Sıralı erişimde bilgilerin tutulduğu dosya içeriği tarama yöntemiyle (sırayla) okunur. İstenilen kayda gelindiğinde işlem yapılır.

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Sıralı erişimde bilgilerin tutulduğu dosya içeriği tarama yöntemiyle (sırayla) okunur. İstenilen kayda gelindiğinde işlem yapılır."

Transkript

1 Dosyalama Sistemleri Bilgisayarda veri saklama işlemi bilgisayarın ilk bulunduğu yıllardan günümüze kadar uzanır. Veri saklama işleminde geçmişten günümüze çok farklı yöntemler kullanılmıştır. Geleneksel dosyalama sistemleri veritabanı yönetim sistemleri öncesinde veri depolamak için kullanılan sistemlerdir. Zamanla geleneksel dosyalama sistemleri artan veri kapasitesi, veri işleme hızı ve kullanım alanı gibi birçok ihtiyaca cevap veremez hale gelmiştir. Dolayısıyla artık yerini veritabanı yönetim sistemleri yazılımlarına bırakmıştır. Geleneksel dosyalama sistemlerinde, depolanacak veri grupları bağımsız olarak oluşturulmak zorundadır. Örneğin; kasa, satış, fatura bilgilerinin tutulması gerektiğinde bu bilgilerin ayrı dosyalarda tutulması gerekir. Bu tür dosyalarda veri, sıralı veya doğrudan erişim yöntemleriyle kullanılır. Sıralı Erişimli Dosyalar Sıralı erişimde bilgilerin tutulduğu dosya içeriği tarama yöntemiyle (sırayla) okunur. İstenilen kayda gelindiğinde işlem yapılır. Kullanılan programlama diline ve ihtiyaca bağlı olarak yeni eklenen veriler dosya sonuna, dosya başına veya imlecin bulunduğu konuma eklenebilir. Herhangi bir bilgi aranmak istendiğinde dosyanın başından itibaren okumaya başlanarak aranan kayıt bulunana kadar devam edilir. Sıralı erişimli dosyaların en büyük dezavantajı istenilen bilgiye anında ulaşılamamasıdır. Ancak yine de bazı durumlarda sıralı bir şekilde işlem yapmamız gerekebilir. Öğreğin müşteri bilgileri belirli bir müşteri numarasına göre tutulduğu bir dosya düşünelim. Müşterilerin tamamının hesap dökümünü almak uzun bir iş olmasının yanında sıralı bir iştir. Böyle bir işlem için sıralı erişim kullanılabilir çünkü müşteriler müşteri numarasına göre sıralı bir şekilde depolandığı için arama işlemi yapmadan sırayla döküm işlemi yapılacaktır. Doğrudan Erişimli Dosyalar Bu tür dosyalarda, isminden de anlaşılacağı gibi istenilen bilgiye doğrudan erişim söz konusudur. Dosya başından itibaren istenilen bilgiye ulaşana kadar tüm bilgilerin okunmasına gerek yoktur. Doğrudan erişimli dosyalar tutulduğu her satır bilgi için bir indeks numarasına sahiptir. Bilgilerin tutulduğu veri dosyasının yanında indeks değerlerinin tutulması için indeks dosyası oluşturulur. Bir bilgiye ulaşılmak istenildiğinde aranan bilginin karşılık geldiği indeks değeri bulunarak karşılık geldiği disk adresi bulunur ve bu disk adresi üzerinden aranan bilgiye erişilir. 1

2 Veritabanı Nedir? Veritabanı kavramı günümüzde hemen hemen tüm alanlarda kullanılmaktadır. Veritabanı kullanılmayan sistemlerde bilgilerin kalıcı olması mümkün değildir. Veritabanı istediğiniz bilgileri, istediğiniz türde, istediğiniz sürece saklanmasını sağlamaktadır. Veritabanı, herhangi bir konuda birbiriyle ilişkili ve düzenli bilgiler topluluğudur. Günümüzde, basit müşteri bilgilerinin tutulmasından büyük kapsamlı şirket verilerinin tutulmasına kadar veri depolanması gereken alanların tamamında veritabanları kullanılmaktadır. Veritabanlarında tutulan verilere erişim geleneksel dosya sistemlerine göre daha kolay ve hızlı bir şekilde gerçekleşir ve gereksiz veri tekrarlarının oluşmasını engeller. Günümüzde yaygın olarak kullanılan veritabanları İlişkisel Veritabanı (Relational Database) yaklaşımında olan veritabanlarıdır. Bu yaklaşım, verileri tablo adı verilen listelerde saklayarak listeler arasında ilişkiler tanımlar. Veritabanı kullanışlı olmasına rağmen kullanıcı kaynaklı yapılan hatalar veritabanının performansını düşürecek, gereksiz veri tekrarlarına sebep olacak ve istenilen verim alınamayacaktır. Bu nedenle, veritabanı kullanılması gereken yerlerde veritabanı organizasyonu hatasız bir şekilde yapılmalıdır. Veritabanı, içerisinde bulunan veriler üzerinde değişiklik yapma, silme, yenisini ekleme veya verileri istenilen kriterlere göre görüntüleme işlemleri yapılabilir. Aşağıdaki tabloda ilişkisel veri modeline göre bir firmaya ait veritabanı, tablolar ve sütunlar verilmiştir. FİRMA MÜŞTERİ ÜRÜN ALIM SATIŞ Müşteri Kodu Ürün Kodu Fatura_No Fatura_No Müşteri Adı Ürün Adı Alış_Tarihi Satış_Tarihi Adres Alış Fiyatı Müşteri Kodu Müşteri Kodu Telefon Satış Fiyatı Ürün Kodu Ürün Kodu Faks Birimi Miktar Miktar Yetkili Kişi Tutar Tutar Veritabanı (Database) Tablolar (table) Sütunlar (alanlar) Veritabanı Programlama Nerelerde Kullanılır? Veritabanı programlama ile birçok türden proje geliştirilebilir. İngilizce-Türkçe Sözlük, e-ticaret sitesi, Kütüphane Takip Otomasyonu, Hastane Otomasyonu, Muhasebe Programları ve daha birçok otomasyon programı temelde bir veritabanı projesidir. Günlük hayata veritabanı programlama özellikle çok veri üreten şirketler tarafından sıklıkla kullanılmaktadır. Kullanım amacına göre veritabanı çözümlerini iki gruba ayırabiliriz; 2

3 OLTP (Online Transactional Processing) Kullanıcıların sürekli olarak veri üretmeye, veriler üstünde değişiklik yapmaya devam ettiği sistemlerdir. Telekom şirketindeki veritabanı bu tür kullanıma en güzel örnektir. Her dakika birileri telefonla konuşur ama telefon şirketinin bu konuşmaların süresini bir yere kaydedip daha sonra faturaya yansıtması gerekmektedir. OLAP (Online Analitical Prcessing) OLAP ta temel amaç verilerden neticelere varmaktır. Karar destek sistemleri gibi veri yorumlayan sistemler VTYS leri bu amaçla kullanırlar. SQL SQL (Standart Query Language), ilişkisel veritabanını sorgulamak için kullanılan yegane dildir. BU dil ANSII ve ISO gibi kuruluşlar tarafından belirlenmiş standartlarla tanımlıdır. Bu standartların Microsoft SQL Server için gerçeklenmiş haline Transact SQL denir ve kısaca T-SQL olarak anılır. T-SQL, veri tanımlama, veri işleme ve veri kontrol olmak üzere 3 temel işleve sahiptir. Temel Veritabanı Kavramları ve Nesneleri Veritabanı Veriler fiziksel hafızada Veri Dosyaları (data files) halinde saklanır. SQL Server verileri ve veriler hakkındaki logları tutan en az iki dosyadan oluşan yapıları bir veritabanı olarak ele alır. Şema (Diagram) SQL Server da tanımlı veritabanları içerisinde SQL99 standardına uygun olarak tabloları, tablolar arasındaki ilişkileri, stored procedure gibi nesneleri görebileceğimiz şemalar tanımlayabiliriz. Tablo (Table) Veritabanı içerisinde tutulacak verileri taşımak için kullanılır. Günlük hayatta kullandığımız listeler gibi düşünülebilir. Veritabanı üzerinde birden fazla tablo kullanılabilir. Oluşturulacak tablolar özellikle barındırılacak veri gruplarına göre belirlenir. Oluşturulacak tablolar arasında çeşitli ilişkiler bulunabilir. Hazırlanacak projeye başlamadan önce veritabanı tasarımı iyi yapılmalıdır. Sonradan tablolar ve sütunlar üzerinde yapılacak önemli değişiklikler projenin tamamını etkiler ve tekrar düzenlemeler gerektirebilir. 3

4 Satır ve Sütun (Row, Colomn) Tabloyu oluşturan temel kavramlardır. Bir tablo satır ve sütunlardan oluşmaktadır. Sütun, bir tablo içerisinde tutulan her bir veri türüne verilen isimdir. Örneğin öğrenci bilgilerinin tutulduğu bir tabloda öğrencilerin numarası, adı, soyadı gibi bilgilerin her biri tablomuzda bir sütun ile gösterilecektir. Bazı kaynaklarda sütun yerine aynı anlama gelen alan (field) ifadesi de kullanılmaktadır. Satır ise her bir öğrencinin tüm bilgileridir. Satır ifadesi yerine kayıt (record) ifadesi de kullanılmaktadır. Sonuç Kümesi (Result Set) Bir seçme işlemi gerçekte veritabanında olmayan bir tablo döndürür. Bir sorgunun neticesinde anlık olarak üretilen tabloya sonuç kümesi (result set) denir. Veri Tipleri (Data Types) Oluşturulan veritabanındaki tutulan verilerin hepsi aynı türde değildir. Tutulacak veriye göre değişiklik gösterir. (örneğin sayısal veri, metinsel veri veya resim için farklı veri tipleri kullanmak gerekir.) Bir veri tabanı oluşturulurken önce tablolar, sonra sütunlar ve sütunların veri türlerinin ne olacağı tanımlanır. Ayrıca bir sütunun ne kadar olacağı ve en fazla kaç karakter alacağı da belirlenmelidir. NULL NULL değer, tablo içerisinde bir sütuna hiçbir değer girilmediği durumda oluşur. Boşluk tuşunun kullanımı NULL değer değildir. Anahtar (Key) Tabloda bulunan kayıtları birbirinden ayırt edebilmek için kullanılır. Ayırt etme işlemi bir sütun üzerinden yapılabileceği gibi birden fazla sütun üzerinden de yapılabilir. Örneğin öğrencileri birbirinden ayırt etmek için öğrenci numarası kullanılabilir. Tablolarda anahtar sütun kullanma zorunluluğu yoktur ama kullanılması tavsiye edilmektedir. Bir tablo içerisinde Birincil Anahtar, Tekil Anahtar ve Yabancı Anahtar olmak üzere üç farklı anahtar tanımlaması yapılabilir. Birincil Anahtar (Primary Key) Tabloda tutulan verilerden benzersiz yani aynı değeri iki kez içermeyecek olan sütun Birincil anahtar olarak belirlenir. Birincil Anahtar olan sütun NULL (boş) değerleri veya birbirinin aynı olan değerleri içeremez. Birincil Anahtar, kayıt silme ve düzeltme gibi işlemlerde büyük kolaylık sağlar. Silinmek istenen kaydın birincil anahtarı verildiğinde başka sütunların kontrol edilmesine gerek yoktur. 4

5 Yabancı Anahtar (Foreign Key) Başka bir tablo ile ilişki kurabilmek için kullanılır. Yabancı Anahtarlar sütunu aynı tablodaki veya başka bir tablodaki Birincil Anahtar olan bir sütunla ilişkilendirebilir. Birbiri arasında ilişki bulunan iki tablodan birisinden diğer tablodaki Birincil Anahtara başvuran sütun Yabancı Anahtar olarak adlandırılır. Yabancı Anahtar olan sütun başvurduğu Birincil Anahtar olan sütunun değerlerini içermelidir ve NULL (boş) olmamalıdır. Aynı değeri içeren birden fazla satır bulunabilir. Yabancı Anahtar bir veya birden fazla sütunun birleşmesinden oluşabilir. Bir tabloya girilebilecek değerleri sınırlandırmak için de kullanılabilir. Örneğin not tablosuna, tanımlanmamış bir öğrenci için not girişi bu yöntemle engellenebilir. Tekil Anahtar (Unique Key) Birincil anahtarda olduğu gibi Tekil Anahtar olarak tanımlanmış sütunlarda bir değer yalnız bir kere girilebilir yani benzersizdir. Birincil Anahtar dan farklı olarak Tekil Anahtar sütunlar NULL değeri alabilir. Bir tabloda birden fazla Tekil Anahtar kullanılabilir. İndeks (Index) Tablodaki belirli sütunları kullanarak tablo içerisindeki verilere hızlı erişim ve verilerin belirlenen sütuna göre sıralanmasını sağlamaktır. Bir tablo birden fazla indeks içerebilir. İlişkilendirme (Joining) Tek sorgu ile birden fazla tablodan bilgi alma işlemine ilişkilendirme denir. Öğrenci ve Bölüm bilgilerinin ayrı ayrı tablolarda tutulduğu bir veritabanında öğrenci bilgileri ve öğrencinin kayıtlı olduğu bölümün adını öğrenmek için ilişki kurulması gerekmektedir. İlişkilendirme ayrıca veri tutarlılığını sağlamak için de kullanılmaktadır. Örneğin, bölüm tablosunda olmayan bölüm konunun öğrenci tablosunda kullanılmasının engellenmesi, öğrenci tablosundan öğrenci silindiğinde diğer tabloda o öğrenciye ait tüm bilgilerin silinmesi veya değiştirilmesi için kullanılabilir. Geçerlilik Kuralı (Rule) Herhangi bir sütun içerisine girilebilecek veriyi sınırlamak için kullanılır. Sistem, geçerlilik kuralında belirtilen den farklı veri girişine izin vermeyecektir. Örneğin, öğrenci notları girilen bir tabloda not sütununa 0 ile 100 arası not girişine izin vermek için kullanılabilir. İstenirse kullanıcının NULL değer girişi de engellenebilir. Belirlenecek kurallar ile veritabanına yanlış bilgi girişi engellenmiş olur. Kullanıcı yanlış bilgi girdiğinde hata ile karşılaşır. Böylece veri tutarlılığı sağlanmış olur. Kısıtlayıcı (Constraint) Herhangi bir sütuna girilebilecek verileri zorlayıcı kurallara kısıtlayıcı denir. Birincil Anahtar Kısıtlayıcısı, Tekil Kısıtlayıcı, Default Kısıtlayıcısı, Yabancı Anahtar Kısıtlayıcısı, Kontrol Kısıtlayıcısı olmak üzere 5 tür zorlayıcı vardır. 5

6 Kaydedilmiş Yordamlar (Stored Procedures) Daha önce değerlendirilmiş ve derlenmiş toplu SQL ifadelerini VTYS uzayında saklayabiliriz. Bu türden nesnelere Stored Procedures (Kaydedilmiş Yordamlar) denir. T-SQL ile yazılabildiği gibi C# veya başka bir.net dili ile de yazılabilir. İmleçler (Cursor) Bazı durumda kayıtlara satır satır erişmek gerekebilir. Bu durumda imleçler kullanılır. Genellikle veritabanı üzerindeki veriler üstünde tamirat yaparken kullanılır. Tetikleyici (Trigger) Tetikleyiciler, tablolara kayıt ekleme, değiştirme veya tablodan kayıt silme esnasında otomatik olarak devreye giren özel bir çeşit Stored Procedure lerdir. Kullanıcı Tanımlı Fonksiyonlar (User Defined Functions) Karmaşık hesaplamaların bir defa fonksiyon olarak tanımlandıktan sonra tekrar tekrar erişilebilir olmalarını sağlarlar. Stored Procedure lardan farklı olarak, bir SQL ifadesinin içerisinde, onun bir parçası olarak kullanılabilirler. 6

7 VTYS (Veritabanı Yönetim Sistemleri) Veritabanı Yönetim Sistemi (Database Management System DBMS), kuruluşlar ile ilgili verileri tutmak ve yönetmek için kurulan yazılımlara denir. Bir VTYS nin yaptığı işlerden bazıları şunlardır; Yeni bir veritabanı oluşturmak Var olan veritabanı üzerinde değişiklik yapmak Veritabanının bakımını ve yedeklemesini gerçekleştirmek Verilerin tutulduğu tablolar arasındaki ilişkileri kurmak Kullanıcı yetkilerin belirlemek Veritabanı Yönetim Sistemleri işletim sistemleri kadar popüler ve olmazsa olmazlardandır. Farklı isimler altında olsalar da aynı prensiple çalışan birçok VTYS yazılımı mevcuttur. Bunların bir kısmı lisans gerektirirken bir kısmı da ticari olmamak kaydıyla ücretsiz olarak kullanılabilir. Günümüzde kullanılan Veritabanı Sistemlerinin büyük çoğunluğu istemci-sunucu mimarisini kullanmaktadır. Örneğin bir muhasebeci bünyesinde birden fazla bilgisayar kullanılıyorsa her bilgisayarda kullanılan verilerin aynı olması gerekir. Verilerin merkezi bir yerde depolanması gerekir. Bilgilerin depolandığı merkezi bilgisayar sunucu (server) olarak hizmet vermektedir. Diğer kullanıcı bilgisayarları veritabanından bilgi okumak, veritabanına bilgi yazmak gibi işlemleri sunucu üzerinden gerçekleştirecektir. Bu bilgisayar istemci (client) olarak adlandırılır. VTYS nin Sağladığı Yararlar; Veri Tekrarı (data redundancy) Bir uygulamaya ait veriler tek bir veritabanında birden fazla tablo içerisinde tutulur. İlişkiler kullanılarak bir tabloya girilen bilginin diğer bir tabloya tamamen girilmesi engellenebilir. Böylece veri tekrarı engellenmiş olur. Veri Tutarlılığı (data consistency) Aynı veri farklı tablolarda bulunduğunda, bir yerdeki veri güncellenirse diğer tablolardaki verinin de güncellenmesi gerekir. Bu işlem gerçekleşmezse veritabanı içerisinde veri tutarsızlığı oluşacaktır. Veri Paylaşımı (data concurrency) Veritabanı yönetim sistemleri sunucu-istemci mimarisi kullanarak tek bir veritabanını ağ üzerinde birden fazla istemci için kullanıma açabilir. 7

8 VTYS kullanılmazsa birden fazla kullanıcı veriye aynı anda erişemez. VTYS kullanıldığında ise aynı anda birden fazla kullanıcı aynı veriye erişebilir. Birden fazla kullanıcı aynı veri üzerinde değişiklik yapmak isterse yetki önceliğine veya bağlantı önceliğine göre VTYS birini belirler ve diğerlerini bekletir. Veri Bütünlüğü (data integrity) Veritabanlarında bir veri birden fazla tabloda tutulabilir. Veri bütünlüğü, bir verinin birden fazla parçaya bölündüğünde bir bütün olarak kullanılmasını sağlar. Veri bütünlüğü özellikle silme işlemlerinde tehdit altında kalmaktadır. Bir veri silindiğinde o verinin ilişkili olduğu tüm tablolardan o veri silinmelidir. Veri Güvenliği (data security) VTYS, veritabanı yönetiminin yanı sıra kullanıcıların veritabanlarına erişimlerini de düzenleyerek verinin güvenliğini sağlamaktadır. Kullanıcıların verilen yetki ve sorumluluk dâhilinde verileri görebilmesi, yetkisiz kişilerin girişinin engellemesi, yedekleme ve bakım işlemlerinin gerçekleştirilmesi VTYS nin yapabildiği işlerdendir. Veri Bağımsızlığı (data independence) Veritabanı fiziksel yapısı kullanıcılardan gizlenir. VTYS, veritabanı yapısını kullanıcılara göstermeden çeşitli terimlerle veritabanı üzerinde işlem yapılmasını sağlar. Böylece kullanıcı karmaşık verileri gösterimleri ve algoritmalarla ilgilenmeden isteklerini kolayca gerçekleştirebilir. Veritabanı Kullanıcıları Veritabanı Yöneticisi (DBA - database administrator) Kullanılacak olan veritabanının tasarımı, oluşturulması ve işletiminden birinci derecede sorumlu olan ve veritabanı üzerinde en fazla yetkiye sahip olan kullanıcıdır. Görevlerinden bazıları şunlardır; Veritabanının tasarımı Veritabanı Performans Analizi Erişim Yetkilerini Düzenleme ve Erişimi Sağlama Yedekleme ve Geri Yükleme Veri Bütünlüğünü Sağlama Sistemin Sürekliliğini Sağlama Uygulama Programcısı Uygulama programcıları veritabanlarını doğrudan kullanmaz. Temel görevleri, veritabanlarını kullanabilecek son kullanıcılara yönelik yazılımlar geliştirmektir. Kullanıcılar veritabanına doğrudan erişmek yerine hazırlanan yazılımlar yardımıyla gerekli giriş çıkış işlemlerini gerçekleştirirler. 8

9 Sorgu Dili Kullanıcıları Sorgu dili kullanıcıları, mevcut veritabanı sorgulamaları dışında ihtiyaç duyulan sorgulamaları hazırlamak ve işletmekten sorumludurlar. Bu işlem için SQL dili kullanılır. Bir sorgu dili kullanıcısı, üzerinde sorgular çalıştıracağı veritabanının yapısını (tablolar, sütunlar, indeksler vb.) bilmek zorundadır. Son Kullanıcılar Son kullanıcılar, uygulama programcıları tarafından geliştirilen ve veritabanı üzerinde çeşitli işlemler gerçekleştiren yazılımları kullanır. Bu kullanıcıların veritabanı yapısı hakkında bilgi sahibi olmasına ve üst düzey bilgisayar kullanıcısı olmasına gerek yoktur. Veritabanı Yönetim Sistemi Yazılımları Çok kullanılan İlişkisel Veri Tabanı Yönetim Sistemleri nden bazıları Oracle, SyBase, MS SQL Server, Informix ve MySQL dir. Bu VTYS lerin işlerini daha kolay yürütmesi için kendi adlarına standart dilden uzaklaşan tarafları vardır. Ancak genel işlemlerde kullanılan dil tümü için ortaktır ve SQL dir. MS SQL ve Sybase SQL Server, standartlar çerçevesinde Transact SQL (T-SQL) denilen komut takımlarını içerir. Oracle ise PL/SQL adı verilen dili kullanır. PostgreSQL in yine kendi adı ile anılan bir programlama mantığı vardır. Bu diller sayesine Stored Procedure, Trigger, Cursor gibi VTYS uzayında yer alan programlanabilir öğeler tanımlanabilir. Microsoft SQL Server SQL ve T-SQL (Transact SQL) Windows, Unix Güncel Sürüm : SQL Server 2012 / Nisan 2012 Microsoft SQL Server günümüzde yaygın kullanılan bir Veritabanı Yönetim Sistemidir. SQL Server ın asıl görevi kullanıcı programlarına veritabanı desteği sağlayan, ölçeklenebilir veritabanı sunucu sistemidir. Verinin kullanıldığı her uygulamaya, örneğin, web tarayıcısına, muhasebe programına vb. veritabanı desteği sağlayabilir. En genel kullanımıyla, kullanıcı uygulaması SQL Server a bağlanarak bilgi isteğinde bulunur. Bunun üzerine SQL Server, isteği işler ve sonuçları kullanıcıya gönderir. SQL Server aynı zamanda büyük ölçekli bir OLTP (On Line Transaction Processing System), veri ambarı ve e-ticaret uygulamaları için ciddi çözümler sunan bir veritabanı platformudur. Ayrıca veri depolama, veri işleme ve analiz işlemlerini yapabilmesi için de yetenekleri vardır. Veritabanı geliştirme ve yönetim işleri için Studio adlandırması kullanılmıştır. Management Studio ve Business Intellegent Development Studio gibi. 9

10 Management Studio ile SQL Server Database Engine hizmeti geliştirilebilir ve yönetilebilir. Analiz hizmetleri yönetilebilir. Tümleştirme hizmetleri paketleri yönetilip çalıştırılabilir. Rapolama Hizmertleri raporları ve modelleri yönetilebilir. Business Intellegent Development Studio ile ek olarak analiz hizmetleri kullanılarak çok-boyutlu yapılar ve böylece ticari istihbarat çözümleri geliştirilebilir. Bu her iki stüdyo da Microsoft Visual Studio ve Microsoft Office ile bütünleşik çalışabilmektedir. SQL Server 2008'in Bileşenleri (1) Veritabanı Motoru (Database Engine) Veritabanı motoru; veri depolanması, işlenmesi ve güvenliği için en önemli hizmettir. Veri kullanan uygulamaları için vertabanı motoru kontrollü erişim ve hızlıveri işlemleri yapabilmelerini sağlar. (2) Analiz Hizmetleri Hızlı veri analizi, OLAP (On Line Analytical Processing) ve veri işleme işlevselliği için kullanılan temel özelliktir. Sunucu analiz hizmetleri iki kısımdan oluşmaktadır. a) Çok Boyutlu Veri : OLAP desteği ile farklı veri kaynaklarındaki verileri içeren çok boyutlu yapılar tasarlanabilir, oluşturulabilir ve yönetilebilir. b) Veri Madenciliği : Veri madenciliği modelleri tasarlanabilir, oluşturulabilir ve görselleştirilebilir. Bu modeller farklı veri kaynaklarından ve farklı algoritmalar kullanılarak yapılabilir. (3) Tümleştirme Hizmetleri (Integration Services) Tümleştirme hizmetleri XML veri dosyaları, metin dosyaları, ilişkisel veri kaynakları gibi çok çeşitli kaynaklardan veri çekebilir ve çeşitli veri kaynaklarına dönüşüm yapabilir. Tümleştirme hizmetleri, üst düzey veri bütünlüğü ve veri dönüşüm çözümleri için kullanılan bir ortamdır. Olaylara e-post ile yanıt vermek, veri ambarlarını güncellemek, veri temizlemek, işlemek vb. için de kullanılabilir. (4) Çoğaltma (Replication) Çoğaltma, verinin veya nesnelerin bir veritabanından diğerine kopyalanması ve dağıtılması demektir. Veritabanlarının eş zamanlamasından sorumludur. (5) Raporlama Hizmetleri (Reporting Services) İlişkisel ve çok boyutlu veri kaynaklarından geniş kapsamlı veri raporlaması sağlayan, sunucu tabanlı bir raporlama platformudur. 10

11 Raporlama hizmetleri ile etkileşimli, tablo ya da serbest form şeklinde istenilen verileri içeren raporlar oluşturulabilir. Tüm raporlar hem masaüstü hem de Web tabanlı biçime dönüştürülebilir. (6) SQL Sunucu Hizmet Acentası (Service Broker) Farklı veritabanları arasında iletişim sağlayan veritabanı motoru bileşenlerinin kullanan gelişmiş uygulamalar oluşturan tasarımcıların işini kolaylaştırır. Yoğun iş görevlerini arka planda veritabanının yapabilmesini sağlar. SQL Server 2008 Özellikleri (1) İnternet ile bütünleşiktir. SQL Server XML desteği sağlamaktadır. SQL Server veritabanı bileşeni FOR XML cümleciği sayesinde veritabanı sorgulama sonuçlarını XML belgesi şeklinde alınmış olur. Aynı zamanda XML belgeleri de OPENXML komutu sayesinde SQL Server veritabanlarına aktarılabilir. Vb. (2) Ölçeklenebilirlik ve Kullanılabilirlik SQL Server ölçeklenebilir bir yapıdadır. Yani veritabanı Yönetim Sistemi şirketle beraber büyüyebilir. Kullanıcıya hiçbir güçlük çıkarmadan diz üstü makinelerde de çalışabilecek ayarı kendi kendine yapabilir. SQL Server aynı anda pek çok kullanıcını erişimine izin verir. (3) Veritabanı büyüklüğü SQL Server 2008, terabyte lar büyüklüğündeki veritabanlarını destekliyor. (4) Veri Yedekleme Veri yedekleme ve geri yükleme özelliğine sahiptir. Yedekleme işlemi veritabanını tamamen yedekleme olabileceği gibi son yedekten itibaren değişen kısımları yedeklemek gibi de olabilir. (5) Paralel Sorgulama İşlemi Paralel veritabanı mimarisini destekler. Eğer sunucuda birden fazla işlemci varsa veritabanı komutları tüm işlemciler üzerinde eş zamanlı olarak işlenecektir. (6) Çoğaltma Birden fazla SQL Server aynı veriyi eş zamanlı olarak kullanabilir. (7) Güvenilirlik SQL SERVER hareket süreci (transaction processing), çevrim içi yedek alma (on line backups) ve günlük gönderme (log shipping) gibi güvenlik özelliklerine sahiptir. 11

12 Ayrıca SQL Server Windows Clustring i destekler. Bu özellik, bir küme (cluster) içinde iki adet sunucu tanımlayabilmemizi sağlar. Herhangi bir kümeleme hatası durumunda sunucu çalışması diğer sunucu üzerinden devam edecektir. (8) Görevlerin Otomatikleştirilmesi İşler belli zamanlarda çalışacak şekilde programlanabilir. (9) Merkezi Yönetim Bütün SQL Server lar SQL Server Management Studio Express konsolu kullanılarak yönetilebilir. (10) Farklı Platformları destekler Sadece Windows değil, UNIX ya da Apple Macintosh çalıştıran üçüncü parti kullanıcıları da destekler. (11) SQL Sunucu ve Windows Entegrasyonu SQL Server tam anlamıyla Windows ile bütünleşebilmektedir. Active Directory, Güvenlik, Çoklu İşlemci Desteği, Event Viewer, Windows Bileşen Hizmetleri, Sistem Monitörü, ISS, Windows Clustring (kümeleme) (12) SQL Server ve Diğer Microsoft Server Uygulamaları Entegrasyonu SQL Server en iyi şekilde diğer Microsoft Server Uygulamalarıyla bütünleşebilmektedir. Microsoft Exchange Server, Microsoft Host Integration Server, Microsoft System Management Server gibi. 12

13 SQL Server da kullanılan Veri Tipleri Veri Tipi Açıklama bigint ile arasındaki tam sayıları tutar. 8 byte yer kaplar. binary 8000 byte a kadar sabit uzunlukta binary (ikili) veri alabilir. bit 0 veya 1 tamsayı değerini alır. char(n) Alfanümerik verileri tutar. n karakter sayısını belirler. Sonuna boşluk doldurur. datetime ile arasında tarih ve saat tutabilir. decimal(p,s) 38 basamak uzunluğuna kadar tam sayı ve virgüllü sayı tutabilir. float(n) -1,7E+308 den 1,79E+308 e kadar olan değerleri alabilir. Kapladığı alan n değerine göre değişir. ( 1<= n <= 53 ) image Resim, sunu, Excel dosyası gibi ikili formatta veri saklamak için kullanılır. ( byte) int ile arasındaki tam sayıları tutar. 4 byte yer kaplar. money ,5808 ile ,5807 arasında parasal içerikli verileri tutmak için kullanılır. 8 byte yer kaplar. nchar(n) Alfanümerik verileri tutar. (UNICODE formatında) ntext Çok uzun alfanümerik verileri saklamak için kullanılır. 2GB a kadar veri girilebilir. UNICODE u destekler. numeric(p,s) Decimal ile aynıdır. nvarchar(n) Alfanümerik verileri tutar. (UNICODE formatında) real float(24) ile aynı özelliğe sahiptir. (-3,4E+38 ile 3,4E+38 arasında) rowversion Veritabanı üzerinde benzersiz bir numaradır. Bir satır güncellendiğinde bu değer kendini günceller. smalldatetime ile arasında olan tarih ve saat bilgisini tutar. 4. Byte yer kaplar. smallint ile arasındaki tam sayıları tutar. 2 byte yer kaplar. sql_variant 8000 byte kadar veri tipini bilmediğimiz sütunlarda kullanabileceğimiz veri tipidir. text Çok uzun alfanümerik verileri saklamak için kullanılır. 2GB a kadar veri girilebilir. tinyint 0 ile 255 arasındaki sayıları tutar. 1 byte yer kaplar. uniqueidentifier Her çalışmada benzeri olmayan 16 byte uzunluğunda sayı üretir. Benzersiz değerler elde etmek için kullanılabilir. varbinary 8000 byte a kadar değişken uzunlukta binary veri alabilir. varchar(n) Alfanümerik verileri tutar. n karakter sayısını belirler. Sonuna boşluk doldurmaz. XML En fazla 2 GB uzunluğunda XML türünde verileri tutmak için kullanılır. 13

14 Oracle SQL ve PL/SQL (Procedural Language / SQL) Güncel sürüm : 12.1 / Haziran 2013 Oracle veritabanı yazılımları özellikle kurumsal alanda kullanılan yaygın bir veritabanı sistemidir. Oracle çok sayıda araçtan oluşur ve uygulama geliştiricilerinin kolay ve esnek uygulamalar geliştirmesini sağlar. Oracle de diğer veritabanı yönetim sistemlerinde olduğu gibi, stored procedure lar, paketler, trigger ler gibi bileşenler yer alır. MySQL SQL Unix, Linux, OS/2, Windows Ücretsiz, Açık Kaynak Kodlu Güncel sürüm : / 20 Eylül 2013 Web sunucularında en çok kullanılan veritabanıdır, asp, php gibi birçok web programlama dili ile kullanılabilir. MySQL, tuttuğu tablolarla çok kullanıcılı sistemlerde söz konusu olan erişim hakları sorununu başarılı bir şekilde çözmektedir. MySQL'in 4.0 sürümü ile birlikte "transaction" desteği, 4.1 sürümüyle birlikte de alt sorgu desteği eklenmiştir. Ayrıca "veri tutarlılığını (referential integrity)" sağlama işinin programcıya bırakılması tercih edilmiştir, ancak bu bir dezavantaj olarak görülmeyebilir. Çünkü pek çok veritabanı programcısı VTYS'lerdeki veri tutarlılığının esnek olmayan, zorlayıcı bir özellik olduğunu düşünmektedir. SyBase SQL ve T-SQL (Transact SQL) Unix, Windows SAP ile uyumlu çalışıyor. PostgreSQL SQL ve PostgreSQL Unix, Linux, Windows Ücretsiz, Açık Kaynak Kodlu Güncel Sürüm : / 9 Eylül

15 Microsoft Access SQL Windows Güncel Sürüm : 2013 ( ) / 2 Ekim 2012 Microsoft Access Jet veri tabanı motorunu, grafiksel kullanıcı arayüzünü ve yazılım araçlarını aynı paketin içinde birleştirir. Küçük ölçekli veri tabanları için kullanılır. Access'de veri tabanında bulunan nesnelerin birçoğu sihirbazlar yardımıyla kolayca hazırlanabilir. Çoğu zaman hiç tasarım ortamına girmeden, sadece sihirbazlar kullanılarak veri tabanı dosyaları hazırlanabilir. Hiç programcılık bilgisi olmayan biri programcılığı öğrenmesine gerek kalmadan kendi veri tabanı dosyalarını hazırlayabilir. Programcılık bilgisi olanlar Access'de hazırladıkları veri tabanlarına kod yazarak daha ileri düzey işlemleri yapabilir. IBM DB/2 SQL,??? Unix, Linux, Windows IBM tarafından geliştirilmiş ilişkisel veritabanı yönetim sistemidir. Güncel Sürüm : DB2 Data Server (10.5) / 23 Nisan 2013 SQLite SQL,??? Android, ios, Windows Phone 8, BlackBerry 10 OS, Symbian OS Ücretsiz, Açık Kaynak Kodlu Sunucu yazılımı ve konfigürasyon gereksinimi olmayan (gömülü), işlemsel ve ilişkisel bir SQL veritabanı motorudur. Güncel Versiyon : / 3 Eylül

16 Nereden Başlamalıyız? Hazırlayacağınız proje ne olursa olsun veritabanı tasarımı projenin başlangıç safhasında yapılmalıdır. Tasarımı iyi yapamazsanız ileride gereksiz bilgi yığınlarıyla dolu bir veritabanıyla karşılaşırsınız. Veritabanı tasarımını ilk önce kâğıt üzerinde yapıp tekrar gözden geçirdikten sonra uygulanmalıdır. Veritabanı seçimi size ve projenin büyüklüğüne kalmıştır. Aşağıdaki sorular size yardımcı olacaktır? Projeniz kaç tablodan oluşacak? Toplam kayıt sayısı en fazla kaç olabilir? Projenizi aynı anda kaç kişi kullanacak? Projeniz için ne kadar alan ayırdınız? Projeniz için ne kadar bütçe ayırdınız? Projenizde güvenlik önemli mi? Projeniz hangi tür platformlarda kullanılacak? Yaralanılan Kaynaklar Beylan K., 2009, Veritabanı-II / SQL 2008 Uygulamalarıyla, Papatya Yayınevi Gözüdeli Y., 2008, Yazılımcılar için SQL Server 2005 ve Veritabanı Programlama, Seçkin Yayınevi Özseven, T., 2011, Veri Tabanı Yönetim Sistemleri-1, Murathan Yayınevi Wikipedia, 2013, 16

1 Temel Kavramlar. Veritabanı 1

1 Temel Kavramlar. Veritabanı 1 1 Temel Kavramlar Veritabanı 1 Veri Saklama Gerekliliği Bilgisayarların ilk bulunduğu yıllardan itibaren veri saklama tüm kurum ve kuruluşlarda kullanılmaktadır. Veri saklamada kullanılan yöntemler; Geleneksel

Detaylı

Bölüm 1: Veritabanı Yönetim Sistemlerine Giriş

Bölüm 1: Veritabanı Yönetim Sistemlerine Giriş Bölüm 1: Veritabanı Yönetim Sistemlerine Giriş -1- Dr. Serkan DİŞLİTAŞ 1.1. Veri ve Bilgi (Data & Information) Hesaplama, saklama gibi çeşitli işlemler amacıyla bilgisayara verilen sayı, yazı, resim, ses,

Detaylı

VERİ TABANI YÖNETİM SİSTEMLERİ

VERİ TABANI YÖNETİM SİSTEMLERİ VERİ TABANI YÖNETİM SİSTEMLERİ ÖĞR.GÖR.VOLKAN ALTINTAŞ 26.9.2016 Veri Tabanı Nedir? Birbiriyle ilişkisi olan verilerin tutulduğu, Kullanım amacına uygun olarak düzenlenmiş veriler topluluğunun, Mantıksal

Detaylı

VERİ TABANI UYGULAMALARI

VERİ TABANI UYGULAMALARI VERİ TABANI UYGULAMALARI VERİ TABANI NEDİR? Bir konuyla ilgili çok sayıda verinin tutulmasına, depolanmasına ve belli bir mantık içerisinde gruplara ayrılmasına veri tabanı denir. Veri tabanı programları;

Detaylı

2 Temel Kavramlar (Devam) Veritabanı 1

2 Temel Kavramlar (Devam) Veritabanı 1 2 Temel Kavramlar (Devam) Veritabanı 1 Veritabanı Kullanıcıları Veritabanı Yöneticisi (DBA-Database Administrator) Tasarım,oluşturma ve işletiminden sorumludur. Görevleri; Tasarımı Performans Analizi Erişim

Detaylı

Tekrar. Veritabanı 2

Tekrar. Veritabanı 2 Tekrar Veritabanı 2 Veritabanı Nedir? Veritabanı ortaya çıkış hikayesi Saklanan ve işlenen veri miktarındaki artış Veri tabanı olmayan sistemin verilerinin kalıcı olmaması. Veritabanı; tanım olarak herhangi

Detaylı

Veri Tabanı-I 1.Hafta

Veri Tabanı-I 1.Hafta Veri Tabanı-I 1.Hafta 2010-2011 Bahar Dönemi Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Meslek Yüksekokulu Burdur 2011 Muhammer İLKUÇAR 1 Veri ve Veri Tabanı Nedir? Veri Bir anlamı olan ve kaydedilebilen

Detaylı

Veri Tabanı-I 1.Hafta

Veri Tabanı-I 1.Hafta Veri Tabanı-I 1.Hafta 2015-2016 Bahar Dönemi Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu Burdur 2015 Yrd.Doç.Dr. M. İLKUÇAR 1Muhammer İLKUÇAR, MAKÜ-2011 BURDUR

Detaylı

İngilizce'de Relational Database Management System (RDBMS) olarak ifade edilir.

İngilizce'de Relational Database Management System (RDBMS) olarak ifade edilir. İlişkisel Veritabanı Yaklaşımı: İngilizce'de Relational Database Management System (RDBMS) olarak ifade edilir. İlişkisel veri tabanı yönetim sistemi verilerin tablolarda satır ve sutunlar halinde tutulduğu

Detaylı

VERİ TABANI YÖNETİM SİSTEMLERİ

VERİ TABANI YÖNETİM SİSTEMLERİ VERİ TABANI YÖNETİM SİSTEMLERİ Veri Tabanı Nedir? Sistematik erişim imkânı olan, yönetilebilir, güncellenebilir, taşınabilir, birbirleri arasında tanımlı ilişkiler bulunabilen bilgiler kümesidir. Bir kuruluşa

Detaylı

3 Sql Veri Tipleri. Veritabanı 1

3 Sql Veri Tipleri. Veritabanı 1 3 Sql Veri Tipleri Veritabanı 1 Bigint: -9,223,372,036,854,775,808 ile 9,223,372,036,854,775,807 arasındaki sayıları tutar. 8 baytlık yer kaplar. Int: -2,147,483,648 ile 2,147,483,648 arasındaki sayıları

Detaylı

3 Sql Veri Tipleri ve Örnek Veritabanı Tasarımı. Veritabanı 1

3 Sql Veri Tipleri ve Örnek Veritabanı Tasarımı. Veritabanı 1 3 Sql Veri Tipleri ve Örnek Veritabanı Tasarımı Veritabanı 1 Ms SQL Server Veri Tipleri Bigint: -9,223,372,036,854,775,808 ile 9,223,372,036,854,775,807 arasındaki sayıları tutar. 8 baytlık yer kaplar.

Detaylı

Veri Tabanı Yönetim Sistemleri Bölüm - 3

Veri Tabanı Yönetim Sistemleri Bölüm - 3 Veri Tabanı Yönetim Sistemleri Bölüm - 3 İçerik Web Tabanlı Veri Tabanı Sistemleri.! MySQL.! PhpMyAdmin.! Web tabanlı bir veritabanı tasarımı. R. Orçun Madran!2 Web Tabanlı Veritabanı Yönetim Sistemleri

Detaylı

Bilgisayar Teknolojileri Bölümü Bilgisayar Programcılığı Programı. Öğr. Gör. Cansu AYVAZ GÜVEN

Bilgisayar Teknolojileri Bölümü Bilgisayar Programcılığı Programı. Öğr. Gör. Cansu AYVAZ GÜVEN Bilgisayar Teknolojileri Bölümü Bilgisayar Programcılığı Programı Öğr. Gör. Cansu AYVAZ GÜVEN VERİTABANI-I Veri Nedir? Bilgisayarların yaygınlaşması ile birlikte bir çok verinin saklanması gerekli hale

Detaylı

VERİTABANI VERİTABANIN AVANTAJLARI ÖZET

VERİTABANI VERİTABANIN AVANTAJLARI ÖZET ÖZET NEDİR? İYİ BİR NIN ÖZELLİKLERİ NIN AVANTAJLARI VERİ TABANI TİPLERİ ÇEŞİTLERİ HANGİ NI KULLANMALIYIZ? NEDİR? Veritabanı düzenli bilgiler topluluğudur. Veritabanı basit olarak bilgi depolayan bir yazılımdır.

Detaylı

Veritabanı. Ders 2 VERİTABANI

Veritabanı. Ders 2 VERİTABANI Veritabanı Veritabanı Nedir? Birbiri ile ilişkili verilerin bir arada uzun süreli bulundurulmasıdır. Veritabanı bazen Veritabanı Yönetim sistemi veya Veritabanı Sistemi yerine de kullanılır. Gerçek dünyanın

Detaylı

İnternet Programcılığı

İnternet Programcılığı 1 PHP le Ver tabanı İşlemler Yaptığımız web sitelerinin daha kullanışlı olması için veritabanı sistemleri ile bağlantı kurup ihtiyaca göre verileri okuyup yazmasını isteriz. 1.1 Veritabanı Nedir? Veritabanı

Detaylı

10-Veri Tabanları. www.cengizcetin.net

10-Veri Tabanları. www.cengizcetin.net 10-Veri Tabanları 1 VERİ TABANI VERİTABANI (DATABASE) Birbiri ile ilişkili bir veya daha fazla tablodan oluşan bilgi topluluğudur. Veri tabanındaki tablolara ulaşılarak sorgulama yapılır ve istenilen bilgiler

Detaylı

License. Veri Tabanı Sistemleri. Konular büyük miktarda verinin etkin biçimde tutulması ve işlenmesi. Problem Kayıt Dosyaları

License. Veri Tabanı Sistemleri. Konular büyük miktarda verinin etkin biçimde tutulması ve işlenmesi. Problem Kayıt Dosyaları License c 2002-2016 T. Uyar, Ş. Öğüdücü Veri Tabanı Sistemleri Giriş You are free to: Share copy and redistribute the material in any medium or format Adapt remix, transform, and build upon the material

Detaylı

Veritabanı sistemlerinde veri bütünlüğünü sağlayabilmek için CONSTRAINTS olarak adlandırılan bazı zorlayıcı ifadeler kullanılabilir.

Veritabanı sistemlerinde veri bütünlüğünü sağlayabilmek için CONSTRAINTS olarak adlandırılan bazı zorlayıcı ifadeler kullanılabilir. VERİ BÜTÜNLÜĞÜ VTYS lerde veri bütünlüğünü sağlamanın iki temel yolu vardır; Tanımlanabilir veri bütünlüğü ve prosedürel veri bütünlüğü. Tanımlanabilir veri bütünlüğü, tanımlanan nesnelerin kendi özellikleri

Detaylı

Kepware Veritabanı Ürünleri. Teknolojiye Genel Bir Bakış

Kepware Veritabanı Ürünleri. Teknolojiye Genel Bir Bakış Kepware Veritabanı Ürünleri Teknolojiye Genel Bir Bakış Gündem Veritabanı Client API teknolojisinin gözden geçirilmesi ODBC istemci sürücüsü- bir KEPServerEX Plug-In Haberleşme Sürücüsüdür. DataLogger-

Detaylı

Coğrafi Bilgi Sistemlerine Giriş. Ünite 5 - Veri Tabanı Yönetim Sistemleri

Coğrafi Bilgi Sistemlerine Giriş. Ünite 5 - Veri Tabanı Yönetim Sistemleri Coğrafi Bilgi Sistemlerine Giriş Ünite 5 - Veri Tabanı Yönetim Sistemleri İçerik Temel kavramlar Veri tabanı modelleri Normalizasyon Coğrafi Bilgi Sistemlerinde veri tabanı yönetimi Temel kavramlar Veri

Detaylı

Veritabanı Yönetim Sistemleri (Veritabanı Kavramı) Veritabanı Sistemleri

Veritabanı Yönetim Sistemleri (Veritabanı Kavramı) Veritabanı Sistemleri Veritabanı Yönetim Sistemleri (Veritabanı Kavramı) Veritabanı Sistemleri Konular Büyük Resim Ders Tanıtımı Niçin Veritabanı? Veri ve Bilgi Kavramları Klasik Dosya Yapıları Klasik Dosya Sistemlerinin Zayıflıkarı

Detaylı

BIM 312 Database Management Systems. Veritabanı Kavramına Giriş

BIM 312 Database Management Systems. Veritabanı Kavramına Giriş BIM 312 Database Management Systems Veritabanı Kavramına Giriş Veritabanı Nedir? Veritabanı, birbirleriyle ilişkili verilerin hızlı ve verimli bir şekilde ulaşılmasına olanak verecek biçimde saklanmasıyla

Detaylı

1-Veritabanı Yönetim Sistemleri /Tanım

1-Veritabanı Yönetim Sistemleri /Tanım 1-Veritabanı Yönetim Sistemleri /Tanım Öğr. Gör. Saliha Kevser KAVUNCU Sungurlu MYO/VTYS-I özet VERİTABANI NEDİR? İYİ BİR VERİTABANININ ÖZELLİKLERİ VERİTABANININ AVANTAJLARI VERİ TABANI TİPLERİ VERİTABANI

Detaylı

2-Veritabanı Yönetim Sistemleri/ Temel Kavramlar

2-Veritabanı Yönetim Sistemleri/ Temel Kavramlar 2-Veritabanı Yönetim Sistemleri/ Temel Kavramlar Öğr. Gör. Saliha Kevser KAVUNCU Veritabanı neden kullanılır? Veritabanının amacı; insanların ve organizasyonların birşeyleri takip edebilmesine yardımcı

Detaylı

UZAKTAN EĞİTİM MERKEZİ

UZAKTAN EĞİTİM MERKEZİ ÜNİTE 2 VERİ TABANI İÇİNDEKİLER Veri Tabanı Veri Tabanı İle İlgili Temel Kavramlar Tablo Alan Sorgu Veri Tabanı Yapısı BAYBURT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM MERKEZİ BİLGİSAYAR II HEDEFLER Veri tabanı kavramını

Detaylı

Veri Tabanı Örnekleri

Veri Tabanı Örnekleri Veri Tabanı Nedir? Birbiriyle ilişkisi olan verilerin tutulduğu, Kullanım amacına uygun olarak düzenlenmiş veriler topluluğunun, Mantıksal ve fiziksel olarak tanımlarının bulunduğu Bilgi depolarıdır. Veri

Detaylı

VERİ TABANI YÖNETİM SİSTEMLERİ Melih BÖLÜKBAŞI

VERİ TABANI YÖNETİM SİSTEMLERİ Melih BÖLÜKBAŞI VERİ TABANI YÖNETİM SİSTEMLERİ Melih BÖLÜKBAŞI Dersin Hedefleri Veri Tabanı Kullanıcıları Veri Modelleri Veri Tabanı Tasarımı İlişkisel VT Kavramsal Tasarımı (Entity- Relationship, ER) Modeli VT KULLANICILARI

Detaylı

VERİ TABANI SİSTEMLERİ

VERİ TABANI SİSTEMLERİ VERİ TABANI SİSTEMLERİ 1- Günümüzde bilgi sistemleri Teknoloji ve bilgi. 2- Bilgi sistemlerinin Geliştirilmesi İşlevsel Gereksinimleri 1.AŞAMA Gereksinim Belirleme ve Analiz Veri Gereksinimleri Gereksinimler

Detaylı

Veritabanı Yönetim Sistemleri (Veritabanı Kavramı) Veri Modelleri

Veritabanı Yönetim Sistemleri (Veritabanı Kavramı) Veri Modelleri Veritabanı Yönetim Sistemleri (Veritabanı Kavramı) Veri Modelleri Konular Veritabanı Tasarım Aşamaları Veri Modeli Nedir? Veri Modeli Temel Bileşenleri İş Kuralları (Business Rules) İş Kurallarını Veri

Detaylı

1. VERİ TABANI KAVRAMLARI VE VERİ TABANI OLUŞTUMA

1. VERİ TABANI KAVRAMLARI VE VERİ TABANI OLUŞTUMA BÖLÜM15 D- VERİ TABANI PROGRAMI 1. VERİ TABANI KAVRAMLARI VE VERİ TABANI OLUŞTUMA 1.1. Veri Tabanı Kavramları Veritabanı (DataBase) : En genel tanımıyla, kullanım amacına uygun olarak düzenlenmiş veriler

Detaylı

Bilgisayar Mühendisliğine Giriş. Yrd.Doç.Dr.Hacer KARACAN

Bilgisayar Mühendisliğine Giriş. Yrd.Doç.Dr.Hacer KARACAN Bilgisayar Mühendisliğine Giriş Yrd.Doç.Dr.Hacer KARACAN İçerik Dosya Organizasyonu (File Organization) Veritabanı Sistemleri (Database Systems) BM307 Dosya Organizasyonu (File Organization) İçerik Dosya

Detaylı

=A1+A2-A3, =A1*A2/A3,

=A1+A2-A3, =A1*A2/A3, 1 2 3 Formül Oluşturma: Excel de formüller = ile başlar. Örnek formüller; =ortalama(b1;c1) b1 ile c1 hücrelerinin ortalamasını alır =toplam(a1;b1) a1 ile b1 hücrelerinin toplama formülünü verir. =çarpım(a1;b1;c1;..)

Detaylı

Pursaklar İMKB Teknik ve Endüstri Meslek Lisesi

Pursaklar İMKB Teknik ve Endüstri Meslek Lisesi Modül 1: Eylül 3 (1) Veritabanı kavramını bilme. Tablo kavramını bilme. İlişkisel veritabanı kavramını bilme. Tablo yapısını tanımlayabilme. Tablolar arasında ilişkiler kurabilme. Anahtar alan kavramını

Detaylı

Turquaz. Açık kodlu muhasebe yazılımı http://www.turquaz.com. Turquaz Proje Grubu

Turquaz. Açık kodlu muhasebe yazılımı http://www.turquaz.com. Turquaz Proje Grubu Turquaz Açık kodlu muhasebe yazılımı http://www.turquaz.com Turquaz Proje Grubu Konu Başlıkları 1. Turquaz Proje Grubu 2. Programın fikri 3. Geliştirme aşaması 4. Programın içeriği 5. Yapılacaklar 6. Dizayn

Detaylı

VERİTABANI Veritabanı Yönetimi

VERİTABANI Veritabanı Yönetimi VERİTABANI Veritabanı Yönetimi YAPILANDIRILMIŞ SORGULAMA DİLİ (SQL) Veritabanı yönetimi, veritabanının yapısal özelliklerini belirtmek ve değiştirmek, veritabanına kullanıcı erişimlerini ve yetkilerini

Detaylı

ELIF KIOTZEOGLOU RESUL MURAD MERT PACOLARI

ELIF KIOTZEOGLOU RESUL MURAD MERT PACOLARI ELIF KIOTZEOGLOU 0510130077 RESUL MURAD 0510120082 MERT PACOLARI 0510120083 SQL SQL,(İngilizce "Structured Query Language", Türkçe: Yapılandırılmış Sorgu Dili) verileri yönetmek ve tasarlamak için kullanılan

Detaylı

Script. Statik Sayfa. Dinamik Sayfa. Dinamik Web Sitelerinin Avantajları. İçerik Yönetim Sistemi. PHP Nedir? Avantajları.

Script. Statik Sayfa. Dinamik Sayfa. Dinamik Web Sitelerinin Avantajları. İçerik Yönetim Sistemi. PHP Nedir? Avantajları. Script Statik Sayfa Dinamik Sayfa Dinamik Web Sitelerinin Avantajları İçerik Yönetim Sistemi PHP Nedir? Avantajları Dezavantajları Script HTML kodları arasına yerleştirilen küçük kodlardır. Web sayfalarında

Detaylı

SQL Server 2008 ile Tanışma"

SQL Server 2008 ile Tanışma MODÜL 1 SQL Server 2008 ile Tanışma" Yaşar GÖZÜDELİ ygozudeli@verivizyon.com http://blog.verivizyon.com/ygozudeli Modül-1 Konu Akışı SQL Server 2008 Yazılım Geliştirici Araçları SQL Server 2008 Mimarisine

Detaylı

VERİ TABANI YÖNETİMİ. Yrd.Doç.Dr. Füsun BALIK ŞANLI 2013-2014 YTÜ

VERİ TABANI YÖNETİMİ. Yrd.Doç.Dr. Füsun BALIK ŞANLI 2013-2014 YTÜ VERİ TABANI YÖNETİMİ Yrd.Doç.Dr. Füsun BALIK ŞANLI 2013-2014 YTÜ Ders Düzeni Ders Uygulama Ödev Sınavlar 1. Ara Sınav 2. Ara Sınav Yıl Sonu Sınavı Sınavlar 2 Başarı Kriterleri Yıliçi başarı notu: (2 Yıliçi

Detaylı

VERİ KAYNAKLARI. Bilgi sisteminin öğelerinden biride veri

VERİ KAYNAKLARI. Bilgi sisteminin öğelerinden biride veri VERİ KAYNAKLARI YÖNETİMİ İ İ 5. ÜNİTE GİRİŞ Bilgi sisteminin öğelerinden biride veri yönetimidir. Geleneksel yada çağdaş, birinci yada ikinci elden derlenen veriler amaca uygun veri formlarında tutulur.

Detaylı

Öğr. Gör. Serkan AKSU http://www.serkanaksu.net. http://www.serkanaksu.net/ 1

Öğr. Gör. Serkan AKSU http://www.serkanaksu.net. http://www.serkanaksu.net/ 1 Öğr. Gör. Serkan AKSU http://www.serkanaksu.net http://www.serkanaksu.net/ 1 JavaScript JavaScript Nedir? Nestcape firması tarafından C dilinden esinlenerek yazılmış, Netscape Navigator 2.0 ile birlikte

Detaylı

Veri Tabanı-I 5.Hafta

Veri Tabanı-I 5.Hafta Veri Tabanı-I 5.Hafta DataBase Oluşturma 1 DATABASE Kolon,özellik,alanColumn,attributes,fields) Sunucu Tablo numarası adı soyadı 0913109001 Ali Can 0913109002 Nuri Koç Database 0913109003 Fatma Kara Satır,Kayıt

Detaylı

SEKTÖREL ÇÖZÜM GELİŞTİRME YÖNTEMLERİ

SEKTÖREL ÇÖZÜM GELİŞTİRME YÖNTEMLERİ SEKTÖREL ÇÖZÜM GELİŞTİRME YÖNTEMLERİ 1C:İŞLETME SİSTEMİNİN YAPISI 1C.İŞLETME PLATFORMU + 1TÇ:STANDART UYGULAMA + UYARLAMALAR 1TÇ Ürünleri ÜRÜNLER 2010 2011 2012 2013 1 1TÇ:Ticari KOBİ Yönetimi 2 1TÇ:Ticari

Detaylı

VERİ TABANI YÖNETİM SİSTEMLERİ I

VERİ TABANI YÖNETİM SİSTEMLERİ I BÖLÜM 6 6. SQL VERİ İŞLEME DİLİ SQL insanların veritabanı sistemleri ile konuşmasını sağlayan popüler bir dildir. Bu dil tüm veritabanı programlarında kullanılabilmektedir. Bu dil sayesinde, bir veritabanından

Detaylı

Veritabanı Tasarımı. NOT NULL ve UNIQUE Kısıtlamaları Tanımlama

Veritabanı Tasarımı. NOT NULL ve UNIQUE Kısıtlamaları Tanımlama Veritabanı Tasarımı NOT NULL ve UNIQUE Kısıtlamaları Tanımlama NOT NULL ve UNIQUE Kısıtlamaları Tanımlama Konular Kısıtlama terimini veri bütünlüğü ile ilişkilendirerek tanımlama Sütun seviyesinde ve tablo

Detaylı

Database Management System

Database Management System Ders Tanıtım Sunumu 08118 Veri Tabanı I Database Management System Elbistan Meslek Yüksek Okulu 2012 2013 Bahar Yarıyılı Öğr. Gör. Murat KEÇECİOĞLU 27-28 Şub. 2013 Veritabanı Yönetim Sistemleri, verilerin

Detaylı

POSTGRESQL'de İleri Seviyede Veri Kurtarma ve Yedekleme

POSTGRESQL'de İleri Seviyede Veri Kurtarma ve Yedekleme POSTGRESQL'de İleri Seviyede Veri Kurtarma ve Yedekleme Devrim Gündüz PostgreSQL Geliştiricisi devrim@commandprompt.com devrim@gunduz.org devrim@postgresql.org LKD Seminerleri Linux Kullanıcıları Derneği'nin

Detaylı

SQL e Giriş. Uzm. Murat YAZICI

SQL e Giriş. Uzm. Murat YAZICI SQL e Giriş Uzm. Murat YAZICI SQL (Structured Query Language) - SQL Türkçe de Yapısal Sorgulama Dili anlamına gelmektedir ve ilişkisel veritabanlarında çok geniş bir kullanım alanına sahiptir. - SQL ile

Detaylı

VERİ TABANI ve YÖNETİMİ

VERİ TABANI ve YÖNETİMİ VERİ TABANI ve YÖNETİMİ Maltepe Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü 2 BÖLÜM -12- TETİKLEYİCİ (TRIGGER) 3 Giriş Trigger lar Trigger lar Ne Zaman Kullanılmalıdır? Klasik Trigger ların Özellikleri

Detaylı

Veri Tabanı Tasarım ve Yönetimi

Veri Tabanı Tasarım ve Yönetimi SAKARYA ÜNİVERSİTESİ Veri Tabanı Tasarım ve Yönetimi Hafta 1 Prof. Dr. Ümit KOCABIÇAK Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Sakarya Üniversitesi ne aittir. "Uzaktan Öğretim" tekniğine uygun

Detaylı

Oracle da kullanılan veri tipleri:

Oracle da kullanılan veri tipleri: ORACLE A GİRİŞ Oracle ile SQL Server ı karşılaştıralım, 1 Oracle da veritabanı yerine kullanıcı oluşturulur. Kullanıcılar veritabanı gibi davranır. 2 Tablo oluşturma, yapısını değiştirme, silme kodları

Detaylı

VERİ TABANI YÖNETİM SİSTEMLERİ I

VERİ TABANI YÖNETİM SİSTEMLERİ I BÖLÜM 12 12. SQL de YÖNETİMSEL FONKSİYONLAR 12.1. VIEWS ( Tablo Görünümü) Tablo görünümleri veri tabanında tanımı olan tablolardan sorgulama sonucunda elde edilir. Tabloların tersine fiziksel bir yer tutmazlar.

Detaylı

MOBİL UYGULAMA GELİŞTİRME

MOBİL UYGULAMA GELİŞTİRME MOBİL UYGULAMA GELİŞTİRME PELİN YILDIRIM FATMA BOZYİĞİT YZM 3214 Celal Bayar Üniversitesi Hasan Ferdi Turgutlu Teknoloji Fakültesi Bu Derste Veri Saklama 2 Veri Saklama Veri Saklama her appnin ihtiyaci

Detaylı

«BM364» Veritabanı Uygulamaları

«BM364» Veritabanı Uygulamaları HAFTA 3 Veritabanı Tasarımı" Yaşar GÖZÜDELİ ygozudeli@verivizyon.com http://blog.verivizyon.com/ygozudeli «BM364» Veritabanı Uygulamaları Konu Akışı Veritabanı Tasarımı Kuramlar Veritabanı Nesnesini Yapılandırmak

Detaylı

Microsoft SQL Server 2008 Oracle Mysql (Ücretsiz) (Uygulamalarımızda bunu kullanacağız) Access

Microsoft SQL Server 2008 Oracle Mysql (Ücretsiz) (Uygulamalarımızda bunu kullanacağız) Access Programlamaya Giriş VERİ TABANI UYGULAMASI ÖN BİLGİ Veritabanları, verilere sistematik bir şekilde erişilebilmesine, depolanmasına ve güncellenmesine izin veren, yüksek boyutlu veriler için çeşitli optimizasyon

Detaylı

Veritabanı Tasarımı. Basit Eşleme: Dönüşüm İşlemi

Veritabanı Tasarımı. Basit Eşleme: Dönüşüm İşlemi Veritabanı Tasarımı Basit Eşleme: Dönüşüm İşlemi Amaç Bu ders aşağıdaki hedefleri kapsamaktadır: Kavramsal model ile fiziksel modeli ayırt etme İki model arasındaki terminoloji eşleşmesini uygulama Tablolar

Detaylı

BİL 101 - Bilişim Teknolojileri. Access 2007. http://bil.etu.edu.tr/bil101

BİL 101 - Bilişim Teknolojileri. Access 2007. http://bil.etu.edu.tr/bil101 BİL 101 - Bilişim Teknolojileri Access 2007 http://bil.etu.edu.tr/bil101 Veritabanı Sistemleri Veritabanı Sistemleri Bilgi çağında veriyi düzenli-planlı saklamak, veriye hızlı ulaşmak, değişik veriler

Detaylı

1.PROGRAMLAMAYA GİRİŞ

1.PROGRAMLAMAYA GİRİŞ 1.PROGRAMLAMAYA GİRİŞ Bilindiği gibi internet üzerindeki statik web sayfaları ziyaretçinin interaktif olarak web sayfasını kullanmasına olanak vermemektedir. Bu yüzden etkileşimli web sayfaları oluşturmak

Detaylı

Bil101 Bilgisayar Yazılımı I. M. Erdem ÇORAPÇIOĞLU Bilgisayar Yüksek Mühendisi

Bil101 Bilgisayar Yazılımı I. M. Erdem ÇORAPÇIOĞLU Bilgisayar Yüksek Mühendisi Bil101 Bilgisayar Yazılımı I Bilgisayar Yüksek Mühendisi Kullanıcıdan aldığı veri ya da bilgilerle kullanıcının isteği doğrultusunda işlem ve karşılaştırmalar yapabilen, veri ya da bilgileri sabit disk,

Detaylı

Kets DocPlace LOGO Entegrasyonu

Kets DocPlace LOGO Entegrasyonu Kets DocPlace LOGO Entegrasyonu Kets DocPlace Kurulumu Öncesinde Yapılması Gereken İşlemler Windows 7, Windows 8, Windows Server 2008 R2, Windows Server 2012 veya daha yeni işletim sistemlerinde Programlar

Detaylı

5 SQL- Yapısal Sorgulama Dili. Veritabanı 1

5 SQL- Yapısal Sorgulama Dili. Veritabanı 1 5 SQL- Yapısal Sorgulama Dili Veritabanı 1 SQL- Yapısal Sorgulama Dili SQL ifadeleri yapısal olarak üç gruba ayrılır. Veri Tanımlama Dili (DDL - Data Definition Language) Veri İşleme Dili (DML - Data Manipulation

Detaylı

Bilişim Teknolojileri Temelleri 2011. Dijital Dünyada Yaşamak

Bilişim Teknolojileri Temelleri 2011. Dijital Dünyada Yaşamak Bilişim Teknolojileri Temelleri 2011 Dijital Dünyada Yaşamak Bilgisayar nedir? Bilgisayar, kullanıcı tarafından girilen bilgileri(veri) işleyen, depolayan istendiğinde girilen bilgileri ve sonuçlarını

Detaylı

VERİ TABANI YÖNETİM SİSTEMLERİ II

VERİ TABANI YÖNETİM SİSTEMLERİ II 0 İÇİNDEKİLER VERİ TABANI YÖNETİM SİSTEMLERİ-II... 1. GİRİŞ... 3 1.1. Veri Tabanı Yönetim Sistemleri Yapısı... 4 1.2. Veri Tabanı Yönetim Sistemleri İstemci/Sunucu Mimari Yapısı... 6 1.3. RESULTSET Kavramı...

Detaylı

AMP DOĞRUDAN TEMİN PROGRAMI TEKNİK ÖZELLİKLERİ

AMP DOĞRUDAN TEMİN PROGRAMI TEKNİK ÖZELLİKLERİ AMP DOĞRUDAN TEMİN PROGRAMI TEKNİK ÖZELLİKLERİ KAPSAM AMP Doğrudan Temin programı 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununun 22. Maddesinde belirtilen şartlar doğrultusunda yapılacak doğrudan teminlere ilişkin uygulama

Detaylı

İNFOSET İNFOSET Ses Kayıt Sistemi v2.0. Sistem Kataloğu

İNFOSET İNFOSET Ses Kayıt Sistemi v2.0. Sistem Kataloğu İNFOSET İNFOSET Ses Kayıt Sistemi v2.0 Sistem Kataloğu İ N F O S E T S E S K A Y I T S İ S T E M İ V 2. 0 Sistem Kataloğu İnfoset Yazılım Marmara Cad.Yüksel Sok. 6/7 Pendik-İstanbul Telefon 216 379 81

Detaylı

Dosya, disk üzerinde depolanmış verilerin bütününe verilen isimdir. İşletim sistemi genel olarak iki çeşit dosya içerir.

Dosya, disk üzerinde depolanmış verilerin bütününe verilen isimdir. İşletim sistemi genel olarak iki çeşit dosya içerir. 2 Dosya Nedir? Dosya, disk üzerinde depolanmış verilerin bütününe verilen isimdir. İşletim sistemi genel olarak iki çeşit dosya içerir. Birincisi, bir sistem görevi yerine getirirken yada bir uygulama

Detaylı

VERİ TABANI YÖNETİM SİSTEMLERİ

VERİ TABANI YÖNETİM SİSTEMLERİ VERİ TABANI YÖNETİM SİSTEMLERİ Veri Tabanı Nedir? Sistematik erişim imkânı olan, yönetilebilir, güncellenebilir, taşınabilir, birbirleri arasında tanımlı ilişkiler bulunabilen bilgiler kümesidir. Bir kuruluşa

Detaylı

Veritabanı, Veri Madenciliği, Veri Ambarı, Veri Pazarı

Veritabanı, Veri Madenciliği, Veri Ambarı, Veri Pazarı Veritabanı, Veri Madenciliği, Veri Ambarı, Veri Pazarı Başkent Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Yönetim Bilişim Sistemleri (Bil 483) 20394676 - Ümit Burak USGURLU Veritabanı Veri tabanı düzenli bilgiler

Detaylı

Veritabanına Giriş. Oğuzhan Ceylan. 19 Eylül 2011

Veritabanına Giriş. Oğuzhan Ceylan. 19 Eylül 2011 Veritabanına Giriş Oğuzhan Ceylan 19 Eylül 2011 Outline Veritabanı MYSQL Mysql Sorgu Komutları Bir veritabanı yaratmak ve kullanmak Veritabanı Veritabanı Verittabanı hangi alanlarda kullanılıyor. Web sitesi

Detaylı

İNTERNET PROGRAMCILIĞI 2 10. HAFTA MYSQL - PHPMYADMIN. Hazırlayan Fatih BALAMAN. İçindekiler. Hedefler. Mysql Nedir.

İNTERNET PROGRAMCILIĞI 2 10. HAFTA MYSQL - PHPMYADMIN. Hazırlayan Fatih BALAMAN. İçindekiler. Hedefler. Mysql Nedir. İNTERNET PROGRAMCILIĞI 2 10. HAFTA İçindekiler MYSQL - PHPMYADMIN Mysql Nedir PhpMyAdmin Nedir PhpMyAdmin Arayüzü Hedefler Mysql' in görevini söyleyebilir PhpMyAdmin' in kullanım amacını söyler Hazırlayan

Detaylı

Veritabanı Tasarımı. Tablo Oluşturma

Veritabanı Tasarımı. Tablo Oluşturma Veritabanı Tasarımı Tablo Oluşturma Konular Ana veritabanı nesnelerini listeleme ve kategorize etme Bir tablo yapısını inceleme Şema nesnelerinin Oracle veritabanı tarafından nasıl kullanıldığını açıklama

Detaylı

VERİ TABANI YÖNETİM SİSTEMLERİ I

VERİ TABANI YÖNETİM SİSTEMLERİ I BÖLÜM 3 3. VERİ TABANI TEMEL KAVRAMLARI Veritabanı (DataBase) : En genel tanımıyla, kullanım amacına uygun olarak düzenlenmiş veriler topluluğudur. Müşteri adres defterleri, ürün satış bilgilerinin saklandığı

Detaylı

PAZARTESİ SALI 2015-2016 Ders Programı 1. Öğretim 09.00-09.50 10.00-10.50 11.00-11.50 12.00-12.50 HRT4291 WEB TABANLI CBS GR:11 Ü.GÜMÜŞAY EZ-121 ; D1-129 HRT4291 WEB TABANLI CBS GR:22 Ü.GÜMÜŞAY EZ-121

Detaylı

ÜNİTE NESNE TABANLI PROGRAMLAMA-I. Uzm. Orhan ÇELİKER VERİTABANI BAĞLANTISI İÇİNDEKİLER HEDEFLER

ÜNİTE NESNE TABANLI PROGRAMLAMA-I. Uzm. Orhan ÇELİKER VERİTABANI BAĞLANTISI İÇİNDEKİLER HEDEFLER HEDEFLER İÇİNDEKİLER VERİTABANI BAĞLANTISI Temel Veritabanı Kavramları Veritabanı-Veritabanı Yönetim Sistemleri İlişkisel Veritabanı Yönetim Sistemleri Veritabanı Oluşturmak Tablolar Anahtarlar ADO.NET'e

Detaylı

VERİTABANI & VERİTABANI YÖNETİMİ

VERİTABANI & VERİTABANI YÖNETİMİ VERİ NEDİR? Dağınık bilgi kümesidir. VERİTABANI & VERİTABANI YÖNETİMİ Veri, anlamlı bir şekilde düzenlendiği zaman yararlı bilgi olur. Dr. Mehmet AKSARAYLI VERİTABANI NEDİR? Birbiri ile ilişkili veriler

Detaylı

3. Hafta Tablo İşlemleri BPR255 Veritabanı. Bu Derste Öğrenecekleriniz: 1. Tablo İşlemleri. 1.2. Kısıtlamalar (Constraints)

3. Hafta Tablo İşlemleri BPR255 Veritabanı. Bu Derste Öğrenecekleriniz: 1. Tablo İşlemleri. 1.2. Kısıtlamalar (Constraints) Bu Derste Öğrenecekleriniz: 1. Tablo İşlemleri 1.1. Tablo Oluşturma 1.2. Tablo Oluşturmada Kısıtlamalar Constraints 1.3. Tablo Silme a. NULL, NOT NULL b. PRIMARY KEY c. UNIQUE d. FOREIGN KEY e. CHECK f.

Detaylı

VERİ TABANI YÖNETİM SİSTEMLERİ I

VERİ TABANI YÖNETİM SİSTEMLERİ I 1 İÇİNDEKİLER VERİ TABANI YÖNETİM SİSTEMLERİ... 2 1. TEMEL VERİ TABANI KAVRAMLARI... 2 1.1. Veri Nedir?... 2 1.2. Veri Tabanı Nedir?... 3 1.3. Veri Modeline Göre Veritabanı Yönetim Sistemleri... 4 1.4.

Detaylı

İşletim Sistemi. BTEP205 - İşletim Sistemleri

İşletim Sistemi. BTEP205 - İşletim Sistemleri İşletim Sistemi 2 İşletim sistemi (Operating System-OS), bilgisayar kullanıcısı ile bilgisayarı oluşturan donanım arasındaki iletişimi sağlayan ve uygulama programlarını çalıştırmaktan sorumlu olan sistem

Detaylı

BSOFTefat E-FATURA ÇÖZÜMÜ

BSOFTefat E-FATURA ÇÖZÜMÜ Gelir idaresine yapılan başvuruya göre POROSefat e-fatura alım/gönderim işlemlerinde kullanıcılara iki farklı seçenek sunulmaktadır. 1. E-Fatura GİB Dosya Aktarım modülü: Gelir idaresinden sadece e-fatura

Detaylı

SYS Version 1.0.1 Satış Yönetim Sistemi

SYS Version 1.0.1 Satış Yönetim Sistemi SYS Version 1.0.1 Satış Yönetim Sistemi 1. Genel Bakış Değişen rekabet ortamı ve farklılaşan müşteri beklentileri, bayi ağlarının kompleks ve yönetiminin zor olması satış süreçlerini oldukça farklı bir

Detaylı

MongoDB. Doğan Aydın. Eylül, 2011

MongoDB. Doğan Aydın. Eylül, 2011 MongoDB Doğan Aydın Eylül, 2011 İçindekiler 1 Giriş.................................................... 2 2 Geleneksel Veri Tabanları Ve MongoDB................................. 3 3 Doküman Odaklı.............................................

Detaylı

VERİ TABANI YÖNETİM SİSTEMLERİ II. 7. FORMLAR ve ACCESS PROGRAMINDA FORM OLUŞTURMA

VERİ TABANI YÖNETİM SİSTEMLERİ II. 7. FORMLAR ve ACCESS PROGRAMINDA FORM OLUŞTURMA BÖLÜM 7 7. FORMLAR ve ACCESS PROGRAMINDA FORM OLUŞTURMA Bu ve bundan sonraki bölümlerde bir veritabanı üzerinde form ve rapor oluşturma konuları anlatılacaktır. Veritabanı üzerinde yapılabilecek işlemler;

Detaylı

Bilgisayar Teknolojileri Bölümü Bilgisayar Programcılığı Programı. Öğr. Gör. Cansu AYVAZ GÜVEN

Bilgisayar Teknolojileri Bölümü Bilgisayar Programcılığı Programı. Öğr. Gör. Cansu AYVAZ GÜVEN Bilgisayar Teknolojileri Bölümü Bilgisayar Programcılığı Programı Öğr. Gör. Cansu AYVAZ GÜVEN VERITABANI-I Varlık-İlişki Diyagramlarının İlişki Şemalarına Dönüştürülmesi E-R Çizelgelerini İVTYS ye Dönüştürme

Detaylı

SELÇUK ÜNİVERSİTESİ SEYDİŞEHİR MESLEK YÜKSEKOKULU BİLGİSAYAR TEKNOLOJİLERİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR PROGRAMCILIĞI PROGRAMI DERS DAĞILIM ÇİZELGESİ (2010)

SELÇUK ÜNİVERSİTESİ SEYDİŞEHİR MESLEK YÜKSEKOKULU BİLGİSAYAR TEKNOLOJİLERİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR PROGRAMCILIĞI PROGRAMI DERS DAĞILIM ÇİZELGESİ (2010) SELÇUK ÜNİVERSİTESİ SEYDİŞEHİR MESLEK YÜKSEKOKULU BİLGİSAYAR TEKNOLOJİLERİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR PROGRAMCILIĞI PROGRAMI DERS DAĞILIM ÇİZELGESİ (2010) 1. SINIF GÜZ YARIYILI 6913130 Atatürk İlkeleri ve İnkılap

Detaylı

Bölüm 4: DDL Veri Tanımlama Dili

Bölüm 4: DDL Veri Tanımlama Dili Bölüm 4: DDL Veri Tanımlama Dili -43- Dr. Serkan DİŞLİTAŞ DDL (Data Definition Language Veri Tanımlama Dili : Bu kategorideki SQL komutları ile veritabanları, tablo, görünüm ve indekslerin yaratılması,

Detaylı

08118 Veri Tabanı I. Database Management System. Elbistan Meslek Yüksek Okulu 2014 2015 Bahar Yarıyılı. Öğr. Gör. Murat KEÇECĠOĞLU

08118 Veri Tabanı I. Database Management System. Elbistan Meslek Yüksek Okulu 2014 2015 Bahar Yarıyılı. Öğr. Gör. Murat KEÇECĠOĞLU 08118 Veri Tabanı I Database Management System Elbistan Meslek Yüksek Okulu 2014 2015 Bahar Yarıyılı Öğr. Gör. Murat KEÇECĠOĞLU 03 05 Mart 2015 Bilinen VTYS Programları MS SQL Server: Bir orta ve büyük

Detaylı

08118 Veri Tabanı I. Database Management System. Elbistan Meslek Yüksek Okulu Bahar Yarıyılı. Öğr.Gör. Murat KEÇECĠOĞLU

08118 Veri Tabanı I. Database Management System. Elbistan Meslek Yüksek Okulu Bahar Yarıyılı. Öğr.Gör. Murat KEÇECĠOĞLU 08118 Veri Tabanı I Database Management System Elbistan Meslek Yüksek Okulu 2016 2017 Bahar Yarıyılı Öğr.Gör. Murat KEÇECĠOĞLU NORMALİZASYON KURALLARI Bir tablo içerisinde yer alacak kaydın nelerden oluştuğuna

Detaylı

VERĐTABANLARINA GĐRĐŞ

VERĐTABANLARINA GĐRĐŞ Linux Kullanıcıları Derneği Düzenli Seminerleri VERĐTABANLARINA GĐRĐŞ Haziran, 2002 ANKARA Güncelleme : Temmuz 2002 Devrim GÜNDÜZ LKD, TR.NET http://seminer.devrim.oper.metu.edu.tr devrim@oper.metu.edu.tr

Detaylı

Bilgi Servisleri (IS)

Bilgi Servisleri (IS) Bilgi Servisleri (IS) GRID Kullanıcı Eğitimi Boğaziçi Üniversitesi 2007, İstanbul Emrah AKKOYUN Konu Başlığı Neden ihtiyaç duyulur? Kullanıcılar kimlerdir? Bilgi Servisi türleri MDS ve BDII LDAP Bilgi

Detaylı

Arş.Gör.Muhammet Çağrı Gencer Bilgisayar Mühendisliği KTO Karatay Üniversitesi 2015

Arş.Gör.Muhammet Çağrı Gencer Bilgisayar Mühendisliği KTO Karatay Üniversitesi 2015 Arş.Gör.Muhammet Çağrı Gencer Bilgisayar Mühendisliği KTO Karatay Üniversitesi 2015 KONU BAŞLIKLARI 1. Yazılım Mimarisi nedir? 2. Yazılımda Karmaşıklık 3. Üç Katmanlı Mimari nedir? 4. Üç Katmanlı Mimari

Detaylı

Kaspersky Open Space Security: Release 2. İşletmeniz için birinci sınıf bir BT güvenliği çözümü

Kaspersky Open Space Security: Release 2. İşletmeniz için birinci sınıf bir BT güvenliği çözümü Kaspersky Open Space Security: Release 2 İşletmeniz için birinci sınıf bir BT güvenliği çözümü Güncellenmiş uygulamalar Updated applications Release 2 uygulamaları: Kaspersky Anti-virus for Windows Workstations

Detaylı

Veri tabanına bağlanmak için öncelikle aşağıdaki yolu izleyerek ağ veri tabanı yazılımını başlatıyoruz.

Veri tabanına bağlanmak için öncelikle aşağıdaki yolu izleyerek ağ veri tabanı yazılımını başlatıyoruz. Veri Tabanına Bağlanma Veri tabanına bağlanmak için öncelikle aşağıdaki yolu izleyerek ağ veri tabanı yazılımını başlatıyoruz. Başlat Tüm Programlar Microsfot SQL Server 2008 R2 SQL Server Management Studio

Detaylı

Tavsiye Edilen Önhazırlık Temel SQL Server 2000 bilgisi edinmek.

Tavsiye Edilen Önhazırlık Temel SQL Server 2000 bilgisi edinmek. Ms SQL Veritabanı Nesneleri Bölüm Veritabanı Yönetimi Yazar Öznur KARAKUŞOĞLU Yayın Tarihi 15.04.2004 Okunma Sayısı 1110 Tavsiye Edilen Önhazırlık Temel SQL Server 2000 bilgisi edinmek. Hedefler Veritabanı

Detaylı

R ile Programlamaya Giriş ve Uygulamalar

R ile Programlamaya Giriş ve Uygulamalar R ile Programlamaya Giriş ve Uygulamalar İçerik R ye genel bakış R dili R nedir, ne değildir? Neden R? Arayüz Çalışma alanı Yardım R ile çalışmak Paketler Veri okuma/yazma İşleme Grafik oluşturma Uygulamalar

Detaylı

Maltepe Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Veri Tabanı ve Yönetimi (BİL 301)

Maltepe Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Veri Tabanı ve Yönetimi (BİL 301) Maltepe Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Veri Tabanı ve Yönetimi (BİL 301) GENEL DERS BİLGİLERİ Öğretim Elemanı : Öğr. Gör. Erdal GÜVENOĞLU Ofis : MUH 313 Ofis Saatleri : Pazartesi: 10.00-12.00,

Detaylı

Asp.Net Veritabanı İşlemleri

Asp.Net Veritabanı İşlemleri Asp.Net Veritabanı İşlemleri Asp.Net Veritabanı İşlemleri Birçok uygulamada bilgiler geçici olarak tutulur ve oturum sonlandırıldığında bu bilgiler bellekten silinir. Ancak etkileşimli web sitelerinde

Detaylı