Zihin Kuramı ve Nöropsikanaliz. Hakan Atalay Yeditepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Zihin Kuramı ve Nöropsikanaliz. Hakan Atalay Yeditepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD"

Transkript

1 Zihin Kuramı ve Nöropsikanaliz Hakan Atalay Yeditepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD

2

3 Başkalarının da inançlar, sezgiler, planlar, duygular, bilgiler, istekler ve niyetleri içeren çeşitli zihinsel hallere sahip olduğunun ve bunların kendisininkilerden farklı olabileceğinin bilincine varma yetisidir. Zihin Kuramı (ZK)

4 Hepimiz sürekli olarak başkalarına dair izlenimlerimizi çözümlüyor; aldığımız işaretlere / ipuçlarına dayanarak kuramlar inşa ediyoruz. Bu kuramlar kendimizi ve başkalarını anlamada, kendimizi ayarlamada ve duygulanımın düzenlenmesinde önemli rol oynuyor. ZK, günlük (folk) psikolojinin çekirdeğini oluşturur. (Folk psikoloji: zihnin nasıl çalıştığına dair bir dizi amatör klişe: Çalışan kazanır, Gemisini kurtaran kaptan ) Zihin Kuramı (ZK)

5 Zihin Kuramı Zihin kuramı ilk kez bir kişinin kendisine ve başkalarına zihinsel durumlar yükleme fenomenini anlatmak için Premack ve Woodroff (1978) tarafından kullanıldı.

6 Katkıda Bulunan Etkenler Yürütücü İşlevler: Bellek sistemleri (öz. çalışma belleği), dil, yüz tanıma, bakış yönünden çıkarsamada bulunma Miş gibi yapma oyunu (pretend play) Öyküleme (storytelling) Yanlış inancı tanıma Çözümleme, çıkarsama, tümdengelim, tahmin Perspective-taking (bakış açısı edinme) Çevresel etkenler (anne-babanın konuşmaları, kardeşler, kültür, sosyoekonomik arkaplan)

7 Neden 4 yaşında gelişir? Çünkü bilgi işlem kaynaklarında artış 4 yaşında ortaya çıkar. 1. hesaplama kaynaklarının artması 2. İnançlar ve istekler gibi niyetle ilgili durumların temsil edilmesi için özelleşmiş doğuştan gelen bir modülün ifade bulması Bu modül, temsilleri o anki olup bitenden koparır (decouple) ve simgesel etkinliklere olanak sağlar

8 Bilişsel ( soğuk ) ZK Diğer insanların bilişsel durumları, inançları, düşünceleri ya da niyetleriyle ilgilidir. Yanlış inanç, niyet yüklenmesi, toplumsal hatalı adımlar (faux pas: toplumsal acemiliğin ya da bir senaryodaki toplumsal nezaket eksikliğinin saptanması) gibi testlerle değerlendirilir.

9 Birinci-düzey zihinsel temsiller: kişinin düşüncelerinin, ikincisinin perspektifini benimseyerek elde ettiği temsiller: Bay X'in.. şeklinde düşündüğünü düşünüyorum. İkinci-düzey temsiller (yüksek-düzey ya da üsttemsiller ) iki bakış açısını aynı anda benimsemeyi gerektirir: Bay X, Y'nin... şeklinde düşündüğünü düşünüyor. Bilişsel ZK

10 Temsil düzeyleri Dennett sorar: En iyi koşullar altında, çoğumuzun ancak beş ya da altı bilinç düzeyini izleyebileceğini açıklamamı istediğinize inanabileceğimi fark ettiğinizi söylemek amacında olup olmadığımı anladığınızdan emin olmanın, sizin için ne kadar zor olduğunu anlayıp anlamadığımı merak ediyor musunuz, etmiyor musunuz?

11 Duygulanımsal ( sıcak ) ZK Başkalarının duygulanım halleri, duyguları ya da hisleriyle ilgilidir. Sözel kısa öyküler, temel duyguları gösteren dışavurumcu bir yüz tanıma testi ya da karmaşık duyguları gösteren Reading the Mind in the Eye testi kullanılarak ölçülür. Bilişsel empati ile örtüşür.

12 ZK nın Değerlendirilmesi Yanlış inanç testleri (Sally and Anne Test) 1. düzey: Başkasının zihinsel durumunu anlama 2. düzey: Başkasının diğeri hakkındaki düşüncelerini anlama Sözsüz testler İleri düzey testler Erişkin yönelimli olanlar Statik olmayanlar Gerçek hayat etkileşimleri

13

14 Sally and Anne

15

16 Değerlendirme ZK * Boya kalemi kutusu içinde yapıştırmalar * Bir taş gibi boyanmış bir sünger * Bir bebek (Chris) ( öteki olarak) İkili Görev Sayma ve Adlandırma Görevi Parmak vurma ve adlandırma görevi

17 Değerlendirme Görevleri 1) Yanlış İnanç: Chris bizim kutunun içine baktığımızı/süngere değdiğimizi görmedi. Kutuda ne olduğunu düşünecektir? 2) Temsili Değişiklik: Siz kutuyu açmadan/şuna da dokunmadan önce burada/bunun ne olduğunu düşündünüz? 3) Görünüm: Bunun içinde ne varmış/bu neymiş gibi görünüyor? 4) Gerçeklik: Aslında bunda ne var? Bu aslında nedir?

18 Movie for the Assessment of Social Cognition

19 ZK Mekanizmaları 1. Kuram Kuramı (Theory Theory) 2. Benzetme Kuramı (Simulation Theory) 3. Birimsellik Kuram (Modularity Theory)

20 Kuram Kuramı (KurKu) Fiziksel dünyaya dair inançlar ve kavramlarımız ( birincidüzey temsiller ) ile diğer insanların zihinsel durumları hakkındaki inançlarımız ( ikinci-düzey temsiller ya da üst-temsiller ) arasındaki ayrıma dayanır.

21 Yürütücü İşlevler Yürütücü işlevlerle ZK muhtemelen eşzamanlı gelişmekte, yürütücü işlevler ZK yetenekleri için yolu açmakta. Ör, otizmde çalışma belleği zaafı ile ZK kusuru arasında ilişki bulunmuş. ZK'nın kazanılması, epizodik belleğin gelişimiyle de bağlantılı.

22 Yürütücü İşlevler Hesaplama kapasitesinin artması karmaşık yapıların (ör, yanlış inancın anlaşılması) sadece yerine getirilmesini değil, oluşumunu da mümkün kılar. Örneğin, parmak vurma ve adlandırma görevlerinde başarılı olan çocuklar ZK itemlerinde de başarılı olurlar. Böylece çocuk biri akılda, diğeri görüş alanında tutulan iki temsili farklı öznelere atayarak ve birini geçersizleştirerek birbirine uyumlu kılmaya çalışır.

23 Aynı zamanda çalışma belleği gibi yürütücü işlev unsurlarının tahsis edileceği bir görevle karşılaştıklarında hata yapma olasılıkları artar. Denetleyici ya da ketleyici talepleri yüksek durumlar konusunda çıkarım yaparken de daha fazla hata yaparlar. Görevin karmaşıklığı (bilişsel yük) arttıkça ZK görevlerinde hatalara neden olur. Yürütücü İşlevler

24 Özellikle denetim yetisi önemli gibi görünmektedir, çünkü çocukların doğru inançlara yönelik öntanımlı yüklemelerin üstesinden gelmesini ya da diğer insanların inandıklarından çok kendi bilgilerine dayanarak ( curse of knowledge ) yanıt verme eğilimine karşı koymasını sağlar. Birinin gerçeklikle çatışan inancına dair bilginin tutarlı bir temsilinin oluşturulması için, gerçekliğe dair bilgiyi geçici olarak ketlemek ya da baskılamak gerekli olabilir. Denetim Yetisi

25 Yürütücü süreçler ZK kavramının verimli kullanımında mı rol almaktadırlar, yoksa ZK yeterliliğinin bizzat oluşturucuları mıdırlar? (Yürütücü işlevlerin üniter bir yapı olmadığı da unutulmamalıdır. Farklı yönleri farklı roller oynuyor olabilir.) Yürütücü İşlevler

26

27 Bir çocuğun bir muzu telefonmuş gibi, bir plastik parçasını canlıymış gibi düşünmesi nasıl mümkün olmaktadır? Temsil sistemi gerçekliğin çarpıtılmasına nasıl katlanmaktadır? Piaget: Pretend play (miş gibi yapma oyunu), özümsemenin uç biçimidir. Olmayan bir nesneye müphem bir benzerlik taşıyan mevcut bir nesne, onun zihinsel imgesini uyandırabilir (evoke) ve ona özümsenebilir; ortaya bir simge çıkar. Hatalı bir şekilde hareket etmekten (acting in error) ayırt edilmelidir: ör, masada örümcek görmüş gibi zıplarsam, örümcek oradaymış gibi davranmış olurum, örümcek oradaymış gibi yapmış olmam.

28 Miş gibi yapmak ve hatalı davranmak İçsel temsilin temel evrimsel ve ekolojik önemi, dünyanın çeşitli yönlerini doğru, aslına sadık ve olduğu gibi (literal way) temsil etmek olmalıdır: birincil temsil Hatalı davranmak ile pretend arasındaki fark, pretend'de durumun iki eşzamanlı temsilinin olmasıdır. Pretense gerçek durumla özgül bir ilişki kurar: Telefonmuş gibi yaptığım, BU muzdur.

29 Temsili İstismar (representational abuse) Pretend temsil, algısal durumun temsilinden farklı bir kod kullanır: simgesel ve duysal kodlar diyelim. Kupa, kupalar sınıfını temsil eder. Deniz kabuğuna kupa gibi davranmak, simgesel item (kupa) ile duysal koddaki item (deniz kabuğu) arasında reference link i gerektirir: Kupa hem kupalar'a, hem de deniz kabuğuna işaret etmektedir. Çocuk ne kadar çok pretend play yaparsa, simgesel kod o kadar çok değişir, o kadar kaotik ve yararsız hale gelir; pretend yapamaz hale gelir. Deniz kabuğunun kupa gibi yapılması zorlaşır: temsili istismar ( representational abuse )

30 Göndergesel Donukluk (Referential Opacity) Zihinsel durum terimleri (inanmak, beklemek, istemek, vb.) normal referans ilişkilerini askıya alır: referential opacity. Zihinsel durum terimlerini içeren önermeler mantıken içlerindeki önermelerin doğruluğunu imlemezler: John kedinin beyaz olduğuna inanıyor. Kedinin beyaz olup olmadığına dair bir şey söylemez.

31 ZK'nda Edinilen Nedir? Temsillerin (representations) genellikle onları ortaya çıkaran durumlardan serbestleşmesine olanak veren bir bağlaşımın çözülmesi (decoupling) mekanizmasının varolması; yüksek-düzey kavramsal yapıların (yani, üsttemsiller in) oluşması; kavramsal yapıların özellikleri arasında (algı ile bilgi arasında olduğu gibi) kavrayıcı ilişkiler ya da kuram değişiklikleri olması gerekir.

32 Bağlaşımın Çözülmesi (Decoupling) Bağlaşımın çözülmesi (decoupling) Bu muz bir telefondur gibi oyunsu (miş gibi: pretense) konuşmalar harfi harfine alınırsa ortaya çıkacak olan temsili istismar ı (representational abuse) önlemek için gereklidir. Oyunun kuralları değişirse, çocuk yeni setting e uyum sağlayamaz.

33 decoupling Onları içlerinde barındıran organizma için birincil temsiller tanım gereği saydamdırlar: dünyadaki nesneleri, gidişatı ve durumları doğrudan temsil ederler. Pretend (miş) temsillerse, opaktırlar; kendilerini barındıran organizma için bile.. Bunlar dünyanın temsilleri değil, temsillerin temsilleridir: İkinci-düzey temsil ya da üsttemsil. Bir miş (pretend) temsil, birincil bir ifadenin üsttemsili bir bağlama kopyalanmasıyla yaratılır. Bu ikinci-düzey bağlama, ilk-düzey ifadenin bir raporunu (anlatısını) verir. Bunu yaparken daha önce saydam olan ifadeyi opaklaştırır.

34 Bu bağlamda ortaya çıkarken/görünürleşirken, referans, doğruluk ve varolma ilişkilerini askıya alır. Yani, üsttemsili bağlam, birincil ifadeyi normal girdi-çıktı ilişkisinden koparır (decouple). Bu arada bir kopyası, özgün birincil temsilin kesin ve literal referansı, doğruluğu ve varolması ile devam eder. Olagelen süreçler üzerinde sahip olduğu etkiyi göstermeye devam eder. Not: Gözlemcinin bakış açısından bir başka organizmanın tüm temsilleri opaktır. decoupling

35 decoupling Benim için bu çocuk sadece önünde bir kupa olduğunu düşünürken (ben onun aslında deniz kabuğu olduğunu biliyorum), çocuk için birincil temsili tümüyle saydamdır (işte kupa). Tırnak içindeki ifadeler de opaklaşırlar: Mevcut algısal durumun temsili - bu bir muzdur Bu Bu bir muzdur şeklinde decouple edilir. Normal semantiği bozmadan askıya alındığından, ifade bu bağlamın dışında varolan normal temsili sistemi istismar etme korkusu olmadan serbestçe manipüle edilebilir. Ör, bu bir muzdur, bu bir telefondur a dönüştürülebilir.

36 decoupling Birincil temsilde bu muz telefondur gibi bir ifade ortaya çıkamazdı. Oysa decoupling bu tür ifadelerin saf normal nesneler olarak ele alınıp işlenmelerine olanak verir. Pretend temsiller tam da semantikleri askıya aldıkları için istismar sorunu oluşturmazlar. Bu oyundur mesajı bir tür psikolojik çerçeve kurar. Çerçeve içindekiler bir şekilde yorumlanırken, dışındakiler başka bir şekilde yorumlanacaklardır (Bateson).

37 decoupling Decoupled ifadeler nesnelere göndermede bulunmazlar; birincil temsillerin parçalarına tutturulmuşlardır (anchor). Bu da onların birincil temsil parçalarına geçici olarak tutturulan değişkenler olarak davranabilmelerine olanak verir: Ör, boş kupanın içinde çay varmış gibi yapan çocuk, sıvı içeren bir şeyin ters çevrilirse döküleceğini ve sıvının döküldüğü yüzeyi ıslatacağını söyleyen kuralı uygulayarak; kupayı ters çevirince masa ıslanmış gibi yapar.

38 Pretend play ve ToM O halde, pretend play (miş gibi yapma oyunları) kendinin ve başkalarının bilgiyle bilişsel ilişkilerini niteleme ve kullanma yetisinin en erken belirtilerinden biridir. Miş gibi yapabilen 2 yaş çocuğunun yanlış inancı anlamak için neden 2 yıl daha beklemesi gerekiyor? Çünkü çocuk 4 yaşına kadar gerçekliğe dair iki çelişik modeli aynı anda tasarlayamaz. Pretense'de üst-temsili ilişkiler sadece şarta bağlıdırlar. Yanlış inancı anlamakta ise, yanıt üzerinde çalışmak gerekir. Pretense'i anlarken yanıt miş gibi yapan tarafından aşikar hale getirilir: Ör, anne muzla bir dizi abartılı telefon hareketleri yapar, hatta Bu telefon diyebilir.

39 Benzetme Kuramı (BeKu) Diğer insanın ne yapacağı hakkında karar vermek için kendimizi varsayımsal bir senaryoda onun pozisyonunda hayal etmek...

40

41 Bukalemun Etkisi İnsanlar toplumsal etkileşime girdiklerinde birbirlerini otomatik olarak taklit etme eğilimindedirler. Ne kadar çok başkalarını taklit etmeye eğilimlilerse, o kadar empatiktirler. Yüz ifadeleri ve beden postürleri bedenleştirilir: embodiment. Empatide ANS'e ek olarak duygusal işlemleme de gerekir: limbik sistem. ANS ve limbik sistem de insula yoluyla birbiriyle bağlıdır. ANS, insula ve limbik sistemden oluşan geniş ağ, içsel taklit ve temsil yoluyla empatiye olanak verir. Toplumsal etkileşimler sırasına ANS etkinliği artar.

42 Ketleme Gerçeklik ile imgelem nasıl karışmaz? Bir tür düzenleme ile: Mevcut dünyanın algısı baskılanır, bu sırada olası alternatiflerin benzetimi (simulation) inşa edilir, ardından, şimdinin algısına geri dönülür. Bakış açılarının düzenlenmesinde frontopolar korteks ve anterior orta hat frontal bölgelerin önemli rolü vardır.

43 Ayna nöronlar pandomim kavrama hareketleriyle ateşlenmezler. (Önceleri tüm hareket görülmediği için böyle olduğu sanıldı. Oysa eylemler kısmen gizlendiklerinde de AN lar deşarj oluyorlardı. Ör, bir nesne gösterildi, sonra perdeyle gizlendi. Bir deneyci perdenin ardındaki nesneye uzandı. Kavrama görülmese bile, AN'lar etkinleşti.) Kontrollü koşullarda perdeden önce bir nesne bulunmadığını gördüler, sonra deney yapıldı. Deneyci perdenin arkasına uzandığında AN'lar deşarj olmadı. Tek fark nesnenin bulunup bulunmamasıydı. Demek ki maymunlar başkalarının eylemlerinin soyut yönlerini kodlayabilmektedirler.

44 Benzetimciler ve ZK'cılar Benzetim (simulation) kampı kendi duyumları ve duyguları ile başkalarınınkini algılamada ortak devreler üzerinde odaklanırken, ZK kampı orta hat yapılarının üzerinde durur. Toplumsal bilişler belki de benzetimcilerin sezgisel örneklerinden ZK'cıların düşünümsel (reflective) olanlarına kadar bir yelpaze oluşturmaktadır.

45 Düşünüm-öncesi, sezgisel empatik temsil Bir bardak süt içen birini iğrenme ifadesiyle yüzünü buruştururken seyretmek, yelpazenin sezgisel ucuna örnektir. Eylemler için premotor ve paryetal bölgeler, duygular için insula ve duyumlar için SII ortak devreleri oluşturur.

46 Düşünümsel temsil Bir yabancı meslektaşı nasıl bir hediyenin memnun edeceği üzerinde düşünmek daha düşünümsel uca bir örnektir. O kişinin kültürü ve ükesi hakkında bilgilerimizi iyice taramamız gerekir. Bu düşünüm, orta hat yapılarla (temporo-paryetal kavşakla) bağlantılıdır. Yanlış inançlar buna örnektir. (Düşünümsel temsiller için vmpfc ortak devre olabilir.)

47 Nasıl bütünleştirilebilir? Kendi'yle ilgili visceral durumların ön-düşünümsel temsilleri arka ve/veya orta insulada etkinlik oluşturur. Ancak, kişilerin bu durumları (ör, kalp atımlarını) içeriden gözlemlemeleri (introspect), üstünde düşünmeleri (reflect) ve bildirmeleri istendiğinde, orta hat yapıları etkinleşir: ön insula, arka insulayı bu orta hat yapıları ile bağlantılandırır. O halde insan beyni sadece kendi bedensel durumunu temsil etmez; orta hat yapıların ve ön insula'ya bağımlı olan ek bir üst-temsiller katmanı aracılığıyla bu durumları bilinçli olarak içerden gözlemlememize de olanak verir.

48

49

50 Anneyle ilişki ZK'nın öncülleri, doğumda işlev görmeye başlayan sözsüz iletişim biçimlerini ve her türlü bilgi işlevlerini içerir: anne ile çocuk arasındaki karşılıklılık, angajman, empati ve taklit içeren fiziksel ve duygusal temas. Yüzleri algılamak, annenin yüzü ile tanımadık kişilerinki arasında ayrım yapmak, yüzdeki duyguları ve ifadeleri tanımak, ZK'nın algısal bileşenlerinin gelişmesi için yaşamsaldır.

51 Self and Other

52 Bebek araştırmaları Bebek ve anne iki ayrı bireydir, iki ayrı kendilik tir, birbirlerini regüle eden birer kendilik işlevi görürler. Ikisi de dyadik alışverişe kendi kapasitesini getirir. Alışveriş yoluyla bebek çeşitli kendilik duyuları geliştirir. Bu kendilik duyularının hepsi hayatın ilk yılında, simgesel düşünce/dil gelişmeden önce organize hale gelir. Simgesel olmayan bellekte kodlanan bu ik yaşantılar, çocuk ve sonra da erişkin üzerinde kalıcı etkiler bırakır.

53 Erken dönemde bakıcıçocuk bağında aynalanma ve uyumlanma (attunement) gereksinimi aksarsa, yapısal kusurlar, çökkünlük ve narsisistik öfke çıkar. Kendilik psikolojisi

54 Terapi Uygun bir dinleme mesafesinde empatik bir dalma hali (immersion) ve aynalama, idealize etme ve ikizlik aktarımları düzeltici duygusal yaşantılara; dönüştürücü bir içselleştirmeye yol açar.

55 Videoteyplerle yüz yüze oyunların incelenmesi Yüz işlemleme özel bir algısal yetenektir ve bebekler insna yüzüne yönelik bir tercihle dünyaya gelirler. Yüz yüze etkileşimler sırasında bebek bakış, beden tonusunun gösterdiği uzamsal yakınlık, yönelim, uyanıklık ve katılım düzeyi gibi değişkenler aracılığıyla kendini regüle eder. Bu işaretleri yüz ve başın yönelimi, gülümseme, ellerin ayakların sallanması gibi davranışlar izler.

56 Beşikten gözlemler Bebek durumu hakkında annenin görebileceği sinyaller gönderir. Anne de bunlara dair çıkarımlar yapar: * tutarlılılık * sinyallerdeki berraklık * annenin işaretleri okuması ve yanıtlamasındaki doğruluk sistemin yeterliliğini tanımlar

57 Diğerleri ile yüz yüze etkileşimde an be an ortaya çıkan alışverişlerdeki eşleşme ve karşılıklılık zihnin paylaşılması/ortaklaşması nı teşvik eder. Bu yolla kişi sadece başkalarının davranışlarını görmez, onun iç durumunu ve anlık süreçlerini de hisseder. Ortak zihinler

58 Zamanla tekrarlayan bu yaşantılar işlemsel ve duygusal bellekte kodlanmış hale gelir. En erken anılar örtük olarak şekillenirler. Korteks henüz olgunlaşmamış olduğundan, limbik sistem, serebellum ve bazal ganglionlar gibi subkortikal bölgeleri kullanırlar. (Psikoterapideki anlamı!!) Örtük bellek

59 İnsan yaşantısının merkezi örgütleyici gücü olarak duygulanımlar Duygular bilinçli farkındalıktan önce iş gören bedensel kökenli yaşantılar olarak başlarlar. Limbik sistem tarafından aracılanırlar. Insanlar da, diğer memeliler gibi, yüksek kortikal işlevlerin sağladığı bilgi olmaksızın, bu duygusal sistemlerle iletişim kurarlar.

60 Duygular insan yüzünün kas yapısı bakımından evrensel bir korelasyon gösterir. Şemp Yüzü İnsan Yüzü

61 Başkalarının duyguları yüz kaslarının ayrıntılarına bakarak okunabilir ve sonra da spesifik bir duyguyla yanıt verilir. Ör. üzüntü, şiddetli acı ile ilgili kas hareketleri gözlemcide otomatik olarak rahatlatma arzusu uyandırır. Acıyı okumak

62 Örnek: Başkalarının Acısı - Kolay Katlanılan? Pain matrix : Somatosensoryel korteks, dacc, AI dacc: Nöral alarm sisteminde rol alır, fiziksel acı kadar ruhsal sıkıntıların işlenmesinde de merkezi önemdedir. AI: Acıda yer alan dolaylı hislerin işlenmesinde rol alır.

63 Toplumsal acı Toplumsal acı da pain matrix inin duygulanımsal bileşenlerinde aktivasyonu başlatır: insula ve dacc dahil. Analjezikler toplumsal acıya karşı hem kişilerin öznel ifadelerinde belirttikleri sıkıntıyı, hem de dacc ve insula daki nöral yanıtları azaltırlar. (Antidepresanlar da, ters yönde aynı şekilde )

64 Empati ve yakınlık düzeyi Benzetim (simulation) kuramı ya da algı-eylem (perception-action) modeline göre bir başkasının yaşantısını görmek ya da hayal etmek, o yaşantıya dair kendi temsillerimizi aktive eder. Bu, paylaşılan/ortak hislerle ilgili aktüel fizyolojik ve sensoryel yaşantılar üretir. O başkasına ne kadar yakınsak, empatik yanıtların (dolayısıyla nöral aktivasyonun) düzeyi o kadar yüksek olur. Yakınlarımızın gerek fiziksel, gerekse toplumsal acı çektiklerini hayal ettiğimizde, yabancılardan daha fazla yanıt veririz.

65 Duygusal İfade Kalıpları Videoteyplerin analizi sırasında anne ile bebek arasında görülen karmaşık etkileşimin tümü erişkinler arasında da söz alışverişinden önce anlık ve örtük olarak ortaya çıkmaktadır. Duygulanımların beden (ör. yüz kasları) aracılığıyla iletilmesi, ayna nöronlarla ilgili son buluşlarla da uyumludur.

66 Kuramdan Uygulamaya Tüm bunlar bebeklerde/çocuklarda hayati psişik yapıların gelişmesi için yüz yüze oyunun önemini göstermektedir. Ayrıca, hasta ile terapist arasında düşünümsel farkındalığın dışında ortaya çıkan gizli iletişimlerin varlığı fikrini pekiştirmektedir.

67

Sosyal Beyin, Zihin Kuramı ve Evrim

Sosyal Beyin, Zihin Kuramı ve Evrim İçerik Sosyal Beyin, Zihin Kuramı ve Evrim Dr. Muzaffer Kaşar Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi BARİLEM Deneysel ve Evrimsel Psikiyatri Grubu Evrim sürecinde insan beyni Ayna nöronlar, dil ve

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...III ÜNİTE: 1. PSİKOLOJİ VE GELİŞİM PSİKOLOJİSİ15

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...III ÜNİTE: 1. PSİKOLOJİ VE GELİŞİM PSİKOLOJİSİ15 İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...III ÜNİTE: 1. PSİKOLOJİ VE GELİŞİM PSİKOLOJİSİ15 Bilimin Anlamı ve Özellikleri...17 Psikoloji...18 Gelişim Psikolojisi...25 Öğrenme Psikolojisi...26 Psikolojide Araştırma Yöntemleri...26

Detaylı

Dr. Halise Kader ZENGİN

Dr. Halise Kader ZENGİN Bilişsel ve duygusal zekanın farklı işlevlerinin olduğu ve birbirlerinden ayrı çalışmadıkları son yıllarda yapılan psiko-fizyoloji ve beyin MR çalışmalarıyla açıklık kazandı. Bilişsel ve duygusal zekası

Detaylı

Santral (merkezi) sinir sistemi

Santral (merkezi) sinir sistemi Santral (merkezi) sinir sistemi 1 2 Beyin birçok dokunun kontrollerini üstlenmiştir. Çalışması hakkında hala yeterli veri edinemediğimiz beyin, hafıza ve karar verme organı olarak kabul edilir. Sadece

Detaylı

1. BÖLÜM ÇOCUK PSİKOLOJİSİNE GİRİŞ

1. BÖLÜM ÇOCUK PSİKOLOJİSİNE GİRİŞ İÇİNDEKİLER 1. BÖLÜM ÇOCUK PSİKOLOJİSİNE GİRİŞ ÇOCUK PSİKOLOJİSİNDE GELİŞİM MODELLERİ... 3 ÖĞRENME TEORİSİ MODELİ... 4 BİLİŞSEL GELİŞİM MODELİ... 5 İNSAN GELİŞİMİNİ VE PSİKOLOJİSİNİ AÇIKLAYAN TEMEL KURAMLAR...

Detaylı

DAVRANIŞ BİLİMLERİ TIPSAL PSİKOLOJİYE GİRİŞ. Doç. Dr. Lü)ullah Beşiroğlu

DAVRANIŞ BİLİMLERİ TIPSAL PSİKOLOJİYE GİRİŞ. Doç. Dr. Lü)ullah Beşiroğlu DAVRANIŞ BİLİMLERİ TIPSAL PSİKOLOJİYE GİRİŞ Doç. Dr. Lü)ullah Beşiroğlu DAVRANIŞ (Behavior): Organizmanın doğrudan veya dolaylı olarak gözlenebilen tüm etkinlikleridir. Duygular, tutumlar, zihinsel süreçler

Detaylı

BĠLĠŞSEL GELĠŞĠM. Jean Piaget ve Jerome Bruner. Dr. Halise Kader ZENGĠN

BĠLĠŞSEL GELĠŞĠM. Jean Piaget ve Jerome Bruner. Dr. Halise Kader ZENGĠN BĠLĠŞSEL GELĠŞĠM Jean Piaget ve Jerome Bruner Biliş ne demektir? Biliş; düşünme, öğrenme ve hatırlama süreçlerine denir. Bilişsel gelişim neleri kapsar? Bireydeki akıl yürütme, düşünme, bellek ve dildeki

Detaylı

OKUL ÖNCESİNDE OYUN VE HAREKET ETKİNLİĞİ

OKUL ÖNCESİNDE OYUN VE HAREKET ETKİNLİĞİ OKUL ÖNCESİNDE OYUN VE HAREKET ETKİNLİĞİ Oyun bir çocuğun en önemli işidir. Çocuklar oyun ortamında kendilerini serbestçe ifade edip, yaşantılarını yansıtırlar ve dış dünyaya farketmeden hazırlık yaparlar.

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ...III

İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ...III İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ...III Ünite:I Eğitim Psikolojisinde Bilimsel Araştırma Yöntem ve Teknikleri 13 Psikoloji ve Eğitim Psikolojisi 15 Eğitim Psikolojisi ve Bilim 17 Eğitim Psikolojisi ve Bilimsel Araştırma

Detaylı

OYUN VE ÇOCUK. -Çocuğun iç dünyasını anlayabilmek. -Çocuğun olayları anlamasına yardım etmek. -Çocuğa olaylarla baş etme becerileri kazandırmak

OYUN VE ÇOCUK. -Çocuğun iç dünyasını anlayabilmek. -Çocuğun olayları anlamasına yardım etmek. -Çocuğa olaylarla baş etme becerileri kazandırmak OYUN VE ÇOCUK Oyun oynamak çocukluk çağına özgü psikolojik, fizyolojik ve sosyal içerikli bir olgudur. Oyun hem zihinsel gelişimin aynası olan hem sosyal becerilerin öğrenildiği hem de duygusal boşalımın

Detaylı

Albert Long Hall, Boğazi 4-55 Nisan 2008

Albert Long Hall, Boğazi 4-55 Nisan 2008 Ayna Nöronlarının İnsan Gelişimi ve İletişimindeki Önemi Cem Keskin Boğ Bilgisayar Mühendisliği Ayna Nöronlarının Keşfi Rizolatti ve ekibi tarafından 1996 senesinde makak maymunları üzerinde yapılan bir

Detaylı

İMAN/İNANÇ ve TANRI TASAVVURU GELİŞİMİ JAMES FOWLER

İMAN/İNANÇ ve TANRI TASAVVURU GELİŞİMİ JAMES FOWLER İMAN/İNANÇ ve TANRI TASAVVURU GELİŞİMİ JAMES FOWLER Fowler ın kuramını oluşturma sürecinde, 300 kişinin yaşam hikayelerini dinlerken iki şey dikkatini çekmiştir: 1. İlk çocukluğun gücü. 2. İman ile kişisel

Detaylı

DUYGUSAL ZEKA. Birbirinden tamamen farklı bu iki kavrama tarzı, zihinsel yaşantımızı oluşturmak için etkileşim halindedirler.

DUYGUSAL ZEKA. Birbirinden tamamen farklı bu iki kavrama tarzı, zihinsel yaşantımızı oluşturmak için etkileşim halindedirler. 0212 542 80 29 Uz. Psk. SEMRA EVRİM 0533 552 94 82 DUYGUSAL ZEKA Son yıllarda yapılan pek çok çalışma zeka tanımının genişletilmesi ve klasik olarak kabul edilen IQ yani entelektüel zekanın yanı sıra EQ

Detaylı

İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1 Bilişsel Psikolojiye Giriş... 1 Bilişsel Psikoloji Nedir?... 2 Bilgi-işlem Modeli... 5 Bilişsel Psikolojinin Alanları... 7 Bilişsel Nörobilim...... 7 Duyum/Algı...... 8 Örüntü Tanıma...

Detaylı

Yapılandırmacı Yaklaşım

Yapılandırmacı Yaklaşım Yapılandırmacı Yaklaşım Dr Ismail Marulcu 1 Yapılandırma ama neyi? Öğrenme sürecinde yapılandırılan, inşa edilen ya da yeniden inşa edilen bilgidir. Yapılandırmacılık öğrencilerin yeni bilgileri nasıl

Detaylı

Dr. Hakan Karaş. Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi BARİLEM Evrimsel Psikiyatri Grubu

Dr. Hakan Karaş. Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi BARİLEM Evrimsel Psikiyatri Grubu Dr. Hakan Karaş Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi BARİLEM Evrimsel Psikiyatri Grubu Araştırmacı: Yok Danışman: Yok Konuşmacı: Yok Grubun kollektif refahına katkı (Brewer&Kramer,1986) Gruplara

Detaylı

Türkçe dili etkinlikleri, öğretmen rehberliğinde yapılan grup etkinliklerindendir. Bu etkinlikler öncelikle çocukların dil gelişimleriyle ilgilidir.

Türkçe dili etkinlikleri, öğretmen rehberliğinde yapılan grup etkinliklerindendir. Bu etkinlikler öncelikle çocukların dil gelişimleriyle ilgilidir. KİTAP VE ÇOCUK Türkçe dili etkinlikleri, öğretmen rehberliğinde yapılan grup etkinliklerindendir. Bu etkinlikler öncelikle çocukların dil gelişimleriyle ilgilidir. Türkçe dil etkinlikleri çocuğun kendi

Detaylı

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI ARKADAŞLIK İLİŞKİLERİ

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI ARKADAŞLIK İLİŞKİLERİ A u ok na lu ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI ARKADAŞLIK İLİŞKİLERİ PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK VE REHBERLİK BİRİMİ - MART 2014 ANAOKULLARI BÜLTENİ ARKADAŞLIK İLİŞKİLERİ Okul öncesi dönem, gelişimin hızlı olması ve

Detaylı

BİLİNÇ. Doç. Dr.Lütfullah Beşiroğlu

BİLİNÇ. Doç. Dr.Lütfullah Beşiroğlu BİLİNÇ Doç. Dr.Lütfullah Beşiroğlu 1 Tanım Belirli bir anda aktif olan düşünce, duygu, algı ve anıların tümüne olan FARKINDALIK hali. İzlenimlerimiz ve eylemlerimiz üzerinde bilgi sahibi olmak Farkındalık

Detaylı

İletişimin Bileşenleri

İletişimin Bileşenleri Düşünce, bilgi ve duyguların; sözcük, yazı ve resim gibi semboller kullanarak anlaşılır hale getirilmesi, paylaşılması ve etkileşim sağlanmasıdır. İletişim Sürecinde; Dönüt (feedback) sağlanamıyorsa iletişim

Detaylı

ÜNİTE PSİKOLOJİ İÇİNDEKİLER HEDEFLER GELİŞİM PSİKOLOJİSİ I

ÜNİTE PSİKOLOJİ İÇİNDEKİLER HEDEFLER GELİŞİM PSİKOLOJİSİ I HEDEFLER İÇİNDEKİLER GELİŞİM PSİKOLOJİSİ I Gelişim Psikolojisinin Alanı Gelişim Psikolojisinin Temel Kavramları Gelişimi Etkileyen Faktörler Gelişimin Temel İlkeleri Fiziksel Gelişim Alanı PSİKOLOJİ Bu

Detaylı

Web adresi. Psikolojiye Giriş. Bu Senin Beynin! Ders 2. Değerlendirme. Diğer şeyler. Bağlantıya geçme. Nasıl iyi yapılır. Arasınav (%30) Final (%35)

Web adresi. Psikolojiye Giriş. Bu Senin Beynin! Ders 2. Değerlendirme. Diğer şeyler. Bağlantıya geçme. Nasıl iyi yapılır. Arasınav (%30) Final (%35) Psikolojiye Giriş Web adresi Bu Senin Beynin! Ders 2 2 Değerlendirme Arasınav (%30) Diğer şeyler Bağlantıya geçme Final (%35) Haftalık okuma raporları (%15) Nasıl iyi yapılır Kitap inceleme (%20) Deneye

Detaylı

ÇİFT PSİKOTERAPİSİNDE KADINLAR 16 19 Haziran 2010 Anadolu Psikiyatri Günleri Uz.Dr. Nuşin Sarımurat Baydemir İlişki Psikoterapileri Enstitüsü İstanbul Çift ilişkilerinde, özellikle evliliklerde, cinsiyet

Detaylı

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ Ders Tanıtım Formu Dersin Adı Öğretim Dili PSİKOLOJİYE GİRİŞ Türkçe Dersin Verildiği Düzey Ön Lisans () Lisans (X) Yüksek Lisans() Doktora( ) Eğitim Öğretim Sistemi Örgün Öğretim (X) Uzaktan Öğretim( )

Detaylı

Dili nasıl öğreniriz? Piaget nin Bilişsel Gelişim Kuramı Vygotsky nin Gelişime Sosyokültürel Yaklaşımı Yetişkinlikte zeka nasıl gelişir?

Dili nasıl öğreniriz? Piaget nin Bilişsel Gelişim Kuramı Vygotsky nin Gelişime Sosyokültürel Yaklaşımı Yetişkinlikte zeka nasıl gelişir? Dili nasıl öğreniriz? Piaget nin Bilişsel Gelişim Kuramı Vygotsky nin Gelişime Sosyokültürel Yaklaşımı Yetişkinlikte zeka nasıl gelişir? Doç.Dr. Hacer HARLAK - Psikolojiye Başka hiçbir hayvan bir dili

Detaylı

GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ RUH SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI KLİNİĞİ YATAN HASTA DEĞERLENDİRME FORMU

GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ RUH SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI KLİNİĞİ YATAN HASTA DEĞERLENDİRME FORMU Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları AD GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ RUH SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI KLİNİĞİ YATAN HASTA DEĞERLENDİRME

Detaylı

İnsanlar, tarihin her döneminde olduğu gibi bundan sonra da varlıklarını sürdürmek, haberleşmek, paylaşmak, etkilemek, yönlendirmek, mutlu olmak gibi

İnsanlar, tarihin her döneminde olduğu gibi bundan sonra da varlıklarını sürdürmek, haberleşmek, paylaşmak, etkilemek, yönlendirmek, mutlu olmak gibi İLETİŞİMLETİŞİİŞİM İnsanlar, tarihin her döneminde olduğu gibi bundan sonra da varlıklarını sürdürmek, haberleşmek, paylaşmak, etkilemek, yönlendirmek, mutlu olmak gibi amaçlarla iletişim kurmaya devam

Detaylı

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ Psikoloji RPD 101 Not III Uz. Gizem ÖNERİ UZUN Kişilik Gelişimi Kişilik Nedir? *Kişilik, bireyin iç ve dış çevresiyle kurduğu, diğer bireylerden ayırt edici,

Detaylı

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ Psikoloji RPD 101 Not I Uz. Gizem ÖNERİ UZUN Psikoloji *Psikoloji, pscyhe (ruh) ve logy (bilim) kelimelerinin birleşiminden meydana gelmektedir. *Psikoloji, hayvan

Detaylı

Sosyal psikoloji bakış açısıyla İş Sağlığı ve Güvenliği İle İlgili Kurallara Uyma Durumunun İncelenmesi. Prof. Dr. Selahiddin Öğülmüş

Sosyal psikoloji bakış açısıyla İş Sağlığı ve Güvenliği İle İlgili Kurallara Uyma Durumunun İncelenmesi. Prof. Dr. Selahiddin Öğülmüş Sosyal psikoloji bakış açısıyla İş Sağlığı ve Güvenliği İle İlgili Kurallara Uyma Durumunun İncelenmesi Prof. Dr. Selahiddin Öğülmüş Canlılar hayatta kalmak için güdülenmişlerdir İnsan hayatta kalabilmek

Detaylı

Kavram ortak özelliklere sahip birbirine benzeyen nesneleri ya da olayları bir araya getirerek bir ad altına toplamaktır.kavram;

Kavram ortak özelliklere sahip birbirine benzeyen nesneleri ya da olayları bir araya getirerek bir ad altına toplamaktır.kavram; KAVRAM OLUŞTURMA: Kavram ortak özelliklere sahip birbirine benzeyen nesneleri ya da olayları bir araya getirerek bir ad altına toplamaktır.kavram; ağaç,kedi,güzellik,gibi bir nesne ya da bir sembol olabilir.

Detaylı

İÇİNDEKİLER. GİRİŞ GELİŞİM PSİKOLOJİSİNE DAİR Prof. Dr. İrfan ERDOĞAN. I. Gelişim Psikolojisine Kuramsal Bakış...1

İÇİNDEKİLER. GİRİŞ GELİŞİM PSİKOLOJİSİNE DAİR Prof. Dr. İrfan ERDOĞAN. I. Gelişim Psikolojisine Kuramsal Bakış...1 İÇİNDEKİLER GİRİŞ GELİŞİM PSİKOLOJİSİNE DAİR Prof. Dr. İrfan ERDOĞAN I. Gelişim Psikolojisine Kuramsal Bakış...1 BÖLÜM 1 GELİŞİM PSİKOLOJİSİNDE KURAMLAR VE ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ Çare SERTELİN MERCAN I.

Detaylı

OYUN VE ÇOCUK. Oyunun Aşamaları:

OYUN VE ÇOCUK. Oyunun Aşamaları: OYUN VE ÇOCUK Çocuklar oyunla dünyayı keşfederler, diğer kişilerle kuracakları ilişkileri öğrenirler, kendi yeteneklerini ve güçlerini test ederler, yeni fikirleri denerler ve farklı aktiviteleri deneyecek

Detaylı

Öğretim Teknolojileri ve Materyal Geliştirme İLETİŞİM

Öğretim Teknolojileri ve Materyal Geliştirme İLETİŞİM Öğretim Teknolojileri ve Materyal Geliştirme İLETİŞİM Yrd.Doç.Dr. Gülçin Tan Şişman Eğitim Programları ve Öğretim İletişim "Ne kadar çok bilirsen bil, söylediklerin karsındakinin anlayacagı kadardır."

Detaylı

İSTEK ÖZEL ACIBADEM İLKOKULU PDR BÖLÜMÜ 2013-2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI

İSTEK ÖZEL ACIBADEM İLKOKULU PDR BÖLÜMÜ 2013-2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI İSTEK ÖZEL ACIBADEM İLKOKULU PDR BÖLÜMÜ 2013-2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI İSTEK ÖZEL ACIBADEM İLKOKULU Yaş Dönem Özellikleri BÜYÜME VE GELİŞME Gelişme kavramı düzenli, sürekli ve uyumlu bir ilerlemeyi dile

Detaylı

İÇİNDEKİLER 1: DİL VE DÜŞÜNCE ARASINDAKİ İLİŞKİ...

İÇİNDEKİLER 1: DİL VE DÜŞÜNCE ARASINDAKİ İLİŞKİ... İÇİNDEKİLER Bölüm 1: DİL VE DÜŞÜNCE ARASINDAKİ İLİŞKİ... 1 1.1. Bir İleti Kodu Olarak Dil... 1 1.1.1. Dilin Bireysel ve Toplumsal Yönü / Uzlaşımsal Niteliği... 4 1.1.2. Dilin Yapısal Yönü / Dizge Olma

Detaylı

Müze eğitiminin amaçları nelerdir?

Müze eğitiminin amaçları nelerdir? Müze eğitiminin amaçları nelerdir? Sergilenen nesnelerle insanlar arasında köprü kurarak nesnelerin onların yaşantıları ile bütünleşmesini sağlamak; Nesnelerin maddi ve ideal değerleri ile algılanması

Detaylı

fetüs bebek ölüm çocuk İleri yaş yeniyetme yetişkin

fetüs bebek ölüm çocuk İleri yaş yeniyetme yetişkin Döllenmiş yumurta fetüs bebek ölüm çocuk İleri yaş yeniyetme yetişkin Yaşam boyu devam eden biyolojik, bilişsel, sosyal gelişim ve kişilik gelişiminin bilimsel incelemesi Gelişim psikolojisinin başlıca

Detaylı

MEB kitaplarının yanında kullanılacak bu kitap ve dijital kaynakların öğrencilerimize;

MEB kitaplarının yanında kullanılacak bu kitap ve dijital kaynakların öğrencilerimize; Sayın Veli, Yeni bir eğitim öğretim yılına başlarken, öğrencilerimizin yıl boyunca öğrenme ortamlarını destekleyecek, ders kitaplarını ve kaynak kitapları sizlerle paylaşmak istedik. Bu kaynakları belirlerken

Detaylı

DAVRANIŞ BİLİMLERİ DAVRANIŞ BİLİMLERİNİN İNCELENDİĞİ SİSTEMLER

DAVRANIŞ BİLİMLERİ DAVRANIŞ BİLİMLERİNİN İNCELENDİĞİ SİSTEMLER DAVRANIŞ BİLİMLERİ DAVRANIŞ BİLİMLERİNİN İNCELENDİĞİ SİSTEMLER Doç. Dr. Mahmut AKBOLAT Davranış Bilimleri I. Fizyobiyolojik Sistem A Biyolojik Yaklaşım II. Psikolojik Sistem B. Davranışçı Yaklaşım C. Gestalt

Detaylı

AÇI OKULLARI ETİK MANİFESTOSU

AÇI OKULLARI ETİK MANİFESTOSU AÇI OKULLARI ETİK MANİFESTOSU DEĞERLERİMİZ 1. Dürüstlük 2. Saygı 3. Sorumluluk 4. Üretkenlik 5. Farkındalık 6. Hoşgörü EVRENSEL DEĞERLERİMİZ 1. Evrensel kültür birikimine değer veririz. 2. Evrensel ahlak

Detaylı

KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON. Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem.

KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON. Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem. KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem. Onkoloji Okulu İstanbul /2014 SAĞLIK NEDİR? Sağlık insan vücudunda; Fiziksel, Ruhsal, Sosyal

Detaylı

Sellinj. FF Seminerleri Ocak, 2013

Sellinj. FF Seminerleri Ocak, 2013 Sellinj FF Seminerleri Ocak, 2013 Nedir bu ayna nöron? Rizzolatti ve Makak maymunları Beyindeki yeri ve nasıl araştırıldığı Peki bize ne bundan? Taklit Niyet Empati Dil Otizm Sinir hücresi her nöron bir

Detaylı

TERAKKİ VAKFI ÖZEL ŞİŞLİ TERAKKİ ANAOKULU 2031-2014 EĞİTİM YILI Bilgi Bülteni Sayı:7 4 5 YAŞ ÇOCUKLARININ GELİŞİM BASAMAKLARI

TERAKKİ VAKFI ÖZEL ŞİŞLİ TERAKKİ ANAOKULU 2031-2014 EĞİTİM YILI Bilgi Bülteni Sayı:7 4 5 YAŞ ÇOCUKLARININ GELİŞİM BASAMAKLARI TERAKKİ VAKFI ÖZEL ŞİŞLİ TERAKKİ ANAOKULU 2031-2014 EĞİTİM YILI Bilgi Bülteni Sayı:7 4 5 YAŞ ÇOCUKLARININ GELİŞİM BASAMAKLARI Okul öncesi dönem genel anlamda tüm gelişim alanları açısından temellerin atıldığı

Detaylı

OKUMA YAZMAYA HAZIRLIK ÇALIŞMALARI

OKUMA YAZMAYA HAZIRLIK ÇALIŞMALARI OKUMA YAZMAYA HAZIRLIK ÇALIŞMALARI Okulöncesi eğitim çevresini merak eden, öğrenmeye ve düşünmeye güdülenmiş çocuğun bu özelliklerini yönetme, teşvik etme ve geliştirme gibi çok önemli bir görevi üstlenmiştir.

Detaylı

ÖNSÖZ 5 1 İLETİŞİM SÜRECİ VE EĞİTİM...

ÖNSÖZ 5 1 İLETİŞİM SÜRECİ VE EĞİTİM... İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ 5 Bölüm 1 İLETİŞİM SÜRECİ VE EĞİTİM... 13 İletişim Sürecinin Ögeleri... 13 İletişim Sürecinin İşleme Süreci... 14 Kod ve Kodlama... 14 Etkili İletişimde Kodlama ve Kod Açımlama... 15

Detaylı

Yaratıcı Drama Nedir? Yaratıcı dramanın katılanlara etkisi erken yaşta tanışmış olmaya bağlıdır. Okulöncesi dönemden başlayarak, öğrenme ortamının içine kendiliğinden alınan drama etkinlikleri; tıpkı iyi

Detaylı

Yaşam Boyu Sosyalleşme

Yaşam Boyu Sosyalleşme Yaşam Boyu Sosyalleşme Lütfi Sunar Sosyolojiye Giriş / 5. Ders Kültür, Toplum ve Çocuk Sosyalleşmesi Sosyalleşme Nedir? Çocuklar başkalarıyla temasla giderek kendilerinin farkına varırlar ve insanlar hakkında

Detaylı

Çocuğunuzun uyumu, öğrenimi ve gelişimi

Çocuğunuzun uyumu, öğrenimi ve gelişimi Çocukları günlük bakımcıya veya kreşe gidecek olan vede başlamış olan ebeveynlere Århus Kommune Børn og Unge Çocuğunuzun uyumu, öğrenimi ve gelişimi Tyrkisk, Türkçe 9-14 aylık çocuklar hakkında durum ve

Detaylı

İLETİŞİM İyi iletişimin ön koşulları: İletişimin ilkeleri şunlardır: Saygı: Saydamlık Somutluk Empati:

İLETİŞİM İyi iletişimin ön koşulları: İletişimin ilkeleri şunlardır: Saygı: Saydamlık Somutluk Empati: İLETİŞİM İletişim bilgi üretme, aktarma ve anlamlandırma sürecidir. Pek çok etkinlik iletişim sayılabilir. Genel anlamda iletişimin gerçekleşmesi için iki sistem gereklidir. Bu sistemler iki insan, iki

Detaylı

DUYGU ODAKLI ÇİFT TERAPİSİ

DUYGU ODAKLI ÇİFT TERAPİSİ DUYGU ODAKLI ÇİFT TERAPİSİ Leslie S. GREENBERG Serine WARWAR Psikoterapi Enstitüsü Psikoterapi Enstitüsü Eğitim Yayınları: 70 Duygu Odaklı Çift Terapisi Atölye Çalışması Malzemeleri Leslie S. GREENBERG

Detaylı

KERNBERG GÜNLERİ-II. Otto F. KERNBERG AKTARIM ODAKLI PSİKOTERAPİ. Atölye Çalışması Metinleri. Psikoterapi Enstitüsü

KERNBERG GÜNLERİ-II. Otto F. KERNBERG AKTARIM ODAKLI PSİKOTERAPİ. Atölye Çalışması Metinleri. Psikoterapi Enstitüsü KERNBERG GÜNLERİ-II AKTARIM ODAKLI PSİKOTERAPİ Atölye Çalışması Metinleri Otto F. KERNBERG Psikoterapi Enstitüsü Psikoterapi Enstitüsü Eğitim Yayınları: 67 Kernberg Günleri II Atölye Çalışması Metinleri

Detaylı

Dil Gelişimi. temel dil gelişimi imi bilgileri

Dil Gelişimi. temel dil gelişimi imi bilgileri Dil Gelişimi Yaş gruplarına göre g temel dil gelişimi imi bilgileri Çocuklarda Dil ve İletişim im Doğumdan umdan itibaren çocukların çevresiyle iletişim im kurma çabaları hem sözel s hem de sözel olmayan

Detaylı

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ SAMSUN MESLEK YÜKSEKOKULU Çocuk Bakımı ve Gençlik Hizmetleri Bölümü Çocuk Gelişimi Programı

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ SAMSUN MESLEK YÜKSEKOKULU Çocuk Bakımı ve Gençlik Hizmetleri Bölümü Çocuk Gelişimi Programı ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ SAMSUN MESLEK YÜKSEKOKULU Çocuk Bakımı ve Gençlik Hizmetleri Bölümü Çocuk Gelişimi Programı 1. Yarıyıl Ders İçerikleri Dersin Adı D.S KR. AKTS Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tar-1.

Detaylı

21.10.2009. KIŞILIK KURAMLARı. Kişilik Nedir? Kime göre?... GİRİŞ Doç. Dr. Halil EKŞİ

21.10.2009. KIŞILIK KURAMLARı. Kişilik Nedir? Kime göre?... GİRİŞ Doç. Dr. Halil EKŞİ KIŞILIK KURAMLARı GİRİŞ Doç. Dr. Halil EKŞİ Kişilik Nedir? Psikolojide kişilik, kapsamı en geniş kavramlardan biridir. Kişilik kelimesinin bütün teorisyenlerin üzerinde anlaştığı bir tanımlaması yoktur.

Detaylı

Trafik Psikolojisi Trafik psikolojisi,

Trafik Psikolojisi Trafik psikolojisi, Trafik Psikolojisi Trafik psikolojisi, ***İnsanların trafikteki davranışlarını ve bu davranışların altında yatan psikolojik süreçleri inceleyen bir psikoloji alt alanıdır. Burada özellikle sürücülerin

Detaylı

AİLE EĞİTİM PROGRAMLARI (AÇEV)

AİLE EĞİTİM PROGRAMLARI (AÇEV) AİLE EĞİTİM PROGRAMLARI (AÇEV) Eylül, 2009 Çocuk İstismarını ve İhmalini Önleme Kongresi, Ankara Uzm. Seda YILMAZ İNAL AÇEV Ankara Temsilcisi Ailenin Önemi Anne-babalar, ilk eğiticiler olarak çocukların

Detaylı

T.C. Artvin Valiliği Halk Sağlığı Müdürlüğü Bulaşıcı Olmayan Hastalıklar Programlar ve Kanser Şube Müdürlüğü Ruh Sağlığı Birimi OTİZM

T.C. Artvin Valiliği Halk Sağlığı Müdürlüğü Bulaşıcı Olmayan Hastalıklar Programlar ve Kanser Şube Müdürlüğü Ruh Sağlığı Birimi OTİZM T.C. Artvin Valiliği Halk Sağlığı Müdürlüğü Bulaşıcı Olmayan Hastalıklar Programlar ve Kanser Şube Müdürlüğü Ruh Sağlığı Birimi OTİZM BENİ KOŞULSUZ SEVİN! OTİZM NEDİR? O Bireyin sosyal iletişimini, dil

Detaylı

ÇALIŞMALARIMIZ. Saygılarımla Sebahattin Dilaver Ankara /2013

ÇALIŞMALARIMIZ. Saygılarımla Sebahattin Dilaver Ankara /2013 ÇALIŞMALARIMIZ Öğrenme ve Düşünme Becerilerini Geliştirme Projesi tamamlandı. Görsel algıyı mükemmelleştiren, kendi kendine öğrenmeyi, doğru akıl yürütmeyi, üretken ve yaratıcı düşünmeyi gerçekleştiren

Detaylı

GELİŞİM DÖNEMİ VE ÖZELLİKLERİ

GELİŞİM DÖNEMİ VE ÖZELLİKLERİ GELİŞİM DÖNEMİ VE ÖZELLİKLERİ 3-6 yaş arasını kapsayan ve okul öncesi dönem adını verdiğimiz süreç çocukların gelişimi açısından oldukça önemlidir. Okul öncesi dönem çocukta büyümenin ve gelişimin en hızlı

Detaylı

OKULÖNCESİ DÖNEMDE BEDEN EĞİTİMİ

OKULÖNCESİ DÖNEMDE BEDEN EĞİTİMİ OKULÖNCESİ DÖNEMDE BEDEN EĞİTİMİ Harekete Sürükleyici Etkinlikler- 5 dak. İşlevsel Etkinlikler- 10 dak. Grup Etkinlikleri 20 dak. Tüm sınıf Etkinlikleri 5 dak. HAREKETE SÜRÜKLEYİCİ ETKİNLİKLER Yürüme ve

Detaylı

NÖROMOTOR GELİŞİM Prof. Dr. Sevin Altınkaynak. Prenatal motor gelişim-1: Prenatal motor gelişim-3. Prenatal motor gelişim-2

NÖROMOTOR GELİŞİM Prof. Dr. Sevin Altınkaynak. Prenatal motor gelişim-1: Prenatal motor gelişim-3. Prenatal motor gelişim-2 NÖROMOTOR GELİŞİM Prof. Dr. Sevin Altınknak Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Prenatal motor gelişim-1: İlk hareketler, gebeliğin 7.-8. haftasında uyarıya konturlateral kaba fleksiyon şeklinde olur. 9. haftada

Detaylı

MEB kitaplarının yanında kullanılacak bu kitap ve dijital kaynakların öğrencilerimize;

MEB kitaplarının yanında kullanılacak bu kitap ve dijital kaynakların öğrencilerimize; Sayın Veli, Yeni bir eğitim öğretim yılına başlarken, öğrencilerimizin yıl boyunca öğrenme ortamlarını destekleyecek, ders kitaplarını ve kaynak kitapları sizlerle paylaşmak istedik. Bu kaynakları belirlerken

Detaylı

Etkinlik Listesi BÖLÜM II İLİŞKİLENDİRME AŞAMASI 67

Etkinlik Listesi BÖLÜM II İLİŞKİLENDİRME AŞAMASI 67 İçindekiler Etkinlik Listesi Önsöz XII XIV BÖLÜM I GİRİŞ 1 1. Danışmanlık ve yardım nedir? 3 Bölüm sonuçları 3 Danışmanlık, psikoterapi ve yardım 4 Danışmanlık nedir? 9 Yaşam becerileri danışmanlığı yaklaşımı

Detaylı

MATEMATIK ÖĞRETIM YÖNTEMLERI. Yrd. Doç. Dr. Nuray Çalışkan-Dedeoğlu Matematik Eğitimi

MATEMATIK ÖĞRETIM YÖNTEMLERI. Yrd. Doç. Dr. Nuray Çalışkan-Dedeoğlu Matematik Eğitimi MATEMATIK ÖĞRETIM YÖNTEMLERI Yrd. Doç. Dr. Nuray Çalışkan-Dedeoğlu Matematik Eğitimi Dersin İçeriği Matematiğin doğası / Matematiksel bilgi Matematik öğretiminin temel ilkeleri Matematikte başlıca kuramlar

Detaylı

BİREYSEL GELİŞİM RAPORU *

BİREYSEL GELİŞİM RAPORU * BİREYSEL GELİŞİM RAPORU * AÇIKLAMALAR 1. Her tür ve kademedeki okullara devam eden ve devam ettiği okulda özel eğitim tedbiri kararı alınmış olan ö ğrenciler için Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği'nin

Detaylı

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ Ders Tanıtım Formu Dersin Adı Öğretim Dili BİLİŞSEL PSİKOLOJİ Türkçe Dersin Verildiği Düzey Ön Lisans () Lisans (X) Yüksek Lisans( ) Doktora( ) Eğitim Öğretim Sistemi Örgün Öğretim (X) Uzaktan Öğretim(

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Giriş...1

İÇİNDEKİLER. Giriş...1 İÇİNDEKİLER Giriş...1 BİRİNCİ BÖLÜM ÖĞRENME-ÖĞRETME SÜREÇLERİ Temel Kavramlar...5 Öğrenme ve Öğrenme İlkeleri...8 Öğretim ve Öğretme...10 Öğretim İlkeleri...12 1. Amaca Dönüklük İlkesi...12 2. Öğrenciye

Detaylı

OYUN TEMELLİ BİLİŞSEL GELİŞİM PROGRAMININ 60-72 AYLIK ÇOCUKLARIN BİLİŞSEL GELİŞİMİNE ETKİSİ

OYUN TEMELLİ BİLİŞSEL GELİŞİM PROGRAMININ 60-72 AYLIK ÇOCUKLARIN BİLİŞSEL GELİŞİMİNE ETKİSİ T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ ÇOCUK GELİŞİMİ VE EV YÖNETİMİ EĞİTİMİ ANABİLİM DALI ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ BİLİM DALI OYUN TEMELLİ BİLİŞSEL GELİŞİM PROGRAMININ 60-72 AYLIK ÇOCUKLARIN

Detaylı

DERS ÖĞRETİM PLANI TÜRKÇE. 1 Dersin Adı: Psikolojiye Giriş. 2 Dersin Kodu: PSİ 1071. 3 Dersin Türü: Zorunlu. 4 Dersin Seviyesi: Lisans

DERS ÖĞRETİM PLANI TÜRKÇE. 1 Dersin Adı: Psikolojiye Giriş. 2 Dersin Kodu: PSİ 1071. 3 Dersin Türü: Zorunlu. 4 Dersin Seviyesi: Lisans DERS ÖĞRETİM PLANI TÜRKÇE Dersin Adı: Psikolojiye Giriş 2 Dersin Kodu: PSİ 07 3 Dersin Türü: Zorunlu 4 Dersin Seviyesi: Lisans 5 Dersin Verildiği Yıl: 6 Dersin Verildiği Yarıyıl: Güz 7 Dersin AKTS Kredisi:

Detaylı

OKULLARDA TEKNOLOJİ KULLANIMI İLE BEŞERİ ALTYAPI ARASINDAKİ İLİŞKİLERİN İNCELENMESİ. Demet CENGİZ

OKULLARDA TEKNOLOJİ KULLANIMI İLE BEŞERİ ALTYAPI ARASINDAKİ İLİŞKİLERİN İNCELENMESİ. Demet CENGİZ OKULLARDA TEKNOLOJİ KULLANIMI İLE BEŞERİ ALTYAPI ARASINDAKİ İLİŞKİLERİN İNCELENMESİ Demet CENGİZ AMAÇ Bu çalışmanın genel amacı, Uşak ilindeki ilköğretim okullarında ve liselerde genel olarak bilişim teknolojilerinin

Detaylı

SANAT FELSEFESİ. Sercan KALKAN Felsefe Öğretmeni

SANAT FELSEFESİ. Sercan KALKAN Felsefe Öğretmeni SANAT FELSEFESİ Sercan KALKAN Felsefe Öğretmeni Estetik güzel üzerine düşünme, onun ne olduğunu araştırma sanatıdır. A.G. Baumgarten SANATA FELSEFE İLE BAKMAK ESTETİK Estetik; güzelin ne olduğunu sorgulayan

Detaylı

Seks. Psikolojiye Giriş. 2 zekice soru. Arasınav. Bizi Güdüleyen Nedir? Seks Ders 14

Seks. Psikolojiye Giriş. 2 zekice soru. Arasınav. Bizi Güdüleyen Nedir? Seks Ders 14 Psikolojiye Giriş Seks Bizi Güdüleyen Nedir? Seks Ders 14 2 Arasınav 2 zekice soru En yüksek puan 94 En yüksek %10 89 ve üstü En yüksek %25 85 ve üstü Zaman ölçümlerine bakmak bebeklerin zihinleri hakkında

Detaylı

DEĞERLERİN ÇOCUKLARA AKTARIMI

DEĞERLERİN ÇOCUKLARA AKTARIMI TERAKKİ VAKFI ÖZEL ŞİŞLİ TERAKKİ ANAOKULU 2013-2014 EĞİTİM YILI Bilgi Bülteni Sayı:5 DEĞERLERİN ÇOCUKLARA AKTARIMI Değerler bizim hayatımıza yön veren davranışlarımızı şekillendiren anlam kalıplarıdır.

Detaylı

Havacılıkta Ġnsan Faktörleri. Uçak Müh.Tevfik Uyar, MBA

Havacılıkta Ġnsan Faktörleri. Uçak Müh.Tevfik Uyar, MBA Havacılıkta Ġnsan Faktörleri Uçak Müh.Tevfik Uyar, MBA BÖLÜM 1 Biyolojik Varlık Olarak İnsan Birinci Bölüm: Fiziksel Faktörler ve Algı Geçen Hafta GEÇEN HAFTA İnsan, Fiziksel Faktörler ve İnsan Performansı

Detaylı

Oksipital Loblar ve Görme. Dr. Timuçin Oral

Oksipital Loblar ve Görme. Dr. Timuçin Oral Oksipital Loblar ve Görme Dr. Timuçin Oral İTİCÜ 16 Aralık 2008 1 frontal lob santral (rolandik) sulkus pariyetal lob oksipital lob temporal lob silviyan (lateral) sulkus Limbik Lob Frontal Lob Parietal

Detaylı

10. hafta GÜZELLİK FELSEFESİ (ESTETİK)

10. hafta GÜZELLİK FELSEFESİ (ESTETİK) 10. hafta GÜZELLİK FELSEFESİ (ESTETİK) Estetik, "güzel in ne olduğunu soran, sorguluyan felsefe dalıdır. Sanatta ve doğa varolan tüm güzellikleri konu edinir. Hem doğa hem de sanatta. Sanat, sanatçının

Detaylı

UYGULAMALI SOSYAL PSİKOLOJİ (Baron, Byrne ve Suls, 1989; Bilgin, 1999) PSİ354 - Prof.Dr. Hacer HARLAK

UYGULAMALI SOSYAL PSİKOLOJİ (Baron, Byrne ve Suls, 1989; Bilgin, 1999) PSİ354 - Prof.Dr. Hacer HARLAK UYGULAMALI SOSYAL PSİKOLOJİ (Baron, Byrne ve Suls, 1989; Bilgin, 1999) Sosyal Psikoloji Uygulamaları HUKUK SAĞLIK DAVRANIŞI KLİNİK PSİKOLOJİ TÜKETİCİ DAVRANIŞI VE PAZARLAMA POLİTİKA ÖRGÜTSEL DAVRANIŞ SOSYAL

Detaylı

KAVRAMLAR TUTUMLAR BECERİLER

KAVRAMLAR TUTUMLAR BECERİLER SAYI:3 1. SINIF III. PYP SORGULAMA ÜNİTESİ VELİ BÜLTENİ ANA FİKİR: Oyunlar duygu ve düşüncelerimizi keşfetme ve ifade etme yollarımızdan biridir. 1. Oyun çeşitleri 2. Oynarken hisset"klerimiz ve öğrendiklerimiz

Detaylı

Günün sorusu: Kişisel gelişim nedir?

Günün sorusu: Kişisel gelişim nedir? Günün sorusu: Kişisel gelişim nedir? İnsanlar potansiyel ile doğar. Ancak dünyada bir iyiler ve bir de, daha da iyiler vardır. Yani insan fiziksel olduğu kadar nitelik olarakta gelişebilir. Kişinin herhangi

Detaylı

TTI TriMetrix. Kişisel Yetenekler Versiyonu 1..2011

TTI TriMetrix. Kişisel Yetenekler Versiyonu 1..2011 TTI TriMetrix Kişisel Yetenekler Versiyonu D 1..2011 Türkiye Ana Distribütörü Barbaros Bulvari, Ertugrul Sitesi, No 133, Kat 5, Daire 11, 34349 BESİKTAS - ISTANBUL - TURKIYE +90 (212) 258 7625 / +90 (212)

Detaylı

OKULLARDA PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK MÜLAKAT GÖRÜŞME

OKULLARDA PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK MÜLAKAT GÖRÜŞME OKULLARDA PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK MÜLAKAT GÖRÜŞME Öğrenci tanıma tekniklerinin en yaygın olanlarından biridir. Görüşme, ya problemli kişi ile ya da onun bir yakını ile, bu konuda deneyimi olan bir yetişkinin

Detaylı

KİŞİLER ARASI İLİŞKİLER ve İLETİŞİM. Feriha GÜNAY Psikolojik Danışman ve Rehber Öğretmen

KİŞİLER ARASI İLİŞKİLER ve İLETİŞİM. Feriha GÜNAY Psikolojik Danışman ve Rehber Öğretmen KİŞİLER ARASI İLİŞKİLER ve İLETİŞİM Feriha GÜNAY Psikolojik Danışman ve Rehber Öğretmen İki öğenin birbiri ile kurduğu bağlantıya veya etkileşime ilişki denir. Eğer bu tek taraflı ise ilgi olarak tanımlanır.

Detaylı

İŞİTME YETERSİZLİĞİ OLAN BİREYLER İÇİN PERFORMANS BELİRLEME FORMU

İŞİTME YETERSİZLİĞİ OLAN BİREYLER İÇİN PERFORMANS BELİRLEME FORMU T.C Milli Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Rehberlik ve Danışma Hizmetleri Genel Müdürlüğü İŞİTME YETERSİZLİĞİ OLAN BİREYLER İÇİN PERFORMANS BELİRLEME FORMU 2009 PROGRAMDA YER ALAN MODÜLLER VE SÜRELERİ Modülün

Detaylı

EĞİTİM TEKNOLOJİSİ VE İLETİŞİM

EĞİTİM TEKNOLOJİSİ VE İLETİŞİM 1 EĞİTİM TEKNOLOJİSİ VE İLETİŞİM 2 ÖĞRETİM TEKNOLOJİSİ ve İLETİŞİM Öğretim teknolojisi, öğrenmenin amaçlı ve kontrollü olduğu durumlarda öğrenmeyle ilgili sorunların analizi ve çözümünde insanları, yöntemleri,

Detaylı

I. ÜNİTE PSİKOLOJİ BİLİMİNİ TANIYALIM

I. ÜNİTE PSİKOLOJİ BİLİMİNİ TANIYALIM I. ÜNİTE PSİKOLOJİ BİLİMİNİ TANIYALIM Yeryüzünün en karmaşık canlısı insandır. İnsanoğlu dünyamız için önemlidir; çünkü çevresi üzerinde en büyük etkiyi o yapar, kültür ve medeniyeti o oluşturur, geleceği

Detaylı

KURAM VE ARAŞTIRMA. NEUMAN (2000), CHP-3 Theory and Research

KURAM VE ARAŞTIRMA. NEUMAN (2000), CHP-3 Theory and Research KURAM VE ARAŞTIRMA NEUMAN (2000), CHP-3 Theory and Research NEDEN? KURAM (TEORİ) NASIL? Hemen her araştırma bir kuram ile ilişkilidir. Kuramı nasıl kullanmalı? SOSYAL KURAM İDEOLOJİ İKİSİ DE olguları açıklar;

Detaylı

NESNEYE YÖNELİK TASARIM SÜRECİ

NESNEYE YÖNELİK TASARIM SÜRECİ NESNEYE YÖNELİK TASARIM SÜRECİ GİRİŞ Nasıl? sorusuna yanıt aranır. Nesne modeli: Analizden tasarıma. Doğrudan problem alanı ile ilgili nesnelerden oluşan model, yardımcı nesnelerle zenginleştirilir. Ana

Detaylı

İlk Yıllar Öğrenim Çerçevesi ile. canlı uygulama

İlk Yıllar Öğrenim Çerçevesi ile. canlı uygulama İlk Yıllar Öğrenim Çerçevesi ile canlı uygulama İlk Yıllar Öğrenim Çerçevesi Uygulamasına Dayanan Kaynaklar projesine, Eğitim Çalışma ve İşyeri İlişkileri Bakanlığı aracılığıyla Avustralya Hükümeti tarafından

Detaylı

PSİKOLOJİ 9.11.2015. Konular. Psikolojinin doğası. Konular. Psikolojinin doğası. Psikoloji tarihi. Psikoloji Biliminin Doğası

PSİKOLOJİ 9.11.2015. Konular. Psikolojinin doğası. Konular. Psikolojinin doğası. Psikoloji tarihi. Psikoloji Biliminin Doğası Konular nin Doğası Tarihi Antik dönemler PSİKOLOJİ Biliminin Doğası psikolojinin başlangıcı Günümüz k ler Biyolojik perspektif Davranışçı perspektif Bilişsel perspektif Psikanalitik perspektif Subjektif

Detaylı

VEGA ANAOKULU 4 YAŞ GÖKKUŞAĞI SINIFI KUKLALAR NELER SÖYLÜYOR SORGULAMA ÜNİTESİ BÜLTENİ DİSİPLİNLERÜSTÜ TEMA

VEGA ANAOKULU 4 YAŞ GÖKKUŞAĞI SINIFI KUKLALAR NELER SÖYLÜYOR SORGULAMA ÜNİTESİ BÜLTENİ DİSİPLİNLERÜSTÜ TEMA VEGA ANAOKULU 4 YAŞ GÖKKUŞAĞI SINIFI KUKLALAR NELER SÖYLÜYOR SORGULAMA ÜNİTESİ BÜLTENİ DİSİPLİNLERÜSTÜ TEMA KENDİMİZİ İFADE ETME YOLLARIMIZ: Düşünceleri, duyguları, doğayı, kültürü, inançları, değerleri

Detaylı

REHBERLİK GRUP ETKİNLİKLERİ ETKİNLİK 1

REHBERLİK GRUP ETKİNLİKLERİ ETKİNLİK 1 Oyunun Adı: Ben Kimim? Amacı: Görsel algının gelişmesi Hedef kitle : 6-5 yaş REHBERLİK GRUP ETKİNLİKLERİ ETKİNLİK 1 Malzeme: Farklı tiplerde ve özelliklerde küçük oyuncaklar Kişi sayısı: 10-15 kişi. Oyunun

Detaylı

Öğrenciler 2 yıllık çalışma sürecinde;

Öğrenciler 2 yıllık çalışma sürecinde; Diploma Programı Çerçevesi Diploma programı her kültürün kendisine adapte edebileceği esnek bir program sunarak kendi değerlerini yitirmeyen uluslararası farkındalığa ulaşmış bireyler yetiştirmeyi hedefler.

Detaylı

Cinsiyet Hormonları ve Nörogelişimsel Bozukluklar

Cinsiyet Hormonları ve Nörogelişimsel Bozukluklar Cinsiyet Hormonları ve Nörogelişimsel Bozukluklar Geç-dönem Bozukluklar Depresyon Kaygı Bozuklukları Yeme Bozuklukları Travma Sonrası Stres Bozukluğu Nörogelişimsel Bozukluklar Otizm Dikkat Eksikliği Hiperaktivite

Detaylı

MERSİN HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ ÇEKÜSH ŞUBESİ ÇOCUK GELİŞİMCİ DAMLA ATAMER

MERSİN HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ ÇEKÜSH ŞUBESİ ÇOCUK GELİŞİMCİ DAMLA ATAMER MERSİN HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ ÇEKÜSH ŞUBESİ ÇOCUK GELİŞİMCİ DAMLA ATAMER BEBEKLİK DÖNEMİNDE (0 3 YAŞ) ERKEN TANI İÇİN KRİTİK DÖNEMLER Bebeklik dönemi, gelişimin en hızlı ilerlediği dönemdir. Çevrelerine

Detaylı

DİL VE KONUŞMA GÜÇLÜĞÜ OLAN BİREYLER İÇİN PERFORMANS BELİRLEME FORMU

DİL VE KONUŞMA GÜÇLÜĞÜ OLAN BİREYLER İÇİN PERFORMANS BELİRLEME FORMU T.C Milli Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Rehberlik ve Danışma Hizmetleri Genel Müdürlüğü DİL VE KONUŞMA GÜÇLÜĞÜ OLAN BİREYLER İÇİN PERFORMANS BELİRLEME FORMU 2009 PROGRAMDA YER ALAN MODÜLLER VE SÜRELERİ

Detaylı

ÇOCUĞUNUZUN İŞİTMESİ NORMAL Mİ?

ÇOCUĞUNUZUN İŞİTMESİ NORMAL Mİ? ÇOCUĞUNUZUN İŞİTMESİ NORMAL Mİ? Cerrahi Servisler İnsanlar duyuları aracılığı ile dış dünyayı algılar, ruhsal, zihinsel, sosyal gelişimini sağlar. Duyulardan birinin eksikliği, algılamanın bütünlüğünü

Detaylı

Olaya Ġlişkin Potansiyel Kayıt Yöntemleri Kognitif Paradigmalar

Olaya Ġlişkin Potansiyel Kayıt Yöntemleri Kognitif Paradigmalar Olaya Ġlişkin Potansiyel Kayıt Yöntemleri Kognitif Paradigmalar Prof. Dr. Sacit Karamürsel İstanbul Tıp Fakültesi, Fizyoloji Anabilim Dalı sacit@istanbul.edu.tr Elektroansefalogram (EEG), merkezi sinir

Detaylı

İÇİNDEKİLER. BÖLÜM 1 EĞİTİM PSİKOLOJİSİ: ÖĞRETİM İÇİN YAPILANMA Prof. Dr. Ayşen Bakioğlu - Dilek Pekince EĞİTİM ve PSİKOLOJİ... 3 İYİ ÖĞRETMEN...

İÇİNDEKİLER. BÖLÜM 1 EĞİTİM PSİKOLOJİSİ: ÖĞRETİM İÇİN YAPILANMA Prof. Dr. Ayşen Bakioğlu - Dilek Pekince EĞİTİM ve PSİKOLOJİ... 3 İYİ ÖĞRETMEN... İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1 EĞİTİM PSİKOLOJİSİ: ÖĞRETİM İÇİN YAPILANMA Prof. Dr. Ayşen Bakioğlu - Dilek Pekince EĞİTİM ve PSİKOLOJİ... 3 İYİ ÖĞRETMEN... 6 Yansıtıcı Öğretmen... 8 İyi Öğretmenden Sahip Olması Beklenen

Detaylı

kavramının inşa edilmesi

kavramının inşa edilmesi B E N L İ K kavramının inşa edilmesi Ben kimim? Doç.Dr. Hacer HARLAK - Sosyal Psikoloji I sorular sorular - sorular Siz diğerlerinden farklı mısınız, yoksa benzer mi? Herkes için aynı kişi misiniz? (Eğer

Detaylı