1) Karbon bağlarının kırılmaması ile gerçekleşen oksijenlenme, örneğin, parafinlerin oksijenlenerek alkol ve aldehidlere dönüşmesi: 0,5 O 2

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "1) Karbon bağlarının kırılmaması ile gerçekleşen oksijenlenme, örneğin, parafinlerin oksijenlenerek alkol ve aldehidlere dönüşmesi: 0,5 O 2"

Transkript

1 KSİJENLENME İŞLEMLERİ rganik ve petrokimya sanayisinde oksijenlenme işlemleri çok önemlidir. Alkoller, aldehitler, ketonlar, organik asitler ve bunların alhidritleri, α oksitler gibi önemli ürünler oksijenlenme işlemlerin sonucu elde edilmektedir. rganik kimyada oksijenlenme iki şekilde gerçekleştirilir: Tam oksijenlenme ve tam olmayan oksijenlenme. Tam oksijenlenmeye yakılma dahildir. Tam olmayan oksijenlenmenin aşağıdaki türleri mevcuttur: 1) Karbon bağlarının kırılmaması ile gerçekleşen oksijenlenme, örneğin, parafinlerin oksijenlenerek alkol ve aldehidlere dönüşmesi: -CH 2 -CH 2-0, CH 2 -CH(H)- -CH 2 -C- + H 2 2) Destruktiv oksijenlenme karbon-karbon bağlarının kırılması ile gerçekleşen oksijenleşmedir, örneğin: -CH 2 -CH 2-2,5 S 2 2 CH + H 2 3) ksijenleşme kondensasiye (sıklaşma) reaksiyonları: 2 RSH R-S-S-R 2 RH RR + H 2 ksijenlenme işlemleri için kullanılan oksijenlendirici bileşikler (agentlar) şunlardır: Moleküler oksijen, nitrik asit, peroksitler, perasitler. rganik bileşiklerin, moleküler oksijenle oksijenlenme işlemleri iki gruba ayrılır: 1)Yüksek sıcaklak, başlatıcı veya homojen katalizör etkisiyle gerçekleşen homojen oksijenlenme. 2)Katı katalizörler etkisiyle gerçekleştirilen heterokatalitik oksijenlenme.

2 Bu işlemler sıvı veya gaz fazında gerçekleştirilir. Homojen oksijenlenme reaksiyonun mekanizması, radikal-zincirvari bir mekanizmadır. Reaksiyonlar üç aşamadan oluşmaktadır: a) aktiv merkezin oluşması, b) zincirin uzaması, c) zincirin kırılması. Hidrokarbonların ilk oksijenlenme ürünleri alkollerdir. Sonraki aşamalarda aldehid, keton, organik asit, esterler gibi ürünler elde edilir. Parafinlerin oksijenlenme şemaları aşağıdaki gibidir: Parafin Hidroperoksit Alkol Ester Keton Asit Heterokatilitik oksijenlenme işlemleri katı katalizörler kullanılarak gerçekleştirilir. Bu katalizörler üç gruba ayrılır: 1) Metaller (Pt, Pd, Au, Ag, Cu), 2) Yarıiletkenler (V25, Cu, Cu2, W3, Mo3, Mn2, Cr23) 3) Tuzlar (Bi, Sn, Zn gibi metallerin vanadat ve volframatları). Bu katalizörlerin bir özellikleri de selektiv olmalarıdır. Pt, Pd, Au, ferrit ve kromitler tam oksijenlenme, diğerleri ise tam olmayan oksijenlenme işlemlerinde kullanılmaktadır. Moleküler ksijenle ksijenlenme İşlemlerinin Teknolojisi ksijenlenme işlemleri teknoloji acısından 2 türe ayrılır: Sıvı faz ve gaz-fazda oksijenlenme. Sıvı fazda oksijenlenme 10 o C den, +180 o C ye, gaz fazda oksijenlenme ise 180 o C den 500 o C ye kadar olan yüksek sıcaklıklarda gerçekleştirilir. Sıvı ve gaz fazda oksijenlenme reaktörleri farklıdır. Sıvı fazda oksijenlenme reaktörleri sürekli ve periyodik olur. (Şekil.6.1) İşlemlerde ısı açığa çıktığından reaktörlerin soğutulması (içerden ve dışardan) gerekir. Soğutulma, reaktör dışında bulunan soğutucuda (a) veya herhangi bir sıvı hammeddenin buharlaşması işlemine göre (b) gerçekleştirilir.

3 Gaz fazda oksijenlenme işlemlerinde sıcaklık yüksek olduğu için bir çok yan ürünler de elde edilir. Bunları önlemek için aşağıdaki yöntemler uygulanır. 1) ksijenlenme yetersiz hava ortamında gerçekleştirilir, 2) ksijenlenme atık hava ortamında gerçekleştirilir, yalnız tepkime süresi çok kısa tutulur (0,01 2 saniye). Gaz fazda oksijenlenme işlemlerinde elde edilen ısının aktarılması önemlidir. Bu amaçla borulu reaktörler kullanılır (Şekil.6.1.c). Borulara katalizör doldurulur, borular dıştan soğutucu sıvılarla soğutulur. Sıcaklığın ayarlanması elde edilen yan ürünlerin oranını düşürür. Son dönemlerde dahili soğutma reaktörleri de (Şekil.6.1.d) yaygın olarak kullanılmaktadır. Reaktör içerisinden geçen boru içerisinde bulunan soğutulmuş sıvı, sıcaklığı ayarlar. Parafin ve Naftenlerin ksijenlenmesi Doymuş hidrokarbonların oksijenlenmesi sonucu alkol, aldehid, keton, karbon asitleri gibi önemli organik bileşikler elde edilir. Alkanlar (metan hidrokarbonları) yalnızca moleküler oksijenle oksijenlenir. Amaca bağılı olarak oksijenlenme işlemleri sıvı veya gaz fazda, katalizör veya başlatıcı kullanılmasıyla gerçekleştirilir. Düşük parafinlerin gaz fazda oksijenlenmesi yöntemi ile formaldehid, metanol ve asetaldehid elde edilmektedir. Metanın oksijenlenmesi aşağıdaki şemada verilmiştir. 0,5 2 H 2 0,5 2 0,5 2 HCH C 2 + H 2 CH H 2 HCH C + H2 Parafinlerin gaz fazda oksijenlenmesi işlemleri o C sıcaklıkta gerçekleştirilir. Sıvı faz oksijenlenmesi yöntemiyle yüksek alkoller ve yüksek karbon asitler elde edilir. Örneğin,

4 C 15 H 32 0,5 2 C 15 H 31 H Yüksek alkoller sonradan alkilsülfanata (detarjan) dönüştürülür. Yüksek karbon asitlerin üretilmesinde de katı parafinlerin oksijenlenmesi yöntemi uygulanır. Sentetik karbon asitlerinin elde edilmesi için o C sıcaklıkta kaynayan ve C25 C35 hidrokorbonları içeren petrol parafinleri hammadde olarak yaygın kullanılmaktadır. Katalizör olarak Mn (mangan) tuzları kullanılırsa işlem o C sıcaklıkta gerçekleştirilir. Parafinlerin oksijenlenmesi yöntemi ile karbon asitlerinin üretilmesinin teknolojik şeması Şekil.6.2 de verilmiştir. Buna göre, parafin ve katalizör (1) karıştırıcısında harmanlanarak pompa yardımı ile (2) oksijenlenme reaktörüne aktarılır. Reaktöre devamlı olarak hava verilir. Reaktör buharla ısıtılır. Ürünler (3) soğutucusunda soğutulurak, (4) gaz ayrıcısında havadan ayrılır. Gazların içerisinde organik katkılar olduğundan (5) sobasında yakıldıktan sonra atmosfere bırakılır. Reaktörde bulunan sıvı ürünler o C sıcaklığa kadar soğutulur ve (6) atık ayırıcıya aktarılır. Atık ayrıldıktan sonra ürünler (7) yıkayıcı kolonunda yıkanır ve sabunlaşmak için (8), (9) sabunlaştırıcılarından geçirilir. % 25 Na2C3 çözeltisi içeren kolonlarda 95 o C sıcaklıkta karbon asitleri, nitratlaştırılır. 2 RCH + Na 2 C 3 2 RCNa + H 2 + C 2 (9) sabunlaştırıcısı içerisinde bulunan %... NaH çözeltisi etkisiyle esterler hidroliz olur. RCR' + NaH RCNa + R'H (10) Separatöründe sabunlaşmamış ürünlerin bir kısmı ayrılır ve (11) deposuna toplanır. Sabunlaşma işleminin sona ermesi için ürünlerin geri kalan kısmı (13) ısı değiştiricisinde 180 o C sıcaklığa kadar ısıtılır. (14) otoklavında (P=20-22 bar) sabunlaşmayan ürünler ayrılarak yeniden işleme sokulmak üzere (11) deposuna toplanır. (14) otoklavından ayrılan sabun kitlesi, (15) borulu ısıtıcısında yeniden ısıtılır ve (16) separatörüne aktarılarak su buharı ve sabunlaşmayan kitleden ayrılır. (17) seperatöründe su ve organik kitle ayrılır ve (18) deposuna toplanır. (16) seperatöründen ayrılan sabun (20) karıştırıcısında su ile karıştırılır ve (21) karıştırıcısına aktarılarak burada H2S4 ile parçalanır.

5 2 RCNa + H 2 S 4 2 RCH + Na 2 S 4 Elde edilen emülsiyon (22) tabakalaştırıcısında Na2S4 çözeltisinden ayrılır ve (23) deposunda toplanır. Sonraki işlem rafinelenmedir. Naftenlerin oksijenlenmesi Naftenlerin oksijenlenme işlemleri parafinlere benzer. Gaz fazda oksijenlenme sonucunda oksijen içeren bileşikler yanında karbon dioksit ve su elde edilir. Sıvı fazdaki işlemler sonucu ise katalizör çeşidine ve oksijenlenme oranına bağlı olarak, alkol, keton, asit gibi ürünler elde edilir. Bu yöntemle aşağıdaki ürünler elde edilmektedir. Tsiklohekzan (Tkay =152 o C) Kapron ve diğer bileşikler üretilmesinde aracı ürün olarak ve çözücü olarak kullanılır. Tsiklohekzanın elde edilmesi için hammadde olarak fenol veya anilin kullanılır. H H 3 H 2 - H 2 NH 2 NH 2 NH 3 H 2 - H 2 + H 2 - NH 3 Tüm bu işlemler kaprolaktam ve adipik asit elde edilmesi amacı ile gerçekleştirilir. Adipik asit çok yaygın olarak petrolden üretilmektedir.

6 + H 2 H Petrol H 2 2 H 2 H HC-(CH 2 ) 4 -CH HN 3 Tsiklohekzanın iki aşamalı oksijenlenmesi yöntemi ile adipik asite dönüşmesi işlemlerinin teknoloji şeması Şekil.6.1 de verilmiştir. ksijenlenmenin birinci aşaması, havadaki oksijenin etkisiyle o C sıcaklıkta ve bar basınçta sıvı fazda gerçekleştirilir. ksijenlenmenin daha ileriye gitmesini önlemek amacı ile karışım ardarda olarak birkaç reaktörden (1) geçirilir. Her bir reaktörde dönüşüm % civarında gerçekleşir. Tsiklohekzan ve yeni hazırlanmış katalizör (kobalt, naftenat), 1. reaktörün alt katına aktarılır. Ayrıca her reaktöre hava aktarılır. Sıvı ürünler bir reaktörden diğerine aktarılarak dönüşümün artması sağlanır. Sonuncu reaktörden ayrılan ürünler (2) soğutucu kondansatöründen geçirilerek, (3) gaz ayrıcısına aktarılır ve burada gazlardan ayrılır. Tsiklohekzan (4) seperatöründe sudan ayrılarak yeniden reaksiyona dahil edilir. (6) rafinesinde Tsiklohekzan oksijenlenme ürünlerinden ayrılır. ksijenlenme ürünleri (10) deposunda toplanır. Tsiklohekzan ise (7) kolonunda yıkanarak (8) deposunda toplanır ve buradan (9) pompası ile yeniden reaksiyona dahil edilir. İşlemin II. aşaması HN3 etkisi ile bakır-vanadat katalizörleri ortamında 2-10 bar basınçta 70 o C ve 100 o C sıcaklıkta tutulan iki borulu reaktörlerde gerçekleştirilir.

7 Birinci aşama sonucunda elde edilen oksijenlenme ürünü devamlı olarak (11) reaktörüne aktarılır ve buradan elde edilen ürünler (12) gaz ayrıcısında gazdan ayrılarak, (15) reaktörüne aktarılır. Sonuncu reaktörden ayrılan ürünler (16) ayrıcısından azot oksitlerinden ayrılır. Daha sonra (17) ve (18) kolonlarında HN3 den ayrılarak, (19) rafinesinde rafinelenir ve kristallendirilir. Reaksiyonda hammadde dönüşümü % civarında olur. lefinlerin oksijenlenmesi lefinlerin oksijenlenmesi sonucu reaksiyon koşullarına bağlı olarak çeşitli ürünler elde edilmektedir. Örneğin, etilenin oksijenlenmesi ile aşağıdaki ürünler elde edilmektedir. HC-CH 2 HCH 2 2 HCH CH 2 =CH 2 2 -CH + 2 -CH H 2 C CH 2 C 2 + C + H 2 2 C 2 + C + H 2 lefinlerin oksijenlenmesi işlemlerinde gümüş katalizörler kullanılmaktadır. Şekil.6.2 de etilenin oksijenlenmesi yöntemi ile etilen oksidinin (epoksit) elde edilmesi işlemlerinin teknoloji şeması verilmiştir. Bu amaçla borulu reaktörler kullanılır. Atmosfer havası (3) süzgeci, (2) yıkayıcısı ve (1) adsorbesinde temizlenerek, (13) kompresöründe 7-10 bar basınca sıkıştırılarak, (8) ısı değiştiricisinden geçirilir ve (7) karıştırıcısında temizlenmiş etilenle harmanlanır. Gaz karışımı (9) reaktörüne aktarılır. (9) reaktöründen ayrılan ürünler, (8) ısı değiştiricisinden geçirilir ve (10) soğutucusunda soğutulur. (11) adsorberinden geçirilen ürünlerden etilen oksidi ayrılır ve (15) deposunda toplanır. Reaksiyona dahil olmayan gazların bir kısımı yeniden reaktöre geri verilir. Diğer kısmı ise (4) ısı değiştiricisinden geçirilerek (5) reaktörüne aktarılır. (5) reaktöründen ayrılan ürünlerden biri olan etilen oksidi (12) pompasından ayrılarak, (15) deposunda toplanır. Etilenin diğer koşullarda oksijenlenmesi sonucu asetaldehid elde edilir. Bu işlemlerde katalizör olarak palladyum klorür kullanılır. Etilenden tek aşamalı işlemler sonucu asetaldehidin elde edilmesine ait teknoloji şeması Şekil.6.3 te

8 verilmiştir. ksijen ve etilen, içerisinde katalizör bulunan (1) reaktörüne aktarılır. Elde edilen ve gaz halinde bulunan ürünler, (2) soğutucusunda soğutulur ve (3) separatöründe gazlardan ayrılarak, (6) absorberine aktarılır. Absorberde ayrılan asetaldehid çözeltisi, (8) deposunda toplanır. (9) buhar-absorsiyon kolonundan geçirilen asetaldehid, (10) rafine kolonunda temizlenir ve (12) deposunda toplanır. Katalizör (5) rejeneratöründe devamlı olarak havanın oksijeni ve HCl kullanılarak rejenere olur ve yeniden reaktöre aktarılır. Aromatik Bileşiklerin ksijenlenmesi Sanayide aromatik bileşiklerin oksijenlenmesi işlemleri aşağıdaki amaçla gerçekleştirilmektedir: 1) Fenol, ketonlar, stiren ve türevleri elde edilmesi amacıyla alkil benzenlerin (ikili) ve etil benzenin oksijenlenmesi, 2 C 6 H 5 -CH( ) 2 C 6 H 5 C H C 6 H 5 H + -C- - H C 6 H 5 C H 2 H 2 C C 2) Karbonil bileşikleri, özellikle aromatik asitler, elde edilmesi amacıyla yan grupların oksijenlenmesi, 2 0,5 2 C 6 H 5 - C 6 H 5 -CH C 6 H 5 -CH - H 2 3) Malein ve anhidridinin elde edilmesi amacıyla aromatik çekirdeğin parçalanması ile oksijenlenme, HC + 4,5 2 HC C C + 2 C H 2 Alkilbenzenlerin oksijenlenmesi için iki teknolojik yöntem kullanılmaktadır. Sıvı fazda ve su-baz emülsiyonu (sıvı) fazında gerçekleştirilen işlemlerde, dahili soğutma reaktörleri kullanılır (Şekil.6.1.b). ksijenlenme o C sıcaklıkta ve 3-4 bar basınç altında sodyum karbonat katalizörü etkisi ile gerçekleştirilir.

9 Diğer bir yöntem de katalizör olarak Na 2 C 3 ün, alkil sülfat emülsiyonundaki çözeltisi kullanılmaktadır. Bu yöntemde suyun buharlaşması sonucu ısı ayrılır ve sıcaklık ayarlanır. İzopropilbenzenin oksijenlenmesi yöntemi ile fenol ve aseton elde edilmesi işlemlerinin teknoloji şeması Şekil.6.4 te verilmiştir. ksijenlenme basamağı reaktörde gerçekleştirilir. ksijenlenme reaktörünün (1) alt kısmından temizlenmiş hava, 4 bar basınç altında aktarılır. Reaktörün üst kısmından ise temizlenmiş ve (5) deposunda toplanmış izopropilbenzen aktarılır. Buharlaşan su ve organik bileşikler (2) kondansatöründe sıvılaşarak, (3) separatöründe NaH ile yıkanır ve ayrılarak yeniden (1) reaktörüne aktarılır. Reaktörde elde edilen oksijenlenme ürünü reaktörün alt kısmından (6) vakum rafinerisine aktarılır. Rafinede ayrılan izopropilbenzenhidroperoksit (9) deposuna ve buradan da pompalanma reaktörüne (10) aktarılır. Reaktörde sıcaklığı ayarlamak amacı ile buraya aseton ilave edilir. Parçalanma için H 2 S 4 kullanılır. Reaktörden ayrılan ürünler NaH ile nötralleştirilir, separatörde sudan ayrılır ve rafineye aktarılır (sonuncu işlemler şemada gösterilmemiştir). STİREN VE TÜREVLERİNİN ELDE EDİLMESİ İzopropilbenzenin oksijenlenme ürünü hidroperoksitlerle sodyum bazının tepkimesi sonucu sodyumla bileşik elde edilir. Bu bileşik yüksek sıcaklıkta parçalanarak aromatik alkole dönüşür. C 6 H 5 C CH + NaH - H 2 C 6 H 5 C CNa + H 2 - NaH C 6 H 5 C H Elde edilen aromatik alkol sonradan bir daha parçalanarak α-metil stirene dönüşür: C 6 H 5 C H C 6 H 5 C CH 2 α metil stiren ARMATİK BİLEŞİKLERİN KSİJENLENMESİ YÖNTEMİ İLE KARBN ASİTLERİNİN ELDE EDİLMESİ

10 Aromatik asitlerin elde edilmesi amacı ile sanayide üç yöntem uygulanır. Birinci yöntemde yükseltgen olarak kükürt veya amonyum sülfür kullanılır. C 6 H 4 ( ) S + 4 H 2 NH 3 C 6 H 4 (CH) H 2 S tereftalik asit Diğer bir yöntemde, p-ksilolün nitrik asitle tepkimesi sonucu aromatik asitler elde edilir. HN 3 C 6 H 4 ( ) 2 C 6 H 4 (CH) 2 C 6 H 5 -CH 2 - HN 3 C 6 H 5 CH Son denklemlerde yükseltgen olarak hava oksijeni kullanılır. İşlemler kobalt ve mangan gibi katalizörlerin etkisi ile hızlandırılır. ksijenlenme aşamalarla gerçekleşir: C 6 H 5 - C 6 H 5 -CH 2 -CH C 6 H 5 -CH 2 -CH C 6 H 5 -CH Toluen kolay oksijenlendiği halde, ksilende yalnızca birinci metil grubu oksijenlenir. luşan karboksil grubu, ikinci metil grubunun oksijenlenmesini engeller. Karboksil grubunun etkisini yok etmek için karboksil grubu esterleştirilir. Bunun için dört aşamalı bir işlem gerçekleştirilmektedir. Örneğin; tereftalik asidin dimetil esterinin elde edilmesi için p-toluen aşağıdaki işlemlere tabi tutulur: p-toluen asidin elde edilmesi; H 3 C - H 2 H 3 C CH p-toluen asidinin esterleşmesi;

11 H 3 C CH + H H 3 C C + H 2 p-toluen asidin metil esterinin oksijenlenmesi; H 3 C C + H 2 - H 2 HC C + H 2 tereftal asidin monometil esterinin esterleşmesi; HC C + H H 3 CC C dimetiltereftalat Dimetiltereftalatın elde edilmesi işlemlerinin teknoloji şeması Şekil.6.5 te verilmiştir. p-ksilen ve metil-p-toluenat (1:2 oranında) harmanlaştırılarak (1) reaktörüne aktarılır. Reaktörde sıcaklık C, basınç ise 6-10 bar civarında tutulur. Reaktörün alt katından aktarılan temizlenmiş hava ile ksilen buharları karışır ve oksijenlenme işlemi gerçekleşir. Ürünler geçici olarak (3) deposunda toplanır. Ürünler % p-toluen asidi, % 30 bu asidin esteri, % tereftalik asit, % bu asidin mono esteri ve az oranda da diesterini içerir. Reaksiyon kitlesi geçici dara deposuna (3) toplanır ve (7) esterleştirici kolonun (reaktörün) üst katından reaktöre aktarılır. Alt kattan ise metanol buharları, reaktörün içerisinden geçecek şekilde verilir. Reaktörün alt katından ayrılan sıvı ürünler (8) buharlaştırıcısından geçirilerek buharlaştırılır. İlk aşamada buharlaşan metil-ptoluenat (ester) (11) kondansatöründe sıvılaşarak (13) deposunda toplanır ve buradan tekrar oksijenlenmek üzere (1) reaktörüne aktarılır. (12) vakum rafinesinde dimetiltereftalat, diğer izomerlerden ayrılarak kondansatörde sıvılaşır ve (15) deposuna toplanır. (12) kolonundan ayrılan izoftalat esterlerinin içerisinde bulunan dimetiltereftalat, kristallendirme yöntemi ile ayrılır. (15) deposunda bulunan dimetiltereftalatın daha kesin temizlenmesi için (16) ve (18) otoklavlarında metanol çözeltileri yardımı ile kristallendirilir, (17) ve (19) süzgeçlerinden süzülerek temizlenir. Sanayide diğer aromatik asitlerin elde edilmesi için de bu yöntem kullanılır. Benzoik asit elde etmek amacı ile toluen dışında diğer alkilbenzenler de kullanılabilir.

12 C 2 H 5 CH + C 2 + H 2 Benzoik asit, organik sentezlerde hammadde olarak kullanılmaktadır. ARMATİK ASİTLERİN ANHİDRİTLERİNİN ELDE EDİLMESİ İÇİN ARMATİK BİLEŞİKLERİN GAZ FAZINDA KSİJENLENMESİ Aromatik bileşiklerin gaz fazında oksijenlenme yöntemi ile di ve tetra karbon asidi anhidritleri elde edilmektedir. Bu işlemlerde katalizör olarak V 2 5 kullanılmaktadır. Ara ürün olarak kinonlar, maleik anhidrit, benzoik asit gibi bileşikler de elde edilir. - H 2 naftalin naftakinon ftalik anhidrit - H 2 HC HC C C C 2 + H 2 maleik anhidrit Naftalinin oksijenlenmesi, V 2 5 katalizörlüğünde ve 300 C sıcaklıkta başlar ve C sıcaklıkta hızlanır. Maleik anhidrit elde etmek için ise benzoik asit C sıcaklıkta oksijenlenir. Bu işlemleri gerçekleştirmek amacıyla sanayide borulu reaktörler kullanılır (Şekil.6.6). Ftalik anhidritin üretilmesine ait teknoloji şeması Şekil.6.6 da verilmiştir. (1) buharlaştırıcısında buharlaşan naftalin, (2) karıştırıcısında hava ile harmanlanarak, (3) reaktörüne aktarılır. Borulu reaktörde katalizör (V 2 5 ), boruların içine yerleştirilmiştir. Reaktörün (3) üst katından aktarılan buhar-hava

13 karışımı boruların içerisinden geçerek, (4) kondensatarüne aktarılır. Burada gaz ve sıvı ürünler ayrılır. Sıvı ürünler yeniden (5) soğutucusundan geçirilerek ftalik anhidrite kristallendirilir (boruların üzerinde). Kristaller (7) deposuna toplanır. Gaz halinde bulunan ürünlerden ftalik anhidrit, (6) ayırıcısında ayrılır. Ftalik anhidrit ; (T er : 130,8 C, T buh : 284,5 C) Alkol reçinelerinin, yumuşatıcıların (plastikatör), zirai ilaçların ve boyaların elde edilmesi amacı ile yaygın olarak kullanılmaktadır. Ftalik anhidritin diğer yöntemle üretilmesi o-ksilenin oksijenlenmesi esasına dayanır. -C 2,-H 2 Maleik anhidrit ; (T er : 52,8 C, T kay : 200 C) Sanayide, benzenin gaz fazda oksijenlenmesi yöntemi ile elde edilir. HC HC C C + 2 C H 2 Maleik anhidrit, doymamış poliesterler, suda çözünebilen kopolimerler ve bu gibi ürünlerin elde edilmesi amacıyla kullanılmaktadır. ALKLLERİN VE AMİNLERİN KSİJENLENMESİ Primer alkollerin doğrudan hava oksijeni ile oksijenlenmesi sonucu önce aldehitler, sonra ise asitler elde edilir. RCH 2 H RCH RCH - H 2 Sekonder alkollerin oksijenlenmesi sonucu ise önce keton, sonra asitler elde edilir.

14 RCH 2 CHR' H - H 2 RCH 2 C-R' RCH + R'CH Reaksiyonlar sıvı fazda gerçekleştiğinde alkoller doğrudan asitlere dönüşür, reaksiyonu birinci aşamada durdurmak mümkün olmaz. Gaz fazda alkollerin oksijenlenmesi sonucunda ise aldehit, keton ve karbonik asitler elde edilir. Yani gaz fazdaki reaksiyonu ilk aşamada durdurmak mümkündür. Sanayide birkaç yöntemle asetik asit elde edilmektedir. Uygulanan yöntemler şunlardır: Çeşitli yöntemlerle elde edilmiş asetaldehidin oksijenlenmesi, HC CH H 2 C CH 2 H 2 H 2 CH3-CH2-CH -CH CH - H 2 n-bütan veya C 5 H 7 hidrokarbonlarının oksijenlenmesi. -CH 2 -CH H 2 2 CH Metanol veya sentez gazından asetik asit elde edilmesi. C + 2 H 2 H CH Asetaldehitten, sıvı fazda oksijenlenme yöntemi ile asetik asit eldesinin (Birinci yöntem) teknoloji şeması Şekil.6.7 de verilmiştir. Asetaldehidin oksijenlenme reaksiyonları sonucu asetik asidin yanısıra metil asetat, etilen diasetat, HCH, C 2 gibi yan ürünler de elde edilir.

15 -CH CH -C- -CH-(C ) 2 + H 2 HCH + C 2 + H 2 Asetik asit elde edilmesine dair reaksiyonun verimini yükseltmek için reaksiyon, mangan asetat katalizörü etkisinde C sıcaklıkta gerçekleştirilir. Asetaldehit uçucu olduğu için (T kay :21 C) işlemler asetik asit çözeltisinde 3-4 bar basınç altında gerçekleştirilir. Katalizörün asetik asitteki %5 lik çözeltisi (1) donatımında hazırlanarak, (2) deposuna toplanır. Soğutulmuş asetaldehit (3) deposundan, (4) pompasının yardımı ile katalizörle birlikte (5) reaktörüne aktarılır. ksijen, paylaştırıcı borularla 4 ya da 5 yerden reaktöre aktarılır. Patlamayı önlemek amacıyla reaktöre devamlı olarak azot gazı aktarılır. Reaktörden ayrılan buhar-gaz ürünler (6) soğutucusundan geçerek sıvılaşır ve sıvı ürünler, gazlardan ayrılarak yeniden reaktöre aktarılır. Gazlar ise suda temizlenerek (7) atmosfere verilir. Esas reaksiyon kitlesi (9) rafine kolonuna aktarılır. Burada hafif bileşikler (asetaldehit, metil asetat) ayrılır. Asetik asit içeren ağır fraksiyon (10) rafine kolonuna aktarılarak, burada diğer organik bileşikler ve mangan asetattan ayrılır. Elde edilen asetik asit son temizlenme için K 2 Mn 2 7 ile yeniden karıştırılır ve rafinelenir (şekilde verilmemiştir). Asetik asit organik sentezde önemli bir rol taşımaktadır. Gıda, tekstil sanayiinde, asetat sellüloz, polivinil asetat gibi polimerlerin elde edilmesinde, zirai ilaçların üretilmesinde yaygın olarak kullanılan asetik asit organik sentezde de hammadde olarak önem taşımaktadır. Asetik asitin yanı sıra asetik anhidrit de yaygın olarak kullanılmaktadır. Asetik anhidrit elde etmek için aşağıdaki yöntem uygulanır: 2 -CH - H 2 2 CH - H 2 ( C) 2 HİDRKARBNLARIN KSİJENLENME AMNALİZİ

16 Hidrokarbonlar, dayanıklı bileşikler olduğu için katalizör ortamında amonyakla tepkimeleri düşük hızla yürür. İşlemler oksijen ortamında hızlanır ve dönüşüm oranı yükselir. Bu tür reaksiyonlar oksijenlenme amonalizi olarak adlandırılır. Sanayide bu yöntemle metan, propilen ve diğer hidrokarbonların amonaliz ürünleri elde edilmektedir. CH 4 + NH 3 + 1,5 2 HCN + 3 H 2 siyanik asit CH 2 =CH- + NH 3 + 1,5 2 H 2 C H C CN + 3 H 2 akrilonitril Metanın amonalizi yüksek sıcaklıkta ( 1000 C) Pt, Rd gibi katalizörler eşliğinde gerçekleştirilir. Reaksiyon ürünü olarak çok önemli bir hammadde olarak bilinen siyanik asit elde edilir. Siyanik asitten organik sentezde aşağıdaki ürünler elde edilmektedir: + Cl 2 Cl-CN zirai ilaçlar HCN + R-C-R' + H 2 C CH 2 + C 2 H 2 R 2 C H CN HCH 2 -CH 2 -CN CH 2 =CH-CN R 2 -C(H)-CH akrilat ve metakrilat - H 2 H 2 C H C CN akrilonitril + Cl-CH 2 -CH=CH-CH 2 -Cl NC-(CH 2 ) 4 -CN HC(CH 2 ) 4 CH adipik asit Metanın oksijenle amonalizi işlemleri ile siyanik asit elde edilmesinin teknoloji şeması Şekil.6.8 de verilmiştir. Hava, metan ve amonyak temizlendikten sonra harmanlanarak (1) reaktörüne aktarılır. Reaktörün içerisinde yerleştirilir. Elde edilen gaz ürünler hemen (2) soğutucusunda soğutulur. Ürünler (4) absorberinden geçirilerek siyanik asidin tutulması sağlanır. Absorberden ayrılan ürünler yeniden buharla ısıtılır (8) ve siyanik asit, buharla birlikte (12) yıkayıcı kolonuna aktarılır.

17 Burada H 2 S 4 çözeltisi ile temizlenerek rafineye aktarılır (şemada verilmemiştir). (10) ve (11) kolonlarında amonyak temizlenerek yeniden reaktöre verilir.

BÖLÜM 5. SÜLFOLANMA, NİTROLANMA VE NİTROZOLANMA İŞLEMLERİ

BÖLÜM 5. SÜLFOLANMA, NİTROLANMA VE NİTROZOLANMA İŞLEMLERİ 1 BÖLÜM 5. SÜLFOLANMA, NİTROLANMA VE NİTROZOLANMA İŞLEMLERİ Organik moleküllere SO OH, SO CI, SO Na gibi grupların dahil edilmesi sülfolanma, NO grubunun dahil edilmesi nitrolanma, NO grubunun dahil edilmesi

Detaylı

AlCl 3 R + HCl. 2) Oksijen ve kükürt atomları üzerine alkilleşme (O ve S alkilleşme). Örnek: NaOH. NaSH + RCl RSH + NaCl RNH 2 + H 2 O

AlCl 3 R + HCl. 2) Oksijen ve kükürt atomları üzerine alkilleşme (O ve S alkilleşme). Örnek: NaOH. NaSH + RCl RSH + NaCl RNH 2 + H 2 O 1 4. ALKİLLEŞME İŞLEMLERİ rganik bileşiklerin moleküllerine, alkil gruplarının eklenmesiyle gerçekleşen reaksiyonlara alkilleşme denir. Alkilleşme reaksiyonlarının aşağıdaki türleri mevcuttur: 1) Karbon

Detaylı

VII. HİDROJENLENME VE DEHİDROJENLENME İŞLEMLERİ

VII. HİDROJENLENME VE DEHİDROJENLENME İŞLEMLERİ 1 VII. HİDROJENLENME VE DEHİDROJENLENME İŞLEMLERİ Organik bileşiklerden hidrojen atomlarının koparak ayrılması işlemlerine dehidrojenlenme denir. Hidrojen moleküllerin etkisi ile moleküllerde oluşan değişimlere

Detaylı

ÖĞRETİM YILI 2. DÖNEM 12. SINIF / KİMYA DERSİ / 3. YAZILI

ÖĞRETİM YILI 2. DÖNEM 12. SINIF / KİMYA DERSİ / 3. YAZILI / / Adı Soyadı : Numara : ÖĞRETİM YL. DÖNEM 1. SNF / KİMYA DERSİ / 3. YAZL Soru Puan 1 3 4 5 6 7 8 9 10 11 1 13 14 15 16 17 18 19 0 TOPLAM 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 100 1. X: 3 NH Y:3 N 3

Detaylı

FONKSİYONLU ORGANİK BİLEŞİKLER I

FONKSİYONLU ORGANİK BİLEŞİKLER I FNKSİYNLU GANİK BİLEŞİKLE rganik bileşiklerde, bileşiğin temel kimyasal ve fiziksel özelliklerini belirleyen ve formülleri yazıldığında tanınmalarını sağlayan atom gruplarına fonksiyonel gruplar denir.

Detaylı

AMİNLER SEKONDER AMİN

AMİNLER SEKONDER AMİN AMİNLER (ALKİLLENMİŞ AMONYAK) AMİNLER (RNH 2 )PRİMER AMİN TERSİYER AMİN(R 3 N) SEKONDER AMİN R 2 NH Aminler Alkillenmiş Amonyak olarak tanımlanır. Azot Atomuna bağlı 2 tane H atomu varsa(bir tane alkil

Detaylı

ÖĞRETİM YILI 2. DÖNEM 12. SINIF / KİMYA DERSİ / 1. YAZILI

ÖĞRETİM YILI 2. DÖNEM 12. SINIF / KİMYA DERSİ / 1. YAZILI / / Adı Soyadı : Numara : ÖĞRETİM YILI 2. DÖNEM 12. SINIF / KİMYA DERSİ / 1. YAZILI Soru Puan BAŞARILAR 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 TOPLAM 100 1. Açık formülü olan bileşiğin genel

Detaylı

BURADA ÖZET BİLGİ VERİLMİŞTİR. DAHA AYRINTILI BİLGİ İÇİN VERİLEN KAYNAK KİTAPLARA BAKINIZ. KAYNAKLAR

BURADA ÖZET BİLGİ VERİLMİŞTİR. DAHA AYRINTILI BİLGİ İÇİN VERİLEN KAYNAK KİTAPLARA BAKINIZ. KAYNAKLAR BURADA ÖZET BİLGİ VERİLMİŞTİR. DAHA AYRINTILI BİLGİ İÇİN VERİLEN KAYNAK KİTAPLARA BAKINIZ. KAYNAKLAR 1) P. Volhardt, N. Schore; Organic Chemistry-Structure and Function, Sixth Edition. 2) H. Hart, L. E.

Detaylı

ORGANİK BİLEŞİKLER. Prof. Dr. Arif ALTINTAŞ

ORGANİK BİLEŞİKLER. Prof. Dr. Arif ALTINTAŞ ORGANİK BİLEŞİKLER Prof. Dr. Arif ALTINTAŞ ORGANİK KİMYA-ORGANİK BİLEŞİK ORGANİK KİMYA NEDİR? Organik kimya temel olarak karbon ve hidrojen elementi içeren bileşikleri inceleyen bir bilim dalıdır. Saç,

Detaylı

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ORGANİK KİMYA LABORATUVARI

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ORGANİK KİMYA LABORATUVARI ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ORGANİK KİMYA LABORATUVARI NÜKLEOFİLİK YERDEĞİŞTİRME REAKSİYONU -1 DENEY 4 : S N 1 REAKSİYONU : T- BÜTİL KLORÜRÜN SENTEZİ TEORİ

Detaylı

Halojenlenme yöntemi ile yaygın olarak kullanılan çeşitli organik bileşikler üretilmektedir. Bunlar:

Halojenlenme yöntemi ile yaygın olarak kullanılan çeşitli organik bileşikler üretilmektedir. Bunlar: 1 2. HALOJENLENME İŞLEMLERİ Organik bileşiklerin moleküllerine halojen atomlarının dahil edilmesi işlemleri halojenlenme olarak adlandırılır. Halojenin türüne bağlı olarak bu işlemlere klorlaşma, florlaşma

Detaylı

BURADA ÖZET BİLGİ VERİLMİŞTİR. DAHA AYRINTILI BİLGİ İÇİN VERİLEN KAYNAK KİTAPLARA BAKINIZ. KAYNAKLAR

BURADA ÖZET BİLGİ VERİLMİŞTİR. DAHA AYRINTILI BİLGİ İÇİN VERİLEN KAYNAK KİTAPLARA BAKINIZ. KAYNAKLAR BURADA ÖZET BİLGİ VERİLMİŞTİR. DAHA AYRINTILI BİLGİ İÇİN VERİLEN KAYNAK KİTAPLARA BAKINIZ. KAYNAKLAR 1) P. Volhardt, N. Schore; Organic Chemistry-Structure and Function, Sixth Edition. 2) H. Hart, L. E.

Detaylı

Serüveni 7.ÜNİTE Endüstride -CANLILARDA ENERJİ hidrokarbonlar

Serüveni 7.ÜNİTE Endüstride -CANLILARDA ENERJİ hidrokarbonlar Serüveni 7.ÜNİTE Endüstride -CANLILARDA ENERJİ hidrokarbonlar HİDROKARBONLAR C ve H elementlerinden oluşan bileşiklere denir. Temel element karbondur. KARBON ELEMENTİNİN BAĞ YAPMA ÖZELLİKLERİ Karbon atomları

Detaylı

KİMYA-IV. Aromatik Hidrokarbonlar (Arenler) (5. Konu)

KİMYA-IV. Aromatik Hidrokarbonlar (Arenler) (5. Konu) KİMYA-IV Aromatik Hidrokarbonlar (Arenler) (5. Konu) Aromatiklik Kavramı Aromatik sözcüğü kokulu anlamına gelir. Kimyanın ilk gelişme evresinde, bilinen hidrokarbonların çoğu kokulu olduğu için, bu bileşikler

Detaylı

Bölüm 11 Alkoller ve Eterler. Alkollerin Yapısı. Sınıflandırma. Hidroksil (-OH) fonksiyonel grubu Oksijen sp 3 melezleşmiştir. =>

Bölüm 11 Alkoller ve Eterler. Alkollerin Yapısı. Sınıflandırma. Hidroksil (-OH) fonksiyonel grubu Oksijen sp 3 melezleşmiştir. => Bölüm 11 Alkoller ve Eterler Alkollerin Yapısı idroksil (-) fonksiyonel grubu ksijen sp 3 melezleşmiştir. 2 Sınıflandırma Primer(Birincil): ın bağlandığı karbon sadece bir adet karbona bağlı. Sekonder(Đkincil):

Detaylı

Daha sonra ayrıca karbon monoksit üretilmeye başlandı.

Daha sonra ayrıca karbon monoksit üretilmeye başlandı. 1 ÖNSÖZ Organik ürünlerin üretilmesi çok eski zamanlardan başlayarak bu günlere kadar devam etmektedir. Basit bileşiklerden daha karmaşık organik bileşiklerin sentezlenmesine XIX. yüzyılın ortalarından

Detaylı

BURADA ÖZET BİLGİ VERİLMİŞTİR. DAHA AYRINTILI BİLGİ İÇİN VERİLEN KAYNAK KİTAPLARA BAKINIZ. KAYNAKLAR

BURADA ÖZET BİLGİ VERİLMİŞTİR. DAHA AYRINTILI BİLGİ İÇİN VERİLEN KAYNAK KİTAPLARA BAKINIZ. KAYNAKLAR BURADA ÖZET BİLGİ VERİLMİŞTİR. DAHA AYRINTILI BİLGİ İÇİN VERİLEN KAYNAK KİTAPLARA BAKINIZ. KAYNAKLAR 1) P. Volhardt, N. Schore; Organic Chemistry-Structure and Function, Sixth Edition. 2) H. Hart, L. E.

Detaylı

$e"v I)w ]/o$a+ s&a; %p,{ d av aa!!!!aaa!a!!!a! BASIN KİTAPÇIĞI 00000000

$ev I)w ]/o$a+ s&a; %p,{ d av aa!!!!aaa!a!!!a! BASIN KİTAPÇIĞI 00000000 BASIN KİTAPÇIĞI 00000000 AÇIKLAMA 1. Bu kitapç kta Lisans Yerle tirme S nav - Kimya Testi bulunmaktad r.. Bu test için verilen toplam cevaplama süresi 5 dakikadır.. Bu kitapç ktaki testlerde yer alan her

Detaylı

MAKARON İCMAL LİSTE SİGARA KAĞIDI (Yanmış) Sıra No Girdi adı Girdi işlevi. Cas No

MAKARON İCMAL LİSTE SİGARA KAĞIDI (Yanmış) Sıra No Girdi adı Girdi işlevi. Cas No MAKARON İCMAL LİSTE SİGARA KAĞIDI (Yanmış) 1 Defomer(köpük kesici) İmale yardımcı maddeler 5268-97-0 2 Guar sakızı Çiriş Maddesi 9000-30-0 232-536-8 3 Guar sakızı, katyonik Bağlayıcı 65497-29-2 613-809-4

Detaylı

HAZIRLAYAN: Defne GÖKMENG FEF/Kimya 1.Ö

HAZIRLAYAN: Defne GÖKMENG FEF/Kimya 1.Ö BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ 2008-2009 2009 EĞİE ĞİTİM ÖĞRETİM M YILI BAHAR DÖNEMİ ORGANİK K SENTEZ DERSİ ÖDEVİ HAZIRLAYAN: Defne GÖKMENG FEF/Kimya 1.Ö 200610105034 FRİEDEL EDEL-CRAFTS REAKSİYONLARI Friedel-Crafts

Detaylı

KİMYA-IV. Yrd. Doç. Dr. Yakup Güneş

KİMYA-IV. Yrd. Doç. Dr. Yakup Güneş KİMYA-IV Yrd. Doç. Dr. Yakup Güneş Organik Kimyaya Giriş Kimyasal bileşikler, eski zamanlarda, elde edildikleri kaynaklara bağlı olarak Anorganik ve Organik olmak üzere, iki sınıf altında toplanmışlardır.

Detaylı

HİDROKARBONLAR ve ALKANLAR. Kimya Ders Notu

HİDROKARBONLAR ve ALKANLAR. Kimya Ders Notu HİDROKARBONLAR ve ALKANLAR Kimya Ders Notu HİDROKARBONLAR ve ALKANLAR ALKANLAR Hidrokarbon zincirinde C atomları birbirine tek bağ ile bağlanmışlardır ve tüm bağları sigma bağıdır. Moleküllerindeki C atomları

Detaylı

KİMYA-IV. Alkinler (4. Konu)

KİMYA-IV. Alkinler (4. Konu) KİMYA-IV Alkinler (4. Konu) Alkinler (Asetilenler) En az bir tane karbon-karbon üçlü bağı içeren hidrokarbonlara alkinler veya asetilenler denir. C C 2 Alkinler Yalnızca bir tane karbon-karbon üçlü bağı

Detaylı

Deney 1 HĐDROKSĐL GRUBU: ALKOL VE FENOLLERĐN REAKSĐYONLARI. Genel prensipler

Deney 1 HĐDROKSĐL GRUBU: ALKOL VE FENOLLERĐN REAKSĐYONLARI. Genel prensipler Deney 1 ĐDKSĐL GUBU: ALKL VE FENLLEĐN EAKSĐYNLAI Genel prensipler Alkol ve fenoller su benzeri organik yapılardır. - yapısındaki nin yerine; alkollerde alifatik grup(-),fenollerde ise aromatik grup(ar-)

Detaylı

ORGANİK KİMYA ÖZET ÇÖZÜMLERİ TEST - 1

ORGANİK KİMYA ÖZET ÇÖZÜMLERİ TEST - 1 RGANİK KİMYA ÖZET ÇÖZÜMLERİ TEST - 1 1. Alkanlar, parafinler olarakta adlandırılırlar. lefinler ise alkenlerdir. 5. ( ) 2 C( ) 2 bileşiğinin UPAC adı: 1 C 2 3 4 5 6 2.5 dimetil 2 hekzen dir. 2. Siklo alkenlerin

Detaylı

4- HAFİF NAFTA TATLILAŞTIRMA (BENDER SWEETİNG) ÜNİTESİ

4- HAFİF NAFTA TATLILAŞTIRMA (BENDER SWEETİNG) ÜNİTESİ 4- HAFİF NAFTA TATLILAŞTIRMA (BENDER SWEETİNG) ÜNİTESİ Bender tatlılaştırma ünitesinin amacı, Atmosferik Distilasyon ünitesinde elde edilen LSR Nafta da bulunan merkaptanları disülfürlere dönüştürmektir.

Detaylı

HİDROKARBONLAR HİDROKARBONLAR 2. AROMATİK 1. ALİFATİK HİDROKARBONLAR HİDROKARBONLAR TEK HALKALI (BENZEN VE TÜREVLERİ) DOYMAMIŞ

HİDROKARBONLAR HİDROKARBONLAR 2. AROMATİK 1. ALİFATİK HİDROKARBONLAR HİDROKARBONLAR TEK HALKALI (BENZEN VE TÜREVLERİ) DOYMAMIŞ HİDROKARBONLAR HİDROKARBONLAR HİDROKARBONLAR 1. ALİFATİK HİDROKARBONLAR 2. AROMATİK HİDROKARBONLAR DOYMUŞ HİDROKARBONLAR DOYMAMIŞ HİDROKARBONLAR TEK HALKALI (BENZEN VE TÜREVLERİ) BİTİŞİK İKİ HALKALI (NAFTALİN)

Detaylı

ORGANĠK BĠLEġĠKLER. 2. ÜNİTE 6. Bölüm

ORGANĠK BĠLEġĠKLER. 2. ÜNİTE 6. Bölüm ORGANĠK BĠLEġĠKLER 2. ÜNİTE 6. Bölüm Organik ve Anorganik BileĢiklerin Ayırt Edilmesi Kimya bilimi temelde organik ve anorganik olmak üzere ikiye ayrılır. * Karbonun oksitleri (CO, CO 2 ) * Karbonatlar

Detaylı

ALLİL KLORÜR ÜRETİMİ. Gökhan IŞIK O.Okan YEŞİLYURT

ALLİL KLORÜR ÜRETİMİ. Gökhan IŞIK O.Okan YEŞİLYURT ALLİL KLORÜR ÜRETİMİ Allil klorür üretiminin ana maddesi propilen ve klor dur. Allil klorürün verimli ve ekonomik sentezi 1930 larda yüksek sıcaklıklarda (300-500 C) klorlaşma reaksiyonu ile Shell Geliştirme

Detaylı

Balıkesir Kimya Sanayi www.balikesirkimya.com 0 (266) 243 40 24

Balıkesir Kimya Sanayi www.balikesirkimya.com 0 (266) 243 40 24 Ürün kodu Malzeme adı Ambalaj Tipi Amb.Şekli TK.200700.01000 Aktif Karbon HDPE Kavanoz 1 kg TK.200700.05000 Aktif Karbon PP Kova 5 kg TK.200700.10000 Aktif Karbon PP Kova 10 kg TK.200710.01000 Aluminyum

Detaylı

Kullanılacak Kimyasal Miktarı. 1.9g (10mmol) 10mL 1g (25mmol) 2.5g (20mmol) 5-10mL Uygun miktarda. Dimetil sülfat [Dietil eter] H 2 SO 4

Kullanılacak Kimyasal Miktarı. 1.9g (10mmol) 10mL 1g (25mmol) 2.5g (20mmol) 5-10mL Uygun miktarda. Dimetil sülfat [Dietil eter] H 2 SO 4 Preparatın Adı: Anisol (Fenil metil eter) Deney Konusu: Eterleşme Tepkimeleri Denel Organik Kimya Kitabındaki Sayfa No: 432 Fenol NaOH Dimetil sülfat [] H 2 SO 4 NaCl Preparatın Adı: Asetofenon Deney Konusu:

Detaylı

www.kimyahocam.com HİDROKARBONLAR I ÖRNEK 1

www.kimyahocam.com HİDROKARBONLAR I ÖRNEK 1 İDROKARBONLAR Yalnızca karbon (C) ve hidrojen () elementlerinden oluşan bileşiklere hidrokarbon denir. Karbon elementinin atom numarası 6 dır. Elektron dizilişi, 1s 2 2s 2 2p 2 olup değerlik elektron say

Detaylı

Örnek : 3- Bileşiklerin Özellikleri :

Örnek : 3- Bileşiklerin Özellikleri : Bileşikler : Günümüzde bilinen 117 element olmasına rağmen (92 tanesi doğada bulunur) bu elementler farklı sayıda ve şekilde birleşerek ve etkileşerek farklı kimyasal özelliklere sahip milyonlarca yani

Detaylı

MESS Entegre Geri Kazanım ve Enerji San. ve Tic. A.Ş.

MESS Entegre Geri Kazanım ve Enerji San. ve Tic. A.Ş. Sayfa : 1 / 12 1 ATIKLAR İÇİN NUMUNE SAKLAMA KOŞULLARI Parametre Numune Özelliği Numune Türü ICP ile Metal Tayinleri suları vb.), diğer her türlü sıvılar) Mikrodalgada (sıvı) yakılmış Minimum Numune Miktarı

Detaylı

T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi

T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi LİSANS YERLEŞTİRME SINAVI-2 KİMYA TESTİ 25 HAZİRAN 2016 CUMARTESİ Bu testlerin her hakkı saklıdır. Hangi amaçla olursa olsun, testlerin tamamının veya bir kısmının

Detaylı

BALİKESİR ÜNİVERSİTESİ MERVE USTA 200510105031

BALİKESİR ÜNİVERSİTESİ MERVE USTA 200510105031 BALİKESİR ÜNİVERSİTESİ MERVE USTA 200510105031 Organik kimyada bilinen ilk tepkimelerden (metod) biridir. Bu reaksiyonun mucidi bilim adamı, Viktor Grignard, bu tepkime sayesinde 1912 Kimya Nobel ödülünün

Detaylı

Birbiri ile ikili bağla bağlanmış karbon ve. Karbonil grubu, aldehit, keton, karboksilli asit, ester, amid vb. fonksiyonel grubun çatısını oluşturur.

Birbiri ile ikili bağla bağlanmış karbon ve. Karbonil grubu, aldehit, keton, karboksilli asit, ester, amid vb. fonksiyonel grubun çatısını oluşturur. ALDEHİT ve KETNLAR Birbiri ile ikili bağla bağlanmış karbon ve oksijene (C=) karbonil grubu denir. Karbonil grubu, aldehit, keton, karboksilli asit, ester, amid vb. fonksiyonel grubun çatısını oluşturur.

Detaylı

İLK ANYONLAR , PO 4. Cl -, SO 4 , CO 3 , NO 3

İLK ANYONLAR , PO 4. Cl -, SO 4 , CO 3 , NO 3 İLK ANYONLAR Cl -, SO -, CO -, PO -, NO - İLK ANYONLAR Anyonlar negatif yüklü iyonlardır. Kalitatif analitik kimya analizlerine ilk anyonlar olarak adlandırılan Cl -, SO -, CO -, PO -, NO - analizi ile

Detaylı

Burada a, b, c ve d katsayılar olup genelde birer tamsayıdır. Benzer şekilde 25 o C de hidrojen ve oksijen gazlarından suyun oluşumu; H 2 O (s)

Burada a, b, c ve d katsayılar olup genelde birer tamsayıdır. Benzer şekilde 25 o C de hidrojen ve oksijen gazlarından suyun oluşumu; H 2 O (s) 1 Kimyasal Tepkimeler Kimyasal olaylar elementlerin birbirleriyle etkileşip elektron alışverişi yapmaları sonucu oluşan olaylardır. Bu olaylar neticesinde bir bileşikteki atomların sayısı, dizilişi, bağ

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/9) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/9) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/9) Deney Laboratuvarı Adresi : Üniversiteler Mahallesi, Dumluıpınar Bulvarı No:1 - Çankaya 06800 ANKARA/TÜRKİYE Tel : 0 312 210 28 97 Faks : 0 312 210 56 68 E-Posta

Detaylı

BURADA ÖZET BİLGİ VERİLMİŞTİR. DAHA AYRINTILI BİLGİ İÇİN VERİLEN KAYNAK KİTAPLARA BAKINIZ. KAYNAKLAR

BURADA ÖZET BİLGİ VERİLMİŞTİR. DAHA AYRINTILI BİLGİ İÇİN VERİLEN KAYNAK KİTAPLARA BAKINIZ. KAYNAKLAR BUADA ÖZET BİLGİ VEİLMİŞTİ. DAHA AYINTILI BİLGİ İÇİN VEİLEN KAYNAK KİTAPLAA BAKINIZ. KAYNAKLA 1) P. Volhardt, N. Schore; rganic Chemistry-Structure and Function, Sixth Edition. 2) H. Hart, L. E. Craine,

Detaylı

Bölüm 2. Bu slaytlarda anlatılanlar sadece özet olup ayrıntılı bilgiler derste verilecektir.

Bölüm 2. Bu slaytlarda anlatılanlar sadece özet olup ayrıntılı bilgiler derste verilecektir. Bölüm 2 Bu slaytlarda anlatılanlar sadece özet olup ayrıntılı bilgiler derste verilecektir. *Hidrojen evrende en bol bulunan elementtir (%70). Dünyada ise oksijendir. Tüm yıldızlar ve birçok gezegen çok

Detaylı

HİDROKARBONLAR II ÖRNEK 2. ALKENLER (Olefinler) Alkenlerde, iki karbon atomu arasında çift bağ vardır. Genel formülleri, C n H C = C C = CH CH

HİDROKARBONLAR II ÖRNEK 2. ALKENLER (Olefinler) Alkenlerde, iki karbon atomu arasında çift bağ vardır. Genel formülleri, C n H C = C C = CH CH İDROKARBONLAR ALKENLER (Olefinler) Alkenlerde, iki karbon atomu arasında çift bağ vardır. Genel formülleri, n 2n dir. Çift bağlı atomları sp 2 hibritleşmesi yapmıştır. Alkenler aynı sayıda atomu içeren

Detaylı

LYS KİMYA DENEMESİ 1.SORU: 2.soru: I- 0,9 M Ca C sulu çözeltisi II- 0,6 M Ca ( N0 3 ) 2 sulu çözeltisi

LYS KİMYA DENEMESİ 1.SORU: 2.soru: I- 0,9 M Ca C sulu çözeltisi II- 0,6 M Ca ( N0 3 ) 2 sulu çözeltisi 1.SRU: I- 0,9 M Ca C 2 0 4 sulu çözeltisi II- 0,6 M Ca ( N0 3 ) 2 sulu çözeltisi Yukarıda aynı koşullarda bulunan çözeltilerin aşağıdaki hangi nicelikleri eşit değildir? a)donmaya başlama sıcaklığı b)

Detaylı

Bu bilgiler ışığında yukarıdaki C atomlarının yükseltgenme basamaklarını söyleyelim:

Bu bilgiler ışığında yukarıdaki C atomlarının yükseltgenme basamaklarını söyleyelim: Organik Bileşiklerde C atomunun Yükseltgenme Basamağının Bulunması Yükseltgenme basamağı, C'a bağlı atomların elektronegatifliğine göre değişmektedir. C'un başlangıçta yükseltgenme basamağını 0 gibi düşünelim.

Detaylı

6. Deney Hidrokarbonların Belirlenmesi

6. Deney Hidrokarbonların Belirlenmesi 6. Deney Hidrokarbonların Belirlenmesi Genel Prensipler Yapıları ve kimyasal davranışları esas alındığında, hidrokarbonlar üç kategoriye ayrılabilir. Doymuş Alifatik Hidrokarbonlar: Tüm karbon atomlarının

Detaylı

Ödevleri teslim ederken bu soru sayfası da verilmek zorundadır.

Ödevleri teslim ederken bu soru sayfası da verilmek zorundadır. 12. BÖLÜM: ARENLERİN REAKSİYONLARI: ELEKTROFİLİK AROMATİK YER DEĞİŞTİRME TEPKİMELERİ (ÖDEV TESLİM TARİHİ 13/03/2017) 1) Aşağıda verilen tepkimelerin ana organik ürününü yazınız. 2) aşağıda verilen bileşiği

Detaylı

KARBON ve CANLILARDAKİ MOLEKÜL ÇEŞİTLİLİĞİ

KARBON ve CANLILARDAKİ MOLEKÜL ÇEŞİTLİLİĞİ KARBON ve CANLILARDAKİ MOLEKÜL ÇEŞİTLİLİĞİ Karbonun önemi Hücrenin % 70-95ʼ i sudan ibaret olup, geri kalan kısmın çoğu karbon içeren bileşiklerdir. Canlılığı oluşturan organik bileşiklerde karbon atomuna

Detaylı

ALKENLER; ÇALIŞMA SORULARI

ALKENLER; ÇALIŞMA SORULARI ALKENLER; ÇALIŞMA SORULARI SORU 1.) 1 büten ve 2 büten için cis ve trans izomeri yazmak mümkün müdür? SORU 2.) Aşağıda verilen bileşikleri IUPAC metoduna göre adlandırınız. A) CH2 = C = CH CH3 B) CH3 CH

Detaylı

Doç. Dr. Cengiz ÇETİN, BEK153 Organik Eserlerde Önleyici Koruma Ders Notu DERS 6 4. ÇÖZÜCÜLER. Resim 1. Ciriş bitkisi.

Doç. Dr. Cengiz ÇETİN, BEK153 Organik Eserlerde Önleyici Koruma Ders Notu DERS 6 4. ÇÖZÜCÜLER. Resim 1. Ciriş bitkisi. DERS 6 4. ÇÖZÜCÜLER Resim 1. Ciriş bitkisi. 1 4. ÇÖZÜCÜLER Çözücüler normal sıcaklık ve basınçta sıvı halde bulunan organik maddelerdir. Organik olmayan fakat herkes tarafından bilinen su da bir çözücüdür.

Detaylı

veya Monoalkoller OH grubunun bağlı olduğu C atomunun komşu C atomlarına bağlı olarak primer, sekonder ve tersiyer olmak üzere sınıflandırılabilirler:

veya Monoalkoller OH grubunun bağlı olduğu C atomunun komşu C atomlarına bağlı olarak primer, sekonder ve tersiyer olmak üzere sınıflandırılabilirler: ALKLLE Genel formülleri: n 2n+2 ( n 2n+1 = ) Fonksiyonel grupları: Alkollerin sistematik adlandırmasında en uzun zincirdeki atomuna göre alkan adının sonuna ol eki getirilir. Yapısında 1 tane grubu bulunduran

Detaylı

Yanma Kaynaklı Kirleticiler

Yanma Kaynaklı Kirleticiler Dokuz Eylül Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Çevre Mühendisliği Bölümü, Buca/İZMİR Yanma Kaynaklı Kirleticiler Prof.Dr. Abdurrahman BAYRAM Telefon: 0232 3017113-3017080 Faks: 0232 4530922 E-Mail: abayram@deu.edu.tr

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/7) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/7) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/7) Deney Laboratuvarı Adresi : İstanbul Yolu, Gersan Sanayi Sitesi 2306.Sokak No :26 Ergazi/Yenimahalle 06370 ANKARA / TÜRKİYE Tel : 0 312 255 24 64 Faks : 0 312 255

Detaylı

3. HİDROLİZ, HİDRATLAŞMA, DEHİDRATLAŞMA, ESTERLEŞME ve AMİDLEŞME İŞLEMLERİ

3. HİDROLİZ, HİDRATLAŞMA, DEHİDRATLAŞMA, ESTERLEŞME ve AMİDLEŞME İŞLEMLERİ 1 3. HİDROLİZ, HİDRATLAŞMA, DEHİDRATLAŞMA, ESTERLEŞME ve AMİDLEŞME İŞLEMLERİ Hidroliz, hidratlaşma, dehidratlaşma, esterleşme ve amidleşme işlemleri, organik kimya ve petrol kimyası sanayisinde önemli

Detaylı

ATAKTİK POLİPROPİLENİN MALEİK ANHİDRİD İLE MODİFİKASYONU

ATAKTİK POLİPROPİLENİN MALEİK ANHİDRİD İLE MODİFİKASYONU ATAKTİK POLİPROPİLENİN MALEİK ANHİDRİD İLE MODİFİKASYONU Göksun DEVECİLER DİZBAY, Enver DEMİRHAN Kocaeli Üniversitesi, Kimya Mühendisliği Bölümü 41040, KOCAELİ ÖZET Ziegler-Natta katalizörü sistemi ile

Detaylı

ÖLÇME, DEĞERLENDİRME VE SINAV HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

ÖLÇME, DEĞERLENDİRME VE SINAV HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ AY EKİM 06-07 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI. SINIF VE MEZUN GRUP KİMYA HAFTA DERS SAATİ. Kimya nedir?. Kimya ne işe yarar?. Kimyanın sembolik dili Element-sembol Bileşik-formül. Güvenliğimiz ve Kimya KONU ADI

Detaylı

Bileşikteki atomların cinsini ve oranını belirten formüldür. Kaba formül ile bileşiğin molekül ağırlığı hesaplanamaz.

Bileşikteki atomların cinsini ve oranını belirten formüldür. Kaba formül ile bileşiğin molekül ağırlığı hesaplanamaz. BİLEŞİKLER Birden fazla elementin belirli oranlarda kimyasal yollarla bir araya gelerek, kendi özelligini kaybedip oluşturdukları yeni saf maddeye bileşik denir. Bileşikteki atomların cins ve sayısını

Detaylı

S¹ra No ـrün kodu Malzeme ad¹ Ambalaj Tipi Amb.ھekli

S¹ra No ـrün kodu Malzeme ad¹ Ambalaj Tipi Amb.ھekli S¹ra No ـrün kodu Malzeme ad¹ Ambalaj Tipi Amb.ھekli 1 TK.200700.01000 Aktif Karbon hdpe kavanoz 1 kg 2 TK.200700.05000 Aktif Karbon plastik kova 5 kg 3 TK.200700.10000 Aktif Karbon plastik kova 10 kg

Detaylı

DENEY 2 GRĐGNARD REAKSĐYONU ile TRĐFENĐLMETHANOL SENTEZĐ. Genel Bilgiler

DENEY 2 GRĐGNARD REAKSĐYONU ile TRĐFENĐLMETHANOL SENTEZĐ. Genel Bilgiler DENEY 2 GRĐGNARD REAKSĐYONU ile TRĐFENĐLMETHANOL SENTEZĐ Genel Bilgiler 1900 yılında Fransız kimyacı Victor Grignard organomagnezyum halojenürleri keşfetti. Grignard 1912 yılında Nobel ödülü aldı ve bu

Detaylı

POLİMER KİMYASI -4. Prof. Dr. Saadet K. Pabuccuoğlu

POLİMER KİMYASI -4. Prof. Dr. Saadet K. Pabuccuoğlu POLİMER KİMYASI -4 Prof. Dr. Saadet K. Pabuccuoğlu Fiziksel Etkenlerle Başlama Diğer başlama tipleri Plazma polimerizasyonu: Bir gaz halindeki monomer; plazma oluşum şartlarında düşük basınçta bir elektrik

Detaylı

KÖMÜR BİTÜMLÜ ALT BİTÜMLÜ. Termal Buhar Kömürü Elektrik enerjisi üretimi, çimento sanayi, vs

KÖMÜR BİTÜMLÜ ALT BİTÜMLÜ. Termal Buhar Kömürü Elektrik enerjisi üretimi, çimento sanayi, vs ENDÜSTRİDE VE CANLILARDA ENERJİ A- FOSİL YAKITLAR 1) KÖMÜR Halk arasında kara elmas olarak bilinir. İlk defa Çinliler tarafından kullanılmıştır. Büyük kısmı elektrik üretiminde ve evlerde yakıt olarak

Detaylı

³DQ ³HQ (WDQ (WHQ 3URSDQ 3URSHQ % WDQ % WHQ

³DQ ³HQ (WDQ (WHQ 3URSDQ 3URSHQ % WDQ % WHQ En az ndan bir adet karbon-karbon çift ba içeren hidrokarbonlara denir. Bu bile iklerin di er bir ismi ise dir.alkenlerin genel formülleri Alkenlerde çift ba bir adet kuvvetli sigma ba ile sigma ba na

Detaylı

1.Evrende ve Dünyada Elementler. 2.Elementler Nasıl Elde Edilir? 3.Alaşımlar 6 Ekim İstanbul'un Kurtuluşu. 4.Hidrojen. 5.Alkaliler ve Toprak Alkaliler

1.Evrende ve Dünyada Elementler. 2.Elementler Nasıl Elde Edilir? 3.Alaşımlar 6 Ekim İstanbul'un Kurtuluşu. 4.Hidrojen. 5.Alkaliler ve Toprak Alkaliler KASIM EKİM EYLÜL Öğretim Yılı: 0 05 Okulu: Özel Asfa Fen Lisesi ÜNİTELENDİRİLMİŞ YILLIK PLAN Dersin Adı: KİMYA Sınıflar: A SÜRE.ÜNİTE: ELEMENTLER KİMYASI.. Hafif elementlerin olusumunu, evrenin baslangıcı

Detaylı

BĐLEŞĐK FORMÜLLERĐNĐN ADLANDIRILMASI

BĐLEŞĐK FORMÜLLERĐNĐN ADLANDIRILMASI BĐLEŞĐK FORMÜLLERĐNĐN KONU ANLATIMI FĐGEN HASRET BĐLEŞĐK FORMÜLLERĐNĐN 1) METAL ĐLE AMETALDEN OLUŞAN BĐLEŞĐKLERĐN METALĐN ADI + AMETALĐN ADI + ÜR EKĐ ***Ametal oksijen ise oksit; azot ise nitrür; kükürt

Detaylı

KİMYA-IV. Alkenler (3. Konu)

KİMYA-IV. Alkenler (3. Konu) KİMYA-IV Alkenler (3. Konu) Alkenler (Olefinler) En az bir tane C=C çift bağı içeren hidrokarbonlara alkenler veya olefinler denir. Alkenler doymamış yapıda hidrokarbonlar olup, katalizörler eşliğinde

Detaylı

AROMATİK BİLEŞİKLERİN NİTROLANMASI

AROMATİK BİLEŞİKLERİN NİTROLANMASI Elektrofilik Aromatik Sübstitüsyon Elektrofil parçacığa atak sonucunda arenyum iyonu oluşumu: AMATİK BİLEŞİKLEİN NİTLANMASI Uzm. Ecz. Dilan KNYA Proton kaybı ile sübstitüsyon ürününün elde edilmesi: Nitrolama

Detaylı

GENEL KİMYA. Yrd.Doç.Dr. Tuba YETİM

GENEL KİMYA. Yrd.Doç.Dr. Tuba YETİM GENEL KİMYA KİMYASAL REAKSİYONLAR Kimyasal Tepkime Kimyasal tepkime, Bir ya da birkaç maddenin (tepkenler) yeni bir bileşik grubuna (ürünler) dönüştürülmesi işlemidir. Tepkenler Ürünler NO + 1/2 O 2 NO

Detaylı

KATI ATIK ÖRNEKLERİNDE TOPLAM FOSFOR ANALİZ YÖNTEMİ

KATI ATIK ÖRNEKLERİNDE TOPLAM FOSFOR ANALİZ YÖNTEMİ S a y f a 1 KATI ATIK ÖRNEKLERİNDE TOPLAM FOSFOR ANALİZ YÖNTEMİ YÖNTEM YÖNTEMİN ESASI VE PRENSİPLERİ Metot uygulanırken, örnekte bulunan tüm fosforlar, perklorik asitle parçalama işleminden geçirilerek

Detaylı

KİM-118 TEMEL KİMYA Prof. Dr. Zeliha HAYVALI Ankara Üniversitesi Kimya Bölümü

KİM-118 TEMEL KİMYA Prof. Dr. Zeliha HAYVALI Ankara Üniversitesi Kimya Bölümü KİM-118 TEMEL KİMYA Prof. Dr. Zeliha HAYVALI Ankara Üniversitesi Kimya Bölümü Bu slaytlarda anlatılanlar sadece özet olup ayrıntılı bilgiler ve örnek çözümleri derste verilecektir. BÖLÜM 13 Asitler ve

Detaylı

KİMYA-IV. Alkanlar (2. Konu)

KİMYA-IV. Alkanlar (2. Konu) KİMYA-IV Alkanlar (2. Konu) Hidrokarbonlar Sadece karbon ve hidrojen içeren bileşiklere hidrokarbon denir. 2 Hidrokarbonlar Alifatik Hidrokarbonlar Aromatik Hidrokarbonlar Alkanlar Alkenler Alkinler 3

Detaylı

KİMYA-IV. Alkoller, Eterler ve Karbonil Bileşikleri (6. Konu)

KİMYA-IV. Alkoller, Eterler ve Karbonil Bileşikleri (6. Konu) KİMYA-IV Alkoller, Eterler ve Karbonil Bileşikleri (6. Konu) Alkoller Bir alkil grubuna (R-) bir hidroksil (-OH) grubunun bağlanmasıyla oluşan yapılardır. Genel formülleri R-OH şeklindedir. Alkollerin

Detaylı

BASIN KİTAPÇIĞI ÖSYM

BASIN KİTAPÇIĞI ÖSYM BASIN KİTAPÇIĞI 00000000 AÇIKLAMA 1. Bu kitapç kta Lisans Yerle tirme S nav - Kimya Testi bulunmaktad r.. Bu test için verilen toplam cevaplama süresi 5 dakikadır.. Bu kitapç ktaki testlerde yer alan her

Detaylı

ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞĐMĐ ÇALIŞMA YAPRAĞI

ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞĐMĐ ÇALIŞMA YAPRAĞI ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞĐMĐ ÇALIŞMA YAPRAĞI REAKSĐYON HIZINA ETKĐ EDEN FAKTÖRLER YASEMĐN KONMAZ 20338575 Çalışma Yaprağı Ders Anlatımı: REAKSĐYON HIZINA ETKĐ EDEN FAKTÖRLER: 1.Reaktif Maddelerin

Detaylı

10. H F Bileşiğinin sistematik adı nedir?

10. H F Bileşiğinin sistematik adı nedir? MÜEDİSLİK KÜLTESİ KİMY MÜEDİSLİĞİ ÖLÜMÜ GİK KİMY DESİ DÖEM SIVI 19.01.2012 o: dı ve Soyadı: Öğretim Programı: ÖÖ ( ) ; İÖ ( ) Öğretim Üyesi: asan Seçen ( ) ; amdullah Kılıç ( ) Toplam 34 soru vardır. 125

Detaylı

PETROKİMYA KOMPLEKSİ ARITMA ÇAMURLARININ EKSTRAKSİYONU

PETROKİMYA KOMPLEKSİ ARITMA ÇAMURLARININ EKSTRAKSİYONU PETROKİMYA KOMPLEKSİ ARITMA ÇAMURLARININ EKSTRAKSİYONU T. GÜNGÖREN 1, H. MADENOĞLU 1, M. SERT 1, İ.H. METECAN 2, S. ERDEM 1, L. BALLİCE 1, M. YÜKSEL 1, M. SAĞLAM 1 1 Ege Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi,

Detaylı

ÖLÇÜM VE /VEYA ANALİZ İLE İLGİLİ;

ÖLÇÜM VE /VEYA ANALİZ İLE İLGİLİ; SU, ATIK SU 1,2 Çevresel Etki Değerlendirmesi İzin Ve Denetim lüğü EK LİSTE-1/9 ph Elektrometrik Metot SM 4500 H + B İletkenlik Elektriksel İletkenlik Metodu TS 9748 EN 27888 Bulanıklık Nephelometrik Metot

Detaylı

T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI ÖZEL ÇORUM ADA ÖZEL ÖĞRETİM KURSU KİMYA IV BİLİM GRUBU ÇERÇEVE PROGRAMI

T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI ÖZEL ÇORUM ADA ÖZEL ÖĞRETİM KURSU KİMYA IV BİLİM GRUBU ÇERÇEVE PROGRAMI T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI ÖZEL ÇORUM ADA ÖZEL ÖĞRETİM KURSU KİMYA IV BİLİM GRUBU ÇERÇEVE PROGRAMI 1. KURUMUN ADI : Özel Çorum Ada Özel Öğretim Kursu 2.KURUMUN ADRESİ : Yavruturna mah. Kavukçu sok. No:46/A

Detaylı

LineFlex EPDM Membranların Kimyasal Dayanım Tablosu

LineFlex EPDM Membranların Kimyasal Dayanım Tablosu LineFlex EPDM Membranların Kimyasal Dayanım Tablosu LineFlex EPDM membranlar, aşağıda belirtilen kimyasallara belirtilen koşullarda teması veya uzun süre maruz kalması halinde dayanıklıdır, membranda fiziksel

Detaylı

15.10.2014. Turba. Grafit

15.10.2014. Turba. Grafit KÖMÜR Homojen olmayan, kompakt, çoğunlukla bitki parçalarından meydana gelen, tabakalaşma gösteren, içerisinde çoğunlukla C, az miktarlarda H O-S ve N elementlerinin bulunduğu ama inorganik (kil, silt,

Detaylı

NÜKLEOFİLİK YERDEĞİŞTİRME REAKSİYONLARI

NÜKLEOFİLİK YERDEĞİŞTİRME REAKSİYONLARI NÜKLEOFİLİK YERDEĞİŞTİRME REAKSİYONLARI NEGATİF BİR İYON VEYA PAYLAŞILMAMIŞ ELEKTRON ÇİFTİ BULUNAN NÖTRAL BİR MOLEKÜL OLARAK BİLİNEN NÜKLEOFİL, ORGANİK BİR SUBSTRATTAN AYRILAN GRUBUN YERİNİ ALIR. NÜKLEOFİLİK

Detaylı

FEN BİLİMLERİ SINAVI

FEN BİLİMLERİ SINAVI DİKKAT! SORU KİTAPÇIĞINIZIN TÜRÜNÜ A OLARAK CEVAP KÂĞIDINIZA İŞARETLEMEYİ UNUTMAYINIZ. FEN BİLİMLERİ SINAVI KİMYA TESTİ 1. Bu testte 30 soru vardır. 2. Cevaplarınızı, cevap kâğıdının Kimya Testi için ayrılan

Detaylı

ENDÜSTRİYEL SÜREÇLER MEVCUT VERİLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

ENDÜSTRİYEL SÜREÇLER MEVCUT VERİLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ENDÜSTRİYEL SÜREÇLER MEVCUT VERİLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ Erhan ÜNAL 10.03.2010 1 4. ENDÜSTRİYEL PROSESLER 4.1. Genel Çimento Üretimi Kireç Üretimi Kireçtaşı ve Dolomit Kullanımı Soda Külü Üretimi ve Kullanımı

Detaylı

Yapısında yalnızca C ve H u bulunduran bileşiklere hidrokarbon adı verilir.

Yapısında yalnızca C ve H u bulunduran bileşiklere hidrokarbon adı verilir. HİDROKARBONLAR Yapısında yalnızca C ve H u bulunduran bileşiklere hidrokarbon adı verilir. Alifatik Hidrokarbonlar Düz zincirli veya dallanmış olabilir. Doymuş hidrokarbonlar : Alifatik hidrokarbonlar

Detaylı

Fiziksel özellikleri her yerde aynı olan (homojen) karışımlara çözelti denir. Bir çözeltiyi oluşturan her bir maddeye çözeltinin bileşenleri denir.

Fiziksel özellikleri her yerde aynı olan (homojen) karışımlara çözelti denir. Bir çözeltiyi oluşturan her bir maddeye çözeltinin bileşenleri denir. GENEL KİMYA 1 LABORATUARI ÇALIŞMA NOTLARI DENEY: 8 ÇÖZELTİLER Dr. Bahadır KESKİN, 2011 @ YTÜ Fiziksel özellikleri her yerde aynı olan (homojen) karışımlara çözelti denir. Bir çözeltiyi oluşturan her bir

Detaylı

ÖZEL ÖĞRETİM KURSU KİMYA-IV ÇERÇEVE PROGRAMI. : Kesikkapı Mah. Atatürk Cad. No.79 Fethiye / MUĞLA

ÖZEL ÖĞRETİM KURSU KİMYA-IV ÇERÇEVE PROGRAMI. : Kesikkapı Mah. Atatürk Cad. No.79 Fethiye / MUĞLA ÖZEL ÖĞRETİM KURSU KİMYA-IV ÇERÇEVE PROGRAMI 1. KURUMUN ADI : Tercih Özel Öğretim Kursu 2.KURUMUN ADRESİ : Kesikkapı Mah. Atatürk Cad. No.79 Fethiye / MUĞLA 3- KURUCU ADI : ARTI ÖZEL EĞİTİM ÖĞRETİM Danışmanlık

Detaylı

GENEL KİMYA 101 ÖDEV 3

GENEL KİMYA 101 ÖDEV 3 TOBB EKONOMİ VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ-27 Kasım 2013 Bütün Şubeler GENEL KİMYA 101 ÖDEV 3 ÖNEMLİ! Ödev Teslim Tarihi: 6 Aralık 2013 Soru 1-5 arasında 2 soru Soru 6-10 arasında 2 soru Soru 11-15 arasında

Detaylı

1. Doğalgaz nedir? 2. Doğalgaz nasıl oluşur?

1. Doğalgaz nedir? 2. Doğalgaz nasıl oluşur? 1. Doğalgaz nedir? Başta Metan (CH 4 ) ve Etan (C2H6) olmak üzere çeşitli hidrokarbonlardan oluşan yanıcı bir gaz karışımıdır. Doğalgaz renksiz, kokusuz havadan daha hafif bir gazdır. 2. Doğalgaz nasıl

Detaylı

BURADA ÖZET BİLGİ VERİLMİŞTİR. DAHA AYRINTILI BİLGİ İÇİN VERİLEN KAYNAK KİTAPLARA BAKINIZ. KAYNAKLAR

BURADA ÖZET BİLGİ VERİLMİŞTİR. DAHA AYRINTILI BİLGİ İÇİN VERİLEN KAYNAK KİTAPLARA BAKINIZ. KAYNAKLAR BURADA ÖZET BİLGİ VERİLMİŞTİR. DAHA AYRINTILI BİLGİ İÇİN VERİLEN KAYNAK KİTAPLARA BAKINIZ. KAYNAKLAR 1) P. Volhardt, N. Schore; Organic Chemistry-Structure and Function, Sixth Edition. 2) H. Hart, L. E.

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/6) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/6) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/6) Deney Laboratuvarı Adresi : ODTÜ- Üniversiteler Mahallesi, Dumluıpınar Bulvarı No:1 - Çankaya 06800 ANKARA / TÜRKİYE Tel : 0 312 210 28 97 Faks : 0 312 210 56 68

Detaylı

4. Oksijen bileşiklerinde 2, 1, 1/2 veya +2 değerliklerini (N Metil: CH 3. Cevap C. Adı. 6. X bileşiği C x. Cevap E. n O2. C x.

4. Oksijen bileşiklerinde 2, 1, 1/2 veya +2 değerliklerini (N Metil: CH 3. Cevap C. Adı. 6. X bileşiği C x. Cevap E. n O2. C x. ÇÖZÜMLER. E foton h υ 6.0 34. 0 7 6.0 7 Joule Elektronun enerjisi E.0 8 n. (Z).0 8 (). () 8.0 8 Joule 0,8.0 7 Joule 4. ksijen bileşiklerinde,, / veya + değerliklerini alabilir. Klorat iyonu Cl 3 dir. (N

Detaylı

KJELDAHL AZOTU TAYİNİ ANALİZ TALİMATI

KJELDAHL AZOTU TAYİNİ ANALİZ TALİMATI Doküman No: T.LAB.5.4.08 Rev.No/Tarih : 00/- Yayım Tarihi: 01.07.2011 Sayfa: 1 / 1 1. AMAÇ VE KAPSAM Bu belge, KASKİ Çevre Analizleri Laboratuarı nda kullanılmak üzere su ve atıksu numunelerinde Kjeldahl

Detaylı

Bolum 11&12 Eterler, Epoksitler, Sülfitler

Bolum 11&12 Eterler, Epoksitler, Sülfitler Bolum 11&12 Eterler, Epoksitler, Sülfitler Giriş Eter Formülü R--R (R ve R alkil veya aril). Simetrik ve asimetrik olabilir Örnekler: C 3 C 3 C 3 2 Yapı ve Polarite Eğik moleküler geometri ksijen sp 3

Detaylı

BENZENİN NİTROLANMASINDA GRAFİTİN KATALİZÖR OLARAK ETKİSİNİN ARAŞTIRILMASI

BENZENİN NİTROLANMASINDA GRAFİTİN KATALİZÖR OLARAK ETKİSİNİN ARAŞTIRILMASI TÜBİTAK-BİDEB KİMYA BİLİM DANIŞMANLIĞI ÇALIŞTAYI ORGANİK KİMYA GRUBU BENZENİN NİTROLANMASINDA GRAFİTİN KATALİZÖR OLARAK ETKİSİNİN ARAŞTIRILMASI Proje Raporu Proje Ekibi Rebi BARIN İbrahim ŞEN Proje Danışmanı

Detaylı

ÜN TE VII AROMAT K B LEfi KLER

ÜN TE VII AROMAT K B LEfi KLER ÜN TE VII AROMAT K B LEfi KLER 7. 1. N TRO VE AM NO B LEfi KLER a. Nitrobenzen ve Nitrotolüen b. Anilin 7.2. AROMAT K OKS JENL B LEfi KLER a. Benzil Alkol b. Benzaldehit c. Tereftalik Asit ve Polyester

Detaylı

POLİMER. Bakalit (Bakalite) Sentezi (Fenol-Formaldehit Reçineleri)

POLİMER. Bakalit (Bakalite) Sentezi (Fenol-Formaldehit Reçineleri) POLİMER Birçok küçük molekülün uygun koşullar altında bir araya gelip birleşerek yüksek molekül ağırlıklı bileşikleri oluşturması işlemi polimerizasyon olarak tanımlanır. Polimerizasyon sonucu, küçük moleküllü

Detaylı

Kimya.12 3.Ünite Konu Özeti

Kimya.12 3.Ünite Konu Özeti Kimya.12 3.Ünite Konu Özeti 1. ORGANĠK REDOKS TEPKĠMELERĠ 2. YER DEĞĠġTĠRME (SÜBSTĠTÜSYON) TEPKĠMELERĠ 3. KATILMA TEPKĠMELERĠ 4. AYRILMA (ELĠMĠNASYON) TEPKĠMELERĠ 5. KONDENZASYON TEPKĠMELERĠ Hazırlayan

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/6) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/6) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/6) Deney Laboratuvarı Adresi : Büklüm Sok. No: 23/4 Kavaklıdere 06700 ANKARA / TÜRKİYE Tel : 0 312 419 22 82 Faks : 0 312 419 22 84 E-Posta : ekotest@ekotest.com.tr

Detaylı

Oksidasyon ve redüksiyon reaksiyonu aynı anda yürür. Dr.Ecz. Serap YILMAZ

Oksidasyon ve redüksiyon reaksiyonu aynı anda yürür. Dr.Ecz. Serap YILMAZ ksijen miktarı artar Dr.Ecz. Serap YILMAZ ksidasyon ksijen miktarının artışı, hidrojen miktarının azalması (=) bağ oluşumu (deshidrojenasyon) ksijen reaktifinin doymamış bağlara katımı yerine fonksiyonlu

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki. (Sayfa 1/5) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki. (Sayfa 1/5) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki. (Sayfa 1/5) Deney Laboratuvarı Adresi : İSTİKLAL MAH. ATATÜRK CAD. NO:55 KAT:2 D:1 KIRAÇ-ESENYURT 34522 İSTANBUL / TÜRKİYE Tel : 0212 689 8818 Faks : 0212 689 8828 E-Posta

Detaylı

KİMYA II DERS NOTLARI

KİMYA II DERS NOTLARI KİMYA II DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN Sulu Çözeltilerin Doğası Elektrolitler Metallerde elektronların hareketiyle elektrik yükü taşınır. Saf su Suda çözünmüş Oksijen gazı Çözeltideki moleküllerin

Detaylı