Halkla İlişkilerde Meslekleşme Sorunu

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Halkla İlişkilerde Meslekleşme Sorunu"

Transkript

1 İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi - Sayı 40 / Bahar 2015 Gazi Üniversitesi İletişim Fakültesi Süreli Elektronik Dergi Copyright Bütün Hakları Saklıdır E-ISSN: Halkla İlişkilerde Meslekleşme Sorunu The Problem of Professionalization in Public Relations Burcu ÖKSÜZ, Yrd. Doç. Dr., İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Fakültesi, Anahtar Kelimeler: Halkla İlişkiler, Meslek, Meslekleşme. Öz Ülkemizde uzun yıllardır halkla ilişkiler eğitimi verilmesine ve halkla ilişkiler faaliyetleri sürdürülmesine rağmen, halkla ilişkiler mesleği hak ettiği konumu elde edememiştir. Halkla ilişkiler, belirli bir eğitim ve yeterliliğe sahip olmaksızın herkesin yapabildiği bir iş olarak görülmektedir. Halkla ilişkilerin bir meslek olmadığı düşüncesi, halkla ilişkiler eğitimi alan kişilerin işsiz kalması, halkla ilişkiler uygulamacılarının alt konumlarda istihdam edilmesi ve düşük ücretle çalıştırılması, üniversitelerde halkla ilişkiler bölümlerinin tercih edilmemesi gibi pek çok sorunun kaynağını oluşturmaktadır. Bu çalışmanın amacı, halkla ilişkilerin meslekleşme sorununu nedenleri ile irdelemektir. Bu doğrultuda, halkla ilişkilerin meslek konumunu elde edememesine neden olan faktörler tartışılmıştır. Halkla ilişkiler mesleğinin hak ettiği değere sahip olamamasının altında, toplum tarafından tanınmama, imaj sorunu, profesyonel standartların ve yetkinliklerin belirsizliği, kamu yararı sağlamadığı görüşü, meslek örgütlerine katılımın fazla olmaması ile akreditasyon ve lisanslamanın olmaması gibi pek çok faktör yatmaktadır. Keywords: Public Relations, Profession, Professionalization. Abstract Although there has been the education of public relations for a long time in our country and maintanence of public relations practices, public relations profession could not obtained the deserved position. Public relations is seen as a job that does not require a specific training and qualification and a job that everybody can do. The idea that public relations is not a profession constitutes many problems sources such as people with public relations training being unemployed, public relations practitioners being employed in the lower positions, and being run on low wages, and public relations departments not being preferred by students. The aim of this study is to examine the causes of the problem of professionalization of public relations. In this respect, factors that cause public relations not to obtain professional position are discussed. Many factors such as not to be recognized by society, the image problem, the uncertainty of the professional standards and competence, the view of not providing public interest, not participating to professional associations and lack of accreditation and licensing lie behind the inability of public relations profession to have the value it deserves.

2 Halkla İlişkilerde Meslekleşme Sorunu Giriş Meslekleşme üzerine tartışmalar, 1970 li yıllarda bürokratik yönetimin gelişmesi, süreç odaklı çalışma yöntemleri ve orta sınıf işgücünün vasıfsızlaştırılmasına ilişkin gözlemlerin bir sonucu olarak başlamıştır. Meslekleşme 20. yüzyıldan itibaren halkla ilişkiler alanın da bir amacı haline gelmiştir (Meintjes ve Niemann-Struweg, 2009). Halkla ilişkilerin önemi gün geçtikçe daha fazla anlaşılsa da meslek olarak görülmemesi, gerek mesleğin kendisinin gerekse uygulamacılarının saygınlığı açısından problemler yaratmaktadır. Toplumun halkla ilişkileri bir meslek olarak değerlendirmemesi, hem bu alanda eğitim almak ve uzmanlaşmak isteyen kişileri uzaklaştırmakta, hem de hali hazırda bu mesleği icra edenlerin yaptıkları işten memnuniyetsizlik duymalarına neden olmaktadır. Günümüzde kurumların farklı iç ve dış paydaşlarıyla etkileşimde olması gerektiğinden, halkla ilişkilerin kurumsal düzeyde tanınması ve değer görmesi şaşırtıcı olmamaktadır. Ancak halkla ilişkiler hızlı büyüse de henüz tıp, avukatlık ve muhasebe gibi gerçek bir meslek haline gelememiştir (Abdullah ve Threadgold, 2008: 286). Küreselleşme halkla ilişkiler uygulamacıları için hem fırsatlar hem de meydan okumalar yaratmıştır. Halkla ilişkiler uygulamacıları değişim dönemlerinde örgütlere liderlik etme potansiyeline sahip olmakta, hedef kitlelerle ilişkileri oluşturmakta, değiştirmekte ve sürdürmektedir. Bunun yanında örgütlerin hedef kitleleri ile etkili iletişim kurması, çeşitli kültürel ve sosyal güçlere dayanmaktadır (Taylor, 2000: 278). Halkla ilişkiler, bir meslek konumuna sahip olmadığında, örgüt içindeki ve dışındaki çalışmaların kendi kuralları, değerleri ve ilkeleri doğrultusunda yürütülmesi oldukça zordur. Mesleğin rehberliği doğrultusunda hareket edemeyen halkla ilişkiler uygulamacıları, çalıştıkları örgütlerin kendilerine sunduğu sınırlar içinde hareket etmekte ve mesleklerinin doğrularını çalışmalarına aktarmakta problem yaşamaktadır. O halde halkla ilişkiler uygulamacılarının meslekleri tarafından yönlendirilmeye bir anlamda ihtiyaçları bulunmaktadır. Nasıl ki bir hekime sağlık hizmeti sunarken Hipokrat yemini rehberlik ediyorsa, halkla ilişkiler mesleğini icra edenlerin de güçlü bir meslek yönlendiriciliğine ihtiyaçları vardır. Halkla ilişkilerin meslek konumunu elde etmesi ise alandaki akademisyenlerin, uygulamacıların ve meslek örgütlerinin işbirliği halinde yürütecekleri çalışmalar ile mümkün olabilecektir. Diğer bir deyişle, halkla ilişkilerin meslekleşme sorununu çözebilecek olan kişilerde mesleğin içindekilerdir. L Etang (2002) meslek standartlarının oluşturulmasında münhasır yetkinin öneminden söz eder. Mesleğin yürütücüleri, birlikte hareket ederek halkla ilişkilerin kurallarını oluşturduğunda ve bunu yerine getirmeyenlere bir takım yaptırımlar uygulanabildiğinde, halkla ilişkiler isteyen herkesin icra edebildiği basit bir iş olarak görülmekten uzaklaşabilecek ve hak ettiği konumu elde edebilecektir. Bu çalışmanın amacı, meslek konumunu elde etmekte gerekli olan kriterleri irdelemek ve halkla ilişkilerin meslekleşme sorununun altında yatan faktörleri tartışmaktır. Meslek ve Meslekleşme Meslek kavramı, Bir zanaatkârın nerede bulunduğunu açık bir şekilde beyan etmek 250 İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi

3 Burcu Öksüz anlamına gelen Latince profiteor dan gelmektedir (Van Ruler, 2005: 160). Grunig (2000: 25) meslekleşme fikrinin Milattan Önce 5. yüzyılda tıp etiğinde Hipokrat Yemininin geliştirilmesi ile başladığını ifade eder. Meslek, bir uzmanlık alanını tanımlayan uğraşla ilgili bir kavram olarak görülmektedir (Abdullah ve Threadgold, 2008: 285). Bir meslek, kendi çıkarlarının ötesinde hizmet ettiği kamunun ihtiyaçlarına ve çıkarlarına öncelik vermeye müşterek olarak ve açık şekilde adanmış uzman hizmet sunanların birliğidir ve kamu tarafından da bu birliğe güven duyulmaktadır. Meslek açısından hizmet sunanlarla kamu arasındaki söz konusu anlaşma, bir sosyal sözleşme olarak açıklanabilir (Welie, 2004: ). Meslek, bir kişinin hayatını kazanmak ve geçimini sağlamak için sürekli olarak üzerinde çalıştığı iş veya fikir alanı olarak anlaşılabilir (Ertekin, 1987: 35). Profesyoneller, mesleklerine ilişkin standartlara ve bilgiye dayalı olarak işlerini gerçekleştirme gücüne sahiptir. Profesyonel olmayanlar ise bu güce sahip değildir, müşterileri veya yöneticileri onlara yapacaklarını söylemekte ve genellikle bu emirler mesleki standartları ihlal etmektedir (Grunig, 2000: 26). Bir uğraşın meslek olup olmadığını değerlendirebilmek, mesleğin niteliklerinin bilinmesini gerekli kılar. Ertekin (1987: 36) mesleğin karşılığı olarak uğraş sözcüğü kullanılsa da, bu sözcüğün daha dar kapsamlı olduğunu söyler ve kavramın tam bir mesleki faaliyeti anlatmadığını vurgulayarak mesleği, belirli bir öğrenim ve tecrübe sonunda kazanılan bilgi ve beceriler yoluyla, belirli kurallara uyularak yapılan çalışmalar olarak tanımlar. Bunun yanında, bir uğraşın meslek olarak tanınmasının belirli düzeyde uzmanlığı ve ahlaki durumu gerektirdiği; meslek kavramının birkaç yıllık eğitim aracılığıyla edinilen teorik ve pratik bilginin yanında kamu yararını desteklemeye olan adanmışlığa sahip olduğu ifade edilmektedir (Lim ve Hussein, 2006: 55). Kişinin başkalarıyla ilişki kurmadan ve kendi başına yaptığı, sosyal kabullenme görmemiş ve piyasa değeri de bulunmayan iş ve faaliyetler mesleki sayılmazlar. (Ertekin, 1987: 36). Bir mesleğin gelişimi, yerel ve küresel değişimlerden etkilenmektedir ve aynı zamanda uygulamacıların faaliyetlerini ve çalışma koşullarını etkilemektedir (Meintjes ve Niemann-Struweg 2009). Meslekler, o mesleği icra edenlere yüksek bir konum sunarlar (Morris ve Goldsworthy 2008: 113). Bir uğraşın meslekleşmesi, hem uygulamacıları olan hem de olmayanların gözünde o uğraşın öneminin artmasının bir yoludur (Sha 2011a: 188). Meslekler, sosyal zihin haritalarında yüceltildiği için insanların çoğunlukla itibarlı gördükleri sektörlerde çalışması şaşırtıcı olmamaktadır (Morris ve Goldsworthy, 2008: 114). Nitekim Meslek, kişinin bedeni özellikleri, davranışları, tutumları, duyguları ve düşünceleri üzerinde olduğu gibi, eğilimleri ve kişilik özellikleri üzerinde de belirleyici etkiler yapar. (Ertekin 1987: 35). Halkla İlişkilerde Meslekleşme Halkla ilişkilerin bir meslek olup olmadığına ilişkin tartışmalar uzun zamandır devam etmektedir. Halkla ilişkilerin henüz bir meslek olmadığı kanısının yaygın olarak kabul gördüğünü ileri sürenlerin yanında (Hainsworth, 1993), halkla ilişkilerin Sayı 40 /Bahar

4 Halkla İlişkilerde Meslekleşme Sorunu meslekleşme sürecinde olduğunu belirtenler de bulunmaktadır (Morris ve Goldsworthy, 2008). Bunun yanı sıra halkla ilişkilerin mesleki konumu hakkında akademisyenlerin ve uygulamacıların bakış açılarının benzerliği konusunda da farklı görüşler bulunmaktadır. Van Ruler (2005) akademisyenlerin ve uygulamacıların farklı dünyalarda yaşadığını belirtmekle birlikte, uygulamanın gelişimi açısından meslekleşmenin ön şart olduğu konusunda her iki grubun da hemfikir olduğunu belirtirken, Palea (2012) halkla ilişkilerle ilgili tartışmalı konuların varlığını sürdürdüğünü, bu konulardan birinin de halkla ilişkiler mesleğinin konumu hakkında araştırmacılar ve uygulamacılar arasında bir fikir birliğinin yokluğu olduğunu ileri sürer. Halkla ilişkiler akademisyenleri, halkla ilişkilerde meslekleşmenin önemini kabul etse de, halkla ilişkiler pek çok nedenden ötürü yaygın bir uğraş olarak görülmektedir (Abdullah ve Threadgold, 2008: 285). Uygulamacılar, halkla ilişkileri kolayca meslek olarak tanımlayamamaktadır (Parkinson ve Parkinson, 2003: 136). Bunun yanında uygulamacılarının sürekli eğitim sorumluluğu olmaması nedeniyle halkla ilişkilerin meslek olarak görülemeyebileceğini iddia edenler bulunmaktadır (Newsom vd., 2013: 3). Buna karşılık meslek örgütleri, halkla ilişkilerin bir meslek olduğu konusunda ısrarcı olmaktadır. Ancak eleştirel bakanlar, halkla ilişkilerin henüz bir meslek statüsüne ulaşmadığı, yalnızca bir iş veya kalifiye teknik iletişim aktivitesi olduğu konusunda görüş bildirmektedir (Bowen, 2009: 403). Halkla ilişkilerin meslek olarak değerlendirilmesi, iyi bir konuma sahip olması ve uygulamacılarının fayda sağlaması açısından son derece önemlidir. Halkla ilişkilerin henüz meslek haline gelip gelmediği konusuna yönelik tartışmalar devam etse de, halkla ilişkilerin meslek statüsü kazanmasının önemli olduğu, nitekim bunun sektöre güven ve itibar vereceğini, uygulamacıların hesap verebilirliklerini ve güvenirliğini arttıracağını, uygulamacılar tarafından üretilen işlerin kalitesini yükselteceğini ve örgütsel karar almaya katkı sağlamada uygulamacılara önemli fırsatlar sunacağı vurgulanmaktadır (Sriramesh ve Hornaman, 2006: 156). Benzer şekilde, profesyonel statünün halkla ilişkiler için önemli olduğu, nitekim böyle tanınmanın toplumsal saygınlığı arttırdığı ve halkla ilişkileri propagandadan net bir biçimde ayırmayı kolaylaştırarak toplumsal arzuları karşıladığı belirtilmektedir (L Etang ve Pieczka, 2002: 25-26). Halkla ilişkiler uygulamacıları meslek statüsünü kazanmadığı sürece, ne toplum ne de müşterileri onlara saygı ve güven duymayacaktır (Meintjes ve Niemann-Struweg, 2009). Halkla ilişkilerin meslekleşmesi açısından temel problemler şöyle açıklanabilmektedir (Kruckeberg, 1998): Mesleğin temel amaçları, esas fonksiyonları ve sorumlulukları konusunda genel bir anlaşmanın olmaması. Mesleğin saygın bir bilimsel çalışma alanı olarak görülmemesi ve bazı uygulamacıların halkla ilişkiler mesleğini icra eden birçok kişinin meslekten ayrılma isteğine sahip olduğunu düşünmesi. Halkla ilişkiler alanı ve uygulamalarının endüstride ve işletmelerde düşük farkındalığının olması. Abdullah ve Threadgold (2008: 286) pek çok işletme liderinin halkla ilişkiler 252 İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi

5 Burcu Öksüz uygulamacılarının yeteneklerinin ve yetkinliklerinin düşük düzeyde olduğunu ve halkla ilişkilerin (performans ve kullanılan araçlar ile ilgili) karmaşık ya da sofistike olmadığını düşündüğünü vurgular. Bu anlayış, halkla ilişkiler uygulamacılarının daha düşük konumlarda istihdam edilmesi ve daha düşük ücretlerle çalışması sonucuna neden olmaktadır. İşletmelerde liderlerin halkla ilişkileri önemli bir görev olarak görmemesi, gerek mesleğin kendisi gerekse uygulamacılar açısından dezavantajlar oluşturmaktadır. Halkla ilişkiler diğer birimlere göre daha düşük bir konumda değerlendirilmekte ve uygulamacılarda benzer pozisyonlarda çalışan kişilere nazaran daha güçsüz olabilmektedir. Halkla ilişkilerin mesleki konumuna ilişkin çeşitli araştırmalar yürütülmüştür. İtalya da yapılan bir araştırmada, halkla ilişkiler mesleğinin belirsizliğinin yaygın olduğu, birçok insanın halkla ilişkilerin ne olduğunu tam olarak bilmediği, fonksiyonları ve rolleri hakkında yanıltıcı yorumlara sahip olduğu, bunun kısmen bu mesleğin sınırları hakkında tutarlı bir önerinin yokluğunun bir sonucu olduğu saptanmıştır (Valentini, 2011). Başka bir çalışmada, Yeni Zelanda ve Avustralya da halkla ilişkiler mesleğinin çoğunlukla erkek gazetecilerin örgütler ve müşteriler adına medya ilişkilerini yürütmesi ile başladığı, mesleğin ilk yıllarında halkla ilişkiler uygulamacılarının neredeyse tamamının halkla ilişkiler alanına girmeden önce mesleki hayatlarına gazeteci olarak devam ettiği bulgusuna ulaşılmıştır (Motion vd., 2009: 109). Halkla ilişkiler alanında çalışan akademisyenlerin ve uygulamacıların halkla ilişkilerin meslek olarak görülmesi gerektiğine ilişkin bir kanısı bulunmasına rağmen, halkla ilişkilerin toplum tarafından bir meslek olarak değerlendirildiğini söylemek henüz mümkün değildir. Halkla ilişkilerin meslek konumuna sahip olamamasının altında, meslek olarak görülmenin bazı gerekliliklerini karşılamaması ve toplumun bazı kesimlerindeki olumsuz imajı yatmaktadır. İlgili yazında halkla ilişkilerin yalan söyleme sanatı, bilimi, yeteneği, hilesi (Dodge) veya ticareti (Harrington, 1959: 209), basın ajansı ya da tanıtımın bir eşanlamlısı (Brody, 1992) olarak görülebildiği ifade edilmektedir. Oysaki kamunun pek çok kesiminde ve birçok uygulamacıda var olan popüler yanılgının aksine, halkla ilişkilerin kapsamı olumlu tanıtım veya imaj oluşturma değildir ve olmamalıdır (Sriramesh ve Hornaman, 2006: 155). Özsoy (2006) tarafından televizyon metinlerinde halkla ilişkiler mesleğinin temsiline yönelik yapılan araştırmanın sonuçlarına göre; Halkla ilişkiler mesleği özelinde temsil edilen kadınların konumları ve temsillerinde de kalıp yargılar görülmektedir. Halkla ilişkiler alanının kendisine de gönderme taşıyan bu temsillerde kadın, güzel, bakımlı, gösterişli ve çalışkandır. Halkla ilişkiler alanı egemen olarak kadınsı/kadınca bir dünya olarak vurgulanır ve ona ait özellikler üzerinden kodlanır. Profesyonel meslek yaşamına yönelik vurgular sınırlı ve zayıftır (2006: 22). Halkla ilişkiler uygulamacılarının çoğu, müşterilerinin olumlu imajını sürdürmeye çalışırken, kendi mesleklerinin imajı için nadiren çalışmaktadır (Callison, 2001: 219). Grunig (2000: 24) halkla ilişkilerle yaygın olarak ilişkilendirilen damgaların üstesinden gelmek için akademi ve uygulama dünyasının mesleki değerlerinin geliştirilmesi gerektiğini vurgular. Aynı zamanda toplum bu değerlerin önemli olduğunu düşünmeli; Sayı 40 /Bahar

6 Halkla İlişkilerde Meslekleşme Sorunu bu değerlerin uygulanması için gerekli olan bilgi ve beceriler tanımlanmalıdır. Temel değerlerin rastgele seçilmemesi ya da birilerinin kişisel değerlerini diğerlerine empoze etmemesi gereklidir. Bundan ziyade değerler entelektüel geleneklerden ve araştırmadan tanımlanmalıdır. Meslek olmanın gereklilikleri diğer disiplinlerin yanı sıra halkla ilişkiler akademisyenleri tarafından da uzun zamandır tartışılmaktadır. Bir uğraşın meslek haline gelmesinde, o uğraşın üyelerinin belirli özellikleri ve davranış normlarını (etik kodlara uymak, belirli bir bilgi bütününü öğrenmek, meslektaşlarına bağlılık göstermek, kendi zanaatlerinin icra edilmesinde kalite standartlarının elde edilmesi gibi) gerektirir (Picciotto, 2011: 167). Grunig ve Hunt (1984) bir mesleğin beş özelliğini profesyonel değerler bütünü, meslek örgütlerine üyelik, profesyonel normlara bağlılık, bilgi yapısıyla ilgili entelektüel bir gelenek, uzun bir süre belirlenmiş mesleki eğitimle edinilen teknik beceriler olarak açıklar. Broom (2009: 120) profesyonel statünün göstergelerini, alana giriş için uzmanlaşmış eğitimsel hazırlık, teori temelli bilgi yapısı, etik kodlar ve performans standartları, uygulama özerkliği ve uygulamacıların kişisel sorumluluğu kabulü ve alanın kendine özgü ve asli hizmet sunduğuna ilişkin toplumun farkındalığı olarak sıralamaktadır. Wright (1981) halkla ilişkilerde meslekleşme kriterlerini entelektüellik, etik kodlar, kapsamlı özerklik, kamu hizmetine kişisel çıkarlardan daha fazla odaklanmak, temel bilgi yapısına dayalı olarak kendine özgü ve asli hizmetleri yerine getirmek, uygulamacıların diğerkâmlıkla yönlendirilmesi olarak açıklar. Abdullah ve Threadgold (2008: 286) ise halkla ilişkilerin meslekleşmesinin dört boyutunu bilgi ve kişisel yetkinlikler; araştırma ve eğitim; etik kodlar; akreditasyon ve lisans olarak sıralamaktadır. Görpe (2013) ise halkla ilişkilerin meslekleşmesi için gerekli olanları şöyle sıralamaktadır: Ne olduğunun açıklanması Diğer iletişim disiplinlerine katkısının ve onları nasıl tamamladığının gösterilmesi Yönetsel düzeyde çalışması gerektiğinin ispatlanması Yalnızca medya ilişkileri ve etkinlik yönetimine eşit olmadığının ispatlanması Araştırma ile başlanmanın gerekliliğinin gösterilmesi Araştırmanın neden gerekli olduğunun gösterilmesi Kamu çıkarının son derece önemli olduğunun vurgulanması Alandaki ve ilgili alandaki bilgiden yararlanılması Profesyonel standartların düşünülmesi Halkla İlişkiler, Kamu Yararı ve Etik Kamu yararı, bir uğraşın meslek olarak görülmesindeki en önemli gerekliliklerden biridir. Meslek gelişirken aynı zamanda faaliyet gösterdiği toplumun özelliklerini ve halkla ilişkilerin yapısını belirleyen kültürü, dili, coğrafyayı, ekonomiyi, politikayı ve işletmelerdeki farklılıkları yansıtmaktadır (Singh ve Smyth, 2000: 388). İçinde 254 İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi

7 Burcu Öksüz bulunduğu toplumun etkisi ile şekillenen mesleksel faaliyetler, aynı zamanda toplumu etkilemekte ve çıkarlarına hizmet edebilmektedir. Sharpe (1986) halkla ilişkilerin meslek olarak tanınmasının temelinin, sosyal ve çevresel durumlara ve mesleğin bu durumlara verdiği tepkiye dayandığını belirtir. O halde halkla ilişkilerin meslekleşmesinin önemli bir boyutunu, kamu yararına olan adanmışlık oluşturmaktadır. Kamu yararına hizmet etme yalnızca bir mesleğin tanımlanmasında kullanılan bir kriter değildir, mesleğin değerinin belirlenmesinde de kamu yararına sıklıkla gönderme yapılmaktadır (Bivins, 1993). Meslekleşme, uygulamacıların topluma azami katkı sağlamasının ölçümüne dayanır (Wilensky, 1964). Diğer bir deyişle, topluma yapılan katkı, bir uğraşın meslek olmasında ve değerinin saptanmasında belirleyici bir faktördür. Meslek kavramı kelimenin tam anlamıyla kamu onayı anlamına gelmekte, bir uğraş kolay bir şekilde profesyonel konum talep edememekte, bu konumun kamu tarafından kabul edilmesi gerekmektedir. Profesyonellerin kamu faydasını koruduğu ve arttırdığı genel olarak kabul görür (Welie, 2004: 530). Amerika Halkla İlişkiler Derneği ne göre Halkla ilişkiler, gruplar ve kurumlar arasında karşılıklı anlayış oluşmasına katkı sağlayarak kompleks ve çoğulcu toplumun kararlarını ve fonksiyonlarını yerine getirmesine destek olmaktadır. Halkla ilişkiler, özel ve kamu politikalarının uyum sağlamasına hizmet etmektedir. (Fitzpatrick ve Gauthier, 2001: 193). Dolayısıyla halkla ilişkiler, yalnızca müşterileri olan kişilerin ve örgütlerin çıkarlarına hizmet etmeye adanmış bir meslek değildir. Toplum ve çıkarları da halkla ilişkilerin temel bir önceliğidir. Halkla ilişkiler performansının standartları, kamu çıkarı ve refahının yanında örgütün, kişilerin veya ilgi gruplarının haklarının korunması açısından belirlenmelidir (Sharpe, 1987). Halkla ilişkilerin yalnızca adına çalıştığı kurumların ve kişilerin çıkarları doğrultusunda hareket etmesi, meslekleşme sürecinin başarısını sekteye uğratacaktır. Şöyle ki halkla ilişkiler, kamunun çıkarlarına gözlerini kapatarak, yalnızca faaliyetlerini yürüttüğü kişi veya kuruma saygınlık kazandırma, hedef kitleleri ikna etme, çalışan ve müşteri sadakatini arttırma, satışları destekleme gibi amaçlarını yerine getirmeye çalışırsa kamu onayını alması mümkün olamayacaktır. Halkla ilişkiler uzlaştırıcı ve savunucu rolleri ile hem kamu tartışmaları ile ilgilenme hem de onları destekleme fırsatına sahip olmaktadır (Bivins, 1993: 126). Halkla ilişkiler uygulamacıları bu rolleri yerine getirirken kamunun çıkarlarını gözetmelidir. Etkili halkla ilişkiler yalnızca örgütün çıkarları ile değil aynı zamanda örgütsel paydaşların çıkarları, değerleri ve ihtiyaçları tarafından yürütülmelidir (Sriramesh ve Hornaman, 2006: 155). Grunig e göre (2000: 25) halkla ilişkilerin, bir mesleğin temel özellikleri olan kamu çıkarını ve görece otonomiyi geliştirmesi gerekmektedir. Bunun yanında er ya da geç halkla ilişkiler uygulamacıları yalnızca müşterilerinin kişisel çıkarlarına hizmet etmenin ötesine geçmelidir. Halkla ilişkilerin bir meslek haline gelmesi, kamu yararına hizmet etme yönünde etik yükümlülüklerin açıklığa kavuşturulması, amacına ulaşması ve toplum tarafından meşru bir meslek olarak görülmesi açısından önem taşımaktadır (Bivins, 1993: 117). Bazı halkla ilişkiler akademisyenleri ve uygulamacıları, günümüzde halkla ilişkilerin iknanın ve retoriğin ötesine geçtiğini, profesyonel halkla ilişkiler çalışmaları müzakere Sayı 40 /Bahar

8 Halkla İlişkilerde Meslekleşme Sorunu ve arabuluculuk ilkeleri ile yürütülmektedir. Halkla ilişkilerin amacı, basit bir şekilde kurumun çıkarını için hedef kitleleri etkilemek değildir. Bunun yerine (en azından olması önerilen) örgütlerin ve hedef kitlelerin karşılıklı faydası için çıkarlarını bağdaştırmaktır (Fitzpatrick ve Gauthier, 2001: 194). Halkla ilişkiler, bir kere toplum tarafından meslek olarak tanındığında sorumluluktan kaçamayacaktır. Bu kabul, kısmen beklenen sonuçlara dayanır. Halkla ilişkilerin toplumun kabul edeceği şekilde kamu yararını tanımlamak dışında seçeneği yoktur (Bivins, 1993: 127). Halkla ilişkilerin meslek olarak değerlendirilmesinde kamu yararının yanında etik de büyük önem taşır. Aydede ye göre (2001: 177) halkla ilişkiler alanında makine, fabrika, üretim, tüketim gibi kavramlar yerlerini davranışlara ve değerlere bırakmıştır. Uygulamacılar her gün aldıkları kararların haklılığını değerlendirmek için bazı temellere ihtiyaç duyarlar. Halkla ilişkiler profesyoneli olarak işlerini tanımlarken temel değerlerden türetilen etik ilkelere ihtiyaç duyarlar. Mesleklerinin savunuculuğu ve sosyal vicdan arasında olası çatışmaların uzlaştırılmasında bir rehbere ihtiyaç duyarlar. Bu tür standartların geliştirilmesi halkla ilişkiler uygulamacılarının bir profesyonel olarak konumlarına ilişkin farkındalıklarının en önemli basamaklarındadır (Fitzpatrick ve Gauthier, 2001: 201). Halkla ilişkilerde evrensel kodların geliştirilmesi gerekir (Kruckeberg, 1993). Tüm dünyada halkla ilişkiler meslek örgütleri, etik kodlar ile uygulamacıların etik davranışlarına seslenir (Lim ve Hussein, 2006: 57). Halkla ilişkiler uygulamacılarının etiği, hem kamu hem de uygulamacıların kendileri tarafından düşük görülmektedir. Dolayısıyla halkla ilişkiler uygulamalarında algılanan meslek ahlakının arttırılması gerekir (Pratt, 1991: 234). Ancak halkla ilişkiler alanında etiğin önemine rağmen, bu alandaki birçok kişi etik konusunda oldukça az bilgiye sahiptir (Wright, 1989). Halkla ilişkiler uygulamacılarının müşteri ve işverenlere karşı sorumluluk, medyaya karşı sorumluluk, topluma karşı sorumluluk ve meslektaşlarına karşı sorumluluk olmak üzere dört alanda sorumluluğu bulunmaktadır (Aydede, 2001). Halkla ilişkiler uygulamalarında etik davranışın öneminden ötürü mesleki standartları bozan, ihlal eden kimselere karşı müeyyideler uygulamak için çalışmalar yapılmıştır (Okay ve Okay 2001:654) yılında Melbourne de gerçekleşen Dünya Halkla İlişkiler Forumu nda Melbourne Direktifi belirlenmiştir. Halkla ilişkiler ve iletişim profesyonellerine, örgütün karakterini-değerlerini tanımlama ve sürdürme, dinleme ve bağlantı kurma, kişilere ve örgütlere sorumluluk aşılama talimatları verilmiştir. Bu direktife göre halkla ilişkiler uygulamacılarının profesyonel sorumlulukları şöyledir: Profesyonel etik kodları anlamak, onlara uymak ve faaliyetleri onlara uygun şekilde sürdürmek. İç ve dış paydaşlara yönelik halkla ilişkiler ve iletişim çalışmalarına rehberlik eden profesyonel standartları iletmek. Sürekli eğitim ve öğrenme ile etkili ve sorumlu şekilde yetkinliklerini korumak ve sürdürmek. 256 İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi

9 Burcu Öksüz Halkla ilişkilerin meslekleşmesi açısından etik kodlar zaruridir ve kodların gerekliliği iki yönden açıklanabilir. Birincisi, etik kodlar uğraşın mesleğe dönüşümünde, özellikle halkla ilişkiler açısından, mutlaka yerine getirilmesi gereken bir parçadır. İkincisi, halkla ilişkiler uzun yıllar sahip olduğu olumsuz imajına bağlı olarak güvenilir bir meslek kabul edilmemesinden dolayı sıkıntı çekmiştir. Bu sorunun çözümünde etik kodlar önemlidir (Huang, 2001). Bilgi, Eğitim ve Profesyonel Yetkinlikler Meslekler, temel değerlere ve bu değerlerin yerine getirilmesine yönelik uzmanlığı sağlayan bilgi yoğunluğuna dayanır (Grunig, 2000: 23). Bir meslek, üyelerinin yürüttükleri işlerin esaslarını, performansını ve amaçlarını kontrol eder (Beam, 1990). Bir mesleğin sahip olması gereken kriterler iyi tanımlanmış bilgi yapısı, eğitimde verilen derslerin standartlaşmış olması, sınav-belgelendirme ve uygulamacıların üzerinde disiplinsel bir gücü kullanacak uygun bir otorite tarafından denetimin olması şeklinde açıklanabilir. Ancak halkla ilişkiler, yalnızca birincisini yerine getirmektedir (Wylie, 1994). L Etang ve Pieczka (2002: 25) halkla ilişkiler uygulamasının kendini profesyonelleştirmek arzusunda olduğunu ve halkla ilişkiler eğitiminin bunu başarıya ulaştırmanın yardımcı bir aracı olduğunu vurgular. Akademisyenler, eğitimciler ve uygulamacılar arasında iyi eğitimin, halkla ilişkiler mesleğinin güçlendirilmesine büyük katkı yapma potansiyeline sahip olduğu konusunda fikir birliği bulunmaktadır. Eğitim ve bilgi, halkla ilişkiler mesleğini icra edenlerin kendilerini yetkin görmesinin temelini oluşturur. Nitekim bir uğraşın meslek olması, kendine özgü bilgi yapısını gerekli kılar (Sriramesh ve Hornaman, 2006: 156). Halkla ilişkiler mesleğinin uygulayıcıları da mesleğin gerektirdiği bilgiye sahip olmalı ve bu alanda çalışmak isteyen kişilerin belirli bir eğitimden geçmesi zorunlu kılınmalıdır. Aksi halde halkla ilişkiler, belirli bir bilgi ve eğitim olmaksızın herkesin yapabildiği bir iş olmaya devam edecektir. Halkla ilişkiler eğitiminde bir standardın olması, farklı yazarlarca vurgulanmaktadır. Örneğin Coombs ve Holladay (2007: 5), halkla ilişkileri oluşturan kavramların geniş biri ağa dağıldığını ve tutarsızlık gösterdiğini belirtir. Oysaki meslek kriterlerinden biri de standart bir müfredatın kabulüdür (Newsom vd. 2013: 3). Halkla ilişkiler eğitiminin diğer bir boyutu, teori yanında uygulamanın gerekliliğidir. Yengin (2004: 190) tarafından ifade edildiği şekilde İletişim alanında teorik ve pratik iç içe geçmiş ayrılmaz bir bütündür. L Etang ve Pieczka (2002: 27) halkla ilişkilerin eğitimsel gelişmeleri hakkında yayınlanan kayıtların Amerikan deneyiminin kontrolü altında olduğunu belirtir. Yazarlara göre bu durum kısmen, günümüze kadar gelen iki akademik halkla ilişkiler dergisinin Public Relations Review ve Journal of PR Research ün, Amerika temelli olmasından ve büyük oranda Amerikan araştırma ve akademik yönelimlere dayanmasından kaynaklanır. Halkla ilişkiler eğitimi ile ilgili bilgilerin çoğunlukla ABD temelli olması, mesleğin diğer ülkelerdeki eğitimi ve uygulaması hakkında yeterli bilgiye ulaşılamamasına neden olmaktadır. Bu durum mesleğin gelişiminin ve geldiği konumun öğrenilmesi konusunda eksikler oluşturmaktadır. Halkla ilişkiler uygulamacılarının birtakım yetkinliklere sahip olması beklenmektedir. Bu yetkinliklerin gerek eğitim gerekse iş dünyasına girdikten sonra Sayı 40 /Bahar

10 Halkla İlişkilerde Meslekleşme Sorunu edinilmesi, halkla ilişkiler uygulamacılarının başarısı ve halkla ilişkilerin meslekleşmesi açısından büyük önem taşır. Halkla ilişkiler uygulamacılarının iletişim becerileri, medya ve yönetim bilgisi, problem çözme kabiliyeti, motivasyon ve entelektüel meraka sahip olması gerekmektedir (Broom 2009). Öğrencinin bir iletişim, halkla ilişkiler profesyoneli olabilmesi için sahip olması gereken nitelikler şöyle sıralanabilmektedir (Yengin, 2004: 190): Teknolojik gelişmelere ve bunların yol açtığı değişime adapte olabilme ve sürekli olarak kendini yenileyebilme yeteneği, İleri teknolojilere aşinalık, özellikle okuryazarlığı, Kendi mesleki alanlarındaki derinleme bilginin yanında, fen ve mühendislik alanlarındakiler için asgari düzeyde bir sosyal bilimler bilgisi, sosyal bilim alanındakiler için de asgari bir fen ve teknoloji bilgisi, özellikle teknolojinin toplumsal etkilerini kavrayabilme yeteneği, Anadili ile birlikte en az bir yabancı dilde yazılı ve sözlü iletişim yeteneği, Grup halinde çalışabilme, özellikle disiplinlerarası çalışma yapabilme beceri ve yeteneği. Halkla İlişkiler Eğitimi Komisyonu nun 1987 yılındaki raporunda belirtilen halkla ilişkilerin beş yetkinliğini sağlamaya yönelik müfredata dört yetkinlik daha eklenmiştir (Leuven, 1999): İlkeler, uygulamalar, teori, etik odaklılık Teknikler, yazma, mesaj yayılımı, medya ağları Planlama ve değerlendirme için araştırma Örnek vakaları içeren halkla ilişkiler stratejisi ve uygulama Staj, uygulama Eklenen dört yetkinlik ise şöyledir: Halkla ilişkiler etiği Görsel ve interaktif iletişim Halkla ilişkiler yönetimi Halkla ilişkiler kampanyaları Türkiye de halkla ilişkiler eğitiminin başlangıcı, 1960 lı yılların ortalarına rastlamaktadır (Yıldırım Becerikli, 2004: 202). Günümüzde birçok devlet ve vakıf üniversitesinde halkla ilişkiler alanında ön lisans, lisans ve lisansüstü eğitim verilmektedir. Ancak halkla ilişkiler alanında çalışmak için halkla ilişkiler veya iletişim eğitimi almanın zorunlu olmaması, başka alanlarda eğitim alan veya üniversite eğitimi almayan kişilerin halkla ilişkiler alanında çalışmasına imkan sağlamaktadır. Böylece belirli bir eğitime veya yetkinliklere sahip olma koşulu aranmaksızın isteyen herkes halkla ilişkiler alanında çalışabilmektedir. 258 İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi

11 Burcu Öksüz Lisanslama ve Akreditasyon Meslek kriterlerinden biri de alana girişlerin ve çıkışların kontrol altında olmasıdır (Newsom vd., 2013: 3). Gerçek bir mesleğe girişler ve uygulama kodlarına uyulması sıkı şekilde düzenlenmiştir ve bu durum üyelerine birçok fayda sağlamaktadır. Bu faydaların muhtemelen en önemlisi belirli kişilerin istihdam edilmesidir (Morris ve Goldsworthy, 2008: 113). Bu anlamda bir uğraşı icra etmek için girişlerin denetime tabi olmaması, o uğraşın meslekleşmesinde önemli bir eksiklik oluşturur. Mesleğe girişlerin kontrolü için akreditasyon ve lisanslama olmak üzere iki uygulamadan söz etmek mümkündür. Devlet tarafından yönetilen zorunlu bir süreç olan lisanslama (Broom, 2009), bilgi sahibi olmayan kişileri işinde yetkin olmayandan korumaktadır ve lisans sahibinin belirli hizmetleri memnuniyet yaratacak şekilde icra ettiğinin ve lisansı olmayan kişilerin bu hizmetleri yerine getiremeyeceğinin teminatını vermektedir (Nolte, 1980: 14). Bernays (1983: 32) halkla ilişkilerin lisansının ve halkla ilişkiler uygulamacılarının sicili olmasının hukuk tarafından (avukatlar, hekimler ve diğer profesyoneller gibi) belirlenmesi gerektiğini, halkla ilişkilerin bir kamu malı olarak herhangi bir eğitim veya etik davranış olmaksızın herkesin yaptığı işi tanımlamakta kullanılan bir kavram olduğunu vurgular. Dolayısıyla lisanslama, halkla ilişkilerin meslek olarak tanınmasında temel bir zorunluluktur ve aynı zamanda kamu algılarında önemli bir öğedir (Parkinson ve Parkinson, 2003: 136). Meslek konumu elde etmek için alanın, uygulama öncesinde avukatlık sınavı veya tıbbi komite gibi bir çeşit lisansı benimsemesi gereklidir. Bunun yanında halkla ilişkiler, tutarlı etik standartlara sahip olmalı ve ihlalleri izlemelidir (Bowen, 2009: 403). Halkla ilişkilerde lisanslama düzenlemesi yapan ülke sayısı son derece az olsa da bu uygulamalar, gelecekteki düzenlemelere örnek teşkil edebilmesi açısından önemlidir. Brezilya, Nijerya, Panama ve Peru da halkla ilişkilerde lisanslama devlet tarafından düzenlenmektedir (Molleda ve Alhassan, 2006) yılında halkla ilişkileri bir meslek olarak kanunlaştıran Brezilya, dünyada bu tür bir yasayı halkla ilişkilere adapte eden ilk ülkedir. Brezilya da yasayı uygulamak için federal ve bölgesel konseyler oluşturulmuştur. Bu konseyler, yasaya uymayanlara cezai yaptırım uygulamaktadır. Brezilya da profesyoneller halkla ilişkiler lisansına sahip olmalı ve konseyler tarafından ruhsatlandırılmalıdır (Molleda ve Athaydes, 2003: 271). Halkla ilişkilerin lisanslandırılmasına karşı olan görüşler de bulunmaktadır. Örneğin, Kruckeberg (1993) halkla ilişkilerin yasal olarak korunan bir meslek olmasının veya devlet tarafından ruhsatlandırılmasının gerekli olmadığını ifade eder. Yazara göre, Yeminli Mali Müşavirlerin mesleki modeline benzer bir uygulama halkla ilişkiler mesleği için daha uygun olacaktır. Böyle bir model, uygulamacıların tüm faaliyetlerinin kendilerine münhasır olmasını ve bunların profesyonel uygulamayla sınırlandırılmasını kabul eder. Halkla ilişkilerin meslekleşmesinde önemli görülen bir diğer uygulama akreditasyondur. Akreditasyon, meslek örgütleri tarafından yürütülen gönüllü bir süreçtir (Broom, 2009). Akreditasyon, halkla ilişkiler ve uygulamacıları hakkında kamunun Sayı 40 /Bahar

12 Halkla İlişkilerde Meslekleşme Sorunu algılarını değiştirebilir (Bailey, 1984). Amerika Halkla İlişkiler Derneği (PRSA) akreditasyon programına 1964 yılında başlamıştır. Günümüzde İş İletişimcileri Derneği ve İngiltere Halkla İlişkiler Derneği akreditasyon süreci hizmeti vermektedir (Sha, 2011c). Ancak tüm dünyada meslek örgütleri tarafından uygulanan evrensel bir akreditasyon ve lisanslama standardı bulunmamaktadır (Abdullah ve Threadgold, 2008: 285). Türkiye de, Türkiye Halkla İlişkiler Derneği (TÜHİD) henüz bir akreditasyon programı hizmeti vermemektedir. Ancak eski TÜHİD başkanı Fügen Toksü, derneğin en önemli hedeflerinden birinin mesleki yeterlilik bilgisi ve akreditasyon olduğunu belirtmiştir (http://fugentoksu.blogspot.com.tr, 2010). Lisanslama ve akreditasyon, meslekleşme sürecinde kilit bir rol üstlenir. Nitekim mesleğin isteyen herkesin rahatça faaliyet gösterebildiği bir alan olmasını engeller. Aynı zamanda mesleği icra edenlerin belirli bilgi ve yeteneklere sahip olmasını zorunlu kılar. Böylece mesleğini iyi bir şekilde yerine getirenleri ödüllendirmiş, mesleki gerekliliklere sahip olmayanları da diğerlerinden ayırmış olur. Türkiye de halkla ilişkilerin lisanslanması kısa vadede çok mümkün görünmese de, akreditasyon halkla ilişkiler uygulamacılarının taşıması gereken niteliklere sahip olup olmadığının belirlenmesi açısından önemlidir. Nitekim akredite olmak demek, halkla ilişkiler uygulamacının belirli sınavlardan geçtiği ve mesleği yerine getirebilecek donanıma sahip olduğunun onaylanması anlamına gelir. Böylece işini ehli ile yapan uygulamacılar, halkla ilişkilerin ne olduğunu bilmeden halkla ilişkilerciyim diyenlerden kendilerini ayırmış olurlar. Halkla İlişkiler ve Meslek Örgütleri Bir mesleğin varlığı, meslek örgütlerinin varlığını gerektirir (Wilson vd., 2013: 1223). Uğraşların mesleğe yükselmesinde önemli bir rol oynayan meslek örgütleri (Sha, 2011b: 122), bir mesleğin geliştirilmesinde, desteklenmesinde ve güçlendirilmesinde kilit bir rol üstlenmektedir. Halkla ilişkiler açısından bakıldığında meslek örgütleri, etik kodların ve profesyonel standartların geliştirilmesinde ve uygulanmasında, profesyonel gelişim için koşulların yaratılmasında, mesleğin konumunun düzenlenmesinde ve güçlendirilmesinde etkin bir rol oynar (Palea, 2012: 18). Bir mesleğin gücü, meslek örgütünün ne kadar güçlü olduğuyla yakından ilişkilidir. Meslek örgütünün güçlenmesi ise, o mesleği icra edenlerin katılım ve işbirliği ile gerçekleşebilecektir. Böylece eğitim ve uygulama arasında sürekli bilgi paylaşımı yapılabilecek ve aradaki boşluklar azaltılabilecektir. Nitekim mesleğin gelişimi ve toplum nezdinde iyi bir konum elde etmesi, işbirliği halinde yapılacak çalışmalar ile mümkündür. Halkla ilişkiler uygulamacılarının meslek örgütlerine üye olma zorunluluğu bulunmamaktadır. Bir kimse eğitimi, deneyimi ve etik anlayışı ne olursa olsun halkla ilişkiler danışmanı unvanını kullanabilmektedir (Motion vd., 2009: 109). Bu durum, halkla ilişkiler uygulamacılarının kendi meslektaşları tarafından değerlendirilmesi uygulamalarını azaltmaktadır. Halkla ilişkiler uygulamacılarının kendi aralarındaki özdenetim mekanizmasının ülkemizde etkili bir şekilde işlediğini söylemek mümkün değildir. Meslek örgütlerinin güçlenmesi ve üye sayılarının artması, halkla ilişkiler 260 İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi

13 Burcu Öksüz uygulamalarının standartlara uygunluğunun sağlanması açısından önemli bir rolü yerine getirir. Bunun yanında mesleki yeterliliklere sahip ve meslek değerlerine özen gösteren halkla ilişkiler uygulamacılarının da meslek örgütleri tarafından korunması sağlanmış olur. Böylece, uygulamacılar, meslek standartlarına uygun olmayan davranışlara karşı kendisini ve mesleğini savunabilir. Türkiye nin ilk halkla ilişkiler derneği (şu anki adı Türkiye Halkla İlişkiler Derneği) 1972 yılında kurulmuştur. TÜHİD in web sitesinde yer alan bilgilere göre 2015 yılı itibariyle üye sayısı, 197 olmaktadır. Halkla ilişkiler mesleğini icra etmek için bir derneğe üye olma zorunluluğu bulunmuyor olsa da, üye sayısının oldukça az olduğunu söylemek yanlış olmayacaktır. Dolayısıyla Türkiye de meslek örgütlerine üye sayısının artması, mesleğin daha iyi bir konuma yükselmesinin en önemli basamaklarından birini oluşturmaktadır. Sonuç Günümüzde halkla ilişkilerin artan önemine rağmen henüz meslek konumuna ulaştığını söylemek mümkün görünmemektedir. İlgili alandaki akademisyenlerin ve uygulamacıların halkla ilişkilerin bir meslek olarak görülmesi gerektiğine ilişkin görüşlerine rağmen gerek dünyada, gerekse Türkiye de toplum halkla ilişkileri tam olarak bir meslek olarak değerlendirmemektedir. Halkla ilişkilerin olumsuz bir imaja sahip olması, kamu yararını hedeflemediği görüşü, belirli bir eğitime ve yetkinliğe sahip olmayan kişilerin mesleği icra etmesinde herhangi bir engelle karşılaşmaması, lisanslama ve akreditasyon çalışmalarının yetersizliği, etik kodlara uyumun kontrol edilmemesi ve meslek örgütlerine üyeliğin azlığı halkla ilişkilerin meslekleşme sürecini sekteye uğratan başlıca faktörlerdir. Tuncer (2011) tarafından yapılan araştırmanın sonuçlarına göre, Türkiye de halkla ilişkiler mesleğinin standartları özellikle meslek eğitimi ve dernekleşme boyutlarında eksik, uzmanlık ve meslek etiği boyutlarında ise yetersizdir. Dolayısıyla Türkiye de halkla ilişkiler meslekleşme kriterlerini yerine getirmekten uzak görünmektedir. Uzun yıllardır halkla ilişkiler eğitimi verilmesine, halkla ilişkiler uygulamaları yürütülmesine ve halkla ilişkiler derneğinin kuruluşunun geçmişe uzanmasına rağmen, günümüzde halkla ilişkiler herkesin yapabildiği bir iş etiketinden kurtulamamıştır. Halkla ilişkilerin meslek olabilmesi ve toplumdaki algıların değişmesi ise bu mesleği icra edenlerin işbirliği içinde yürütecekleri çalışmalara bağlıdır. Halkla ilişkilerin yalnızca müşterilerinin çıkarlarını düşünen bir meslek olmadığı, kamunun çıkarının da halkla ilişkilerin temel hedeflerinden olduğu anlatılmalıdır. Halkla ilişkilere getirilen temel eleştirilerden birinin toplumun çıkarlarını gözetmemesi olduğu göz önünde bulundurulduğunda, kamu yararının meslekleşme açısından önemi açığa çıkmaktadır. Etik yükümlülüklerini anlatmak, halkla ilişkilerin meslekleşme sürecinin en önemli boyutlarından bir diğeridir. Halkla ilişkiler uygulamacılarını yönlendiren etik kodlar bulunsa da, uygulamacıların bunlara uyup uymadığı konusunda güçlü yaptırımlar bulunmamaktadır. Sayı 40 /Bahar

14 Halkla İlişkilerde Meslekleşme Sorunu Lisanslama ve akreditasyon, halkla ilişkiler mesleğine girişlerde sınırlamalar getirilmesini sağlamaktadır. Böylece her isteyenin, istediği zaman halkla ilişkiler uzmanı/ danışmanı gibi unvanları kullanmasının önüne geçilmiş olacaktır. Bu uygulamalar, mesleğinin gerektirdiği donanıma sahip insanların diğerlerinden ayrılmasını ve mesleki ilkelere uymayan kişilerin mesleğin tümüne yönelik olumsuz algılar oluşturmasının önlenmesini sağlayacaktır. Meslek örgütleri, halkla ilişkilerin meslek konumunu elde etmesinin önemli bir parçasıdır. Türkiye de halkla ilişkiler meslek örgütlerine üyelikler oldukça azdır. Bu sayının artması, meslekleşme sürecinin başarıya ulaşmasının temel önceliklerinden biridir. Halkla ilişkiler, Türkiye de henüz meslek konumunu elde edememiştir. Kamu çıkarlarının önemsendiğinin ve etik ilkelerin gözetildiğinin anlatılması, mesleğe girişlerde belirli bilgi ve yetkinliklerin zorunlu kılınması ve meslek örgütlerinin ve özdenetimin daha güçlü hale gelmesi ile halkla ilişkilerin meslekleşmesi mümkün olabilecektir. Kaynaklar Abdullah, Z. ve Threadgold, T., (2008). Towards The Professionalisation Of Public Relations in Malaysia: Perception Management and Strategy Development, Public Relations Review, 34 (3), s Aydede, Ceyda, (2001). Teorik ve Uygulamalı Halkla İlişkiler Kampanyaları, Ankara: Mediacat Yayınları. Bailey John N., (1984). The Credentials Of Public Relations: Licensing? Certification? Accreditation?, Public Relations Quarterly, 29 (2), s. 9. Beam, Randal A., (1990). Journalism Professionalism As An Organizational Level Concept, Journalism Monographs, 121, s Bernays, Edward L., (1983). Viewpoint: The Case For Licensing Pr Practitioners. Public Relations Quarterly, 28 (1), s. 32. Bivins, Thomas H., (1993). Public Relations, Professionalism, and the Public Interest. Journal of Business Ethics, 12(2), s Bowen, Shannon A., (2009). All Glamour, No Substance? How Public Relations Majors and Potential Majors in an Exemplar Program View The Industry and Function, Public Relations Review, 35(4), Brody E. W., (1992). We Must Act Now To Redeem PR s Reputation, Public Relations Quarterly, 37(3), s. 44. Broom, Glen M., (2009). Cutlip and Center s Effective Public Relations, Englewood Cliffs, NJ: Prentice Hall. Callison, Coy, (2001). Do Pr Practitioners Have A Pr Problem?: The Effect of Associating A Source With Public Relations And Client Negative News on Audience Perception of Credibility, Journal of Public Relations Research, 13(3), s Coombs W. T. ve Holladay S. J. (2007). It s Not Just PR: Public Relations in Society, Malden, MA: Blackwell Publishing. 262 İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi

15 Burcu Öksüz Ertekin, Yücel, (1987). Halkla İlişkiler ve Meslekleşme Olgusu, Ankara: Ankara Üniversitesi Basın Yayın Yüksekokulu Yayınları: 10, Türkiye Ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü Yayınları: 221, Halkla İlişkiler Sempozyumu, A.Ü. Siyasal Bilgiler Fakültesi Ve Basın Yayın Yüksekokulu Basımevi,, Nisan 1987, s Fitzpatrick K. ve Gauthier, C. (2001). Toward A Professional Responsibility Theory of Public Relations Ethics, Journal of Mass Media Ethics: Exploring Questions of Media Morality, 16(2 3), s Görpe, Serra, (2013). PR As A Profession: How Much Does it Matter?, as a profession how much does it matter, Erişim Tarihi: Grunig, James E., (2000). Collectivism, Collaboration, And Societal Corporatism As Core Professional Values in Public Relations, Journal of Public Relations Research, 12(1), s Grunig, J. E. ve Hunt, T., (1984). Managing Public Relations, New York: Holt, Rinehart & Winston. Haınsworth, Brad E., (1993). Commentary: Professionalism in Public Relations, Public Relations Review, 19(4), s Huang, Yi Hui. (2001). Should A Public Relations Code of Ethics Be Enforced?, Journal of Business Ethics, 31(3), s Harrington, A. (1959). Life in the Crystal Palace, New York: Alfred A. Knopf, Inc. Kruckeberg, Dean, (1993). Universal Ethics Code: Both Possible and Feasible, Public Relations Review, 19 (1), s Kruckeberg, Dean, (1998). The Future of PR Education: Some Recommendations, Public Relations Review, 24 (2), s L Etang, Jacquie, (2002). Public Relations Education in Britain: A Review At The Outset of The Millennium and Thoughts For A Different Research Agenda, Journal of Communication Management, 7 (1), s L Etang, J. ve Pieczka, M., (2002). Halkla İlişkiler Eğitimi, J. L etang, M. Pieczka, Halkla İlişkilerde Eleştirel Yaklaşımlar, Çev. Gülcan Işık, Der. Sema Yıldırım Becerikli, İstanbul, Vadi Yayınları, s Leuven, Jim Van, (1999). Four New Course Competencies for Majors. Public Relations Review, 25(1), s Lim, K. Y. ve Hussein, A., (2006). Professionalism and Ethics: Is The Tobacco Industry Damaging the Health of the Public Relations Profession?, Kajian Malaysia, XXIV (1 & 2), s Meintjes, C. ve Niemann Struweg, I. (2009). The Role of A Professional Body in Professionalisation: The South African Public Relations Case, Prism 6(2), massey.ac.nz/prism_on line_journ.html, Erişim Tarihi: Molleda, J. C. ve Athaydes, A. (2003). Public Relations Licensing in Brazil: Evolution and The Views of Professionals, Public Relations Review, 29 (3), s Sayı 40 /Bahar

16 Halkla İlişkilerde Meslekleşme Sorunu Molleda, J. C. ve Alhassan, A. D., (2006). Professional Views on the Nigeria Institute of Public Relations Law and Enforcement, Public Relations Review, 32(1), s Morris, T. ve Goldsworthy, S. (2008). PR A Persuasive Industry? Spin, Public Relations and The Shaping of the Modern Media, New York: Palgrave Macmillan. Motion, J., Leitch, S. R. ve Cliffe, S., (2009), Public Relations in Australasia: Friendly Rivalry, Cultural Diversity, and Global Focus, Krishnamurthy Sriramesh ve Dejan Verčič (der.), The Global Public Relations Handbook Theory, Research, and Practice, New York: Routledge, s Newsom, D., Turk, J. V. ve Kruckeberg, D., (2013). This is PR: The Realities of Public Relations, Boston: Wadsworth, Cengage Learning. Nolte, Lawrence W., (1980). Let s Forget Licensing, Public Relations Quarterly, 25(2), s.14. Okay, Ayla ve Okay, Aydemir (2001). Halkla İlişkiler Kavram, Strateji ve Uygulamaları, Der Yayınları, İstanbul. Özsoy, Aydan, (2006). Televizyon Metinlerinde Halkla İlişkiler Mesleğinin Temsili Üzerine Eleştirel Bir Bakış: Yağmur Zamanı Ve Ihlamurlar Altında Dizi Metinlerinde Halkla İlişkilerin Nesnesi Olarak Kadın, 2. Ulusal Halkla İlişkiler Sempozyumu, Nisan 2006, Kocaeli, s Palea, Adina, (2012). The Role of Professional Associations in Defining the Public Relations Profession The Romanian Case, Professional Communication and Translation Studies, 5(1 2), s Parkınson, M. G. ve Parkinson, L. M. (2003). Constitutional Mythology in the United States: The Arguments Against Public Relations Licensing Refuted, Intercultural Communication Studies, XII (2), s Picciotto, Robert, (2011). The Logic of Evaluation Professionalism, Evaluation, 17(2), s Pratt, Cornelius B., (1991). Public Relations: The Empirical Research on Practitioner Ethics, Journal of Business Ethics,10 (3), s Sha, Bey Ling, (2011a) Practice Analysis: Professional Competencies And Work Categories in Public Relations Today, Public Relations Review, 37(3), s Sha Bey Ling, (2011b). Accredited vs. Non Accredited: The Polarization of Practitioners in the Public Relations Profession, Public Relations Review, 37 (2), s Sha, Bey Ling, (2011c). Does Accreditation Really Matter in Public Relations Practice? How Age and Experience Compare to Accreditation, Public Relations Review, 37 (1), s Sharpe, Melvin L., (1986). Recognition Comes from Consistently High Standards. Public Relations Review, 12(4), İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi

17 Burcu Öksüz Singh, R. ve Smyth, R. (2000). Australian Public Relations: Status at the Turn of the 21st Century. Public Relations Review, 26(4), s Sriramesh, K. ve Hornaman, Lisa B., (2006). Public Relations As A Profession An Analysis of Curricular Content in the United States, Journal of Creative Communications, 1(2), s Taylor, Maureen, (2000). Cultural Variance As A Challenge to Global Public Relations: A Case Study of the Coca Cola Scare in Europe, Public Relations Review, 26(3), s The Melbourne Mandate, (2012). Erişim Tarihi: Toksü, Fügen, (2010). penceresinden halkla iliskiler.html, Erişim Tarihi: Tuncer, M. Umut, (2011). Halkla İlişkilerde Meslek Standartları: Uygulayıcılara Yönelik Bir Araştırma, İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, 32, s Valentini, Chiara, (2011). Looking for Institutionalization Italian Public Relations and the Role of Credibility and Professionalism, content/uploads/lookingforınstitutionalization.pdf, Erişim Tarihi: Van Ruler, Betteke, (2005). Commentary: Professionals Are From Venus, Scholars Are From Mars, Public Relations Review, 31(2), s Welie, Jos V. M., (2004). Is Dentistry A Profession? Part 1. Professionalism Defined, Journal of the Canadian Dental Association,70(8), s Wilensky, Harold L., (1964). The Professionalization of Everyone?, American Journal of Sociology, 70(2), s Wilson, A., Åkerlind, G., Walsh, B., Stevens, B., Turner, B. ve Shield, A., (2013). Making Professionalism Meaningful to Students in Higher Education, Studies in Higher Education, 38(8), s Wright, Donald K., (1981). Accreditation s Effects on Professionalism, Public Relations Review, 7(1), s Wright, Donald K., (1989). Ethics Research in Public Relations: An Overview, Public Relations Review, 15(2), s Wylie, Frank W., (1994). Commentary: Public Relations İs Not Yet A Profession, Public Relations Review, 20(1), s Yengin, Hülya, (2004). Türkiye de Halkla İlişkiler Öğrenimi ve Sorunları, 2. Uluslararası Milenyumda İletişim Sempozyumu, Mart 2004, İstanbul, s Yıldırım Becerikli, Sema, (2004). Türkiye deki Lisans Düzeyindeki Halkla İlişkiler Eğitimine İlişkin Bir Değerlendirme, 2. Uluslararası Milenyumda İletişim Sempozyumu, Mart 2004, İstanbul, s Sayı 40 /Bahar

MÜHENDİSLİK KARİYERİ Mühendislik Kariyeri Mezun olduktan sonra çalışmak için seçtiğiniz şirket ne olursa olsun genelde işe basit projelerle başlayacaksınız. Mühendis olmak için üniversitede 4 yıl harcamanıza

Detaylı

Doç.Dr. Elif Asude TUNCA. Girne Amerikan Üniversitesi İletişim Fakültesi Dekanı Üniversite Cad. Karmi Kampüsü, PK.5 Girne/KKTC

Doç.Dr. Elif Asude TUNCA. Girne Amerikan Üniversitesi İletişim Fakültesi Dekanı Üniversite Cad. Karmi Kampüsü, PK.5 Girne/KKTC Doç.Dr. Elif Asude TUNCA Girne Amerikan Üniversitesi İletişim Fakültesi Dekanı Üniversite Cad. Karmi Kampüsü, PK.5 Girne/KKTC ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: Elif Asude TUNCA Doğum Tarihi: 12 Nisan 1970 Ünvanı: Doç.Dr.

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS ULUSLARARASI POLİTİK İKTİSAT ECON 367 8 3 + 0 3 6

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS ULUSLARARASI POLİTİK İKTİSAT ECON 367 8 3 + 0 3 6 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS ULUSLARARASI POLİTİK İKTİSAT ECON 367 8 3 + 0 3 6 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYETİ GİRESUN ÜNİVERSİTESİ ŞEBİNKARAHİSAR MYO RADYO TELEVİZYON TEKNOLOJİSİ BÖLÜMÜ BİLGİ FORMU

TÜRKİYE CUMHURİYETİ GİRESUN ÜNİVERSİTESİ ŞEBİNKARAHİSAR MYO RADYO TELEVİZYON TEKNOLOJİSİ BÖLÜMÜ BİLGİ FORMU TÜRKİYE CUMHURİYETİ GİRESUN ÜNİVERSİTESİ ŞEBİNKARAHİSAR MYO RADYO TELEVİZYON TEKNOLOJİSİ BÖLÜMÜ BİLGİ FORMU Bölüm Bölüm Başkanı Bölümün amacı Bölümün Hedefi Öğrenme Çıktıları RADYO TV TEKNOLOJİSİ Öğr.

Detaylı

UYGULAMALI EĞİTİM KALICI ÖĞRENİM

UYGULAMALI EĞİTİM KALICI ÖĞRENİM UYGULAMALI EĞİTİM KALICI ÖĞRENİM ARS Training, profesyonel iş dünyasında gereksinim duyulan eğitim ve danışmanlık hizmetlerini bütünsel yaklaşımla, duygu ve davranışları temel alarak uygulayan bir eğitim

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Tıp Eğitimi Anabilim Dalı Mezun Görüşleri Anketi

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Tıp Eğitimi Anabilim Dalı Mezun Görüşleri Anketi ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Tıp Eğitimi Anabilim Dalı Mezun Görüşleri Anketi Değerli Hekim Arkadaşımız, Bu anket ülkemizdeki farklı eğitim kurumlarınca uygulanan örnekler temel alınarak UÜTF Tıp

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYETİ GİRESUN ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH A.B.D. BİLGİ FORMU

TÜRKİYE CUMHURİYETİ GİRESUN ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH A.B.D. BİLGİ FORMU TÜRKİYE CUMHURİYETİ GİRESUN ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH A.B.D. BİLGİ FORMU Bölüm TARİH ANA BİLİM DALI Bölüm Başkanı PROF.DR. AYGÜN ATTAR Bölümün amacı Tarih Anabilim Dalının amacı yüksek

Detaylı

ÇALIŞMA RAPORU KONU: TURİZM YÖNETİMİ PROGRAM: TURİZM YÖNETİMİ VE PLANLAMA TÜRÜ/SÜRESİ: LİSANSÜSTÜ DİPLOMA, 04/10/2010 01/10/2011

ÇALIŞMA RAPORU KONU: TURİZM YÖNETİMİ PROGRAM: TURİZM YÖNETİMİ VE PLANLAMA TÜRÜ/SÜRESİ: LİSANSÜSTÜ DİPLOMA, 04/10/2010 01/10/2011 ÇALIŞMA RAPORU KONU: TURİZM YÖNETİMİ PROGRAM: TURİZM YÖNETİMİ VE PLANLAMA TÜRÜ/SÜRESİ: LİSANSÜSTÜ DİPLOMA, 04/10/2010 01/10/2011 HAZIRLAYAN: MURAT KOÇAK Müfettiş KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI Teftiş Kurulu

Detaylı

Stratejik Plan 2015-2019

Stratejik Plan 2015-2019 Stratejik Plan 2015-2019 Bu Stratejik Plan önümüzdeki beş yıl Bezmiâlem in gelmesini umut ettiğimiz yeri ve buraya nasıl geleceğimizi anlatan bir Vizyon Belgesidir. 01.01.2015 Rektör Sunuşu Sevgili Bezmiâlem

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS KÜLTÜRLERARASI YÖNETİM MAN 338 6 3 + 5 3 5

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS KÜLTÜRLERARASI YÖNETİM MAN 338 6 3 + 5 3 5 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS KÜLTÜRLERARASI YÖNETİM MAN 338 6 3 + 5 3 5 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Almanca Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü Dersi

Detaylı

SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK POLİTİKASI. Sürdürülebilirlik vizyonumuz

SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK POLİTİKASI. Sürdürülebilirlik vizyonumuz SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK POLİTİKASI Sürdürülebilirlik vizyonumuz 150 yıllık bir süreçte inşa ettiğimiz rakipsiz deneyim ve bilgi birikimimizi; ekonomiye, çevreye, topluma katkı sağlamak üzere kullanmak, paydaşlarımız

Detaylı

Öğrenciler 2 yıllık çalışma sürecinde;

Öğrenciler 2 yıllık çalışma sürecinde; Diploma Programı Çerçevesi Diploma programı her kültürün kendisine adapte edebileceği esnek bir program sunarak kendi değerlerini yitirmeyen uluslararası farkındalığa ulaşmış bireyler yetiştirmeyi hedefler.

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYETİ GİRESUN ÜNİVERSİTESİ FEN EDEBİYAT FAKÜLTESİ TARİH BÖLÜMü BİLGİ FORMU

TÜRKİYE CUMHURİYETİ GİRESUN ÜNİVERSİTESİ FEN EDEBİYAT FAKÜLTESİ TARİH BÖLÜMü BİLGİ FORMU TÜRKİYE CUMHURİYETİ GİRESUN ÜNİVERSİTESİ FEN EDEBİYAT FAKÜLTESİ TARİH BÖLÜMü BİLGİ FORMU Bölüm Bölüm Başkanı TARİH PROF.DR. AYGÜN ATTAR Bölümün amacı Tarih Bölümünün amacı; tarih bilimi ile ilgili meslek

Detaylı

MEHMET ŞİRİN DENETİM STANDARTLARI DAİRESİ BAŞKANI

MEHMET ŞİRİN DENETİM STANDARTLARI DAİRESİ BAŞKANI MEHMET ŞİRİN DENETİM STANDARTLARI DAİRESİ BAŞKANI Bağımsız Denetim Standartları 1. Kilit Terimlerin Belirlenmesi 2. Metnin Çevrilmesi 3. İlk Uzman Kontrolü 4. Çapraz Kontrol İkinci Uzman Kontrolü 5. Metnin

Detaylı

DOĞAN GRUBU İNSAN KAYNAKLARI POLİTİKASI

DOĞAN GRUBU İNSAN KAYNAKLARI POLİTİKASI DOĞAN GRUBU İNSAN KAYNAKLARI POLİTİKASI Sayfa : 1/7 1. AMAÇ Bu politikanın amacı Doğan Grubu olarak tüm şirketlerimizde İnsan Kaynakları yönetiminde uyguladığımız değerleri açıklamaktır. 2. KAPSAM Doğan

Detaylı

Bologna Süreci Çerçevesinde Önceki Öğrenmenin Tanınması. Süheyda Atalay 1. Ulusal Sürekli Eğitim Kongresi 19-21 Nisan 2012 Kuşadası - İZMİR

Bologna Süreci Çerçevesinde Önceki Öğrenmenin Tanınması. Süheyda Atalay 1. Ulusal Sürekli Eğitim Kongresi 19-21 Nisan 2012 Kuşadası - İZMİR Bologna Süreci Çerçevesinde Önceki Öğrenmenin Tanınması Süheyda Atalay 1. Ulusal Sürekli Eğitim Kongresi 19-21 Nisan 2012 Kuşadası - İZMİR Önceki Öğrenme (Prior Learning) Eğitim-Öğretim Kurumlarında Örgün

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. 1. Adı Soyadı: Merba TAT 2. Doğum Tarihi: 1977 3. Ünvanı: Dr., Öğretim Görevlisi 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl

ÖZGEÇMİŞ. 1. Adı Soyadı: Merba TAT 2. Doğum Tarihi: 1977 3. Ünvanı: Dr., Öğretim Görevlisi 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Merba TAT 2. Doğum Tarihi: 1977 3. Ünvanı: Dr., Öğretim Görevlisi 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Doktora Halkla İlişkiler ve Ege Üniversitesi 2007 Y. Lisans Halkla

Detaylı

KARANLIĞIN ALIŞILMADIK DENEYİMİ

KARANLIĞIN ALIŞILMADIK DENEYİMİ KARANLIĞIN ALIŞILMADIK DENEYİMİ DÜNYANIN EN BÜYÜK MARKALARI, GÖRMENİN ÖTESİNE GEÇTİLER. Onlara Katılın, Bugün. GÖRMENİN ÖTESİNDE GELİŞMEK Karanlıkta Diyalog Nedir? Karanlıkta Diyalog atölye çalışmaları

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Yönetim Bilgi Sistemleri BBA 384 Bahar 3+0+0 3 5

DERS BİLGİLERİ. Yönetim Bilgi Sistemleri BBA 384 Bahar 3+0+0 3 5 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U+L Saat Kredi AKTS Yönetim Bilgi Sistemleri BBA 384 Bahar 3+0+0 3 5 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

Türk Tıbbi Onkoloji Derneği nin

Türk Tıbbi Onkoloji Derneği nin Türk Tıbbi Onkoloji Derneği nin Kanser Kontrolü ndeki Rolü DR. PINAR SAİP TÜRK TIBBİ ONKOLOJİ DERNEĞİ BAŞKANI Misyonumuz Ülkemizdeki tıbbi onkologların özlük haklarını savunmak, birlikte çalışma kültürünü

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl. Unvan Alan Kurum Yıl Prof. Dr. Doç. Dr. Yrd. Doç. Dr. Görev Kurum Yıl

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl. Unvan Alan Kurum Yıl Prof. Dr. Doç. Dr. Yrd. Doç. Dr. Görev Kurum Yıl Arş. Gör. Dr. Çiğdem APAYDIN ÖZGEÇMİŞ Adres Akdeniz Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Dumlupınar Bulvarı, Kampus, 07058/ Antalya E-posta cigdemapaydin@akdeniz.edu.tr Telefon 0 242-310 2077 Faks 0 242-2261953

Detaylı

BÜRO YÖNETİMİ ve YÖNETİCİ ASİSTANLIĞI PROGRAMI - TÜRKİYE YÜKSEKÖĞRETİM YETERLİLİKLER ÇERÇEVESİ İLE PROGRAM YETERLİLİKLERİ İLİŞKİSİ

BÜRO YÖNETİMİ ve YÖNETİCİ ASİSTANLIĞI PROGRAMI - TÜRKİYE YÜKSEKÖĞRETİM YETERLİLİKLER ÇERÇEVESİ İLE PROGRAM YETERLİLİKLERİ İLİŞKİSİ Alana Özgü Yetkinlik YETKİNLİKLER İletişim ve Sosyal Yetkinlik Öğrenme Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme BÜRO YÖNETİMİ ve YÖNETİCİ ASİSTANLIĞI PROGRAMI - TÜRKİYE YÜKSEKÖĞRETİM YETERLİLİKLER ÇERÇEVESİ

Detaylı

PROJE YAPIM VE YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 09071067 ŞEYMA GÜLDOĞAN

PROJE YAPIM VE YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 09071067 ŞEYMA GÜLDOĞAN PROJE YAPIM VE YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 09071067 ŞEYMA GÜLDOĞAN İnsan kaynakları bir organizasyondaki tüm çalışanları ifade eder. Diğer bir deyişle organizasyondaki yöneticiler, danışmanlar,

Detaylı

Öğretim planındaki AKTS 345072003140504 3 0 0 3 6

Öğretim planındaki AKTS 345072003140504 3 0 0 3 6 Ders Kodu Teorik Uygulama Lab. Sağlık Yönetiminde Seçme Konular Ulusal Kredi Öğretim planındaki AKTS 345072003140504 3 0 0 3 6 Ön Koşullar : Bu dersin ön koşulu ya da yan koşulu bulunmamaktadır. Önerilen

Detaylı

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ Ders Tanıtım Formu Dersin Adı Öğretim Dili PSİKOLOJİYE GİRİŞ Türkçe Dersin Verildiği Düzey Ön Lisans () Lisans (X) Yüksek Lisans() Doktora( ) Eğitim Öğretim Sistemi Örgün Öğretim (X) Uzaktan Öğretim( )

Detaylı

EIS526-H02-1 GİRİŞİMCİLİK (EIS526) Yazar: Doç.Dr. Serkan BAYRAKTAR

EIS526-H02-1 GİRİŞİMCİLİK (EIS526) Yazar: Doç.Dr. Serkan BAYRAKTAR GİRİŞİMCİLİK (EIS526) Yazar: Doç.Dr. Serkan BAYRAKTAR SAKARYA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Sakarya Üniversitesi ne aittir. "Uzaktan Öğretim" tekniğine

Detaylı

HALKLA İLİŞKİLER (HİT102U)

HALKLA İLİŞKİLER (HİT102U) DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. HALKLA İLİŞKİLER (HİT102U) KISA ÖZET

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Girişimcilik İlkeleri BBA 204 Bahar 3, 0, 0 3 5

DERS BİLGİLERİ. Girişimcilik İlkeleri BBA 204 Bahar 3, 0, 0 3 5 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U+L Saat Kredi AKTS Girişimcilik İlkeleri BBA 04 Bahar 3, 0, 0 3 5 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

Sigortacılık Etik İlkeleri

Sigortacılık Etik İlkeleri Sigortacılık Etik İlkeleri ETİK İLKELERİN AMACI Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği Sigortacılık Etik İlkelerinin amacı; sigorta ve reasürans şirketlerinin, müşterileri, çalışanları, aracıları,

Detaylı

BİLGİSAYAR TEMEL ALAN KODU: 48

BİLGİSAYAR TEMEL ALAN KODU: 48 TÜRKİYE YÜKSEKÖĞRETİM YETERLİLİKLER ÇERÇEVESİ () TEMEL ALAN YETERLİLİKLERİ SAYAR TEMEL ALAN KODU: 48 ANKARA 13 OCAK 2011 İÇİNDEKİLER 1.BÖLÜM: ÖĞRENİM ALANLARI VE ÇALIŞMA YÖNTEMİ...2 1.1.ISCED 97 (FOET

Detaylı

İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ

İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ YÖNETİM İşletme amaçlarına etkili ve verimli bir şekilde ulaşmak üzere planlama, örgütleme, yöneltme, koordinasyon ve denetimin yapılması sürecidir. 2 YÖNETİM TEORİLERİ KLASİK

Detaylı

T.C. ANKARA ÜNİVERSİTESİ BELGE YÖNETİMİ VE ARŞİV SİSTEMİ STRATEJİSİ

T.C. ANKARA ÜNİVERSİTESİ BELGE YÖNETİMİ VE ARŞİV SİSTEMİ STRATEJİSİ T.C. ANKARA ÜNİVERSİTESİ BELGE YÖNETİMİ VE ARŞİV SİSTEMİ STRATEJİSİ (Doküman No: BEYAS-DK-02) Ankara Üniversitesi için aşağıda verilen temel bir Belge Yönetimi ve Arşiv Sistemi Stratejisi metni hazırlanmıştır.

Detaylı

İngilizce İletişim Becerileri I (ENG 101) Ders Detayları

İngilizce İletişim Becerileri I (ENG 101) Ders Detayları İngilizce İletişim Becerileri I (ENG 101) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS İngilizce İletişim Becerileri I ENG 101 Güz 4 0 0 4 4.5 Ön Koşul

Detaylı

Elektrik Perakende Sektörü. Perakende Pazarında İş Geliştirme Fırsatları. 30 Eylül 2015

Elektrik Perakende Sektörü. Perakende Pazarında İş Geliştirme Fırsatları. 30 Eylül 2015 Elektrik Perakende Sektörü Perakende Pazarında İş Geliştirme Fırsatları 30 Eylül 2015 2015 Deloitte Türkiye. Member of Deloitte Touche Tohmatsu Limited 1 Elektrik perakende pazarında sektör içi/dışı oyuncularla

Detaylı

Sınıf Öğretmenliği Anabilim Dalı Yüksek Lisans Ders İçerikleri

Sınıf Öğretmenliği Anabilim Dalı Yüksek Lisans Ders İçerikleri Sınıf Öğretmenliği Anabilim Dalı Yüksek Lisans Ders İçerikleri Okuma-Yazma Öğretimi Teori ve Uygulamaları ESN721 1 3 + 0 7 Okuma yazmaya hazıroluşluk, okuma yazma öğretiminde temel yaklaşımlar, diğer ülke

Detaylı

ÖRGÜT SAĞLIĞI OKULDA SAĞLIK, İKLİM VE. Sağlıklı örgüt için gerekenler: Yrd. Doç. Dr. Çetin Erdoğan. Örgüt Sağlığı. Örgüt Sağlığı.

ÖRGÜT SAĞLIĞI OKULDA SAĞLIK, İKLİM VE. Sağlıklı örgüt için gerekenler: Yrd. Doç. Dr. Çetin Erdoğan. Örgüt Sağlığı. Örgüt Sağlığı. ÖRGÜT SAĞLIĞI OKULDA SAĞLIK, İKLİM VE KÜLTÜR Yrd. Doç. Dr. Çetin Erdoğan Örgütün amaçlarına uygun olarak görevlerini yerine getirebilmesi, yaşamını sürdürmesi, karşılaştığı sorunları çözmesi ve gelişimini

Detaylı

%30 u İngilizcedir. MÜDEK 2/27

%30 u İngilizcedir. MÜDEK 2/27 MÜDEK Mühendislik Eğitim Programları Değerlendirme ve Akreditasyon Derneği dir. Müdek, farklı disiplinlerdeki mühendislik eğitim programları için akreditasyon, değerlendirme ve bilgilendirme çalışmaları

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans 1. Adı Soyadı: Ayşe Begüm Ötken ÖZGEÇMİŞ 2. Doğum Tarihi: 08.08.1977 3. Ünvanı: Yrd. Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Y. Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkiler Y. Human Resource

Detaylı

Yazılım ve Uygulama Danışmanı Firma Seçim Desteği

Yazılım ve Uygulama Danışmanı Firma Seçim Desteği Yazılım ve Uygulama Danışmanı Firma Seçim Desteği Kapsamlı bir yazılım seçim metodolojisi, kurumsal hedeflerin belirlenmesiyle başlayan çok yönlü bir değerlendirme sürecini kapsar. İş süreçlerine, ihtiyaçlarına

Detaylı

A) Her yıl. Quizler, Ödevler, Projeler, Derse katılım. B) 2. ve 3. sene. B) Staj değerlendirmesi & sunumu ve rapor. D) Çıkış anketi.

A) Her yıl. Quizler, Ödevler, Projeler, Derse katılım. B) 2. ve 3. sene. B) Staj değerlendirmesi & sunumu ve rapor. D) Çıkış anketi. YETERLİLİKLER FAALİYET/ STRATEJİ DEĞERLENDİRME YÖNTEMLERİ A) ECON 101, ECON 102, A)Sınavlar, Notlar, ECON 201, ECON 211, ECON 221, ECON 212,, Derse katılım bölümü seçmeli B) Staj Y1. İktisat bilimiyle

Detaylı

SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI. Sanat ve Tasarım Yüksek Lisans Programı (Tezli)

SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI. Sanat ve Tasarım Yüksek Lisans Programı (Tezli) SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI Sanat ve Tasarım Yüksek Lisans Programı (Tezli) Ülkemizde Sanat ve Tasarım alanında yetişmiş uzman kişiler sınırlıdır. Üniversitelerimizde Güzel Sanatlar

Detaylı

Kariyer ve Yetenek Yönetimi Ulusal Meslek Standardı

Kariyer ve Yetenek Yönetimi Ulusal Meslek Standardı Kariyer ve Yetenek Yönetimi Ulusal Meslek Standardı Süleyman ARIKBOĞA MYK Uzmanı İTÜ III. Ulusal Kariyer Çalıştayı 26 Şubat 2015, İstanbul Sunum Planı Mesleki Yeterlilik Kurumuna İlişkin Genel Bilgiler

Detaylı

Avrupalı liderler baskıcı, Türk liderler ise dostane

Avrupalı liderler baskıcı, Türk liderler ise dostane Avrupalı liderler baskıcı, Türk liderler ise dostane Dünyada yaşanan ekonomik kriz liderlik stillerinde de değişikliğe yol açtı. Hay Group'un liderlik stilleri üzerine yaptığı araştırmaya göre, özellikle

Detaylı

IODA-International Organization Development Association Uluslararası Organizasyonel Gelişim Platformu Türkiye

IODA-International Organization Development Association Uluslararası Organizasyonel Gelişim Platformu Türkiye IODA-International Organization Development Association Uluslararası Organizasyonel Gelişim Platformu Türkiye Tanışma Toplantısı 9 Ekim 2015 OUR FIELD OUR WORLD OUR IMPACT Akış IODA Nedir? Neden IODA Türkiye?

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYETİ GİRESUN ÜNİVERSİTESİ ŞEBİNKARAHİSAR MYO MESLEK YÜKSEKOKULU MUHASEBE VE VERGİ UYGULAMALARI BÖLÜMÜ BİLGİ FORMU

TÜRKİYE CUMHURİYETİ GİRESUN ÜNİVERSİTESİ ŞEBİNKARAHİSAR MYO MESLEK YÜKSEKOKULU MUHASEBE VE VERGİ UYGULAMALARI BÖLÜMÜ BİLGİ FORMU TÜRKİYE CUMHURİYETİ GİRESUN ÜNİVERSİTESİ ŞEBİNKARAHİSAR MYO MESLEK YÜKSEKOKULU MUHASEBE VE VERGİ UYGULAMALARI BÖLÜMÜ BİLGİ FORMU Bölüm Bölüm Başkanı Bölümün amacı Bölümün Hedefi Muhasebe ve Vergi Uygulamaları

Detaylı

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ DÖRDÜNCÜ SINIF ÖĞRENCİLERİNİN ÖĞRETMENLİK MESLEĞİNE KARŞI TUTUMLARI

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ DÖRDÜNCÜ SINIF ÖĞRENCİLERİNİN ÖĞRETMENLİK MESLEĞİNE KARŞI TUTUMLARI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ DÖRDÜNCÜ SINIF ÖĞRENCİLERİNİN ÖĞRETMENLİK MESLEĞİNE KARŞI TUTUMLARI Arş.Gör. Duygu GÜR ERDOĞAN Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi dgur@sakarya.edu.tr Arş.Gör. Demet

Detaylı

Eğitim Yönetimi ve Denetimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı (5 Zorunlu Ders+ 6 Seçmeli Ders)

Eğitim Yönetimi ve Denetimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı (5 Zorunlu Ders+ 6 Seçmeli Ders) Eğitim Yönetimi ve Denetimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı (5 Zorunlu Ders+ 6 Seçmeli Ders) Eğitim Yönetimi ve Denetimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı Dersin Kodu Dersin Adı T U/L Kredi ECTS EYD-504 Eğitim

Detaylı

T.C. MARMARA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

T.C. MARMARA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ T.C. MARMARA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ UYGULADIĞI EĞİTİM, ULUSAL TIP EĞİTİMİ AKREDİTASYON KURULU (UTEAK) TARAFINDAN AKREDİTE EDİLEN ÜLKEMİZDEKİ SAYILI TIP FAKÜLTELERİNDEN BİRİSİ http://tip.marmara.edu.tr

Detaylı

Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Lisans Programı

Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Lisans Programı Yeni Nesil Devlet Üniversitesi SİYASAL BİLGİLER FAKÜLTESİ Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Lisans Programı 2015-2016 Tanıtım Broşürü Bölüm Hakkında Genel Bilgiler Kamu Yönetimi, işlevsel anlamda kamu politikaları

Detaylı

Çokkültürlü bir Avustralya için Erişim ve Eşitlik. İdari Özet Türkçe

Çokkültürlü bir Avustralya için Erişim ve Eşitlik. İdari Özet Türkçe Çokkültürlü bir Avustralya için Erişim ve Eşitlik İdari Özet Türkçe Avustralya Hükümet hizmetlerinin Avustralya nın kültür ve dil bakımından çeşitlilikler gösteren nüfusuna duyarlılığı üzerine bir araştırma

Detaylı

ÖĞRETMENLER İÇİN YARATICI DRAMA

ÖĞRETMENLER İÇİN YARATICI DRAMA ÖĞRETMENLER İÇİN YARATICI DRAMA ETKİN ÖĞRENCİ REHBER ÖĞRETMEN AKADEMİK BAŞARI ARS TRAINING OLARAK AMACIMIZ; MİLLİ EĞİTİM MÜFREDATINA UYGUN OLARAK GELİŞTİRİLEN YARATICI DRAMA PROGRAMINI, UYGUN ÖĞRENME YAŞANTILARI

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Uygulamalı İşletme İstatistiği BBA 282 Bahar 3+0+0 3 5

DERS BİLGİLERİ. Uygulamalı İşletme İstatistiği BBA 282 Bahar 3+0+0 3 5 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U+L Saat Kredi AKTS Uygulamalı İşletme İstatistiği BBA 282 Bahar 3+0+0 3 5 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Zorunlu Dersin

Detaylı

Bir başka benzer model ise DAGMAR dır. Tüketicinin benzer aşamalardan geçtiğini varsayar.

Bir başka benzer model ise DAGMAR dır. Tüketicinin benzer aşamalardan geçtiğini varsayar. İletişim mesajlarına gösterilen tepkiler açısından; amaçlar değişik modellerle açıklanmaya çalışılmıştır. A.I.D.A modeli olarak da adlandırılan bu model dört aşamalıdır.[8] 1. 2. 3. 4. Dikkat İlgi Arzu

Detaylı

DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi

DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi Balanced Scorecard DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi Bu yöntemin ortaya çıkışı 1990 yılında Nolan Norton Enstitüsü sponsorluğunda gerçekleştirilen, bir yıl süren ve birçok şirketi kapsayan Measuring performance

Detaylı

İlköğretim (İlkokul ve Ortaokul) Programları. Yrd.Doç.Dr.Gülçin TAN ŞİŞMAN

İlköğretim (İlkokul ve Ortaokul) Programları. Yrd.Doç.Dr.Gülçin TAN ŞİŞMAN İlköğretim (İlkokul ve Ortaokul) Programları Yrd.Doç.Dr.Gülçin TAN ŞİŞMAN Yakın Geçmiş... 1990 Eğitimi Geliştirme Projesi Dünya Bankası nın desteği - ÖME 1997 8 Yıllık Kesintisiz Eğitim 2000 Temel Eğitime

Detaylı

TAIEX PROGRAMI BÖLGESEL EĞİTİM PROGRAMI (RTP)

TAIEX PROGRAMI BÖLGESEL EĞİTİM PROGRAMI (RTP) TAIEX PROGRAMI BÖLGESEL EĞİTİM PROGRAMI (RTP) 1. Bölgesel Eğitim Merkezi (RTP) Bilindiği üzere; Avrupa Komisyonu Genişleme Genel Müdürlüğü Kurumsal Yapılanma Birimi tarafından uygulanan Bölgesel Eğitim

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ HAYAT BOYU ÖĞRENME İÇİN KİLİT YETKİNLİKLER

AVRUPA BİRLİĞİ HAYAT BOYU ÖĞRENME İÇİN KİLİT YETKİNLİKLER AVRUPA BİRLİĞİ HAYAT BOYU ÖĞRENME İÇİN KİLİT YETKİNLİKLER Özgül ÜNLÜ HBÖ- HAREKETE GEÇME ZAMANI BU KONU NİÇİN ÇOK ACİLDİR? Bilgi tabanlı toplumlar ve ekonomiler bireylerin hızla yeni beceriler edinmelerini

Detaylı

UNESCO MİLLÎ KOMİSYONLAR TÜZÜĞÜ

UNESCO MİLLÎ KOMİSYONLAR TÜZÜĞÜ UNESCO MİLLÎ KOMİSYONLAR TÜZÜĞÜ Genel Konferansın 20. Oturumunda benimsenmiştir. (*) Giriş Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Kurumu nun amacının UNESCO Kuruluş Sözleşmesi tarafından belirlendiği

Detaylı

DERS PROFİLİ. Kuram+PÇ+Lab (saat/hafta) Dersin Adı Kodu Yarıyıl Dönem. Rekabetçi Pazarlama Stratejileri. MAN524T Bahar 2 3 3 7. Dersin Dili.

DERS PROFİLİ. Kuram+PÇ+Lab (saat/hafta) Dersin Adı Kodu Yarıyıl Dönem. Rekabetçi Pazarlama Stratejileri. MAN524T Bahar 2 3 3 7. Dersin Dili. DERS PROFİLİ Dersin Adı Kodu Yarıyıl Dönem Kuram+PÇ+Lab (saat/hafta) Kredi AKTS Rekabetçi Pazarlama Stratejileri MAN524T Bahar 2 3 3 7 Ön Koşul - Dersin Dili Ders Tipi Dersin Okutmanı Dersin Asistanı Dersin

Detaylı

Performans Denetimi Hesap verebilirlik ve karar alma süreçlerinde iç denetimin artan katma değeri. 19 Ekim 2015 XIX.Türkiye İç Denetim Kongresi

Performans Denetimi Hesap verebilirlik ve karar alma süreçlerinde iç denetimin artan katma değeri. 19 Ekim 2015 XIX.Türkiye İç Denetim Kongresi Performans Denetimi Hesap verebilirlik ve karar alma süreçlerinde iç denetimin artan katma değeri 19 Ekim 2015 XIX.Türkiye İç Denetim Kongresi Place image here with reference to guidelines Serhat Akmeşe

Detaylı

Plato Meslek Yüksekokulu, Kurumsal İşbirlikleri Koordinatörü, Eylül 2012-

Plato Meslek Yüksekokulu, Kurumsal İşbirlikleri Koordinatörü, Eylül 2012- AHU SAMAV UĞURSOY ahusamav@plato.edu.tr Doğum Tarihi ve Yeri : 27 Temmuz 1978, İstanbul Halen Çalıştığı Kurum Adı : Plato Meslek Unvanı : Kurumsal İşbirlikleri Yöneticisi, Halkla ilişkiler ve Tanıtım Program

Detaylı

BARTIN ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ORMAN MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI DERS TANITIM VE UYGULAMA BİLGİLERİ DERS BİLGİLERİ

BARTIN ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ORMAN MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI DERS TANITIM VE UYGULAMA BİLGİLERİ DERS BİLGİLERİ BARTIN ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ORMAN MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI DERS TANITIM VE UYGULAMA BİLGİLERİ DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Orman Biyokütlesi

Detaylı

Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları

Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları PA 101 Kamu Yönetimine Giriş (3,0,0,3,5) Kamu yönetimine ilişkin kavramsal altyapı, yönetim alanında geliştirilmiş teori ve uygulamaların analiz edilmesi, yönetim biliminin

Detaylı

3.ORTAK AKIL TOPLANTISI SONUÇ RAPORU

3.ORTAK AKIL TOPLANTISI SONUÇ RAPORU BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ 3.ORTAK AKIL TOPLANTISI SONUÇ RAPORU 14 HAZİRAN 2013 ÖNSÖZ Üniversitemiz Rektörlüğü olarak ilkini 14 Mayıs 2011 de Kongre ve Kültür Merkezinde, ikincisini 22 Mayıs 2012 de Burhaniye

Detaylı

Yöneticiye Rapor Osman Şahin

Yöneticiye Rapor Osman Şahin Yöneticiye Rapor Osman Şahin Focus Styles 22-May-203'de Hazırlanmıştır Sayfa 2 2005-2009 Saville Consulting. Tüm hakları saklıdır. Bu Rapor Hakkında Bu Rapor, bir kişinin önemli çalışma alanlarındaki motivasyonlarını,

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U+L Saat Kredi AKTS. Etik ve Sosyal Sorumluluk BBA 208 Bahar 3, 0, 0 3 5. Ön Koşul Dersleri - İngilizce

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U+L Saat Kredi AKTS. Etik ve Sosyal Sorumluluk BBA 208 Bahar 3, 0, 0 3 5. Ön Koşul Dersleri - İngilizce DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U+L Saat Kredi AKTS Etik ve Sosyal Sorumluluk BBA 208 Bahar 3, 0, 0 3 5 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ BİYOSİSTEM MÜHENDİSLİĞİ PROGRAMI SON SINIF ÖĞRENCİ ANKET FORMU. Aralık,2013

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ BİYOSİSTEM MÜHENDİSLİĞİ PROGRAMI SON SINIF ÖĞRENCİ ANKET FORMU. Aralık,2013 ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ BİYOSİSTEM MÜHENDİSLİĞİ PROGRAMI SON SINIF ÖĞRENCİ ANKET FORMU Sevgili U.Ü.Ziraat Fakültesi Biyosistem Mühendisliği Programı Öğrencileri, Aralık,2013 Uludağ Üniversitesi

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS EKONOMİYE GİRİŞ I ECON 111 1 3 + 0 3 7. Yrd. Doç. Dr. Alper ALTINANAHTAR

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS EKONOMİYE GİRİŞ I ECON 111 1 3 + 0 3 7. Yrd. Doç. Dr. Alper ALTINANAHTAR DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS EKONOMİYE GİRİŞ I ECON 111 1 3 + 0 3 7 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili İngilizce Dersin Seviyesi Lisans Dersin Türü Dersin Koordinatörü Dersi Verenler

Detaylı

AJANDA HAKKIMIZDA EĞİTİMLERİMİZ. Biz Kimiz? Vizyonumuz Misyonumuz Değerlerimiz. Eğitim Bölümlerimiz Eğitim İçeriklerimiz

AJANDA HAKKIMIZDA EĞİTİMLERİMİZ. Biz Kimiz? Vizyonumuz Misyonumuz Değerlerimiz. Eğitim Bölümlerimiz Eğitim İçeriklerimiz AJANDA HAKKIMIZDA Biz Kimiz? Vizyonumuz Misyonumuz Değerlerimiz EĞİTİMLERİMİZ Eğitim Bölümlerimiz Eğitim İçeriklerimiz BİZ KİMİZ? Eğitim Sektöründe 11 yıllık tecrübe ve bilgi birikimine sahip olarak yola

Detaylı

Karakter Eğitiminin On Bir Temel Prensibi 2. Karakter Eğitiminin On Bir Temel Prensibi 1 DEĞERLER/KARAKTER EĞİTİMİ. Prof. Dr. Halil EKŞİ 17.3.

Karakter Eğitiminin On Bir Temel Prensibi 2. Karakter Eğitiminin On Bir Temel Prensibi 1 DEĞERLER/KARAKTER EĞİTİMİ. Prof. Dr. Halil EKŞİ 17.3. Temel insanî değerlerin kazandırılması toplumun okuldan beklentileri arasındadır. DEĞERLER/KARAKTER EĞİTİMİ Temel değerlerin kazandırılması hem eğitim felsefesi hem de okulların misyonu temeline dayanmaktadır.

Detaylı

HALKLA İLİŞKİLER I-II

HALKLA İLİŞKİLER I-II Editörler Yrd.Doç.Dr. Gonca Yıldırım & Seçil Utma HALKLA İLİŞKİLER I-II Yazarlar Yrd.Doç.Dr.Gonca Yıldırım Yrd.Doç.Dr.İlker Özdemir Hasan Çiftçi Hatice Aydoğmuş Özcan Kahraman Koktürk Melis Yalçın Seçil

Detaylı

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ Psikolojik Danışma ve Rehberlik RPD 201 Not II Uz. Gizem ÖNERİ UZUN Eğitimde Rehberlik *Rehberlik, bireyin en verimli bir şekilde gelişmesini ve doyum verici

Detaylı

MÜHENDİSLİK PROGRAMLARI ÖĞRENİM ÇIKTILARI

MÜHENDİSLİK PROGRAMLARI ÖĞRENİM ÇIKTILARI MÜHENDİSLİK PROGRAMLARI ÖĞRENİM ÇIKTILARI MÜHENDİSLİK İÇİN ULUSAL YETERLİLİKLER ÇALIŞMA GRUBU Prof. Dr. Ahmet ARAN Prof. Dr. Rıdvan BERBER Mustafa ÇOBANOĞLU Prof. Dr. Ali Rıza KAYLAN Prof. Dr. Bülent ÖZGÜLER

Detaylı

ÜNİVERSİTE SANAYİ İŞBİRLİĞİNİN GELİŞTİRİLMESİ ve İYİ UYGULAMA ÖRNEKLERİ SEMİNERİ

ÜNİVERSİTE SANAYİ İŞBİRLİĞİNİN GELİŞTİRİLMESİ ve İYİ UYGULAMA ÖRNEKLERİ SEMİNERİ MESLEKİ ve TEKNİK EĞİTİMDE ÜNİVERSİTE SANAYİ İŞBİRLİĞİNİN GELİŞTİRİLMESİ ve İYİ UYGULAMA ÖRNEKLERİ SEMİNERİ 19 /04/ 2010 Azize Gökmen Genç Nüfus Yapısına Sahip Türkiye Bugün; GENÇ İŞSİZLER Sorununu Tartışmaktadır.

Detaylı

AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜDERS TANITIM FORMU

AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜDERS TANITIM FORMU AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜDERS TANITIM FORMU EK-4 Dersin Kodu ve Adı: Örgütsel Psikoloji ve Endüstriyel İlişkiler Bölüm / Anabilim Dalı : İşletme Tezsiz YL 3 Yarıyıl Teorik Uygulama

Detaylı

SEKİZİNCİ YÖNERGE ÇERÇEVESİNDE AVRUPA BİRLİĞİNDE BAĞIMSIZ DENETİM

SEKİZİNCİ YÖNERGE ÇERÇEVESİNDE AVRUPA BİRLİĞİNDE BAĞIMSIZ DENETİM SEKİZİNCİ YÖNERGE ÇERÇEVESİNDE AVRUPA BİRLİĞİNDE BAĞIMSIZ DENETİM GİRİŞ Ali ÇALIŞKAN Avrupa Birliği, 1932 yılında BENELÜKS ve 1952 yılında Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğunun kurulmasının ardından Avrupa

Detaylı

(EK-C) TİCARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ BANKACILIK ve FİNANS PROGRAMI. Genel Bilgi

(EK-C) TİCARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ BANKACILIK ve FİNANS PROGRAMI. Genel Bilgi (EK-C) TİCARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ BANKACILIK ve FİNANS PROGRAMI Genel Bilgi Bankacılık ve Finans Bölümü 4 yıllık lisans eğitimi vermektedir. Dersler ve ders içerikleri, öğrencilerin yeterli mesleki altyapıyı

Detaylı

Program Çıktıları. Yeditepe Üniversitesi Tıp Fakültesi

Program Çıktıları. Yeditepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Program Çıktıları Yeditepe Üniversitesi Tıp Fakültesi 2015 Program Çıktılarının telif hakları Yeditepe Üniversitesi Tıp Fakültesi ne aittir. 2015 Yeditepe Üniversitesi Tıp Fakültesi. Yeditepe Üniversitesi

Detaylı

Lojistiğe Giriş (LOJ 101) Ders Detayları

Lojistiğe Giriş (LOJ 101) Ders Detayları Lojistiğe Giriş (LOJ 101) Ders Detayları Ders Adı Ders Kod u Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS Lojistiğe Giriş LOJ 101 Güz 3 0 0 3 3,5 Ön Koşul Ders(ler)i Dersin Dili Dersin

Detaylı

ÇALIŞAN ETİK KURALLARI

ÇALIŞAN ETİK KURALLARI DÖKSAN BASINÇLI DÖKÜM VE MAK. SAN. TİC. LTD. ŞTİ ÇALIŞAN ETİK KURALLARI NOT: Bu el kitabı Döksan Basınçlı Döküm çalışanlarının bilmesi gereken önemli politikaları, standartları ve kuralları içermektedir.

Detaylı

DERS TANITIM BİLGİLERİ. Laboratuar (saat/hafta) Uygulama (saat/hafta) Teori (saat/hafta) Yerel Kredi ECTS. Medyada Yapım II MCS 212.

DERS TANITIM BİLGİLERİ. Laboratuar (saat/hafta) Uygulama (saat/hafta) Teori (saat/hafta) Yerel Kredi ECTS. Medyada Yapım II MCS 212. DERS TANITIM BİLGİLERİ Dersin Adı Medyada Yapım II Kodu Yarıyıl MCS 212 Teori Uygulama Laboratuar Yerel Kredi ECTS Bahar 1 0 2 2 5 Ön Koşullar : Dersin Dili Dersin Türü Dersin Seviyesi Dersin Veriliş Şekli

Detaylı

Farklı Kütüphane Türlerine Yönelik Pazarlama Stratejileri

Farklı Kütüphane Türlerine Yönelik Pazarlama Stratejileri Farklı Kütüphane Türlerine Yönelik Pazarlama Stratejileri Kütüphaneler kullanıcılarının gereksinimlerini anlamak ve bu gereksinimleri karşılamada etkin bir rol üstlenebilmek amacıyla pazarlama stratejilerinden

Detaylı

Bezmiâlem Vakıf Üniversitesi SBF Fakültesi Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bölümü Program Yeterlilikleri TYYÇ Yaşam Bilimleri

Bezmiâlem Vakıf Üniversitesi SBF Fakültesi Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bölümü Program Yeterlilikleri TYYÇ Yaşam Bilimleri Bezmiâlem Vakıf Üniversitesi SBF Fakültesi Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bölümü Program Yeterlilikleri TYYÇ Yaşam Bilimleri Temel Alanı Yeterlilikleri 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 BİLGİ (Kurumsal

Detaylı

DERS PROFİLİ. Kuram+PÇ+Lab (saat/hafta) Dersin Adı Kodu Yarıyıl Dönem. Bahar 2 3+0+0 3 7. Endüstriyel ve Servis Pazarlaması MAN 528T.

DERS PROFİLİ. Kuram+PÇ+Lab (saat/hafta) Dersin Adı Kodu Yarıyıl Dönem. Bahar 2 3+0+0 3 7. Endüstriyel ve Servis Pazarlaması MAN 528T. DERS PROFİLİ Dersin Adı Kodu Yarıyıl Dönem Kuram+PÇ+Lab (saat/hafta) Kredi AKTS Endüstriyel ve Servis Pazarlaması MAN 528T Bahar 2 3+0+0 3 7 Ön Koşul - Dersin Dili Ders Tipi Dersin Okutmanı Dersin Asistanı

Detaylı

Doç. Dr. Osman ÜRPER (Bahar) Doç. Dr. Osman ÜRPER (Güz)

Doç. Dr. Osman ÜRPER (Bahar) Doç. Dr. Osman ÜRPER (Güz) MALTEPE ÜNİVERSİTESİ İLETİŞİM FAKÜLTESİ GÖRSEL İLETİŞİM TASARIMI LİSANS PROGRAMI 2011-2012 Öğretim Yılı Dersin adı: Bitirme Projesi I Dersin Kodu: GİT 405 AKTS Kredisi: 10 4.yıl - 7.yarıyıl Lisans Zorunlu

Detaylı

Öğretim planındaki AKTS Sözlü İletişim Becerileri 222032000001113 2 0 0 2 5. Ders Kodu Teorik Uygulama Lab.

Öğretim planındaki AKTS Sözlü İletişim Becerileri 222032000001113 2 0 0 2 5. Ders Kodu Teorik Uygulama Lab. BEYKENT ÜNİVERSİTESİ - DERS İZLENCESİ Ders Kodu Teorik Uygulama Lab. Ulusal Kredi Öğretim planındaki AKTS Sözlü İletişim Becerileri 222032000001113 2 0 0 2 5 Ön Koşullar : Yok Önerilen Dersler : Yok Dersin

Detaylı

BEYKENT ÜNİVERSİTESİ - DERS İZLENCESİ - Sürüm 2. Öğretim planındaki AKTS Yeni Medya Teknolojileri 213000000001235 3 0 0 3 6

BEYKENT ÜNİVERSİTESİ - DERS İZLENCESİ - Sürüm 2. Öğretim planındaki AKTS Yeni Medya Teknolojileri 213000000001235 3 0 0 3 6 BEYKENT ÜNİVERSİTESİ - DERS İZLENCESİ - Sürüm 2 Ders Kodu Teorik Uygulama Lab. Ulusal Kredi Öğretim planındaki AKTS Yeni Medya Teknolojileri 213000000001235 3 0 0 3 6 Ön Koşullar : c) Yok: Bu dersin ön

Detaylı

Kamu Sermayeli İşletmelerde (KİT) Yönetim Kurulu Uygulamaları

Kamu Sermayeli İşletmelerde (KİT) Yönetim Kurulu Uygulamaları Kamu Sermayeli İşletmelerde (KİT) Yönetim Kurulu Uygulamaları Kamu Sermayeli İşletmelerde Kurumsal Yönetim Uygulamaları Konulu Konferans, Ankara, 10 Haziran 2014 Hans Christiansen, Kıdemli Ekonomist Kurumsal

Detaylı

İnsanlar, tarihin her döneminde olduğu gibi bundan sonra da varlıklarını sürdürmek, haberleşmek, paylaşmak, etkilemek, yönlendirmek, mutlu olmak gibi

İnsanlar, tarihin her döneminde olduğu gibi bundan sonra da varlıklarını sürdürmek, haberleşmek, paylaşmak, etkilemek, yönlendirmek, mutlu olmak gibi İLETİŞİMLETİŞİİŞİM İnsanlar, tarihin her döneminde olduğu gibi bundan sonra da varlıklarını sürdürmek, haberleşmek, paylaşmak, etkilemek, yönlendirmek, mutlu olmak gibi amaçlarla iletişim kurmaya devam

Detaylı

2014-2015 KAIZEN AKADEMİ EĞİTİM KATALOĞU

2014-2015 KAIZEN AKADEMİ EĞİTİM KATALOĞU 2014-2015 KAIZEN AKADEMİ EĞİTİM KATALOĞU KAIZEN EĞİTİM KATALOĞU İÇİNDEKİLER TABLOSU KALİTE YÖNETİM EĞİTİMLERİ... 2 A. Kalite Yönetim Sistemi Programı... 2 A1. ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemleri Bilgilendirme

Detaylı

BU YIL ULUSLARARASI KOOPERATİFLER YILI!

BU YIL ULUSLARARASI KOOPERATİFLER YILI! BU YIL ULUSLARARASI KOOPERATİFLER YILI! Birleşmiş Milletler Genel Kurulu; kooperatiflerin sosyo-ekonomik kalkınmaya, özellikle yoksulluğun azaltılmasına, istihdam yaratılmasına ve sosyal bütünleşmeye olan

Detaylı

DERS PROFİLİ. İş Etiği MAN 401 7 Güz 3+0+0 3 6

DERS PROFİLİ. İş Etiği MAN 401 7 Güz 3+0+0 3 6 DERS PROFİLİ Dersin Adı Kodu Yarıyıl Dönem Kuram+PÇ+Lab (saat/hafta) Kredi AKTS İş Etiği MAN 401 7 Güz 3+0+0 3 6 Ön Koşul Yok Dersin Dili İngilizce Ders Tipi Dersin Okutmanı Dr. Dilek Aydemir Dersin Asistanı

Detaylı

MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ (PZL208U)

MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ (PZL208U) DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ (PZL208U)

Detaylı

30.12.2010 HALKLA İLİŞKİLER YÖNETİMİNDE ARAŞTIRMA. SBR 215 Halkla İlişkiler ve İletişim

30.12.2010 HALKLA İLİŞKİLER YÖNETİMİNDE ARAŞTIRMA. SBR 215 Halkla İlişkiler ve İletişim SBR 215 Halkla İlişkiler ve İletişim HALKLA İLİŞKİLER YÖNETİMİNDE ARAŞTIRMA Kamu kurumunun halkla ilişkiler uygulamasındaki aşamalar ile özel sektördeki aşamalar farklı ve değişik amaçlıdır. Özel kesimde

Detaylı

SGSCC WP 2: Türkçe Ulusal Raporu. 1.Projenin tanıtımı

SGSCC WP 2: Türkçe Ulusal Raporu. 1.Projenin tanıtımı SGSCC WP 2: Türkçe Ulusal Raporu 1.Projenin tanıtımı SGSCC projesi Avrupa Birliği Hayat Boyu Öğrenme Projesi olup, 7 farklı Avrupa Birliği Ülkesinin katılımı ile yürütülmektedir. Bu ülkeler Belçika, Bulgaristan,

Detaylı

Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi S.B.E. İktisat anabilim Dalı İktisat Programı 7. Düzey (Yüksek Lisans Eğitimi) Yeterlilikleri

Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi S.B.E. İktisat anabilim Dalı İktisat Programı 7. Düzey (Yüksek Lisans Eğitimi) Yeterlilikleri AÇIKLAMALAR: İktisat Ana Bilim Dalı İktisat yüksek lisans programı için belirlenen program yeterlilikleri 20 tane olup tablo 1 de verilmiştir. İktisat Ana Bilim Dalı İktisat yüksek lisans programı için

Detaylı

KOÇLUK NEDİR? İNCİ TOKATLIOĞLU Profesyonel Koç-Uzman Eğitimci

KOÇLUK NEDİR? İNCİ TOKATLIOĞLU Profesyonel Koç-Uzman Eğitimci KOÇLUK NEDİR? İNCİ TOKATLIOĞLU Profesyonel Koç-Uzman Eğitimci Neden Koçluk? İnsanların günlük koşuşturma içinde hayatlarının bazı yönlerinde dengenin kaçtığını fark edemez. (iş, aile, dostlar ve kendimiz

Detaylı

2. Gün: Finlandiya Maliye Bakanlığı ve Birimleri

2. Gün: Finlandiya Maliye Bakanlığı ve Birimleri 2. Gün: Finlandiya Maliye Bakanlığı ve Birimleri Virpi Einola-Pekkinen 11.1.2011 1 2 Maliye Bakanlığının Yönetim Birimleri Limited Şirketler Kurumlar Ticari işletmeler ve fonlar HANSEL LTD SATIN ALMA KURUMU

Detaylı