank Örneğine Göre Düzenlenmiş Geri Bildirmeli Çevriminin Komple Blok Diyagramı Paralel bağlı çalışan iki blok için eşdeğer blok. Y(s) = (G 1 (s) + G 2 (s)) X(s) İleri yön blokları : G(s) = G C (s) G V (s) G P (s) Seri çalışan bloklar GİRİŞ-ÇIKIŞ BAĞLANTILARININ ELDE EDİLMES LMESİ R + B E G M + N U C M(s) = (s) G(s) M(s) + U(s) N(s) = C(s) B(s) = H(s) C(s) R(s) - B(s) = (s) C(s) = G(s) / [1+G(s) H(s)] R(s) + NI(s) / [1+ G(s) H(s)] UI(s) SERVO mod çalışma : Bozanetkenin ayar noktası olduğu çalışma. C(s) = G(s) / [1 + G(s) H(s)] R(s) H İndirgenmiş Geri Bildirmeli Proses Çevrimi Blok Diyagramı REGÜLATÖR mod çalışma : Bozanetkenin yük değişkeni (yapay sistem bozanetkeni) olduğu çalışma. C(s) = N(s) / [ 1+ G(s) H(s)] U(s) DENETİM M ORANI : C(S) / R(S) ÖRNEK PROSES KONTROL ÇEVRİMLERİ SIVI DÜZEYİ KONTROLÜ : veya çıkış akımı ayarlanarak bir tanktaki sıvı düzeyi kontrol edilir. HATA ORANI : (s) / R(s) YÜK K DENETİM M ORANI : C(s) / U(s) KARAKTERİST STİK K DENKLEM : Yukarıdaki bütün oranlar için, indirgenmiş kapalı transfer fonksiyonunun paydası, [ 1+ G(s) H(s)] değerindedir. Bu büyüklüğe kapalı kontrol çevriminin KARAKTERİSTİK DENKLEMİ adı verilir. F 0 z(t) Komutu Valf Mekanizması Referans Değer z(t) F 0 Referans Değer Mekanizması Komutu Çıkış F Çıkış Valf F 3

4 Refer. Düzey z R Mekanizması z + Düzey Edici Farkı Kıyaslayıcı P Hava Bas. Son Valfi F 0 (F) Sıvı Mik. Düzey Prosesi Sıvı Düzeyi z F 0 Hareketsiz Orta Nokta Mekanizması Referans Değer Vericisi Ölçülmüş Düzey z Düzey Ölçer Eleman z(t) Valf Kolu Çıkış Valf Tıkacı Orifizmetre Debi Mekan. ph DEĞERİ KONTROLÜ Na 2 CO 3 + H 3 PO 4 Na 2 CO 3 çöz. Referans Debi Reaktör Na 2 HPO 4 + CO 2 + H 2 O Disodyum fosfat Karıştırıcı Yüzer Tip ph Elektrotu Fosforik Asit Çözeltisi ph Kont. Mekan. Referans ph Değeri Süzmeye Ürün SİMULTANE GERİ BİLDİRMELİ KONTROL ÇEVRİMLERİ A. DİSTİLASYON KOLONUNUN KONTROL ÇEVRİMLERİ Destilasyon Kolonu LC2 PC Riflaks Kondensat Çıkışı Kondenser Soğutma Suyu LC1 Riflaks Toplama Kabı Su Buharı Girişi Baş Ürün Taban Ürünü B. BUHAR ÜRETEN BİR YARDIMCI TESİSİN KONTROL ÇEVRİMLERİ: Basınç ve düzey kontrol çevrimleri bağımsız çevrimlerdir. Yakıt besleme kontrol çevrimi ile su buharı çekme debisi birbirlerine bağımlıdırlar (Etkileşimli çevrimler). Baca Gazları Çıkışı C. DÖNER FIRININ KONTROL ÇEVRİMLERİ 2 PC Su PC LC Kazan 1 2 Yakma Havası Girişi Aşırı Isıtılmış Su Buharı Yakıt PC: Basınç kontrolü LC: Sıvı seviyesi kontrolü 1: Katı madde akış debisi kontrolü 2: Gaz madde akış debisi kontrolü 1 P T 1 T 2 T 3 4

5 PROSESLERİ PROSESLERİN SERBESTLİ SERBESTLİK DERECELERİ DERECELERİ (SD) Bir bilardo masası üzerindeki topun S.D. = 2 S.D. = B.değ. Sayısı Denklem Sayısı Basit Isı Değiştirici : Bağımsız Değişken Sayısı = 4 Denklem Sayısı = 1 Q = M Cp (T2 - T1) Serbestlik Derecesi = Maksimum kontrol edici sayısı = 4-1 = 3 Soğuk Akışkan Girişi M, T1 Sıcak Akışkan Çıkışı, M, T2 Verilen Isı Debisi, Q (Su Buharı ile veya elektriksel olarak) Basit bir Kimyasal Madde Üretim Tesisinin Tipik Devreleri Distilasyon Kolonu : Bağımsız Değişken Sayısı = 11 Denklem Sayısı = 3 S.D. = K.E. = 11-3 = 8 QK MF, TF, XF Fraksiyonlama Kolonu Kondenser Baş Ürün, M1, T1, X1 Boyler Taban Ürünü, M2, T2, X2 QB Sürekli Çalışan Destilasyon Kolonu ve Yardımcıları AÇIK KONTROL (AYARLAMA KONTROLÜ) GERİ BİLDİRMELİ KONTROLÜN ÜSTÜNLÜKLERİ : Bir veya daha fazla değişken, diğerlerinin değerlerine göre ayarlanır. Bozanetkenleri ayrı ayrı dikkate almaz. Bu nedenle karmaşık bir proses bile yeterli sayıda kontrol çevrimi kurularak ucuz ve kolay biçimde kontrol edilir. X2 ye göre ayarlı gösterge GERİ BİLDİRMELİ KONTROLÜN SAKINCALARI : F Saf Su Konsantre Tuzlu Su Gösterge Pozisyonu F1, X1 Hata saptanmadan kontrol işlevini başlatmaz. Hatanın oluşması için önlemler almaz. Valf Karıştırıcı F1 X2 X2 X2 Tuz Bileşen Dengesi : X2 = F1 / (F1 + FSU) X1 Açık kontrolde sistemin çıkış büyüklüğü, hata tespiti amacıyla, giriş büyüklüğü ile kıyaslanmaz. Bu eksiklik yöntemin başlıca sakıncasıdır. 5

6 ÇEVRESEL KONTROL (ÇOKLU( AÇIK A KONTROL) Bozanetkenlerin başlıcalarına veya hepsine açık kontrol uygulanması ile meydana getirilir Çevresel de Tuz Seyrelticisi Tuz Seyreltme Prosesi İçin Geri Bildirmeli ÖN N KONTROL (FEEDFORWARD CONTROL) Ana fikir bozanetkenleri tespit edip, daha sisteme girmeden kontrol altına almaktır. Soğuk Akışkan Girişi M O Q / M O2 c P Q / M O c Flovmetre Bilgi İşler M 0, T 0 M O M O T O / M O T Su Buharı Girişi Kondensat Çıkışı PROSES TASARIMI P&ID DERS NOTLARI T O Sıcak Akışkan Çıkışı M 0, T DOÇ. DR. SÜLEYMAN KARACAN Su Isıtma Tankı 7. Borulandırma ve Enstrumantasyon (P&I: Piping and Instrumentation) 7.1. Giriş Proses akış şemaları (flow sheet), ekipmanların ve onların büyük ara bağlantı parçalarının düzenlenmesini gösterir ve proses doğasının bir tanımıdır. Borulandırma ve enstruman diyagramları (P&I diagram: Piping and Instrument) ise, ekipmanların, cihazların, borulandırmanın, vanaların, bağlantıların ve onların düzenlenmesinin mühendislik detaylarını gösterir ve sıkça mühendislik akım şemaları veya mühendislik çizgi diyagramları olarak adlandırılır. 6

7 P&I Diyagramları, proses ekipmanlarını, borulandırmayı, pompaları, enstrumanları, vanaları ve diğer bağlantıların düzenlenmesini gösterir ve şunları içermesi gerekir: 1. Prosesin tüm ekipmanlarına bir ekipman numarası verilir. Ekipmanın orantılı olarak düzgün bir şekilde çizilmesi gerekir. 4. Gözetleme camı, süzgeç ve buhar tuzakları gibi borulandırma sisteminin iç hat parçaları olan yardımcı bağlantılara ayrı bir tanıtım numarası verilir. 5. Pompalara uygun bir kod numarası verilir. 6. Tüm kontrol devrelerine ve enstrumanlarına ayrı bir numara verilir. 2. Boruların tümüne ayrı bir hat numarası verilir. Boru ölçüleri ve yapı malzemesinin gösterilmesi gerekir. Malzeme hat tanıtım numarasını kısmi olarak içerebilir. 3. Tüm vanalara ayrı bir tanıtım numarası verilir. Tipi ve büyüklüğünün gösterilmesi gerekir. Vana tipi, vana için kullanılan bir sembol veya içerdiği vana numarası için kullanılan kod ile gösterilebilir. P&ID prosesin akım şemasını andırır, fakat proses bilgileri gösterilmez. Her iki diyagramda da aynı ekipman için aynı tanıtım numaralarının kullanılması gerekir Semboller ve yerleşim (Symbols and layout) Ekipmanları, vanaları, enstrumanları ve kontrol devrelerini göstermek için kullanılan semboller belirli bir tasarım ofisinin deneyimine bağlıdır. Ekipman sembolleri genellikle proses akım şemalarında kullanılanlardan daha ayrıntılıdır.. Enstrumanlar, kontrol ediciler ve vanalar için standart semboller İngiliz standartlarında (BS 1646) verilmiştir. Austin (1979) İngiliz ve ayrıca Amerikan standart sembollerinin (ANSI) anlaşılabilir bir özetini ve onların bazı müteahhitlik firmaları tarafından kullanılan örneklerini vermiştir. vanası 7.3. Basit semboller (BS 1646 dan alınmıştır). Bu sembol tüm kontrol vana tiplerini; pnömatik ve elektrik motor sürücülü vanaların her ikisini de ifade etmek için kullanılır. Arıza modu Açma arızası Kapatma arızası Olağan pozisyon Ok yönü güç uygulayıcı arızasının vana üzerindeki konumunu gösterir. Enstrumanlar ve kontrol ediciler Yerel olarak konumlanmış Yerel konumlanmış ifadesi, kontrol edici ve yönlendiricinin tesiste bulunan algılama cihazının yerinin yerleştirilmesi anlamına gelir. Ana panele konumlanmış Ana panel ifadesi ise, kontrol odasındaki bir panel üzerine yerleştirilmesi anlamına gelir. Enstruman tipi Bununla bir yazısal kod ile kontrol edici cihazın bir devreyi ifade etmesi gösterilir Örneğin, F = Akış hızı. Sonraki harfler ise fonksiyonu gösterir. 1 Ölç. Özll. Akış hızı Seviye Boyutlar Basınç 2 İlk harf F L U P 3 Göster ge (I) FI LI UI PI 4 Kayıt (R) FR LR UR PR 5 Gös. Topl. (IS) FIS 6 Kay. Topl. (RS) FRS 7 (C) LC UC PC 8 Gös. Kon. (IC) FIC LIC UIC PIC 9 Kay.Ko n. (RC) FRC LRC URC PRC 10 Gö.Ko. To (ICS) FICS 11 Ka.Ko. To (RCS) FRCS Örneğin, I = Belirtme RC = kaydedici kontrol edici Kalite Q QI QR QC QIC QRC Işınım R RI RR RIS RRS RC RIC RRC RICS RRCS Hız S SI SR SIS SRS SC SIC SRC SICS SRCS Sıcaklık Ağırlık T W TI WI TR WR WC TIC WIC TRC WRC Tablo 7.1BS 1646 temelinde yazısal kodlar (1979) Diğer özll X XI XR XC XIC XRC Farklı özl D DI DR DC DIC DRC 7

8 Tanıtıcı Yazıların Anlamları XYY Hatlar İlk harf (X) İkinci veya üçüncü harf (Y). A Analiz Alarm B Fırın alevi C İletkenlik D Yoğunluk veya spesifik gravite E Voltaj Eleman F Akış hızı H El (Elle başlama) Yüksek I Akım Gösterge J Güç K Zaman veya zaman şedülü hali L Seviye Hafif veya düşük M Nem veya nemlilik Orta veya ara O Orifis P Basınç veya vakum Nokta Q Miktar veya olay R Radyoaktivite veya oran Kayıt veya Yazma S Sürat veya frekans Anahtar T Sıcaklık Transmitter V Viskozite Vana, durdurucu W Ağırlık Memba Y Gecikme veya hesaplama Z Pozisyon Sürücü Enstruman bağlantı hatlarını ana proses hatlarından ayırt etmek için farklı bir şekilde çizilmesi gerekir. Nokta veya çizgi nokta normal olarak kullanılır. FRC 1. Kapatma vanası 2. vanası Tipik bir kontrol devresi Tablo 7.2 de verilen veriler tesis bilgileri dışındaki tüm mekaniksel konuları içerir. Alışılmış olarak P&ID çiziminde kullanılanlar Tablo 7.3 de verilmiştir. Tablo 7.2 Borulandırma ve Enstrumantasyon Diyagramı (P&ID) dışında kalanlar İşletme koşulları, T, P Akım akışları Cihaz yerleşimleri Boru yolları a.boru boyu b.boru bağlantıları Destekler, yapılar, kurumlar Tablo 7.3 Borulandırma ve Enstrumantasyon Diyagramlarının oluşturulması Cihazlar için, içerdiği her parçanın gösterimi Yedek birimler Paralel birimler Her birimin detay özetleri Borulandırma için, içerdiği tüm hatların akış yönü, örnek bağlantılar ve özellikler Büyüklük (kullanılan standart ölçü) Şedül (kalınlık) Yapı malzemesi Yalıtım (kalınlık ve tip) Cihazlar için, tanıtım Göstergeler Kaydediciler ediciler Cihaz hatları gösterimi Tesiste ölçülebilen tüm proses bilgileri, P&ID üzerinde bir daire işareti ile gösterilir. Bu işaret, proses kontrol devrelerinde kullanılan ve kaydedilen bilgileri içerir. Diyagram üzerindeki daireler proseste elde edilen bilgilerin bulunduğu yeri ve alınan ölçümlerin tanıtımını ve nasıl bir bilgi temin ettiğini gösterir. Tablo 7.4 de, enstrumantasyon ve kontrol ile ilgili kullanılan tanıtıcı bilgiler özetlenmiştir. Tablo 7.4. Borulandırma ve Enstrumantasyon Diyagramı (P&ID) nın tanıtımı Cihazların Yerleşimi Tesise yerleştirilen cihaz odasındaki panelin önüne yerleştirilen cihaz odasındaki panelin arkasına yerleştirilen cihaz Cihaz Bağlantılarının Tanıtımı Kapiler Havalı (Pünomatik) Elektriksel Hemen hemen bütün kimyasal proses kontrol devrelerinde Son kontrol elemanı vanadır. 8

9 7.4 ve Enstrumantasyon (Alet Kullanımı) Cihazlar Cihazlar, tesis işletimi boyunca anahtar proses değişkenlerini izlemeyi sağlar. Onlar, otomatik kontrol devrelerinde kurulabilir veya proses işlemlerinin manuel izlenmesinde kullanılabilir. Ayrıca, otomatik bilgisayarlı kontrol veri toplama sisteminin bir parçası olabilir. Kritik proses değişkenlerini izleyen cihazlara, kritik ve tehlikeli durumlarda operatöre haber vermek üzere bir alarm bağlanacaktır. Tercihan doğrudan ölçülmüş proses değişkenleri izlenir. Kolay ölçülen bazı bağımsız değişkenleri ölçmek pratik olmadığından yerinde izlenir Cihaz kullanımı ve Amaçları Enstrumantasyon ve kontrol şemasını saptarken, tasarımcının birincil konusu: Güvenli tesis işletimi: -Proses değişkenlerini bilinen güvenli işletim sınırları içinde tutmak -Oluşan tehlikeli durumları tespit etmek, alarm ve otomatik kapatma sistemleri sağlamak. -Tehlikeli işletim yöntemlerini önlemek için bağlantı ve alarmlar kurmak Üretim: - Tasarım ürün çıktısını başarmak Ürün kalitesi: - Belirli kalite standardı içinde ürün bileşimini sağlamak Maliyet: - Diğer konulara eşit en düşük ürün maliyetinde işletmek Bunlar ayrılmaz konular olup, birlikte düşünülmelidir Ürün kalitesi, üretim hızı ve üretim maliyeti satış gereksinimlerine bağımlıdır. Örneğin, yüksek maliyetle daha iyi kalitede ürün üretmek en iyi strateji olabilir. Tipik bir kimyasal proses tesisinde bu konular, otomatik kontrol, manuel izleme ve laboratuar analizleri ile başarılır Otomatik kontrol şemaları Büyük bir proje için, ayrıntılı tasarım ve otomatik kontrol şemalarının spesifikasyonları özel kişiler tarafından yapılır. Burada bir proses için, kontrol sistemlerinin belirlenmesinde proses akım şemalarından geliştirilen, enstrumantasyon ve kontrolün ilkel şemasının hazırlanmasıdır. Bunlar ilkel enstrumantasyonun hazırlanmasında ve kontrol şemalarında bir rehber olarak kullanılabilir. Rehber kurallar Aşağıdaki yöntem ilkel P&I Diyagramlarının çizilmesinde kullanılır: 1. Yatışkın tesis işletimi için açıkça ihtiyaç duyulan kontrol devrelerinin tanıtımı ve çizimi (a) Seviye kontrolu (b) Akış kontrolu (c) Basınç kontrolu (d) Sıcaklık kontrolu 2. Belli bir ürün kalitesinin elde edilmesinde kontroluna ihtiyaç duyulan anahtar proses değişkenlerinin tanıtımı. değişkeninin doğrudan ölçümü kullanılarak kontrol devrelerini içeriği. Uygun bağımlı değişken seçimi. 3. Güvenli işletim için ilave kontrol devrelerinin içeriği ve tanıtımı, 1 ve 2. Basamağı hemen hemen kapsamaz. 4. Tesis geliştirme ve aksaklıklar için operatörler tarafından tesis işletiminin görüntülenmesinde ihtiyaç duyulan yardımcı cihazlarına karar verme ve gösterme. 5. Örnek noktalarının yerine karar verme. 6. Yerel veya kontrol odasındaki kaydediciler ve okuma noktalarının yer ihtiyacına karar verme. Bu basamak 1 ve 4 arasında yapılır. 7. İhtiyaç duyulan bağlantılar ve alarma karar verme. Bu, basamak 3 te yapılır. 9

10 Tipik kontrol sistemleri Basınç kontrolu - Seviye kontrolu İki faz arasında (sıvı-buhar) arayüzeyde mevcut herhangi bir cihazla, gereken seviyede ortalama arayüzey sağlanmalıdır. PC Basınç kontorlu, buhar veya gaz kullanılan pek çok sistem için gereklidir. metodu, prosesin doğasına bağımlıdır. LC Şekil de bir kolonun tabanındaki seviye kontrolu için tipik bir düzenleme gösterilmiştir. Pompa boşaltma hattı üzerinde bir kontrol vanasının yer alması gerekir. Şekil a. Doğrudan boşaltma ile basınç kontrolu Şekil Seviye kontrolu PC Şekil b. Yoğuşturucudan sonra yoğuşmayanların boşaltılması Akış u Isı değiştiriciler Akış kontrolu sağlamak için sabit hızda çalışan ve yaklaşık sabit hacimde çıkış basan bir kompresör veya pompa bir yan geçiş (by-pass) kontrol kullanılmalıdır. Proses soğutma veya ısıtma ortamı akışının değişimi ile sıcaklık kontrolu konusundaki en basit düzenlemeyi gösterir. Şekil 7.4.3a. Emme-basma pompa için akış kontrolu Şekil 7.5a. Bir akışkan akımının kontrolu Eğer, alışveriş iki sabit akışlı proses akımı arasında ise, by-pass kontrol kullanılır. Proses Şekil 7.4.b. Bir santrifüj compresör veya pompa için alternatif şema Şekil 7.5b. By-pass kontrol Kaynatıcı ve buharlaştırıcı kontrolu Damıtma Kolonu u Buharlaştırıcılar için sıklıkla seviye kontrolu kullanılır. Şekilde görüldüğü gibi akış kontrolu üzerindeki buharlaştırıcıya beslenen sıvı akış hızı ve kontrol edici ısıtma yüzeyine gönderilen buharın miktarını ayarlayarak seviye kontrol edilmektedir Damıtma kolonu kontrolunun temel konusu, üst ve alt ürünün belirli bir bileşimini ve yan akımlarda bozulanların etkisini düzelterek temin etmektir. LC Buhar Buhar Tuzak Şekil 7.6 Buharlaştırıcı Şekil 7.7a. Sıcaklık deseni kontrolu. Bu düzenleme ile tepe ve dip sıcaklık kontrol edicileri arasında iç etkileşim olur 10

11 Diferansiyel basınç kontrolu, düzenli yüklemede dolgulu işletimi temin etmek için dolgulu yataklarda sıkça kullanılır (Bkz. Şekil 7.7.c). Kolon performansını ve aksaklıkları izlemek için, ilave sıcaklık göstergesi veya kayıt noktaları içermesi gerekir. Oran LC ΔP Oran ΔP Şekil 7.7.b. Bileşim kontrolu. (Geri akma oranı bir oran kontrol edici veya bir bölücü kutu ile, ve dip ürün besleme sabit bir akış oranı olarak kontrol edilmiştir) Şekil 7.7.c. Dolgulu kolon diferansiyel basınç kontrolu. Reaktör u Reaktör sıcaklığı T Soğutma akışkanı akış hızı ayarlanarak kontrol edilir Reaktör kontrolunda kullanılan şema, prosese ve reaktörün tipine bağımlıdır. Eğer, güvenilir on-line analiz edici bulunuyor ve reaktör dinamiği uygunsa, ürün bileşimi sürekli izlenebilir ve reaktör koşulları ve besleme akışı istenen ürün bileşimi ve verimini sağlamak için otomatik olarak kontrol edilir. Soğutucu akışkan LC Seviye kontrol Basınç genellikle sabit tutulur Şekil 7.8 Tipik bir geri karıştırmalı tank reaktörü kontrol şeması 5.9. Alarm ve güvenlik tuzakları, ve bağlantılar Bir otomatik önleme sisteminin temel bileşenleri şunlardır: Alarmlar, operatörlere ciddi potansiyel tehlikeleri ve proses koşullarındaki sapmaları haber vermek için kullanılır. Anahtar cihazlar, kontrol panelleri üzerindeki işitsel ve görsel alarmları çalıştırma da düğmelere ve aktarıcılara bağlanır. Gecikme veya yanıtım kaybı olduğu yerde operatörler ile tehlikeli durumun gelişmesinde rehberlik eder. Cihaz otomatik olarak tehlikeyi önlemek için, pompaların durdurulması, vanaların kapatılması gibi güvenlik sistemini işletmek üzere bir yanıltma sistemine bağlanır. 1. değişkenini izlemek için bir algılayıcı bulunan ve önset değeri geçildiğinde bir çıktı sinyali sağlanması 2. Sinyali sürücüye iletmek için bir hat, genellikle, pnomatik veya elektriksel aktarıcı içermesi 3. Gerekli eylemi gerçekleştrimek için bir sürücü, vanayı açmak veya kapamak, motorun düğmesini kapatmak 11

12 Güvenli bir aktarıcı bir kontrol devresine Şekil 7.9a da gösterildiği gibi yerleştirilebilir. Bu sistemde, yüksek sıcaklık alarmı pünomatik sürücü üzerindeki havayı bırakarak bir selenoid vanayı çalıştırır ve yüksek sıcaklıkta vana kapanır. Sonuçta, güvenli sistem işletimi, kontrol cihazının güvenilirliğine bağımlıdır ve potansiyel tehlikeli durumlar için Şekil 7.9.b de gösterildiği gibi belli bir ayırma akatarıcı sistem daha pratiktir. İhtiyaç duyulan sistem işletimlerini temin etmek üzere aktarıcı sistemin periyodik kontrolu için hazırlık yapılmalıdır. TA TIC H H TA TIC H TA Hava Şekil 7.9a. sisteminin bir parçası olarak aktarıcı Şekil 7.9.b. Durdurma aktarıcısının ayrılması 12

(Mekanik Sistemlerde PID Kontrol Uygulaması - 3) HAVA KÜTLE AKIŞ SİSTEMLERİNDE PID İLE SICAKLIK KONTROLÜ. DENEY SORUMLUSU Arş.Gör.

(Mekanik Sistemlerde PID Kontrol Uygulaması - 3) HAVA KÜTLE AKIŞ SİSTEMLERİNDE PID İLE SICAKLIK KONTROLÜ. DENEY SORUMLUSU Arş.Gör. T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK LABORATUVARI 1 (Mekanik Sistemlerde PID Kontrol Uygulaması - 3) HAVA KÜTLE AKIŞ SİSTEMLERİNDE PID İLE SICAKLIK

Detaylı

EGE ÜNİVERSİTESİ EGE MYO MEKATRONİK PROGRAMI

EGE ÜNİVERSİTESİ EGE MYO MEKATRONİK PROGRAMI EGE ÜNİVERSİTESİ EGE MYO MEKATRONİK PROGRAMI SENSÖRLER VE DÖNÜŞTÜRÜCÜLER SÜREÇ KONTROL Süreç Kontrol Süreç kontrolle ilişkili işlemler her zaman doğada var olmuştur. Doğal süreç kontrolünü yaşayan bir

Detaylı

MEB YÖK MESLEK YÜKSEKOKULLARI PROGRAM GELĐŞTĐRME PROJESĐ. 1. Endüstride kullanılan Otomatik Kontrolun temel kavramlarını açıklayabilme.

MEB YÖK MESLEK YÜKSEKOKULLARI PROGRAM GELĐŞTĐRME PROJESĐ. 1. Endüstride kullanılan Otomatik Kontrolun temel kavramlarını açıklayabilme. PROGRAMIN ADI DERSĐN ADI DERSĐN ĐŞLENECEĞĐ YARIYIL HAFTALIK DERS SAATĐ DERSĐN SÜRESĐ ENDÜSTRĐYEL OTOMASYON SÜREÇ KONTROL 2. Yıl III. Yarıyıl 4 (Teori: 3, Uygulama: 1, Kredi:4) 56 Saat AMAÇLAR 1. Endüstride

Detaylı

(Mekanik Sistemlerde PID Kontrol Uygulaması - 2) DENEYSEL KARIŞTIRMA İSTASYONUNUN PID İLE DEBİ KONTROLÜ. DENEY SORUMLUSU Arş.Gör.

(Mekanik Sistemlerde PID Kontrol Uygulaması - 2) DENEYSEL KARIŞTIRMA İSTASYONUNUN PID İLE DEBİ KONTROLÜ. DENEY SORUMLUSU Arş.Gör. T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK LABORATUVARI 1 (Mekanik Sistemlerde PID Kontrol Uygulaması - 2) DENEYSEL KARIŞTIRMA İSTASYONUNUN PID İLE DEBİ KONTROLÜ

Detaylı

BÖLÜM 2. AKIM ŞEMALARI ve P&I DİYAGRAMLARI

BÖLÜM 2. AKIM ŞEMALARI ve P&I DİYAGRAMLARI KYM 415 PROSES TASARIMI I 2013-2014 Güz BÖLÜM 2 AKIM ŞEMALARI ve P&I DİYAGRAMLARI Flow-sheet Process Flow Diagram (PFD) Piping and instrument Yrd.Doç.Dr. Suna ERTUNÇ 1 Ödev 1: Her proje grubu kimyasal

Detaylı

KESİKLİ İŞLETİLEN PİLOT ÖLÇEKLİ DOLGULU DAMITMA KOLONUNDA ÜST ÜRÜN SICAKLIĞININ SET NOKTASI DEĞİŞİMİNDE GERİ BESLEMELİ KONTROLU

KESİKLİ İŞLETİLEN PİLOT ÖLÇEKLİ DOLGULU DAMITMA KOLONUNDA ÜST ÜRÜN SICAKLIĞININ SET NOKTASI DEĞİŞİMİNDE GERİ BESLEMELİ KONTROLU KESİKLİ İŞLETİLEN PİLOT ÖLÇEKLİ DOLGULU DAMITMA KOLONUNDA ÜST ÜRÜN SICAKLIĞININ SET NOKTASI DEĞİŞİMİNDE GERİ BESLEMELİ KONTROLU B. HACIBEKİROĞLU, Y. GÖKÇE, S. ERTUNÇ, B. AKAY Ankara Üniversitesi, Mühendislik

Detaylı

ISI POMPASI DENEY FÖYÜ

ISI POMPASI DENEY FÖYÜ ONDOKUZ MAYIS ÜNĐVERSĐTESĐ MÜHENDĐSLĐK FAKÜLTESĐ MAKĐNA MÜHENDĐSLĐĞĐ BÖLÜMÜ ISI POMPASI DENEY FÖYÜ Hazırlayan: YRD. DOÇ. DR HAKAN ÖZCAN ŞUBAT 2011 DENEY NO: 2 DENEY ADI: ISI POMPASI DENEYĐ AMAÇ: Isı pompası

Detaylı

PROSES KONTROL. Şekil B de yük değişkeni (8) nolu okla, yük elemanı ise (7) nolu blok ile gösterilmiştir.

PROSES KONTROL. Şekil B de yük değişkeni (8) nolu okla, yük elemanı ise (7) nolu blok ile gösterilmiştir. PROSES KONTROL Prosesler, normal şartlarda çalışırken bütün değişkenleri zamana göre değişmeyerek belli sabit değerlerdedir ve sistem yatışkın haldedir. Ancak işletim esnasında bir takım etkiler çıkış

Detaylı

YAKMA YÖNETİM SİSTEMLERİ. www.selnikel.com

YAKMA YÖNETİM SİSTEMLERİ. www.selnikel.com Verim Artışı %3-5 Yakıt Tasarrufu Kazan/Brülör MM Kontrol Modülü DTI Bilgi Aktarım Ünitesi EGA Baca Gazı Analiz Cihazı Yardımcı Ekipmanlar YAKMA YÖNETİM SİSTEMLERİ Yüksek teknoloji ürünü Autoflame Yakma

Detaylı

Hidrolik devre sembolleri Hidrolik Devre Kontrol ve Ekipman Sembolleri

Hidrolik devre sembolleri Hidrolik Devre Kontrol ve Ekipman Sembolleri Hidrolik devre sembolleri Hidrolik Devre Kontrol ve Ekipman Sembolleri Çizgi Temel Semboller Sürekli Çizgi - Akış hattını gösterir Daire - Yarımdaire Kare - Dikdörtgen Dörtgen Çeşitli Semboller Üçgen Pompa

Detaylı

Hidrolik Devre Kontrol ve Ekipman Sembolleri Çizgi Temel Semboller Sürekli Çizgi - Akış hattını gösterir Kesik Çizgi - Pilot veya drenaj hattını gösterir Daire - Yarımdaire Bir ünitedeki iki veya daha

Detaylı

BİLGİSAYAR KONTROLLÜ DİSTİLASYON KOLONU EĞİTİM SETİ

BİLGİSAYAR KONTROLLÜ DİSTİLASYON KOLONU EĞİTİM SETİ BİLGİSAYAR KONTROLLÜ DİSTİLASYON KOLONU EĞİTİM SETİ 1 Giriş Bu eğitim seti kimya mühendisliği uygulamalarından olan Sürekli ve kesikli distilasyon işlemlerinin öğrencilere uygulamalı olarak öğretilmesi

Detaylı

Kalorifer Tesisatı Proje Hazırlama Esasları. Niğde Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü

Kalorifer Tesisatı Proje Hazırlama Esasları. Niğde Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü Kalorifer Tesisatı Proje Hazırlama Esasları Niğde Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü ISITMA TEKNİĞİ 1.Tarihsel gelişim 2.Günümüz ısıtma teknikleri Bir ısıtma tesisatının uygun olabilmesi için gerekli

Detaylı

2. Teori Hesaplamalarla ilgili prensipler ve kanunlar Isı Transfer ve Termodinamik derslerinde verilmiştir. İlgili konular gözden geçirilmelidir.

2. Teori Hesaplamalarla ilgili prensipler ve kanunlar Isı Transfer ve Termodinamik derslerinde verilmiştir. İlgili konular gözden geçirilmelidir. PANEL RADYATÖR DENEYİ 1. Deneyin Amacı Binalarda ısıtma amaçlı kullanılan bir panel radyatörün ısıtma gücünü oda sıcaklığından başlayıp kararlı rejime ulaşana kadar zamana bağlı olarak incelemektir. 2.

Detaylı

ISI POMPASI DENEY FÖYÜ

ISI POMPASI DENEY FÖYÜ T.C BURSA TEKNİK ÜNİVERSİTESİ DOĞA BİLİMLERİ, MİMARLIK ve MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ISI POMPASI DENEY FÖYÜ 2015-2016 Güz Yarıyılı Prof.Dr. Yusuf Ali KARA Arş.Gör.Semih AKIN Makine

Detaylı

Temel Semboller. Sürekli Çizgi - Akış hattını gösterir. Kesik Çizgi - Pilot veya drenaj hattını gösterir

Temel Semboller. Sürekli Çizgi - Akış hattını gösterir. Kesik Çizgi - Pilot veya drenaj hattını gösterir Çizgi Temel Semboller Sürekli Çizgi - Akış hattını gösterir Kesik Çizgi - Pilot veya drenaj hattını gösterir Bir ünitedeki iki veya daha fazla fonksiyonu gösterir Daire - Yarımdaire Daire - Enerji çevrim

Detaylı

H1 - Otomatik Kontrol Kavramı ve Örnek Devreler. Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören

H1 - Otomatik Kontrol Kavramı ve Örnek Devreler. Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören H1 - Otomatik Kontrol Kavramı ve Örnek Devreler MAK 3026 - Ders Kapsamı H01 İçerik ve Otomatik kontrol kavramı H02 Otomatik kontrol kavramı ve devreler H03 Kontrol devrelerinde geri beslemenin önemi H04

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY - 5 PSİKROMETRİK İŞLEMLERDE ENERJİ VE KÜTLE DENGESİ

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY - 5 PSİKROMETRİK İŞLEMLERDE ENERJİ VE KÜTLE DENGESİ BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY - 5 PSİKROMETRİK İŞLEMLERDE ENERJİ VE KÜTLE DENGESİ BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402

Detaylı

Semboller : :Açma kapama alteri :Ate leme butonu :Yardımcı röle :Merkez kontak :Normalde açık kontak :Normalde kapalı kontak :UV.

Semboller : :Açma kapama alteri :Ate leme butonu :Yardımcı röle :Merkez kontak :Normalde açık kontak :Normalde kapalı kontak :UV. ALEV MONİTÖRÜ 03A1 Uygulama Alev monitörleri, uygun alev elektrodu veya UV. fotosel ile birlikte, alevin belirli bir standardın altında olduğunu, yanmanın iyi olduğunu veya alevin söndüğünü haber verir.

Detaylı

Nesne Birim başına ücret Miktar

Nesne Birim başına ücret Miktar Lfd. Nr. Parça sayısı KSB Calio 25-60 Nesne Birim başına ücret Miktar Bakım gerektirmeyen, vidalı bağlantıya ve entegre edilmiş, kademesiz basınç farkı kontrol sistemi ile ErP 2015 gereksinimlerini yerine

Detaylı

Kontrol Sistemlerinin Analizi

Kontrol Sistemlerinin Analizi Sistemlerin analizi Kontrol Sistemlerinin Analizi Otomatik kontrol mühendisinin görevi sisteme uygun kontrolör tasarlamaktır. Bunun için öncelikle sistemin analiz edilmesi gerekir. Bunun için test sinyalleri

Detaylı

OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ

OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ Prof. Dr. Atatürk Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Makina Mühendisliği Bölümü, Erzurum Otomotivde Isıtma, Havalandırma ve Amaç; - Tüm yolcular için gerekli konforun sağlanması,

Detaylı

R-712 SOĞUTMA LABORATUAR ÜNİTESİ DENEY FÖYLERİ

R-712 SOĞUTMA LABORATUAR ÜNİTESİ DENEY FÖYLERİ DENEYSAN EĞİTİM CİHAZLARI SAN. VE TİC. Yeni sanayi sitesi 36.Sok. No:22 BALIKESİR Telefaks:0266 2461075 http://www.deneysan.com R-712 SOĞUTMA LABORATUAR ÜNİTESİ DENEY FÖYLERİ HAZIRLAYAN Yrd.Doç.Dr. Hüseyin

Detaylı

Sayılar, cebir, denklemler ve eşitsizlikler, fonksiyonlar, trigonometri, komplerks sayılar, logaritma

Sayılar, cebir, denklemler ve eşitsizlikler, fonksiyonlar, trigonometri, komplerks sayılar, logaritma KONTROL ve OTOMASYON TEKNOLOJİSİ DERS İÇERİKLERİ I. Yarıyıl Matematik - I Sayılar, cebir, denklemler ve eşitsizlikler, fonksiyonlar, trigonometri, komplerks sayılar, logaritma Bilgisayar - I Wındows işletim

Detaylı

010 SİSTEMİ. TEKNOSİSTEM MÜHENDİSLİK - Gazcılar Cad. Anafarta Sok. No:1/A BURSA, Tel:(224)272 37 34 Faks:272 40 19

010 SİSTEMİ. TEKNOSİSTEM MÜHENDİSLİK - Gazcılar Cad. Anafarta Sok. No:1/A BURSA, Tel:(224)272 37 34 Faks:272 40 19 010 SİSTEMİ 1 VOLUMETRİK DAĞITICILAR US ve USM Serisi volumetrik yağlama blokları endirek yağlama için tasarlanmıştır. Pompa basıncının düşmesinden sonra yağlama bloklarına gönderilen yağ yaylar vasıtasıyla

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI KİMYA TEKNOLOJİSİ PROSES AKIŞ ŞEMASI KODLAMA VE ÇİZİMİ

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI KİMYA TEKNOLOJİSİ PROSES AKIŞ ŞEMASI KODLAMA VE ÇİZİMİ T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI KİMYA TEKNOLOJİSİ PROSES AKIŞ ŞEMASI KODLAMA VE ÇİZİMİ Ankara, 2014 Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlarında uygulanan Çerçeve Öğretim Programlarında yer alan yeterlikleri

Detaylı

BASINÇLI KAPLARDA MEYDANAGELEBİLECEK TEHLİKELER

BASINÇLI KAPLARDA MEYDANAGELEBİLECEK TEHLİKELER BASINÇLI KAPLAR Kazanlar Kompresörler Buhar ve sıcak su kapları Basınçlı asit tankları Gaz tankları Sıvılaştırılmış Petrol Gazı tankları ve tüpleri Asetilen tankları ve tüpleri İçinde zehirli ve zararlı

Detaylı

Kullanma Kılavuzu. FM443 Güneş enerjisi modülü. Fonksiyon Modülü. Kullanıcı için. Kullanmadan önce dikkatle okuyunuz 6 720 615 874-03/2008 TR

Kullanma Kılavuzu. FM443 Güneş enerjisi modülü. Fonksiyon Modülü. Kullanıcı için. Kullanmadan önce dikkatle okuyunuz 6 720 615 874-03/2008 TR Kullanma Kılavuzu Fonksiyon Modülü FM443 Güneş enerjisi modülü Kullanıcı için Kullanmadan önce dikkatle okuyunuz 6 720 615 874-03/2008 TR Içindekiler 1 Emniyet....................................... 3

Detaylı

Biyogaz Sistem Mühendisliği

Biyogaz Sistem Mühendisliği 2013 Biyogaz Sistem Mühendisliği İÇİNDEKİLER: 1 Sistem Veri Özeti 2.Tesis Verileri ; Sistem Ana Akış diagramı 3.Sistem Ekonomik Göstergeleri, 4.Notlar, 5. Sistem Çalışma Prensibi 6. Biyogaz Ölçüm Ekipmanları

Detaylı

Açık Çevrim Kontrol Açık Çevrim Kontrol

Açık Çevrim Kontrol Açık Çevrim Kontrol Açık Çevrim Kontrol Açık Çevrim Kontrol Açık çevrim kontrol ileri kontrol prosesi olarak da ifade edilebilir. Yandaki şekilde açık çevrim oda sıcaklık kontrolü yapılmaktadır. Burada referans olarak dışarı

Detaylı

KST Lab. Shake Table Deney Föyü

KST Lab. Shake Table Deney Föyü KST Lab. Shake Table Deney Föyü 1. Shake Table Deney Düzeneği Quanser Shake Table, yapısal dinamikler, titreşim yalıtımı, geri-beslemeli kontrol gibi çeşitli konularda eğitici bir deney düzeneğidir. Üzerine

Detaylı

BASINÇLI KAPLARDA MEYDANAGELEBİLECEK TEHLİKELER

BASINÇLI KAPLARDA MEYDANAGELEBİLECEK TEHLİKELER BASINÇLI KAPLAR Kazanlar Kompresörler Buhar ve sıcak su kapları Basınçlı asit tankları Gaz tankları Sıvılaştırılmış Petrol Gazı tankları ve tüpleri Asetilen tankları ve tüpleri İçinde zehirli ve zararlı

Detaylı

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Rev: 17.09.2014 YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Makine Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü Termodinamik ve Isı Tekniği Anabilim Dalı Termodinamik Genel Laboratuvar Föyü Güz Dönemi Öğrencinin Adı Soyadı : No

Detaylı

HAVA SOĞUTMALI BİR SOĞUTMA GURUBUNDA SOĞUTMA KAPASİTESİ VE ETKİNLİĞİNİN DIŞ SICAKLIKLARLA DEĞİŞİMİ

HAVA SOĞUTMALI BİR SOĞUTMA GURUBUNDA SOĞUTMA KAPASİTESİ VE ETKİNLİĞİNİN DIŞ SICAKLIKLARLA DEĞİŞİMİ HAVA SOĞUTMALI BİR SOĞUTMA GURUBUNDA SOĞUTMA KAPASİTESİ VE ETKİNLİĞİNİN DIŞ SICAKLIKLARLA DEĞİŞİMİ Serhan Küçüka*, Serkan Sunu, Anıl Akarsu, Emirhan Bayır Dokuz Eylül Üniversitesi Makina Mühendisliği Bölümü

Detaylı

Otomatik Sıcaklık Kontrolü Otomatik Sıcaklık Kontrolü

Otomatik Sıcaklık Kontrolü Otomatik Sıcaklık Kontrolü Otomatik Sıcaklık Kontrolü Otomatik Sıcaklık Kontrolü Bir çok pratik sistemde sıcaklığın belli bir değerde sabit tutulması gerekir. Oda sıcaklığı kontrolü, kimyasal reaksiyonlar ve standart ürün alınması

Detaylı

YAPILARDA OTOMASYON ve ENERJİ YÖNETİMİ

YAPILARDA OTOMASYON ve ENERJİ YÖNETİMİ YAPILARDA OTOMASYON ve ENERJİ YÖNETİMİ OTOMATİK KONTROL III. Bölüm MEKANİK TESİSATLARDA OTOMASYON Kullanım Sıcak Su Tesisatı (Boyler) Boyler düzeneği Güneş enerji destekli boyler düzeneği Boyler düzeneği

Detaylı

MAK-LAB017 HİDROLİK SERVO MEKANİZMALAR DENEYİ 1. DENEYİN AMACI 2. HİDROLİK SİSTEMLERDE KULLANILAN ENERJİ TÜRÜ

MAK-LAB017 HİDROLİK SERVO MEKANİZMALAR DENEYİ 1. DENEYİN AMACI 2. HİDROLİK SİSTEMLERDE KULLANILAN ENERJİ TÜRÜ MAK-LAB017 HİDROLİK SERVO MEKANİZMALAR DENEYİ 1. DENEYİN AMACI Bu deneyin amacı temel ilkelerden hareket ederek, hidrolik sistemlerde kullanılan elemanların çalışma ilkeleri ve hidrolik devre kavramlarının

Detaylı

BİNA YÖNETİM SİSTEMLERİ

BİNA YÖNETİM SİSTEMLERİ BİNA YÖNETİM SİSTEMLERİ GİRİŞ : Bir binanın işletilmesinde her adımda çalışan insanlar var. Günümüzde bilgisayarlar insanların yaptıkları işlerin çoğunu üstlenmekte ve bunları kusursuz olarak gerçekleştirmektedirler.

Detaylı

BÖLÜM 5 OTOMATİK KONTROL FORMLARI 5.1 AÇIK KAPALI KONTROL (ON-OFF) BİLGİSAYARLI KONTROL

BÖLÜM 5 OTOMATİK KONTROL FORMLARI 5.1 AÇIK KAPALI KONTROL (ON-OFF) BİLGİSAYARLI KONTROL BÖLÜM 5 OTOMATİK KONTROL FORMLARI Otomatik kontrolda, kontrol edici cihazın, set değeri etrafında gereken hassasiyetle çalışırken, hatayı gereken oranda minimuma indirecek çeşitli kontrol formları vardır.

Detaylı

T.C. BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TE-605 SERİ PARALEL HAVA KOMPRESÖR EĞİTİM SETİ

T.C. BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TE-605 SERİ PARALEL HAVA KOMPRESÖR EĞİTİM SETİ T.C. BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TE-65 SERİ PARALEL HAVA KOMPRESÖR EĞİTİM SETİ HAZIRLAYAN: EFKAN ERDOĞAN KONTROL EDEN: DOÇ. DR. HÜSEYİN BULGURCU BALIKESİR-1

Detaylı

Dönüş Havası Kontrölü Uygulamaları

Dönüş Havası Kontrölü Uygulamaları L-ION İçindekiler Giriş...1 Dönüş (Mahal) Havasından Kontrol Senaryosu...2 Analog Giriş Parametreleri...3 Dijital Giriş Parametreleri...4 Analog Oransal ve Yüzer Çıkış Parametreleri...4 Kontrol Tanımı

Detaylı

OLAY AĞACI ANALİZİ (Event Tree Analysis-ETA)

OLAY AĞACI ANALİZİ (Event Tree Analysis-ETA) OLAY AĞACI ANALİZİ (Event Tree Analysis-ETA) Merve ERCAN KALKAN Kocaeli Üniversitesi Kimya Mühendisliği Bölümü II. Uluslararası Proses Güvenliği Sempozyumu 22-24 Ekim 2015 - İSTANBUL 1 Tehlike Değerlendirme

Detaylı

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KMB-305 KİMYA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI I

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KMB-305 KİMYA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI I ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KMB-305 KİMYA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI I DENEY 2 : BORULARDA BASINÇ KAYBI VE SÜRTÜNME DENEYİ (AKIŞKANLAR MEKANİĞİ) DENEYİN AMACI:

Detaylı

ĠKLĠMLENDĠRME DENEYĠ

ĠKLĠMLENDĠRME DENEYĠ ĠKLĠMLENDĠRME DENEYĠ MAK-LAB008 1 GĠRĠġ İnsanlara konforlu bir ortam sağlamak ve endüstriyel amaçlar için uygun koşullar yaratmak maksadıyla iklimlendirme yapılır İklimlendirmede başlıca avanın sıcaklığı

Detaylı

ETİL ASETAT-ETANOL AZEOTROP KARIŞIMININ DAMITILDIĞI BİR EKSTRAKTİF DOLGULU DAMITMA KOLONUNUN SICAKLIK KONTROLÜ

ETİL ASETAT-ETANOL AZEOTROP KARIŞIMININ DAMITILDIĞI BİR EKSTRAKTİF DOLGULU DAMITMA KOLONUNUN SICAKLIK KONTROLÜ ETİL ASETAT-ETANOL AZEOTROP KARIŞIMININ DAMITILDIĞI BİR EKSTRAKTİF DOLGULU DAMITMA KOLONUNUN SICAKLIK KONTROLÜ Levent Taştimur a, Abdulwahab Giwa b, Süleyman Karacan b,* a Ankara Patent Bürosu Limited

Detaylı

Eşanjör Kontrolü Uygulamaları

Eşanjör Kontrolü Uygulamaları L-ION İçindekiler Giriş...1 Isıtma Eşanjörü Kontrol Senaryosu...2 Analog Giriş Parametreleri...2 Dijital Giriş Parametreleri...3 Analog Oransal ve Yüzer Çıkış Parametreleri...3 Kontrol Tanımı Parametreleri...4

Detaylı

OTG-130 BİLGİSAYAR KONTROLLÜ ISI DEĞİTİRİCİ EĞİTİM SETİ. www.ogendidactic.com

OTG-130 BİLGİSAYAR KONTROLLÜ ISI DEĞİTİRİCİ EĞİTİM SETİ. www.ogendidactic.com 2012 OTG-130 BİLGİSAYAR KONTROLLÜ ISI DEĞİTİRİCİ EĞİTİM SETİ www.ogendidactic.com GİRİŞ 2 Eşanjör ya da ısı değiştirici, değişik sıcaklıklardaki iki ya da daha çok akışkanın, ısılarını, birbirine karışmadan

Detaylı

6304 5401 04/2001 TR Kullanıcı için. Kullanma Kılavuzu. Fonksiyon modülü FM 443 Güneş modülü. Kullanmadan önce dikkatle okuyunuz

6304 5401 04/2001 TR Kullanıcı için. Kullanma Kılavuzu. Fonksiyon modülü FM 443 Güneş modülü. Kullanmadan önce dikkatle okuyunuz 6304 5401 04/2001 TR Kullanıcı için Kullanma Kılavuzu Fonksiyon modülü FM 443 Güneş modülü Kullanmadan önce dikkatle okuyunuz Yayımlayan Bu cihaz ilgili norm ve yönetmelikler tarafından istenen şartları

Detaylı

OAG 100A HİDROLOJİ EĞİTİM SETİ ANA ÜNİTE

OAG 100A HİDROLOJİ EĞİTİM SETİ ANA ÜNİTE 2012 OAG 100A HİDROLOJİ EĞİTİM SETİ ANA ÜNİTE www.ogendidactic.com Giriş OAG-100 Hidroloji Tezgahı ve çeşitli yardımcı modül üniteleri ile Akışkanlar Mekaniği derslerinde ayrıntılı ve kapsamlı deneysel

Detaylı

BİR SOĞUTMA GRUBUNDA KOMPRESÖR HIZININ BULANIK MANTIK ALGORİTMA İLE KONTROLÜ

BİR SOĞUTMA GRUBUNDA KOMPRESÖR HIZININ BULANIK MANTIK ALGORİTMA İLE KONTROLÜ BİR SOĞUTMA GRUBUNDA KOMPRESÖR HIZININ BULANIK MANTIK ALGORİTMA İLE KONTROLÜ Öğr. Gör. Orhan EKREN Ege Üniversitesi Doç. Dr. Serhan KÜÇÜKA Dokuz Eylül Üniversitesi SUNUM İÇERİĞİ ÇALIŞMANIN AMACI DENEY

Detaylı

Derste Neler Anlatılacak? Temel Mekatronik Birimler,temel birim dönüşümü Güncel konular(hes,termik Santral,Rüzgar Enerjisi,Güneş

Derste Neler Anlatılacak? Temel Mekatronik Birimler,temel birim dönüşümü Güncel konular(hes,termik Santral,Rüzgar Enerjisi,Güneş Derste Neler Anlatılacak? Temel Mekatronik Birimler,temel birim dönüşümü Güncel konular(hes,termik Santral,Rüzgar Enerjisi,Güneş Enerjisi,Doğalgaz,Biyogaz vs.) Mekatroniğin uygulama alanları Temel Mekanik

Detaylı

OTOMATİK KONTROL SİSTEMLERİ İŞARET AKIŞ DİYAGRAMLARI SIGNAL FLOW GRAPH

OTOMATİK KONTROL SİSTEMLERİ İŞARET AKIŞ DİYAGRAMLARI SIGNAL FLOW GRAPH OTOMATİK KONTROL SİSTEMLERİ İŞARET AKIŞ DİYAGRAMLARI SIGNAL FLOW GRAPH İŞARET AKIŞ DİYAGRAMLARI İşaret akış diyagramları blok diyagramlara bir alternatiftir. Fonksiyonel bloklar, işaretler, toplama noktaları

Detaylı

1.0. OTOMATİK KONTROL VANALARI UYGULAMALARI

1.0. OTOMATİK KONTROL VANALARI UYGULAMALARI 1.0. OTOMATİK KONTROL VANALARI UYGULAMALARI Otomatik kontrol sistemlerinin en önemli elemanları olan motorlu vanaların kendilerinden beklenen görevi tam olarak yerine getirebilmeleri için, hidronik devre

Detaylı

OKG-175 GAZ ABSORBSİYON DESORBSİYON DENEY SETİ

OKG-175 GAZ ABSORBSİYON DESORBSİYON DENEY SETİ 2014 OKG-175 GAZ ABSORBSİYON DESORBSİYON DENEY SETİ 0 www.ogendidactic.com GAZ ABSORBSİYON VE DESORBSİYON EĞİTİM SETİ 1 TEKNİK ÖZELLİKLER 1. Deney seti endüstriyel proseslerdeki absorpsiyon işlemi uygulamalarına

Detaylı

DERSİN ADI DENEY ADI DENEYİN SORUMLUSU DENEYİN YAPILDIĞI LABORATUAR

DERSİN ADI DENEY ADI DENEYİN SORUMLUSU DENEYİN YAPILDIĞI LABORATUAR ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK-MİMARLIK FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DERSİN ADI MAK 4119- MAKİNE TASARIM LABORATUARI DENEY ADI BİR SÜREÇ DENETİM SİSTEMİNİN İNCELENMESİ DENEYİN SORUMLUSU ÖĞR. GÖR.

Detaylı

VR4+ DC Inverter Heat Recovery Dış Üniteler

VR4+ DC Inverter Heat Recovery Dış Üniteler VR4+ DC Inverter Heat Recovery Dış Üniteler 27 VR4+ DC Inverter Heat Recovery TEMEL ÖZELLİKLER Eş Zamanlı Isıtma ve Geçerli V4+ Heat Pump sistemi göz önüne alınarak, VR4+ Heat Recovery sisteminde bir oda

Detaylı

EĞİTİM PROGRAMI ÇERÇEVESİ BİRİNCİ EĞİTİM MODÜLÜ

EĞİTİM PROGRAMI ÇERÇEVESİ BİRİNCİ EĞİTİM MODÜLÜ EK-2 PROGRAMI ÇERÇEVESİ BİRİNCİ MODÜLÜ MÜFREDAT KONUSU MODÜL GENEL Enerji verimliliği mevzuatı, M1 Teorik Enerjide arz ve talep tarafındaki gelişmeler, M1 Teorik Enerji tasarrufunun ve verimliliğin önemi

Detaylı

KONTROL PANELİ. Kontrol panelinden kontrol menüsüne giriniz

KONTROL PANELİ. Kontrol panelinden kontrol menüsüne giriniz DENEY FÖYLERİ Yeni Sanayi sitesi 12 Ekim Cad. 52.Sok. No:18A BALIKESİR Tel:0266 2461075 Faks:0266 2460948 http://www.deneysan.com mail: deneysan@deneysan.com BALIKESİR-2014 KONTROL PANELİ Kontrol panelinden

Detaylı

VR4+ DC Inverter Heat Recovery Dış Üniteler

VR4+ DC Inverter Heat Recovery Dış Üniteler Dış Üniteler 27 TEMEL ÖZELLİKLER Eş Zamanlı ve Geçerli V4+ Heat Pump sistemi göz önüne alınarak, VR4+ Heat Recovery sisteminde bir oda soğutulurken diğeri kutusu sayesinde ısıtılır ve bu sayede kullanıcı

Detaylı

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK LABORATUVARI 1. BASINÇ, AKIŞ ve SEVİYE KONTROL DENEYLERİ

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK LABORATUVARI 1. BASINÇ, AKIŞ ve SEVİYE KONTROL DENEYLERİ T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK LABORATUVARI 1 BASINÇ, AKIŞ ve SEVİYE KONTROL DENEYLERİ DENEY SORUMLUSU Arş.Gör. Şaban ULUS Haziran 2012 KAYSERİ

Detaylı

Sera Gazı Emisyonlarının İzlenmesi, Raporlanması ve Doğrulanması Konusunda Kapasite Geliştirme Projesi Belirsizlik Değerlendirmesi

Sera Gazı Emisyonlarının İzlenmesi, Raporlanması ve Doğrulanması Konusunda Kapasite Geliştirme Projesi Belirsizlik Değerlendirmesi Belirsizlik Değerlendirmesi 1 Sunum İçeriği Belirsizliğin Tanımı ve Gerekliliği Hesaplama Temelli Yöntemde Belirsizlik Ölçüm Temelli Yöntemde Belirsizlik Asgari Yöntemde Belirsizlik Hata Yayılma Kanunu

Detaylı

SOLAR 42. Kurulum Kılavuzu SOLAR 42 NIBE F1145/F1345 IHB 1218-2 031887 LEK

SOLAR 42. Kurulum Kılavuzu SOLAR 42 NIBE F1145/F1345 IHB 1218-2 031887 LEK SOR EK TR Kurulum Kılavuzu SOR NIE F/F IH - 0 G Kurulum Kılavuzu - SOR ileşenlerin yerleşimi Genel SOR, sadece F ve F ile uyumludur. Özellikleri; VPS solar destekli boyler sıcak su dolumu için kullanılabilir.

Detaylı

TA-COMPACT-P. Küçük terminal ünitelerin kontrolü ve balanslanması için kombine vanalar Basınçtan bağımsız balans ve kontrol vanası (PIBCV)

TA-COMPACT-P. Küçük terminal ünitelerin kontrolü ve balanslanması için kombine vanalar Basınçtan bağımsız balans ve kontrol vanası (PIBCV) Küçük terminal ünitelerin kontrolü ve balanslanması için kombine vanalar Basınçtan bağımsız balans ve kontrol vanası (PIBCV) IMI TA / Kontrol vanaları / Basınçtan bağımsız kombine balans ve kontrol vanası,

Detaylı

SIEMENS MICROMASTER 430 ve FAN UYGULAMA ÖRNEKLERİ

SIEMENS MICROMASTER 430 ve FAN UYGULAMA ÖRNEKLERİ SIEMENS MICROMASTER 430 ve FAN UYGULAMA ÖRNEKLERİ Fan yükleri, uygulama ihtiyaçları ve bu uygulamayı motor hız kontrol cihazları ile çözerken, uygulamanın özel ihtiyaçlarının neler olabileceğine daha yakından

Detaylı

SANTRİFÜJ POMPA DENEYİ

SANTRİFÜJ POMPA DENEYİ 1 SANTRİFÜJ POMPA DENEYİ 1. Giriş Deney düzeneği tank, su dolaşımını sağlayan boru sistemi ve küçük ölçekli bir santrifüj pompadan oluşmaktadır. Düzenek, üzerinde ölçümlerin yapılabilmesi için elektronik

Detaylı

MAK-LAB007 AKIŞKAN YATAĞINDA AKIŞKANLAŞTIRMA DENEYİ

MAK-LAB007 AKIŞKAN YATAĞINDA AKIŞKANLAŞTIRMA DENEYİ MAK-LAB007 AKIŞKAN YATAĞINDA AKIŞKANLAŞTIRMA DENEYİ 1.GİRİŞ Deney tesisatı; içerisine bir ısıtıcı,bir basınç prizi ve manometre borusu yerleştirilmiş cam bir silindirden oluşmuştur. Ayrıca bu hazneden

Detaylı

AirMini Serisi Isı Pompaları

AirMini Serisi Isı Pompaları AirMini Serisi Isı Pompaları Apartman, siteler gibi toplu konut projeleri ve Daire, villa, yazlık, ofis, mağaza gibi bireysel kullanımlar için 70 kw'a kadar performans aralığında Isı geri kazanımı özellikli

Detaylı

Bir bölgede başka bir bölgeye karşılıklı olarak, veri veya haberin gönderilmesini sağlayan.sistemlerdir.

Bir bölgede başka bir bölgeye karşılıklı olarak, veri veya haberin gönderilmesini sağlayan.sistemlerdir. 1.1.3. Scada Yazılımından Beklenenler Hızlı ve kolay uygulama tasarımı Dinamik grafik çizim araçları Çizim kütüphaneleri Alarm yönetimi Tarih bilgilerinin toplanması Rapor üretimi 1.1.4. Scada Sistemleri

Detaylı

KÜMEN ÜRETİMİNİN YAPILDIĞI TEPKİMELİ BİR DAMITMA KOLONUNUN BENZETİMİ

KÜMEN ÜRETİMİNİN YAPILDIĞI TEPKİMELİ BİR DAMITMA KOLONUNUN BENZETİMİ KÜMEN ÜRETİMİNİN YAPILDIĞI TEPKİMELİ BİR DAMITMA KOLONUNUN BENZETİMİ Damla Gül a,*, Abdulwahab GIWA a, Süleyman KARACAN a a,* Ankara Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Kimya Mühendisliği Bölümü, Dögol

Detaylı

B603 - B603B SERİSİ FREKANS KONTROLLÜ SÜRÜCÜLER KULLANMA KILAVUZU

B603 - B603B SERİSİ FREKANS KONTROLLÜ SÜRÜCÜLER KULLANMA KILAVUZU B603 - B603B SERİSİ FREKNS KONTROLLÜ SÜRÜCÜLER KULLNM KILUZU İÇERİK Sayfa BĞLNTI E KULLNIM BİLGİLERİ... 1 1.0 Elektriksel bağlantılar... 1 1.1 na terminal... 1 1.2 Kontrol devresi bağlantıları... 1 2.0

Detaylı

CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KONTROL VE OTOMASYON LABORATUVARI

CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KONTROL VE OTOMASYON LABORATUVARI CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KONTROL VE OTOMASYON LABORATUVARI Kuruluş Amacı Celal Bayar Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Kontrol

Detaylı

VIESMANN VITOCAL 200-S Hava/su ısı pompası, split tipi 1,3-16,0 kw

VIESMANN VITOCAL 200-S Hava/su ısı pompası, split tipi 1,3-16,0 kw VIESMANN VITOCAL 200-S Hava/su ısı pompası, split tipi 1,3-16,0 kw Teknik Bilgi Föyü Sipariş No. ve Fiyatlar: Fiyat listesine bakınız. VITOCAL 200-S Tip AWB 201.B/AWB 201.C Dış ve iç mekan üniteli split

Detaylı

AirHome Serisi Paket Tip Isı Pompaları

AirHome Serisi Paket Tip Isı Pompaları AirHome Serisi Paket Tip Isı Pompaları Apartman, siteler gibi toplu konut projelerinde ve Daire, villa, yazlık, ofis, mağaza gibi bireysel kullanımlar için 20 kw'a kadar performans aralığında Tesisat ekipmanları

Detaylı

KABLOSUZ SICAKLIK KONTROLU İÇİN BİR SİMÜLATÖRÜN KESİKLİ VE SÜREKLİ ZAMANDA PARAMETRİK OLMAYAN MODELLEMESİ

KABLOSUZ SICAKLIK KONTROLU İÇİN BİR SİMÜLATÖRÜN KESİKLİ VE SÜREKLİ ZAMANDA PARAMETRİK OLMAYAN MODELLEMESİ KABLOSUZ SICAKLIK KONTROLU İÇİN BİR SİMÜLATÖRÜN KESİKLİ VE SÜREKLİ ZAMANDA PARAMETRİK OLMAYAN MODELLEMESİ Adnan ALDEMİR a, Ayşe AKPINAR a, Hasan TOĞRUL b, Hale HAPOĞLU a, Mustafa ALPBAZ a a Ankara Üniversitesi,

Detaylı

Oransal Kontrol Cihazı RWF 40

Oransal Kontrol Cihazı RWF 40 Oransal Kontrol Cihazı RWF 40 Güç artımı AÇ/2. kademe Güç azaltma KAPAT/1ci kademe Brülör devrede Değer azaltma 2ci kademe çalışma Gerçek değer görünümü (kırmızı) Ayar noktası görünümü (yeşil) El kontrol

Detaylı

MİDEA ISI POMPASI-HAVUZ /SPA SU ISITMA

MİDEA ISI POMPASI-HAVUZ /SPA SU ISITMA MİDEA ISI POMPASI-HAVUZ /SPA SU ISITMA Bireysel ve Ticari Tipler üzme Havuzu için Isıtma ve Soğutma Suyu sağlar. Kapasite Durumu 6 kw: 40m³ 8 kw: 50m³ BİREYSEL HAVUZ/SPA ISI POMPASI 12kW: 60~85m³ 14kW:

Detaylı

OTOMASYON SİSTEMLERİ. Hazırlayan Yrd.Doç.Dr.Birol Arifoğlu

OTOMASYON SİSTEMLERİ. Hazırlayan Yrd.Doç.Dr.Birol Arifoğlu OTOMASYON SİSTEMLERİ Hazırlayan Yrd.Doç.Dr.Birol Arifoğlu Temel Kavramlar ve Tanımlar Açık Çevrim Kontrol Sistemleri Kapalı Çevrim (Geri Beslemeli) Kontrol Sistemleri İleri Beslemeli Kontrol Sistemleri

Detaylı

SOĞUTMA EĞİTİM SETİ ŞEMASI

SOĞUTMA EĞİTİM SETİ ŞEMASI SOĞUTMA Soğutma, ısının düşük sıcaklıktaki bir kaynaktan yüksek sıcaklıktaki bir kaynağa transfer edilmesidir. Isının bu şekildeki transferi kendiliğinden olmadığı için soğutma yapan cihazların enerji

Detaylı

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METODLAR -I BERNOULLİ DENEYİ FÖYÜ 2014 1. GENEL BİLGİLER Bernoulli denklemi basınç, hız

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ LABORATUARI

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ LABORATUARI ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ LABORATUARI DENEY FÖYÜ DENEY ADI SOĞUTMA DENEY FÖYÜ DERSİN ÖĞRETİM ELEMANI DENEYİ YAPTIRAN ÖĞRETİM ELEMANI DENEY

Detaylı

Yüksek verimli ısıtma pompası. Rio-Eco N / Rio-Eco Z N. Tip Kitapçığı

Yüksek verimli ısıtma pompası. Rio-Eco N / Rio-Eco Z N. Tip Kitapçığı Yüksek verimli ısıtma pompası Rio-Eco N / Rio-Eco Z N Tip Kitapçığı Baskı Tip Kitapçığı Rio-Eco N / Rio-Eco Z N Tüm hakları saklıdır. Bu kitabın içeriği üreticinin izni olmadan dağıtılamaz, çoğaltılamaz,

Detaylı

OKG-110 SÜREKLİ KARIŞTIRMALI TANK REAKTÖR EĞİTİM SETİ

OKG-110 SÜREKLİ KARIŞTIRMALI TANK REAKTÖR EĞİTİM SETİ 2014 OKG-110 SÜREKLİ KARIŞTIRMALI TANK REAKTÖR EĞİTİM SETİ www.ogendidactic.com 1 1. Reaktan tankları, 2. Ön ısıtıcı, 3. Karıştırıcılı reaktör, 4. Diyaframlı pompalar, 5. Acil stop, 6. Ana şalter, 7. Faz

Detaylı

Kullanma Kılavuzu FM456 FM457. Fonksiyon Modülü. Kullanıcı için. Kullanmadan önce dikkatle okuyunuz 7 747 017 682-2008/03 TR

Kullanma Kılavuzu FM456 FM457. Fonksiyon Modülü. Kullanıcı için. Kullanmadan önce dikkatle okuyunuz 7 747 017 682-2008/03 TR Kullanma Kılavuzu Fonksiyon Modülü FM456 FM457 Kullanıcı için Kullanmadan önce dikkatle okuyunuz 7 747 017 682-2008/03 TR Içindekiler 1 Emniyet....................................... 3 1.1 Kullanım Kılavuzu

Detaylı

COK-0240K Otomobil Elektrik Sistemi Deney Seti

COK-0240K Otomobil Elektrik Sistemi Deney Seti COK-0240K Otomobil Elektrik Sistemi Deney Seti Otomobil Elektrik Sistemi Deney Seti, gerçek bir otomobildeki elektrik tesisatını incelemeye, oluşturulacak arızaları gözlemlemeye uygun yapıdadır. Tüm modüller

Detaylı

DENEYİN ADI: İKLİMLENDİRME-I DENEYİN AMACI:

DENEYİN ADI: İKLİMLENDİRME-I DENEYİN AMACI: DENEYİN ADI: İKLİMLENDİRME-I DENEYİN AMACI: Kuru hava ile atmosferik hava arasındaki farkın ayırt edilebilmesi. Atmosferik havanın özgül ve bağıl neminin tanımlanıp, hesaplanabilmesi. Atmosferik havanın

Detaylı

İKLİMLENDİRME DENEYİ FÖYÜ

İKLİMLENDİRME DENEYİ FÖYÜ İKLİMLENDİRME DENEYİ FÖYÜ Deneyin Amacı İklimlendirme tesisatının çalıştınlması ve çeşitli kısımlarının görevlerinin öğrenilmesi, Deney sırasında ölçülen büyüklükler yardımıyla Psikrometrik Diyagramı kullanarak,

Detaylı

T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI SÜREKLİ KARIŞTIRMALI REAKTÖR DENEYİ 2012 KONYA İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER... ii SİMGELER VE

Detaylı

DEGAZÖRLER (GAZ ALMA CİHAZLARI) VASA VASATRE SERİSİ

DEGAZÖRLER (GAZ ALMA CİHAZLARI) VASA VASATRE SERİSİ ÜRÜN YELPAZESİ KAFA KORUMA KAPAKLI DEGAZÖRLER VASA SERİSİ Kod Tanım Ölçü Bağlantı Tip 37.03.60 Degazör 3/8 M UNI-EN-ISO 228 Vasa 37.04.60 Degazör 1/2 M UNI-EN-ISO 228 Vasa 37.05.60 Degazör 3/4 M UNI-EN-ISO

Detaylı

5 YIL. Hijyenik Sıcak Su. Friwa Ürün Ailesi. Teknik Bilgiler ve Kullanım

5 YIL. Hijyenik Sıcak Su. Friwa Ürün Ailesi. Teknik Bilgiler ve Kullanım Friwa Ürün Ailesi Teknik Bilgiler ve Kullanım 5 YIL Hijyenik Sıcak Su Friwa Ürün Ailesi Friwa Ürün Ailesi Friwa-Modullleri, hijyenik sıcak suların hazırlanması amacı ile kullanılır. Bu sistemde ısıtılan

Detaylı

EGE ÜNİVERSİTESİ EGE MYO MEKATRONİK PROGRAMI

EGE ÜNİVERSİTESİ EGE MYO MEKATRONİK PROGRAMI EGE ÜNİVERSİTESİ EGE MYO MEKATRONİK PROGRAMI SENSÖRLER VE DÖNÜŞTÜRÜCÜLER SEVİYENİN ÖLÇÜLMESİ Seviye Algılayıcılar Şamandıra Seviye Anahtarları Şamandıralar sıvı seviyesi ile yukarı ve aşağı doğru hareket

Detaylı

AirMidi Serisi Isı Pompaları

AirMidi Serisi Isı Pompaları AirMidi Serisi Isı Pompaları Otel, tatil köyü, okul, yurt, hastane ve iş merkezleri gibi hizmet binaları, Rezidans, ofis, AVM karışımlı plazalar, Apartman, siteler gibi toplu konut projeleri ve Daire,

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS. Process Control EEE423 7 3+2 4 5

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS. Process Control EEE423 7 3+2 4 5 DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS Process Control EEE423 7 3+2 4 5 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Seçmeli / Yüz Yüze Dersin

Detaylı

Gaz Yakıtlı Sıcak Hava Üreteçleri www.cukurovaisi.com

Gaz Yakıtlı Sıcak Hava Üreteçleri www.cukurovaisi.com Yenilikçi ve Güvenilir... Gaz Yakıtlı Sıcak Hava Üreteçleri www.cukurovaisi.com Gaz Yakıtlı Sıcak Hava Üreteçleri Çukurova Isı nın kendi markası olan ve son teknolojiyle üretilen Silversun Hot Air Gaz

Detaylı

19 ve 29 cmlik PONCEBLOC HAFİF YAPI ELEMANI SES AZALMA İNDİSİ ÖLÇÜMÜ ÖN RAPORU

19 ve 29 cmlik PONCEBLOC HAFİF YAPI ELEMANI SES AZALMA İNDİSİ ÖLÇÜMÜ ÖN RAPORU 19 ve 29 cmlik PONCEBLOC HAFİF YAPI ELEMANI SES AZALMA İNDİSİ ÖLÇÜMÜ ÖN RAPORU HAZIRLAYAN : Y.DOÇ. DR. NURGÜN TAMER BAYAZIT İTÜ MİMARLIK FAKÜLTESİ YAPI BİLGİSİ ABD TAŞKIŞLA TAKSİM-34437 İST TEMMUZ, 2014

Detaylı

Bölüm 3 SAF MADDENİN ÖZELLİKLERİ

Bölüm 3 SAF MADDENİN ÖZELLİKLERİ Bölüm 3 SAF MADDENİN ÖZELLİKLERİ 1 Amaçlar Amaçlar Saf madde kavramının tanıtılması Faz değişimi işleminin fizik ilkelerinin incelenmesi Saf maddenin P-v-T yüzeylerinin ve P-v, T-v ve P-T özelik diyagramlarının

Detaylı

K-204 TEMEL İKLİMLENDİRME EĞİTİM SETİ ŞEMASI K-204 ELEKTRİK KUMANDA ŞEMASI

K-204 TEMEL İKLİMLENDİRME EĞİTİM SETİ ŞEMASI K-204 ELEKTRİK KUMANDA ŞEMASI DENEY FÖYLERİ Küçük Sanayi sitesi 12 Ekim Cad. 52.Sok. No:18/A BALIKESİR Tel:0266 2461075 Faks:0266 2460948 ttp://www.deneysan.com mail: deneysan@deneysan.com BALIKESİR-2012 termometre multimetre Ana şalter

Detaylı

TOSHIBA TOSVERT VF-NC1S PARAMETRE TABLOSU TEMEL PARAMETRELER

TOSHIBA TOSVERT VF-NC1S PARAMETRE TABLOSU TEMEL PARAMETRELER TOSHIBA TOSVERT VF-NC1S PARAMETRE TABLOSU TEMEL PARAMETRELER AUH Tarih Fonksiyonu En son değiştirilen 5 parametreyi grup olarak gösterir :- 1:Temel ayarlama sihirbazı 2:Preset hız sihirbazı AUF Sihirbaz

Detaylı

Avrupanıın en hızlı satan gazifikasyon kazanı!

Avrupanıın en hızlı satan gazifikasyon kazanı! Avrupanıın en hızlı satan gazifikasyon kazanı! Yeni nesil Ventum gazifikasyon kazanları çok sessiz, verimli ve ekonomik bir sistem olarak tasarlanmıştır. Geniş yanma odası 7 saate kadar ısıtmaya yetecek

Detaylı