YANMA VE YANGIN İÇİNDEKİLER HEDEFLER YANGIN SINIFLARI VE SÖNDÜRME TEKNİKLERİ. Doç.Dr. Senayi DÖNMEZ. Giriş Yangın Yangın Türleri Söndürme Sistemleri

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "YANMA VE YANGIN İÇİNDEKİLER HEDEFLER YANGIN SINIFLARI VE SÖNDÜRME TEKNİKLERİ. Doç.Dr. Senayi DÖNMEZ. Giriş Yangın Yangın Türleri Söndürme Sistemleri"

Transkript

1 YANGIN SINIFLARI VE SÖNDÜRME TEKNİKLERİ İÇİNDEKİLER Giriş Yangın Yangın Türleri Söndürme Sistemleri YANMA VE YANGIN Doç.Dr. Senayi DÖNMEZ HEDEFLER Bu üniteyi çalıştıktan sonra; Yangın hakkında genel bilgi sahibi olabilecek, Yangın türlerini öğrenebilecek, Yangın sonucu çıkan zaralı ürünleri açıklayabilecek, Yangın önleme sistemleri,hakında bilgi sahibi olabileceksiniz. ÜNİTE 2

2 GİRİŞ Yangınlar, eskiden yıllarda beri insan için büyük tehlike oluşturan doğal afetlerdendir. Günümüz insanı artık daha kalabalık şehirlerde daha yüksek binalarda yaşamaya başlamıştır. Bu da yangın riskini eskiye nazaran daha da artırmıştır. Ayrıca ekonomik gelişmeler ve sanayileşme sonucu oluşan fabrikalarda da yangınlar büyük tehlikeler oluşturmaktadır. Yangılara karşı her dönem insanlar çeşitli önlemler geliştirmişlerdir. Örneğin Osmanlı dönemine ait bir ferman şekil 2.1. de verilmiştir. Bu ünitede yangın sınıfları ve söndürme teknikleri üzerinde durulmuştur. Yangınlar, sonuçları bakımından insanlara en acı veren afetlerdendir. Şekil 2.1. III. Murat ın yangın için fermanı YANGIN OLUŞUMU Yanma, üç unsurun (yanıcı madde, hava, ısı) yanma olgusu içinde doğru oranda yer alması sonucu meydana gelir, yanmanın kontrolsüz olması durumunda ise yangın oluşur. Yangın, istemediğimiz ve kontrolümüz dışı meydana gelen yanma olayıdır. Bununla beraber yanma üçgenini oluşturan elemanlardan biri kaldırıldığında yanma durur, yangın söner. Yangının başlaması iki yolla olur: Tutuşma kaynağının var olmasıyla (Örneğin: Bir kibritin çakılmasıyla elde edilen alev) Kendi kendine tutuşma derecesine vardıracak bir ortamın bulunmasıyla (Örneğin: Bir kâğıt parçasının fırın içine konarak yavaş yavaş sarı renkten, Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 2

3 kahverengiye sonra da siyah renge dönüşerek ardından yanmaya başlaması ve alevlenmesi) Alev alabilecek buharın bir ateşle karşılaşması sonucu ısı her tarafa yayılır ve zincirleme reaksiyon başlar. Yangının sonuçlarının daha iyi anlaşılması için yanmanın oluşumu ve yanma ürünlerinin bilinmesi gerekir. Yangınların Sınıflandırılması Yangınların çok farklı kategorilerde sınıflandırılmaları yapılabilmekle birlikte en yaygın ve önleme söndürme çalışmalarında fayda sağlayacak yaklaşım yanan maddenin cinsine göre yapılan sınıflandırmadır. Tanımlanması ve uygulanacak söndürücü ve yöntemlerin de sınıflandırılması amacıyla TS EN 2 de yangınlar 4 sınıf olarak belirlenmiştir. Yangınlar Yangınlar temelde 4 gruba ayrılır. Ancak elektrik yangınları da 5. grup sayılabilir. A Sınıfı Yangınlar A sınıfı yangınlar: B Sınıfı Yangınlar C Sınıfı Yangınlar Şekil 2.2. Yangın sınıfları D Sınıfı Yangınlar Katı yanıcı maddelerin (Plastik, tahta, kâğıt, kömür, ot, odun, saman vb.) alevli ve korlu olarak yandığı yangınlardır. Adi yangın sınıfına girer. Bu sınıfın en genel özelliği korlu olarak yanarlar ve artık olarak karbon tabakası bırakırlar. Yanma, madde yüzeyi ile sınırlı değildir. Maddenin gözenek yapısına göre içe doğru nüfuz eder ve için için bir yanma oluşturur. Bu durum yanmanın korlu olarak görüntü vermesinin nedenidir. Resim 2.1. A sınıfı yangın (ahşap yangını) Bu sınıf yangını meydana getiren yine tamamıyla kuru maddeler olduğundan bu sınıfa kuru yangınlar adının verildiği de görülür. Yangının çıkışı: Bu yangınların oluşması için oldukça yüksek bir alevlenme sıcaklığına ihtiyaç vardır. Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 3

4 Yangının devamı: Bu sınıf yangınları meydana getiren maddeler, hem alevlenme şeklinde hem de korlaşma şeklinde yanmaktadır. Resim 2.2. A sınıfı yangın (Kömürün korlaşması) Yangının yayılması: Bu sınıf yangında yayılma, çevrim ve ışınım yolu ile meydana gelir. Bu bakımdan yayılmanın dikine ve yangın merkezi seviyesinde yatay yönlerde olabileceği hesaba katılıp buna göre önleme tedbirleri alınmalıdır. Resim 2.3. A sınıfı yangının yayılması B sınıfı yangınlar Sıvı (Benzin, benzol, boyalar vb.) yanıcı maddelerden kaynaklanan yangınlardır. B sınıfı yangınlarda yanma sıvının yüzeyindedir. Sıvı yüzeyinde buhar tabakası yanmakta, yanma ile çıkan ısı buhar tabakasının devamını ve yanmanın beslenmesini sağlamaktadır. Resim 2.4. B sınıfı yangın (Sıvı yakıtın yanması) Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 4

5 C sınıfı yangınlar Gaz yangınlarıdır. (LPG, hava gazı, hidrojen vb.). Gaz, depo vb. kapalı yerlerde ise bu durumda yanma patlama şeklinde olur. D sınıfı yangınlar Yanabilen hafif metaller alüminyum, magnezyum, titan, sodyum vb. veya bunların alaşımlarının (alkaliler hariç) oluşturduğu yangınlar girer. Daha çok endüstriyel çevrelerde görülmekle birlikte gelişen teknoloji ile son yıllarda daha geniş alanlara yayıldıkları gözlemlenmektedir. Şekil 2.3. D sınıfı yangın (Alüminyum profilin yanması) Yangın Sonucu Açığa Çıkan Gazlar Yangınlar neticesinde doğada bulunmayan, ancak yangın ortamındaki bazı maddelerin reaksiyonu sonucu oluşan bazı gazlar ortaya çıkar. Bu gazlar yangın gazları olarak adlandırılır ve patlayarak yanma özelliği taşımalarının yanı sıra yanmayı da artırır. Yanma sonucunda karbondioksit (CO 2), karbonmonoksit (CO), su buharı (H 2O), osijen (O 2) ve azot(n 2) gibi gazlar doğal olarak oluşur. Ancak sıcaklık, oksijen miktarı ve yanan malzemenin kimyasal yapısına bağlı olarak yangın sırasında farklı miktar ve cinslerde bu agazlar oluşmakla birlikte; bunlara ilave olarak; amonyak (NH 3), azot içeren organik ve anorganik maddelerden açığa çıkan HCN, PVC gibi klorlu maddelerden dolayı oluşan HCl, selülozik ya da polietilenin pirolizi nedeniyle oluşan akrolein, metan, formaldehit, fenol, aminler ve asetik asit gibi gazlar ortaya çıkar. Bu gazlar genel olarak toksik olan gazlardandır. Bazı yanıcı maddelerin yanması sonucunda açığa çıkan gazlar Tablo 2.1 de verilmiştir. Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 5

6 Tablo 2.1. Yanıcı maddelerin açığa çıkardığı gazlar YANICI MADDE GAZLAR Tahta, Kağıt, Pamuk Formaldehit, metil alkol, formik asit, asetik asit Plastik Hidroklorik asit, siyanid azot oksitler Kauçuk Kükürtlü hidrojen, kükürtdioksit (SO 2) İpek Amonyak, siyanid Yün Kükürtdioksit, kükürtlü hirdojen, siyanid İs veya Kurum: Yangın sırasında maddelerin yanması ve pirolizi nedeniyle oluşan yangın gazları ile birlikte katı ve sıvı partiküller kurumu oluşturur. Tam yanma için gereken oksijen miktarı mevcut olmadığında kömür, odun, kâğıt, petrol gibi katı veya sıvı hidrokarbonların, yanmamış karbon partiküllerinin salınması sonucu "duman" meydana gelir. Duman içinde bulunan partiküller; dumanın yoğunluğu ve yüzeyle temas etme süresine bağlı olarak, bu katı yüzeyler üzerinde birikerek is (kurum) oluşturur. Eksik yanma ürünü olan (karbonmonoksit) zehirleyici bir gazdır. Kokusuzdur. Havadan ağır olduğundan zeminde toplanır. İsin yapısında bazı anorganik maddeler, kükürt ve azotlu organik bileşikler, az yanmış yakıt partikülleri ve reçine gibi çözünmeyen maddeler bulunur. İs, yanma olayının sonucu olduğu için, yanmayı etkileyecek her faktör is üzerinde etkilidir. Karbonmonoksit (CO): Havadan daha ağır, renksiz, kokusuz ve zehirli bir gazdır. Yanma sırasında yetersiz oksijen durumunda ortaya çıkar ve her yangın olayında görülen gazıdır. Karbonmonoksitin solunmasının akabinde, aşırı uyku isteği meydana gelir. CO vücutta oksijen eksikliğine yol açar. Bu durumda insanların boğularak ölmesine neden olur. Karbonmonoksitle zehirlenen kişi baş dönmesi algılar, ancak kapı pencere açacak ya da bulunduğu ortamı terk edecek gücü bulamaz. Tablo 2.2. CO oranına göre insanların fizyolojik tepkileri Teneffüs Süresi Fizyolojik Etki Havadaki CO % 0.1 Saatlerce teneffüs edilebilir dakika Bariz etkisi olmaz dakika Hafif etkisi görülür dakika Tehlikeli olmayan etkiler dakika Tehlikeli sonuç dakika Hareketsizlik Dakika Ölüm tehlikesi dakika Hareketsizlik dakika Ölüm tehlikesi Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 6

7 Karbondioksit (CO2): Yapısında karbon bulunan yanıcı maddelerin yanmasında doğal olarak ortaya çıkar. Keskince bir kokusu ve ekşi bir tadı olan renksiz bir gazdır. Her yangın olayında görülen yanma ürünü bir gazdır. Sera gazlarındandır. Atmosferdeki karbondioksit gazı güneşten gelen ışınımların bir bölümünün uzaya geri dönmesini önleyerek yeryüzündeki yaşamın sürmesinde rol oynar. Ancak atmosferdeki oran son yıllarda artış gösterdiğinden küresel ısınmaya neden olmaktadır. Karbondioksit, yangın söndürücülerde yangını önlemek amacıyla da kullanılmaktadır. Kapalı bir ortamda % 5 oranında karbondioksit içeren bir havanın uzun süre solunması insanlarda bilinç kaybına;soluma daha da uzun sürerse ölüme de yol açabilir. Hidrojen siyanür (HCN): Karbonlu ve birçok azotlu madde yüksek sıcaklıklarda yanmasıyla bu asit oluşur. Hidrojen siyanür boğucu bir gazdır. Yangınlarda solunması durumunda mide bulantısı, baş dönmesi ortaya çıkar; soluk almada zorluk ve boğulma belirtileri başlar; yüzde morarma; en sonunda; komayla ölüm görülür. Ölüm hemen gerçekleşmezse, hızla iyileşme mümkündür. Azotoksitler (NOx): Yüksek sıcaklıklarda ortaya çıkar. Hava içerisinde bulunan azot ve oksijenin yangın sırasında değişik bileşikler meydana getirir. Bu bileşiklerin genel adına azotoksit denir ve NOx ile gösterilir. Azotoksitler bazen kan zehirlenmelerine yol açar. Amonyak (NH3): Azot ihtiva eden yanıcı maddelerin ateşle temasından oluşur. Özellikle ipek yangınlarında ortaya çıkan renksiz bir gazdır. Hava içerisinde % % 1 olması hâlinde teneffüs edenlerin yarım saat içinde ölümüne sebep olur. Klor (Cl2): Klorlu bileşiklerin yanması sonucunda açığa çıkar. Havadan daha ağır, sarı yeşil renkte kendine has bir kokusu olan bir gazdır. Üst solunum yollarında ve gözlerde tahrişe neden olur. Kükürtdioksit (SO2): Yün, kauçuk yangınlarında oluştuğu gibi bitki maddeleri, boyalar ve kükürdün yanmasıyla meydana gelir. Zehirli bir gazdır ve hızlı ölüme sebep olur. Yukarıda belirtilen gazlara ilave olarak bazı yanıcı maddelerin yanması sonucunda Hidrojen Sülfür (H 2S) Akrolin (Akrolik Aldehit) (C 3H 4) Fosgen (COCl 2) Hidrojen Sülfit (HSO 2) Hidrojendioksit (HO 2) Karbondisülfür (CS 2) gibi gazlar da açığa çıkmaktadır. Bu gazlar da insanlar için tehlikeli ve zehirleyici gazlardır. Bireysel Etkinlik Yangınlar sırasında zehirli gazların solunması durumunda neler yapılabilir? Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 7

8 YANGIN SÖNDÜRME PRENSİPLERİ Yangının söndürülmesinde ana koşul, ısı, oksijen veya yanan maddenin herhangi birinin ortadan kaldırılması ya da yanan madde ile havadaki oksijen arasındaki kimyasal reaksiyonunun kesilmesidir. Bir yangını söndürmek için aşağıdaki işlemler uygulanabilir. Soğutarak Söndürme Yanma sırasında yanıcı maddenin sıcaklığı, yanma sıcaklığının altına düşürülürse yanma olayı son bulur. Yanma sıcaklığını düşürmek için çeşitli yöntemler olmakla birlikte en çok kullanılanları; su ile soğutma, yanıcı maddeyi dağıtma ve kuvvetli üflemedir. Su ile soğutma En başta gelen yöntemlerdendir. Hem bol olması hem de kullanımının kolay olması sebebiyle en çok kullanılan söndürme yöntemidir. Su, yangının üzerine döküldüğünde, yanıcı ortamdan ısı çekilerek yanma sıcaklığının düşmesine neden olmaktadır. Su, sıvı hâlden buhar haline geçerken bulunduğu ortamdan ısı alır. Örneğin 1 atm basınçta 100 o C 1 kg su sıvı hâlden buhar hâline gelirken çevresinden 2256 kj ısı çeker. Yangında kullanılan suyun sıcaklığı o C civarında olduğundan 1 kg suyun çektiği ısı 2620 kj değerine ulaşır. Bu ısı ise yanan ortamdan çekildiğinden ortam soğutulmuş ve bu sayede yanma sıcaklığının altına düşürülerek yangın söndürülmüş olur. Yanıcı maddeyi dağıtma Soğutarak söndürmenin bir başka türü de yanıcı maddeyi dağıtmaktır. Yanan maddenin dağıtılmasıyla yangında oluşan toplam ısı bölündüğünden yangın yavaş yavaş sönecektir. Bu tip söndürmelerde dağıtılan yanan maddelerin çevresinde başka bir yanıcı maddenin bulunmamasına dikkat edilmelidir. Aksi takdirde yangının söndürülmesi yerine büyümesine sebebiyet verilir. Genellikle bu tip söndürmeler, ahşap gibi kütlesel olan A sınıfı yangınlarda kullanılır. Unutulmamalıdır ki bu tip söndürmeler anında yangını söndürmez. Zamana bağlı olarak sönme olayı meydana gelir. Bu tip söndürmeler, yangının yayılmasına sebebiyet verdikleri için akaryakıt yangınlarında kati surette kullanılmaz. Kuvvetli hava üfleme Yanan madde üzerine kuvvetli olarak üflenen hava, alevin sönmesine ve yanan maddenin sıcaklığının bir miktar azalmasına neden olur. Bu tip söndürme yangının yeni başladığı zaman faydalı olur. Örneği bir parça kâğıt veya bez alevinin söndürülmesidir. Belli bir aşamaya ulaşmış yangınlarda yeterli söndürmeyi Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 8

9 sağlayacak üfleme veya hava akımı sağlanması pratikte imkânsız olduğundan söndürmeye yeterli olmaz. Bu durumda yapılan üfleme ve hava akımı yangının daha da büyümesine neden olur. Bundan dolayı bu yöntem kullanılırken dikkatli olunmalıdır. Havayı Kesme Yanma olayının oluşmasının üç temel unsurundan biri havanın içerisindeki oksijendir. Yangın ortamından hava kesilirse veya hava içerisindeki oksijen azaltılırsa (%10 nun altına) yangın söndürülmüş olur. Bu müdahale genelde örtme, boğma, oksijeni azaltma şeklinde yapılır. Örtme: Yanan maddelerin üzerine havayı kesmek (oksijeni ortadan kaldırmak) için örtülen veya yayılan maddelerle yapılan söndürme işlemine örtme denir. Katı yanıcı madde yangınlarında ve yeni başlamış yangınlarda örtü olarak halı, kilim, branda, battaniye ve kum gibi maddeler kullanılır. Sıvı yakıtlı yangınlarında örtü olarak köpük, klor, azot, gibi maddeler kullanılır. Boğma: Yangının hava ile temasını önlemek veya yanma için gerekli oksijen oranını azaltmak amacıyla yapılan işlemdir. Boğma işlemi, özellikle kapalı yerlerdeki yangınlarda kullanılır. Kapalı bir alanda çıkan bir yangında hava girişini sağlayan kapı pencere gibi açıklıklar kapatılır ve bu sayede oksijen azalması nedeni ile yangın kendiliğinden söner. Oksijeni azaltma: Yangının söndürülmesinde havadaki oksijenin azaltılması için oksijeni azaltıcı maddeler kullanılır. Bu maddeler kimyevi tozlar, karbondioksit gazı gibi maddelerdir. Bunlar hem örtme (oksijeni kesme) hem de oksijeni azaltma suretiyle yangınları söndürücü niteliktedir. Yanıcı Maddeyi Ortadan Kaldırma Eğer yanıcı madde yanma esnasında ortamdan uzaklaştırılırsa yangın söndürülmüş olur. Bunu, yanıcı maddeyi ortadan kaldırmak, yanıcı maddeyi ısıdan ayırmak, ara boşluğu meydana getirmek gibi yöntemlerle yapmak mümkündür. Yanıcı maddeyi ortadan kaldırmak: Bu yöntemle yapılan söndürmelerde bizzat yanan maddelerin ortadan kaldırılması gerekmektedir. Bu yöntem, genellikle gaz hâlindeki yanıcı maddelerin yangınlarında etkendir. Örneğin, yanan doğalgazın vanası kapatılarak yangının sönmesi sağlanır. Yanıcı maddeyi ısıdan ayırmak: Bu yöntemde katı, yanmaya başlamış madde büyük kütleden ayrılır. Bu sayede küçük yanan miktar ayrılarak daha büyük kütlenin yanması önlenir. Ara boşluğu meydana getirmek: Yangının genişlemesini önlemek ve zamana bağlı sönmesini sağlamak için yapılır. Özellikle orman yangılarında rüzgârın etkisiyle civardaki diğer ağaçların da tutuşmasıyla yanma olayının büyümesi söz konusu olur. Bu durumlarda yanan kısım ile yanabilecek kısım arasındaki ağaçların ortadan kaldırılmasıyla boşluk meydana getirilir. Bu sayede yangının büyümesi önlenir. Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 9

10 Zincirleme Reaksiyonu Engelleme Yangın üzerine birtakım kimyasal maddeler püskürtülerek veya dökülerek oksijen ile yanıcı madde arasındaki reaksiyonun bozulması sağlanır. Bu kimyasal maddeler, karbondioksit, nitrojen veya halon alternatifi gazlardır. Bu gibi kimyasal tozlar ve halojenli hidrokarbonlar, yanıcı madde ile ısı üretmeyen reaksiyonlar meydana getirerek alev üreten kimyasal reaksiyonu keser ve bu sayede alevlenmeyi durur ve yangın söner. Yangınlarda bu söndürme maddelerinden bazıları bu yöntemlerden sadece birini, bazıları ise birkaçını birden kullanarak söndürme etkisi gösterir. Yangın söndürmek için kullanılan maddeleri Yangın söndürmede çok çeşitli maddeler kullanılmaktadır. Bu maddelerden bazıları aşağıda özetlenmiştir. Yangın sınıflarına göre kullanılan yöntem ve maddeler ise tablo 2.4 te verilmiştir. Su: Yangın en çok kullanılan söndürücüdür. Kullanımın kolay ve en ucuz madde olmasına karşı her türlü yangında kullanılmaz. Su sprey şeklinde kullanılırsa yangını boğucu özelliği vardır. Elektriği ilettiğinden dikkatli kullanılmalıdır. Seyyar kullanım için uygun olmadığından ya tesisat şeklinde yapılarak kullanılır ya da itfaiye araçları ile kullanılır. Tablo 2.3. Yangın türlerine göre kullanılan yöntem ve maddeler Yangın çeşitleri A sınıfı B sınıfı C sınıfı D sınıfı E Cinsi Katı Sıvı Gaz Metaller Elektrik Yanıcı Odun, Doğalgaz, Magnezyum, Elektrik Akaryakıt madde kömür LPG alüminyum tesisatı Söndürme Engelleme, Soğutma, İlk elektrik Soğutma Boğma Yöntemi boğma boğma kesilir ABC tozlu, Su, Söndürücü Köpüklü, Köpüklü, Sadece D tozlu holokarbon köpüklü madde halon, CO 2 halon, CO 2 söndürücü tozlu söndürücü söndürücü Köpük: Bazı kimyasal solüsyonların su ile karıştırılmasından elde edilir. Boğucu ve kısmen soğutucu özelliğe sahiptir. Elektriği iletir. CO2: Havadan 1.5 kat daha ağırdır. Alevin üzerini kapatarak oksijeni keser, bu nedenle birincil olarak boğucu özelliğe sahiptir. Yalıtkandır, elektriği iletmez, bu nedenle elektrik kaynaklı ve motor bölmesi yangınlarında etkili söndürücü olarak kullanılmalıdır. İkincil olarak, soğutucu özelliği sahip olması nedeniyle yüzey yangınlarında etkindir. Genel maksatlı kullanılabilir. Halon: Basınç altında sıvılaştırılmış bcf tipi halon gazı, yangın söndürücü olarak kullanılır. Yangının üzerinde buharlaşır. Kısmen soğutucu ve boğucu özelliklerinin yanında esas olarak alev kırıcı özelliğe sahiptir. Elektriği iletmez. Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 10

11 Genel maksatlı kullanılır. (Bazı ülkelerde 2000 yılından sonra kullanımı yasaklanmıştır.) Kuru Kimyasal Maddeler: Yangın söndürme amaçlı kullanılabilecek toz hâline getirilmiş kimyasal maddelerdir. Alev kırıcı ve kısmen boğucu özelliğe sahiptir. Soğutucu değildir, elektriği iletmez. Genel olarak; Sulu yangın söndürücüler katı yangınlarında Köpüklü söndürücüler katı ve sıvı yangınlarında Kuru tozlu yangın söndürücüler her türlü yangında Halokarbon gazlı söndürücüler elektrik ve elektronik cihaz yangınlarında Kullanılabilir. YANGIN SÖNDÜRME SİSTEMLERİ Yangından korunma ve yangın güvenliği konusunda alınması gereken önlemler iki bölümde toplanabilir. Bunlar pasif önlemler ve aktif önlemlerdir. Yapılarda yangın risklerini azaltmak, yangınların gelişip yayılmalarını önlemek ve yapı içi yangın güvenliğini sağlamak için daha mimari tasarım çalışmaları pasif yangın güvenlik tedbirlerinin temelini oluşturur. Yangın uyarı ve söndürme sistemlerini içeren sistemler de aktif yangın güvenlik önlemlerini oluşturur. Yangına alınacak önlem, yangını tanımakla orantılıdır. Yanan ve yanması muhtemel maddeler, yangın yükü ve diğer şartlar iyi belirlenirse bu durumda alınacak önlemler de o derece etkili olur. Bunun eğitimde önemlidir. Bilinçsiz yapılan müdahale yangını söndürmek yerine hızlandırabilir. Pasif ve aktif yangın önleme sistemleri sonraki bölümlerde incelenmiştir. Yangın Önleme Sistemleri Pasif Sistemler Aktif Sistemler - Mimari tasarım - Yapı özellikleri - Yanmaz malzeme kullanımı Yangın Algılama ve Uyarı sistemleri Yangın Engelleme ve söndürme sistemleri Şekil 2.8. Yangın önleme sistemlerinin sınıflandırılması Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 11

12 Pasif Yangın Güvenliği Önlemleri İnsanların yoğun ve kalabalık yaşadıkları yerlerdeki en büyük tehlikelerin başında yangın gelmektedir. Bundan dolayı en önemli husus öncelikle yangının çıkmaması için adımlar atılmasıdır. Bu adımalar binalarda mimari şekilden tutunda kullanıcıya kadar her durumu kapsar. Binanın mimari tasarımı, yapılırken kullanılan malzemeler, pasif yangın güvenliği önlemlerinin esasını oluşturur. Binayı oluşturan elemanlar ve malzemelerin yangına direnç göstermeleri ve çıkan yangınların binanın diğer bölümlerine sıçramasını önleyecek nitelikte olmaları gerekir. Pasif yangın önlemleri; bölmeler, kaçış yolları, asansörler, pozitif basınçlı merdivenler, elektrik tesisatı ve klima-havalandırma tesisatlarını kapsamaktadır. Yangın sırasında en güvenli yerler kaçış yollarıdır. Bölmeler Binaları oluşturan ve yangın açısından dikkat edilmesi gereken kısımlardır. Binalarda bölmeler yangına dayanıklı malzemelerden yapılmalıdır. Son yıllarda sık kullanılmaya başlanan sentetik malzemeler bu açıdan risk oluşturmaktadır. Binanın bir bölümünde oluşan bir yangın sıcaklık artışı meydana getirir. Bölmeleri oluşturan malzemeler bu sıcaklığa dirençli değilse yangını bölme duvarlarından diğer bölmelere ulaştırır. Özellikle yalıtım amaçlı kullanılan malzemeler çok büyük risk oluşturmaktadır. Yangına dayanıklı yapılan duvarlar, kapı ve pencereler yangının diğer bölmelere ulaşmasını engeller. Kaçış yolları Özellikle büyük binalarda, kalabalık insan topluluklarının bulunacağı konferans salonları, sinemalar, eğlence yerleri gibi mekânlarda insanların yangından kaçabilecekleri kapasiteye uygun kaçış yolları düzenlemelidir. Bu kaçış yolları levhalar ile desteklenmelidir. Pozitif basınçlı merdivenler Yüksek binalarda kullanılan pasif yangın önlemlerinden biridir. Yapılan bu merdivenlere atmosfer basıncından daha yüksek basınçta hava pompalanır. Yangın sırasında bu merdivenlerdeki basınç yüksek olduğundan yanma sonucunda ortaya duman bu merdivenlere giremeyeceğinden burada bulunun insanlar güvenli bir şekilde tahliye edilmiş olurlar. Bu merdivenlerde yangın sırasında sürekli pozitif basınç oluşması için buraya açılan kapıların kapalı tutulmasına dikkat edilmedir. Yangın merdivenleri Binalarda yangın konusunda alınan pasif önlemlerden biri de yangın merdivenleridir. Bu merdivenler gerek binadaki insanların yangından kolay tahliyesini gerekse itfaiyecilerin yangına müdahalesini kolaylaştırır. Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 12

13 Asansörler Yangın sırasında asansörler kullanılmamalıdır. Yapılan araştırmalara göre yangınlarda, asansörlerin hem yangının büyümesini hem de dumanı yayarak boğulmalara neden olduğu görülmüştür. Bundan dolayı asansörler pozitif basınç altında tutulmalıdır. Elektrik tesisatı Binanın elektrik tesisatı yangına dayanıklı şekilde yapılmalıdır. Havalandırma ve klima tesisatı Birçok binada havalandırma ve klima tesisatları vardır. Bu sistemlerde bina bölümleri kanallar ile birbirlerine bağlıdır. Bundan dolayı yangın sırasında oluşan duman ve alev, kanallar vasıtası ile diğer bölümlere geçebilir. Bu önlemek için kanallar içerinde yangın önleyici damperler kullanılmalıdır. Bireysel Etkinlik Yaşadığınız ve en çok gittiğiniz binalarda hangi pasif yangın önlemlerinin olduğunu inceleyiniz. Aktif Yangın Önlem Sistemleri Yangın yönünden alınacak aktif önleme sistemleri, yangının başlangıcını haber veren sistemler ve söndürülmesinde kullanılan sistemlerini kapsar. Aktif önleme sistemleri, yangın algılama uyarı sistemleri ile yangın engelleme ve söndürme sistemleri olmak üzere iki başlık altında incelenecektir. Yangın algılama ve uyarı Sistemleri Yangına ne kadar erken müdahale edilirse yangının büyümesi ve kontrolden çıkması o denli önlenmiş olur. Yangın uyarı cihazları sesli ve görüntülü olarak yangının çıktığını haber verir. Önemli bazı yerlerde her iki alarm birden kurulabilir. Binaların, otelleri, fabrikalarının, ulaşım araçlarının yapısı ve kullanım özelliğine göre seçilen uyarı cihazları bir kontrol paneline bağlı olarak çalışmaktadır. Kontrol paneli sürekli çalışan personelin bulunduğu yere monte edilir ve sürekli olarak kontrol sağlanır. Cihazlardan alınan uyarı sonucunda personel, sesli ve ışıklı olarak uyarılmaktadır. Şekil 2.9. Yangın sesli ve ışıklı uyarı cihazları Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 13

14 Yangın algılama sistemleri (Detektörler) Eğer yangın ne kadar erken belirlenirse söndürülmesi de o kadar kolay ve kısa olur. Belirli nedenlerle binaların çeşitli yerlerinde yangı çıkabilir. Bu gibi yerlerde çıkan yangınların erken fark edilmesi için otomatik yangın algılama cihazları geliştirilmiştir. Bu cihazlar aşağıda anlatılmıştır. Alev algılama cihazı Bu tür cihazlar kolayca tutuşabilen sıvıların bulunduğu yerler ile açık alanlarda çıkacak yangınların ihbarı için kullanılır. Ayrıca alev algılama cihazları ultraviyole ve kızılötesi ışınlara karşı da hassastır, bu cihazlar bu ışınların oluşumunu da ihbar eder. Duman algılama cihazı Şekil Alev algılama cihazı Tamamen kapalı bölümlerde duman algılama cihazı tavsiye edilir. Duman algılama cihazı genel alarm devresini otomatik olarak uyararak alarm verilmesini sağlar. Ayrıca duman algılama cihazları otomatik olarak söndürücüleri de kumanda eder. Binalarda özellikle otellerde yaygın olarak kullanılmaktadır. Isı algılama cihazı Şekil Duman algılama cihazı Duman ve alev algılama cihazları yanlış alarm verme ihtimaline karşı iş gereği sıcak olan bölümlerde ısı algılama cihazları kullanılır. Bu cihazlar, bir bölümdeki sıcaklık belirli bir derecenin üstüne çıktığında alarm verir ve söndürücüyü kumanda ederek yangına otomatik müdahaleyi sağlar. Şekil Isı algılama cihazı Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 14

15 Gaz algılama cihazı Gaz algılama cihazları; yanıcı ve zehirli gazları algılayarak uyarı verir. Genellikle gaz yakıtların kullanıldığı alanlarda veya kolay buharlaşan yanıcı sıvıların üretildiği, depo edildiği, kullanıldığı yerlerde oluşabilecek gaz veya buhar kaçakları sonucunda herhangi bir nedenle oluşacak kıvılcım ile parlama ve patlama tehlikesini algılamak amacıyla kullanılmaktadır. Yangın Söndürme Sistemleri Şekil Gaz algılama cihazı Yangınlara müdahale etmek için geliştirilmiş çok çeşitli sistemler bulunmaktadır. Yangın riski taşıyan mekânlarda yangının yayılmadan söndürülmesi amacıyla kullanılan yangın söndürme sistemlerinin önemlileri aşağıda sıralanmıştır. Sabit yangın tesisatı-hortum sistemleri Çıkan bir yangında yapılması gereken önemli bir husus yangın türünün belirlenmesidir. Okullar, resmî kurumlar, oteller, spor salonları, alışveriş ve iş merkezleri gibi yerlerde A sınıfı yangınları su kullanarak önlemek amacıyla bina içinde yerleştirilen sabit boru tesisatı, yangın dolapları ve hortumları sabit boru-hortum sistemlerini oluştururlar. Binada diğer yangın söndürme sistemleri kurulmuş olsa bile, sabit boru-hortum sistemleri gerekli tamamlayıcı olabilir. Şekil Yangın dolabı Otomatik Sprinkler (Fıskiye) Sistemleri Sprinkler sistemleri yangın esnasında otomatik olarak harekete geçerler. Söndürücü akışkan olarak su kullanılır. Sprinkler sistemleri bina içinde bir dizi sabit boru ve bu borulara bağlı boşalma fıskiyelerinden (sprinkler'ler) nden oluşur. Yangın sırasında açığa çıkan duman, gaz veya ısı etkisini algılayan cihazlar devreye girerek suyun fıskiyeden akmasını sağlar. Bu şekilde yangına ilk müdahale yapılmış Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 15

16 olur. Genellikle Sprinkler sistemleri, suyun fazla zarar vermeyeceği otel odaları, mağazalar, ağaç, lastik, tekstil endüstrisi gibi yerlerde kullanılır. Su Sprey Sistemleri Şekil Tavan su fıskiyesi Su sprey sistemleri sprinkler sistemlerine benzerler, sadece kullanılan fıskiye tipi farklıdır. Fakat bu sistemler suyu istenilen şekilde istenilen yere büyük bir hassaslıkla göndermek üzere dizayn edilirler. Su sprey sistemleri esas olarak parlayıcı sıvı ve gazların işlem gördüğü tesisler, bu sıvı ve gazların depolanmasında ve taşınmasında kullanılan tankların ve yapı elemanlarının bulunduğu mahallerde kullanılırlar. Köpük-Su Sprinkler Sistemleri Yangına müdahale edilirken uygun söndürme sistemi seçilmelidir. Köpük-su sprinkler sistemlerinde söndürücüler akışkan olarak su yerine fıskiyelerden köpük akıtırlar. Sistem aktif hâle elle ya da yangın algılayıcı araçlar kullanılarak kontrol vanasının açılmasıyla geçirilir. Bu sistemler genel olarak, parlayıcı ve yanıcı sıvıların tehlike oluşturduğu yerlerde kullanılırlar. Köpük Sistemleri Köpük konsantresi ile belli oranda su karıştırılarak köpük elde edilir. Bu köpük yangın üzerine boşaltılarak yangının hava ile teması kesilir. Şekil Tavan köpük sistemi Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 16

17 Kuru Kimyasal Söndürme Sistemleri Gaz ve sıvı yangınlarında diğer söndürme sistemleri etkili değilse kuru kimyasal maddeler kullanılır. Sistem ya manuel ya da yangın algılayıcıları ile otomatik olarak aktif hâle getirilir. Kuru kimyasal tozlar yüksek basınçta bulunan azot ya da karbondioksit gazı yardımıyla akışkan hâle getirilerek yangın üzerine gönderilir. Halojenli Yangın Söndürme Sistemleri Söndürücü akışkan olarak Halon 1211, Halon 1301, gibi gazlar kullanılır. Bu söndürücüler elektronik cihaz yangınlarında, bilgisayar odaları, parlayıcı ve yanıcı sıvı depoları, elektrik kablo kanalları, elektrik motor yangınlarında ve boya fırınlarında oluşan yangınlarda kullanılır. Halojenlerin oluşturduğu yangın söndürücü bileşikler içerdiği nedeniyle ozon tabakasına zarar vermektedir. Bundan dolayı bu söndürücüler için birçok ülkede kısıtlamalar getirilmiştir. Ayrıca halojenlerin yangında kullanılması sonucunda ortaya zehirli gazlar çıkmaktadır. Bunun için eğer halojenler kullanılacaksa oluşacak zehirli gazlara karşı önlem alınmalıdır. Halojenlerin bu dezavantajından dolayı bu söndürme maddesi yerine söndürücü akışkan olarak NAF-S-III ya da FM200 gazı kullanılmaktadır. Karbondioksit Yangın Söndürme Sistemleri Karbondioksit, yakıt ile oksijen temasını keserek söndürme sağlar. Yüksek basınç tüplerinde ya da alçak basınç tüplerinde kolaylıkla kullanılırlar. Bu tüpler kullanım yerlerine göre istenilen boyutlarda yapılabilir. Bundan dolayı çok yaygın kullanılan söndürücüdür. Ayrıca yangın tesisatı şeklinde yapılarak sabit de kullanılır. Karbondioksit elektriği iletmediğinden elektrik ve elektronik cihazların korunmasında kolaylıkla kullanılabilir. Ancak ortam içerinde hacimsel olarak % 5 ten fazla olduğunda boğucu özelliğinden dolayı insanlar için tehlike oluşturmaktadır. Bundan dolayı kullanılırken buna karşı önlem alınmalıdır. Şekil CO 2 yangın tüpleri Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 17

18 Ödev Bir petrol istasyonunda çıkan yangında hangi söndürme sistemi kullanılmalıdır? Ynagın başlangıcından söndürülünceye kadar geçen sürede ne gibi önlemler alınmalıdır? Ödev Kömürün çıkarılması depolanması ve yakılması sırasında oluşan tehlikler ve bunlar için alınabilecek önlemler nelerdir? Özet Yangınlar A,B,C,D sınıfı yangınlar olmak üzere dört grupta toplanır. Bazı gruplamalarda da elektrik yangınları da E sınıfı olarak bu dört gruba dâhil edilir. Yangınlarla mücadele pasif ve aktif olmak üzere ikiye ayrılır. Pasif yangın önleme ve mücadele yapının mimari özelliklerini kapsarken aktif sistemler yangınların erken tespiti ve bunları önleme sistemlerini kapsar. Aktif yangın önleme ve söndrüme sistemleri de iki başlık altında toplanır. Birincisi yangının başlangıcını algılayıp uyarı veren uyarı sistemlerini, ikincisi ise yangın başlangıcından itibaren söndürülme sistemlerini kapsar. Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 18

19 DEĞERLENDİRME SORULARI Değerlendirme sorularını sistemde ilgili ünite başlığı altında yer alan bölüm sonu testi bölümünde etkileşimli olarak cevaplayabilirsiniz. 1. A, B, C, D harfleri tek başına yangın açısından neyi ifade eder? a) Hortum tipleri b) Yanma türleri c) Yangın türleri d) KKT çeşitleri e) Hiçbir şey 2. Bir yangın sonrası meydana gelen ürünlere aşağıdakilerden hangisi dâhil edilemez? a) Isı b) Oksijen c) Zehirli gazlar d) Duman e) Işık, alev 3. Aşağıdakilerden hangisi yangın yerindeki tehlikelerdendir? a) Yayılma b) Hepsi c) Elektrik d) Çökme e) Isı 4. Odun, kömür ve plastik gibi maddeler hangi tür yangın sınıfına girer? a) Elektrik yangınlarına b) Gaz yangınları c) Sıvı yangınları d) Metal yangınları e) Katı türü yangınları 5. Kuru kimyasal tozlar hangi yangınlarda söndürücü olarak kullanılmaz? a) Yakıt yangınları b) Metal yangınları c) Ahşap malzeme yangınları d) Elektrik yangınları e) LPG yangınları 6. Bir söndürme maddesi olan suyun dezavantajı aşağıdakilerden hangisidir? a) Su ucuzdur ve bol miktarda bulunur. b) Su akıcıdır taşıması kolay olur. c) Katı türü yanıcı maddelerin en ideal söndürücüsüdür. d) Su iletkendir elektriği iletir. e) Su ısıyı düşürür, müdahaleciyi ısıdan ve ateşten korur. Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 19

20 7. Aşağıdakilerden hangisi suyun hangisi suyun yangın söndürme konusundaki özellikleri arasında yer almaz? a) Su ucuzdur. b) Her yerde bulunur. c) Su kolay taşınır. d) Muhafazası kolaydır. e) Yatay ve dikey yüzeylere yapışır 8. A türü yangınlarının en iyi söndürme maddesi aşağıdakilerden hangisidir? a) CO2 b) Halon c) Su d) KKT e) Köpük 9. Yanıcı sıvı yangınları hangi sınıf yangınlardandır? a) D sınıfı b) C sınıfı c) B sınıfı d) A sınıfı e) E sınıfı 10. Aşağıdakilerden hangisi yangın algılama cihazından değildir? a) Alev algılama cihazı b) Duman algılama cihazı c) Gaz algılama cihazı d) Isı algılama cihazı e) Hız algılama cihazı Cevap Anahtarı 1.C, 2.B, 3.B, 4.E, 5.D, 6.D, 7.E, 8.C, 9.C, 10.E Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 20

T.C. KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YÜKSEK LİSANSI (İÖ)

T.C. KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YÜKSEK LİSANSI (İÖ) T.C. KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YÜKSEK LİSANSI (İÖ) CEREN ŞAHİN 145148006 İŞSAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNDE GÜNCEL UYGULAMALAR YANGIN ÇEŞİTLERİ VE KULLANILMASI GEREKEN

Detaylı

AKM-F-193 / 10.04.2014 / Rev:00

AKM-F-193 / 10.04.2014 / Rev:00 AKM-F-193 / 10.04.2014 / Rev:00 YANMA NEDİR? Maddenin ısı ( sıcaklık ) ve oksijenle birleşmesi sonucu oluşan kimyasal bir olaydır. Bir yangının başlayabilmesi için gerekenler : 1- OKSİJEN ( HAVA ) 2- SICAKLIK

Detaylı

İstanbul Sağlık Müdürlüğü. Güvenlik ve Sağlık İşaretlerinin Kullanımı

İstanbul Sağlık Müdürlüğü. Güvenlik ve Sağlık İşaretlerinin Kullanımı İstanbul Sağlık Müdürlüğü Güvenlik ve Sağlık İşaretlerinin Kullanımı İkaz ve Uyarı İşaretleri Parlayıcı madde veya yüksek ısı Toksik (Zehirli) madde IŞIKLI İŞARET : Saydam veya yarı saydam malzemeden

Detaylı

YANGINA KARŞI ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER

YANGINA KARŞI ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER YANGINA KARŞI ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER Kurum, kuruluş ve iş yerlerinde yangını önleyici tedbirler iki kısımda ele alınır; Yapısal bakımdan yangından korunma: Yapılarda yanmaz veya yanması güç yapı malzemeleri

Detaylı

Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve Güvenliği için Eğitim Seti

Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve Güvenliği için Eğitim Seti Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve Güvenliği için Eğitim Seti Yangının Sınıfları A Sınıfı (Odun, kağıt, tekstil ve benzeri maddeler.) B Sınıfı (Yanabilir sıvılar ve sıvılaşabilir katı maddeler)

Detaylı

YANMA. Yanıcı maddenin ısı ve oksijenle birleşmesi sonucu oluşan kimyasal bir olaydır. Bu üç unsur bir arada olmadığında, yanma olayı meydana gelmez.

YANMA. Yanıcı maddenin ısı ve oksijenle birleşmesi sonucu oluşan kimyasal bir olaydır. Bu üç unsur bir arada olmadığında, yanma olayı meydana gelmez. YANMA maddenin ısı ve oksijenle birleşmesi sonucu oluşan kimyasal bir olaydır. Bu üç unsur bir arada olmadığında, yanma olayı meydana gelmez. YANMA YOK YANMA YOK YANMA YOK YANMA VAR Yanmanın Çeşitleri:

Detaylı

YANGININ TANIMI ve KAVRAMLAR

YANGININ TANIMI ve KAVRAMLAR YANGIN YANGININ TANIMI ve KAVRAMLAR Yangın (Fire): Katı, sıvı veya gaz halindeki yanıcı maddelerin kontrol dışı yanma olayıdır. Yanma: Yanıcı maddenin tutuşma sıcaklığına ısıtıldığında oksijenle verdiği

Detaylı

ÇALIŞANLARIN PATLAYICI ORTAMLARIN TEHLİKELERİNDEN KORUNMASI HAKKINDA YÖNETMELİK

ÇALIŞANLARIN PATLAYICI ORTAMLARIN TEHLİKELERİNDEN KORUNMASI HAKKINDA YÖNETMELİK ÇALIŞANLARIN PATLAYICI ORTAMLARIN TEHLİKELERİNDEN KORUNMASI HAKKINDA YÖNETMELİK İçerik Patlayıcı Ortamlar ATEX Nedir? İlgili Mevzuat Temel Kavramlar Patlamadan Korunma Dokümanı 2 3 ATEX Nedir? ATEX Atmosphères

Detaylı

Vizyon - Misyon. Şirket Profili

Vizyon - Misyon. Şirket Profili www.ak-grup.com.tr Vizyon - Misyon Şirket Profili Misyon Müşteri odaklı çözümler sağlayarak güncel ve gelişen teknolojilerle uyumlu, nitelikli ve maliyet etkin ürün ve sistemler tasarlamak, geliştirmek,

Detaylı

1. Doğalgaz nedir? 2. Doğalgaz nasıl oluşur?

1. Doğalgaz nedir? 2. Doğalgaz nasıl oluşur? 1. Doğalgaz nedir? Başta Metan (CH 4 ) ve Etan (C2H6) olmak üzere çeşitli hidrokarbonlardan oluşan yanıcı bir gaz karışımıdır. Doğalgaz renksiz, kokusuz havadan daha hafif bir gazdır. 2. Doğalgaz nasıl

Detaylı

Tekstil Mamüllerinin Depolanması ve Yangın Riskleri

Tekstil Mamüllerinin Depolanması ve Yangın Riskleri Tekstil Mamüllerinin Depolanması ve Yangın Riskleri Kullanılan elyaf (lif) tipi ve depolama şekli yangın riskini belirleyen önemli faktörlerden biridir. Elyafın tipi, yapısı ve depolanma şekli yanma davranışını

Detaylı

ISI OKSİJEN (O 2) YANICI MADDE ZİNCİRLEME KİMYASAL REAKSİYON

ISI OKSİJEN (O 2) YANICI MADDE ZİNCİRLEME KİMYASAL REAKSİYON YANICI MADDE ISI ZİNCİRLEME KİMYASAL REAKSİYON OKSİJEN (O 2) Yangın Sınıfları 1. A SINIFI YANGINLAR (KATI MADDE YANGINLARI) 2. B SINIFI YANGINLAR (SIVI MADDE YANGINLARI) 3. C SINIFI YANGINLAR (GAZ YANGINLARI)

Detaylı

TEKNİKER (SİVİL SAVUNMA ve İTFAİYECİLİK)

TEKNİKER (SİVİL SAVUNMA ve İTFAİYECİLİK) ELEKTRİK ÜRETİM ANONİM ŞİRKETİ GÖREVDE YÜKSELME ve UNVAN DEĞİŞİKLİĞİ SINAVI MAYIS 2015 TEKNİKER (SİVİL SAVUNMA ve İTFAİYECİLİK) ADAYIN ADI :... SOYADI :..... T.C. KİMLİK NUMARASI :... SINAV SALON NO :...

Detaylı

BACALAR, BACA YANGINLARI, SEBEPLERİ VE ÖNLENMESİ. Mak. Müh. Doğan ÖZDEMİR

BACALAR, BACA YANGINLARI, SEBEPLERİ VE ÖNLENMESİ. Mak. Müh. Doğan ÖZDEMİR BACALAR, BACA YANGINLARI, SEBEPLERİ VE ÖNLENMESİ Mak. Müh. Doğan ÖZDEMİR RESTORAN VE ENDÜSTRİYEL MUTFAK HAVALANDIRMASI Genel olarak bir mutfak havalandırma sisteminde davlumbaz, kanallar, egzoz fanı, baca

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ EĞİTİM SEMİNERLERİ TEMEL YANGIN EĞİTİMİ. Eğitimci www.uzmanrehberi.org İş Güvenliği Uzmanı

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ EĞİTİM SEMİNERLERİ TEMEL YANGIN EĞİTİMİ. Eğitimci www.uzmanrehberi.org İş Güvenliği Uzmanı İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ EĞİTİM SEMİNERLERİ TEMEL YANGIN EĞİTİMİ Eğitimci www.uzmanrehberi.org İş Güvenliği Uzmanı 1 YANMA NEDİR? YANMA BİR KİMYASAL OLAY OLUP, YANICI MADDELERİN BELİRLİ BİR ISI SEVİYESİNDE

Detaylı

MALZEME GÜVENLİK BİLGİ FORMU

MALZEME GÜVENLİK BİLGİ FORMU MALZEME GÜVENLİK BİLGİ FORMU 1. ÜRÜN VE TEDARİKÇİ TANIMLAMA Ürün Adı Üretici : İzocam Ekspande Polistren (EPS) : İzocam Ticaret ve Sanayi A.Ş. 41455 Gebze - Kocaeli TÜRKİYE Telefon Numarası : + 90 262

Detaylı

Çalışma hayatında en çok karşılaşılan soru işyerinden patlama tehlikesi olup olmadığı yönündedir. Bu sorunun cevabı, yapılacak risk

Çalışma hayatında en çok karşılaşılan soru işyerinden patlama tehlikesi olup olmadığı yönündedir. Bu sorunun cevabı, yapılacak risk Çalışma hayatında en çok karşılaşılan soru işyerinden patlama tehlikesi olup olmadığı yönündedir. Bu sorunun cevabı, yapılacak risk değerlendirmesiyle birlikte aşağıdaki sorularla birlikte basitçe değerlendirilebilir.

Detaylı

Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve Güvenliği için Eğitim Seti

Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve Güvenliği için Eğitim Seti Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve Güvenliği için Eğitim Seti YANMA NEDİR? Yanma;Yanıcı maddenin, ısı ve oksijenle birleşmesi sonucu oluşan kimyasal bir olaydır. Yanma olayının oluşabilmesi

Detaylı

Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve güvenliği için Eğitim Seti

Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve güvenliği için Eğitim Seti Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve güvenliği için Eğitim Seti Kimyasallar; herkesin yaşamının bir parçasıdır. Dünyada 5 7 milyon değişik türde kimyasal madde bulunmaktadır. Kimyasal maddeler

Detaylı

Yangın Söndürme Sistemleri-2

Yangın Söndürme Sistemleri-2 Yangın Söndürme Sistemleri-2 Yağmurlama sistemi Amaç Yangına erken tepki verilmesinin sağlanması Yangının kontrol altına alınması ve söndürülmesi Sistem hangi elemanlardan oluşur? Yağmurlama başlıkları

Detaylı

HOTEL VE MOTELLERDE YANGIN ÖNLEMLERİ

HOTEL VE MOTELLERDE YANGIN ÖNLEMLERİ 1 / 6 HOTEL VE MOTELLERDE YANGIN ÖNLEMLERİ Otellerde yangın güvenliği, insan sayısının fazlalığı, özellikle uyku sırasında meydana gelen yangınlarda binanın kısa süre içinde boşaltılmasının güçlüğü nedeniyle

Detaylı

ÇALIŞANLARIN PATLAYICI ORTAMLARIN TEHLİKELERİNDEN KORUNMASI HAKKINDA YÖNETMELİK

ÇALIŞANLARIN PATLAYICI ORTAMLARIN TEHLİKELERİNDEN KORUNMASI HAKKINDA YÖNETMELİK ÇALIŞANLARIN PATLAYICI ORTAMLARIN TEHLİKELERİNDEN KORUNMASI HAKKINDA YÖNETMELİK Y r d. D o ç. D r. Fu a t Y I L MAZ G a z iantep Ü n i versitesi M a k ine M ü h endi sliği B ö lümü PATLAYICI ORTAM Patlayıcı

Detaylı

TMMOB ELEKTRİK MÜHENDİSLERİ ODASI İZMİR ŞUBESİ PATLAYICI ORTAMLAR MURAT YAPICI. Elektrik Mühendisi EMO İzmir Şube murat.yapici@emo.org.

TMMOB ELEKTRİK MÜHENDİSLERİ ODASI İZMİR ŞUBESİ PATLAYICI ORTAMLAR MURAT YAPICI. Elektrik Mühendisi EMO İzmir Şube murat.yapici@emo.org. TMMOB PATLAYICI ORTAMLAR YÖNETMELİKLER ÜLKEMİZDEKİ UYGULAMALAR MURAT YAPICI Elektrik Mühendisi EMO İzmir Şube murat.yapici@emo.org.tr Rafineriler, Petrokimya, Boya Kozmetik Kozmetik fabrikasında yangın,

Detaylı

Biyogaz Temel Eğitimi

Biyogaz Temel Eğitimi Biyogaz Temel Eğitimi Sunanlar: Dursun AYDÖNER Proje Müdürü Rasim ÜNER Is Gelistime ve Pazarlama Müdürü Biyogaz Temel Eğitimi 1.Biyogaz Nedir? 2.Biyogaz Nasıl Oluşur? 3.Biyogaz Tesisi - Biyogaz Tesis Çeşitleri

Detaylı

: Telefon : +90 212 875 77 50 (3 hat) Fax : +90 212 875 08 22 web : www.anadolukimya.com e-mail : info@anadolukimya.com

: Telefon : +90 212 875 77 50 (3 hat) Fax : +90 212 875 08 22 web : www.anadolukimya.com e-mail : info@anadolukimya.com 1. ÜRÜN VE FİRMA TANIMI Sayfa : 1/5 Ticari İsmi Kullanım Alanı : : Endüstriyel Tekstil Baskı Uygulamaları Firma Adı : Anadolu Kimya San.Tic.Ltd.Şti. Firma Adresi : Akçaburgaz Mah. 109. Sokak No: 8-12 Esenyurt

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YER SEVİYESİ OZON KİRLİLİĞİ BİLGİ NOTU

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YER SEVİYESİ OZON KİRLİLİĞİ BİLGİ NOTU T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YER SEVİYESİ OZON KİRLİLİĞİ BİLGİ NOTU Temmuz 2014 OZON NEDİR Ozon (O 3 ) üç tane oksijen atomunun birleşmesi ile oluşmaktadır. Ozon, atmosferde

Detaylı

YANGININ TANIMI ve KAVRAMLAR

YANGININ TANIMI ve KAVRAMLAR YANGIN YANGININ TANIMI ve KAVRAMLAR Yangın (Fire): Katı, sıvı veya gaz halindeki yanıcı maddelerin kontrol dıģı yanma olayıdır. Yanma: Yanıcı maddenin tutuşma sıcaklığına ısıtıldığında oksijenle verdiği

Detaylı

Yanma ve Yangın Vize Soruları - Cevapları 25.04.2015

Yanma ve Yangın Vize Soruları - Cevapları 25.04.2015 Yanma ve Yangın Vize Soruları - Cevapları 25.04.2015 1 )A il yö le dir e ve aydı lat a ar atürleri yerleşi kuralları ile ilgili aşağıdakilerde ha gisi veya ha gileri doğrudur? I- Yö le dir e işaretleri,

Detaylı

YANMA. Yanıcı maddenin ısı ve oksijenle birleşmesi sonucu oluşan kimyasal bir olaydır.

YANMA. Yanıcı maddenin ısı ve oksijenle birleşmesi sonucu oluşan kimyasal bir olaydır. YANGIN YANMA Yanıcı maddenin ısı ve oksijenle birleşmesi sonucu oluşan kimyasal bir olaydır. Yanma olayının oluşabilmesi için; yanıcı madde, ısı ve oksijenin bir arada bulunması gerekir. YANGIN NEDİR?

Detaylı

YANGIN SÖNDÜRME SİSTEMLERİ

YANGIN SÖNDÜRME SİSTEMLERİ YANGIN SÖNDÜRME SİSTEMLERİ FM 200 GAZLI SÖNDÜRME SİSTEMİ FM 200 NEDİR? FM 200 (CF3 CHFCF3 Heptafluoropropane) karbon,flüor ve hidrojenden oluşan bir bileşiktir. FM 200 ÜN FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLERİ

Detaylı

KONU: KAYNAK İŞLERİNDE GÜVENLİK

KONU: KAYNAK İŞLERİNDE GÜVENLİK KONU: KAYNAK İŞLERİNDE GÜVENLİK Kaynak : İki malzemenin, ısı veya basınç veya her ikisini kullanarak, bir malzemeye ilave ederek veya etmeden birleştirmedir. KAYNAK ÇAŞİTLERİ SOĞUK BASINÇ KAYNAĞI SICAK

Detaylı

: NF 62 PLASTISOL FLOK TUTKALI

: NF 62 PLASTISOL FLOK TUTKALI 1. ÜRÜN VE FİRMA TANIMI Sayfa : 1/5 Ticari İsmi Kullanım Alanı : : Endüstriyel Tekstil Baskı Uygulamaları Firma Adı : Anadolu Kimya San.Tic.Ltd.Şti. Firma Adresi : Akçaburgaz Mah. 109. Sokak No: 8-12 Esenyurt

Detaylı

YANGIN NEDİR? Yararlanmak amacı ile yakılan ateş dışında oluşan ve denetlenemeyen yanma olayına denir.

YANGIN NEDİR? Yararlanmak amacı ile yakılan ateş dışında oluşan ve denetlenemeyen yanma olayına denir. YANGIN YANGIN YÖNETİMİ YANMA Yanıcı maddenin ısı ve oksijenle birleşmesi sonucu oluşan kimyasal bir olaydır. Yanma olayının oluşabilmesi için; yanıcı madde, ısı ve oksijenin bir arada bulunması gerekir.

Detaylı

OMV Petrol Ofisi A.Ş. Tarım Kredi Kooperatifleri Tanker Şoförleri Patlayıcı Ortamlar Bilgilendirme Eğitimi

OMV Petrol Ofisi A.Ş. Tarım Kredi Kooperatifleri Tanker Şoförleri Patlayıcı Ortamlar Bilgilendirme Eğitimi OMV Petrol Ofisi A.Ş. Tarım Kredi Kooperatifleri Tanker Şoförleri Patlayıcı Ortamlar Bilgilendirme Eğitimi Amaç Akaryakıt Taşıma Sırasında Dikkat Edilmesi Gerekenler Emniyetli Sürüş Teknikleri Uyku ve

Detaylı

Tekstil Mamüllerinin Depolanması ve Yangın Riskleri

Tekstil Mamüllerinin Depolanması ve Yangın Riskleri Tekstil Mamüllerinin Depolanması ve Yangın Riskleri Giriş: Kullanılan elyaf (lif) tipi ve depolama şekli yangın riskini belirleyen önemli faktörlerden biridir. Elyafın tipi, yapısı ve depolanma şekli yanma

Detaylı

ĠTÜ KĠMYA METALURJĠ FAKÜLTESĠ YANGIN PLANI

ĠTÜ KĠMYA METALURJĠ FAKÜLTESĠ YANGIN PLANI ĠTÜ KĠMYA METALURJĠ FAKÜLTESĠ YANGIN PLANI 2010 İstanbul Teknik Üniversitesi Kimya Metalurji Fakültesi 34469 Maslak İstanbul ĠTÜ KĠMYA-METALURJĠ FAKÜLTESĠ YANGIN PLANI Olası bir yangında işyerlerinin ve

Detaylı

Yayın Tarihi: 06.07.2010

Yayın Tarihi: 06.07.2010 1/5 26.12.2008 tarihinde 27092 sayılı mükerrer Resmi gazetede yayımlanan Güvenlik Bilgi Fomlarının hazırlanması 1. ÜRÜN VE FİRMA TANITIMI KİMYASAL ADI KAPALI LÜ TİCARİ ADI Hidroklorik Asit HCl 2. BİLEŞİMİ

Detaylı

ELEKTRİK TESİSATI VE SİSTEMLERİ

ELEKTRİK TESİSATI VE SİSTEMLERİ ELEKTRİK TESİSATI VE SİSTEMLERİ Elektrik tesisatının, kaçış yolları aydınlatmasının, acil durum aydınlatma ve yönlendirmesinin ve yangın algılama ve uyarı sistemlerinin, ilgili tesisat yönetmeliklerine

Detaylı

IMDG Code INTERNATIONAL MARTIME DANGEROUS GOODS CODE

IMDG Code INTERNATIONAL MARTIME DANGEROUS GOODS CODE IMDG Code INTERNATIONAL MARTIME DANGEROUS GOODS CODE IMDG Kod ve Amacı IMDG kod : Paketli haldeki tehlikeli yüklerin deniz yoluyla emniyetli Şekilde taşınması için Uluslararası Denizcilik Örgütü ( IMO

Detaylı

Ahşap Sektöründe Yangın Riski

Ahşap Sektöründe Yangın Riski Ahşap Sektöründe Yangın Riski Endüstrinin birçok alanında hammadde ve yarı mamül olarak karşımıza çıkan ahşap malzemeler üretim ve depolama sırasında yeterli önlem alınmadığı takdirde önemli ölçüde yangın

Detaylı

PATLAYICI ORTAMLAR VE PATLAMADAN KORUNMA DOKÜMANI

PATLAYICI ORTAMLAR VE PATLAMADAN KORUNMA DOKÜMANI PATLAYICI ORTAMLAR VE PATLAMADAN KORUNMA DOKÜMANI İşyerlerinde; yanıcı kimyasal maddelerin gaz, buhar, sis ve tozlarının atmosferik şartlar altında hava ile oluşturduğu ve herhangi bir tutuşturucu kaynakla

Detaylı

SU SİSİ YANGIN SÖNDÜRME SİSTEMLERİ. Yüksek Basınçlı Su Sisi Sistemlerinde Özel Uygulamalar I.SU SİSİ SİSTEMLERİ TEORİSİ ATOMİZASYON

SU SİSİ YANGIN SÖNDÜRME SİSTEMLERİ. Yüksek Basınçlı Su Sisi Sistemlerinde Özel Uygulamalar I.SU SİSİ SİSTEMLERİ TEORİSİ ATOMİZASYON SU SİSİ YANGIN SÖNDÜRME SİSTEMLERİ I. SU SİSİ SİSTEMLERİ TEORİSİ II.SU SİSİ SİSTEMLERİ UYGULAMA ÇEŞİTLERİ Düşük Basınçlı Sistemler Yüksek Basınçlı Sistemler Yüksek Basınçlı Su Sisi Sistemlerinde Özel Uygulamalar

Detaylı

BASINÇLI KAPLARDA MEYDANAGELEBİLECEK TEHLİKELER

BASINÇLI KAPLARDA MEYDANAGELEBİLECEK TEHLİKELER BASINÇLI KAPLAR Kazanlar Kompresörler Buhar ve sıcak su kapları Basınçlı asit tankları Gaz tankları Sıvılaştırılmış Petrol Gazı tankları ve tüpleri Asetilen tankları ve tüpleri İçinde zehirli ve zararlı

Detaylı

3 )Peroksitlerle deney yapılırken aşağıdakilerden hangisi yapılmamalıdır?

3 )Peroksitlerle deney yapılırken aşağıdakilerden hangisi yapılmamalıdır? 1)Aşağıdakilerden hangisi kuvvetli patlayıcılar sınıfına girer? Dumansız barut Kibrit Roket yakıtı Havai fişek Dinamit** 2) Yanıcı sıvıları parlayıcı sıvılardan ayıran en önemli fark aşağıdakilerden hangisidir?

Detaylı

Toz Patlaması ve Tozdan Kaynaklanan Güvenlik Risklerinin Yönetimi

Toz Patlaması ve Tozdan Kaynaklanan Güvenlik Risklerinin Yönetimi Toz Patlaması ve Tozdan Kaynaklanan Güvenlik Risklerinin Yönetimi Serdar GÜLTEK Makine Müh., FPE, M.Sc. İş Güvenliği Uzmanı (A) Serkan KÜÇÜK Kimya Müh., M.Sc. İş Güvenliği Uzmanı (A) Toz Patlaması Parametreleri

Detaylı

MARMARA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ. Yrd. Doç. Dr. Abdullah DEMİR Makine Mühendisliği

MARMARA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ. Yrd. Doç. Dr. Abdullah DEMİR Makine Mühendisliği MARMARA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ Yrd. Doç. Dr. Abdullah DEMİR Makine Mühendisliği KAYNAK İki malzemenin, ısı veya basınç veya her ikisini kullanarak, bir malzemeye ilave ederek veya etmeden birleştirmedir.

Detaylı

YANGIN GÜVENLİĞİNİN SAĞLANMASI

YANGIN GÜVENLİĞİNİN SAĞLANMASI II.Yangın Sempozyumu ve Sergisi SPG (LPG) DEPOLARINDA YANGIN RİSKİ ve YANGIN GÜVENLİĞİNİN SAĞLANMASI Sunan Tanju ATAYLAR KARİNA Tasarım, Danışmanlık ve Eğitim Hiz. Ltd.Şti. 11 Haziran 2003 Ankara 1 Sunuş

Detaylı

TARIM İLAÇLARI DEPOLAMA

TARIM İLAÇLARI DEPOLAMA TARIM İLAÇLARI DEPOLAMA TARIM İLAÇLARI AMBARLARINDA YANGINA KARŞI KORUMA A. Teknik tedbirler B. Organize edilebilecek tedbirler C. Yangında alınacak tedbirler D. Yangın sonunda alınacak tedbirler Dr. Selami

Detaylı

SONDAJLA MADEN ÇIKARILAN İŞLERİN YAPILDIĞI İŞYERLERİNDE UYGULANACAK ASGARİ ÖZEL HÜKÜMLER

SONDAJLA MADEN ÇIKARILAN İŞLERİN YAPILDIĞI İŞYERLERİNDE UYGULANACAK ASGARİ ÖZEL HÜKÜMLER SONDAJLA MADEN ÇIKARILAN İŞLERİN YAPILDIĞI İŞYERLERİNDE UYGULANACAK ASGARİ ÖZEL HÜKÜMLER Denizler ve Karalarda Yapılacak Çalışmalar İçin Ortak Hükümler 1. Acil durumlarda uzaktan kumanda 1.1. Sağlık ve

Detaylı

YANGIN SÖNDÜRME KÖPÜKLERİ

YANGIN SÖNDÜRME KÖPÜKLERİ YANGIN SÖNDÜRME KÖPÜKLERİ KÖPÜK NEDİR? Yangın söndürme köpüğü; köpük konsantresinin su ve hava ile basınç altında oluşturduğu kabarcıklar topluluğudur. Köpük üç bileşenden oluşur Köpük konsantresi Su Hava

Detaylı

Yangın Alarm Sistemleri iki ana gruba ayrılır

Yangın Alarm Sistemleri iki ana gruba ayrılır Yangın Alarm Sistemleri iki ana gruba ayrılır 1. Konvansiyonel Sistemler (Bölgesel Bilgilendirme) 2. Adreslenebilir Sistemler Noktasal Bilgilendirme 1. Konvansiyonel Sistemler (Bölgesel Bilgilendirme)

Detaylı

DUMAN KONTROL GEREKLİLİĞİ

DUMAN KONTROL GEREKLİLİĞİ DUMAN KONTROL GEREKLİLİĞİ Dumanın Etkileri Medeniyetin başlangıcından günümüze, ateş insanlık için en önemli araç olmasının yanında, aynı zamanda insanlığın en büyük düşmanı olmuştur. Sadece mal varlığına

Detaylı

Teknik bilgi GRP ızgaralar. GRP ızgaralar kalıp

Teknik bilgi GRP ızgaralar. GRP ızgaralar kalıp Teknik bilgi GRP ızgaralar GRP ızgaralar kalıp GRP-K ızgaralar - konkav yüzeyli (R 13) Genişlikler Izgaralar, kumlu yüzeyli olarak ta tedarik edilebilir (GRP-BK) 6 dan 7 mm e 25, 30, 38 mm 38 x 38 mm 3660

Detaylı

TAMGA ENDÜSTRİYEL KONTROL SİSTEMLERİ LTD.ŞTİ., ENERJİ YÖNETİMİNDE SINIRSIZ ÇÖZÜMLER SUNAR. HOŞGELDİNİZ

TAMGA ENDÜSTRİYEL KONTROL SİSTEMLERİ LTD.ŞTİ., ENERJİ YÖNETİMİNDE SINIRSIZ ÇÖZÜMLER SUNAR. HOŞGELDİNİZ TAMGA ENDÜSTRİYEL KONTROL SİSTEMLERİ LTD.ŞTİ., ENERJİ YÖNETİMİNDE SINIRSIZ ÇÖZÜMLER SUNAR. HOŞGELDİNİZ TAMGA TRİO YANMA VERİMİ Yakma ekipmanları tarafından yakıtın içerdiği enerjinin, ısı enerjisine dönüştürülme

Detaylı

Sirküler No : TMGD-07-15/002 Konu : Tehlikeli Madde Taşımacılığında taşıtlarda bulunması zorunlu Yazılı Talimat

Sirküler No : TMGD-07-15/002 Konu : Tehlikeli Madde Taşımacılığında taşıtlarda bulunması zorunlu Yazılı Talimat 29.07.2015 Sirküler No : TMGD-07-15/002 Konu : Tehlikeli Madde Taşımacılığında taşıtlarda bulunması zorunlu Yazılı Talimat YAZILI TALİMAT Tehlike veya bir kaza durumunda araç personelinin nasıl hareket

Detaylı

Yangına Karşı Alınan Tedbirler Sonucu Sağlanacak Avantajlar

Yangına Karşı Alınan Tedbirler Sonucu Sağlanacak Avantajlar Yangına Karşı Alınan Tedbirler Sonucu Sağlanacak Avantajlar - Can Güvenliği - Mal Güvenliği Yangın algılama ve alarm sistemleri ile bir yangın alarm durumundan haberdar olunarak, insanların güvenli tahliyesi

Detaylı

Kapalı Alanlarda Çalışmalarda Güvenlik

Kapalı Alanlarda Çalışmalarda Güvenlik Kapalı Alanlarda Çalışmalarda Güvenlik Eğitimin Amacı Eğitimin amacı, işyerlerinde sağlıklı güvenli bir ortamı temin etmek, iş kazalarını ve meslek hastalıklarını %0 a indirmek, çalışanları yasal hak ve

Detaylı

EPS VE XPS ÜRETİM EKSTRÜDE POLİSTREN (XPS)

EPS VE XPS ÜRETİM EKSTRÜDE POLİSTREN (XPS) EPS VE XPS ÜRETİM EKSTRÜDE POLİSTREN (XPS) Polistiren hammaddesinden ekstrüzyon yolu ile üretilmektedir. Kullanım yeri ve amacına göre farklı boyut ve basma mukavemetinde, değişikkenar ve yüzey şekillerinde

Detaylı

ÖRNEKLER : ÖRNEKLER : 1- Kışlık kıyafetlerin, battaniyelerin, bina yalıtım malzemelerinin içinde hava vardır.

ÖRNEKLER : ÖRNEKLER : 1- Kışlık kıyafetlerin, battaniyelerin, bina yalıtım malzemelerinin içinde hava vardır. Isı Yalıtımı Bütün maddelerin ısı iletkenlikleri farklıdır. Isının bir maddedeki yayılma hızı o maddenin iletken mi yoksa yalıtkan mı olduğunu belirtir. Isı enerjisi daima sıcaklığı fazla olan maddelerden

Detaylı

Yayın Tarihi: 21.08.2009

Yayın Tarihi: 21.08.2009 1/5 1. VE FİRMA TANITIMI KİMYASAL ADI KAPALI FORMULÜ TİCARİ ADI SODYUM HİDROKSİT NaOH Payet Kostik KULLANIM ALANI Deterjan ve sabun endüstrileri. alüminyum ve gıda endüstrisi, Suni ipek, kâğıt hamuru,

Detaylı

DOĞAL GAZ YAKITLI KALORİFER KAZANI KULLANMA TALİMATI

DOĞAL GAZ YAKITLI KALORİFER KAZANI KULLANMA TALİMATI DOĞAL GAZ YAKITLI KALORİFER KAZANI KULLANMA TALİMATI Doğal gaz yakıtlı kazanlarda her bölgenin ana yetkili doğal gaz dağıtım müdürlüklerinin talimatları alınmalı ve kazancıya eğitimi verilmelidir. Kazan

Detaylı

TUSAŞ-TÜRK HAVACILIK VE UZAY SANAYİİ A.Ş. TUSAŞ-Türk Havacılık ve Uzay Sanayii A.Ş. / TSKGV nin Bağlı Ortaklığıdır.

TUSAŞ-TÜRK HAVACILIK VE UZAY SANAYİİ A.Ş. TUSAŞ-Türk Havacılık ve Uzay Sanayii A.Ş. / TSKGV nin Bağlı Ortaklığıdır. TUSAŞ-TÜRK HAVACILIK VE UZAY SANAYİİ A.Ş. YANGINDAN KORUMA ORGANİZASYON YANGINDAN KORUMA EKİP LİDERİ YANGIN MÜFETTM FETTİŞİ YANGIN ARAÇLARI BAKIM TEKNİSYEN SYENİ Y.S.C. TEKNİSYEN SYENİ VARDİYA SORUMLUSU

Detaylı

Türkiye de LPG 70 % Bütan 30 % Propan LPG : 30 70 %

Türkiye de LPG 70 % Bütan 30 % Propan LPG : 30 70 % LPG nedir? LPG Likit Petrol Gazı kelimelerinin kısaltılmışıdır. Ham petrolün damıtılması sırasında elde edilen Bütan ve Propan gazları esas 2 petrol gazıdır. Bu gazlar sıvılaştırıldıktan sonra belli oranlarda

Detaylı

TEHLİKELİ ENERJİNİN KONTROLÜ. ETİKETLEME ve KİLİTLEME SİSTEMLERİ. Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve Güvenliği için eğitim Seti

TEHLİKELİ ENERJİNİN KONTROLÜ. ETİKETLEME ve KİLİTLEME SİSTEMLERİ. Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve Güvenliği için eğitim Seti TEHLİKELİ ENERJİNİN KONTROLÜ ETİKETLEME ve KİLİTLEME SİSTEMLERİ Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve Güvenliği için eğitim Seti NEDEN ENERJİNİN KONTROLÜ? Kontrolsüz Enerji Ölümcüldür! TEHLİKELİ

Detaylı

1. ÜRÜN VE FİRMA TANITIMI KİMYASAL ADI SODYUM HİPOKLORİT KAPALI FORMULÜ NaOCl TİCARİ ADI HYPO

1. ÜRÜN VE FİRMA TANITIMI KİMYASAL ADI SODYUM HİPOKLORİT KAPALI FORMULÜ NaOCl TİCARİ ADI HYPO 1. VE FİRMA TANITIMI KİMYASAL ADI SODYUM HİPOKLORİT KAPALI FORMULÜ NaOCl TİCARİ ADI HYPO KULLANIM ALANI Textil ağartılması, ev ve çamaşırhanelerde beyazlatıcı olarak, su klorlanması ve genel dezenfektasyon

Detaylı

KURUBUZ. Bileşimi / Safsızlıklar : Ürün sınıflandırmasını etkiliyecek herhangi bir madde veya safsızlık içermemektedir

KURUBUZ. Bileşimi / Safsızlıklar : Ürün sınıflandırmasını etkiliyecek herhangi bir madde veya safsızlık içermemektedir KURUBUZ 1- KISA TANITIM Ürün Adı : Kurubuz ( Karbondioksit, katı ) Kimyasal Formülü : CO 2 Kullanım alanları : Gıda maddelerinin korunması, soğutulması ve dondurulması amacıyla kullanılır. Ayrıca özel

Detaylı

Ürün Güvenlik Bilgi Formu Ante Bulaşık Makinası Parlatıcısı

Ürün Güvenlik Bilgi Formu Ante Bulaşık Makinası Parlatıcısı Sayfa No : 1/4 Bölüm 1. Madde / Müstahzar ve Şirket / İş Sahibinin Tanıtımı 1.1. Madde / Müstahzar Tanıtılması Ürün Adı : Kimyasal Aile : Karışım CAS No : - 1.2. Madde / Müstahzarın Kullanımı Bulaşık makinaları

Detaylı

7. Sınıf Fen ve Teknoloji Dersi 4. Ünite: Madde ve Yapısı Konu: Elementler ve Sembolleri

7. Sınıf Fen ve Teknoloji Dersi 4. Ünite: Madde ve Yapısı Konu: Elementler ve Sembolleri ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞĐMĐ 7. Sınıf Fen ve Teknoloji Dersi 4. Ünite: Madde ve Yapısı Konu: Elementler ve Sembolleri Çalışma Yaprağı Konu Anlatımı-Değerlendirme çalışma Yaprağı- Çözümlü

Detaylı

TIG GAZALTI KAYNAK YÖNTEMİNDE KULLANILAN GAZLAR VE ÖZELLİKLERİ PROF. DR. HÜSEYİN UZUN HOŞGELDİNİZ

TIG GAZALTI KAYNAK YÖNTEMİNDE KULLANILAN GAZLAR VE ÖZELLİKLERİ PROF. DR. HÜSEYİN UZUN HOŞGELDİNİZ TIG GAZALTI KAYNAK YÖNTEMİNDE KULLANILAN GAZLAR VE ÖZELLİKLERİ PROF. DR. HÜSEYİN UZUN HOŞGELDİNİZ 1 NİÇİN KORUYUCU GAZ KULLANILIR? 1- Ergimiş kaynak banyosunu, havada mevcut olan gazların zararlı etkilerinden

Detaylı

YANGIN ALARM SĐSTEMLERĐ MODERN ALGILAMA VE UYARI TEKNĐKLERĐ

YANGIN ALARM SĐSTEMLERĐ MODERN ALGILAMA VE UYARI TEKNĐKLERĐ YANGIN ALARM SĐSTEMLERĐ MODERN ALGILAMA VE UYARI TEKNĐKLERĐ Atilla KARADAĞ atilla.karadag@karadag.com.tr Karadağ Elektronik Araçlar San. ve Tic. Ltd Şti. Tekno Group Emniyet Evleri Mahallesi, Yeniçeri

Detaylı

23 MAYIS 2015 C SINIFI İŞ GÜVENLİĞİ UZMANLIĞI SINAVI SORULARI

23 MAYIS 2015 C SINIFI İŞ GÜVENLİĞİ UZMANLIĞI SINAVI SORULARI 1)Duyma eşiği kaç desibeldir?.0.87.80. 30.50 23 MAYIS 2015 C SINIFI İŞ GÜVENLİĞİ UZMANLIĞI SINAVI SORULARI 2)işveren kulaklık almakla almamak arasında kalmıştır işyerinde gürültü seviyesi kaç db(a) ise

Detaylı

SPRĐNKLER YANGIN SÖNDÜRME SĐSTEMLERĐ

SPRĐNKLER YANGIN SÖNDÜRME SĐSTEMLERĐ SPRĐNKLER YANGIN SÖNDÜRME SĐSTEMLERĐ Sprinkler sistemi, yangın söndürme sistemleri içinde en eski olanlardan bir tanesi olmasına rağmen günümüzde yaygın kullanımına devam edilmektedir. Dünyada 18. yüzyılın

Detaylı

YANGINLARA KARŞI ALINACAK ÖNLEMLER:

YANGINLARA KARŞI ALINACAK ÖNLEMLER: YANGIN TALİMATI YANGINLARA KARŞI ALINACAK ÖNLEMLER: 1.Elektrik tesisatına ek yük getiren yangın riski yüksek cihazları kullanmayınız. 2.Elektrik tesisatında gerekli ilave veya onarımı mutlaka Teknik elemanlara

Detaylı

MALZEME GÜVENLİK BİLGİ FORMU

MALZEME GÜVENLİK BİLGİ FORMU 1 1. Ürün ve Şirket Bilgileri: Ürün Adı Kimyasal Formülü : Sıvı Karbondioksit : CO2 Düzenleme Tarihi : 27/09/2010 Şirket/Tedarikçi Bilgileri: Güney Doğal Gaz San. Ve Tic. A.Ş. Adana Yolu 3. km Kemerhisar/Bor

Detaylı

Sınıf A: Yanmanın, normal olarak parlak korların oluşumuyla yürüdüğü, genellikle organik esaslı katı madde yangınları,

Sınıf A: Yanmanın, normal olarak parlak korların oluşumuyla yürüdüğü, genellikle organik esaslı katı madde yangınları, 1. Yangın sınıfları, Avrupa Normlarında EN 2 de aşağıdaki şekilde tanımlanmıştır: Dolayısıyla ; Avrupa birliği standartlarını kabul edip kullanan ülkemizde de Yangın Sınıfları; TS EN 2 ve TS EN 2/A1 Türk

Detaylı

Saray Mah. Saraykent Sanayi Bölgesi 32.sokak no:51 Kazan/ANKARA Telefon 0312 815 30 40 (pbx) Fax: 0312 815 30 48

Saray Mah. Saraykent Sanayi Bölgesi 32.sokak no:51 Kazan/ANKARA Telefon 0312 815 30 40 (pbx) Fax: 0312 815 30 48 MALZEME GÜVENLİK BİLGİ FORMU Bölüm 1 Ürün/ Firma tanımı Ürün ismi EPOKSİ ASTAR Maddenin Kullanımı METAL BOYA SANAYİ Firma ismi Adres Saray Mah. Saraykent Sanayi Bölgesi 32.sokak no:51 Kazan/ANKARA Telefon

Detaylı

YANGINDA PERSONELİN YAPMASI GEREKENLER. Şengül ÖZDEMİR Diaverum Buca Diyaliz Merkezi İzmir 2015

YANGINDA PERSONELİN YAPMASI GEREKENLER. Şengül ÖZDEMİR Diaverum Buca Diyaliz Merkezi İzmir 2015 YANGINDA PERSONELİN YAPMASI GEREKENLER Şengül ÖZDEMİR Diaverum Buca Diyaliz Merkezi İzmir 2015 YANGIN YANGINDA İŞYERİ GÜVENLİĞİ PERSONEL GÜVENLİĞİ HASTA GÜVENLİĞİ EVRAK GÜVENLİĞİ MALZEME GÜVENLİĞİ 2 YANGIN

Detaylı

KATI ATIKLARDAN ENERJİ ELDE EDİLMESİ

KATI ATIKLARDAN ENERJİ ELDE EDİLMESİ KATI ATIKLARDAN ENERJİ ELDE EDİLMESİ Atıktan enerji elde edilmesi, atıkların fazla oksijen varlığında yüksek sıcaklıkta yakılması prosesidir. Yanma ürünleri, ısı enerjisi, inert gaz ve kül şeklinde sayılabilir.

Detaylı

Sprinkler Tesisatı Tasarımı (TS EN 1845 e Uygun)

Sprinkler Tesisatı Tasarımı (TS EN 1845 e Uygun) Sprinkler borulaması tanımı Standart sadece EN 12259-1 de belirtilen sprinkler tipleri için geçerlidir. Sprinkler ile korunması gerekmeyen bölmeler Bina içerisinde kimi bölgelerin sprinkler ile korunmasına

Detaylı

GÜVENLİK BİLGİ FORMU MOIL BLUE

GÜVENLİK BİLGİ FORMU MOIL BLUE 1. MADDE / MÜSTAHZAR VE ŞİRKET / İŞ SAHİBİNİN TANITIMI 1.1 Madde/ Müstahzarın Tanıtılması Ürün adı 1.2 Madde / Müstahzarın Kullanımı Adblue 1.3 Firmanın Tanıtımı MİLAN PETROL SANAYİ VE TİCARET A.Ş. 10013

Detaylı

MALZEME GÜVENLİK BİLGİ FORMU

MALZEME GÜVENLİK BİLGİ FORMU MALZEME GÜVENLİK BİLGİ FORMU Bölüm 1 Ürün Firma tanımı Ürün ismi Ürün kodu Firma ismi Adres SELULOZiK TiNER TN200.00.0000 Saray Mah. Saraykent Sanayi Bölgesi 32.sokak no:51 Kazan/ANKARA Telefon 0312 815

Detaylı

Ahşap Sektöründe Yangın Riski

Ahşap Sektöründe Yangın Riski Ahşap Sektöründe Yangın Riski Endüstrinin birçok alanında hammadde ve yarı mamül olarak karşımıza çıkan ahşap malzemeler üretim ve depolama sırasında yeterli önlem alınmadığı takdirde önemli ölçüde yangın

Detaylı

Pyrosol Yangın Söndürme Sistemleri

Pyrosol Yangın Söndürme Sistemleri Pyrosol Yangın Söndürme Sistemleri Pyrosol Monteli Yangın Söndürücü Nedir? Kendiliğinden çalışan Aerosol Yangın Söndürücü madde içeren Pyrosol monteli yangın söndürücü cihaz, şu an mevcut olan Halon ürünlerine

Detaylı

ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI

ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI 3. Endüstriyel Kirlenme Problemleri Yrd. Doç. Dr. Kadir GEDİK 3.1. Endüstriyel Atık Kaynak ve Türleri Endüstriyel faaliyetlerin asıl amacı; üretim yapmak Endüstriyel

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI ve GÜVENLİĞİ

İŞ SAĞLIĞI ve GÜVENLİĞİ MARMARA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ İŞ SAĞLIĞI ve GÜVENLİĞİ YANGIN Bu eğitimin amacı, yangın gerçekleşmeden ve yangın sırasında yapılacak faaliyetlerin bilinmesi, gerekli olan önlemlerin alınarak

Detaylı

TEHLİKELİ DURUMLAR (PARLAMA,PATLAMA VE YANGIN), TAHLİYE VE KURTARMA. ZONGULDAK HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ Çevre ve Çalışan Sağlığı Şube Müdürlüğü

TEHLİKELİ DURUMLAR (PARLAMA,PATLAMA VE YANGIN), TAHLİYE VE KURTARMA. ZONGULDAK HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ Çevre ve Çalışan Sağlığı Şube Müdürlüğü TEHLİKELİ DURUMLAR (PARLAMA,PATLAMA VE YANGIN), TAHLİYE VE KURTARMA ZONGULDAK HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ Çevre ve Çalışan Sağlığı Şube Müdürlüğü PARLAMA, PATLAMA, YANGIN VE YANGINDAN KORUNMA YANMA OLAYI Yanıcı

Detaylı

KATI YALITIM MALZEMELERİ POLİETİLEN KÖPÜK

KATI YALITIM MALZEMELERİ POLİETİLEN KÖPÜK KATI YALITIM MALZEMELERİ POLİETİLEN KÖPÜK Celal Bayar Üniversitesi Turgutlu Meslek Yüksekokulu İnşaat Bölümü Öğretim Görevlisi Tekin TEZCAN İnşaat Yüksek Mühendisi POLİETİLEN KÖPÜK Etilen ve propilen maddelerinden

Detaylı

TEHLİKELİ DURUMLAR (PARLAMA,PATLAMA VE YANGIN), TAHLİYE VE KURTARMA

TEHLİKELİ DURUMLAR (PARLAMA,PATLAMA VE YANGIN), TAHLİYE VE KURTARMA TEHLİKELİ DURUMLAR (PARLAMA,PATLAMA VE YANGIN), TAHLİYE VE KURTARMA Ahmet ASLANCAN A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı Çalışan Sağlığı ve Güvenliği Daire Başkanlığı İşyeri Sağlık ve Güvenlik Birimi 1 PARLAMA,

Detaylı

MALZEME GÜVENLİK BİLGİ FORMU. Bölüm 1 : Ürün ve Tedarikçi Kimlik Kartı Ürün Adı: İzober Taşyünü Levha, Şilte ve Prefabrik Boru

MALZEME GÜVENLİK BİLGİ FORMU. Bölüm 1 : Ürün ve Tedarikçi Kimlik Kartı Ürün Adı: İzober Taşyünü Levha, Şilte ve Prefabrik Boru MALZEME GÜVENLİK BİLGİ FORMU Bölüm 1 : Ürün ve Tedarikçi Kimlik Kartı Ürün Adı: İzober Taşyünü Levha, Şilte ve Prefabrik Boru Üretici Firma: Beşler Tekstil San.Tic. A.Ş O.S.B 20 Cad. No: 54 38070 KAYSERİ

Detaylı

Gazlı yangın söndürme sistemleri

Gazlı yangın söndürme sistemleri Yang n Güvenlik Güvenliği 28 TEKN K MAKALE Gazlı yangın söndürme sistemleri Yangın söndürme sistemlerindeki en etkili gaz hangisidir? Sorusunun tek bir doğru cevabı yoktur. Doğru cevap; uygulama yapılacak

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI ve GÜVENLİĞİ

İŞ SAĞLIĞI ve GÜVENLİĞİ MARMARA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ İŞ SAĞLIĞI ve GÜVENLİĞİ YANGIN Bu eğitimin amacı, yangın gerçekleşmeden ve yangın sırasında yapılacak faaliyetlerin bilinmesi, gerekli olan önlemlerin alınarak

Detaylı

BASINÇLI KAPLARDA MEYDANAGELEBİLECEK TEHLİKELER

BASINÇLI KAPLARDA MEYDANAGELEBİLECEK TEHLİKELER BASINÇLI KAPLAR Kazanlar Kompresörler Buhar ve sıcak su kapları Basınçlı asit tankları Gaz tankları Sıvılaştırılmış Petrol Gazı tankları ve tüpleri Asetilen tankları ve tüpleri İçinde zehirli ve zararlı

Detaylı

EYVAH DENEY TÜPÜMDE GAZ BĐRĐKTĐ

EYVAH DENEY TÜPÜMDE GAZ BĐRĐKTĐ EYVAH DENEY TÜPÜMDE GAZ BĐRĐKTĐ KĐMYA EĞĐTĐMĐNDE PROJE DESTEKLĐ DENEY UYGULAMALRI DERS SORUMLUSU: PROF.DR ĐNCĐ MORGĐL HAZIRLAYAN: ERKAM UYGUR PROJE HEDEF SORUSU: Kalsiyum karbonat ve hidroklorik asit kullanarak

Detaylı

KONU MOTORLARIN ÇEVREYE OLUMSUZ ETKĠLERĠ VE BU ETKĠLERĠN AZALTILMASI

KONU MOTORLARIN ÇEVREYE OLUMSUZ ETKĠLERĠ VE BU ETKĠLERĠN AZALTILMASI KONU MOTORLARIN ÇEVREYE OLUMSUZ ETKĠLERĠ VE BU ETKĠLERĠN AZALTILMASI HAVA Etrafımızı saran gaz karışımıdır ( Atmosfer). Kuru Temiz hava içerisinde yaklaģık olarak ; - %78 Azot - %21 Oksijen - %0,03 Karbondioksit

Detaylı

EK-B Gazlı Söndürme Sistemleri İçin Açıklayıcı Bilgiler

EK-B Gazlı Söndürme Sistemleri İçin Açıklayıcı Bilgiler EK-B Gazlı Söndürme Sistemleri İçin Açıklayıcı Bilgiler Tablo B.1 Söndürücü Gazların Karakteristikleri ¹ Söndürücü Gazlar HFC-227ea HFC-125 IG-01 IG-541 Özellikleri Kimyasal Formülü CF3CHFCF3 CF3CHF2 Ar

Detaylı

DENEYĐN ADI. Organik bileşiklerde nitel olarak Karbon ve hidrojen elementlerinin aranması

DENEYĐN ADI. Organik bileşiklerde nitel olarak Karbon ve hidrojen elementlerinin aranması DENEYĐN ADI Organik bileşiklerde nitel olarak Karbon ve hidrojen elementlerinin aranması Deneyin amacı Organik bir bileşikte karbon ve hidrojen elementlerinin nitel olarak tayin etmek. Nicel ve nitel analiz

Detaylı

İŞÇİ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ DERSİ

İŞÇİ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ DERSİ KTÜ Harita Mühendisliği Bölümü İŞÇİ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ DERSİ DERS NO#8 KONU: - Elle malzeme taşıma ve kaldırma - Kimyasal madde kullanımı - Yangın Yrd. Doç.Dr. H. Ebru ÇOLAK ecolak@ktu.edu.tr Elle

Detaylı

1) Biyokütleye Uygulanan Fiziksel Prosesler

1) Biyokütleye Uygulanan Fiziksel Prosesler 1) Biyokütleye Uygulanan Fiziksel Prosesler 1. Su giderme 2. Kurutma 3. Boyut küçültme 4. Yoğunlaştırma 5. Ayırma Su giderme işleminde nem, sıvı fazda gideriliyor. Kurutma işleminde nem, buhar fazda gideriliyor.

Detaylı