Travma Sonrasý Stres Bozukluðu ve Sýnav Kaygýsý için EMDR: Olgu Sunumu

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Travma Sonrasý Stres Bozukluðu ve Sýnav Kaygýsý için EMDR: Olgu Sunumu"

Transkript

1 OLGU SUNUMU Travma Sonrasý Stres Bozukluðu ve Sýnav Kaygýsý için EMDR: Olgu Sunumu EMDR for Post Travmatic Stress Disorder and Test Anxiety: A Case Report Önder Kavakçý 1, Osman Yýldýrým 2, Nesim Kuðu 3 1 Yrd.Doç.Dr., 2 Dr., 1 Doç.Dr., Cumhuriyet Üniversitesi Týp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalý, Sivas ÖZET Travma sonrasý stres bozukluðu (TSSB) geliþmesine yol açan etkenlerden biri de trafik kazalarýdýr ve Türkiye'de oldukça yaygýndýr. Göz hareketleri ile duyarsýzlaþtýrma ve yeniden iþleme (EMDR) son yýllarda özellikle travma sonrasý stres bozukluðunda (TSSB) etkili olduðu gösterilmiþ bir yaklaþýmdýr. Sýnav kaygýsý; öðrenciler için sýklýkla akademik alanda performans düþüklüðü ve psikolojik problemlerle birlikte olan önemli bir sorundur. Sýnav kaygýsý olanlar; deðerlendirileceði zaman gerilim, endiþe ve santral sinir sisteminin aþýrý uyarýlmasýný içeren istenmeyen bir durum yaþarlar. Endiþe içeren tekrarlayýcý düþünceler, kendini eleþtiren felaketleþtirici düþünceler, fizyolojik uyarýlmýþlýk ve belirgin duygusal sýkýntý sýnav kaygýsýna eþlik eder. Sýnavlarla ilgili olumsuz deneyimler sýnav kaygýsýnýn oluþmasýna neden olabilmektedir. Sýnav kaygýsýnýn tedavisi için çeþitli psikoterapi yöntemlerinin yararlý olduðu bildirilmiþtir. Sýnav kaygýsý tedavisinde EMDR denediðini bildiren az sayýda yayýn vardýr. Bu çalýþmada trafik kazasý sonrasý TSSB geliþen ve EMDR uygulanmasý sonucunda iyileþen 17 yaþýnda bir olgu sunulmuþtur. TSSB belirtilerinin düzelmesinin ardýndan üniversite giriþ sýnavý ile ilgili yoðun korku ve kaygý bildiren hastada, bu kaygýnýn önceki olumsuz sýnav yaþantýlarý ile iliþkili olduðu belirlenmiþ, bu yaþantýlarýna yönelik EMDR tedavisi sonunda sýnav kaygýsý belirtilerinde belirgin düzelme görülmüþtür. Anahtar Sözcükler: EMDR, sýnav kaygýsý, travma sonrasý stres bozukluðu, ergen. SUMMARY Prevalence of traffic accidents is very high in Turkey and traffic accidents are one of the underlying reasons of Posttraumatic Stress Disorder (PTSD). Eye Movement Desensitization and Reprocessing (EMDR) is a new therapeutic method which is effective for PTSD. Test anxiety is a significant problem for students which leads to a decline in academic performance and cause severe psychological problems. People with test anxiety experience undesirable symptoms like tension, worry and overstimulation of the central nervous system when they are under evaluation. Recurrent worried, self-critical and catastrophic thoughts and physiologic arousal accompany test anxiety. Negative experiences about examinations can lead to test anxiety. Various psychoterapeutic approaches have been reported that are beneficial in the treatment of test anxiety. Few publications have reported trial of EMDR in the treatment of test anxiety. We describe a 17 year-old girl who had PTSD following a traffic accident and who was treated by EMDR. After treatment of PTSD, the girl reported intense fear and anxiety about the university entrance examination. This anxiety was associated with negative experiences about previous examinations. EMDR treatment focused on these negative experiences and significant improvement was obtained. Key Words: EMDR, test anxiety, post traumatic stres disorder, adolescent. () Bu çalýþma VI. Uluslararasý Travma Toplantýlarý'nda (11-13 Kasým Ýstanbul Armada Otel) poster bildiri olarak sunulmuþtur 42 Makalenin geliþ tarihi: , Yayýna kabul tarihi:

2 Travma Sonrasý Stres Bozukluðu ve Sýnav Kaygýsý için EMDR: Olgu Sunumu GÝRÝÞ Dünyada görülen ölüm nedenleri arasýnda trafik kazalarý 2002 yýlýnda 11. sýradadýr, en fazla adolesan ve genç eriþkinlerin yaralanmasýna ya da ölmesine neden olmaktadýr. Trafik kazalarýna baðlý ölümler, bütün ölüm nedenleri içinde 5-29 yaþ grubunda ikinci, yaþ grubunda ise üçüncü sýrada yer almaktadýr (The World Report on Traffic Injury Prevention 2004). Türkiye'de 2007 yýlýnda trafik kazasýnda 5004 kiþi ölmüþ, kiþi yaralanmýþtýr (Trafik Kazalarý Özeti 2007). Trafik kazalarý sonrasýnda Travma sonrasý Stres Bozukluðu (TSSB) oldukça yaygýndýr, Olofsson ve ark. nýn (2009) yakýnlarda yayýnlanan gözden geçirmesine göre çocuk ve ergenlerde trafik kazasý sonrasý ilk bir ayda TSS semptomlarýnýn yaygýnlýðý %30 ve 3-6 aylýk dönemde %13 olarak bulunmuþtur. Özaltýn ve ark. (2004) motorlu araç kazasý nedeniyle hastaneye yatan 40 hastanýn takibinde birinci ayda %20'sinde akut stres bozukluðu, üçüncü ayda %30'unda TSSB geliþtiðini saptamýþlardýr. Altýncý ayda TSSB oraný %17 oranýnda bulunmuþtur. Türkiye'de öðrenci ve aileleri için önemli stres kaynaklarýndan biri de, tüm gençlik yaþamýný etkileyen sýnav stresidir. Türkiye'de öðrenciler, tüm öðrenim hayatlarý boyunca ve meslek edinme aþamasýnda ulusal boyutta yapýlan birçok sýnava girmek zorundadýrlar. Yayýnlarda eðer bireyin kariyer seçimini ve gelecek fýrsatlarýný etkiliyorsa sýnavlarýn, özellikle stresli olabileceði belirtilmiþtir (Peleg-Popko 2004). Sýnanma aþamasýnda sýnav kaygýlý bireylerin kaygý eþikleri daha düþüktür. Bu öðrenciler böyle deneyimleri tehdit edici olarak algýlarlar ve sýnav söz konusu olduðunda kendilik deðerleri daha düþük olur. Literatürde, sýnav kaygýsý; kiþinin deðerlendirileceði zaman gerilim, endiþe ve santral sinir sisteminin aþýrý uyarýlmasýný içeren istenmeyen bir durum olarak tanýmlanýr (Ergene 2003). Sýnav kaygýsýnýn oluþumuna çeþitli faktörler katkýda bulunabilir. Kiþinin performansýnýn deðerlendirilmesini içeren herhangi bir durum her zaman bir miktar stres yaratýr, bireyin önceki deneyimleri ve durum hakkýndaki algý ve düþüncelerini etkileyebilen faktörler, sýnav deneyimi için tepkilerini belirleyebilir (McDonald 2001). Endiþe içeren tekrarlayýcý düþünceler, kendini eleþtiren felaketleþtirici düþünceler, fizyolojik uyarýlmýþlýk ve belirgin duygusal sýkýntý sýnav kaygýsýna eþlik eder (Sarason 1980a). Bir çalýþmada öðrencilerin %10'unda tedavi gerektirecek düzeyde sýnav kaygýsý bulunmuþtur (Schaefer 2009). Neuderth ve ark. (2009) bir gözden geçirmelerinde sýnav kaygýsýný gidermek için sistematik duyarsýzlaþtýrma, beceri eðitimi, relaksasyon teknikleri, biliþsel yeniden yapýlandýrma, imgeleme teknikleri, dikkat eðitimi, kendini olumlu yönlendirme, çalýþma becerileri eðitimi, hipnoz, göz hareketleri ile duyarsýzlaþtýrma ve yeniden iþleme (EMDR) gibi yöntemler önerildiðini bildirmektedir. Bu gözden geçirmeye göre randomize kontrollü çalýþmalarda Biliþsel Davranýþçý Terapiler (BDT) etkinlik açýsýndan öne çýkmaktadýr. EMDR, psikodinamik, biliþsel, davranýþçý ve danýþan merkezli yaklaþýmlar gibi çok iyi bilinen farklý yaklaþýmlarýn öðelerini bir araya getiren bir yöntemdir (Shapiro 2001). Pek çok çalýþma, EMDR'nin TSSB'de etkili olduðunu göstermiþtir (Lazrove ve ark. 1998, Scheck ve ark. 1998). TSSB'nin tedavisinde, Travma Odaklý BDT ve EMDR'nin diðer terapilerden üstün olduðunu bildirilmiþtir (Bisson ve Andrew 2007). Sýnav kaygýsýnda EMDR'nin etkisini deðerlendiren çeþitli çalýþmalarda tutarsýz sonuçlar olduðu gibi (Gosselin ve Matthews 1995, Baumann ve Melnyk 1994), tek seanslýk uygulama ile olumlu sonuçlar bildiren çalýþma da vardýr (Maxfield ve Melnyk 2000a). Bu makalede trafik kazasý sonrasý TSSB belirtileri ile gelen bir olguda önce bu travmatik yaþantý ile ilgili geliþen bozukluðuna yönelik EMDR çalýþmasý yapýlmýþtýr. Ardýndan da yaþamýnda yine örseleyici bir yaþantý ile iliþkili olduðu anlaþýlan sýnav anksiyetesine yönelik EMDR uygulanmýþtýr. Tedavi kazanýmlarý ve bir yýllýk izlem sonuçlarý tartýþýlmýþtýr. OLGU CK 16 yaþýnda kadýn, lise 3. sýnýf öðrencisi, anne, baba ve aðabeyi ile yaþýyor. Üç ay önce araç içi trafik kazasý geçirmiþ, dört gün yoðun bakýmda kalmýþ, teyze kadar deðer verdiði bir aile dostlarý da 43

3 Kavakçý Ö, Yýldýrým O, Kuðu N. yaralanmýþ, uzun süre yoðun bakýmda kalmýþ ve kurtarýlamamýþ. CK olaydan üç ay sonra; kazadan hemen sonra baþlayan çabuk öfkelenme, sinirlilik, kaza ile ilgili görüntüleri yeniden yaþama, olay hakkýnda konuþmama ve çevresindekiler konuþtuðunda odadan kaçma, yalnýz kalma, aðlama, ders baþarýsýnda düþme, her an kötü þeyler olacaðý, yakýnlarýný kaybedeceði þeklindeki TSSB belirtileri ile baþvurdu. Kazadan sonra aracý kullanan yakýnlarý ile görüþmemiþ, hastanede yattýðý sürece "teyzesinin" ziyaretine, ölümü sonrasý da mezarýna gidememiþ. Herhangi bir týbbi öyküsü ve ilaç kullaným öyküsü bildirilmedi. Ýlk seansta, travma öyküsü alýndý, EMDR ile ilgili bilgi verildi, uygulama için onayý alýndý. Trafik kazasý, kaza sýrasýndaki görüntüler; araçtan çýkarýlmasý, yakýnýnýn kaza sýrasýndaki görüntüleri, yoðun bakým görüntüleri ve bunlarla beraber gelen "tehlikedeyim, suçluyum, yalnýzým" þeklindeki biliþleri EMDR yöntemiyle çalýþýldý. Yolculuk kendi fikri olduðu için, "ben istemeseydim, belki böyle bir kaza hiç olmazdý" þeklinde düþüncesi ve kendini suçlayan biliþleri vardý. Ýki seansýn sonunda trafik kazasýyla ilgili sýkýntýlarý oldukça azaldý, kaza ile ilgili dalýcý görüntüler, kaçýnma davranýþlarý, yakýnlarýna ve kendisine bir þey olacak þeklindeki kaygýlarý kayboldu, olumsuz biliþleri yerini "artýk geçti, geride kaldý, benim hatam deðildi" þeklindeki biliþlere býraktý. Ýkinci seans sýrasýnda artýk kaza ile ilgili sýkýntýlarýnýn fazla olmadýðý, ancak üniversiteye giriþ sýnavý ile ilgili sýkýntýlarýnýn þu anda kendisini daha fazla rahatsýz ettiðini belirtmesi üzerine bu konuda çalýþýlmaya karar verildi. Üniversiteye giriþ sýnavý için 1.5 yýlý olmasýna raðmen bu sýnava girme konusunda yoðun endiþeleri vardý. Öðrencilik hayatý boyunca sýnav konusunda yaþadýðý ciddi bir sýkýntý olup olmadýðý sorulduðunda, ortaokul son sýnýfta Orta Öðretim Kurumlarý Sýnavý sýrasýnda aþýrý heyecaný nedeniyle burnunun kanadýðýný, sýnavý tamamlayamadýðýný dolayýsýyla da sýnavda baþarýlý olamadýðýný bildirdi. Sýnavdan haftalar önce burun kanamalarý baþlamýþ, yoðun endiþe yaþýyormuþ. Bu sýnavla ilgili sahneler hedeflendi ve çalýþmada altýncý sýnýfta yaþadýðý bir anýsýný anýmsadý. Altýncý sýnýfta çalýþkan bir öðrenci olmasýna raðmen, bir sayýsal dersten ortalama bir not almýþ ve dersin öðretmeni "Sen nasýl böyle düþük bir not alýrsýn, hiç yakýþtýramadým" diye çýkýþmýþ ve babasýný görüþmek için çaðýrmýþ. Baba ve hala ile görüþen öðretmeninin yanýnda zor anlar yaþamýþ, görüþme sonrasý babasýnýn yüzündeki ifadeyi "senden utanýyorum" der gibi bakýyordu diye tanýmlýyor. Bu sahneyi hatýrladýðý zaman kendisi için "Ben utanç veren biriyim, utanç kaynaðýyým" þeklinde biliþler tanýmlýyordu. Ertesi gün müzik dersinde müzik öðretmeni sýnýfta enstrüman çalabilen olup olmadýðýný sorduðunda arkadaþlarý CK'yý göstermiþ ve keman çaldýðýný söylemiþler. Enstrümaný yanýnda olmadýðý için istek üzerine sýnýfta bir þarký söylemiþ. Müzik öðretmeni çok beðenmiþ ve çok yetenekli olduðunu, mutlaka müziðe yönelmesi gerektiðini söylemiþ. Hastamýz bu öðüt karþýsýnda yoðun sýkýntý yaþamýþ, düþük not aldýðý dersin öðretmeni ile müzik öðretmeninin konuþtuðunu, CK'nýn sayýsal alanda bir geleceðinin olamayacaðýný düþündüklerini, bu nedenle de müziðe yönelirse en azýndan kendisini kurtarabileceðini düþündükleri þeklinde bir inancý oluþmuþ. Bu anýyý hatýrladýðý sýradaki kendisiyle ilgili biliþi "yetersizim" þeklindeydi. Bu dersten sonraki her müzik dersinde öðretmeni müzik yeteneðini övmüþ, müziðe yönelmesini öðütlemiþ ve CK her defasýnda sýkýntý yaþamýþ. Bu bilgilerden sonra CK ile altýncý sýnýfta düþük not almasý, öðretmeni, babasý ve halasýyla yaþadýðý anlar, müzik dersinde yaþadýklarý ve bunlarla ilgili geliþtirdiði biliþleri EMDR yöntemiyle çalýþýldý. Beþinci EMDR seansý sonrasýnda "herkes bazen düþük not alabilir, bu onun yetersiz olduðu anlamýna gelmez, ben utanç kaynaðý deðilim, aksine yetenekli, iyi biriyim, öðretmenim abartýlý davrandý" þeklinde biliþleri oluþtu. Müzik öðretmeni ve sayýsal dersinin öðretmeninin belki de hiç konuþmamýþ olabileceklerini, müzik öðretmeninin kendisini gerçekten beðendiði için övdüðünü düþünmeye baþladý. Bu anýlarla ilgili sýkýntýsý belirgin olarak azalmýþtý. Bu çalýþmanýn ardýndan OKS'de baþarýlý olarak Anadolu lisesini kazanan aðabeyi ile ilgili kendisini yetersiz hissettiren bir dizi anýsý çalýþýldý, bu alanda da sýkýntýlarý azaldý. Tedavinin tamamlanmasýndan 1 yýl sonra yapýlan izleme görüþmesinde, yine zaman zaman kaygýlarý olmasýna raðmen hem trafik kazasý hem de sýnav anýlarý ile ilgili belirgin 44

4 Travma Sonrasý Stres Bozukluðu ve Sýnav Kaygýsý için EMDR: Olgu Sunumu bir sýkýntýsýnýn olmadýðýný bildirdi. ÖSS'ye hazýrlýk için (lise son sýnýfa geçmiþ) dershaneye gittiðini, seviye belirleme sýnavýna rahat girdiðini, ancak sýnavdan istediði kadar iyi bir puan alamadýðý için üzgün olduðunu bildirdi. Sýnav öncesi ve sýnav sýrasýnda herhangi bir sorun yaþamamýþtý. Sýnavlarýn kendisinde herhangi bir sýkýntý yaþatmamasýna raðmen, seviye tespit sýnavýnda iyi puan alamamasý, hem de okuldaki öðretmenlerinin sýnýfa karþý (belki de daha çok çalýþmalarý için) "bu halinizle kazanamazsýnýz" yönündeki konuþmalarý nedeniyle son günlerde motivasyonunun düþmeye baþladýðýný bildirdi. Bu seansta sýnava çalýþma teknikleri ve motivasyonunu nasýl koruyabileceði konusunda biliþsel yöntemler önerildi. EMDR çalýþmasý yapýlmadý. TARTIÞMA Bu çalýþmada sunulan olguda da trafik kazasý sonrasý TSSB geliþmiþ ve iki seans EMDR uygulanmýþ ve kazaya ait dalýcý anýlar, kaçýnma davranýþlarý, bu anýlarla beraber gelen yoðun sýkýntýsý, öfkesi ve kendini suçlayan düþünceleri kaybolmuþ, TSSB tanýsý karþýlanmaz olmuþtur. EMDR'nin özellikle TSSB'de etkinliði birçok çalýþma ile gösterilmiþtir (Lazrove ve ark. 1998, Scheck ve ark. 1998) ve belirtilerde birçok tedaviden daha hýzlý azalma yapmakta (Ironsonve ark. 2002) ve daha az tedavi seansý gerektirmektedir (van Etten ve Taylor 1998). EMDR yaklaþýmýna göre travmatik yaþantý ile ilgili anýlar bellekte uygun olmayan þekilde depolanýr. Bu þekilde depolanan anýlar iþlevsel olmayan tepkilerin verilmesine yol açar. EMDR; deðiþmeden/- iþlenmeden görüntü, düþünce, duyum gibi ilk hali ile depolanmýþ travmatik anýlarýn yeniden iþlenmesini saðlar. Bu donmuþ haldeki verilerin bilgi iþleme süreçlerinde yeniden harekete geçirilmesi ve iþlenmesi ile travmatik aný uyum saðlayýcý bir çözüme doðru hareket eder. Stres yaratan uyarana karþý bir duyarsýzlaþtýrma ortaya çýkar ve gelecekte daha iyi iþlevsellik gösterilebilmesi için uygun tutum ve becerilerin yerleþtirilmesi saðlanýr (Shapiro ve Maxfield 2002). Bu olguda da EMDR uygulamasý ile travmatik yaþantýlara ait anýlar ve onlarla beraber depolanmýþ olumsuz duyum, görüntü ve biliþler yeniden iþlenmiþ, önce duyarsýzlaþtýrma saðlanmýþ, ardýndan da daha iyi iþlevsellik gösterebileceði yeni biliþlerin yeni ve olumlu kendilik inançlarýnýn yerleþmesi saðlanmýþtýr. Ülkemizde öðrencilik yaþamýnýn birçok aþamasýnda eleme sýnavlarý uygulanmaktadýr. Öðrenciler, ilkokul seviyesinde seviye belirleme sýnavlarý, lise düzeyinde ÖSS, üniversiteden sonra KPSS ve bunlara hazýrlýk kurslarý, kurs sýnavlarý gibi onlarca sýnavla karþý karþýyadýr. Bu sýnavlarýn yol açtýðý anksiyete birçok öðrencinin yaþamýný kâbusa çevirebilmektedir. Öðrencilik yaþamýnýn bir döneminde bir veya birçok sýnavla ilgili örseleyici yaþantý gençlerin kendileriyle ilgili olumsuz biliþler geliþtirmelerine ve bu stresleri daha yoðun yaþamalarýna yol açabilir, iþlevselliklerini ileri derecede bozabilir. DSM sisteminin tanýmladýðý ölçüde travmatik olmadýðý halde kiþide incinme yaratan bu stres verici yaþantýlar, travmatik yaþantýlarda olduðu gibi kiþinin kendisi ile ilgili inançlarýný etkileyebilir ve kendileri ile ilgili olumsuz biliþler geliþtirmesine yol açabilir. Bu olguda, stres verici bir yaþantý hastanýn kendisi ile ilgili biliþlerini deðiþtirmiþ, yetersiz olduðu, bu nedenle de baþarýlý olamayacaðý þeklinde inançlara yol açmýþtýr. Bu açýdan hastanýn ele alýnýþý travmatik yaþantýlarýn EMDR ile tedavisine benzerdir. Olguda olumsuz anýlara ve onlardan kaynaklanan olumsuz biliþlere yönelik EMDR uygulamasý hýzlý ve etkili bir tedavi olanaðý vermiþtir. Sýnav kaygýsýnýn oluþumunu açýklayan çeþitli modeller vardýr. Bunlar; 1) Biliþsel Dikkat Modeli: bireyin kendi kendine tekrarladýðý olumsuz düþünceler ve altta yatan olumsuz biliþlerini içerir (Sarason 1980, Wine 1980), 2) Biliþsel Beceri Modeli: biliþsel etkenler ve öðrenme stratejilerindeki yetersizlikleri içerir (Meichenbaum ve Butler 1980) ve 3) Sosyal Öðrenme Modeli: kendi kendine yetebilme, sonuca yönelik beklentiler ve motivasyonu içerir (Bandura 1977). Ayrýca vegetatif uyaranlar ile bedensel olarak uyarýlma sýnav kaygýsý için sonuca etki eden bir etken olarak tartýþýlmýþtýr (Neuderth ve ark. 2009). Sýnav kaygýsý bir sýnavda baþarýsýz olmak ile artabilir (Hembree 1988). Biliþsel-dikkat modelinde tanýmlanan olumsuz biliþler olumsuz yaþantýlardan kaynaklanabilir. EMDR yöntemi ile bu olumsuz biliþlere yol açan anýlar iþlenebilir ve kiþinin kendisiyle ilgili olumsuz 45

5 Kavakçý Ö, Yýldýrým O, Kuðu N. inançlarý deðiþtirilebilir. Biliþsel modelde tanýmlanan olumsuz iç konuþmalar deðiþtirilebilir, benlik saygýsý arttýrýlabilir. EMDR'nin kendilik üzerinde olumsuz etkili biliþlere ve bunlarla ilgili emosyonel sýkýntýya neden olan travma kaynaklý anýlarýn çözümlenmesinde etkililiði gösterilmiþtir (van Etten ve Taylor 1998, Maxfield ve Hyer 2002b). Ayrýca vegetatif uyarýmlarýn azaltýlmasý ve bedensel uyarýlmalarýn azaltýlmasýna da katkýsý vardýr. Bu nedenlerle EMDR'nin sýnav kaygýsý ile ilgili tanýmlanan tüm modeller için etkili olma olasýlýðý vardýr. Sýnav ve benzeri her tür yarýþmada EMDR'nin performansý arttýrmada etkili olabileceði ileri sürülmüþtür. Foster ve Lendl (1995a ve 1996b), EMDR'yi performans geliþtirme amacýyla iþadamlarý, oyuncular, konuþmacýlar, müzisyenler ve atletler üzerinde kullanmýþlardýr. Performans geliþtirme amacý ile EMDR; danýþanlarýn en iyi performanslarýný göstermeleri üzerindeki engellerin ortadan kaldýrýlmasýna yönelik kullanýlmýþtýr. Olumsuz geçmiþ anýlarýn yeniden iþlenmesi yerine, olumlu deneyimler çalýþýlmýþ ve belleðin bu olumlu deneyimlerle bað kurmasý saðlanmýþtýr. Olgu bildirilerinde olumlu sonuçlar alýnmasýna raðmen; performans geliþtirme alanýnda henüz kontrollü çalýþmalar bildirilmemiþtir. Yazarlarýn ortak görüþü, sýnav kaygýsý üzerinde EMDR'nin performans geliþtirme uygulamasýnýn iyi sonuçlar vereceði þeklindedir. Sonuç olarak EMDR hem TSSB'de, hem de sýnav kaygýsý gibi önemli stres durumlarýnda kaygý azaltmada etkili ve kolay uygulanabilir bir tedavi olarak görünmektedir. Türkiye'de neredeyse beþikten mezara kadar süren sýnava girme zorunluluðu; yaþamýn bir parçasý olan sýnanma kaygýsýný, çoðu zaman klinik ortamlara taþýmakta ve ruh saðlýðý çalýþanlarýný yoðun danýþan baþvurusu ile karþý karþýya býrakmaktadýr. Özellikle sýnav kaygýsý üzerine yapýlacak kontrollü çalýþmalar; hem EMDR üzerine bilgilerimizi arttýracak, hem de birçok sýnav kaygýsý yaþayan danýþanýn sorunu için yeni bir saðaltým aracý olarak ortaya çýkabilecektir. Yazýþma adresi: Dr.Önder Kavakçý, Cumhuriyet Üniversitesi Týp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalý, Bandura (1977) Self-efficacy: toward a unifying theory of behavioral change. Psychol Rev, 84(2): Baumann W, Melnyk WT (1994) A controlled comparison of eye movements and finger tapping in the treatment of test anxiety. J Behav Ther Exp Psychiatry, 25(1): Bisson J, Andrew M (2007) Psychological treatment of posttraumatic stress disorder (PTSD). Cochrane Database Syst Rev, 18;(3):CD Ergene T (2003) Effective Interventions on test anxiety reduction: a meta-analysis. School Psychology International, 24: Foster S, Lendl J (1995a) Eye movement desensitization and reprocessing: Initial application for enhancing performance in athletes. Journal of Applied Sport Psychology, 7(Suppl.):63. Foster S, Lendl J (1996b) Eye movement desensitization and reprocessing: Four case studies of a new tool for executive coaching and restoring employee performance after setbacks. Consulting Psychology Journal, 48: Gosselin P, Matthews WJ (1995) Eye movement desensitization and reprocessing in the treatment of test anxiety: a study of the effects of expectancy and eye movement. J Behav Ther Exp Psychiatry, 26(4): Hembree R (1988) Correlates, causes, effects, and treatment of test anxiety. Rev Educ Res, 58(1): Ironson G, Freund B, Strauss JL, ve ark. (2002) Comparison of KAYNAKLAR two treatments for traumatic stress: A community based study of EMDR and prolonged exposure. J Clin Psychol, 58: Lazrove S, Triffleman E, Kite L ve ark. (1998) An open trial of EMDR as treatment for chronic PTSD. Am J Orthopsychiatry, 68(4): Maxfield L, Melnyk WT (2000a) Single Session Treatment of Test Anxiety with Eye Movement Desensitization and Reprocessing (EMDR) Int J Stress Management, 7(2): Maxfield L, Hyer, LA (2002b) The relationship between efficacy and methodology in studies investigating EMDR treatment of PTSD. J Clin Psychol, 58: McDonald AS (2001) The prevalence and effects of test anxiety in school children. Educational Psychology, 21: Meichenbaum D, Butler L (1980) Toward a conceptual model for the treatment of test anxiety: implications for research and treatment. In: Sarason IG (ed) Test anxiety: theory, research, and applications. Erlbaum, Hillsdale. Neuderth S, Jabs B, Schmidtke A (2009) Strategies for reducing test anxiety and optimizing exam preparation in German university students: a prevention-oriented pilot project of the University of Würzburg. J Neural Transm, 116 (6): Olofsson E, Bunketorp O, Andersson AL (2009) Children and adolescents injured in traffic--associated psychological consequences: a literature review. Acta Paediatr, 98(1): Özaltýn M, Kaptanoðlu C, Aksaray G (2004) Motorlu araç 46

6 Travma Sonrasý Stres Bozukluðu ve Sýnav Kaygýsý için EMDR: Olgu Sunumu kazalarýndan sonra görülen akut stres bozukluðu ve travma sonrasý stres bozukluðu Türk Psikiyatri Dergisi, 15(1): Peleg-Popko O (2004) Differentiation and test anxiety in adolescents. J Adolesc, 27: Sarason IG (1980a) Introduction to the study of test anxiety. In IG Sarason (Ed), Test anxiety:theory, research, and applications (pp. 3-14). Hillsdale, NJ: Lawrence Erlbaum. Schaefer A, Matthess H, Pfitzer G ve ark. (2007) Mental health and performance of medical students with high and low test anxiety. Psychother Psychosom Med Psychol, 57: Scheck MM, Schaeffer JA, Gillette C (1998) Brief psychological intervention with traumatized young women: The effi cacy of eye movement desensitization and reprocessing. J Traumatic Stress, 11: Shapiro F (2001) Eye movement desensitization and reprocessing: Basic principles, protocols and procedures. 2. Baský, New York: Guilford Press. Shapiro F, Maxfield L (2002) Eye Movement Desensitization and Reprocessing (EMDR): Information Processing in the Treatment of Trauma. J Clin Psychol, 2002; 58: The World Report on Traffic Injury Prevention The Fundementals, Chapter One, Geneva, T.C.Ulaþtýrma Bakanlýðý Karayollarý Genel Müdürlüðü Trafik Kazalarý Özeti 2007 Bakým Dairesi Baþkanlýðý Trafik Þubesi Müdürlüðü Kasým van Etten ML, Taylor S (1988) Comparative efficacy of treatments for post-traumatic stress disorder: A meta-analysis. Clin Psychol Psychother, 5: Wine J (1980) Cognitive-attentional theory of test anxiety. In: Sarason IG (Ed) Test anxiety: theory, research and applications. Erlbaum, Hillsdale. 47

Özgül Fobinin Göz Hareketleri ile Duyarsýzlaþtýrma ve Yeniden Ýþleme Yöntemi ile Tedavisi: Bir Olgu Sunumu

Özgül Fobinin Göz Hareketleri ile Duyarsýzlaþtýrma ve Yeniden Ýþleme Yöntemi ile Tedavisi: Bir Olgu Sunumu OLGU SUNUMU Özgül Fobinin Göz Hareketleri ile Duyarsýzlaþtýrma ve Yeniden Ýþleme Yöntemi ile Tedavisi: Bir Olgu Sunumu Treatment of Specific Phobia with Eye Movement Desensitization and Reprocessing Method:

Detaylı

Týp Fakültesi öðrencilerinin Anatomi dersi sýnavlarýndaki sistemlere göre baþarý düzeylerinin deðerlendirilmesi

Týp Fakültesi öðrencilerinin Anatomi dersi sýnavlarýndaki sistemlere göre baþarý düzeylerinin deðerlendirilmesi 1 Özet Týp Fakültesi öðrencilerinin Anatomi dersi sýnavlarýndaki sistemlere göre baþarý düzeylerinin deðerlendirilmesi Mehmet Ali MALAS, Osman SULAK, Bahadýr ÜNGÖR, Esra ÇETÝN, Soner ALBAY Süleyman Demirel

Detaylı

Matematik ve Türkçe Örnek Soru Çözümleri Matematik Testi Örnek Soru Çözümleri 1 Aþaðýdaki saatlerden hangisinin akrep ve yelkovaný bir dar açý oluþturur? ) ) ) ) 11 12 1 11 12 1 11 12 1 10 2 10 2 10 2

Detaylı

T.C. MÝLLÎ EÐÝTÝM BAKANLIÐI EÐÝTÝMÝ ARAÞTIRMA VE GELÝÞTÝRME DAÝRESÝ BAÞKANLIÐI HANGÝ OKULDA OKUMAK ÝSTEDÝÐÝNE KARAR VERDÝN MÝ? Genel Liseler Fen Liseleri Sosyal Bilimler Anadolu Spor Güzel Sanatlar Askeri

Detaylı

Sýnav Kaygýsý ve Ýliþkili Psikiyatrik Belirtiler

Sýnav Kaygýsý ve Ýliþkili Psikiyatrik Belirtiler ARAÞTIRMA Sýnav Kaygýsý ve Ýliþkili Psikiyatrik Belirtiler Test Anxiety and Related Psychiatric Symptoms Önder Kavakcý 1, Ayþegül Selcen Güler 2, Selma Çetinkaya 3 1 Yrd.Doç.Dr., Cumhuriyet Üniversitesi

Detaylı

DENÝZ LÝSESÝ KOMUTANLIÐI Denizcilik tarihin en eski ve en köklü mesleðidir. Bu köklü ve þerefli mesleðin insanlarýnýn eðitimi için ilk adým atacaklarý Deniz Lisesi, bu güne kadar Türk ve dünya denizcilik

Detaylı

Motorlu Araç Kazasý Geçiren Kiþilerde Akut Stres Bozukluðu Semptomlarýnýn Deðerlendirilmesi #

Motorlu Araç Kazasý Geçiren Kiþilerde Akut Stres Bozukluðu Semptomlarýnýn Deðerlendirilmesi # Motorlu Araç Kazasý Geçiren Kiþilerde Akut Stres Bozukluðu Semptomlarýnýn Deðerlendirilmesi # M. Tayfun TURAN*, Ertuðrul EÞEL**, Salih KELEÞ*** ÖZET Motorlu araç kazalarý akut stres bozukluðunun ve travma

Detaylı

EMDR Nedir? EMDR nin Ortaya Çıkışı

EMDR Nedir? EMDR nin Ortaya Çıkışı EMDR Nedir? EMDR- Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme- savaş stresi, taciz, doğal afetler veya çocukluk döneminde yaşanan üzücü olaylar gibi rahatsız edici yaşam deneyimlerinin neden

Detaylı

Simge Özer Pýnarbaþý

Simge Özer Pýnarbaþý Simge Özer Pýnarbaþý 1963 yýlýnda Ýstanbul da doðdu. Ortaöðrenimini Kadýköy Kýz Lisesi nde tamamladý. 1984 yýlýnda Ýstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji ve Sanat Tarihi Bölümü nü bitirdi.

Detaylı

Mart 2010 Otel Piyasasý Antalya Ýstanbul Gayrimenkul Deðerleme ve Danýþmanlýk A.Þ. Büyükdere Cad. Kervan Geçmez Sok. No:5 K:2 Mecidiyeköy Ýstanbul - Türkiye Tel: +90.212.273.15.16 Faks: +90.212.355.07.28

Detaylı

Sosyal anksiyete bozukluðu, ilk kez 1966'da Marks

Sosyal anksiyete bozukluðu, ilk kez 1966'da Marks Sosyal Anksiyete Bozukluðu: Taný, Epidemiyoloji, Etiyoloji, Klinik ve Ayýrýcý Taný Doç. Dr. Nesrin DÝLBAZ* Sosyal anksiyete bozukluðu, ilk kez 1966'da Marks ve Gelder tarafýndan tanýmlanmasýna karþýn ayrý

Detaylı

T.C. MÝLLÎ EÐÝTÝM BAKANLIÐI EÐÝTÝMÝ ARAÞTIRMA VE GELÝÞTÝRME DAÝRESÝ BAÞKANLIÐI KENDÝNÝ TANIYOR MUSUN? ANKARA, 2011 MESLEK SEÇÝMÝNÝN NE KADAR ÖNEMLÝ BÝR KARAR OLDUÐUNUN FARKINDA MISINIZ? Meslek seçerken

Detaylı

Spor Bilimleri Derneði Ýletiþim Aðý

Spor Bilimleri Derneði Ýletiþim Aðý Spor Bilimleri Derneði Ýletiþim Aðý Spor Bilimleri Derneði, üyeler arasýndaki haberleþme aðýný daha etkin hale getirmek için, akademik çalýþmalar yürüten bilim insaný, antrenör, öðretmen, öðrenci ve ilgili

Detaylı

Manyetik Rezonans ve Bilgisayarlý Tomografi Öncesi Hastalarda Anksiyete ve Depresyon

Manyetik Rezonans ve Bilgisayarlý Tomografi Öncesi Hastalarda Anksiyete ve Depresyon ARAÞTIRMA Manyetik Rezonans ve Bilgisayarlý Tomografi Öncesi Hastalarda Anksiyete ve Depresyon Gülten Karadeniz 1, Serdar Tarhan 2, Emre Yanýkkerem 3, Özden Dedeli 3, Erkan Kahraman 4 1 Yrd.Doç.Dr., 3

Detaylı

ÇEVRE VE TOPLUM. Sel Erozyon Kuraklýk Kütle Hareketleri Çýð Olaðanüstü Hava Olaylarý: Fýrtýna, Kasýrga, Hortum

ÇEVRE VE TOPLUM. Sel Erozyon Kuraklýk Kütle Hareketleri Çýð Olaðanüstü Hava Olaylarý: Fýrtýna, Kasýrga, Hortum ÇEVRE VE TOPLUM 11. Bölüm DOÐAL AFETLER VE TOPLUM Konular DOÐAL AFETLER Dünya mýzda Neler Oluyor? Sel Erozyon Kuraklýk Kütle Hareketleri Çýð Olaðanüstü Hava Olaylarý: Fýrtýna, Kasýrga, Hortum Volkanlar

Detaylı

Çocuk Ýstismarýna Birimler Arasý Yaklaþým: Bir Olgu Sunumu

Çocuk Ýstismarýna Birimler Arasý Yaklaþým: Bir Olgu Sunumu OLGU SUNUMU Çocuk Ýstismarýna Birimler Arasý Yaklaþým: Bir Olgu Sunumu Multidisciplinary Approach to Child Abuse: A Case Report Muhammed Ayaz 1, Ayþe Burcu Ayaz 1 1 Uz.Dr., Sakarya Üniversitesi Týp Fakültesi

Detaylı

Dr. Hatice Þahin*, Dr. Türkan Günay**, Dr. Hilal Batý*

Dr. Hatice Þahin*, Dr. Türkan Günay**, Dr. Hilal Batý* Ýzmir Ýli Bornova Ýlçesi Lise Son Sýnýf Öðrencilerinde Üniversiteye Giriþ Sýnavý Kaygýsý University Entrance Exam Anxiety of Senior High School Students in the Province of Ýzmir, District of Bornova Dr.

Detaylı

Ne Zaman Travmatik Yas Tanýsý Konur? Ne Zaman Tedavi Baþlar?

Ne Zaman Travmatik Yas Tanýsý Konur? Ne Zaman Tedavi Baþlar? OLGU SERÝSÝ Ne Zaman Travmatik Yas Tanýsý Konur? Ne Zaman Tedavi Baþlar? Ufuk Sezgin 1, Þahika Yüksel 1, Zerrin Topçu 2, Aysun Genç Diþcigil 3 1 Doç. Dr., Prof. Dr., Ýstanbul Üniversitesi Ýstanbul Týp

Detaylı

MedYa KÝt / 26 Ýnsan Kaynaklarý ve Yönetimi konusunda Türkiye nin ilk dergisi HR DergÝ Human Resources Ýnsan Kaynaklarý ve Yönetim Dergisi olarak amacýmýz, kurulduðumuz günden bu yana deðiþmedi: Türkiye'de

Detaylı

Yardým Çalýþanlarýnda Travmatik Stres

Yardým Çalýþanlarýnda Travmatik Stres DERLEME Yardým Çalýþanlarýnda Travmatik Stres Banu Yýlmaz 1 1 Psk., Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coðrafya Fakültesi Psikoloji Bölümü, Ankara ÖZET Travmatik olaylarýn ardýndan, olaya doðrudan maruz

Detaylı

Emine Sevinç Tok. İzmir Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü. Gürsel Aksel Bulvarı No: 14 35350 Üçkuyular İzmir

Emine Sevinç Tok. İzmir Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü. Gürsel Aksel Bulvarı No: 14 35350 Üçkuyular İzmir Emine Sevinç Tok İzmir Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü Gürsel Aksel Bulvarı No: 14 35350 Üçkuyular İzmir sevinc.tok@izmir.edu.tr EĞİTİM 2009-devam Klinik Psikoloji Doktora Programı

Detaylı

Omurilik Felçli Hastalarda Travma Sonrasý Stres Bozukluðu ve Ýliþkili Faktörler

Omurilik Felçli Hastalarda Travma Sonrasý Stres Bozukluðu ve Ýliþkili Faktörler ARAÞTIRMA Omurilik Felçli Hastalarda Travma Sonrasý Stres Bozukluðu ve Ýliþkili Faktörler Posttraumatic Stress Disorder and Related Factors in Patients with Spinal Cord Injury Murat Ýlhan Atagün 1, Ünal

Detaylı

1. Böleni 13 olan bir bölme iþleminde kalanlarýn

1. Böleni 13 olan bir bölme iþleminde kalanlarýn 4. SINIF COÞMAYA SORULARI 1. BÖLÜM 3. DÝKKAT! Bu bölümde 1 den 10 a kadar puan deðeri 1,25 olan sorular vardýr. 1. Böleni 13 olan bir bölme iþleminde kalanlarýn toplamý kaçtýr? A) 83 B) 78 C) 91 D) 87

Detaylı

Larson'un 1960'larda veciz olarak belirttiði gibi,

Larson'un 1960'larda veciz olarak belirttiði gibi, 5 Prof. Dr. Semih KESKÝL Larson'un 1960'larda veciz olarak belirttiði gibi, yaþlýlarýn acil hastalýklarý diye bir durum yoktur. Bizimde burada söz konusu edeceðimiz yaþlýlar arasýndaki acil týbbi durumlardýr.

Detaylı

BASIN AÇIKLAMALARI TMMOB EMO ADANA ÞUBESÝ 12. DÖNEM ÇALIÞMA RAPORU BASIN AÇIKLAMALARI

BASIN AÇIKLAMALARI TMMOB EMO ADANA ÞUBESÝ 12. DÖNEM ÇALIÞMA RAPORU BASIN AÇIKLAMALARI BASIN AÇIKLAMALARI Egemenler Arasý Dalaþýn Yapay Sonucu Zamlar EKONOMÝK KRÝZ VE ETKÝLERÝ 6 Aðustos 1945'te Hiroþima'ya ve 9 boyutu bulunmaktadýr. Daha temel nokta Aðustos 1945'te Nagasaki'ye

Detaylı

BASIN DUYURUSU (25.08.2002) 2002 Öðrenci Seçme Sýnavý (ÖSS) Yerleþtirme Sonuçlarý

BASIN DUYURUSU (25.08.2002) 2002 Öðrenci Seçme Sýnavý (ÖSS) Yerleþtirme Sonuçlarý BASIN DUYURUSU (25.08.2002) 2002 Öðrenci Seçme Sýnavý (ÖSS) Yerleþtirme Sonuçlarý 16 Haziran ve 23 Haziran 2002 tarihlerinde yapýlan Öðrenci Seçme Sýnavý (ÖSS) ve Yabancý Dil Sýnavý (YDS) sonuçlarýna aðýrlýklý

Detaylı

Açıklama 2008 2009. Araştırmacı: YOK. Danışman: YOK. Konuşmacı: YOK

Açıklama 2008 2009. Araştırmacı: YOK. Danışman: YOK. Konuşmacı: YOK Açıklama 2008 2009 Araştırmacı: YOK Danışman: YOK Konuşmacı: YOK SİLAHLI ÇATIŞMA İLE İLİŞKİLİ TRAVMA SONRASI STRES BOZUKLUĞUNDA DİĞER BİYOLOJİK TEDAVİ SEÇENEKLERİ Dr. Cemil ÇELİK Sunumun hedefleri Silahlı

Detaylı

YENÝ YAYINLARDAN ÖZETLER

YENÝ YAYINLARDAN ÖZETLER YENÝ YAYINLARDAN ÖZETLER Major Depresyon, Davraným Bozukluðu ve Madde Kullaným Bozukluðu olan Ergenlerde Fluoksetin ve Biliþsel Davranýþcý Terapinin Karþýlaþtýrýldýðý Randomize Kontrollü Çalýþma Riggs

Detaylı

2014-2015 Eðitim Öðretim Yýlý ÝSTANBUL ÝLÝ ORTAOKULLAR ARASI "4. AKIL OYUNLARI TURNUVASI" Ýstanbul Ýli Ortaokullar Arasý 4. Akýl Oyunlarý Turnuvasý, 21 Þubat 2015 tarihinde Özel Sancaktepe Okyanus Koleji

Detaylı

Iletisim ve Lisan Enstitusu

Iletisim ve Lisan Enstitusu . Iletisim ve Lisan Enstitusu..... Biz Kimiz? Institute of Communication and Languages (ICL), önceki adýyla Ýki Toplumlu Mesleki Ýngilizce Destek Programý, nitelikli Ýngilizce, kültürlerarasý iletiþim

Detaylı

Araþtýrma Hazýrlayan: Ebru Kocamanlar Araþtýrma Uzman Yardýmcýsý Gýda Ürünlerinde Ambalajýn Satýn Alma Davranýþýna Etkisi Dünya Ambalaj Örgütü nün açýklamalarýna göre dünyada ambalaj kullanýmýnýn %30 unu

Detaylı

TABLO-2'nin devamý. Sanayi ve Ticaret Bakanlýðý

TABLO-2'nin devamý. Sanayi ve Ticaret Bakanlýðý Sanayi ve Ticaret Bakanlýðý Atama Yapýlacak Kadro Unvaný: Stajyer Kontrolör (Ýdari) Atama Yapýlmasý Planlanan Kadro Sayýsý: Ýdari+Mühendis Kadrolarý Toplamý : 5 Test Aðýrlýklarý: GY:0,1, GK:0,1, HU:0,2,

Detaylı

Türkiye'de Karayollarýnda Trafik Kazalarý Road Traffic Accidents in Turkey

Türkiye'de Karayollarýnda Trafik Kazalarý Road Traffic Accidents in Turkey Türkiye'de Karayollarýnda Trafik Kazalarý Road Traffic Accidents in Turkey Dr. Fehminaz Temel*, Dr. Hilal Özcebe** Öz Trafik kazalarý bütün dünyada yaralanmalara baðlý ölümler içinde ilk sýrada yer almaktadýr.

Detaylı

Firmamýz mühendisliðinde imalatýný yaptýðýmýz endüstriyel tip mikro dozaj sistemleri ile Kimya,Maden,Gýda... gibi sektörlerde kullanýlan hafif, orta

Firmamýz mühendisliðinde imalatýný yaptýðýmýz endüstriyel tip mikro dozaj sistemleri ile Kimya,Maden,Gýda... gibi sektörlerde kullanýlan hafif, orta Mikro Dozaj Firmamýz mühendisliðinde imalatýný yaptýðýmýz endüstriyel tip mikro dozaj sistemleri ile Kimya,Maden,Gýda... gibi sektörlerde kullanýlan hafif, orta ve aðýr hizmet tipi modellerimizle Türk

Detaylı

014-015 Eðitim Öðretim Yýlý ÝSTANBUL ÝLÝ ORTAOKULLAR ARASI "7. AKIL OYUNLARI ÞAMPÝYONASI" Ýstanbul Ýli Ortaokullar Arasý 7. Akýl Oyunlarý Þampiyonasý, 18 Nisan 015 tarihinde Özel Sancaktepe Bilfen Ortaokulu

Detaylı

Dicle Üniversitesi Öðrencilerinde Madde Kullanýmýný Belirleyen Risk Faktörleri

Dicle Üniversitesi Öðrencilerinde Madde Kullanýmýný Belirleyen Risk Faktörleri ARAÞTIRMA Dicle Üniversitesi Öðrencilerinde Madde Kullanýmýný Belirleyen Risk Faktörleri Murat Yalçýn 1, Altan Eþsizoðlu 2, Hasan Akkoç 3, Aziz Yaþan 4, Faruk Gürgen 5 1 Dr., 4 Yrd.Doç.Dr., 5 Prof.Dr.,

Detaylı

Travma sonrası stres bozukluğu (TSSB), kişinin aşırı

Travma sonrası stres bozukluğu (TSSB), kişinin aşırı Düşünen Adam The Journal of Psychiatry and Neurological Sciences 2013;26:96-101 DOI: 10.5350/DAJPN2013260111 Travma Sonrası Stres Bozukluğu Tanılı Hastada Göz Hareketleri İle Duyarsızlaştırma ve Yeniden

Detaylı

Obsesif kompulsif bozuklukta sosyodemografik verilerin tedaviye direnç açýsýndan karþýlaþtýrýlmasý

Obsesif kompulsif bozuklukta sosyodemografik verilerin tedaviye direnç açýsýndan karþýlaþtýrýlmasý Týp Araþtýrmalarý Dergisi 23: 1 (3): 15-2 ARAÞTIRMA Obsesif kompulsif bozuklukta sosyodemografik verilerin tedaviye direnç açýsýndan karþýlaþtýrýlmasý Remzi Kutaniþ, Ömer A. Özer, Buket T. Eryonucu Yüzüncü

Detaylı

Kariyer Danýþmanlýðý. COUNCIL of INTERNATIONAL SCHOOLS

Kariyer Danýþmanlýðý. COUNCIL of INTERNATIONAL SCHOOLS Kariyer Danýþmanlýðý 24 COUNCIL of INTERNATIONAL SCHOOLS 1 ÜSKÜDAR AMERÝKAN LÝSESÝ KARÝYER DANIÞMANLIÐI, Üsküdar Amerikan Lisesi kariyer danýþmanlýðýný, Öðrencilerimizin; kendi yeteneklerini keþfederek

Detaylı

Dr. rer. nat. Serkan Het Psikolojik Psikoterapist Diplom Psikolog Özgeçmiş Doğum tarihi ve yeri 12.12.1977, Essen

Dr. rer. nat. Serkan Het Psikolojik Psikoterapist Diplom Psikolog Özgeçmiş Doğum tarihi ve yeri 12.12.1977, Essen Özgeçmiş Doğum tarihi ve yeri 12.12.1977, Essen İş Deneyimleri 07/2013 - bugüne kadar Frankfurt am Main şehrinde kendi psikoterapi muayenehanemle yerleşme 05/2008-06/2013 Hamm şehrinde, Psikologlar Eric

Detaylı

Şebnem Pırıldar Ege Psikiyatri AD.

Şebnem Pırıldar Ege Psikiyatri AD. Obezitede Anksiyete Bozuklukları ve Depresyon Şebnem Pırıldar Ege Psikiyatri AD. Açıklama 2008 2010 Araştırmacı: Sanofi Danışman: Teva, BMS Konuşmacı: Lundbeck Obezite giderek artan bir toplum sağlığı

Detaylı

Yatan hastalarýn anksiyete ve depresyon düzeyleri ve iliþkili faktörlerin incelenmesi

Yatan hastalarýn anksiyete ve depresyon düzeyleri ve iliþkili faktörlerin incelenmesi ARAÞTIRMA 1 Yatan hastalarýn anksiyete ve depresyon düzeyleri ve iliþkili faktörlerin incelenmesi Fahriye Oflaz, Huriye Varol GATA Hemþirelik Yüksek Okulu 06010 Etlik-Ankara Özet Amaç: Bu çalýþmanýn amacý

Detaylı

7. ÝTHÝB KUMAÞ TASARIM YARIÞMASI 2012

7. ÝTHÝB KUMAÞ TASARIM YARIÞMASI 2012 7. ÝTHÝB KUMAÞ TASARIM YARIÞMASI 2012 KÝMLER KATILABÝLÝR? Yarýþma, Türkiye Cumhuriyeti sýnýrlarý dahilinde veya yurtdýþýnda okuyan T.C. vatandaþlarý veya K.K.T.C vatandaþý, 35 yaþýný aþmamýþ, en az lise

Detaylı

ÖÐRETMENLERÝN YENÝ ÝLKÖÐRETÝM MATEMATÝK PROGRAMINA ÝLÝÞKÝN GÖRÜÞLERÝ

ÖÐRETMENLERÝN YENÝ ÝLKÖÐRETÝM MATEMATÝK PROGRAMINA ÝLÝÞKÝN GÖRÜÞLERÝ Abant Ýzzet Baysal Üniversitesi Eðitim Fakültesi Dergisi Cilt: 8, Sayý: 1, Yýl: 8, Haziran 2008 ÖÐRETMENLERÝN YENÝ ÝLKÖÐRETÝM MATEMATÝK PROGRAMINA ÝLÝÞKÝN GÖRÜÞLERÝ Hasan Hüseyin AKSU * ÖZET Bu araþtýrma,

Detaylı

Aðrý tanýsý klinik olarak, DITI ile konulabilir

Aðrý tanýsý klinik olarak, DITI ile konulabilir Fibromiyalji hasta görüntüleri Aðrý tanýsý klinik olarak, DITI ile konulabilir Aðrýyý görüntüleme ve patolojisini tanýmlamada baþarýlý yöntemdir. Aðrý kaynaðýnýn vücudun neresinde olduðunu gösterebilir.

Detaylı

Meme Kanserinin Ruhsal ve Sosyal Etkileri Üzerine Bir Çalýþma

Meme Kanserinin Ruhsal ve Sosyal Etkileri Üzerine Bir Çalýþma Meme Kanserinin Ruhsal ve Sosyal Etkileri Üzerine Bir Çalýþma Þahnur ÞENER*, Nazan GÜNEL**, Zafer AKÇALI***, Selahattin ÞENOL* #, Aylin Ýlden KOÇKAR** # ÖZET Psikolojik, sosyal ve çevresel etkenlerin hastalýklarýn

Detaylı

1. ÝTHÝB TEKNÝK TEKSTÝL PROJE YARIÞMASI

1. ÝTHÝB TEKNÝK TEKSTÝL PROJE YARIÞMASI Yarýþmanýn Amacý 1. ÝTHÝB 1.ÝTHÝB Teknik Tekstiller Proje Yarýþmasý, Ýstanbul Tekstil ve Hammaddeleri Ýhracatçýlarý Birliði'nin Türkiye Ýhracatçýlar Meclisi'nin katkýlarýyla Türkiye'de teknik tekstil sektörünün

Detaylı

Fiskomar. Baþarý Hikayesi

Fiskomar. Baþarý Hikayesi Fiskomar Baþarý Hikayesi Fiskomar Gýda Temizlik Ve Marketcilik Ticaret Anonim Þirketi Cumhuriyetin ilanýndan sonra büyük önder Atatürk'ün Fýndýk baþta olmak üzere diðer belli baþlý ürünlerimizi ilgilendiren

Detaylı

BÝLGÝLENDÝRME BROÞÜRÜ

BÝLGÝLENDÝRME BROÞÜRÜ IPA Cross-Border Programme CCI No: 2007CB16IPO008 BÝLGÝLENDÝRME BROÞÜRÜ SINIR ÖTESÝ BÖLGEDE KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLÝ ÝÞLETMELERÝN ORTAK EKO-GÜÇLERÝ PROJESÝ Ref. ¹ 2007CB16IPO008-2011-2-063, Geçerli sözleþme

Detaylı

ÇOCUK PSÝKÝYATRÝSÝ UZMANLIK EÐÝTÝMÝNDE PERFORMANSA DAYALI DEÐERLENDÝRME

ÇOCUK PSÝKÝYATRÝSÝ UZMANLIK EÐÝTÝMÝNDE PERFORMANSA DAYALI DEÐERLENDÝRME ÇOCUK PSÝKÝYATRÝSÝ UZMANLIK EÐÝTÝMÝNDE PERFORMANSA DAYALI DEÐERLENDÝRME Þahbal ARAS*, Burak BAYKARA** ÖZET Amaç: Bu yazýda çocuk psikiyatrisi uzmanlýk eðitiminde uygulanan Nesnel Örgün Klinik Sýnav (NÖKS)

Detaylı

Ovacýk Altýn Madeni'ne dava öncesi yargýsýz infaz!

Ovacýk Altýn Madeni'ne dava öncesi yargýsýz infaz! Asýlsýz iddia neden ortaya atýldý? Ovacýk Altýn Madeni'ne dava öncesi yargýsýz infaz! 19 Haziran 2004 tarihinde, Ovacýk Altýn Madeni ile hiçbir ilgisi olmayan Arsenik iddialarý ortaya atýlarak madenimiz

Detaylı

International Journal of Progressive Education, 6(2), 27-47.

International Journal of Progressive Education, 6(2), 27-47. ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: AYŞE AYPAY Doğum Tarihi: 24 02 1969 Öğrenim Durumu: Doktora Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Psikoloji Bölümü Ankara Üniversitesi 1989 Y. Lisans

Detaylı

KOBÝ lerin iþ süreçlerini daha iyi yönetebilmeleri için

KOBÝ lerin iþ süreçlerini daha iyi yönetebilmeleri için NEDEN KOBÝ lerin iþ süreçlerini daha iyi yönetebilmeleri için SAP Business One çözümünü seçmelerinin nedeni 011 SAP AG. Tüm haklarý saklýdýr. SAP Business One müþterileri SAP'ye olan güvenlerini gösteriyor.000+

Detaylı

GÝRÝÞ. Bu anlamda, özellikle az geliþmiþ toplumlarda sanayi çaðýndan bilgi

GÝRÝÞ. Bu anlamda, özellikle az geliþmiþ toplumlarda sanayi çaðýndan bilgi GÝRÝÞ Ýnsanoðlu günümüzde dünya tarihinde belki de bilginin en kýymetli olduðu dönemi yaþamaktadýr. Çaðýmýzda bilgiye sahip olmanýn ya da bilgi kaynaðýna kolaylýkla ulaþabilmenin önemi her geçen gün artmaktadýr.

Detaylı

Cinsel Mitler ve Cinsel Ýþlev Bozukluklarý

Cinsel Mitler ve Cinsel Ýþlev Bozukluklarý Cinsel Mitler ve Cinsel Ýþlev Bozukluklarý Doç. Dr. H. Ercan ÖZMEN* Özet Cinsel iþlev bozukluklarý biliþsel-davranýþcý terapistler tarafýndan, öðrenilmiþ uyumsuz (maladaptif) davranýþlar olarak nitelendirilir.

Detaylı

Eðitim ve Kültür Genel Müdürlüðü. Avrupa Okullarýnda Fen Bilgisi Öðretimi. Politikalar ve Araþtýrmalar. Avrupa Komisyonu

Eðitim ve Kültür Genel Müdürlüðü. Avrupa Okullarýnda Fen Bilgisi Öðretimi. Politikalar ve Araþtýrmalar. Avrupa Komisyonu Eðitim ve Kültür Genel Müdürlüðü Avrupa Okullarýnda Fen Bilgisi Öðretimi Politikalar ve Araþtýrmalar Avrupa Komisyonu Avrupa Okullarýnda Fen Bilgisi Öðretimi Politikalar ve Araştırmalar Eurydice Avrupa'daki

Detaylı

Travma Sonrası Stres Bozukluğunda Prolonged Exposure Terapisi

Travma Sonrası Stres Bozukluğunda Prolonged Exposure Terapisi 98 L. Sütçügil ve ark./bilişsel Davranışçı Psikoterapi ve Araştırmalar Dergisi 1(2012) 98-104 TECHNICAL NOTES/TEKNİK NOT Travma Sonrası Stres Bozukluğunda Prolonged Exposure Terapisi Levent SÜTÇİGİL 1,

Detaylı

Nokia Araç Kiti CK-100 9210124/1

Nokia Araç Kiti CK-100 9210124/1 Nokia Araç Kiti CK-100 9210124/1 2008 Nokia. Tüm haklarý saklýdýr. Nokia, Nokia Connecting People, Navi ve Nokia Original Accessories logosu Nokia Corporation ýn tescilli ticari markalarýdýr. Burada adý

Detaylı

2014 2015 Eðitim Öðretim Yýlý ÝSTANBUL ÝLÝ ÝLKOKULLAR ARASI 2. Zeka Oyunlarý Turnuvasý 7 Mart Silence Ýstanbul Hotel TURNUVA PROGRAMI 09.30-10.00 10.00-10.45 11.00-11.22 11.35-11.58 12.10-12.34 12.50-13.15

Detaylı

MALÝYE DERGÝSÝ ULAKBÝM ISSN 1300-3623

MALÝYE DERGÝSÝ ULAKBÝM ISSN 1300-3623 MALÝYE DERGÝSÝ ISSN 1300-3623 Temmuz - Aralýk 2007, Sayý 153 YAZI DANIÞMA KURULU Prof. Dr. Güneri AKALIN Prof. Dr. Abdurrahman AKDOÐAN Prof. Dr. Figen ALTUÐ Prof. Dr. Engin ATAÇ Prof. Dr. Ömer Faruk BATIREL

Detaylı

ÝNSAN KAYNAKLARI VE EÐÝTÝM DAÝRE BAÞKANLIÐI

ÝNSAN KAYNAKLARI VE EÐÝTÝM DAÝRE BAÞKANLIÐI ÝNSAN KAYNAKLARI VE EÐÝTÝM DAÝRE BAÞKANLIÐI MEMUR PERSONEL ÞUBE MÜDÜRLÜÐÜ GÖREV TANIMI Memur Personel Þube Müdürlüðü, belediyemiz bünyesinde görev yapan memur personelin özlük iþlemlerinin saðlýklý bir

Detaylı

Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme: Yaklaşımın Etkililiği ve Bugünkü Durumu

Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme: Yaklaşımın Etkililiği ve Bugünkü Durumu Ege Eğitim Dergisi 2008 (9) 2: 79-92* Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme: Yaklaşımın Etkililiği ve Bugünkü Durumu Serkan Denizli¹ Öz Bu makalede 1980 li yılların sonunda ortaya çıkan

Detaylı

0.2-200m3/saat AISI 304-316

0.2-200m3/saat AISI 304-316 RD Firmamýz mühendisliðinde imalatýný yaptýðýmýz endüstriyel tip hava kilidleri her türlü proseste çalýþacak rotor ve gövde seçeneklerine sahiptir.aisi304-aisi316baþtaolmaküzerekimya,maden,gýda...gibi

Detaylı

hükümet tabibi olarak görev yaptıktan sonra, 1988 yılında Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi nde başladığım

hükümet tabibi olarak görev yaptıktan sonra, 1988 yılında Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi nde başladığım 1961 yılında Malatya da doğdum. İlk-orta ve lise öğrenimimi Malatya da tamamladım.1978 yılında girdiğim Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi'ni 1984 yılında bitirdim. 1984-1987 yılları arasında Çanakkale ve

Detaylı

ÖÐRETÝM YÖNTEM VE TEKNÝKLERÝ

ÖÐRETÝM YÖNTEM VE TEKNÝKLERÝ (EÐÝTÝM BÝLÝMLERÝ) Sevgili KPSS Adaylarý, FEM Akademi de eðitim görmenin en büyük avantajlarýndan biri de dokümandýr. Türkiye ye yayýlmýþ þubelerimizde, her branþtan yüzlerce öðretmenin, özgün bakýþ açýlarýyla

Detaylı

KOBÝ'lere AB kapýsý. Export2Europe KOBÝ'lere yönelik eðitim, danýþmanlýk ve uluslararasý iþ geliþtirme projesi

KOBÝ'lere AB kapýsý. Export2Europe KOBÝ'lere yönelik eðitim, danýþmanlýk ve uluslararasý iþ geliþtirme projesi 12 1 KOBÝ'lere AB kapýsý Export2Europe KOBÝ'lere yönelik eðitim, danýþmanlýk ve uluslararasý iþ geliþtirme projesi 2 3 Projenin amacý nedir Yurt dýþýna açýlmak isteyen yerli KOBÝ'lerin, Lüksemburg firmalarý

Detaylı

4. Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl. Üniversitesi Psikiyatri Hemşireliği Anabilim

4. Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl. Üniversitesi Psikiyatri Hemşireliği Anabilim ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Gül (Oban) Dikeç 2. Doğum Tarihi : 08.02.1986 3. Akademik Unvanı : Yardımcı Doçent Doktor 4. Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Hemşirelik Yüksek Okulu Koç Üniversitesi

Detaylı

2 - Konuþmayý Yazýya Dökme

2 - Konuþmayý Yazýya Dökme - 1 8 Konuþmayý Yazýya Dökme El yazýnýn yerini alacak bir aygýt düþü XIX. yüzyýlý boyunca çok kiþiyi meþgul etmiþtir. Deðiþik tasarým örnekleri görülmekle beraber, daktilo dediðimiz aygýtýn satýlabilir

Detaylı

MALÝYE DERGÝSÝ ÝÇÝNDEKÝLER MALÝYE DERGÝSÝ. Ocak - Haziran 2008 Sayý 154

MALÝYE DERGÝSÝ ÝÇÝNDEKÝLER MALÝYE DERGÝSÝ. Ocak - Haziran 2008 Sayý 154 MALÝYE DERGÝSÝ Ocak - Haziran 2008 Sayý 154 Sahibi Maliye Bakanlýðý Strateji Geliþtirme Baþkanlýðý Adýna Doç.Dr. Ahmet KESÝK Sorumlu Yazý Ýþleri Müdürü Doç.Dr. Ahmet KESÝK MALÝYE DERGÝSÝ ÝÇÝNDEKÝLER Yayýn

Detaylı

EGZERSiziN DEPRESYON TEDAVisiNDEKi YERi VE ETKiLERi

EGZERSiziN DEPRESYON TEDAVisiNDEKi YERi VE ETKiLERi Spor Bilimleri Dergisi Hacettepe 1. ofsport Sciences 2004, 15 (1),49-64 Dave/li Derleme EGZERSiziN DEPRESYON TEDAVisiNDEKi YERi VE ETKiLERi Ziya KORUÇ, Perlearı BAYAR Hacettepe Üniversitesi Spor Bilimleri

Detaylı

Madde Kullanma Eðilimi Ölçeðinin Geçerlik ve Güvenilirliði

Madde Kullanma Eðilimi Ölçeðinin Geçerlik ve Güvenilirliði Madde Kullanma Eðilimi Ölçeðinin Geçerlik ve Güvenilirliði Birsen CEYHUN*, Ömer OÐUZTÜRK**, Ayþe Gülsen CEYHUN*** ÖZET Alkol ve diðer maddelerin kötü kullanýmý ülkemizde yaygýn bir sosyal sorun haline

Detaylı

TABLO-1'DE YER ALAN YÜKSEKÖÐRETÝM LÝSANS PROGRAMLARININ KOÞUL VE AÇIKLAMALARI

TABLO-1'DE YER ALAN YÜKSEKÖÐRETÝM LÝSANS PROGRAMLARININ KOÞUL VE AÇIKLAMALARI TABLO-1'DE YER ALAN YÜKSEKÖÐRETÝM LÝSANS PROGRAMLARININ KOÞUL VE AÇIKLAMALARI Bk. 1. Bu programa kayýt olacak öðrenciler, uygulamalý derslerde mesleðin gerektirdiði üniformayý giymek zorundadýrlar. Bk.

Detaylı

Erciyes Üniversitesi Hastanesi nde Yatan Hastalarýn Hasta Haklarý Konusundaki Bilgi Düzeyi

Erciyes Üniversitesi Hastanesi nde Yatan Hastalarýn Hasta Haklarý Konusundaki Bilgi Düzeyi ARAÞTIRMALAR (Research Reports) Erciyes Üniversitesi Hastanesi nde Yatan Hastalarýn Hasta Haklarý Konusundaki Bilgi Düzeyi The level of knowledge of inpatiens at Erciyes University hospital on the patient

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Zeynep Çatay Çalışkan 2. Doğum Tarihi: 18 Şubat 1975 3. Unvanı: Yardımcı Doçent 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Psikoloji Boğaziçi Üniversitesi 1996 Y. Lisans

Detaylı

ARAÞTIRMALAR / Researches. Kezban ÇELÝK, Ayþegül ESÝN, Gözde DAÐDELEN

ARAÞTIRMALAR / Researches. Kezban ÇELÝK, Ayþegül ESÝN, Gözde DAÐDELEN Saðlýk ve Toplum Yýl:20, Sayý: 1 Ocak-Mart 2010 ARAÞTIRMALAR / Researches Ankara Ýlinde Ýlköðretim ve Lise Son Sýnýfa Devam Eden ve Gençlik Danýþmanlýk ve Saðlýk Hizmet Merkezi Hizmetlerine Baþvuran Gençlerin

Detaylı

Türkiye: Gelecek Nesiller için Fýrsatlarýn Çoðaltýlmasý 11. Çocuk Geliþimi ve Çocuklarýn Karþýlaþtýðý Riskler Eþitsizliðin nesiller arasý geçiþinin bugün Türkiye nin en genç neslini ciddi ölçüde etkilediði

Detaylı

Obsesif Kompulsif Bozukluðun Belirti Daðýlýmýnýn ve Komorbiditesinin Çocuk ve Ergenler ile Eriþkinler Arasýnda Karþýlaþtýrýlmasý

Obsesif Kompulsif Bozukluðun Belirti Daðýlýmýnýn ve Komorbiditesinin Çocuk ve Ergenler ile Eriþkinler Arasýnda Karþýlaþtýrýlmasý Obsesif Kompulsif Bozukluðun Belirti Daðýlýmýnýn ve Komorbiditesinin Çocuk ve Ergenler ile Eriþkinler Arasýnda Karþýlaþtýrýlmasý Tümer TÜRKBAY*, Ali DORUK**, Hakan ERMAN***, Teoman SÖHMEN**** ÖZET Bu çalýþmanýn

Detaylı

Bakým sigortasý - Sizin için bilgiler. Türkischsprachige Informationen zur Pflegeversicherung. Freie Hansestadt Bremen.

Bakým sigortasý - Sizin için bilgiler. Türkischsprachige Informationen zur Pflegeversicherung. Freie Hansestadt Bremen. Gesundheitsamt Freie Hansestadt Bremen Sozialmedizinischer Dienst für Erwachsene Bakým sigortasý - Sizin için bilgiler Türkischsprachige Informationen zur Pflegeversicherung Yardýma ve bakýma muhtaç duruma

Detaylı

Yaþlýda Travma Sonrasý Stres Bozukluðu: Bir Olgu Sunumu

Yaþlýda Travma Sonrasý Stres Bozukluðu: Bir Olgu Sunumu OLGU SUNUMU Yaþlýda Travma Sonrasý Stres Bozukluðu: Bir Olgu Sunumu Çiçek Hocaoðlu 1, Demet Saðlam 2 1 Yrd.Doç.Dr., 2 Dr., Karadeniz Teknik Üniversitesi, Týp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalý, Trabzon

Detaylı

DEVLET DEMÝRYOLLARI SAÐLIK BÝLÝMLERÝ GENEL MÜDÜRLÜÐÜ GENEL MÜDÜRLÜÐÜ FAKÜLTESÝ

DEVLET DEMÝRYOLLARI SAÐLIK BÝLÝMLERÝ GENEL MÜDÜRLÜÐÜ GENEL MÜDÜRLÜÐÜ FAKÜLTESÝ Bu egzersiz bel kaslarýný ve tüm bacak kaslarýný germeye yarar. 12. 13. Bir bacaðýnýzý düz olarak öne uzatýn, bu pozisyonda iken öne doðru esneyerek 10 saniye durun. Bu hareketi 10 kez tekrar edin. Ayný

Detaylı

Bir psikiyatrik bozukluðun tedavisinde en etkili

Bir psikiyatrik bozukluðun tedavisinde en etkili Biliþsel-Davranýþçý Yaklaþýmlar ve Sosyal Fobi Doç. Dr. Mehmet Z. SUNGUR* Bir psikiyatrik bozukluðun tedavisinde en etkili yaklaþým, o bozukluðun ortaya çýkmasýnda ve devam etmesindeki etkenlerin anlaþýlýr

Detaylı

Türk Omurga Derneði Kongre ve Bilimsel Toplantý Düzenleme Yönergesi

Türk Omurga Derneði Kongre ve Bilimsel Toplantý Düzenleme Yönergesi 1- AMAÇ-KAPSAM 3- KONGRE, BULUÞMA ve KURSLARIN ZAMANLAMASI Türk Omurga Derneði, omurga týbbý konusunda bilgi ve teknolojinin Omurga Kongresi iki yýlda bir, bahar aylarýnda ve uluslararasý olarak mümkün

Detaylı

ÝLKÖÐRETÝM OKULU ÖÐRETMENLERÝNÝN ÖRGÜTSEL DEÐERLERE ÝLÝÞKÝN GÖRÜÞLERÝ

ÝLKÖÐRETÝM OKULU ÖÐRETMENLERÝNÝN ÖRGÜTSEL DEÐERLERE ÝLÝÞKÝN GÖRÜÞLERÝ Abant Ýzzet Baysal Üniversitesi Eðitim Fakültesi Dergisi Cilt: 8, Sayý: 1, Yýl: 8, Haziran 2008 ÝLKÖÐRETÝM OKULU ÖÐRETMENLERÝNÝN ÖRGÜTSEL DEÐERLERE ÝLÝÞKÝN GÖRÜÞLERÝ Raþit ÖZEN * ÖZET Bu çalýþmanýn amacý

Detaylı

Erciyes Üniversitesi Öðrencilerinde Sigara Ýçme Durumunun 1985 2005 Yýllarý Arasýndaki Deðiþimi

Erciyes Üniversitesi Öðrencilerinde Sigara Ýçme Durumunun 1985 2005 Yýllarý Arasýndaki Deðiþimi ARAÞTIRMALAR (Research Reports) Erciyes Üniversitesi Öðrencilerinde Sigara Ýçme Durumunun 1985 2005 Yýllarý Arasýndaki Deðiþimi Change of Smoking Prevalence among Erciyes University Students between 1985

Detaylı

Bir Hastane Bilgi Sistemi Çaðrý Merkezine Gelen Ýsteklerin Türkiye deki Hastane Bilgi Sistemi Profili Açýsýndan Analizi

Bir Hastane Bilgi Sistemi Çaðrý Merkezine Gelen Ýsteklerin Türkiye deki Hastane Bilgi Sistemi Profili Açýsýndan Analizi Bir Hastane Bilgi Sistemi Çaðrý Merkezine Gelen Ýsteklerin Türkiye deki Hastane Bilgi Sistemi Profili Açýsýndan Analizi Yrd. Doç. Dr. Kemal TURHAN a, Neslihan KALAYCI b, Serbülent ÜNSAL b, Vildan KAYIKÇI

Detaylı

Havaalaný Gürültüsünün Yarattýðý Stres Faktörünün Deðerlendirilmesi

Havaalaný Gürültüsünün Yarattýðý Stres Faktörünün Deðerlendirilmesi OTOSKOP 02; 3:91-99 PROSPEKTÝF ÇALIÞMA Havaalaný Gürültüsünün Yarattýðý Stres Faktörünün Deðerlendirilmesi Dr. Aydan GENÇ* Uz. Ody. Özgül TEKÝN* Uz. Psk. Aynur ÞAHÝN** Prof. Dr. Erol BELGÝN* ÖZET Gürültü

Detaylı

2002-2003 Bilişsel ve Davranışçı Terapiler Eğitimi (teorik temel) Eğitmen: Prof. Dr. M. Z. Sungur/ İstanbul

2002-2003 Bilişsel ve Davranışçı Terapiler Eğitimi (teorik temel) Eğitmen: Prof. Dr. M. Z. Sungur/ İstanbul H. GAYE TOLUN Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Kişisel Bilgi: Doğum tarihi: 19.10.1971 Doğum yeri: Ankara Medeni durum: Evli, 1 çocuklu Eğitim ve Görev: 2008 Serbest Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı

Detaylı

YABANCI UYRUKLU ÖÐRENCÝ ALACAK YÜKSEKÖÐRETÝM PROGRAMLARI ÝLE ÝLGÝLÝ AÇIKLAMALAR

YABANCI UYRUKLU ÖÐRENCÝ ALACAK YÜKSEKÖÐRETÝM PROGRAMLARI ÝLE ÝLGÝLÝ AÇIKLAMALAR A. TABLONUN DÜZENÝ VE KAPSADIÐI BÝLGÝLER Tablo-1, dört sütundan meydana gelmiþtir. Birinci sütunda yükseköðretim programlarýnýn kodlarý, ikinci sütunda bu programlarýn adlarý, üçüncü sütunda bu programlara

Detaylı

Dr. Emel Ege**, Msc. Sermin Timur***, Msc. Handan Zincir**** yeterince hizmet götürülemeyen kesimdir

Dr. Emel Ege**, Msc. Sermin Timur***, Msc. Handan Zincir**** yeterince hizmet götürülemeyen kesimdir Ebelik Son Sýnýf Öðrencilerinin Aile Planlamasý Eðitimi Etkinliðinin Deðerlendirilmesi* The Evaluation of the Educational Activitres of Pregraduate Midwifery Students on Family Planning Methods Dr. Emel

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: Yücel ÖKSÜZ Doğum Tarihi: 05 Şubat 1966 Öğrenim Durumu: Doktora/S.Yeterlik/ Tıpta Uzmanlık Psikolojik Danışma ve Rehberlik Doc. / Prof. ----------------------------

Detaylı

Huzurevinde Yaþayan Bireylerde Depresyon Düzeyi, Ölüm Kaygýsý ve Günlük Yaþam Ýþlevlerinin Belirlenmesi

Huzurevinde Yaþayan Bireylerde Depresyon Düzeyi, Ölüm Kaygýsý ve Günlük Yaþam Ýþlevlerinin Belirlenmesi ARAÞTIRMA Huzurevinde Yaþayan Bireylerde Depresyon Düzeyi, Ölüm Kaygýsý ve Günlük Yaþam Ýþlevlerinin Belirlenmesi Depression, Death Anxiety and Daily Life Functioning in the Elderly Living in Nursing Home

Detaylı

Anksiyete Bozukluðu ve Depresyonun Tanýsal Ýliþkileri

Anksiyete Bozukluðu ve Depresyonun Tanýsal Ýliþkileri Anksiyete Bozukluðu ve Depresyonun Tanýsal Ýliþkileri Hakan Türkçapar Doç. Dr., SSK Ankara Eðitim Hastanesi Psikiyatri Kliniði, Ankara Anksiyete bozukluklarýyla depresyonun belirtileri arasýnda belirgin

Detaylı

TABLO-3 VE TABLO-4'TE YER ALAN YÜKSEKÖÐRETÝM PROGRAMLARININ KOÞUL VE AÇIKLAMALARI

TABLO-3 VE TABLO-4'TE YER ALAN YÜKSEKÖÐRETÝM PROGRAMLARININ KOÞUL VE AÇIKLAMALARI TABLO-3 VE TABLO-4'TE YER ALAN YÜKSEKÖÐRETÝM PROGRAMLARININ KOÞUL VE AÇIKLAMALARI Bk. 1. Bir mesleðe yönelik program uygulayan lise veya dengi meslek okulu çýkýþlý adaylarýn bu programla ilgili tercihlerini

Detaylı

READING 1 3 0 3 5 WRITING 1 3 0 3 5 ORAL COMMUNICATIO N SKILLS 3 0 3 5 BASIC INFORMATION TECHNOLOGIES 3 0 3 3 INTRODUCTION TO EDUCATION 3 0 3 3

READING 1 3 0 3 5 WRITING 1 3 0 3 5 ORAL COMMUNICATIO N SKILLS 3 0 3 5 BASIC INFORMATION TECHNOLOGIES 3 0 3 3 INTRODUCTION TO EDUCATION 3 0 3 3 1 FLE103 İLERİ DİNLEME 1 LISTENING 1 3 0 3 5 1 FLE105 İLERİ OKUMA 1 READING 1 3 0 3 5 1 FLE107 İLERİ YAZMA 1 WRITING 1 3 0 3 5 1 FLE109 SÖZLÜ İLETİŞİM BECERİLERİ ORAL COMMUNICATIO N SKILLS 3 0 3 5 1 TBT101

Detaylı

ÝÞ KAZALARI VE MESLEK HASTALIKLARI 2010 YILI GENEL SONUÇLARI

ÝÞ KAZALARI VE MESLEK HASTALIKLARI 2010 YILI GENEL SONUÇLARI ÝÞ KAZALARI VE MESLEK HASTALIKLARI 2010 YILI GENEL SONUÇLARI Ankete Cevap Veren MESS Üyesi Ýþyeri Sayýsý 154 Toplam Çalýþan Sayýsý Erkek Çalýþan Sayýsý Kadýn Çalýþan Sayýsý Mavi Yakalý Çalýþan Sayýsý Beyaz

Detaylı

B. TABLO ÝLE ÝLGÝLÝ ÖNEMLÝ KURALLAR C. TABLODA KULLANILAN BAÞLICA KISALTMALAR D.TABLO-1 ÝLE ÝLGÝLÝ KOÞULLAR

B. TABLO ÝLE ÝLGÝLÝ ÖNEMLÝ KURALLAR C. TABLODA KULLANILAN BAÞLICA KISALTMALAR D.TABLO-1 ÝLE ÝLGÝLÝ KOÞULLAR A. TABLONUN DÜZENÝ VE KAPSADIÐI BÝLGÝLER Tablo-1, dört sütundan meydana gelmiþtir. Birinci sütunda yükseköðretim programlarýnýn kodlarý, ikinci sütunda bu programlarýn adlarý, üçüncü sütunda bu programlara

Detaylı

SIGARA VE SAÐLIK ULUSAL KONGRESÝ

SIGARA VE SAÐLIK ULUSAL KONGRESÝ KOCAELI BÜYÜKÞEHÝR BELEDÝYESÝ ULUSLARARASI KATILIMLI SIGARA VE SAÐLIK ULUSAL KONGRESÝ 8-11 MAYIS 2011 SABANCI KÜLTÜR MERKEZÝ - KOCAELÝ SÝGARA ve SAÐLIK ULUSAL KOMÝTESÝ ÖNSÖZ Deðerli Tütün Kontrol Gönüllüleri,

Detaylı

Mersin Ýlinde Hassas Bölgelerde Gürültü Düzeylerinin 1998-2002 Yýllarý Arasýndaki Deðiþiminin Araþtýrýlmasý

Mersin Ýlinde Hassas Bölgelerde Gürültü Düzeylerinin 1998-2002 Yýllarý Arasýndaki Deðiþiminin Araþtýrýlmasý Mersin Ýlinde Hassas Bölgelerde Gürültü Düzeylerinin 1998-2002 Yýllarý Arasýndaki Deðiþiminin Araþtýrýlmasý Ekoloji Cilt: 13 Sayý: 49 25-30, 2003 Halil KUMBUR, Havva Duygu ÖZSOY, Zafer ÖZER Mersin Üniversitesi

Detaylı

Genel Yetenek Testi Örnek Soru Çözümleri

Genel Yetenek Testi Örnek Soru Çözümleri Genel Yetenek Testi Örnek Soru Çözümleri Genel Yetenek Testi Örnek Soru Çözümleri 1 2 1 1 2 Çok Sýcak Soðuk Sýcak Çok Soðuk D B C Çorba Kutuplar Yanardað Sonbahar Yukarýda yer alan 1. ve 2. kutudakiler

Detaylı

1 2 3 4 7 8 9 10 11 12 13 14 16 19 21 23 24 25 26 27 28 30 32 33 37 41 42 44 46 47 48 50 52 54 56 Kurum Kimliði Logo Logo Þube Logolarý Logonun Renkli Kullanýmý Logonun Siyah-Beyaz Kullanýmý Logonun Diþi

Detaylı