TARIM ĠġLETMELERĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ (TĠGEM) TOHUMCULUK SEKTÖR RAPORU

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "TARIM ĠġLETMELERĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ (TĠGEM) TOHUMCULUK SEKTÖR RAPORU"

Transkript

1 0

2 TARIM ĠġLETMELERĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ (TĠGEM) TOHUMCULUK SEKTÖR RAPORU 1. GĠRĠġ Dünyada Tohumculuk Sektörünün Görünümü Dünya Tohumculuk Endüstrisinin GeliĢimi Dünya Tohumluk Ticareti Türkiye de Tohumculuk Sektörün Görünümü Türkiye nin Tarımsal Potansiyeli Türkiye Tohumculuk Endüstrisinin GeliĢimi Türkiye Tohumluk Ticareti Türkiye Tohumluk DıĢ Ticareti Dünya ve Türkiye Tohumluk DıĢ Ticareti nin KarĢılaĢtırılması Tarım ĠĢletmeleri Genel Müdürlüğünün (TĠGEM) Sektör Ġçindeki Yeri TĠGEM in KuruluĢu TĠGEM'in KuruluĢ Amacı ve Faaliyet Konuları TĠGEM de Tohumculuk Faaliyetinin GeliĢimi Ülkemiz Çiftçilerinin Sertifikalı Tohumluk Kullanımının Artırılmasına ĠliĢkin Yürütülen Faaliyetler TĠGEM in Tohumculuğunu Yaptığı Bitki Türleri Serin Ġklim Tahılları: Sıcak Ġklim Tahılları: Yem Bitkileri: Yağlı Tohumlar: Yemeklik Tane Baklagiller: Bahçe Bitkileri: TeĢebbüsün Yerli ve Uluslararası Rakipleriyle Veya Benzer Faaliyet 25 Gösteren KuruluĢlarla KarĢılaĢtırmaları TĠGEM in Benzer Faaliyet Gösteren Yerli KuruluĢlarla KarĢılaĢtırması TĠGEM in Ülkemiz Tohumculuk Sektörü Ġçerisindeki Önemi

3 1. GĠRĠġ TARIM ĠġLETMELERĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ (TĠGEM) TOHUMCULUK SEKTÖR RAPORU Dünya üzerindeki 6,9 Milyara ulaşan nüfusun yaşamını sürdürebilmesi için yeterli miktarda gıdayı alması ve bu gıdaların güvenilirliğinin sağlanması insan haklarının temelini oluşturmaktadır. İnsanın büyüme ve gelişmesi, verimli çalışması, dış etkenlere ve hastalıklara karşı dirençli olabilmesi için sağlığın temelini oluşturan yeterli ve dengeli beslenme önemlidir. Yeterli ve dengeli beslenmenin gereğini ise ancak tarımsal faaliyetlerle elde edilen ürünler karşılamaktadır. Dünyadaki gıda üretimi bir insanın günlük ihtiyacını karşılayabilecek düzeyde; yani kişi başına günlük 2720 kalori enerjiyi karşılayabilir durumda olmasına rağmen, gıdanın eşit şekilde dağıtılamamasından dolayı günümüzde dünya üzerindeki yaklaşık 1 Milyar nüfusun aç olduğu, her yıl 7 Milyon insanın açlıktan öldüğü ve bu sorunun sürekli artarak devam ettiği görülmektedir ve 2008 yıllarında; dünyada yaşanan kuraklık, gıda ve petrol fiyatlarındaki değişimler, tarım ürünlerinin enerji amaçlı kullanımı ve tüketim alışkanlıklarının değişmesi tarım sektörünün önemini bir kat daha artırmıştır. Özellikle 2008 yılında yaşanan gıda fiyatlarındaki artışlar, tarımsal ürün ihracatı yapan ülkelerin gelirlerini artırırken, gelişmekte olan ve az gelişmiş ülkelerde ciddi sıkıntılar yaşanmasına neden olmuştur. Son yıllarda, bir yandan dünyada görülen ekonomik sıkıntılar, diğer yandan açlık çeken insan sayısının artış göstermesi nedeniyle gıda arzına olan ihtiyaç daha fazla artmıştır. Tarımsal üretimin başlangıcı ve birçok bitkinin çoğaltım materyali tohumdur. Tohum, gıda zincirinin ilk halkasını, biyolojik ve kültürel çeşitliliğin ise yapısal göstergesini oluşturur. Sertifikalı tohumluk, tohumluğun fiziksel, biyolojik ve genetik değer bakımından özellikleri incelenen ve resmi makamlarca bu özellikleri belgelenen tohum demektir. Bitkisel üretim materyali olan tohum, ülkelerin tarım sektörleri için stratejik bir öneme sahiptir. Günümüzde tohum sadece tarımsal bir girdi değil aynı zamanda teknoloji kullanılarak elde edilen ve yüksek gelir getiren ekonomik değere sahip bir üründür. Sertifikalı tohumluk, verimliliğin ve üretimin artırılmasında, üretim maliyetinin düşürülmesinde tarım sektörünün en temel ve en önemli girdisi durumundadır. Yüksek vasıflı sertifikalı tohumluk kullanımı durumunda bitkisel üretimin ve verimin artmamasında bir sebep yoktur. Üretim ve verimin artırılmasında yetiştirme tekniği metotları, arazi ıslahı, sulama, mekanizasyon, gübreleme, mücadele tekniklerinin uygulanması yanında bölgeye uyan kaliteli tohum çeşidinin kullanılması gerekmektedir. Kaliteli bir sertifikalı tohumluğun verimi artırmadaki payının buğday ve fasulye gibi kendine döllenen bitkilerde %20 30 seviyesinde, mısır ve ayçiçeği gibi yabancı döllenen bitkilerde ise %100 lerin üzerinde olduğu bilimsel araştırmalarla ortaya konulan bir gerçektir. Düşük vasıflı tohumluk kullanımı sadece verimi olumsuz yönde etkilemekle kalmayıp, içindeki karışım unsurlarının oranına bağlı olarak kaliteyi de olumsuz yönde etkilemektedir. Bu durumda 2

4 ürünün pazar değerinin de düşmesine sebebiyet vermektedir. Sertifikalı tohumluklar tarlanın temiz olması ve fiziksel karışımı önlemek için gerekli tedbirlerin alınması şartıyla buğday, fasulye, fiğ gibi kendine döllenen bitkilerde 3 yıl kullanıldıktan sonra yenilenmelidir. Ayçiçeği ve mısır gibi hibrit tohumluğun ise her yıl yenilenmesi gerekir. Bir tarımsal girdi olarak tohumluğun genetik potansiyeli verimi belirleyen temel unsurlardan birisidir. Son yıl içerisinde ülkemizde ve Dünya da gerçekleştirilen tarımsal üretim artışında yeni bitki çeşitlerinin ve kaliteli tohumluk kullanımının etkileri büyüktür. Diğer bütün yetiştirme tekniği paketi faktörleri sabit kalsa dahi üstün ve kaliteli tohumluğun verim üzerindeki etkileri çok fazla olmaktadır. 2. DÜNYADA TOHUMCULUK SEKTÖRÜNÜN GÖRÜNÜMÜ 2.1 Dünya Tohumculuk Endüstrisinin GeliĢimi Tohumluk mübadelesi tarımın tarihi kadar eski olmasına rağmen ticari amaçlı tohumluk alışverişinin geçmişi hayli yenidir ve son birkaç yüzyılı kapsamaktadır. Yıllarca mahsulden ayrılan tohumluk kullanımı sürerken, bu uygulama ABD ve bazı AB ülkelerinde 19 uncu yüzyıldan itibaren çoğu ürünlerde giderek azalmış ve tohumluk ticari nitelikli bir özellik kazanmaya başlamıştır. 20 nci yüzyılın ilk çeyreğinden sonra gelişmiş ülkelerde özel sektör girişimciliğine dayalı tohumculuk kuruluşları yaygınlaşmış ve de özellikle son çeyreğinde pek çok ülke ve ürün grubunda kamu, tohumluk üretim ve dağıtım sistemlerinden çekilerek yerini özel kuruluşlara bırakmıştır. Bunu izleyen benzer bir eğilim çeşit geliştirme alanında gözlemlenmiş ve 1970 lerden sonra özel tohumculuk kuruluşları Ar-Ge konusunda önemli yatırımlar yapmaya başlamıştır. Günümüzde özellikle gelişmiş ülkelerde yeni bitki çeşitlerinin geliştirilmesi veya biyolojik yenilikler çok geniş ölçüde özel tohumculuk şirketleri tarafından sağlanmaktadır. Dünya tohumculuğunun gelişmesinde bilimsel ve teknolojik gelişmeler daima önemli ve belirleyici olmuştur. 19 uncu yüzyılda temelleri atılan genetik bilimi, sistematik bitki ıslahı ve çeşit geliştirme faaliyetlerine giden yolu açmıştır. 20 nci yüzyıl başında uygulamaya konulan hibrid (melez) teknolojisi ise özel sektör girişimciliği ve ticari tohumculuk arasındaki en etkili ve güçlü köprülerden birini kurmuştur. Tohumluk işleme ve ilaçlama teknolojilerindeki hızlı ve etkileyici gelişmeler tohumculuk için başka bir yenilikçi alanı teşkil etmiştir. 20 nci yüzyıl sonunda ise modern biyoteknoloji ve rekombinant DNA teknolojileri ile tohumculuk yeni ve çok güçlü bir ivme kazanmıştır. Tohumluk ticaretinin gelişmesine paralel olarak, tohumculuk sektörünün ve tohumluk ticaretinin denetim altında tutulmasına olan ihtiyaç en başından itibaren kendisini hissettirmiş ve 19 ncu yüzyıl sonuna doğru ilk ulusal tohumluk laboratuarları ve beraberlerinde kalite güvence sistemleri görülmeye başlamıştır. Zaman içerisinde başta ıslahçı hakları ve uluslararası tohumluk 3

5 üretim ve sertifikalandırma sistemleri gibi bir dizi yeni kurum ve organizasyon ortaya çıkarak uluslararası çeşit ve tohumluk ticaretini hızlandırmıştır. Günümüzde tohumluk endüstrisi artan nüfusun gıda güvenliğinin sağlanması ve modern tarım tekniklerinin uygulanabilmesi açılarından tartışılmaz ve vazgeçilmez bir yenilik ve verimlilik kaynağı haline gelmiştir. 2.2 Dünya Tohumluk Ticareti Bir girdi olarak ele alındığında, tohumluk ticareti 1970 lere kadar dünya ticaretinde önemsiz seviyelerde kalmıştır. Bir yandan ülkelerin çoğunun tohum konusunu stratejik ve milli bir konu olarak değerlendirmesi, diğer yandan tohumculuk endüstrisinin o zamanki uluslararası organizasyon yapısının zayıflığı, karantina konularına farklı yaklaşımları, Ar-Ge imkanları, deniz aşırı üretim kapasitesi ile uluslararası dağıtım, pazarlama vasıtalarının yetersizliği ve ülkesel tohumculuk düzenlemelerinin farklılığı tohumluk dış ticaretini kısıtlayıcı unsurlar olarak öne çıkmışlardır lerden sonra dünya tohumculuğu pek çok bakımdan değişim göstermiştir. Gelişmiş Batı ülkelerindeki tohumculuk firmaları araştırma, üretim ve pazarlama faaliyetlerini diğer ülkelere doğru genişletmişler ve de özellikle 1980 lerden sonra başlayan küreselleşme olgusu sonucu birçok ülke tohumculuk sektörünü geliştirme ve güçlendirme yönünde politikalar geliştirerek, uygulamaya başlamış, sonuç olarak 21 inci yüzyılın ilk yıllarında tüm dünyada kaliteli tohumluk üretimi, kullanımı, pazarlaması ve ticaretinde önemli sıçramalar olmuştur. Dünya ticari tohumluk pazarının 2010 yılında 42 milyar USD civarında olduğu tahmin edilmektedir. Bu miktar gerek ülkesel bazda, gerekse ürün grubu temelinde asimetrik bir dağılım göstermekte olup, dünya toplam tohumluk ticaretinin %70 den fazlası (%29 u ABD, %21 i AB ülkeleri (23), %14 ü Çin, %5 i Brezilya ve %3 ü Japonya olmak üzere) ekonomisi gelişmiş ülkelerde yer almaktadır. Diğer yandan dünya tohumluk ticaretinde ağırlıklı olarak tahıllar, yağlı tohum bitkileri, sebzeler, çiçekler ve çim bitkileri yer almaktadır li yılların sonunda ülkeler arasındaki tohum ticareti yani dünya tohumluk ticareti yaklaşık 10 milyar USD iken 2010 yılında 42 milyara çıkarak, yaklaşık 4 kattan fazla artmıştır. Bir kısım ülkelerin 2010 yılı tohumluk ticaretleri Milyon USD olarak aşağıdaki grafikte verilmiştir. 4

6 2.3 Dünya Tohumluk DıĢ Ticareti Uluslararası ticaretteki genel artışa paralel olarak, uluslararası tohumluk ticareti de son çeyrek yüzyılda önemli artışlar göstermiştir. Bu artışta farklı ekolojilere uygun yeni çeşitler, tohumluk üretiminde ihtisaslaşma ve tohumculuk teknolojisinde sağlanan gelişmeler gibi öğeler önemli olmuştur yılları arasında uluslararası tohumluk ticaretinin 6 kat arttığı tahmin edilmektedir. Aynı dönemde uluslararası tohumluk ticaretindeki artış hızı, toplam dünya tohumluk pazarındaki artışa nazaran daha yüksek olmuştur yılı itibariyle uluslararası toplam tohumluk ticaretinin yaklaşık 7,7 milyar USD olduğu tahmin edilmektedir li yılların sonunda yaklaşık 1,3 Milyar USD civarında olan uluslar arası tohumluk dış ticareti, 1980 li yılların ortasından itibaren hızla artmaya başlamıştır. Bu artış trendi halen aynı hızla devam etmekte olup, uluslararası tohumluk ticaretinin en önemli iki ayağı AB ülkeleri ve ABD dir. Yıllar itibariyle Dünya tohumluk dış ticaretinin artışı aşağıdaki grafikte verilmiştir. 3. TÜRKĠYE DE TOHUMCULUK SEKTÖRÜN GÖRÜNÜMÜ 3.1 Türkiye nin Tarımsal Potansiyeli Her coğrafya kendi ruhunda hayat bulur. Toprağın her parçası, üzerinde yaratılan değerlerle anlam kazanır. Türkiye, kıtaları birbirine bağlayan stratejik konumu, genç ve eğitimli nüfusu, bereketli toprakları ve eşsiz iklimi ile önemli bir tarım potansiyeline sahiptir. Ülkemizde tarım sektörü, insanların beslenmesi, istihdamı, ekonomiye katkısı ve ihracat potansiyeli bakımından büyük önem taşımaktadır. Özellikle Avrupa Birliğine uyum sürecinde, kırsal alandaki sorunların tespiti ve bu sorunlara kalıcı çözümler bulunması öncelikli bir konudur. Çiftçilerimizin; iç ve dış pazarlar için üretim yapar hale gelmeleri, daha iyi gelir düzeyine kavuşabilmeleri için üretim kaynaklarını daha etkin kullanmaları gerekmektedir. Ülkemiz için; sahip olduğu tarımsal kaynakların tespiti, geliştirilmesi, amacına uygun kullanılması ve bu çalışmaların, kaynakları kullananlarla beraber planlanması önem arz eden bir husustur. 3.2 Türkiye Tohumculuk Endüstrisinin GeliĢimi 5

7 Türkiye de ilk bitki ıslah çalışmaları ve kaliteli tohumluk üretimleri 1926 yılında tohum ıslah istasyonlarının kuruluşu ile başlamış, ancak 1950 lere gelinceye kadar yalnızca serin iklim tahıllarına odaklanan çeşit geliştirme ve tohumluk üretim çalışmaları ile sınırlı kalmıştır. İzleyen yıllarda, kamu araştırma programlarına hem daha çok sayıda tür dahil edilmiş, hem de üretilen tohumlukların miktarı artmıştır. Türkiye 1980 li yılların başlarında tohumculuk sektörü ile ilgili temel politikalarında önemli değişiklikler yaparak, kamu esaslı bir tohumluk tedarik sisteminden özel girişimi esas alan bir tohumluk endüstrisi modeline geçmiştir. Ekonominin serbestleştirilmesi ve tohumluğun dış ticaretteki kısıtlamalarının kaldırılması sonucunda özel sektör yatırımlarının önü açılmış, yerli veya yabancı pek çok tohumluk firması ya doğrudan ya da ortaklıklar yoluyla sektöre girmiştir. Sonuçta özel tohumculuk firmalarının sayısı, kapasitesi ve faaliyetleri kısa sürede hızla artarak ulusal tohumculuk endüstrisi özel sektör ağırlıklı bir konuma gelmiştir. Türkiye tohumluk tedarik sistemi içerisinde kamu tohumculuk kuruluşları halihazırda buğday, arpa ve bazı yem bitkileri gibi açık tozlanan bitkilere odaklanan sınırlı bir üretim ve dağıtım faaliyeti içerisindedir. Son yıllar itibariyle, özel tohumculuk şirketleri bu türlerde de pazar paylarını önemli ölçüde arttırmaya başlamışlardır. Türkiye de 2010 yılında Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş 365 tohumculuk kuruluşu bulunmaktadır. Büyük bir kısmını özel sektör firmalarının oluşturduğu bu kuruluşlar arasında sermaye yapısı, istihdam durumu, üretim ve işleme kapasitesi, çeşit geliştirme ve temini, ürün yelpazesi ve endüstriyel entegrasyon derecesi bakımından önemli farklılıklar bulunmaktadır. Türkiye çok uzun zamandan beri global ve bölgesel tohumculuk organizasyonları ile yakın temas ve etkileşim içerisindedir. Ülkemiz 1963 yılında ISTA (Uluslararası Tohum Test Birliği), 1968 yılında ise (tarla bitkileri ve yem bitkileri kategorilerinde olmak üzere) Kalkınma ve İşbirliği Teşkilatı (OECD) sertifikasyon sistemine dahil olmuştur. Cumhuriyetle birlikte başlayan tohumculuk çalışmaları son yıllarda yeni bir boyut kazanmıştır. Cumhuriyetin kuruluşundan bu yana yaşanan gelişmeler sonucunda söz konusu Kanun ihtiyaçlara cevap veremediği için Ülkemizde 2004 yılında 5042 sayılı Yeni Bitki Çeşitlerine Ait Islahçı Haklarının Korunmasına İlişkin Kanun ve 2006 yılında 5553 sayılı Tohumculuk Kanunu kabul edilerek, sektörün işleyişine yönelik olarak hukuksal alt yapıda bir takım düzenlemeler yapılmıştır. Bu Kanunla, bitkisel üretimde verimliliği ve kaliteyi artırmak, tohumluklara kalite güvencesi sağlamak, tohumluk ticaretini ve sektörü yeniden düzenlemek hedeflenmiştir. Böylece ilk kez sertifikalı tohumluk üreticilerine destek verilmeye başlanmıştır. Bu Kanun; tarla bitkileri, bağ-bahçe bitkileri, orman bitki türleri ve diğer bitki türleri çoğaltım materyaline ait çeşitlerin ve genetik kaynakların kayıt altına alınması, tohumlukların üretimi, sertifikasyonu, ticareti, piyasa denetimi ve kurumsal yapılanmalar ile ilgili düzenlemeleri kapsamaktadır. Konya'da Tarımsal Araştırma Enstitüsü bünyesinde 04 Aralık 2010 tarihinde benzeri bir ABD ve bir de Avustralya olmak üzere dünyada yalnız 2 yerde bulunan Kuraklık Test Merkezi'nin açılışı yapılmıştır. Bu merkezde daha az su ihtiyacı hissedecek hububat tohumluğu çeşitlerinin geliştirilecektir. 6

8 Tek çatı altında en fazla tohumun saklanabileceği Dünyanın 3. Büyük Gen Bankasının temeli 2009 yılında Ankara da atılmış, 2010 yılı ilkbaharında tamamlanarak, hizmete girmiştir. Ayrıca, İzmir Menemen de Uluslararası Tarımsal Araştırma ve Eğitim Merkezi kurulmuştur yılında bazı türlerde AB ile eşdeğerlik statüsü alındıktan sonra 2001 yılında Ankara da konuşlanmış olan Çeşit Tescil ve Tohumluk Sertifikasyon Merkezi, ISTA tarafından akredite laboratuar olarak kabul edilmiştir. Bazı üçgüller hariç, Türkiye halen OECD tarla ve yem bitkileri tohumluk programlarının tümüne iştirak etmektedir yılında ise Türkiye bazı sebze tohumluklarında OECD sistemine dahil olmuş ve AB eşdeğerliği 2012 yılına kadar uzatılmıştır. 3.3 Türkiye Tohumluk Ticareti Türkiye de özel sektör tohumculuğunun geçmişi oldukça yenidir yılından önce ülkede yalnızca iki özel şirket faaliyet göstermektedir ve bunların toplam sertifikalı tohumluk ticareti içerisindeki payları %1 ila 2 civarında iken her türlü tohumluk üretim ve dağıtımı kamu kuruluşları tarafından yapılmaktadır ve fiyatlar devlet denetimindedir. Çoğu türlerde mahsulden tohumluk kullanımı yaygındır ve hibrid tohumluk kullanımı bilinmiyordur. Kamu tarafından hemen hemen bedelsiz dağıtılan ticari tohumlukların genelde genetik kaliteleri çok düşüktür ve de ülkemizde tohum ticareti hacmi diye bir rakamdan bahsetmek anlamsızdır ile 1985 yılları arasında bir dizi yasal düzenleme ile tohumculuk faaliyetleri serbest bırakıldıktan sonra ülkemiz tohumculuk endüstrisi hızla büyüyerek, 2010 yılı itibariyle toplam ticari tohumluk hacmi 840 Milyon USD olarak gerçekleşmiştir. Geçen 25 yıllık süre içerisinde Türkiye nin yurt içi tohumluk ticareti her yıl artış göstermiştir. Tahminler bu artış trendinin önümüzdeki yıllarda da devam edeceği yönündedir. Hükümet politikalarına bağlı olarak, tohumluk pazarımızda önümüzdeki yıllarda özellikle yem bitkileri ve serin iklim tahıllarında artışlar görülecektir. Türkiye tohumluk pazarını oluşturan en önemli ürün segmentleri tahıllar, endüstri ve yem bitkileri ile sebzelerdir. Tablo 1 İç Ticarete Konu Olan Toplam Tohumluk Değeri (kaynak ISF, 2010) Dünya Türkiye Türkiye nin Payı 42 Milyar USD 840 Milyon USD %2,0 7

9 3.4 Türkiye Tohumluk DıĢ Ticareti Türkiye de 1980 öncesinde hem ithalat hem de ihracat olarak son derece sınırlı bir tohumluk dış ticareti söz konusudur. Toplam birkaç Milyon dolarlık bir hacme sahip olan tohumluk ithalatı ise geniş ölçüde kamu kuruluşları tarafından yapılmaktadır. Ticari tohumluk ithalatı son 25 yılda hem miktar hem de parasal değer olarak önemli oranda artmıştır. İthalatta en önemli kalemi sebze tohumları oluştururken, bunu çim ve yem bitkileri izlemektedir. Ancak bazı yıllarda mısır gibi diğer türlerin tohumlarının ithalatı da söz konusu olabilmektedir. Sebze tohumluklarında doğrudan doğruya ticari tohumluk ithalatı yapılırken, tarla bitkilerinde yerli üretim ve çoğaltım için gerekli olan anaç tohumluk ithalatı ağır basmaktadır. Türkiye nin 2002 yılında tohumluk ithalatı 55,3 Milyon USD iken 2010 yılında 176,8 Milyon USD ye ulaşmıştır. Tohumluk ithalatının parasal değer olarak en önemli kısmını sebze tohumlukları teşkil etmektedir. Ancak bu tutarın tamamı ticari tohumluk olmayıp yaklaşık 1/5 lik bir kısmı anaç (kaynak) tohumluk ithalatıdır öncesinde Türkiye tohumluk ihracatı neredeyse yok denilecek kadar azdır. Ancak, zaman içerisinde tohumluk ihracat kapasitesi yavaş da olsa bir gelişme göstermiştir yılında 17,3 Milyon USD olan tohumluk ithalatı 2010 yılında 94,8 Milyon USD ye çıkmıştır. Türkiye tohumluk ihracatı daha ziyade mısır, ayçiçeği, pamuk ve sebze türlerinde yoğunlaşmıştır. Hibrid mısır, ayçiçeği ve pamukta sözleşmeli olarak üretilen sertifikalı tohumluklar yüksek kalite özelliklerine sahiptir ve yabancı alıcılar tarafından tercih edilmektedir. Son yıllarda domates, biber, hıyar, kavun, karpuz olarak sebze tohumluğu ihracatı da hızla artmaya başlamıştır. Tablo 2: Türkiye nin İthal Ettiği Tohumluk Miktarı (ton) Buğday Arpa H.Mısır Çeltik Pamuk H.Ayçiçeği , Kanola Patates Ş. Pancarı Yem Bitkileri Çayır-Çim Sebze Bitkileri Diğer çeşitler TOPLAM Kaynak: Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı 8

10 Tablo 3: Türkiye nin İhraç Ettiği Tohumluk Miktarı (ton) Buğday Arpa Hibrit Mısır Çeltik Pamuk Hibrit Ayçiçeği Yem Bitkileri Çayır-Çim Sebze Bitkileri Diğer çeşitler TOPLAM Kaynak: Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı 3.5 Dünya ve Türkiye Tohumluk DıĢ Ticareti nin KarĢılaĢtırılması Türkiye nin 2002 yılındaki tohumluk ithalatı değeri 55 Milyon USD iken 2010 yılında %221 artarak 177 Milyon USD ye ulaşmıştır. İhracatı ise 2002 yılında 17 Milyon USD iken 2010 yılında %460 artarak 95 Milyon USD ye yükselmiştir. Bu durum ihracatın ithalata göre daha fazla bir artış trendinde olduğunu göstermektedir. Yıllar itibariyle gerçekleştirilen tohumluk ihracatının büyük bir kısmını anaç kademedeki bitki türleri oluşturmaktadır. Ülkemiz dünya toplam tohumluk ithalatının yaklaşık %2 sini, ihracatının ise yaklaşık %1 ini gerçekleştirmektedir. Dünyadaki genel trendin aksine Türkiye daha ziyade sebze tohumlukları ithalatı yapmakta, buna karşılık ihracatın yaklaşık %80 ini tarla bitkileri tohumlukları oluşturmaktadır. Türkiye nin tohumluk ithalat ve ihracat değeri ABD Doları cinsinden tablo 4 de verilmiştir. Tablo 4: Türkiye nin tohumluk ithalat ve ihracat değeri (USD) İthalat İhracat Fark Kaynak: Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı 9

11 3.6 Türkiye nin Sertifikalı Tohumluk Ġhtiyacı ve KarĢılanma Oranları Türkiye nin tohumluk ihtiyaçları 2009 yılı Türkiye İstatistik Kurumu verilerinde yer alan bitki türlerinin ekiliş alanları baz alınarak hesaplanmıştır. Tablo 5: Türkiye 2009 Yılı Tarım Arazisi Dağılımı ÜRÜN GURUBU ALAN (DEKAR) 1 TARLA BĠTKĠLERĠ ARAZĠSĠ a) Baklagiller b) Endüstri Bitkileri c) Tahıllar d) Yağlı Tohumlar e) Yem Bitkileri f) Yumru Bitkiler SEBZE BAHÇELERĠ MEYVE ALANI NADAS ARAZĠSĠ TOPLAM Kaynak: Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı 10

12 Tablo 6: Türkiye nin çeşitler itibariyle sertifikalı tohumluk ihtiyaçları (ton) T Ü R L E R EkiliĢ Alanı (dekar) Ekim Normu (kg/da) Yenileme Süresi (yıl) Tohumluk Ġhtiyacı (ton) Buğday Arpa Hibrit Mısır Çeltik Hibrit Ayçiçeği , Soya Aspir Kanola Yerfıstığı ġ. Pancarı , Pamuk Nohut Kuru Fasulye Mercimek Sebze Yonca Korunga Fiğ Çim ve Çayırotu Patates Kaynak: Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı 11

13 Tablo 7: Türkiye nin yıllar itibariyle tohumluk üretim miktarları (ton) T Ü R L E R Buğday Arpa Hibrit Mısır Çeltik Hibrit Ayçiçeği Soya Yerfıstığı ġ. Pancarı Patates Pamuk Nohut Kuru Fasulye Mercimek Kanola Sebze Susam Yonca Korunga Fiğ Sorghum Sudanotu Sorgumotu Aspir Yem ġalgamı Yemlik Pancar Çim ve Çayır Diğerleri Toplam Kaynak: Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı 12

14 Tablo 8: Türkiye de Sertifikalı Tohumluk Üretimlerinin İhtiyaçları Karşılama Oranı 2002 YILI 2010 YILI T Ü R L E R Dağıtım (ton) Ġhtiyaç (ton) KarĢılama Oranı (%) Dağıtım (ton) Ġhtiyaç (ton) KarĢılama Oranı (%) Buğday , ,7 Arpa , ,9 Hibrit Mısır , ,6 Çeltik , ,7 Hibrit Ayçiçeği , ,4 Soya , ,3 Aspir 215 0, ,7 Kanola , ,6 Yerfıstığı , ,5 ġ. Pancarı , ,9 Pamuk , ,7 Nohut , ,7 Kuru Fasulye , ,0 Mercimek , ,7 Sebze , ,9 Yonca , ,3 Korunga , ,4 Fiğ , ,2 Çim Ve Çayırotu , ,2 Patates , ,5 13

15 4. TARIM ĠġLETMELERĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜNÜN (TĠGEM) SEKTÖR ĠÇĠNDEKĠ YERĠ 4.1 TĠGEM in KuruluĢu Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü, 233 sayılı KHK hükümlerine tabi İktisadi Devlet Teşekkülüdür. TİGEM geçmişte, Zirai Kombinalar, Hara ve İnekhaneler ile Devlet Üretme Çiftlikleri adı altında faaliyetlerini sürdürmüş, Devlet Üretme Çiftlikleri ile Hara ve İnekhanelerin birleştirilmesi sonucunda, 1984 yılında Kamu İktisadi Kuruluşu olarak faaliyetine başlamış (KİK) ve teşebbüsün kurumsal yapısı 1994 yılında İktisadi Devlet Teşekkülü (İDT) statüsüne dönüştürülmüştür. TİGEM in bir kolunu oluşturan haralar, ordunun ve sarayın iaşe ihtiyacını karşılamak ve at yetiştirmek üzere Osmanlı Devletinin ilk yıllarında kurulmuştur. O dönemlerde 3-4 Milyon dekarı bulan arazi varlığına ulaşmıştır. Sonraları Osmanlı Devleti güç kaybettikçe arazilerde küçülmeye başlamıştır. Böylece hara arazileri 450 Bin dekara kadar düşmüştür. TİGEM in diğer kolu genç Cumhuriyet in kurduğu Zirai Kombinalar ve Devlet Ziraat İşletmeleri ne uzanmaktadır yılında kurulan Zirai Kombinalar ordunun ve gerektiğinde halkın gıda ihtiyacını karşılayacaktır. Bunun için yurdun değişik yörelerindeki hazineye ait boş araziler seçilmiş ve buralar çiftlik haline dönüştürülmüştür. Devlet Ziraat İşletmeleri ise, modern tarım tekniklerinin uygulanması, tarım sanayinin geliştirilmesi ve bu konularda çiftçilere önderlik ve öğreticilik görevi yapması amacıyla Atatürk ün muhtelif tarihlerde kurduğu çiftlikleri bağışlamasıyla kurulurlar. Bu çiftlikler, 1950 yılında Zirai Kombinalarla, Devlet Üretme Çiftlikleri bünyesinde birleşmiştir. İmkânların, bilgi ve tecrübenin birleştirilerek, hizmetin geliştirilmesi ve genişletilmesi amacıyla kurulmuş olan TİGEM, kamuda tarım ve hayvancılık (tohumculuk ve damızlık) konularında çalışan işletmeleri bir çatı altında toplamış bulunmaktadır. TİGEM' in sermayesinin tamamı devlete aittir. İktisadi alanda ticari esaslara göre faaliyet göstermektedir. Kurumlar Vergisi mükellefidir. 4.2 TĠGEM'in KuruluĢ Amacı ve Faaliyet Konuları TİGEM, tarım ve tarıma dayalı sanayinin ihtiyacı olan her türlü mal ve hizmetleri üretmek amacıyla kurulmuştur. TİGEM' in faaliyet konuları ana hatlarıyla aşağıda belirtilmiştir. a) Ülkenin bitkisel ve hayvansal üretimini artırmak, çeşitlendirmek ve ürün kalitesini iyileştirmek amacıyla yetiştirdiği tohumluk, fîdan, fide ve benzeri mallar ile ürettiği damızlık hayvan ve spermaları yetiştiricilere intikal ettirmek, 14

16 b) İşletmelerde elde edilecek hayvansal ve bitkisel ürünlerle birlikte çiftçilerden alacağı ürünleri kıymetlendirmek için tesisler kurmak, kurdurmak, kurulanlara iştirak etmek, c) Bitkisel ve hayvansal üretim, yetiştirme, ıslah konularında araştırmalar yapmak, yaptırmak ve gerektiğinde diğer ıslah ve araştırma kuruluşları ile işbirliği yapmak, ç) Ürettiği her türlü ürün ve hizmet konuları ile ilgili olarak çevre çiftçisi ve çiftçi örgütleri ile üretim ve tanıtım amaçlı işbirliğine girmek, d) Amaç ve faaliyetlerini gerçekleştirmek için ihtiyaç duyduğu her türlü mal ve hizmeti yurt içi ve yurt dışından temin etmek, e) Yurt içi ve yurt dışındaki kişi ve kuruluşlarla işbirliği yaparak her türlü mal ve hizmeti temin etmek, bunları pazara hazırlayarak iç ve dış pazarlarda değerlendirmek, f) Üretim ve işletme faaliyetlerinde bulunmak ve tesislerini kurmak üzere özel ve tüzel kişilerden yer kiralamak, kiraya vermek, g) İşletme ünitelerinde zaman içinde fonksiyonunu yitirmiş kümes, ahır, depo, sundurma ve benzeri binaların yıpranmaya terk edilmemesi ve ekonomiye kazandırılması için, işletme bütünlüğüne zarar vermemek kaydıyla özel veya tüzel kişilere kiraya vermek, ğ) Faaliyet konuları ile ilgili üretim ve işletme tesisleri kurmak üzere yurt içi ve yurt dışı özel ve tüzel kişi ve firmalarla işbirliği yapmak, ortaklık kurmak ve faaliyete geçmesini sağlamak, h) Yurt içi ve yurt dışı firmalarla patent, lisans, teknik beceri ve benzeri anlaşmalar yapmak, bilgi ve teknolojiyi mer'i mevzuata göre satmak ve satın almak, ı) İşletme yönetimi, proje araştırma, fîzibilite ve benzeri mühendislik hizmetlerini yapmak ve yaptırmak, i) Çalışma konuları ile ilgili beceri kazandırma seminerleri ve kursları düzenlemek veya düzenletmek. 4.3 TĠGEM de Tohumculuk Faaliyetinin GeliĢimi İnsan yaşamının sürdürülmesi için gerekli olan temel ihtiyaçların başında gıda maddeleri gelmektedir. Söz konusu ihtiyaç maddelerinin hammaddeleri tarımsal faaliyetler sonucunda elde edilmektedir. Dünya nüfusunun yıldan yıla göstermiş olduğu büyük artışlar nedeniyle artan nüfusun beslenmesini sağlayacak gıda maddelerinin üretimi büyük önem taşımaktadır. Gıda maddeleri içinde özellikle buğday, stratejik bir ürün olma özelliğini her geçen gün daha fazla hissettirmektedir. Bugün Dünya nın geri kalmış birçok ülkesinde insanlar açlık ve yetersiz beslenme ile karşı karşıya bulunmaktadırlar. Bu itibarla, gıda üretim potansiyeli yüksek olan ülkelere, üretimlerini artırma yönünde büyük sorumluluklar düşmektedir. 15

17 Zirai Kombinalar, kuruluş yılı olan 1937 den itibaren temin ettiği zirai alet ve makinelerle halkın elinde bulunan arazilerin sürülmesi, ekilmesi ve hasat edilmesi konularında destek sağlarken, buğday ve arpa tohumluklarının seçiminde hassasiyet gösterilmeye başlanmıştır. Ülkemizde modern tarım tekniklerinin uygulanması, tarım sanayinin geliştirilmesi ve bu konularda çiftçilere önderlik ve öğreticilik görevi yapması amacıyla kurulan Devlet Ziraat İşletmeleri yılları arasında kamu hizmeti sunmuş ve hububat üretiminin artırılması için çalışmıştır yılında Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığına bağlı olarak, Zirai Kombinalar ve Devlet Zirai İşletmeleri varlıklarının aynı çatı altında toplanması ile Devlet Üretme Çiftlikleri Genel Müdürlüğü kurulmuştur. Ülkemiz çiftçilerinin bitkisel üretimini artırmak, çeşitlendirmek ve ürün kalitesini iyileştirmek amacıyla sistemli olarak 1950 yılından itibaren tohumluk üretim faaliyetlerine başlanılmıştır. Ülkemizin tohumluk tedarik sistemi içerisinde buğday ve arpa tohumluklarının yanında yem bitkileri gibi açık tozlanan bitkilere odaklanan bir üretim ve dağıtım faaliyeti içerisine girilmiştir. Devlet Üretme Çiftlikleri, kuruluşundan itibaren 1980 li yıllara kadar ülkemizin tohumluk tedarik ve dağıtım sistemi içerisinde en büyük paya sahip kamu kuruluşu olarak faaliyetini sürdürmüştür. Tarımsal Araştırma Enstitüleri ve ziraat fakülteleri tarafından ıslah edilen yeni türdeki bitki tohumluklarının, Devlet Üretme Çiftlikleri arazilerinde üretimlerinin yapılmasının yanında bu işletmelerin çevresindeki büyük ölçekli çok sayıdaki vatandaş arazilerinde sözleşmeli olarak üretim gerçekleştirilmiştir. Bu dönemde işletmelerin sahip olduğu modern tohum hazırlama tesislerinde tohumluklar hazırlanarak, ülkemiz çiftçilerine dağıtımları gerçekleştirilmiştir. Devlet Üretme Çiftlikleri, ülkemizde yılları arasında buğday, arpa, yulaf, çavdar, yonca, korunga, fiğ, pamuk, mısır ve ayçiçeği tohumluklarının üretimi ve dağıtımı konusunda tek kuruluş olarak faaliyetini sürdürmüştür. Ülkemizde açığı bulunan diğer türlerdeki bitki tohumluklarının üretimi ve dağıtımının yanında ülkemizde yetişebilecek her çeşit meyve ve sebze fidan ve fidelerinin üretimlerini de gerçekleştirerek dağıtımlarını sağlamıştır. Devlet Üretme Çiftlikleri ile Hara ve İnekhanelerin taşınmazlarının bir çatı altında birleştirilmesi ile 1984 yılında kurulan Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğünün Ana Statüsü ile belirlenmiş öncelikli ve birinci durumundaki görevi, Ülkemizin bitkisel üretimini artırmak, çeşitlendirmek ve ürün kalitesini iyileştirmek amacıyla ürettiği tohumluk, fîdan, fide ve benzeri malları yetiştiricilere intikal ettirmek, olarak belirlenmiştir. TİGEM, kuruluş tarihinden itibaren, ülkemiz tarım sektörünün en önemli girdisi durumunda olan, özellikle 1980 yılından sonra gelişen ülkemiz tohumculuk sektörünün iştigal etmediği veya yetersiz kaldığı ve ülkemizde açığı bulunan bitki türlerindeki tohumlukların üretimlerinin gerçekleştirilmesi ve çiftçilerimize dağıtımlarının yapılması ana ekseninde faaliyetlerini sürdürmektedir. 16

18 Tohumluğu yapılan bitki çeşitlerinin bir kısmı 2002 yılına kadar sertifikasız olarak, seleksiyonla elde edilen üretimlerin kontrol edilmiş raporlarına dayalı olarak yapıla gelmiştir. Ancak, 2002 yılından sonraki tohumluk üretimlerinin tamamı sertifikalı olarak gerçekleştirilmiştir. TİGEM, Devlet Üretme Çiftliği döneminden bugüne kadar seleksiyon yöntemleri ile üretimlerini devam ettirdiği yonca, korunga ve fiğ gibi vazgeçilmesi mümkün olmayan ve ülkemizin önemli gen kaynaklarını teşkil eden çeşitlerden Gözlü 2002 yonca ve Altınova 2002 fiğ çeşitlerinin tescillerini yaptırmıştır. 4.4 Ülkemiz Çiftçilerinin Sertifikalı Tohumluk Kullanımının Artırılmasına iliģkin yürütülen faaliyetler. 08/07/1948 tarihli ve 5254 sayılı Muhtaç Çiftçilere Ödünç Tohumluk Verilmesi Hakkında Kanun ile; Mahsulü en az %40 nispetinde zarara uğrayıp elinde tohumluğu kalmamış ve Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankasından veya Tarım Kredi Kooperatiflerinden tohum kredisi alamayacak halde bulunmuş olan, Mahsulü %40 tan daha az nispette zarar görmüş fakat elinde tohumluğu kalmamış ve Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankasından veya Tarım Kredi Kooperatiflerinden tohum kredisi sağlayamamış ve bu yüzden zirai işletmesini yürütemeyecek hale gelmiş bulunan, Mahsulü zarara uğramamış olmakla beraber elinde olmayan herhangi sebeple fakr u zarurete duçar olarak tohumluğunu dahi tedarike ve Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankasından veya tarım kredi kooperatiflerinden tohum kredisi almaya imkan bulamayan ve bu sebeple çiftçiliği bırakacak hale düşen, çiftçilere, Ziraat Bankası eliyle ödünç ve faizsiz olarak buğday, arpa, mısır, çavdar, yulaf tohumlukları ve gerekli hallerde diğer çeşit tohumlukları dağıtmaya Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığı yetkili kılınmıştır. Devlet Üretme Çiftlikleri ve sonrasında TİGEM tohumluk üretimlerinin yaklaşık %50 den fazlasını bu Kanun çerçevesinde dağıtmıştır. Ancak, 20/06/2001 tarihli ve 4684 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile 5254 sayılı Kanunun yürürlükten kaldırılması ile TİGEM in ürettiği tohumlukların dağıtımında düşüşler yaşanmıştır. Tohumluk dağıtımlarında yaşanan düşüşün en önemli gerekçeleri şöyledir; Sertifikalı tohumluk fiyatının yüksek görülmesi, Sertifikalı tohumluğun sağlayacağı avantajların yeteri kadar bilinmemesi, Sertifikalı tohumluk teminindeki güçlükler. TİGEM, sertifikalı tohumluk kullanımındaki bu olumsuzlukları ortadan kaldırabilmek için 2004 yılında şu uygulamaları gerçekleştirmiştir, Tohumluk fiyatları makul bir seviyede tutularak çiftçilerimize destek verilmiştir, 17

19 Tanıtım çalışmalarına hız verilerek, çiftçilerimiz sertifikalı tohumluk konusunda bilgilendirilmiş ve bilinçlendirilmiştir, TİGEM Özel Bayilik Sistemi devreye sokulmak suretiyle, 1 Nisan 2011 tarihi itibariyle ülkemiz genelinde 450 bayi kurulması ile tohumluk temini kolaylaştırılmıştır. Bu çalışmaların sonucunda sertifikalı hububat tohumluğu dağıtım miktarı, TİGEM tarihindeki en yüksek değere ulaşmıştır. TİGEM in son yıllarda sağladığı yatırımlar sonucunda modern ve yüksek kapasiteli tohum hazırlama tesislerinin devreye girmesi, bu tesislere renk ayırıcı ünitelerinin monte edilmesi, kaliteli ve verimli çeşitlerin üretim desenine alınması ve Ceylanpınar Tarım İşletmesinde dekar arazinin sulu tarıma açılması çalışmalarıyla çiftçilerimizin sertifikalı tohumluk ihtiyaçlarının temini yönünde çok önemli adımlar atılmıştır. 4.5 TĠGEM in Tohumculuğunu Yaptığı Bitki Türleri Serin Ġklim Tahılları: TİGEM, Dünyada olduğu gibi Türkiye de de en fazla ekimi yapılan, insan beslenmesinde önceliği olan ve özellikle Türk beslenme kültürünün vazgeçilmezi; ekmeğin hammaddesi olan buğdayın tohumculuğuna çok fazla önem vermiş ve üretimlerini ağırlıklı olarak bu ürünün tohumluğunun üretilmesine yoğunlaştırmıştır. Serin iklim tahılları olarak buğdayın yanında arpa, yulaf, çavdar ve tritikale tohumluklarının üretimlerini yapmıştır. Buğday, arpa ve tritikale tohumluk üretimleri devam etmektedir. Ancak, yulaf ve çavdar tohumluğuna talep olmaması ve ülkemizde fazla ekim alanı kalmaması nedeniyle artık bu çeşitlerde üretim yapmamaktadır. Ülkemizde, her yıl ortalama (ortalama değer 2009 yılı TÜİK ekiliş alanlarından alınmıştır) 81 Milyon dekar buğday, 30 Milyon dekar arpa ve 280 Bin dekar tritikale ekilişi yapılmaktadır. Ülkemizin, 3 yılda bir yenileme hesabı ile her yıl 540 Bin ton buğday, 201 Bin ton arpa ve 2 Bin ton tritikale olmak üzere toplam 743 Bin ton sertifikalı hububat tohumluğuna ihtiyacı bulunmaktadır. Bu ihtiyaçların 2002 yılında buğdayda %14,8 ve arpada %2,2 lik kısmı karşılanırken, bu oranlar 2010 yılında buğdayda %58,5 e ve arpada %17,2 ye yükseltilmiştir. TİGEM, 2002 yılında ton buğday, ton arpa ve 174 ton tritikale olmak üzere toplam 75.Bin ton sertifikalı hububat tohumluğu dağıtımını gerçekleştirmişken, 2010 yılında 157 Bin ton buğday, 17 Bin ton arpa ve Bin ton tritikale olmak üzere toplam 175 Bin ton sertifikalı tohumluk dağıtımına ulaşmıştır. Ülkemizde 2010 yılında sertifikalı olarak dağıtılan buğday tohumluğunun %59,71sini, arpa tohumluğunun %52,8 ini ve tritikale tohumluğunun %92,1 ini TİGEM in dağıtımları oluşturmaktadır. TİGEM, bu dağıtımla 2002 yılında Türkiye hububat tohumluğu ihtiyacının %10,2 oranını karşılarken 2010 yılında bu oran %23,5 e yükselmiştir yılında TİGEM in sertifikalı hububat tohumluğu dağıtımındaki payı %90,2 iken, 2010 yılında dağıtım miktarı 2,3 kat artmasına rağmen %59,3 oranına düştüğü görülmektedir. Bu durum, sertifikalı hububat tohumluğunun üretim ve dağıtımına özel sektör tohumculuk firmalarının da girmiş olduğunu göstermektedir. Özel sektör firmalarının bu alana ilgisinin 18

20 artması, ülkemizin önemli açığı bulunan sertifikalı serin iklim tahılları tohumluk ihtiyacının tamamına yakınının önümüzdeki yıllarda karşılanabileceğini göstermektedir. Tablo 9: Türkiye nin Yıllar İtibariyle Serin İklim Tahılları Tohumluk Dağıtım Miktarları (ton) ve Türkiye İhtiyacını karşılama Oranı T Ü R L E R Buğday Arpa TOPLAM Ġhtiyacı KarĢılama (%) ,3 14,9 33,3 26,2 30,9 26,3 23,5 33,3 39,7 Tablo 10: TİGEM in Yıllar İtibariyle Serin İklim Tahılları Tohumluk Dağıtım Miktarları (ton) ve Türkiye İhtiyacını karşılama Oranı Buğday Arpa Tritikale TOPLAM Ġhtiyacı KarĢılama (%) 10,2 13,5 24,2 22,8 24,9 17,7 13,0 16,3 23,6 TĠGEM in Dağıtımdaki Payı 90,2 90,4 72,8 86,7 80,6 67,3 55,3 48,9 59,3 (%) Kaynak: (19 Temmuz 2011 tarihli) 19

TÜRKİYE DE TOHUMCULUK

TÜRKİYE DE TOHUMCULUK TÜRKİYE DE TOHUMCULUK Dünya nüfusu her geçen yıl biraz daha artarken, beslenme ve gıdaya olan ihtiyaçlarda sürekli artmaktadır. Bugün, dünya üzerindeki 7 milyara ulaşan nüfusun yaşamını sürdürebilmesi

Detaylı

TARIM İŞLETMELERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ (TİGEM) TOHUMCULUK SEKTÖR RAPORU 1. GİRİŞ

TARIM İŞLETMELERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ (TİGEM) TOHUMCULUK SEKTÖR RAPORU 1. GİRİŞ 1 İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ... 3 2. DÜNYADA TOHUMCULUK SEKTÖRÜNÜN GÖRÜNÜMÜ... 4 2.1. Dünya Tohumculuk Endüstrisinin Gelişimi... 4 2.2. Dünya Tohumluk Ticareti... 4 2.3. Dünya Tohumluk Dış Ticareti... 5 3. TÜRKİYE

Detaylı

2023 VİZYONU ÇERÇEVESİNDE TARIM POLİTİKALARININ GELECEĞİ

2023 VİZYONU ÇERÇEVESİNDE TARIM POLİTİKALARININ GELECEĞİ 2023 VİZYONU ÇERÇEVESİNDE TARIM POLİTİKALARININ GELECEĞİ SUNUM İÇERİĞİ Türkiye de Tarım Tarımsal girdi politikaları Tarımsal kredi politikaları Tarımsal sulama politikaları Tarımda 2023 Vizyonu 2 TÜRKİYE

Detaylı

TÜRKİYE TOHUMCULUK SANAYİSİNİN GELİŞİMİ VE HEDEFLERİ İLHAMİ ÖZCAN AYGUN TSÜAB YÖNETİM KURULU BAŞKANI

TÜRKİYE TOHUMCULUK SANAYİSİNİN GELİŞİMİ VE HEDEFLERİ İLHAMİ ÖZCAN AYGUN TSÜAB YÖNETİM KURULU BAŞKANI TÜRKİYE TOHUMCULUK SANAYİSİNİN GELİŞİMİ VE HEDEFLERİ İLHAMİ ÖZCAN AYGUN TSÜAB YÖNETİM KURULU BAŞKANI MART 2011 Tohumculuk Sanayisi Nedir? Tohumculuk Hangi İş ve Aşamalardan Oluşur? Tohumculuk İçin AR-GE

Detaylı

2013 YILI DESTEKLEME BİRİM FİYATLARI

2013 YILI DESTEKLEME BİRİM FİYATLARI 013 YILI DESTEKLEME BİRİM FİYATLARI 1 3 MAZOT, GÜBRE VE TOPRAK ANALİZİ DESTEĞİ Mazot Gübre Destekleme Ürün Grupları Destekleme Tutarı Tutarı Peyzaj ve süs bitkileri, özel çayır, mera ve orman emvali alanları,9

Detaylı

TRA1 BÖLGESİ TOHUMCULUK RAPORU

TRA1 BÖLGESİ TOHUMCULUK RAPORU 2013 TRA1 BÖLGESİ TOHUMCULUK RAPORU Dr.Mehmet Ali ÇAKAL KUDAKA Araştırma ve Planlama Birimi GİRİŞ Hayatın ve varlığın ilk adımı tohumdur. Tarımsal üretimin dayandığı temel unsur da tohumdur. Tohum, beslenme

Detaylı

2013 YILI TARIMSAL DESTEKLEMELER

2013 YILI TARIMSAL DESTEKLEMELER 03 YILI TARIMSAL DESTEKLEMELER HAYVANCILIK DESTEKLEMELERİ Hayvan Başı Ödeme Suni Tohumlama 3 Hayvan Başı Ödeme 4 Tiftik Üretim 5 Süt Primi( TL/lt) 6 İpek Böceği Sütçü ve kombine ırklar ve melezleri ile

Detaylı

TARIM İŞLETMELERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2015-2019 STRATEJİK PLANI

TARIM İŞLETMELERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2015-2019 STRATEJİK PLANI TARIM İŞLETMELERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2015-2019 STRATEJİK PLANI İÇİNDEKİLER 1. TİGEM Stratejik Planlama Yöntemi... 3 1.1. Hukuki Dayanak... 3 1.2. TİGEM in Yeniden Yapılanma Raporu... 3 1.3. TİGEM in 2015-2019

Detaylı

2014 YILI TARIMSAL DESTEKLEMELER

2014 YILI TARIMSAL DESTEKLEMELER 04 YILI TARIMSAL DESTEKLEMELER HAYVANCILIK DESTEKLEMELERİ Hayvan Başı Ödeme Suni Tohumlama Besilik Materyal Üretim Desteği(baş) 3 Hayvan Başı Ödeme 4 Tiftik Üretim 5 Süt Primi( TL/lt) 6 İpek Böceği Sütçü

Detaylı

TARIM İŞLETMELERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ EYLÜL 2015 2014 Bilgi Notu. 1 S a y f a. www.tigem.gov.tr

TARIM İŞLETMELERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ EYLÜL 2015 2014 Bilgi Notu. 1 S a y f a. www.tigem.gov.tr Bilgi Notu 1 S a y f a Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü (TİGEM) Geçmişi Osmanlı İmparatorluğunun ilk yıllarına dayanan Hara ve İnekhaneler ile Devlet Üretme Çiftliklerinin 1984 yılında tek çatı altında

Detaylı

2003-2011 T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN BOLU

2003-2011 T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN BOLU T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI 2003-2011 DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN BOLU Türk tarımını kalkındırmadan Türkiye yi kalkındıramayız Recep Tayyip ERDOĞAN Başbakan Ekolojik denge ve küresel gıda

Detaylı

2003-2011 T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN DÜZCE

2003-2011 T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN DÜZCE T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI 2003-2011 DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN DÜZCE Türk tarımını kalkındırmadan Türkiye yi kalkındıramayız Recep Tayyip ERDOĞAN Başbakan Ekolojik denge ve küresel gıda

Detaylı

2003-2011 T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN KİLİS

2003-2011 T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN KİLİS T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI 2003-2011 DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN KİLİS Türk tarımını kalkındırmadan Türkiye yi kalkındıramayız Recep Tayyip ERDOĞAN Başbakan Ekolojik denge ve küresel gıda

Detaylı

TARSUS TİCARET BORSASI

TARSUS TİCARET BORSASI TARIMDA ÖZET BÜLTEN 2015 2015 YILI TARIMIN ÖZETİ TARSUS TİCARET BORSASI TARIMDA 2015 YILI ÖZETİ İstatistik Kurumu nun 2015 bitkisel üretim verilerine göre;önceki yıla göre tahıllar ve diğer bitkisel ürünlerde

Detaylı

TARIMSAL VERİLER Mart 2015

TARIMSAL VERİLER Mart 2015 T.C. GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü Tarımsal Ekonomi ve Politika Geliştirme Enstitüsü TARIMSAL VERİLER Mart 2015 İÇİNDEKİLER Gayrisafi Yurtiçi

Detaylı

Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı 2012 YILI TARIMSAL DESTEKLER

Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı 2012 YILI TARIMSAL DESTEKLER Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı 2012 YILI TARIMSAL DESTEKLER A-HAYVANCILIK DESTEKLERİ HAYVANCILIK DESTEKLEMELERİ Hayvan Başı Ödeme Bakanlar Kurulu Kararı MADDE 4- (1) Birime Destek 1 Sütçü ve kombine

Detaylı

Trakya Kalkınma Ajansı. www.trakyaka.org.tr. Edirne İlinde Yem Bitkileri Ekilişi Kaba Yem Üretiminin İhtiyacı Karşılama Oranı

Trakya Kalkınma Ajansı. www.trakyaka.org.tr. Edirne İlinde Yem Bitkileri Ekilişi Kaba Yem Üretiminin İhtiyacı Karşılama Oranı Trakya Kalkınma Ajansı www.trakyaka.org.tr Edirne İlinde Yem Bitkileri Ekilişi Kaba Yem Üretiminin İhtiyacı Karşılama Oranı EDİRNE YATIRIM DESTEK OFİSİ EDİRNE İLİNDE YEM BİTKİLERİ EKİLİŞİ, MERALARIN DURUMU

Detaylı

ADANA İLİ TARIMSAL ÜRETİM DURUMU RAPORU

ADANA İLİ TARIMSAL ÜRETİM DURUMU RAPORU ADANA İLİ TARIMSAL ÜRETİM DURUMU RAPORU Ağustos 2013, Adana Hazırlayanlar Sabahattin Yumuşak; Adana Güçbirliği Vakfı Yönetim Kurulu Üyesi Sinem Özkan Başlamışlı; Çiftçiler Birliği Yönetim Kurulu Üyesi

Detaylı

KOP BÖLGESİNİN TOHUMCULUKTAKİ YERİ VE ÖNEMİ

KOP BÖLGESİNİN TOHUMCULUKTAKİ YERİ VE ÖNEMİ KOP BÖLGESİNİN TOHUMCULUKTAKİ YERİ VE ÖNEMİ Süleyman Soylu Bayram Sade ÖZET KOP Bölgesi (Konya, Karaman, Niğde ve Aksaray) yaklaşık 3 milyon hektar tarım arazisi varlığı ile Türkiye tarım arazisi varlığının

Detaylı

TOHUM SANAYİCİLERİ ve ÜRETİCİLERİ ALT BİRLİĞİ TOHUMCULUK GENEL BAKIŞ RAPORU

TOHUM SANAYİCİLERİ ve ÜRETİCİLERİ ALT BİRLİĞİ TOHUMCULUK GENEL BAKIŞ RAPORU TOHUM SANAYİCİLERİ ve ÜRETİCİLERİ ALT BİRLİĞİ TOHUMCULUK GENEL BAKIŞ RAPORU İÇİNDEKİLER GİRİŞ 2 TÜRKİYE TOHUMCULUK SEKTÖRÜ 3 SEKTÖREL VERİLER 4 o TÜRKİYE TOHUM ÜRETİMİ 4 o TÜRKİYE SERTİFİKALI TOHUM ÜRETİMİ

Detaylı

Tarımsal Destekler ve Tohumculuktaki Gelişmeler

Tarımsal Destekler ve Tohumculuktaki Gelişmeler T.C. TARIM ve KÖYİŞLERİ BAKANLIĞI Tarımsal Destekler ve Tohumculuktaki Gelişmeler 12 Mart 2011, ANTALYA Türkiye de tarım sektörü Temel Göstergeler Türkiye 2002 Tarım % Türkiye 2009 Tarım Nüfus (milyon)

Detaylı

BİTKİSEL YAĞ SEKTÖRÜNDE İTHALATA BAĞIMLILIK SÜRÜYOR

BİTKİSEL YAĞ SEKTÖRÜNDE İTHALATA BAĞIMLILIK SÜRÜYOR BİTKİSEL YAĞ SEKTÖRÜNDE İTHALATA BAĞIMLILIK SÜRÜYOR Gözde SEVİLMİŞ Giderek artan nüfusa paralel olarak gıda maddeleri tüketimi ve dolayısıyla bitkisel yağ tüketimi artmaktadır. Diğer yandan artan gıda

Detaylı

2015 YILI TARIMSAL DESTEKLEMELER

2015 YILI TARIMSAL DESTEKLEMELER 05 YILI TARIMSAL DESTEKLEMELER HAYVANCILIK DESTEKLEMELERİ Hayvan Başı Ödeme (TL/baş) Suni Tohumlama (TL/baş) Sütçü ve kombine ırklar ve melezleri ile etçi ırkların melezleri anaç sığır Etçi ırklar anaç

Detaylı

TARIMSAL DESTEKLER 1. Alan Bazlı Destekler

TARIMSAL DESTEKLER 1. Alan Bazlı Destekler TARIMSAL DESTEKLER 1. Alan Bazlı Destekler FINDIK ÜRETİCİLERİ ALAN BAZLI GELİR DESTEGİ Fındık Desteği 170 İyi Tarım Uygulamaları Desteklemeleri Meyve- Sebze Örtü Altı Süs Bitkileri, Tıbbı Aromatik Bitkiler

Detaylı

TİGEM ; Dünü, Bugünü ve Geleceği

TİGEM ; Dünü, Bugünü ve Geleceği TİGEM ; Dünü, Bugünü ve Geleceği TÜRKİYE TARIM HAYVANCILIK POLİTİKASI VE TİGEM TİGEM Nasıl Kuruldu? Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü faaliyet olarak birbirine benzer görünen iki ayrı kuruluş yapısında

Detaylı

TOHUMCULUK ÇALIŞMA GRUBU RAPORU

TOHUMCULUK ÇALIŞMA GRUBU RAPORU TOHUMCULUK ÇALIŞMA GRUBU RAPORU 1. GİRİŞ Bitkisel üretimde verim ve kaliteyi doğrudan etkileyen faktörlerden bir tanesi tohumluktur. Diğer bitki yetiştirme tekniklerindeki değişmelere fazla bağımlı olmayan

Detaylı

2003-2011 T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN GÜMÜŞHANE

2003-2011 T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN GÜMÜŞHANE T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI 2003-2011 DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN GÜMÜŞHANE Türk tarımını kalkındırmadan Türkiye yi kalkındıramayız Recep Tayyip ERDOĞAN Başbakan Ekolojik denge ve küresel

Detaylı

Türkiye Tohumculuk Sektörünün Analizi Ahmet ŞAHİN 1 Yeşim MERAL 2 Metin CAN 3

Türkiye Tohumculuk Sektörünün Analizi Ahmet ŞAHİN 1 Yeşim MERAL 2 Metin CAN 3 Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 4(2): 073-088 Türkiye Tohumculuk Sektörünün Analizi Ahmet ŞAHİN 1 Yeşim MERAL 2 Metin CAN 3 Özet Bitkisel üretimde verim ve kaliteyi yükseltmek

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ BİTKİSEL ÜRETİM BİLGİ NOTU 2013 YILI Türkiye İstatistik Kurumu 27/12/2013 tarihinde 2013 yılı Bitkisel Üretim İstatistikleri haber bültenini yayımladı. 2013 yılında bitkisel üretim bir önceki yıla göre

Detaylı

TÜRKİYE DE TARIM FİNANSMANI KONFERANSI

TÜRKİYE DE TARIM FİNANSMANI KONFERANSI TÜRKİYE DE TARIM FİNANSMANI KONFERANSI Türkiye de Tarım Finansmanı Konferansı 18 Nisan 2012 İstanbul Dedeman Oteli, Türkiye Bu proje Avrupa Birliği tarafından desteklenmektedir Bu proje EBRD tarafından

Detaylı

2023 E DOĞRU BARTIN TARIMI

2023 E DOĞRU BARTIN TARIMI T.C. BARTIN VALİLİĞİ İL TARIM MÜDÜRLÜĞÜ 2023 E DOĞRU BARTIN TARIMI YUSUF ALAGÖZ İL TARIM MÜDÜRÜ BARTIN DA DEMOGRAFİK YAPI 2009 YILI ADRESE DAYALI NÜFUS TESPİT ÇALIŞMASI SONUCUNDA İLİN TOPLAM NÜFUSU 188.449

Detaylı

2003-2011 T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN ADIYAMAN

2003-2011 T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN ADIYAMAN T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI 2003-2011 DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN ADIYAMAN Türk tarımını kalkındırmadan Türkiye yi kalkındıramayız Recep Tayyip ERDOĞAN Başbakan Ekolojik denge ve küresel

Detaylı

TÜRKİYE DE VE DÜNYADA YEM SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ, BEKLENTİLER, FIRSATLAR. Prof. Dr. Nizamettin Şenköylü Genel Sekreter

TÜRKİYE DE VE DÜNYADA YEM SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ, BEKLENTİLER, FIRSATLAR. Prof. Dr. Nizamettin Şenköylü Genel Sekreter TÜRKİYE DE VE DÜNYADA YEM SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ, BEKLENTİLER, FIRSATLAR Prof. Dr. Nizamettin Şenköylü Genel Sekreter Gıda Üretimindeki Küresel Güçlükler Nüfus artışı İklim değişikliği Kuraklık Su kaynaklarının

Detaylı

TARIMSAL DESTEKLER DEVLET DESTEKLERİ BİLGİLENDİRME TOPLANTISI

TARIMSAL DESTEKLER DEVLET DESTEKLERİ BİLGİLENDİRME TOPLANTISI TARIMSAL DESTEKLER DEVLET DESTEKLERİ BİLGİLENDİRME TOPLANTISI Ankara -21 Ekim 2015 TARIMSAL DESTEKLER Sunum Planı 1- Türkiye Tarımı Genel Bilgiler 2- Tarımsal Destekleme Mevzuatı 3- Destekleme Kalemleri

Detaylı

Sağlıklı Tarım Politikası

Sağlıklı Tarım Politikası TARLADAN SOFRAYA SAĞLIKLI BESLENME Sağlıklı Tarım Politikası Prof. Dr. Ahmet ALTINDĠġLĠ Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü ahmet.altindisli@ege.edu.tr Tarım Alanları ALAN (1000 ha)

Detaylı

2003-2011 T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN ELAZIĞ

2003-2011 T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN ELAZIĞ T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI 2003-2011 DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN ELAZIĞ Türk tarımını kalkındırmadan Türkiye yi kalkındıramayız Recep Tayyip ERDOĞAN Başbakan Ekolojik denge ve küresel

Detaylı

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Hollanda ya ihracat yapan 361 firma bulunmaktadır. 30.06.2015 tarihi itibariyle Ekonomi Bakanlığı

Detaylı

DÜNYADA ve TÜRKİYE DE YEMEKLİK TANE BAKLAGİLLER TARIMI

DÜNYADA ve TÜRKİYE DE YEMEKLİK TANE BAKLAGİLLER TARIMI DÜNYADA ve TÜRKİYE DE YEMEKLİK TANE BAKLAGİLLER TARIMI Prof. Dr. Cemalettin Yaşar ÇİFTÇİ Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü Ankara 2004 1 TMMOB ZİRAAT MÜHENDİSLERİ ODASI TEKNİK

Detaylı

TOHUMCULUK ÜRETİM. Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2014 0

TOHUMCULUK ÜRETİM. Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2014 0 TOHUMCULUK ÜRETİM Bilindiği üzere, tohumluklar tarımsal üretimin temel girdilerinin başında gelmekte olup, kaliteli tohum kullanımı, verimi ve üretimi artırmasının yanı sıra daha dayanıklı, daha az maliyetli

Detaylı

2003-2011 T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN KARABÜK

2003-2011 T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN KARABÜK T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI 2003-2011 DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN KARABÜK Türk tarımını kalkındırmadan Türkiye yi kalkındıramayız Recep Tayyip ERDOĞAN Başbakan Ekolojik denge ve küresel

Detaylı

Tarım Sayımı Sonuçları

Tarım Sayımı Sonuçları Tarım Sayımı Sonuçları 2011 DEVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ İstatistik ve Araştırma Dairesi Ocak 2015 TARIM SAYIMININ AMACI Tarım Sayımı ile işletmenin yasal durumu, arazi kullanımı, ürün bazında ekili alan, sulama

Detaylı

... MACAR FİĞİ YEM BİTKİSİ ÜRETİMİNİ GELİŞTİRME PROJESİ

... MACAR FİĞİ YEM BİTKİSİ ÜRETİMİNİ GELİŞTİRME PROJESİ ......... MACAR FİĞİ YEM BİTKİSİ ÜRETİMİNİ GELİŞTİRME PROJESİ 2002 ......... MACAR FİĞİ YEM BİTKİSİ ÜRETİMİNİ GELİŞTİRME PROJESİ BÖLÜM 1.PROJENİN ÖZETİ 1.1.Projenin Adı 1.2.Projenin Süresi 1.3.Projenin

Detaylı

ANKARA TİCARET BORSASI AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ SEKTÖR ARAŞTIRMALARI RAPOR NO:2 ANKARA NIN AYÇİÇEĞİ (ÇEREZLİK-YAĞLIK) PROFİLİ

ANKARA TİCARET BORSASI AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ SEKTÖR ARAŞTIRMALARI RAPOR NO:2 ANKARA NIN AYÇİÇEĞİ (ÇEREZLİK-YAĞLIK) PROFİLİ ANKARA TİCARET BORSASI AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ SEKTÖR ARAŞTIRMALARI RAPOR NO:2 ANKARA NIN AYÇİÇEĞİ (ÇEREZLİK-YAĞLIK) PROFİLİ Hazırlayan Handan KAVAKOĞLU (ATB AR-GE, Gıda Yüksek Mühendisi) Yasemin OKUR (ATB AR-GE,

Detaylı

TARIM. 2013 2005 2010 2013 Ürünler Ekilen. Ekilen. Ekilen. Üretim(ton) Üretim(ton) alan(da) alan(da) alan(da) Tahıllar

TARIM. 2013 2005 2010 2013 Ürünler Ekilen. Ekilen. Ekilen. Üretim(ton) Üretim(ton) alan(da) alan(da) alan(da) Tahıllar TARIM Bölgesi nde ve de Tahıllar ve Diğer Bitkisel in Alan ve Üretim Miktarları (Seçilmiş ) 2005-2010-2013 TÜRKİYE 2005 2010 2013 2005 2010 2013 Tahıllar / TÜRKİYE (%) 2005 2010 2013 Buğday (Durum) 5.907.280

Detaylı

HUBUBAT PİYASALARINA BAKIŞ

HUBUBAT PİYASALARINA BAKIŞ T.C. TOPRAK MAHSULLERİ OFİSİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ HUBUBAT PİYASALARINA BAKIŞ 1 HAZİRAN 2013 MARDİN 1 TMO NUN GÖREVLERİ Kuruluş: 1938 Hububat piyasalarını düzenlemek, Afyon ve uyuşturucu maddelere konulan devlet

Detaylı

2011/12 2012/13 NORMALİ

2011/12 2012/13 NORMALİ 1 YAĞIŞ DURUMU (EYLÜL-ŞUBAT) 160 mm 140 120 100 80 60 40 20 0 EYLÜL EKİM KASIM ARALIK OCAK ŞUBAT MART NİSAN MAYIS MGM 2011/12 2012/13 NORMALİ 2 SICAKLIK DURUMU 2012-2013 YILI ORTALAMA SICAKLIKLARININ NORMALİ

Detaylı

Yönetmelik. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Yönetmelik. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Yönetmelik Tarım ve Köyişleri Bakanlığından: Tarımsal Üretici Birliklerinin Kuruluş Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmelik Amaç ve kapsam BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Madde 1 Bu Yönetmeliğin

Detaylı

Bu yıl Çiftçi Kayıt Sistemine (ÇKS) dahil olan çiftçilere dekar başına 2,5 lira toprak analizi desteği verilecek.

Bu yıl Çiftçi Kayıt Sistemine (ÇKS) dahil olan çiftçilere dekar başına 2,5 lira toprak analizi desteği verilecek. Çiftçiye, bu yıl verilecek tarımsal destekler belirlendi Bakanlar Kurulu'nun ''2015 Yılında Yapılacak Tarımsal Desteklemelere İlişkin Karar''ı, 1 Ocak 2015 tarihinden geçerli olmak üzere Resmi Gazete'nin

Detaylı

Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği

Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği Doç.Dr.Tufan BAL I.Bölüm Tarım Ekonomisi ve Politikası Not: Bu sunuların hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.İ.Hakkı İnan ın Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği Kitabından

Detaylı

(A) 1-500 Anaç küçükbaş 80-TL/baş (B) 501 ve daha fazla Anaç 72-TL/baş

(A) 1-500 Anaç küçükbaş 80-TL/baş (B) 501 ve daha fazla Anaç 72-TL/baş 2016 YILINDA UYGULANACAK TARIMSAL DESTEKLER BİRİNCİ KISIM Genel Kurallar Amaç ve Kapsam 1. Tarımsal üretimde sertifikalı ve çevreye duyarlı üretimi yaygınlaştırmak, gıda ve yem güvenliğini, erkenciliği,

Detaylı

TMO ALIM POLİTİKALARI ve KALİTE. 12 MART 2011 Antalya

TMO ALIM POLİTİKALARI ve KALİTE. 12 MART 2011 Antalya TMO ALIM POLİTİKALARI ve KALİTE 12 MART 2011 Antalya 1 Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğü (TMO) 1938 den beri faaliyette bulunan, Buğday, arpa, çavdar, yulaf, tritikale, mısır, çeltik, haşhaş kapsülü,

Detaylı

T.C. GÖNEN TİCARET BORSASI YILLIK BORSA BÜLTENİ. Ortalama Fiyat. Enaz Fiyat. Ençok Fiyat ÇELTİK 2.63 1.0911 204,943,926.0 KG 223,621,943.

T.C. GÖNEN TİCARET BORSASI YILLIK BORSA BÜLTENİ. Ortalama Fiyat. Enaz Fiyat. Ençok Fiyat ÇELTİK 2.63 1.0911 204,943,926.0 KG 223,621,943. HUBUBAT ARPA ARPA YEMLİK T.C. Sayfa: - 6 ARPA YEMLİK MTS 0.38 0.85 0.587 987,275.00 KG 579,628.90 39 ARPA YEMLİK TTS 0.52 0.75 0.6478 29,240.00 KG 42,027.90 8 ARPA YEMLİK TTS 24.75 29.70 28.8536,47.00

Detaylı

GAMBİYA ÜLKE RAPORU. Türkiye İşadamları ve Sanayiciler Konfederasyonu Afrika Koordinatörlüğü http://www.tuskon.org africa@tuskon.

GAMBİYA ÜLKE RAPORU. Türkiye İşadamları ve Sanayiciler Konfederasyonu Afrika Koordinatörlüğü http://www.tuskon.org africa@tuskon. GAMBİYA ÜLKE RAPORU 1. Nüfus: 1.797.860 (Dünyada 149.) 2. Nüfus artış oranı: % 2,4 (Dünyada 32.) 3. Yaş yapısı: 0-14yaş: % 40 15 64 yaş: % 57 65 yaş ve üstü: % 3 4. Şehirleşme: % 58 5. En büyük şehir:

Detaylı

file://c:\documents and Settings\veldagul.tankut\Belgelerim\nurettin bey\sertifikali_t...

file://c:\documents and Settings\veldagul.tankut\Belgelerim\nurettin bey\sertifikali_t... Page 1 of 6 14 Mayıs 2010 CUMA Resmî Gazete Sayı : 27581 TEBLİĞ Tarım ve Köyişleri Bakanlığından: YURTİÇİ SERTİFİKALI TOHUM KULLANIMI DESTEKLEMESİ HAKKINDA TEBLİĞ (TEBLİĞ NO: 2010/19) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç,

Detaylı

2003-2011 T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN BURDUR

2003-2011 T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN BURDUR T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI 2003-2011 DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN BURDUR Türk tarımını kalkındırmadan Türkiye yi kalkındıramayız Recep Tayyip ERDOĞAN Başbakan Ekolojik denge ve küresel

Detaylı

Patatesin Dünyadaki Açlığın ve Yoksulluğun Azaltılmasındaki Yeri ve Önemi

Patatesin Dünyadaki Açlığın ve Yoksulluğun Azaltılmasındaki Yeri ve Önemi Patatesin Dünyadaki Açlığın ve Yoksulluğun Azaltılmasındaki Yeri ve Önemi Prof. Dr. Necmi İŞLER M.K.Ü. Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü Antakya/HATAY Güney Amerika kökenli bir bitki olan patates

Detaylı

BALIKESİR SANAYİCİ VE İŞADAMLARI DERNEĞİ

BALIKESİR SANAYİCİ VE İŞADAMLARI DERNEĞİ BİTKİSEL ÜRETİM 2. TAHMİN 2014 2014 yılında bitkisel üretimin bir önceki yıla göre; Tahıllar ve diğer bitkisel ürünler üretiminin % 6,5 düşüşle 59,6 milyon ton, Sebze üretiminin % artışla 28,7 milyon ton,

Detaylı

A R A Z İ V A R L I Ğ I ALAN(Ha) PAYI(%) Tarım Arazisi (Kullanılmayan hali Araziler Dahil) (*) 254.960 44,7. Çayır Mera Alanı (*) 65.

A R A Z İ V A R L I Ğ I ALAN(Ha) PAYI(%) Tarım Arazisi (Kullanılmayan hali Araziler Dahil) (*) 254.960 44,7. Çayır Mera Alanı (*) 65. TARIMSAL YAPI 1. İlin Tarımsal Yapısı İlimiz ekonomisinde Tarım ilk sırada yer almakta olup 28.651 çiftçi ailesinden 141.077 kişi bu sektörden geçimini sağlamaktadır. 2013 yılı Bitkisel ve Hayvansal in

Detaylı

2003-2011 T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN ANTALYA

2003-2011 T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN ANTALYA T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI 2003-2011 DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN ANTALYA Türk tarımını kalkındırmadan Türkiye yi kalkındıramayız Recep Tayyip ERDOĞAN Başbakan Ekolojik denge ve küresel

Detaylı

MISIR DOSYASI. Türkiye`de mısır; yem, nişasta, glikoz, yağ ve son yıllarda biyoetanol üretiminde kullanılmaktadır.

MISIR DOSYASI. Türkiye`de mısır; yem, nişasta, glikoz, yağ ve son yıllarda biyoetanol üretiminde kullanılmaktadır. MISIR DOSYASI Mısır, genellikle çok nemli iklim bölgelerinde yetiştirilebilen, tek yıllık Buğdaygiller familyasından, özellikle yağı doymamış yağ grubunda olan bir tarım bitkisidir. Mısır bitkisi, insan

Detaylı

2003-2011 T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN KIRIKKALE

2003-2011 T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN KIRIKKALE T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI 2003-2011 DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN KIRIKKALE Türk tarımını kalkındırmadan Türkiye yi kalkındıramayız Recep Tayyip ERDOĞAN Başbakan Ekolojik denge ve küresel

Detaylı

2003-2011 T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN AYDIN

2003-2011 T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN AYDIN T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI 2003-2011 DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN AYDIN Türk tarımını kalkındırmadan Türkiye yi kalkındıramayız Recep Tayyip ERDOĞAN Başbakan Ekolojik denge ve küresel gıda

Detaylı

AYÇİÇEĞİ VE YAĞLI TOHUMLAR POLİTİKASI

AYÇİÇEĞİ VE YAĞLI TOHUMLAR POLİTİKASI AYÇİÇEĞİ VE YAĞLI TOHUMLAR POLİTİKASI Türkiye de tarımı yapılan yağlı tohumlar; ayçiçeği, çiğit, susam, kolza, soya, yerfıstığı ve haşhaştır. Ancak bu yağ bitkileri içerisinde tohumundan ortalama % 38-50

Detaylı

TOHUMLUK İHRACATI UYGULAMA GENELGESİ (2013/4)

TOHUMLUK İHRACATI UYGULAMA GENELGESİ (2013/4) TOHUMLUK İHRACATI UYGULAMA GENELGESİ (2013/4) Amaç MADDE 1 (1) Ülkemizden yapılacak tohumluk ihracatı ile ilgili usul ve esasları belirlemektir. Kapsam MADDE 2 (1) Bu Genelge, ülkemizde üretilen tohumlukların

Detaylı

TARSUS TİCARET BORSASI

TARSUS TİCARET BORSASI TARSUS TİCARET BORSASI Ülkemizde yetiştirilen tarımsal ürünlerden, tarımsal üretimin bir kısmı doğrudan tüketilirken, bir kısmı sanayide hammadde olarak işlenerek değişik gıdalara dönüştürülmektedir. Tarımsal

Detaylı

Tarımdaki GeliĢmeler ve Tarımsal Destekler

Tarımdaki GeliĢmeler ve Tarımsal Destekler T.C. TARIM ve KÖYĠġLERĠ BAKANLIĞI Tarımdaki GeliĢmeler ve Tarımsal Destekler 28-29 Ocak 2011, DİYARBAKIR Türkiye de tarım sektörü 2002 Temel Göstergeler Türkiye Tarım % 2009 % Türkiye Tarım Nüfus (milyon)

Detaylı

BATI AKDENİZ KALKINMA AJANSI (BAKA) TARIMSAL AR-GE PROJE DESTEKLERİ

BATI AKDENİZ KALKINMA AJANSI (BAKA) TARIMSAL AR-GE PROJE DESTEKLERİ BATI AKDENİZ KALKINMA AJANSI (BAKA) TARIMSAL AR-GE PROJE DESTEKLERİ Selin ŞEN Şubat 2015 SUNUM PLANI I. TARIMSAL AR-GE PROJE DESTEKLERİ II. TARIMSAL AR-GE PROJELERİ DESTEK SÜRESİ VE TUTARI III. DESTEKLENEN

Detaylı

SAKARYA DA TARIM VE HAYVANCILIK SEKTÖR ANALİZİ VE ÖNERİLER RAPORU PROJESİ SAHA ARAŞTIRMA ÇALIŞMASI SONUÇLARI

SAKARYA DA TARIM VE HAYVANCILIK SEKTÖR ANALİZİ VE ÖNERİLER RAPORU PROJESİ SAHA ARAŞTIRMA ÇALIŞMASI SONUÇLARI SAKARYA DA TARIM VE HAYVANCILIK SEKTÖR ANALİZİ VE ÖNERİLER RAPORU PROJESİ SAHA ARAŞTIRMA ÇALIŞMASI SONUÇLARI 1995 yılında TÜBİTAK Bilim Kurulu kararıyla kuruldu. Kurucuları arasında; TÜBİTAK, TOBB, TTGV,

Detaylı

B E K L E N T İ L E R İ

B E K L E N T İ L E R İ SEKTÖRDEN S E K T Ö R Ü N BEKLENTİLERİ B E K L E N E N L E R Bu sunumda yer alan beklentiler; Muhtelif toplantılar, karşılıklı görüşmeler, anket çalışmaları, basın-yayın organlarında yer alan haberler,

Detaylı

KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 1239 KAHRAMANMARAŞ'TA SEBZE TARIMININ MEVCUT DURUMU, PROJEKSİYONLAR VE ÖNERİLER

KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 1239 KAHRAMANMARAŞ'TA SEBZE TARIMININ MEVCUT DURUMU, PROJEKSİYONLAR VE ÖNERİLER KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 1239 KAHRAMANMARAŞ'TA SEBZE TARIMININ MEVCUT DURUMU, PROJEKSİYONLAR VE ÖNERİLER İsmail Güvenç* I. Kahramanmaraş'ta Sebze Tarımı 1Giriş Ülkemiz nüfusu, son sayıma göre 67 milyon

Detaylı

İLİMİZDE HAYVANCILIĞIN DURUMU

İLİMİZDE HAYVANCILIĞIN DURUMU İLİMİZDE HAYVANCILIĞIN DURUMU 1.AMASYADA TARIMSAL YAPI İlimiz ekonomisinde Tarım ilk sırada yer almakta olup 29.390 çiftçi ailesinden 146.948 kişi bu sektörden geçimini sağlamaktadır. 2011 yılı Bitkisel

Detaylı

7 Haziran 2015 Seçim Beyannamesi TOPLUMSAL ONARIM VE HUZURLU GELECEK TARIM

7 Haziran 2015 Seçim Beyannamesi TOPLUMSAL ONARIM VE HUZURLU GELECEK TARIM 7 Haziran 2015 Seçim Beyannamesi TOPLUMSAL ONARIM VE HUZURLU GELECEK TARIM Tarım sektörü rekabet gücü yüksek bir yapıya kavuşturulacak Tarımda modern işletmeciliğe dönüşüm sağlanacak Tarım arazilerinin

Detaylı

KONYA İLİ TARIM SEKTÖRÜ YATIRIMLARI İÇİN NEDEN

KONYA İLİ TARIM SEKTÖRÜ YATIRIMLARI İÇİN NEDEN KONYA İLİ TARIM SEKTÖRÜ YATIRIMLARI İÇİN 10 NEDEN KONYA TAM BİR FIRSAT KAPISI KONYA İLİ TARIM SEKTÖRÜ YATIRIMLARI İÇİN 10 NEDEN 1. Genç ve Nitelikli İnsan Kaynağı 2. Stratejik Konum 3. Yatırımcılara Tahsis

Detaylı

Türkiye de hayvancılık sektörünün önündeki sorunları iki ana başlık altında toplamak mümkündür. Bunlar;

Türkiye de hayvancılık sektörünün önündeki sorunları iki ana başlık altında toplamak mümkündür. Bunlar; Tarımı gelişmiş ülkelerin çoğunda hayvancılığın tarımsal üretim içerisindeki payı % 50 civarındadır. Türkiye de hayvansal üretim bitkisel üretimden sonra gelmekte olup, tarımsal üretim değerinin yaklaşık

Detaylı

Dolu Teminatı için Sigortaya Son Kabul Tarihleri

Dolu Teminatı için Sigortaya Son Kabul Tarihleri Dolu Teminatı için Sigortaya Son Kabul Tarihleri Ana Sınıf Ürün adı Alt Sınıf İL TARİH Tarla Ürünleri Buğday (Makarnalık) Tahıllar Adana, Osmaniye, Mersin, Antalya, Muğla 31.Mar Tarla Ürünleri Buğday (Makarnalık)

Detaylı

2003-2011 T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN BATMAN

2003-2011 T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN BATMAN T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI 2003-2011 DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN BATMAN Türk tarımını kalkındırmadan Türkiye yi kalkındıramayız Recep Tayyip ERDOĞAN Başbakan Ekolojik denge ve küresel

Detaylı

(Bin ha) Ekilen Alan 18.868 67,7 18.207 69,0 18.123 68,2 17.440 67,9 16.217 66,8 16.333 67,4 15.692 67 15.464 65

(Bin ha) Ekilen Alan 18.868 67,7 18.207 69,0 18.123 68,2 17.440 67,9 16.217 66,8 16.333 67,4 15.692 67 15.464 65 Tarım Alanları 1990 2000 2002 2006 2009 2010 2011 2012 (Bin ha) % (Bin ha) % (Bin ha) % (Bin ha) % (Bin ha) % (Bin ha) % (Bin ha) % (Bin ha) % Ekilen Alan 18.868 67,7 18.207 69,0 18.123 68,2 17.440 67,9

Detaylı

TARIMSAL DESTEKLEMELER

TARIMSAL DESTEKLEMELER TARIMSAL DESTEKLEMELER Tarım sektörünün öncelikli problemlerinin çözümüne katkıda bulunmak, uygulanan politikaların etkinliğini artırmak ve sektörün bu politikalara uyumunu kolaylaştırmak amacıyla işletme

Detaylı

TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ

TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ a. Sektörün Dünya Ekonomisi ve AB Ülkelerindeki Durumu Dünya mobilya üretimi 2010 yılında yaklaşık 376 milyar dolar olurken, 200 milyar dolar olan bölümü üretim

Detaylı

MEVZUATLAR KANUNLAR. TEBLİĞ, TALİMAT ve KARARLAR YÖNETMELİKLER KANUNLAR. Zirai Mücadele ve Zirai Karantina Kanunu

MEVZUATLAR KANUNLAR. TEBLİĞ, TALİMAT ve KARARLAR YÖNETMELİKLER KANUNLAR. Zirai Mücadele ve Zirai Karantina Kanunu T.C. ANTALYA VALİLİĞİ Tarım İl Müdürlüğü MEVZUATLAR KANUNLAR 6968 Sayılı Zirai Mücadele ve Zirai Karantina Kanunu. 5179 Sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin

Detaylı

TMO, Türkiye içinde yedi bölgede toplam 28 şube, 114 ajans, 61 tesisli ekip halinde birçok il ve ilçede örgütlenmiş bir kurumdur.

TMO, Türkiye içinde yedi bölgede toplam 28 şube, 114 ajans, 61 tesisli ekip halinde birçok il ve ilçede örgütlenmiş bir kurumdur. Ülkemiz son yıllarda adı sıkça anılan kurumlardan biri olan Toprak Mahsulleri Ofisi, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı na bağlı resmi bir kurumdur. Toprak Mahsulleri Ofisi, Türkiye'de hububat fiyatlarının üretici

Detaylı

2003-2011 T.C. TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANLIĞI DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN ELAZIĞ

2003-2011 T.C. TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANLIĞI DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN ELAZIĞ T.C. TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANLIĞI 2003-2011 DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN ELAZIĞ Türk tarımını kalkındırmadan Türkiye yi kalkındıramayız Recep Tayyip ERDOĞAN Başbakan Ekolojik denge ve küresel gıda sorunları

Detaylı

TARIM RAPORU. Serdar TAŞYÜREK

TARIM RAPORU. Serdar TAŞYÜREK TARIM RAPORU Serdar TAŞYÜREK GİRİŞ Teorik ekonomi tartışmalarında, tarım sektörünün, gelişme süreci içerisinde toplam istihdam ve üretimdeki payının azalması gerektiği genel kabul gören bir tezdir. Gelişmiş

Detaylı

2011/1 sayılı Tarım Genelgesi Karşılaştırma (25.04.2014 )

2011/1 sayılı Tarım Genelgesi Karşılaştırma (25.04.2014 ) 2011/1 sayılı Tarım Genelgesi Karşılaştırma (25.04.2014 ) Eski: DİR Kapsamında İthalatına İzin Verilmeyecek Eşyalar Yeni: Dahilde İşleme İzin Belgesi ile İlgili İthalat Listesine İlişkin Hükümler (Değ.:

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TARIMSAL UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (TUAM) YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM AMAÇ, KAPSAM VE DAYANAK

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TARIMSAL UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (TUAM) YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM AMAÇ, KAPSAM VE DAYANAK ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TARIMSAL UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (TUAM) YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM AMAÇ, KAPSAM VE DAYANAK Amaç Madde 1: Bu yönergenin amacı, Uludağ Üniversitesi bünyesinde kurulmuş bulunan Tarımsal

Detaylı

GIDA GÜVENLİĞİ VE YENİ TARIM POLİTİKASINA İLİŞKİN ÖNERİLER

GIDA GÜVENLİĞİ VE YENİ TARIM POLİTİKASINA İLİŞKİN ÖNERİLER GIDA GÜVENLİĞİ VE YENİ TARIM POLİTİKASINA İLİŞKİN ÖNERİLER 30 10 2013 topraksuenerji-ulusal güvenlik denince çoğu zaman zihnimizde sınırda nöbet tutan askerler, fırlatılmaya hazır füzeler, savaş uçakları

Detaylı

OKULUMUZ ALANLARI. - Teknik Lise ve Endüstri Meslek Lisesi Programlarına kayıtlı öğrencilerimiz,

OKULUMUZ ALANLARI. - Teknik Lise ve Endüstri Meslek Lisesi Programlarına kayıtlı öğrencilerimiz, OKULUMUZ ALANLARI 2013-2014 eğitim öğretim yılında açılması sebebiyle okulumuzda, sadece 9. sınıf öğrencileri bulunmakta olup, bu yıl için meslek alanlarında eğitim öğretim yapılamamaktadır. 2014-2015

Detaylı

TÜRKİYE DE TARLA BİTKİLERİ TOHUMLUK ÜRETİMİ VE KULLANIMI İLE TOHUMCULUK SİSTEMİNİN GENEL DEĞERLENDİRİLMESİ

TÜRKİYE DE TARLA BİTKİLERİ TOHUMLUK ÜRETİMİ VE KULLANIMI İLE TOHUMCULUK SİSTEMİNİN GENEL DEĞERLENDİRİLMESİ TÜRKİYE DE TARLA BİTKİLERİ TOHUMLUK ÜRETİMİ VE KULLANIMI İLE TOHUMCULUK SİSTEMİNİN GENEL DEĞERLENDİRİLMESİ Köksal Yağdı 1, Kamil Yılmaz 2, Nilgün Sezer 2,Türkan Aydemir²,S.Ahmet Bağcı 3 ÖZET Günümüzde

Detaylı

ANKARA TİCARET BORSASI AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ SEKTÖR ARAŞTIRMALARI RAPOR NO:1 ANKARA NIN ASPİR BİTKİSİ PROFİLİ

ANKARA TİCARET BORSASI AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ SEKTÖR ARAŞTIRMALARI RAPOR NO:1 ANKARA NIN ASPİR BİTKİSİ PROFİLİ ANKARA TİCARET BORSASI AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ SEKTÖR ARAŞTIRMALARI RAPOR NO:1 ANKARA NIN ASPİR BİTKİSİ PROFİLİ Hazırlayan Handan KAVAKOĞLU (ATB AR-GE, Gıda Yüksek Mühendisi) Yasemin OKUR (ATB AR-GE, Kimya Mühendisi)

Detaylı

DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN

DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI 2003-2011 DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN AMASYA Türk tarımını kalkındırmadan Türkiye yi kalkındıramayız Recep Tayyip ERDOĞAN Başbakan Ekolojik denge ve küresel

Detaylı

AKŞEHİR İLÇESİ TARIMSAL VERİLERİ

AKŞEHİR İLÇESİ TARIMSAL VERİLERİ AKŞEHİR İLÇESİ TARIMSAL VERİLERİ Hazırlayan Mücahit ORHAN 2011 -----1----- Yıl Toplam Alan (Dekar) =========== =========== TARIM ALANLARI Ekilen Tarla Alanı (Dekar) Nadas Alanı (Dekar) Sebze Bahçeleri

Detaylı

2003-2011 T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN İZMİR

2003-2011 T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN İZMİR T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI 2003-2011 DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN İZMİR Türk tarımını kalkındırmadan Türkiye yi kalkındıramayız Recep Tayyip ERDOĞAN Başbakan Ekolojik denge ve küresel gıda

Detaylı

Türkiye Bitkisel Yağlar Ticaret Dengesi

Türkiye Bitkisel Yağlar Ticaret Dengesi Türkiye Bitkisel Yağlar Ticaret Dengesi Faik Genç AgriPro Ltd. FOI 2010 -Fats& Oils Istanbul 2-3 Aralık 2010 Ana Başlıklar 1. Dünya Yağ ve Yağlı Tohumlar 2. Türkiye 3. TR Yağ ve Yağlı Tohum Ticaret Dengesi

Detaylı

Çukurova Bölgesi Sığır Yetiştiriciliğinin Yapısı. Prof. Dr. Serap GÖNCÜ

Çukurova Bölgesi Sığır Yetiştiriciliğinin Yapısı. Prof. Dr. Serap GÖNCÜ Çukurova Bölgesi Sığır Yetiştiriciliğinin Yapısı Prof. Dr. Serap GÖNCÜ Memeli hayvanlardan elde edilen süt, bileşimi türden türe farklılık gösteren ve yavrunun ihtiyaç duyduğu bütün besin unsurlarını içeren

Detaylı

TOHUM DAĞITICILARI ALT BİRLİĞİ 7. OLAĞAN GENEL KURULU YAPILDI

TOHUM DAĞITICILARI ALT BİRLİĞİ 7. OLAĞAN GENEL KURULU YAPILDI TOHUM DAĞITICILARI ALT BİRLİĞİ 7. OLAĞAN GENEL KURULU YAPILDI Tohum Dağıtıcıları Alt Birliğinin 7.Olağan Genel Kurulu 17-18 Mayıs 2014 tarihlerinde Ankara'da Karayolları toplantı salonunda yeterli katılımla

Detaylı

TÜRKİYE VE DÜNYADA KANATLI SEKTÖRÜNÜN GENEL DURUMU

TÜRKİYE VE DÜNYADA KANATLI SEKTÖRÜNÜN GENEL DURUMU TÜRKİYE VE DÜNYADA KANATLI SEKTÖRÜNÜN GENEL DURUMU Resim 1: Bakanlığımızca Geliştirilen Yerli Hibritlerimiz (ATAK S). 1. Kanatlı sektörü ile ilgili üretim, tüketim ve istihdam Bakanlığımız, 1930 lu yıllarda

Detaylı

KARS İLİ TARIM SEKTÖRÜ EYLEM PLANI

KARS İLİ TARIM SEKTÖRÜ EYLEM PLANI 1 2 3 1: ESK nın Kars ilinde et kombinası olarak faaliyet göstermesi - Et ve Süt Kurumu nun özel sektöre ait bir kombina ile sözleşme yaparak Kars ilinde hayvan alımını yapması. 2: Etçi ırklarla yapılan

Detaylı