Model Tabanlı, ARINC 653 Uyumlu Aviyonik Yazılım Geliştirme ve Bütünleştirme

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Model Tabanlı, ARINC 653 Uyumlu Aviyonik Yazılım Geliştirme ve Bütünleştirme"

Transkript

1 Model Tabanlı, ARINC 653 Uyumlu Aviyonik Yazılım Geliştirme ve Bütünleştirme Alper Tolga KOCATAŞ Aselsan MGEO, Ankara Ünal DURMUŞ Aselsan MGEO, Ankara Mustafa TUFANER Aselsan MGEO, Ankara Turgay SENLET Department of Computer Science Rutgers, The State University of New Jersey Özet Model tabanlı yazılım geliştirme, geleneksel yazılım geliştirme yöntemlerine göre dokümantasyon, taşınabilirlik, görsel bütünleştirme, üst seviye model test araçları kullanımı gibi çeşitli kolaylıklar ve avantajlar sağlamaktadır. Bu bildirinin amacı, model tabanlı yazılım geliştirme yöntemini Aselsan MGEO 1 grubu bünyesinde geliştirilen emniyet kritik yazılım projelerine uygularken kazanılan deneyimleri paylaşmak ve bu süreçte karşılaşılan problemlerin çözümleri için geliştirilen yöntemleri sunmaktır. Bildiri kapsamında yer alacak olan yöntemlerin başında yazılım birimlerinin modellenmesi ile birlikte bu birimlerin hızlı ve doğru olarak bütünleştirilmesi için geliştirilen yöntemler gelmektedir. Sunulan yöntemler, emniyet kritik yazılım bileşenlerinin bağımsız olarak tasarlanması ve bütünleştirilmesi için izlenmesi gereken yöntemleri tanımlayan ARINC [1] standardını desteklemekle birlikte, bu standartın detaylarından bağımsız olarak model geliştirme konusunda da çözümler sunmaktadır. Abstract Model driven development has advantages over traditional development methods in ease of documentation, portability, graphical integration and usage of high level model test tools. Purpose of this paper is to share the experiences gained and solutions developed to overcome problems that have been faced while applying model driven development in safety critical software projects in Aselsan MGEO division. Methods developed for rapid and correct integration of software components will be the major subject of this study. Besides describing the development of software 1 Mikroelektronik, Güdüm ve Elektro-Optik 2 Aeronautical Radio Inc compatible to ARINC 653 [1] standard, which specifies guidelines for independent design and integration of safety critical software components, methods are also presented on how to design software models independent of the details of ARINC 653 standard. 1. Giriş Model tabanlı yazılım geliştirme, Model Driven Architecture [2] ismiyle bilinen bir yazılım geliştirme yöntemidir ve geleneksel yazılım geliştirme yöntemlerine göre çeşitli avantajlar sağlamaktadır. OMG 3 tanımına göre model, bir içerik kapsamında ve belirli bir bakış açısından bir sisteme ait olan işlev, yapı veya davranışın biçimsel olarak tanımlamasını yapar. Model tabanlı yazılım geliştirme, sistemin dokümantasyonu, analizi, tasarımı, mimarisi, kurulumu ve bakımı gibi işlerde modellerin birincil kaynak olarak kullanıldığı bir yazılım geliştirme yaklaşımına verilen isimdir [3]. Model tabanlı geliştirilen bir projede kullanılan yapısal ve davranışsal diyagramlar, yazılım bileşenlerinin anlaşılabilirliğini artırmakla beraber, doğal bir yoldan, güçlü ve anlaşılır dokümantasyon sağlamaktadır. Farklı bir kod üretim aracı kullanılarak, aynı modelden farklı platformlara yönelik kod üretilebildiği için, model tabanlı geliştirme taşınabilirlik açısından da avantaj sağlamaktadır. Otomatik test kodu ve test dokumanı üretimi de model tabanlı geliştirilen bir projede model üzerinde çalışan araçlar kullanılarak başarılabilir. Yazılım bileşenlerinin bütünleştirmesi söz konusu olduğunda model tabanlı geliştirme, model elemanlarını otomatik olarak birleştirebilen grafiksel araçların kullanımıyla değişikliklerin son ürüne yansıtılmasını hızlandırarak açık bir fayda sağlamaktadır [4][5]. Bunların yanında, model tabanlı yazılım geliştirme 3 OMG: Object Management Group

2 yöntemlerini uygularken dikkat edilmesi gereken bazı önemli noktalar vardır. Zaman zaman, model tabanlı yazılım geliştirme araçlarının verimi artırmaktansa geliştirme sürecini yavaşlattığı düşünülmektedir [5][6]. Model tabanlı geliştirilmemiş ama kullanılması gereken eski projelerin model tabanlı geliştirilen bir projede kullanımı da başlı başına bir sorun teşkil etmektedir. Geleneksel yöntemlerle yazılmış kaynak kodlarından model üretebilen tersine mühendislik araçlarının başarılı olamadığı durumlar olabilir. Bu tip kodlardan tersine mühendislik araçlarıyla tüm kodu kapsayan bir model oluşturmaya çalışmaktansa, sadece arayüzleri modelleyerek ve kodun işlevsel kısımlarını olduğu gibi bırakarak tüm kodu soyut bir bilesen bir kara kutu olarak ana modele dahil etmek daha yararlı olabilmektedir. IBM Telelogic Rhapsody model tabanlı yazılım geliştirme aracı, Aselsan MGEO bünyesinde geliştirilen emniyet kritik yazılım projelerinde model tabanlı yazılım geliştirme ve sistem modellemesi amacıyla uzun bir süredir kullanılmaktadır. Bu bildirinin amacı, model tabanlı yazılım geliştirme yöntemini geliştirilen emniyet kritik yazılım projelerine uygularken kazanılan deneyimleri paylaşmak ve karşılaşılan problemler ile bu problemlerin çözümleri için geliştirilen yöntemleri sunmaktır. Bildiri kapsamında yer alacak olan yöntemlerin başında yazılım birimlerinin modellenmesi ile birlikte, hızlı ve doğru olarak bütünleştirilmesi için geliştirilen yöntemler gelmektedir. Güçlü bir bütünleştirme alt yapısı için modelleme aracı içerisinde sistem bütünleştirme bilgilerini tutma yeteneğine sahip bir bütünleştirme model şablonu oluşturulmuştur. Bu yeni bütünleştirme modelinin modelleme aracındaki gerçekleştirilmesi yazılıma eklenen yeni profiller, tipler ve bütünleştirme için gerekli olan bilgileri tutan model elemanları sayesinde sağlanmıştır. Bütünleştirme modelinde gerekli parametreler sistemin ihtiyaçlarına uygun olarak doldurulduktan sonra model üzerinde koşturulan Oluşturucu ve Oluşturucu otomatik model üretim araçları, model parametrelerini kullanarak var olan yazılım modelinde gereken değişiklikleri yapmakta ve bu sayede yazılım bileşenlerinde yapılan değişikliklerin son ürüne hızlı ve sorunsuz bir şekilde yansıtılmasını sağlamaktadır. Sunulan yöntemler, emniyet kritik yazılım bileşenlerinin bağımsız olarak tasarlanması ve bütünleştirilmesi için izlenmesi gereken yöntemleri tanımlayan ARINC 653 standardını desteklemenin yanı sıra, bu standartın detaylarından bağımsız olarak model geliştirme konusunda da çözümler sunmaktadır. Önerilen yöntemler arasında platformdan bağımsız model geliştirme için uygulanabilecek paket değiştirme tasarım örüntüsü de yer almaktadır. Söz konusu örüntü kullanılarak, platforma özel olan model ayrıntılar, platform bağımsız olan modelden ayrı tutulabilmektedir. Bu yöntemler ve kullanılan otomatik bütünleştirme araçları sayesinde, sistemin tüm bileşenleri yerine, bileşenlerin herhangi bir alt kümesini hedef donanım üzerinde test etmek mümkün olabilmektedir. 2. Aviyonik Yazılımlar ve ARINC 653 Standardı ARINC 653 standardı, tümleşik modüler aviyonik sistemlerde 1 aynı anda farklı emniyet seviyeleri gerektiren birden fazla uygulamanın 2 birbirinden bağımsız ve güvenli olarak koşabilmesi için uygulama yazılımları, işletim sistemi ve bilgisayar kaynakları arasında kurulması gereken iletişimi ve ortak ara yüzleri tanımlamaktadır (Bkz. Şekil 1). Şekil 1 - ARINC 653 uyumlu sistem yapısı ARINC 653 standardının tanımlamış olduğu ortak APEX 3 arayüzü aşağıdaki avantajları sunmaktadır: Taşınabilirlik: APEX arayüzü programlama dilinden, işletim sisteminden ve platformdan bağımsız olduğundan, teorik olarak ARINC 653 uyumlu uygulama yazılımlarının taşınabilirliği oldukça fazladır. Tekrar Kullanılabilirlik ve Modülerlik: Donanımdan bağımsız APEX arayüzü sayesinde tümleşik modüler aviyonik sistemler için yazılmış olan uygulamaların tekrar kullanılabilirliği bu arayüzü desteklemeyen uygulamalara göre daha fazladır. Farklı Kritiklik Seviyesindeki Uygulamaların Tümleşik Çalışması: APEX arayüzünün en önemli amaçlarından birisi de farklı seviyede emniyet 1 Tümleşik modüler aviyonik sistem deyişi, Integrated modular avionics system yerine kullanılmıştır. 2 Burada kullanılan uygulama terimi ARINC 653 kavramlarından bölüt e (partition) karşılık gelir. 3 APEX: APPlication EXecutive, ARINC 653 standardının tanımladığı ortak arayüze verilen isimdir.

3 gereksinimleri olan yazılımların aynı donanım üzerinde koşabilmesidir. APEX arayüzü, sistemin ilklendirilmesi ve uygulamaların sağlıklı bir şekilde çalışabilmesi için ihtiyaç duydukları kaynakları yapılandırma tabloları ile tanımlar. Bu tablolar sistem bütünleştiricisi tarafından XML dili kullanılarak düzenlenir. Burada kullanılan XML dosyasının yapısı, ARINC 653 destekleyen bütün yazılım geliştime ortamları tarafından desteklenmelidir. Sistemde kaç adet uygulamanın olacağı, uygulamaların hangi zaman dilimleri süresince çalışabilecekleri, hangi kanallardan ne türde (örnekleme/kuyruk) haberleşme yapacakları ve hafıza gereksinimleri yapılandırma tablosunda belirtilir. Ayrıca ARINC 653 standardında tanımlanmış olan, sistemde oluşabilecek hata durumlarının hangi seviyede ve hangi eylemlerle ele alınması gerektiğini tanımlayan Health Monitor yapılandırması da yapılandırma tablolarında yer alır. XML XML Yapılandırma XML Yapılandırma Tabloları Yapılandırma Tabloları Tabloları OS OS Yapılandırma Đşletim Yapılandırma Dosyaları Sistemi Dosyaları Yapılandırma Dosyaları Şekil 2 Đşletim sisteminden bağımsız olan ARINC 653 Yapılandırma tabloları işletim sistemine özgü yapılandırma dosyalarına çevrilir. Bahsedilen XML yapılandırma tabloları, kullanılan ARINC 653 uyumlu yazılım geliştirme ortamının sunduğu bir araç tarafından işletim sistemine özel yapılandırma dosyalarına çevrilir. Bu aşamadaki çevrim otomatik olarak yapılabilse de, tümleşik modüler aviyonik sistemlerdeki uygulama sayısı arttıkça XML yapılandırma tablolarının elle oluşturulması da giderek içinden çıkılmaz bir karmaşıklık arz etmeye başlamaktadır. 3. ARINC 653 Uyumlu Yazılım Modeli ARINC 653 uyumlu bir yazılım geliştirmek için model tabanlı bir geliştirme aracı kullanmak şart değildir. Fakat model tabanlı geliştirme araçları kullanmanın, yazılım geliştirme sürecini kolaylaştırmak ve tasarımı anlaşılır kılmakla birlikte, sistemi oluşturan yazılım parçalarının bütünleştirmesi konusunda da birçok avantaj sağladığı görülmüştür [7][8]. ARINC 653 standardında bahsedilen ve birbirini olumsuz olarak etkilemeden aynı işlemci üzerinde çalışabilen uygulamalar farklı kritiklik seviyesine sahip olabilirler. Bu uygulamalar genellikle farklı yazılım grupları tarafından geliştirilir. Geliştirme sırasında paylaşılan bilgi uygulamalar arasında iletişimi yapılacak arayüzler ve tiplerden ibarettir. Uygulama grupları birbirlerinden bağımsız olarak çalışır ve her grup kendi uygulamasını geliştirir. Sistem bütünleştiricisinin görevi ise, geliştirilen uygulamaların aralarında belirledikleri arayüzleri kullanarak birbirleriyle ve sistemin diğer yazılım elemanları ile haberleşmesini sağlamaktır. Bu bağlamda, uygulama geliştiricileri ARINC 653 standartlarından ayrıntılı olarak haberdar olmak zorunda da değildir. Sonuçta ARINC 653 farklı uygulamaların birbirleriyle olan iletişimlerini ve çalışma zamanlarını belirler. Uygulama yazılımcıları kendi tasarımlarını ARINC 653 standardına dayanarak yapmamaya gayret etmelidirler. Bu noktada akla ARINC 653 standardı zaten taşınabilirliği hedeflemektedir; o halde geliştirilen yazılımın ARINC 653 standardına sıkı sıkıya bağlı yazılmasında ne sakınca vardır? sorusu gelebilir Bu sorunun cevabı ARINC 653 olmadan, daha basit ortamlarda yazılım bileşenlerinin kendi aralarındaki bilgi akışının doğrulanması gerektiğinde anlaşılmaktadır. Geliştirilen sistem çok büyük çaplı olabilir ve aralarında sıkı sıkıya iletişim gereksinimleri olan bazı uygulamalar ikili, üçlü olarak bütün sistemden yalıtılarak test edilmek istenilebilir. Hatta bu tip testler uygulamaların işlevsellik gereksinimlerini test etmek için gerçek zamanlı olmayan bir işletim sistemi üzerinde koşturulmak istenilebilir. Bu sebeplerden dolayı, uygulama yazılımlarının ARINC 653 gereksinimlerinden soyutlanarak geliştirilmesinde fayda vardır. Örneğin, Kullanıcı Arayüzü Yönetimi, Seyrüsefer Sistemi Yönetimi, Haberleşme Sistemi Yönetimi, Sistem Kontrol Yazılımı, Grafik Arayüzü Yönetimi ve bunun gibi birçok uygulamadan oluşan bir sistemde, kullanıcı arayüzü yönetimi ve haberleşme sistemi yönetimi uygulamaları sistemden bağımsız olarak aralarında ikili bir test yapmak isteyebilirler. Hatta bu testi gerçek zamanlı bir işletim sisteminin kullanıcı dostu olmayan hata ayıklama araçları yerine standart bir PC kullanarak daha görsel araçlarla yapmak isteyebilirler. Bu durumda, ARINC 653 standardının tanımladığı işlevleri standart PC üzerinde sağlayacak bir alt yapınız yoksa bile, bu iki uygulamayı tek bir uygulamaya indirgeyerek aralarında bir test yapmak mümkün olabilmektedir. Daha ileri giderek, ARINC 653 alt yapısının PC üzerinde yeterince gerçekçi bir şekilde benzetimi yapılabilir ve böylece bu uygulamalar hedef sistemde test edilebilir. 3.1 Sınıfların Kullanımı Uygulama yazılımlarını ARINC 653 alt yapısından soyutlamak için, uygulama yazılımları ve APEX arayüzü arasındaki veri iletişimini sağlayan vekil sınıfları kullanılır. Model tabanlı yazılım geliştirme araçlarının farklı yazılım bileşenlerini birbirinden soyutlamak için

4 kullandığı teknikler zaten mevcuttur. Aselsan MGEO bünyesinde geliştirilmekte olan aviyonik yazılım projelerinde kullanılan Rhapsody model tabanlı geliştirme uygulaması, bu amaç için Kapı (Port) ismi verilen bir tasarım örüntüsü kullanmaktadır. Rhapsody tanımına göre kapı, bir sınıfın, içinde bulunduğu ortamla veya kendi içindeki alt sınıflarla etkileşimde bulunduğu bir noktadır. Kapılar, sınıfların içinde bulunduğu ortamlardan bağımsız olarak tanımlanmasını sağlarlar. Kapılar sayesinde sınıflar kendi içlerindeki detayları ortamlarından tamamen yalıtabilirler [9]. BSnf AKps IletisimAry ASnf ve BSnf, AKps ve BKps üzerinden «flow» IletisimAry arayüzünü kullanarak haberleşir. BKps IletisimAry Şekil 3 - Rhapsody Kapı tasarım örüntüsü ASnf Şekil 3 de Rhapsody Kapı larına bir örnek verilmiştir. Burada BSnf ve ASnf isimli sınıflar aralarındaki bilgi alış verişi IletisimAry isimli bir arayüze dayandırılmaktadır. Bu sayede her iki sınıfın iç detayları diğerinden yalıtılmış olmaktadır. Ayrıca, her iki sınıf da diğerini değiştirmeye gerek kalmaksızın, IletisimAry arayüzünü destekleyen bir kapıya sahip olan bir başka sınıf ile değiştirilebilirler. CSnf CSnf ve DSnf, CSnf'in kendi içinde tuttuğu DSnf göstergeci ile haberleşir. 1 DSnf Şekil 4 - Kapilarin yerine "Association" kullanımı Şekil 4 te de CSnf ve DSnf birbirleri ile haberleşen iki sınıf olsun. Bu örnekte Kapı yerine Birliktelik 1 kullanılmıştır. Đki tasarım da aynı işi görmektedir, fakat Birliktelik kullanılan örnekte, CSnf ve DSnf birbirleriyle daha sıkı bir bağ kurmuş durumdadır. DSnf, başka bir sınıf ile değiştirilmek istenildiğinde, CSnf ı etkilemeden bunu yapmak mümkün değildir. Bu nedenle, yazılım parçalarının tekrar kullanımını kolaylaştırmak için yazlımın parçaları arasındaki ilişkileri Kapı kullanarak tanımlamak idame etmesi ve tekrar kullanımı kolay yazılım birimleri oluşturmaktadır. Çünkü kapılar arasındaki bağlar, sınıflara değil, kapının kontratında belirlenmiş olan arayüzlere dayanmaktadır. arasındaki bağlantıyı koda dönüştürebilmektedir. Ancak farklı ARINC 653 uygulamalarının kapıları arasındaki bağlantıları doğrudan koda dönüştüremezler. Bu iletişim, ARINC 653 veri iletişim kurallarını destekleyen kapılar ile yapılmalıdır. Dolayısı ile farklı uygulamalar arasındaki iletişimi modellemek için model tabanlı geliştirme aracının iletişim modelini özelleştirmek gerekir. Rhapsody aracı, nesneye yönelik yazılım geliştirme kavramlarından kalıt 2 kullanımını kendi içindeki model elemanlarına da aktarmıştır. Bu özellik kullanılarak, gereksinimleri karşılamayan model elemanlarının yerine, var olan model elemanlarından yeni model elemanları türetmek mümkündür. Ayrıca yeni tanımlanan model elemanları kendine özel bilgiler taşıyabilmektedir. Bu da normal kapılara ek olarak, ARINC 653 standardında yer alan örnekleme ve kuyruk kapılarının tanımlanmasına izin vermektedir. Bu kapılar da genel Rhapsody kapıları gibi belirli arayüzlerle uygulamalar arası iletişimi tanımlamakla birlikte, ayrıca ARINC 653 örnekleme ve kuyruk kapılarını tanımlamak için gerekli olan ek bilgileri içerirler. Buna benzer özelleştirme teknikleri kullanılarak, Rhapsody aracında, ARINC 653 standardındaki System, Module, Partition, Sampling/Queuing Port, Process vs.. gibi tanımları destekleyecek yeni model elemanları tanımlanabilir. Bu model elemanları, ARINC 653 ile ilgili yapılandırma bilgilerinin tümünün yazılım modelinde tutulmasına olanak vermektedir. Bu model elemanlarının içerdiği bilgiler işlenerek ARINC 653 işlevlerini kullanan kapılar için kod üretilebilir. Bu amaç için, uygulama yazılımlarını birbirine bağlayan kapılar ve APEX arayüzü arasında bulunması gereken vekil sınıfları otomatik olarak Oluşturucu Aracı ile oluşturulmaktadır. Bu sayede yapılandırmada yapılan değişiklikler otomatik olarak son ürüne yansıtılabilmektedir. Oluşturucu Aracı, vekil sınıflarını oluştururken, ARINC 653 sistemini tanımlamak için gerekli olan XML yapılandırma tablolarını da otomatik olarak oluşturur. Böylece hazırlanması zaman alan ve hata olasılığı yüksek bu süreç de otomatik olarak yapılmış olur. Model tabanlı geliştirme araçlarının sağladığı kapılar aynı uygulama içerisinde çalışan yazılım parçaları 1 Birliktelik: Association 2 Kalıt: Inheritance

5 1 «BilesenNesnesi» Sey SeyBlsSnf SsKaySonucKps KaySeyTusVerisiKAKps ler Arinc653 kapıları arasındaki iletişimi sağlar KaySeyTusVerisiKGKps KayBlsSnf 1 «BilesenNesnesi» Ka SsSonucuKps SsKaNoktaVeriKps yorumlayıcılar Arinc653 kapıları ve bileşenler arasındaki mesajların çevrim işlerini yapar SsNoktaKps SeyKayNoktaVeriOGKps SeyKayNoktaVeriOAKps Şekil 5 - Uygulama yazılımları arasındaki haberleşmeyi sağlayan ve Nesneleri 3.2 Sınıflarının Kullanımı Uygulama yazılımlarının ARINC 653 standartlarını kullanmadan da aralarında haberleşebilmesi için, ARINC 653 detaylarından soyutlanmaları gerekir. APEX arayüzündeki işlevler basit olarak, örnekleme/kuyruk mesajı al/gönder şeklinde tanımlanmıştır. Uygulama yazılımları birbirleri ile olan iletişimlerini daha anlamlı işlev isimleri kullanarak yapmak isteyebilirler. Ayrıca kuyruk mesajı iletimini sağlamakla sorumlu bir ARINC 653 kapısından yollanan mesajlara kimlik numaraları atanarak, kuyruğa gelen her mesajın farklı şekilde yorumlanması sağlanabilir. Örneğin, Kullanıcı Arayüzü Yönetimi uygulamasından Seyrüsefer Sistemi Yönetimi uygulamasına giden periyodik mesajlar, Şekil 5 teki SsSonucuKps kapısının kontratında birden çok işlev kullanılarak tanımlanabilir, SsSonucuKps kontratında WayPointEkle() ve WayPointSil() mesajları içeren WayPointYonetimiAry gibi bir arayüz olsun. Öte yandan, ARINC 653 kapıları GonderAperiyodik() isimli yalnızca bir işlev içeren KuyrukGondericiAry isimli bir arayüz destekliyor olsun. Kullanıcı Arayüzü Yöneyimi uygulaması, SsSonucuKps kapısını kullanarak duruma göre WayPointEkle() veya WayPointSil() mesajını Seyrüsefer Sistemi Yönetimi uygulamasına iletmek isteyebilir. Bu durumda Kullanıcı Arayüzü Yönetimi uygulaması tarafında WayPointYonetimiAry mesajlarını KuyrukGondericiAry mesajlarına, Seyrüsefer Sistemi Yönetimi uygulaması tarafında da tam tersi yönde çevrim yapacak sınıflara ihtiyaç duyulur. Bu sınıflara da mesaj yorumlayıcı sınıfları ismi verilmiştir. sınıfları gibi, mesaj yorumlayıcı sınıfları da geliştirilen bir araç kullanılarak otomatik üretilebilmektedir. yorumlayıcı sınıfları sayesinde uygulamalar birbirleriyle haberleşmek için geliştirdiği arayüzleri APEX arayüzünden bağımsız olarak tanımlayabilirler. 4. Platform Bağımsız Model Geliştirme Tekrar kullanılabilirlik önemlidir ve yazılım geliştirme yöntemleri tekrar kullanılabilirliği artıracak şekilde uygulanmalıdır. Platform bağımsız yazılımların taşınması ve farklı platformlara en az çaba ile uyarlanabilmesi kolay olduğundan, tekrar kullanılabilirliği de fazladır. Ne var ki, gömülü sistemlerde olduğu gibi, geliştirilen yazılımın donanımla sıkı sıkıya bağlı olduğu durumlarda platform bağımsız yazılım üretmek hayli zordur. Gelecekte Java gibi platform bağımsız, sanal makineler üzerinde çalışan dillerin aviyonik yazılım alanında kullanımı yaygınlaştığında platform bağımsız yazılım geliştirmek şimdi olduğundan daha kolay olabilir. Böyle bir avantajın olmadığı durumlarda ise yazılımın platforma bağımlı kısımları, platform bağımsız olarak geliştirilebilecek kısımlardan ayrı tutulmalıdır. Platforma bağımlı kısımlar değişik platformlar için ayrı ayrı geliştirilebilir. Böylece yazılım birden çok platformu desteklemiş olur. Model tabanlı geliştirme araçları kullanılarak bu durumu sağlamak çok daha kolaydır. Bunu başarmak için yapılması gereken, platform bağımlı olan her yazılım bileşenini soyut olarak tanımlamak ve desteklenecek her bir platform için yazılım bileşeninin platforma bağımlı farklı sürümlerini geliştirmektir.

6 Şekil 6 - Platform bağımlı SeriPortYoneticisiSnf sınıfının bir tane genel tanımı ile birlikte üç farklı platform için üç farklı sürümü vardır. Örneğin, Şekil 6 teki SeriPortYoneticisiSnf gibi platforma bağımlı olması gereken bir yazılım parçası için öncelikle SeriPortGenelPkt altında genel bir sınıf tanımlanır. Model içinde SeriPortYoneticisiSnf sınıfını kullanması gereken diğer sınıflar, SeriPortGenelPkt içindeki genel sınıfı kullanırlar. Aslında SeriPortGenelPkt içinde tanımlı olan SeriPortYoneticisiSnf sınıfı tamamen soyut bir sınıftır ve bunun için kod üretilmez Tartışma Model tabanlı yazılım geliştirme araçları kullanılarak yazılım geliştirme gereksinim, tasarım, kodlama ve bütünleştirme süreçleri aynı araç üzerinden yapılmakta ve son ürüne dönüşünceye kadar geliştirmenin bütün aşamaları aynı ortamdan takip edilebilmektedir. Yazılım modelleme araçlarına yapılan eklentiler ve geliştirilen özel araçlar ile yazılımın tamamının tek bir model üzerinden takip edilmesi sağlanmaktadır. Geliştirmenin farklı aşamalarında ihtiyaç duyulan testleri gerçekleştirmek için farklı olanaklar sağlanarak yazılımın çalışacağı son donanım hazır olmadan veya yazılım son halini almadan önce değişik seviyelerde testler gerçekleştirmek üzere alternatif olanaklar sağlanmaktadır. Ayrıca bu yöntemler, uygulama yazılımı geliştiricilerinin alt seviyede kullanılan haberleşme yöntemlerinden bağımsız olarak kodlama yapmalarını sağlamakta ve yazılımın idamesini kolaylaştırmaktadır. Şekil 7 - Platform1 için üretilecek kodlar için kapsam seçiminde Genel paketle birlikte Platform1 için geliştirilen paket dahil edilir. Platform için kullanılacak yapılandırmalar oluşturulurken, Şekil 7 teki gibi, SeriPortGenelPkt ile birlikte Seri Port yazılımının platforma bağımlı paketi de seçilir. Bu yöntemin avantajı, desteklenen platformlar için yapılandırmalar oluşturulurken, yazılımın platform bağımsız kısmının değiştirilmesinin gerekmemesidir. 1 Modelleme aracında bu tip soyut model elemanlarını Use as external gibi özelliklerle tanımlayarak bunkar için kod üretilmemesi sağlanabilir.

7 6. Kaynaklar [1] Aeronautical Radio Inc., Arinc Specification 653-1, Avionics Application Software Standard Interface, 16 Ekim [2] Architecture Board ORMSC, Model Driven Architecture (MDA), Doküman No: ormsc/ , 9 Haziran, [3] Frank Truyen (Cephas Consulting Corp), The Fast Guide to Model Driven Architecture, The Basics of Model Driven Architecture (MDA), (Whitepaper) Ocak [4] Bran Selic, The pragmatics of model-driven development, IEEE Software, [5] B Hailpern, P Tarr, Model-driven development: The good, the bad, and the ugly, IBM Systems Journal, [6] Scott W. Ambler, Agile Model Driven Development Is Good Enough, Point-Counterpoint article in IEEE Software, Eylül/Ekim [7] Pedro de la Camara, Maria del Mar Gallardo, Pedro Merino: Model Extraction for ARINC 653 based Avionics Software, Model Checking Software Springer, [8] Julien Delange, Laurent Pautet, Alain Plantec, Mickael Kerboeuf, Frank Singhoff, Fabrice Kordon: Validate, simulate and implement ARINC653 systems, SIGAda '09: Proceedings of the ACM SIGAda annual international conference on Ada and related technologies, p 31-44, November [9] Telelogic, Rhapsody User Guide, revised for product release 7.2, 2008.

Model Güdümlü Geliştirme ile Gömülü Kaynakların Yönetimi

Model Güdümlü Geliştirme ile Gömülü Kaynakların Yönetimi Model Güdümlü Geliştirme ile Gömülü Kaynakların Yönetimi Can Öz EGE ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ A.B.D. 1 İçerik Kaynak Yönetimi Problemi Kaynak Yönetimi Modellemesinin

Detaylı

BM208- Nesneye Dayalı Analiz ve Tasarım. Sunum 7

BM208- Nesneye Dayalı Analiz ve Tasarım. Sunum 7 BM208- Nesneye Dayalı Analiz ve Tasarım Sunum 7 Component(Bileşen) Diyagramları Sistemin fiziksel yapısını modellemede kullanılır. Bu fiziksel yapıdan kasıt gömülü kontroller, portlar, arayüzlerin yanı

Detaylı

Yazılım Mimari Tasarımından Yazılım Geliştirme Çatısının Üretilmesinde Model Güdümlü Bir Yaklaşım

Yazılım Mimari Tasarımından Yazılım Geliştirme Çatısının Üretilmesinde Model Güdümlü Bir Yaklaşım Yazılım Mimari Tasarımından Yazılım Geliştirme Çatısının Üretilmesinde Model Güdümlü Bir Yaklaşım İbrahim Onuralp Yiğit 1, Nafiye Kübra Turhan 2, Ahmet Erdinç Yılmaz 3, Bülent Durak 4 1,2,3,4 ASELSAN A.Ş.

Detaylı

1.Yazılım Geliştirme Metotları 1

1.Yazılım Geliştirme Metotları 1 1.Yazılım Geliştirme Metotları 1 1.1 Klasik Çevrim(Waterfall) 1.2 V Modeli 1.3 Prototipleme/Örnekleme 1.4 Spiral Model 1.5 Evrimsel Geliştirme 1.6 Evrimsel Prototipleme 1.7 Artımlı Geliştirme 1.8 Araştırmaya

Detaylı

BSM 532 KABLOSUZ AĞLARIN MODELLEMESİ VE ANALİZİ OPNET MODELER

BSM 532 KABLOSUZ AĞLARIN MODELLEMESİ VE ANALİZİ OPNET MODELER BSM 532 KABLOSUZ AĞLARIN MODELLEMESİ VE ANALİZİ OPNET MODELER Yazılımı ve Genel Özellikleri Doç.Dr. Cüneyt BAYILMIŞ Kablosuz Ağların Modellemesi ve Analizi 1 OPNET OPNET Modeler, iletişim sistemleri ve

Detaylı

Sistem Geliştirme Yaşam Döngüsü (The Systems Development Life Cycle) (SDLC)

Sistem Geliştirme Yaşam Döngüsü (The Systems Development Life Cycle) (SDLC) Sistem Geliştirme Yaşam Döngüsü (The Systems Development Life Cycle) (SDLC) Sistem analistlerinin ve kullanıcı faaliyetlerinin spesifik döngüsünün kullanılmasıyla En iyi geliştirilmiş sistemin oluşmasını

Detaylı

SİSTEM VE YAZILIM. o Bilgisayar sistemleri donanım, yazılım ve bunları işletmek üzere gerekli işlemlerden oluşur.

SİSTEM VE YAZILIM. o Bilgisayar sistemleri donanım, yazılım ve bunları işletmek üzere gerekli işlemlerden oluşur. SİSTEM VE YAZILIM o Bilgisayar sistemleri donanım, yazılım ve bunları işletmek üzere gerekli işlemlerden oluşur. o Yazılım, bilgisayar sistemlerinin bir bileşeni olarak ele alınmalıdır. o Yazılım yalnızca

Detaylı

Veritabanı Yönetim Sistemleri (Veritabanı Kavramı) Veri Modelleri

Veritabanı Yönetim Sistemleri (Veritabanı Kavramı) Veri Modelleri Veritabanı Yönetim Sistemleri (Veritabanı Kavramı) Veri Modelleri Konular Veritabanı Tasarım Aşamaları Veri Modeli Nedir? Veri Modeli Temel Bileşenleri İş Kuralları (Business Rules) İş Kurallarını Veri

Detaylı

SİSTEM ANALİZİ VE TASARIMI

SİSTEM ANALİZİ VE TASARIMI SİSTEM ANALİZİ VE TASARIMI BİLGİ SİSTEMİ GELİŞTİRME SÜRECİ Sistem Geliştirme Süreci ve Modelleri Sistem Geliştirme Yaşam Döngüsü Bilgi sistemlerinin geliştirilmesi için izlenen sürece Sistem Geliştirme

Detaylı

Pardus. S.Çağlar Onur, caglar@pardus.org.tr. 21 Aralık 2006. Pardus Projesi [TÜBİTAK / UEKAE] Linux Kullanıcıları Derneği

Pardus. S.Çağlar Onur, caglar@pardus.org.tr. 21 Aralık 2006. Pardus Projesi [TÜBİTAK / UEKAE] Linux Kullanıcıları Derneği Yenilikleri Projesi [TÜBİTAK / UEKAE] Linux Kullanıcıları Derneği 21 Aralık 2006 Yenilikleri İçerik 1 Neden? Nasıl? 2 Yenilikleri man 3 Yenilikleri Neden? Nasıl? 1 Neden? Nasıl? 2 Yenilikleri man 3 Yenilikleri

Detaylı

Büyük Ölçekli bir Gömülü Yazılımın Geliştirme ve Otomatik Test Deneyimi

Büyük Ölçekli bir Gömülü Yazılımın Geliştirme ve Otomatik Test Deneyimi Büyük Ölçekli bir Gömülü Yazılımın Geliştirme ve Otomatik Test Deneyimi Eda Gürler 1 Murat Yılmaz 2 1, 2 Radar Elektronik Harp ve İstihbarat Sistemleri (REHİS) Grubu, ASELSAN A.Ş. Ankara 1 tverdi@aselsan.com.tr,

Detaylı

Bilgisayarda Programlama. Temel Kavramlar

Bilgisayarda Programlama. Temel Kavramlar Bilgisayarda Programlama Temel Kavramlar KAVRAMLAR Programlama, yaşadığımız gerçek dünyadaki problemlere ilişkin çözümlerin bilgisayarın anlayabileceği bir biçime dönüştürülmesi / ifade edilmesidir. Bunu

Detaylı

Görünümler ve Ötesi Yaklaşımıyla Radar Yazılım Mimarisi Dokümantasyonu Tecrübeleri. Ali Özzeybek M. Devrim Tokcan Murat Tuncer

Görünümler ve Ötesi Yaklaşımıyla Radar Yazılım Mimarisi Dokümantasyonu Tecrübeleri. Ali Özzeybek M. Devrim Tokcan Murat Tuncer Görünümler ve Ötesi Yaklaşımıyla Radar Yazılım Mimarisi Dokümantasyonu Tecrübeleri Ali Özzeybek M. Devrim Tokcan Murat Tuncer Görünümler ve Ötesi Yaklaşımıyla Radar Yazılım Mimarisi Dokümantasyonu Tecrübeleri

Detaylı

Bilgisayar Mühendisliği. Bilgisayar Mühendisliğine Giriş 1

Bilgisayar Mühendisliği. Bilgisayar Mühendisliğine Giriş 1 Bilgisayar Mühendisliği Bilgisayar Mühendisliğine Giriş 1 Mühendislik Nedir? Mühendislik, bilim ve matematiğin yararlı cihaz ve sistemlerin üretimine uygulanmasıdır. Örn: Elektrik mühendisleri, elektronik

Detaylı

BLG4146 - Sistem Analizi ve Tasarımı. Öğr. Grv. Aybike ŞİMŞEK

BLG4146 - Sistem Analizi ve Tasarımı. Öğr. Grv. Aybike ŞİMŞEK BLG4146 - Sistem Analizi ve Tasarımı Öğr. Grv. Aybike ŞİMŞEK Tasarım Evresi Analiz evresinde sorulan NE sorusuyla elde edilen bilgilerin NASIL yapılacağı, NASIL gerçekleştirileceğinin ortaya konulduğu

Detaylı

Bir yazılım geliştirme metodolojisi aşağıdaki adımlardan meydana gelir; Yazılım geliştirme sürecine destek verecek araçlar, modeller ve yöntemler.

Bir yazılım geliştirme metodolojisi aşağıdaki adımlardan meydana gelir; Yazılım geliştirme sürecine destek verecek araçlar, modeller ve yöntemler. Yazılım Mühendisliği kapsamındaki Yazılım Geliştirme Metodolojileri, bir bilgi sistemini geliştirme sürecinin yapımını, planlamasını ve kontrolünü sağlayan bir framework tür. Her farklı framework güçlü

Detaylı

YZM 2108 Yazılım Mimarisi ve Tasarımı

YZM 2108 Yazılım Mimarisi ve Tasarımı YZM 2108 Yazılım Mimarisi ve Tasarımı Yrd. Doç. Dr. Deniz KILINÇ Celal Bayar Üniversitesi Hasan Ferdi Turgutlu Teknoloji Fakültesi Yazılım Mühendisliği 1 BÖLÜM - 1 Yazılım Tasarımına Giriş Bu bölümde;

Detaylı

PROGRAMLAMAYA GİRİŞ. Öğr. Gör. Ayhan KOÇ. Kaynak: Algoritma Geliştirme ve Programlamaya Giriş, Dr. Fahri VATANSEVER, Seçkin Yay.

PROGRAMLAMAYA GİRİŞ. Öğr. Gör. Ayhan KOÇ. Kaynak: Algoritma Geliştirme ve Programlamaya Giriş, Dr. Fahri VATANSEVER, Seçkin Yay. PROGRAMLAMAYA GİRİŞ Öğr. Gör. Ayhan KOÇ Kaynak: Algoritma Geliştirme ve Programlamaya Giriş, Dr. Fahri VATANSEVER, Seçkin Yay., 2007 Algoritma ve Programlamaya Giriş, Ebubekir YAŞAR, Murathan Yay., 2011

Detaylı

OMNET++ 4.2.2. Ağ Benzetim Yazılımı (Network Simulation Framework) BİL 372 Bilgisayar Ağları. GYTE - Bilgisayar Mühendisliği Bölümü

OMNET++ 4.2.2. Ağ Benzetim Yazılımı (Network Simulation Framework) BİL 372 Bilgisayar Ağları. GYTE - Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Bilgisayar Mühendisliği Bölümü OMNET++ 4.2.2 Ağ Benzetim Yazılımı (Network Simulation Framework) BİL 372 Bilgisayar Ağları OMNET++ OMNET++ (Objective Modular Network Testbed in C++), nesneye yönelik (objectoriented)

Detaylı

Kablosuz Algılayıcı Ağları İçin TinyOS İle Uygulama Geliştirme

Kablosuz Algılayıcı Ağları İçin TinyOS İle Uygulama Geliştirme Kablosuz Algılayıcı Ağları İçin TinyOS İle Uygulama Geliştirme Kasım Sinan YILDIRIM AKADEMİK BİLİŞİM 2010 10-12 Şubat 2010 Muğla Üniversitesi, Muğla Ege Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü İzmir,

Detaylı

MESLEKİ TERMİNOLOJİ I 1. HAFTA YAZILIM MÜH. TEMEL KAVRAMLAR

MESLEKİ TERMİNOLOJİ I 1. HAFTA YAZILIM MÜH. TEMEL KAVRAMLAR YAZILIM: SOFTWARE Yazılım (Software): Yazılım sadece bir bilgisayar programı değildir. Basılı veya elektronik ortamdaki her tür dokümanı da içeren ürün. Dokümanlar yazılım mühendislerine ve son kullanıcıya

Detaylı

ÖZGÜR YAZILIMLAR İLE J2EE

ÖZGÜR YAZILIMLAR İLE J2EE ÖZGÜR YAZILIMLAR İLE J2EE Buğra Çakır bugra@ibrahimcakir.com Seminer İçeriği 1. İki ve üç katmanlı yazılım mimarileri 2. Java ve J2EE platformu 3. Özgür yazılımlar ile J2EE 4. Eclipse, Lomboz ve JBoss

Detaylı

Pardus Temel Seviye Kullanıcı Eğitimi. Sürüm 1.0 13 Ağustos 2012 Pardus 2011.3K Fatih Akıllı Tahta sürümüne göre hazırlanmıştır.

Pardus Temel Seviye Kullanıcı Eğitimi. Sürüm 1.0 13 Ağustos 2012 Pardus 2011.3K Fatih Akıllı Tahta sürümüne göre hazırlanmıştır. Pardus Temel Seviye Kullanıcı Eğitimi Sürüm 1.0 13 Ağustos 2012 Pardus 2011.3K Fatih Akıllı Tahta sürümüne göre hazırlanmıştır. Bu bölümde, Pardus projesinin ne şekilde ortaya çıktığı ve amaçları açıklanacaktır.

Detaylı

EKLER EK 12UY0106-5/A4-1:

EKLER EK 12UY0106-5/A4-1: Yayın Tarihi: 26/12/2012 Rev. :01 EKLER EK 12UY0106-5/A4-1: nin Kazandırılması için Tavsiye Edilen Eğitime İlişkin Bilgiler Bu birimin kazandırılması için aşağıda tanımlanan içeriğe sahip bir eğitim programının

Detaylı

NESNEYE YÖNELİK TASARIM SÜRECİ

NESNEYE YÖNELİK TASARIM SÜRECİ NESNEYE YÖNELİK TASARIM SÜRECİ GİRİŞ Nasıl? sorusuna yanıt aranır. Nesne modeli: Analizden tasarıma. Doğrudan problem alanı ile ilgili nesnelerden oluşan model, yardımcı nesnelerle zenginleştirilir. Ana

Detaylı

Özgür Yazılım Eğitim Yönetim Sistemleri

Özgür Yazılım Eğitim Yönetim Sistemleri Özgür Yazılım Eğitim Yönetim Sistemleri Özgür Yazılım A.Ş. merve.yalcin@ozguryazilim.com.tr, adil.akbas@ozguryazilim.com.tr Özet: Bilgi ve iletişim teknolojilerindeki gelişmelerle birlikte öğrenme ortamlarının

Detaylı

Geleneksel Yazılım Mühendisliğinden Alana Özel Yazılım Mühendisliğine Doğru

Geleneksel Yazılım Mühendisliğinden Alana Özel Yazılım Mühendisliğine Doğru Geleneksel Yazılım Mühendisliğinden Alana Özel Yazılım Mühendisliğine Doğru DR. ÇAĞATAY ÇATAL TÜBİTAK-UEKAE Bilişim Teknolojileri Enstitüsü cagatay.catal@bte.mam.gov.tr www.cagataycatal.com İçerik 1. Giriş

Detaylı

Görsel Programlama DERS 02. Görsel Programlama - Ders02/ 1

Görsel Programlama DERS 02. Görsel Programlama - Ders02/ 1 Görsel Programlama DERS 02 Görsel Programlama - Ders02/ 1 Kodun Tekrar Kullanımı ve Kalıtım(Inheritance) Nesneye yönelik programlamanın diğer programlama paradigmalarına karşı bir avantajı kodun yeniden

Detaylı

Ben Sine CANBOLAT Türk Hava Kurumu Üniverstesi nde araştırma görevlisi olarak çalışmaktayım. Sizlere «E-Devlet Yazılım Çerçevesi: Sektörel Kazanımlar

Ben Sine CANBOLAT Türk Hava Kurumu Üniverstesi nde araştırma görevlisi olarak çalışmaktayım. Sizlere «E-Devlet Yazılım Çerçevesi: Sektörel Kazanımlar Ben Sine CANBOLAT Türk Hava Kurumu Üniverstesi nde araştırma görevlisi olarak çalışmaktayım. Sizlere «E-Devlet Yazılım Çerçevesi: Sektörel Kazanımlar ve E-Devlet deki Yeri» i konusunu anlatacağım. 1 E-Devlet

Detaylı

PR362009 24 Kasım 2009 Yazılım, PC-tabanlı kontrol Sayfa 1 / 5

PR362009 24 Kasım 2009 Yazılım, PC-tabanlı kontrol Sayfa 1 / 5 Yazılım, PC-tabanlı kontrol Sayfa 1 / 5 IT standartları otomasyonu geliştiriyor: Microsoft Visual Studio entegrasyonlu TwinCAT programlama ortamı TwinCAT 3 extended Automation Beckhoff, otomasyon dünyasını

Detaylı

Görsel Programlama DERS 03. Görsel Programlama - Ders03/ 1

Görsel Programlama DERS 03. Görsel Programlama - Ders03/ 1 Görsel Programlama DERS 03 Görsel Programlama - Ders03/ 1 Java Dili, Veri Tipleri ve Operatörleri İlkel(primitive) Veri Tipleri İLKEL TİP boolean byte short int long float double char void BOYUTU 1 bit

Detaylı

Ege Üniversitesi Uluslararası Bilgisayar Enstitüsü

Ege Üniversitesi Uluslararası Bilgisayar Enstitüsü Hidayet Burak SARITAŞ Geylani KARDAŞ Ege Üniversitesi Uluslararası Bilgisayar Enstitüsü 4 Kasım 2010 Akıllı kartlar Amaç Model Güdümlü Uygulama Geliştirme Platform Bağımsız Akıllı Kart Modeli Platforma

Detaylı

İŞLETİM SİSTEMİ KATMANLARI (Çekirdek, kabuk ve diğer temel kavramlar) Bir işletim sisteminin yazılım tasarımında ele alınması gereken iki önemli konu

İŞLETİM SİSTEMİ KATMANLARI (Çekirdek, kabuk ve diğer temel kavramlar) Bir işletim sisteminin yazılım tasarımında ele alınması gereken iki önemli konu İŞLETİM SİSTEMİ KATMANLARI (Çekirdek, kabuk ve diğer temel kavramlar) Bir işletim sisteminin yazılım tasarımında ele alınması gereken iki önemli konu bulunmaktadır; 1. Performans: İşletim sistemi, makine

Detaylı

BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜM BAŞKANLIĞI DERS TANITIM BİLGİLERİ

BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜM BAŞKANLIĞI DERS TANITIM BİLGİLERİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜM BAŞKANLIĞI DERS TANITIM BİLGİLERİ Dersin Adı Kodu Sınıf / Y.Y. Ders Saati (T+U+L) Kredi AKTS PROGRAMLAMA DİLLERİ BG-324 3/2 3+0+0 3+0 4 Dersin Dili : TÜRKÇE Dersin Seviyesi

Detaylı

Google Web Toolkit ile Öğretim Elemanı Otomasyon Sistemi

Google Web Toolkit ile Öğretim Elemanı Otomasyon Sistemi Google Web Toolkit ile Öğretim Elemanı Otomasyon Sistemi Mehmet Karakoç Akdeniz Üniversitesi Bilgisayar Bilimleri Araştırma ve Uygulama Merkezi 28.11.2014 inet-tr'14 : GWT AUFaculty Project 1 İçerik Giriş

Detaylı

YAZILIM ÜRÜN HATTI DEĞĐŞKENLĐĞĐNĐN DENETĐM ÇEVRĐMĐ ĐLE ELE ALINMASI

YAZILIM ÜRÜN HATTI DEĞĐŞKENLĐĞĐNĐN DENETĐM ÇEVRĐMĐ ĐLE ELE ALINMASI YAZILIM ÜRÜN HATTI DEĞĐŞKENLĐĞĐNĐN DENETĐM ÇEVRĐMĐ ĐLE ELE ALINMASI Emra AŞKAROĞLU ASELSAN A. Ş. 1 ĐÇERĐK Yazılım Ürün Hattı nedir? Yazılım Ürün Hattı Değişkenliği Ürün Özellik Ağacı Oluşturma Uygulama

Detaylı

MATRİKS E-BROKER ELEKTRONİK İŞLEM PLATFORMU MATRİKS TRADER VE JAVA MATRİKS ENTEGRASYONLARI

MATRİKS E-BROKER ELEKTRONİK İŞLEM PLATFORMU MATRİKS TRADER VE JAVA MATRİKS ENTEGRASYONLARI MATRİKS E-BROKER ELEKTRONİK İŞLEM PLATFORMU MATRİKS TRADER VE JAVA MATRİKS ENTEGRASYONLARI İMKB ve VOB Emir İletim ve Yönetim Platformu MATRİKS E-BROKER ELEKTRONİK İŞLEM PLATFORMU NEDİR? E-Broker programı,

Detaylı

IBM CLM Çözümleriyle Çevik Yazılım Süreçleri. Canberk Akduygu & Koray Okşar

IBM CLM Çözümleriyle Çevik Yazılım Süreçleri. Canberk Akduygu & Koray Okşar IBM CLM Çözümleriyle Çevik Yazılım Süreçleri Canberk Akduygu & Koray Okşar Günümüzde Yazılım Geliştirme Proje takımları farklı bölgelerde çalışabilir ve iletişim eksikliği doğabilir Gebze Maltepe Odakule

Detaylı

emon: Gerçek Zamanlı Gömülü Sistemlerin Çalışma Zamanı Görselleştirilmesi İçin Monitör Yazılımı

emon: Gerçek Zamanlı Gömülü Sistemlerin Çalışma Zamanı Görselleştirilmesi İçin Monitör Yazılımı emon: Gerçek Zamanlı Gömülü Sistemlerin Çalışma Zamanı Görselleştirilmesi İçin Monitör Yazılımı 1 Berkant AKIN Mehmet GÖKÇAY, Kaan DOĞAN TUBİTAK-SAGE Ulusal Yazılım Mimarisi Konferansı Ankara, 2010 Neden

Detaylı

YAZILIM KAVRAMINA BİR BAKIŞ. Gürcan Banger Elektrik Yük. Müh. ESOGÜ - 9 Nisan 2007

YAZILIM KAVRAMINA BİR BAKIŞ. Gürcan Banger Elektrik Yük. Müh. ESOGÜ - 9 Nisan 2007 YAZILIM KAVRAMINA BİR BAKIŞ Gürcan Banger Elektrik Yük. Müh. ESOGÜ - 9 Nisan 2007 YAZILIM ve DONANIM Bilgisayar kavramı, donanım ve yazılım olmak üzere iki ana bileşenden oluşuyor. Elektronik, mekanik

Detaylı

BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜM BAŞKANLIĞI DERS TANITIM BİLGİLERİ

BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜM BAŞKANLIĞI DERS TANITIM BİLGİLERİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜM BAŞKANLIĞI DERS TANITIM BİLGİLERİ Dersin Adı Kodu Sınıf / Y.Y. Ders Saati (T+U+L) Kredi AKTS YAZILIM MÜHENDİSLİĞİ BG-411 4/1 3+0+0 3+0 5 Dersin Dili : TÜRKÇE Dersin Seviyesi

Detaylı

O P C S T A N D A R D I

O P C S T A N D A R D I O P C S T A N D A R D I ASP OTOMASYON LTD. Sadık ŞENOL İsmail YAKIN 12/08/2008 OPC Standardı İnsan gücüne dayalı üretimden otomasyona dayalı, daha kontrollü bir üretime geçiş endüstride üretim hızını ve

Detaylı

EYLÜL 2012 İŞLETİM SİSTEMLERİ. Enformatik Bölümü

EYLÜL 2012 İŞLETİM SİSTEMLERİ. Enformatik Bölümü EYLÜL 2012 İŞLETİM SİSTEMLERİ İÇERİK 2 2 Yazılım nedir? Yazılım türleri nelerdir? İşletim sistemi nedir? İşletim sisteminin özellikleri İşletim sistemleri Unix Linux Windows Mac OS Android Yazılım Yazılım(Software),

Detaylı

5. PROGRAMLA DİLLERİ. 5.1 Giriş

5. PROGRAMLA DİLLERİ. 5.1 Giriş 5. PROGRAMLA DİLLERİ 8.1 Giriş 8.2 Yazılım Geliştirme Süreci 8.3 Yazılım Geliştirme Sürecinde Programlama Dilinin Önemi 8.4 Programlama Dillerinin Tarihçesi 8.5 Programlama Dillerinin Sınıflandırılması

Detaylı

Sanal Ortamda Nesnelerin Haptic Kol ile Manipülasyonu. Sevcan AYTEKİN Alpaslan DUYSAK

Sanal Ortamda Nesnelerin Haptic Kol ile Manipülasyonu. Sevcan AYTEKİN Alpaslan DUYSAK Sanal Ortamda Nesnelerin Haptic Kol ile Manipülasyonu Sevcan AYTEKİN Alpaslan DUYSAK İÇERİK Amaç Sanal Ortam Sanal Ortam Aygıtları Uygulama Alanları Üç Boyutlu Modelleme (3B) OpenGL, 3Dmax Sanal Ortamın

Detaylı

BENZERSİZ SORUNLARA BENZERSİZ ÇÖZÜMLER

BENZERSİZ SORUNLARA BENZERSİZ ÇÖZÜMLER BENZERSİZ SORUNLARA BENZERSİZ ÇÖZÜMLER HAKKIMIZDA Promod Ar-Ge Yazılım, dinamik sistem simülasyonu, prototiplemesi, kontrol tasarımı ve gerçeklenmesi alanlarında hizmet veren bir Ar-Ge ve Yazılım kuruluşudur.

Detaylı

VERİ TABANI SİSTEMLERİ

VERİ TABANI SİSTEMLERİ VERİ TABANI SİSTEMLERİ 1- Günümüzde bilgi sistemleri Teknoloji ve bilgi. 2- Bilgi sistemlerinin Geliştirilmesi İşlevsel Gereksinimleri 1.AŞAMA Gereksinim Belirleme ve Analiz Veri Gereksinimleri Gereksinimler

Detaylı

NESNEYE YÖNELİK PROGRAMLAMA Unified Modelling Language (UML) Bütünleşik Modelleme Dili

NESNEYE YÖNELİK PROGRAMLAMA Unified Modelling Language (UML) Bütünleşik Modelleme Dili Özlem AYDIN NESNEYE YÖNELİK PROGRAMLAMA Unified Modelling Language (UML) Bütünleşik Modelleme Dili Trakya Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü MODEL NEDİR? Model, gerçek dünyadaki bir olayın veya

Detaylı

İşletim Sistemleri; İÇERİK. Yazılım BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE UYGULAMALARI 19.10.2015. 3 Yazılım Türleri

İşletim Sistemleri; İÇERİK. Yazılım BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE UYGULAMALARI 19.10.2015. 3 Yazılım Türleri İÇERİK 2 BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE UYGULAMALARI İşletim Sistemleri ÖĞR. GÖR. HASAN ALİ AKYÜREK Yazılım nedir? Yazılım türleri nelerdir? İşletim sistemi nedir? İşletim sisteminin özellikleri İşletim sistemleri

Detaylı

WINDESKCONCENTO. sıgnum. Kurumsal İş Süreçleri Uygulamaları. windesk.com.tr

WINDESKCONCENTO. sıgnum. Kurumsal İş Süreçleri Uygulamaları. windesk.com.tr windesk.com.tr WINDESKCONCENTO Kurumsal İş Süreçleri Uygulamaları Kurumsal İş & Operasyonel süreçlerin performans tabanlı otomasyonu ile hizmet verimliliği ve kalitesinde artış sağlanır. sıgnum WINDESK

Detaylı

DURMAZSOFT ERP KURULUM VE YAPILANDIRMA

DURMAZSOFT ERP KURULUM VE YAPILANDIRMA DURMAZSOFT ERP KURULUM VE YAPILANDIRMA 1. Microsoft SQL Server 2008 R2 Express Edition Kurulum Rehberi SQL Server 2008 R2 Express Edition Limitleri Desteklenen CPU sayısı 1 Desteklenen en fazla bellek

Detaylı

Yazılım Mühendisliği Bölüm - 2 Yazılım Geliştirme Yaşam Döngüsü. Cengiz GÖK

Yazılım Mühendisliği Bölüm - 2 Yazılım Geliştirme Yaşam Döngüsü. Cengiz GÖK Yazılım Mühendisliği Bölüm - 2 Yazılım Geliştirme Yaşam Döngüsü Cengiz GÖK 1 Gerçek Hayatta Program Geliştirme Gereksinim Analizi Sistemin İdamesi Sistem Tasarımı Teslim Program Tasarımı Sistem Testi Program

Detaylı

IDE4DB Veritabanı Geliştirme Platformu Bitirme Projesi Sunumu

IDE4DB Veritabanı Geliştirme Platformu Bitirme Projesi Sunumu IDE4DB Veritabanı Geliştirme Platformu Bitirme Projesi Sunumu Onur EKER 040970627 Danışman: Yrd. Doç Dr. Feza BUZLUCA Sunum İçeriği Projenin Tanımı Projenin Amacı Projenin Analizi Projenin Çözüm Sunduğu

Detaylı

Öğr.Gör. Gökhan TURAN www.gokhanturan.com.tr. Gölhisar Meslek Yüksekokulu

Öğr.Gör. Gökhan TURAN www.gokhanturan.com.tr. Gölhisar Meslek Yüksekokulu Öğr.Gör. Gökhan TURAN www.gokhanturan.com.tr Gölhisar Meslek Yüksekokulu Bilgisayarın Yapısı Donanım (Hardware): Bir bilgisayara genel olarak bakıldığında; Kasa, Ekran, Klavye, Fare, Yazıcı, Hoparlör,

Detaylı

Bölüm 2 Yazılım Süreçleri. Ders 1

Bölüm 2 Yazılım Süreçleri. Ders 1 Bölüm 2 Yazılım Süreçleri Ders 1 1 Konular Yazılım Süreç Modelleri Süreç Aktiviteleri Değişikliklerle Baş Etmek The Rational Unified Process (RUP) 2 Yazılım Süreci Bir yazılım sistemini geliştirmek için

Detaylı

Yazılım Mühendisliği Temelleri

Yazılım Mühendisliği Temelleri Yazılım Mühendisliği Temelleri Dr. M. Erhan SARIDOĞAN Papatya Yayıncılık Eğitim İstanbul, Ankara, İzmir, Adana PAPATYA YAYINCILIK EĞİTİM Nisan 2011 BİLGİSAYAR SİS. SAN. VE TİC. A.Ş. Ankara Cad. Prof. F.

Detaylı

İŞLETİM SİSTEMLERİNE GİRİŞ - 2. Sistem, sistem kaynaklarını belli bir hiyerarşi içinde kullanıcının hizmetine

İŞLETİM SİSTEMLERİNE GİRİŞ - 2. Sistem, sistem kaynaklarını belli bir hiyerarşi içinde kullanıcının hizmetine İŞLETİM SİSTEMLERİNE GİRİŞ - 2 Kaynakların Paylaşımı (Resource Sharing) Sistem, sistem kaynaklarını belli bir hiyerarşi içinde kullanıcının hizmetine sunar. Bir işletim sisteminde paylaşılan kaynaklar

Detaylı

SU KALITE SİSTEMİ. Türkiye Halk Sağlığı Kurumu

SU KALITE SİSTEMİ. Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Başarsoft Su Kalite Bilgi Dokumanı 10.10.2013 İçindekiler 1. SU KALITE SİSTEMİ... 2 1.1 Sistemin Genel Amaçları:... 3 1.2 Kullanılan Bileşen ve Teknolojiler:... 4 2. UYGULAMALARA

Detaylı

Kalite Kontrol Yenilikler

Kalite Kontrol Yenilikler Kalite Kontrol Yenilikler Amaç ve Fayda Kalite Kontrol modülünde ISO 2859 standardının desteklenmesine, kullanımın daha fonksiyonel ve rahat olabilmesine yönelik bazı iyileştirme çalışmaları yapılmıştır.

Detaylı

FARKLI PROJELERDE GELİŞTİRİLEN GÖMÜLÜ YAZILIMLARIN TEST OTOMASYONU İÇİN DONANIM SİSTEMİ SİMÜLASYONU GELİŞTİRME DENEYİMİ

FARKLI PROJELERDE GELİŞTİRİLEN GÖMÜLÜ YAZILIMLARIN TEST OTOMASYONU İÇİN DONANIM SİSTEMİ SİMÜLASYONU GELİŞTİRME DENEYİMİ FARKLI PROJELERDE GELİŞTİRİLEN GÖMÜLÜ YAZILIMLARIN TEST OTOMASYONU İÇİN DONANIM SİSTEMİ SİMÜLASYONU GELİŞTİRME DENEYİMİ Ömer Faruk MORALIOĞLU 1 Önder CEZAYİRLİ 2 Murat YILMAZ 3 1,2,3 Radar Elektronik Harp

Detaylı

BENZETİM. Prof.Dr.Berna Dengiz. 4. Ders Modelleme yaklaşımları Benzetim yazılımlarında aranan özellikler M/M/1 Kuyruk Sistemi benzetimi

BENZETİM. Prof.Dr.Berna Dengiz. 4. Ders Modelleme yaklaşımları Benzetim yazılımlarında aranan özellikler M/M/1 Kuyruk Sistemi benzetimi Prof.Dr.Berna Dengiz 4. Ders Modelleme yaklaşımları Benzetim yazılımlarında aranan özellikler M/M/1 Kuyruk Sistemi benzetimi BENZETİM DİLLERİNDE MODELLEME YAKLAŞIMLARI Tüm benzetim dilleri; ya olay-çizelgeleme

Detaylı

Arş.Gör.Muhammet Çağrı Gencer Bilgisayar Mühendisliği KTO Karatay Üniversitesi 2015

Arş.Gör.Muhammet Çağrı Gencer Bilgisayar Mühendisliği KTO Karatay Üniversitesi 2015 Arş.Gör.Muhammet Çağrı Gencer Bilgisayar Mühendisliği KTO Karatay Üniversitesi 2015 KONU BAŞLIKLARI 1. Yazılım Mimarisi nedir? 2. Yazılımda Karmaşıklık 3. Üç Katmanlı Mimari nedir? 4. Üç Katmanlı Mimari

Detaylı

Yazılım Gereksinimlerine İlişkin Belirtimler. Sürüm <1.0>

<Ekip Adı> <Proje Adı> Yazılım Gereksinimlerine İlişkin Belirtimler. Sürüm <1.0> Yazılım Gereksinimlerine İlişkin Belirtimler Sürüm [Not: Aşağıda yer alan şablon, Rational Unified Process ile birlikte kullanılmak üzere sağlanmıştır] [Köşeli parantezler

Detaylı

ESİS Projesi. Kaynaklar Bakanlığı

ESİS Projesi. Kaynaklar Bakanlığı ESİS Projesi Hem ulusal, hem de uluslararası platformda enerji, bir ülkenin politika üretmesi ve uygulaması gereken en önemli stratejik alanlardan birisidir. Ülkemiz de sahip olduğu kritik jeopolitik konumu

Detaylı

Varlık davranış modeli: Bu aşama her entity ye etki eden durumların tanımlandığı, modellendiği ve dokümante edildiği süreçtir.

Varlık davranış modeli: Bu aşama her entity ye etki eden durumların tanımlandığı, modellendiği ve dokümante edildiği süreçtir. Yapısal Sistem Analiz ve Tasarım Metodu SSADM waterfall model baz alınarak uygulanan bir metottur. İngiltere de kamusal projelerde 1980 lerin başında kullanılan sistem analizi ve tasarımı konularındaki

Detaylı

abstract Sınıflar 1 Sınıf sınıf1 new class Ama aşağıdaki şekilde referans alınabilir;

abstract Sınıflar 1 Sınıf sınıf1 new class Ama aşağıdaki şekilde referans alınabilir; abstract Sınıflar 1 Özet sınıflar ya da özet metotlar abstract anahtar sözcüğü kullanılarak tanımlanırlar. Bir temel sınıf içinde bildirilen abstract metotların içeriği boştur. Kendisinden yeni bir instance

Detaylı

BİLİŞİM SİSTEMLERİ GÜVENLİĞİNDE YENİ EĞİLİMLER

BİLİŞİM SİSTEMLERİ GÜVENLİĞİNDE YENİ EĞİLİMLER BİLİŞİM SİSTEMLERİ GÜVENLİĞİNDE YENİ EĞİLİMLER Dr. Hayrettin Bahşi bahsi@uekae.tubitak.gov.tr 11 Mart 2010 Gündem Bulut Hesaplama Sistemleri ve Bilgi Güvenliği Güvenli Yazılım Geliştirme Hayat Döngüsü

Detaylı

Java 2 Micro Edition (J2ME)

Java 2 Micro Edition (J2ME) Java 2 Micro Edition (J2ME) Arş.Gör. Cenk ATLIĞ Bahar 2005-2006 Trakya Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği İçerik Giriş MIDP nedir? MIDP in Java 2 Platformundaki yeri Java 2 Platformunda cihazların kullanım

Detaylı

TÜRKĠYE BĠLĠMSEL VE TEKNOLOJĠK ARAġTIRMA KURUMU BĠLGĠ ĠġLEM DAĠRE BAġKANLIĞI ÇALIġMA USUL VE ESASLARI

TÜRKĠYE BĠLĠMSEL VE TEKNOLOJĠK ARAġTIRMA KURUMU BĠLGĠ ĠġLEM DAĠRE BAġKANLIĞI ÇALIġMA USUL VE ESASLARI TÜRKĠYE BĠLĠMSEL VE TEKNOLOJĠK ARAġTIRMA KURUMU BĠLGĠ ĠġLEM DAĠRE BAġKANLIĞI ÇALIġMA USUL VE ESASLARI BĠRĠNCĠ BÖLÜM Amaç ve Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve kapsam MADDE 1- (1) Bu Usul ve Esasların

Detaylı

BİLGİSAYAR AĞLARI Bilgisayar İletişimi Nedir? Veri İşleme Modelleri ve Ağ Gelişimi Merkezi İşleme

BİLGİSAYAR AĞLARI Bilgisayar İletişimi Nedir? Veri İşleme Modelleri ve Ağ Gelişimi Merkezi İşleme BİLGİSAYAR AĞLARI Bilgisayar ağlarının kullanımındaki temel amaç bilgi ve servislerin paylaşımıdır. Bu bölümde bilgisayar ağlarının sınıflandırılması ve kullanım amaçları anlatılmaktadır. Bu bilgi ve servislerin

Detaylı

FIRAT ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜH.

FIRAT ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜH. FIRAT ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜH. WSDL-SOAP MURAT TEZGİDER Web Servisi Nedir? web servisi :standart formatları kullanarak programlama dili, işletim sistemi ve platformdan bağımsız olarak bilgiyi paylaşan

Detaylı

201 ı yılından itibaren bu sistemler otomatik olarak çalışmaktadır. Bu sistemler ücretli. geçiş tarifelerini, çalışma bilgilerini, hat

201 ı yılından itibaren bu sistemler otomatik olarak çalışmaktadır. Bu sistemler ücretli. geçiş tarifelerini, çalışma bilgilerini, hat Trafik yönetimi geliştirilmesi ve yolcu bilgilendirmelerinin zamanında teslim edilmesini sağlayan ; birincil olarak trafiği verimli kontrol etmekte, yönlendirmekte, tıkanıklık yönetimi sağlamakta, sıradışı

Detaylı

DGridSim Gerçek Zamanlı Veri Grid Simülatörü. Yazılım Tasarımı Dokümanı v 1.0.1 01.08.2011. Mustafa Atanak Sefai Tandoğan Doç. Dr.

DGridSim Gerçek Zamanlı Veri Grid Simülatörü. Yazılım Tasarımı Dokümanı v 1.0.1 01.08.2011. Mustafa Atanak Sefai Tandoğan Doç. Dr. DGridSim Gerçek Zamanlı Veri Grid Simülatörü Yazılım Tasarımı Dokümanı v 1.0.1 01.08.2011 Mustafa Atanak Sefai Tandoğan Doç. Dr. Atakan Doğan 1. Sistem Mimarisi DGridSim katmanlı bir yapı göz önünde bulundurularak

Detaylı

Üst Düzey Programlama

Üst Düzey Programlama Üst Düzey Programlama Yazılımda Günlükleme (Logging) Üst Düzey Programlama-ders07/ 1 Günlükleme -Logging Tüm büyük çaplı uygulamalarda günlükleme(logging) ihtiyaçları bulunmaktadır. Bir uygulamanın hata

Detaylı

Mobil Cihazlardan Web Servis Sunumu

Mobil Cihazlardan Web Servis Sunumu Mobil Cihazlardan Web Servis Sunumu Özlem Özgöbek Ege Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü 2010 İnternet erişiminin yaygınlaşması ve artık mobil cihazlar üzerinden bile yüksek hızlı veri iletişimine

Detaylı

Film Arşiv Sistemi. Yazılım Tasarım Belgesi

Film Arşiv Sistemi. Yazılım Tasarım Belgesi 1. Sürüm Tarihçesi Film Arşiv Sitesi Yazılım Tasarım Belgesi Sürüm Tarih Yazarlar Açıklamalar 1.0 28.12.2010 Rana ALGAN Elif BONCUK Bu belge sistemin tasarım detaylarını içerir. 2. Giriş 2.1 Amaç ve Kapsam

Detaylı

BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜM BAŞKANLIĞI DERS TANITIM BİLGİLERİ

BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜM BAŞKANLIĞI DERS TANITIM BİLGİLERİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜM BAŞKANLIĞI DERS TANITIM BİLGİLERİ Dersin Adı Kodu Sınıf / Y.Y. Ders Saati (T+U+L) Kredi AKTS PROGRAMLAMA BG-213 2/1 2+0+2 2+1 5 Dersin Dili : TÜRKÇE Dersin Seviyesi : LİSANS

Detaylı

w w w. a n k a r a b t. c o m

w w w. a n k a r a b t. c o m Şirket Profili w w w. a n k a r a b t. c o m AnkaraBT, yazılım geliştirme alanında faaliyet gösteren ve uzman kadrosuyla Türkiye'nin önde gelen kurumsal çözümlerini üreten %100 Türk sermayeli bilgi teknolojisi

Detaylı

Yazılım Nedir? 2. Yazılımın Tarihçesi 3. Yazılım Grupları 4 Sistem Yazılımları 4 Kullanıcı Yazılımları 5. Yazılımın Önemi 6

Yazılım Nedir? 2. Yazılımın Tarihçesi 3. Yazılım Grupları 4 Sistem Yazılımları 4 Kullanıcı Yazılımları 5. Yazılımın Önemi 6 ix Yazılım Nedir? 2 Yazılımın Tarihçesi 3 Yazılım Grupları 4 Sistem Yazılımları 4 Kullanıcı Yazılımları 5 Yazılımın Önemi 6 Yazılımcı (Programcı) Kimdir? 8 Yazılımcı Olmak 9 Adım Adım Yazılımcılık 9 Uzman

Detaylı

EM205 26/9/2014. Programlamaya giriş Algoritmalar. Amaçlar

EM205 26/9/2014. Programlamaya giriş Algoritmalar. Amaçlar EM205 26/9/2014 Programlamaya giriş Algoritmalar Temel kavramlar Algoritmalar Amaçlar Algoritma kavramını öğrenmek, Algoritmaları ifade edebilmek, Temel matematiksel algoritmaları yazabilmek C programlama

Detaylı

BİL 542 Paralel Hesaplama. Dersi Projesi. MPJ Express Java Paralel Programlama

BİL 542 Paralel Hesaplama. Dersi Projesi. MPJ Express Java Paralel Programlama BİL 542 Paralel Hesaplama Dersi Projesi MPJ Express Java Paralel Programlama Recep Ali YILMAZ 131419106 Fen Bilimleri Enstitüsü Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Bilgisayar Mühendisliği Yüksek Lisans Programı

Detaylı

TCMB Deneyim Raporu. Kurumsal Java Uygulama Platformu. Sacit Uluırmak. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sistem Araştırma ve Planlama Müdürlüğü

TCMB Deneyim Raporu. Kurumsal Java Uygulama Platformu. Sacit Uluırmak. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sistem Araştırma ve Planlama Müdürlüğü TCMB Deneyim Raporu Kurumsal Java Uygulama Platformu Sacit Uluırmak Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sistem Araştırma ve Planlama Müdürlüğü 2007 TCMB made available under the EPL v1.0 30.04.2007 Gündem

Detaylı

BM208- Nesneye Dayalı Analiz ve Tasarım. Öğr. Grv. Aybike ŞİMŞEK

BM208- Nesneye Dayalı Analiz ve Tasarım. Öğr. Grv. Aybike ŞİMŞEK BM208- Nesneye Dayalı Analiz ve Tasarım Öğr. Grv. Aybike ŞİMŞEK Sistem Analizi ve Tasarımı Sistem analizi ve tasarımının aşağıdaki temel aşamalarla gerçekleştiği söylenebilir. Sistemin planlanması Sistemin

Detaylı

KURUMSAL PORTAL TASARIMI

KURUMSAL PORTAL TASARIMI KURUMSAL PORTAL TASARIMI Ender ŞAHİNASLAN Bilgi Güvenlik Yöneticisi BANK ASYA, İstanbul ender.sahinaslan@bankasya.com.tr İmran ÖZCAN Bilgi Güvenlik Uzmanı BANK ASYA, İstanbul imran.ozcan@bankasya.com.tr

Detaylı

İŞLETİM SİSTEMLERİNE GİRİŞ. Modern bilgisayar çalışma prensipleri, Von Neumann ın 1945 de geliştirdiği

İŞLETİM SİSTEMLERİNE GİRİŞ. Modern bilgisayar çalışma prensipleri, Von Neumann ın 1945 de geliştirdiği İŞLETİM SİSTEMLERİNE GİRİŞ Von Neumann Mimarisi Modern bilgisayar çalışma prensipleri, Von Neumann ın 1945 de geliştirdiği mimariyi temel almaktadır. Merkezi İşlem Birimi Aritmetik ve Mantık Birimi Kontrol

Detaylı

Bilgisayar Mühendisliğine Giriş. Yrd.Doç.Dr.Hacer KARACAN

Bilgisayar Mühendisliğine Giriş. Yrd.Doç.Dr.Hacer KARACAN Bilgisayar Mühendisliğine Giriş Yrd.Doç.Dr.Hacer KARACAN İçerik Dosya Organizasyonu (File Organization) Veritabanı Sistemleri (Database Systems) BM307 Dosya Organizasyonu (File Organization) İçerik Dosya

Detaylı

OPC Data Access (DA) Temelleri

OPC Data Access (DA) Temelleri OPC Data Access (DA) Temelleri Hazırlayan Kepware Technologies Türkçe Meal Salih GÖK Anket Data Access nedir? Data Access in getirileri OPC DA e giriş (Data Access) OPC DA Özelliklerine bakış Hızlı bir

Detaylı

UHeM ve Bulut Bilişim

UHeM ve Bulut Bilişim UHeM ve Bulut Bilişim Özden AKINCI Ulusal Yüksek Başarımlı Hesaplama Merkezi (UHeM) Bilim ve Mühendislik Uygulamalar Müdürü 11.07.2012 UHeM hakkında Vizyon: Yüksek başarımlı hesaplama, bilgi teknolojileri

Detaylı

Simülasyona Dayalı Ağ Temelleri Dersi Eğitimi

Simülasyona Dayalı Ağ Temelleri Dersi Eğitimi Simülasyona Dayalı Ağ Temelleri Dersi Eğitimi HEDEF Bilgisayar Programcılığı bölümünde yürütülen Ağ Temelleri dersi içeriğini incelemek Bilgisayar Ağları öğretiminde Simülasyon/emülasyon kullanımı hakkında

Detaylı

UNICASE.... kapsamlı bir CASE* aracı. * http://en.wikipedia.org/wiki/computer-aided_software_engineering

UNICASE.... kapsamlı bir CASE* aracı. * http://en.wikipedia.org/wiki/computer-aided_software_engineering UNICASE... kapsamlı bir CASE* aracı * http://en.wikipedia.org/wiki/computer-aided_software_engineering Neden UNICASE? Yazılım geliştirme projelerinde yazılım mühendisliği modelleri merkezi bir yerde ve

Detaylı

DITA ile Uygulama Belgeleri Hazırlamak

DITA ile Uygulama Belgeleri Hazırlamak Özgür Web Teknolojileri Günleri 2011 DITA ile Uygulama Belgeleri Hazırlamak Adil Güneş AKBAŞ adil@ozguryazilim.com.tr DITA? Özelleştirilmiş, konu tabanlı(topic-based), yapılandırılmış belge yazma mimarisi

Detaylı

VIERO ARAÇ SAYIM SİSTEMİ

VIERO ARAÇ SAYIM SİSTEMİ VIERO ARAÇ SAYIM SİSTEMİ VIERO, görüntü tabanlı analiz sayesinde, ortalama araç hızı bilgisi üretmekte ve araç yoğunluğunu da ölçmektedir. Viero Araç Sayım Sistemi Viero Araç Sayım Sistemi, görüntü tabanlı

Detaylı

Fırat Üniversitesi Personel Otomasyonu

Fırat Üniversitesi Personel Otomasyonu Fırat Üniversitesi Personel Otomasyonu Fırat Üniversitesi, Enformatik Bölümü, 23119, Elazığ fatihtalu@firat.edu.tr, rdas@firat.edu.tr Özet: Bu çalışmada, Fırat Üniversitesi Personel Daire Başkanlığı için

Detaylı

Bir bölgede başka bir bölgeye karşılıklı olarak, veri veya haberin gönderilmesini sağlayan.sistemlerdir.

Bir bölgede başka bir bölgeye karşılıklı olarak, veri veya haberin gönderilmesini sağlayan.sistemlerdir. 1.1.3. Scada Yazılımından Beklenenler Hızlı ve kolay uygulama tasarımı Dinamik grafik çizim araçları Çizim kütüphaneleri Alarm yönetimi Tarih bilgilerinin toplanması Rapor üretimi 1.1.4. Scada Sistemleri

Detaylı

VĐZYOKONTROL. YAKMA SĐSTEMLERĐNĐN GÖRSELLEŞTĐRĐLMESĐ ve UZAKTAN ĐZLENMESĐ SĐSTEMĐ. Hazırlayan : Kubilay Yalçın Makina Mühendisi Ankara-2008

VĐZYOKONTROL. YAKMA SĐSTEMLERĐNĐN GÖRSELLEŞTĐRĐLMESĐ ve UZAKTAN ĐZLENMESĐ SĐSTEMĐ. Hazırlayan : Kubilay Yalçın Makina Mühendisi Ankara-2008 VĐZYOKONTROL YAKMA SĐSTEMLERĐNĐN GÖRSELLEŞTĐRĐLMESĐ ve UZAKTAN ĐZLENMESĐ SĐSTEMĐ Hazırlayan : Kubilay Yalçın Makina Mühendisi Ankara-2008 Doküman No : No : LT-080710 Doküman Kodu : L.VĐZYOKONTROL VĐZYOKONTROL

Detaylı

Dünya CBS Günü 2015. 19 Kasım 2015, Ankara

Dünya CBS Günü 2015. 19 Kasım 2015, Ankara Dünya CBS Günü 2015 19 Kasım 2015, Ankara Amaç Projenin amacı; kentsel analiz, planlama, tasarım ve karar destek süreçlerinin iyileşmesine katkı sağlamak amacıyla 3 Boyutlu Kent Veri Modelinin ve örnek

Detaylı

FIRAT ÜNİVERSİTESİ PERSONEL OTOMASYONU

FIRAT ÜNİVERSİTESİ PERSONEL OTOMASYONU FIRAT ÜNİVERSİTESİ PERSONEL OTOMASYONU M. Fatih TALU*, Resul DAŞ* (*) Fırat Üniversitesi, Enformatik Bölümü, 23119, ELAZIĞ fatihtalu@firat.edu.tr, rdas@firat.edu.tr ÖZET Bu çalışmada, Fırat Üniversitesi

Detaylı

Bulut Bilişim. Ege Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Web Servisleri

Bulut Bilişim. Ege Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Web Servisleri Bulut Bilişim Ege Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Web Servisleri Ediz TÜRKOĞLU 05-07-8509 Özlem GÜRSES 05-07-8496 Savaş YILDIZ 05-07-8569 Umut BENZER 05-06-7670 İ çerik İçerik...2 Bulut Bilişim Nedir?...3

Detaylı

Hızlı Uygulama Geliştirme (Rapid Application Development - Rad Model)

Hızlı Uygulama Geliştirme (Rapid Application Development - Rad Model) Yazilim Gelistirme Yöntemleri Farklı uygulama geliştirme görevleri genellikle farklı tasarım sorunları yaratır ve buda yaklaşımların ve modellerin birleşimin birlikte kullanılmasını gerektirir. Bu bölümde

Detaylı