Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download ""

Transkript

1 TÜRKİYE KALKINMA BANKASI A.Ş. SEKTÖREL ARAŞTIRMALAR TÜRKİYE NİN TURİZM SEKTÖRÜNDEKİ GELİŞMELER, DÜNYA TURİZMİNDEKİ YERİ VE TÜRKİYE KALKINMA BANKASI NIN ROLÜ SA/ HAZIRLAYAN M. Oğuzhan ÖNEN Kd. Uzman ARAŞTIRMA MÜDÜRLÜĞÜ Temmuz 2000 ANKARA TKB MATBAASI

2 İÇİNDEKİLER TABLOLAR İİİ GİRİŞ 1 I. DÜNYA'DA TURİZM 2 II. TÜRKİYE DE TURİZM SEKTÖRÜNDEKİ GELİŞMELER 10 II.1. BELGELERİNE İLİŞKİN GÖSTERGELERLE TURİZM SEKTÖRÜNDEKİ GELİŞİMİN ANALİZİ 15 II.2.LERE PARALEL OLARAK TURİZM VE İŞLETME BELGELİ LERDEKİ GELİŞİM 30 II.3.TÜRK TURİZMİNİN GENEL DEĞERLENDİRMESİ 57 III.TURİZM SEKTÖRÜNÜN GELİŞMESİNDE TKB NIN ROLÜ 61 III.1.TURİZM LARINI KREDİLENDİRME FAALİYETLERİ 66 III.1.1.PLAN ÖNCESİ DÖNEM ( ) 66 III.1.2. PLANLI DÖNEM ( ) 67 III BİRİNCİ BEŞ YILLIK KALKINMA PLANI DÖNEMİ ( ) 67 III İKİNCİ BEŞ YILLIK KALKINMA PLANI DÖNEMİ ( ) 67 III ÜÇÜNCÜ BEŞ YILLIK KALKINMA PLANI DÖNEMİ ( ) 69 III DÖRDÜNCÜ BEŞ YILLIK KALKINMA PLANI ( ) 71 III BEŞİNCİ BEŞ YILLIK KALKINMA PLANI DÖNEMİ ( ) 74 III ALTINCI BEŞ YILLIK KALKINMA PLANI DÖNEMİ ( ) 78 III YEDİNCİ BEŞ YILLIK KALKINMA PLANI DÖNEMİ ( ) 82 III.2.TURİZM KREDİLERİNDE TÜRKİYE KALKINMA BANKASI NIN PAYI 89 III.3. İŞLETMECİLİK FAALİYETLERİ 92 III.3.1.T.C. TURİZM BANKASI A.Ş. İŞLETMECİLİK FAALİYETLERİ 92

3 III.4.TURİZM SEKTÖRÜNDE BANKA FAALİYETLERİ 94 III.4.1.BANKA LARI 94 III.4.2.TURİZM BAKANLIĞI ADINA YÜRÜTÜLEN LAR 95 III.5.TURİZM SEKTÖRÜNDE BANKA İŞTİRAKLERİ 96 IV.YAKIN GELECEKTE DÜNYA VE TÜRK TURİZMİNİN PERSPEKTİFLERİ 97 V. SONUÇ VE ÖNERİLER 106 KAYNAKLAR 114 ii

4 TABLOLAR TABLO 1 : ULUSLARARASI TURİZM HAREKETLERİ VE TURİZM GELİRLERİ ( ) 2 TABLO 2 : TURİZM GELİRLERİNİN DÜNYA MAL VE HİZMET TİCARETİ GELİRLERİYLE KARŞILAŞTIRMASI 3 TABLO 3 : DÜNYA TURİZM HAREKETİ VE BÖLGELERE GÖRE DAĞILIMI 3 TABLO 4 : YILLARI ARASINDA BÖLGELERE GÖRE TURİZM GELİRİ YILLIK ORTALAMA ARTIŞ HIZI 5 TABLO 5 : DÜNYANIN EN FAZLA TURİZM GELİRİ SAĞLAYAN 20 ÜLKESİ 6 TABLO 6 : BÖLGELER İTİBARİYLE UZUN MESAFELİ TURİST AKIŞINDA BEKLENEN GELİŞMELER 7 TABLO 7 : DÜNYADA EN FAZLA TURİST GELEN ÜLKELER 7 TABLO 8 : 1996 YILINDA DÜNYA'DA TURİZMDE EN FAZLA HARCAMA YAPAN 40 ÜLKE 8 TABLO 9 : 1994 YILINDA DÜNYADA EN FAZLA KİŞİ BAŞINA DÖVİZ BIRAKILAN ÜLKELER 9 TABLO 10 : TURİZM GELİRLERİNİN İHRACATA, GİDERLERİNİN İTHALATA ORANI VE TURİZM GELİRLERİNİN GSMH İÇİNDEKİ PAYI 12 TABLO 11 : YILLIK PROGRAM HEDEFLERİ VE GERÇEKLEŞEN TURİZM GELİRLERİ 13 TABLO 12 : YILLIK PROGRAM HEDEFLERİ VE GERÇEKLEŞEN TURİZM GİDERLERİ 14 TABLO 13 : YILLARI ARASINDA TURİZM SEKTÖRÜNE VERİLEN BELGELERİ 20 TABLO 14 : YILLARI ARASINDA UYGULANAN TEDBİRLERİ 22 TABLO 15 : YILLARI ARASINDA VERİLEN BELGELERİNİN SEKTÖREL DAĞILIMI TABLO 16 : YILLARI ARASINDA TURİZM SEKTÖRÜNDE VERİLEN BELGELERİNİN IN NEV İNE GÖRE DAĞILIMI TABLO 17 : YILLARI ARASINDA TURİZM SEKTÖRÜNE VERİLEN BELGELERİN ÖZEL/KAMU DAĞILIMI TABLO 18 : YILLARI ARASINDA TURİZM SEKTÖRÜNE VERİLEN BELGELERİNİN BÖLGELERE GÖRE DAĞILIMI TABLO 19 : YILLARI ARASINDA TURİZM GELİR-GİDERLERİ VE GELEN YABANCI VE ÇIKAN VATANDAŞ SAYILARI TABLO 20 : YILLAR İTİBARİYLE TURİZM İŞLETME BELGELİ KONAKLAMA LERİ İLE LERDEKİ ODA, SAYILARI VE DOLULUK ORANLARI TABLO 21 : YILLAR İTİBARİYLE KONAKLAMA LERİNDE KONAKLAYAN KİŞİ, GECELEME, ORTALAMA KALIŞ SÜRESİ iii

5 TABLO 22 : YILLAR İTİBARİYLE YABANCI BAŞINA ORTALAMA HARCAMA VE YURTDIŞINA ÇIKAN VATANDAŞ BAŞINA ORTALAMA HARCAMA TABLO 23 : TURİZM İŞLETME BELGELİ KONAKLAMA LERİNİN SINIFLARINA VE TÜRLERİNE GÖRE DAĞILIMI TABLO 24 : TURİZM İŞLETME BELGELİ KONAKLAMA LERİNİN BÖLGELERE GÖRE DAĞILIMI TABLO 25 : TURİZM BELGELİ KONAKLAMA LERİNİN SINIFLARINA VE TÜRLERİNE GÖRE DAĞILIMI TABLO 26 : TURİZM BELGELİ KONAKLAMA LERİNİN BÖLGELERE GÖRE DAĞILIMI TABLO 27 : TURİZM İŞLETME BELGELİ KONAKLAMA LERDE DOLULUK ORANLARI 42 TABLO 28 : TURİZM İŞLETME BELGELİ KONAKLAMA LERİNİN SINIFLARINA VE TÜRLERİNE GÖRE DAĞILIMI TABLO 29 : TURİZM İŞLETME BELGELİ KONAKLAMA LERİNİN SINIFLARINA VE TÜRLERİNE GÖRE TERCİH DAĞILIMI TABLO 30 : YILLARI ARASINDA YERLİ VE YABANCI TURİSTLERİN TURİZM İŞLETMELERİNDE ORTALAMA KALIŞ SÜRESİ TABLO 31 : YILLARI ARASINDA TURİZM İŞLETMELERİNDE YERLİ VE YABANCI DOLULUK ORANLARI TABLO 32 : AKDENİZ BÖLGESİNDE DOLULUK ORANLARININ CİNS VE SINIFLARINA GÖRE DAĞILIMI TABLO 33 : EGE BÖLGESİNDE DOLULUK ORANLARININ CİNS VE SINIFLARINA GÖRE DAĞILIMI TABLO 34 : MARMARA BÖLGESİNDE DOLULUK ORANLARININ CİNS VE SINIFLARINA GÖRE DAĞILIMI TABLO 35 : İÇ ANADOLU BÖLGESİNDE DOLULUK ORANLARININ CİNS VE SINIFLARINA GÖRE DAĞILIMI TABLO 36 : KARADENİZ BÖLGESİNDE DOLULUK ORANLARININ CİNS VE SINIFLARINA GÖRE DAĞILIMI TABLO 37 : DOĞU ANADOLU BÖLGESİNDE DOLULUK ORANLARININ CİNS VE SINIFLARINA GÖRE DAĞILIMI TABLO 38 : GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİNDE DOLULUK ORANLARININ CİNS VE SINIFLARINA GÖRE DAĞILIMI TABLO 39 : YILLARI ARASINDA BÖLGELERDEKİ YERLİ VE YABANCI DOLULUK ORANLARI TABLO 40 : BELEDİYE BELGELİ KONAKLAMA LERİNDEKİ KAPASİTELERİ 60 TABLO 41 : TURİZM TÜRLERİNE GÖRE VE SAYILARININ 1993 VE 1997 KARŞILAŞTIRMASI 61 iv

6 TABLO 42 : T.C. TURİZM BANKASI VE TÜRKİYE KALKINMA BANKASI NIN SERMAYE GELİŞİMİ 65 TABLO 43 : YILLARI KREDİLENDİRME FAALİYETLERİ 68 TABLO 44 : YILLARI KREDİLENDİRME FAALİYETLERİ 69 TABLO 45 : YILLARI TATİL KREDİLERİ 70 TABLO 46 : YILLARI KREDİLENDİRME FAALİYETLERİ 71 TABLO 47 : YILLARI KREDİ ÖDEMELERİNİN TÜRLERİNE GÖRE DAĞILIMI 71 TABLO 48 : YILLARI TATİL KREDİLERİ 73 TABLO 49 : YILLARI KREDİLENDİRME FAALİYETLERİ 75 TABLO 50 : YILLARI KREDİ ÖDEMELERİNİN KAYNAĞINA GÖRE DAĞILIMI 77 TABLO 51 : YILLARI KREDİLENDİRME FALİYETLERİ 78 TABLO 52 : YILLARI KREDİ ÖDEMELERİNİN KAYNAĞINA GÖRE DAĞILIMI 78 TABLO 53 : YILLARI KREDİ ÖDEMELERİNİN KAYNAĞINA GÖRE DAĞILIMI 79 TABLO 54 : YILLARI KREDİLENDİRME FALİYETLERİ 82 TABLO 55 : YILLARI KREDİ ÖDEMELERİNİN KAYNAĞINA GÖRE DAĞILIMI 83 TABLO 56 : T.C. TURİZM BANKASI VE TÜRKİYE KALKINMA BANKASI YILLARIKREDİLENDİRME FAALİYETLERİ 83 TABLO 57 : YILLARI TURİZM KREDİ TAHSİSLERİNİN BÖLGESEL DAĞILIMI 84 TABLO 58 : YILLARI TURİZM KREDİ TAHSİSLERİNİN YÖRELERE GÖRE DAĞILIMI TABLO 59 : YILLARI TURİZM KREDİ ÖDEMELERİNİN BÖLGELERE GÖRE DAĞILIMI TABLO 60 : YILLARI TURİZM KREDİ ÖDEMELERİNİN YÖRELERE GÖRE DAĞILIMI TABLO 61 : YILLARI TURİZM KREDİ TAHSİS MİKTARLARININ SINIFINA GÖRE DAĞILIMI TABLO 62 : YILLARI TURİZM KREDİ ÖDEMELERİNİN SINIFINA GÖRE DAĞILIMI 88 TABLO 63 : TÜRKİYE KALKINMA BANKASI TARAFINDAN VERİLEN KREDİLER İÇİNDE TURİZM KREDİLERİNİN PAYI (KREDİ BAKİYELERİ ) TABLO 64 : TURİZM KREDİLERİNİN KREDİLER İÇİNDEKİ PAYI (KREDİ BAKİYELERİ) v

7 TABLO 65 : TURİZM SEKTÖRÜNE KREDİ VEREN BANKALAR VE PAYLARI (KREDİ BAKİYELERİ) 91 TABLO 66 : T.C. TURİZM BANKASI İŞLETMELERİ 93 TABLO 67 : 2020'DE BAŞLICA GİDİLECEK YERLER 98 TABLO 68 : 2020'DE TURİST GÖNDEREN BAŞLICA ÜLKELER 98 TABLO 69 : BÖLGELERE GÖRE TAHMİNİ ULUSLARARASI TURİST GELİŞLERİ ( ) 99 vi

8 GİRİŞ Turizm, insanların sürekli konutlarının bulunduğu yer dışında yaptıkları seyahat ve gittikleri yerlerde geçici konaklamalarından doğan ihtiyaçlarının karşılanması ile ilgili faaliyetlerdir. Günümüzde çok yönlü bir görünüm arz eden turizm, özellikle yirminci yüzyılın ikinci yarısından itibaren ülke ekonomilerinin karşılaştığı ekonomik sorunların çözümünde ve darboğazların aşılmasında adeta bir çıkış noktası haline gelmiştir. Turizm sektörü, sosyo-ekonomik ve kültürel gelişmeyi hızlandırması, hizmet sektörünün yan kollarında üretim ile ülke genelinde istihdamı arttırması, yabancı sermaye girişi ve döviz girdisi sağlamasıyla iktisadi kalkınmada önemli bir unsurdur. Ülkemiz, turizm sektörüne ülke ekonomisi içinde gereken önemi vermiş, ekonomik kalkınma ve sosyal gelişme süreci içinde turizm yatırımları da artan bir ölçüde gelişme göstermiştir. Son yıllarda artan konaklama tesislerine ve turist sayısına paralel olarak turizmden elde edilen gelirlerde de olumlu yönde gelişmeler sağlamıştır. Bu araştırmada, turizm sektörünün dünyadaki mevcut durumu, Türkiye nin sahip olduğu tarihi ve doğal zenginliği ile turizm sektörünün Türk ekonomisi içindeki yeri sayısal verilere dayanarak ortaya konmaya çalışılmıştır. Araştırmada özellikle 1980 sonrasında alınan ekonomik kararlar çerçevesinde turizm sektörünün geliştirilmesine yönelik politika ve uygulamalar (teşvik tedbirleri) sonucu turizm sektöründe meydana gelen gelişmeler ve bu gelişmelerin ekonomideki etkisi istatistik tablolar halinde sunulmuştur. Bu amaçla, Turizm Bakanlığı ve Hazine Müsteşarlığı tarafından hazırlanıp yayınlanan turizm sektörüne ilişkin istatistik tablolar konuyla ilgilenen araştırmacılara kolaylık sağlaması ve turizm sektöründeki gelişimin daha kolay izlenmesi amacıyla bir araya getirilmiştir yılları arasında T.C. Turizm Bankası A.Ş. ile 1989 sonrasında Türkiye Kalkınma Bankası A.Ş. tarafından sağlnan kredi desteği ile Türkiye'deki mevcut turistik belgeli yatak kapasitesinin % 70'i olan yatak kapasitesinin yaratılmasında kredi olanağı sağlanmıştır Araştırma da ayrıca gerek T.C. Turizm Bankası A.Ş.'nin gerekse Türkiye Kalkınma Bankası A.Ş.'nin sektörün gelişimindeki rolü ayrıntılı olarak verilmiştir

9 I. DÜNYA'DA TURİZM Dünya turizminin yıllar itibariyle gelişimine bakıldığında, turist sayısında yıllık ortalama artış hızı yılları arasında % 9.9, yılları arasında % 5.2, 1990 sonrası ise % 3 olarak gerçekleşmiştir. Turizm gelirlerinde yıllık ortalama artış hızı yılları arasında % 11.6, yılları arasında % 14.3, 1990 sonrasında ise % 8.6 olmuştur. II. Dünya Savaşından sonraki 20 yıllık dönemde turizmin büyük bir patlama gösterdiği, daha sonraki 20 yıllık dönemde ise ekonomik büyüme ve zenginleşmenin turizm gelirlerine yansıdığı görülmektedir. Turist sayısındaki artışın üç katına yakın olması, kişi başına turizm harcamalarının arttığını göstermektedir yılına ilişkin bilgiler, turizmin dünya genelinde artış trendini devam ettirdiğini, turist sayısının % 3.1 artarak 613 milyon kişiye, turizm gelirinin de % 2.1 artarak 443 milyar ABD dolarına ulaştığını göstermektedir. Uluslararası turist trafiğindeki yıllık trendler, bu endüstrideki büyümeyi en iyi yansıtan göstergedir yılları arasında % 5.6'lık ortalama artış gerçekleşmiştir yılları arasında turizm hareketlerindeki yıllık artış hızı % 4.3'e gerilemiş ise de ekonomilerdeki düşük büyüme hızları, büyük pazarlardaki yüksek işsizlik oranları ve 1997 yılında Asya'daki mali kriz dikkate alındığında önemli bir gelişme hızı olarak kabul edilmektedir yılları arasında uluslararası turizm hareketleri ve turizm gelirleri Tablo 1'de verilmektedir. TABLO 1 : ULUSLARARASI TURİZM HAREKETLERİ VE TURİZM GELİRLERİ ( ) Turist Sayısı (Milyon Kişi) Yıllık Değişim (%) Turizm Geliri (Milyar $) Yıllık Değişim (%) KAYNAK: WORLD TOURISM ORGANISATION (WTO), yılında uluslararası turizm gelirlerindeki artış ortalaması, dünya ticaretindeki artış oranının üzerinde olmuştur. Turizm gelirleri dünya toplam ihracatının % 6.7'sine, hizmet sektörü ihracatının ise % 34.2'sine eşit olmuştur. 2

10 TABLO 2: TURİZM GELİRLERİNİN DÜNYA MAL VE HİZMET TİCARETİ GELİRLERİYLE KARŞILAŞTIRMASI GELİR (MİLYAR DOLAR) YILLIK DEĞİŞİM ( % ) MAL TİCARETİ HİZMET TİCARETİ TURİZM GELİRİ KAYNAK: WORLD TOURISM ORGANISATION (WTO), Birleşmiş Milletlere göre dünya 6 bölgeye ayrılmaktadır. Bunlar sırasıyla Avrupa, Amerika, Doğu Asya-Pasifik, Afrika, Orta Doğu ve Güney Asya'dır ve 1997 yıllarında dünya turizm hareketinin bölgelere göre dağılımı Tablo 3'de verilmektedir. TABLO 3 : DÜNYA TURİZM HAREKETİ VE BÖLGELERE GÖRE DAĞILIMI GELEN TURİST (Bin) DEĞİŞME ( %) TURİZM GELİRLERİ (Milyon ABD $) DEĞİŞME (%) /96 96/ /96 96/95 DÜNYA 594, , , , AFRİKA 21,553 23, ,334 8, AMERİKA 116, , , , DOĞU ASYA/PASİFİK 89,186 90, , , AVRUPA 348, , , , ORTA DOĞU 14,084 14, ,739 8, GÜNEY ASYA 4,332 4, ,914 4, KAYNAK: WORLD TOURISM ORGANISATION (WTO), Avrupa bir turizm merkezi olarak genel üstünlüğünü muhafaza etse de 1975'den beri gelen turist sayısında %10,2 oranında düşüş gerçekleşmiştir. Amerika kıtasındaki ülkeler (AKÜ) 1997'de gelen turist sayısı itibariyle %19,4'lük piyasa payı ile kıta ikinciliğini korumaktadır. Gelen turist sayısı açısından dünyadaki payı 1975'den beri artış kaydeden bölgeler arasında, Doğu Asya ve Pasifik ön sıralarda yer almaktadır. Gelen turist sayısında dünyadaki payı %10,8 iken 1997'de %14,7'ye çıkmıştır. Afrika %1,7 olan payını 1997'de %3,82'e yükseltmiş, Ortadoğu'da 1975'de %1,6 olan pay 1997'de %2,4'e çıkarılarak mütevazı bir artış elde edilmiş, Güney Asya 1975 ve 1997 arasında aynı seviyede kalmıştır. 3

11 Tablodan da görüldüğü gibi gerek gelen turist sayısı, gerekse turizm gelirlerine göre dünya turizminde ilk sırayı Avrupa almaktadır. Bölgeler itibariyle 1997 yılı incelendiğinde aşağıdaki tesbitlere ulaşılmaktadır; Afrika; 1997'de bir önceki yıla göre gelen turist sayısı % 9.2'lik değişim ile diğer bölgelere göre en yüksek değişimi göstermektedir. Bu yüksek değişime karşılık, önceki yıla göre elde edilen gelirdeki değişim % 4.5 olmuştur. Turizm gelirlerindeki değişim turist sayısındaki kadar yüksek gerçekleşmemiştir. Güney Asya; bölge ülkelerinin ekonomilerinde meydana gelen ekonomik kriz sonucu bölge ülkelerin paralarının ABD doları karşısında değer kaybetmesi sonucu, bölge dışından gelenler için bölge ülkeler ucuz turizm ile cazip hale gelmiştir. Bu nedenle 1997 yılında bölgeye gelen turist sayısının önceki yıllara göre artış hızı yükselirken, turizm gelirlerinde ABD Doları cinsinden önceki yıllara göre artış hızı düşük kalmıştır. Doğu Asya-Pasifik bölgesinde ise hem gelen turist sayısında hem de turizm gelirlerindeki artış hızı 1997 yılında önceki yıllara göre önemli ölçüde düşmüştür. Avrupa'ya gelen turist sayısındaki artış 1997 yılında bir önceki yıla göre daha düşük olmuştur. Doğu Asya ve Pasifik bölgesindeki ekonomik krize bağlı olarak ABD Dolarının Avrupa ülkeleri para birimlerine karşı kazandığı değer sonucu Avrupa bölgesinde 1997 yılında elde edilen turizm gelirleri bir önceki yıla göre % 0.3 oranında düşmüştür. Amerika bölgesinde 1997 yılında gelen turist sayısı ile turizm gelirleri önceki yıla göre artmış, ancak bu artış önceki yıllardaki artış hızından düşük olmuştur yılında Ortadoğu bölgesine gelen turist sayısındaki artış hızı önceki döneme göre artmıştır yılında dünya turizm gelirleri içinde en yüksek artış hızı % 10.9 ile Ortadoğu bölgesinde gerçekleşmiştir. verilmektedir. Bölgelere göre yılları arasında turizm geliri yıllık artış hızı Tablo 4'de 4

12 TABLO 4: YILLARI ARASINDA BÖLGELERE GÖRE TURİZM GELİRİ YILLIK ORTALAMA ARTIŞ HIZI BÖLGELER ARTIŞ MİKTARI ORTALAMA YILLIK BÜYÜME ORANI (%) (MİLYON US$) AFRİKA AMERİKA DOĞU ASYA-PASİFİK AVRUPA ORTA DOĞU GÜNEY ASYA DÜNYA KAYNAK: WORLD TOURISM ORGANISATION (WTO), Tablodan da görüldüğü gibi döneminde turizm gelirlerinde Doğu Asya- Pasifik bögesi yıllık ortalama artış hızı % 11.8 ile dünyada ilk sırayı almıştır yılları arasında turizm gelirlerinde yıllık % 13.6 artış hızı ile ilk sırada yer alan Amerika son yıllarda artış hızı kesilerek % 10.0 ile ikinci sırada yer almaktadır. En yüksek turizm geliri artışı Avrupa'da olmasına rağmen yılları arasında yıllık ortalama artış hızı % 7.8 olan Avrupa sadece Afrika bölgesinin önünde yer almıştır. En yüksek turizm geliri olan 20 ülke dünya turizm gelirlerinin %72,9'unu oluşturmaktadır Önde gelen on ülke tek başına dünya toplamının %54'ünü temsil etmektedir. Dünyanın en fazla turizm geliri sağlayan 20 ülkesi Tablo 5'de verilmektedir. Dünya turizminde 1997 yılında bir önceki yıla göre turizm geliri en fazla artan ülke % ile Çin olurken, % 17.41'lik artış ile Türkiye ikinci sırada yer almıştır. 5

13 TABLO 5: DÜNYANIN EN FAZLA TURİZM GELİRİ SAĞLAYAN 20 ÜLKESİ ULUSLARARASI TURİZM GELİRLERİ (Milyon ABD$) % DEĞİŞME DÜNYA INDA PAZAR PAYI % SIRALAMA ÜLKE / ABD 43,007 69,908 75, İTALYA 20,016 30,018 30, FRANSA 20,184 28,357 27, İSPANYA 18,593 27,654 27, İNGİLTERE 14,940 19,296 20, ALMANYA 14,288 17,567 16, AVUSTURYA 13,417 13,990 12, ÇİN 2,218 10,200 12, AVUSTRALYA 4,088 8,811 9, ÇİN,HK-SAR 5,032 10,836 9, KANADA 6,339 8,868 8, TAYLAND 4,326 8,664 8, POLONYA 358 8,400 8, SİNGAPUR 4,904 7,961 7, İSVİÇRE 7,411 8,891 7, MEKSİKA 5,467 6,934 7, RUSYA FED. - 6,875 7, TÜRKİYE 3,225 5,962 7, HOLLANDA 3,636 6,256 6, ENDONEZYA 2,105 6,087 6, BELÇİKA 3,721 5,893 5, , , , DÜNYA 268, , , I KAYNAK: WORLD TOURISM ORGANISATION (WTO), Dünya turizminin bölge ülkeleri arasındaki turist akışlarından kıtalararası uzun mesafeli turist akışlarına doğru bir değişim vardır. Tablo 6'da bölgeler itibariyle uzun mesafeli turist akışında beklenen gelişmeler verilmektedir. Avrupa, Amerika ve Doğu Asya-Pasifik bölgelerine gelen toplam turist sayısının büyük çoğunluğunu uzun mesafeli gelişli turistler oluştururken, Afrika, Ortadoğu ve Güney Asya'ya çoğunlukla bölge içi ülkelerden turist gelmektedir. 6

14 TABLO 6: BÖLGELER İTİBARİYLE UZUN MESAFELİ TURİST AKIŞINDA BEKLENEN GELİŞMELER UZUN MESAFE TURİST GELİŞLERİNİN TURİST UZUN MESAFE TURİST GELİŞİNDE BÖLGELER İÇİNDEKİ PAYI YILLIK ORTALAMA (%) ARTIŞ (%) AVRUPA AMERİKA DOĞU ASYA-PASİFİK AFRİKA ORTADOĞU GÜNEY ASYA KAYNAK: WORLD TOURISM ORGANISATION (WTO), Tablo 7'de dünya'da en fazla turist gelen 20 ülke verilmektedir. İlk on gidilen yer hemen hemen dünya turizm akımları hacminin %52'sini açıklamaktadır. Dünya turizminde 1997 yılında bir önceki yıla göre gelen turist sayısında en büyük artış % ile Türkiye'dedir. Son yıllarda Polonya, Çek Cumhuriyeti, Çin ve Rusya Federasyonu sıralamada üst sıralara yükselmişlerdir. TABLO 7: DÜNYADA EN FAZLA TURİST GELEN ÜLKELER SIRALAMA ÜLKE ULUSLARARASI GELEN TURİST (BİN) % DEĞİŞME DÜNYA INDA PAZAR PAYI (%) / FRANSA 52,497 62,406 66, ABD 39,363 46,489 49, İSPANYA 34,085 40,541 43, İTALYA 26,679 32,853 34, İNGİLTERE 18,013 25,293 25, ÇİN 10,484 22,765 23, POLONYA 3,400 19,410 19, MEKSİKA 17,176 21,405 18, KANADA 15,209 17,329 17, ÇEK C. 7,278 17,000 17, MACARİSTAN 20,510 20,674 17, AVUSTURTA 19,011 17,090 16, ALMANYA 17,045 15,205 15, RUSYA FED. - 14,587 15, İSVİÇRE 13,200 10,600 11, ÇİN,HK-SAR 6,581 11,703 10, YUNANİSTAN 8,873 9,233 10, PORTEKİZ 8,020 9,730 10, TÜRKİYE 4,799 7,966 9, TAYLAND 5,299 7,192 7, , , , DÜNYA 457, , , I KAYNAK: WORLD TOURISM ORGANISATION (WTO),

15 TABLO 8: 1996 YILINDA DÜNYA'DA TURİZMDE EN FAZLA HARCAMA YAPAN 40 ÜLKE SIRALAMA HARCAMA 1996 (MİLYON $) 96/95 PAYI (%) ÜLKELER ALMANYA ABD JAPONYA İNGİLTERE FRANSA İTALYA AVUSTURYA HOLLANDA KANADA BDT BELÇİKA İSVİÇRE KORE CUMHURİYETİ TAYVAN İSVEÇ POLONYA SİNGAPUR BREZİLYA AVUSTRALYA İSPANYA NORVEÇ ÇİN HALK CUMH TAYLAND DANİMARKA MEKSİKA İSRAİL ÇEK CUMHURİYETİ KUVEYT PORTEKİZ ARJANTİN ENDONEZYA VENEZUELA FİNLANDİYA İRLANDA GÜNEY AFRİKA MALEZYA YENİ ZELANDA MISIR TÜRKİYE YUNANİSTAN (1-40) DÜNYA I KAYNAK: WORLD TOURISM ORGANISATION (WTO),

16 1996 yılında dünyada turizmde en fazla harcama yapan 40 ülke dünya turizm harcamaları toplamının % 94.5'ini oluşturmaktadır yılında Almanya, ABD, Japonya, İngiltere, Fransa ve İtalya'nın turizm harcamalarının toplamı dünya turizm harcamalarının %51.6'dir yılında bir önceki yıla göre turizm harcamaları % 80.8 ile en yüksek artan ülke Çek Cumhuriyeti'dir. İkinci ülke ise % 38.7'lik artış ile Türkiye'dir. En fazla kişi başına döviz bırakılan ülkelere ilişkin 1994 yılına ait bilgiler mevcuttur yılında en fazla kişi başına döviz bırakılan ülke 1,328 ABD doları ile ABD'dir. Türkiye 720 ABD Dolar ile dünyada 10.cu sırada yer almaktadır. TABLO 9: 1994 YILINDA DÜNYADA EN FAZLA KİŞİ BAŞINA DÖVİZ BIRAKILAN ÜLKELER KİŞİ BAŞINA HARCAMA SIRA NO ÜLKELER (ABD $) 1 ABD 1,328 2 BELÇİKA 1,172 3 SİNGAPUR 1,122 4 HONG-KONG TAYLAND İTALYA HOLLANDA AVUSTURYA ALMANYA TÜRKİYE 720 KAYNAK: WORLD TOURISM ORGANISATION (WTO),

17 II. TÜRKİYE DE TURİZM SEKTÖRÜNDEKİ GELİŞMELER Günümüz kalkınma planlarında sanayi sektörü ağırlıkta olmakla birlikte sadece sanayi sektörüne dayalı kalkınma modeli yerine ülkenin tüm kaynaklarını içeren ve diğer sektör yatırımlarına da yer veren bir iktisadi kalkınma modeli izlenmektedir. Turizmin Türk ekonomisindeki etkileri çeşitli başlıklarda incelenebilir: Yabancı turistlerin Türkiye de yapmış oldukları harcamalar sonucu döviz kazançları, dolaysız ve dolaylı istihdam etkisinin yarattığı gelir düzeyi ve ticaret hacmi. Turizmin ekonomideki gelir etkisi, yurtdışından gelen turistlerin yapmış oldukları harcamaların milli gelirde neden olduğu değişme oranı olarak tanımlanan " çarpan " kavramı ile açıklanabilir. Formül ile ifade etmek gerekirse: k= R / R t k=turistik gelir çarpanı R=Milli gelirde meydana gelen değişim R t =Brüt dış turizm geliri Turistik yatırımlar da ekonomideki her yatırım gibi gelir meydana getirir. Turistik tüketim harcamaları ve turistik yatırım harcamaları sonucunda turizmin ekonominin genelinde meydana getireceği gelir etkisi, ilk etapta harcamanın kendisine eşit, sonraki etaplarda ise meydana getireceği dolaylı etkiler sonucu harcama miktarının çok üzerinde teşekkül eder. Bu bölümde turizmin ekonomide ölçülebilir etkisi olan döviz kazançları ele alınmaktadır. İstihdam dolayısıyla olan etkisi ve kayıt dışı ekonomiye etkisi ölçülemediği için ele alınamamıştır. Turizm, gelişmiş ve gelişmekte olan pekçok ülkede GSMH nın büyük bir bölümünü oluşturan hizmetler sektörü içinde en önemli payı teşkil etmektedir. Sektörün, milli gelire olan katkısı yanında sağladığı döviz geliri ile ödemeler dengesi açığının kapanmasında rolü büyüktür. 10

18 Türkiye de son yıllarda turizm sektöründe yapılan yatırımlarla birlikte, tanıtma ve pazarlama çalışmalarına verilen büyük destekler sonucunda turizm gelirlerinde önemli artışlar sağlamıştır. Bunun sonucu olarak turizm, sağladığı döviz, milli gelire olan katkısı ile çok önemli bir ekonomik unsur olarak Türk ekonomisinin gündemine girmiştir. Beş yıllık kalkınma planlarında turizm sektöründen elde edilen gelirle büyük sermaye akışına ihtiyaç duyulan sanayi yatırımlarının finansman ihtiyacının karşılanması amaçlanmaktadır. Araştırmanın bu bölümünde turizm sektörünün Türk ekonomisindeki önemi irdelenmektedir. Devlet İstatistik Enstitüsü tarafından hesaplanan GSMH içinde turizm gelirleri; T.C. Merkez Bankası tarafından hesaplanan dış turizm gelirleri ile DİE tarafından hesaplanan iç turizm gelirlerinden oluşmaktadır. Bahse konu dış turizm gelirleri; Türkiye ye gelip ziyaretlerini tamamlayan ve ülkemizden çıkış yapan ziyaretçilere uygulanan anket sonucu çeşitli milliyetler bazında elde edilen kişi başına ortalama harcamaların Türkiye den çıkış yapan toplam ziyaretçi sayısıyla (kapılar ve milliyetler bazında) çarpılması sonucu elde edilmektedir. Anketler, çıkışların %90 ının gerçekleştiği 14 sınır kapımızda (Atatürk Hava Limanı, Kapıkule, Esenboğa Hava Limanı gibi) yapılmaktadır. Dış turizm gelirleri Turizm Bakanlığı tarafından aylar itibariyle yayınlanmaktadır. İç turizm gelirleri DİE nce otel ve lokanta gelirleri, endüstrilerarası mal ve hizmet akımlarını toplu olarak gösteren input-output tablosu hazırlanırken Birleşmiş Milletler tarafından kabul edilen uluslararası standart faaliyet kolları klasifikasyonu kullanılmaktadır. BM in bu sınıflamasında 1968 yılından önce serbest meslek ve hizmetler sektörü kapsamındaki faaliyetlerden olan otel ve lokantacılık faaliyetleri, bu yıldan sonra serbest meslek ve hizmetler sektörü kapsamından çıkartılıp ticaret sektörünün alt sektörü olarak alınmıştır. Input-output tablosu beş yılda bir hazırlanmakta olup, GSMH hesaplanırken, geçmiş yıllar için sektörün yurtiçi katma değerinin cari ve sabit fiyatlarla hesaplanmasında bilgi kaynağı yetersizliğinden dolayı ticaret, mali kuruluşlar, ulaştırma ve serbest meslek ve hizmetler sektörleri gelişme hızları ortalaması kullanılmaktadır. İç turizm gelirlerinin yayınlanmaması sebebiyle bu konuya ilişkin detaylı bilgi verilememektedir. 11

19 Tablo 10 da yabancı turistlerin yurtiçindeki seyahat harcamalarının ekonomik etkileri görülmektedir. Turizm gelirlerinin ihracata oranı %30'lardadır. Turizm gelirleri ihracat gelirlerine paralel bir gelişim göstermektedir. Turizm giderlerinin ithalata oranı son yıllarda %3-3.8 arasındadır. Hizmetler sektörü içinde yer alan turizmin GSMH içindeki payı Teşvik Sisteminde yapılan değişikliklerle 1984 yılından sonra hızla artmıştır. TABLO 10: TURİZM GELİRLERİNİN İHRACATA, GİDERLERİNİN İTHALATA ORANI VE TURİZM GELİRLERİNİN GSMH İÇİNDEKİ PAYI ( MİLYON $ VE %) TURİZM GELİRLERİ ( 1) TURİZM GİDERLERİ (3) YILLAR İHRACAT (1) / (2) İTHALAT (3) / (4) GSMH (1) / (5) (2 ) (4) , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , KAYNAK: TURİZM BAKANLIĞI Genel olarak turizm sektörünün ülke ekonomisine olan katkısını kısaca değerlendirirsek; turizm gelirleri döviz girdisi bakımından oldukça önemli bir kalemdir yılları arasında, beş yıllık kalkınma planlarında hedeflenen ve gerçekleşen turizm gelirleri ile gerçekleşme oranları Tablo 11'de görülmektedir. Aynı şekilde yıllık programda hedeflenen turizm giderleri, gerçekleşme ve gerçekleşme oranları Tablo 12 de görülmektedir. 12

20 TABLO 11: YILLIK PROGRAM HEDEFLERİ VE GERÇEKLEŞEN TURİZM GELİRLERİ YILLAR PROGRAM HEDEFİ (MİLYON $ ) GERÇEKLEŞEN GELİR (MİLYON $) DEĞİŞİM ORANI (%) GERÇEKLEŞME ORANI (%) (12.3) (10.2) (2.9) , , ,215.0 (18.0) , , , , , , , , , ,654.0 (17.7) , , , , , , , , , , , , , ,808.9 (3.5) 91.9 KAYNAK: TURİZM BAKANLIĞI 13

DÜNYADA VE TÜRKİYE DE TURİZM

DÜNYADA VE TÜRKİYE DE TURİZM DÜNYADA VE TÜRKİYE DE TURİZM TÜRKİYE KALKINMA BANKASI A.Ş. EKONOMİK VE SOSYAL ARAŞTIRMALAR MÜDÜRLÜĞÜ Temmuz 2008 ANKARA TÜRKİYE KALKINMA BANKASI A.Ş. DÜNYADA VE TÜRKİYE DE TURİZM Hazırlayan M. Oğuzhan

Detaylı

24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL

24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL 24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL UNCTAD Dünya Yatırım Raporu Türkiye Lansmanı Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü «UNCTAD» ın Uluslararası Doğrudan Yatırımlara ilişkin olarak hazırladığı Dünya Yatırım

Detaylı

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL UNCTAD Dünya Yatırım Raporu Türkiye Lansmanı Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü nün (UNCTAD) Uluslararası Doğrudan Yatırımlar

Detaylı

türkiye talep profili 2014

türkiye talep profili 2014 1 AKDENİZ TURİSTİK OTELCİLERİ VE İŞLETMECİLER BİRLİĞİ türkiye talep profili 2014 ilk yarı Sonuçları (özet değerlendirme) 30 YIL 1984-2014 AKTOB ARAŞTIRMA /EROL KARABULUT GECELEMELER % 10, GELİR % 6 ARTTI

Detaylı

GTİP 392310: PLASTİKTEN KUTULAR, KASALAR, SANDIKLAR VB. EŞYA

GTİP 392310: PLASTİKTEN KUTULAR, KASALAR, SANDIKLAR VB. EŞYA GTİP 392310: PLASTİKTEN KUTULAR, KASALAR, SANDIKLAR VB. EŞYA TEMMUZ 2009 Hazırlayan: Mesut DÖNMEZ 1 GENEL KOD BİLGİSİ: 392310 GTIP kodunun üst kodu olan 3923 GTİP koduna ait alt kodlar ve ürünler aşağıda

Detaylı

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ Hazırlayan ve Derleyen: Zehra N.ÖZBİLGİN Ar-Ge Şube Müdürlüğü Kasım 2012 DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİNDE ÜRETİM VE TÜKETİM yılında 9.546 milyon

Detaylı

TÜRK TURİZMİ. Necip Boz TOBB Turizm Meclisi Danışmanı

TÜRK TURİZMİ. Necip Boz TOBB Turizm Meclisi Danışmanı TÜRK TURİZMİ Necip Boz TOBB Turizm Meclisi Danışmanı 2 45.000.000,00 40.000.000,00 35.000.000,00 30.000.000,00 25.000.000,00 20.000.000,00 15.000.000,00 10.000.000,00 5.000.000,00 Turizm Gelirleri ve Turist

Detaylı

PAGEV - PAGDER. Dünya Toplam PP İthalatı

PAGEV - PAGDER. Dünya Toplam PP İthalatı 1 DÜNYA ve TÜRKİYE POLİPROPİLEN ( PP ) DIŞ TİCARET ANALİZİ Barbaros Demirci ( Genel Müdür ) Neslihan Ergün ( Teknik Uzman Kimya Müh. ) PAGEV - PAGDER DÜNYA TOPLAM PP İTHALATI : Dünya toplam PP ithalatı

Detaylı

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu)

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu) ZİRAAT BANKASI 2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI (40 Test Sorusu) 1 ) Aşağıdakilerden hangisi bir kredi derecelendirme kuruluşudur? A ) FED B ) IMF C ) World Bank D ) Moody's E ) Bank

Detaylı

Türkiye, 2012 yılında dünyada uluslararası doğrudan yatırım liginde iki basamak yükseldi

Türkiye, 2012 yılında dünyada uluslararası doğrudan yatırım liginde iki basamak yükseldi Basın Bülteni 26 Haziran 2013 YASED, UNCTAD 2013 Dünya Yatırım Raporu nu açıkladı Türkiye, 2012 yılında dünyada uluslararası doğrudan yatırım liginde iki basamak yükseldi 2012 yılında dünyada yüzde 18

Detaylı

Büyüme Rakamları Üzerine Karşılaştırmalı Bir Değerlendirme. Tablo 1. En hızlı daralan ve büyüyen ekonomiler 3. 2009'da En Hızlı Daralan İlk 10 Ekonomi

Büyüme Rakamları Üzerine Karşılaştırmalı Bir Değerlendirme. Tablo 1. En hızlı daralan ve büyüyen ekonomiler 3. 2009'da En Hızlı Daralan İlk 10 Ekonomi POLİTİKANOTU Mart2011 N201126 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Sarp Kalkan 1 Politika Analisti, Ekonomi Etütleri Ayşegül Dinççağ 2 Araştırmacı, Ekonomi Etütleri Büyüme Rakamları Üzerine

Detaylı

GENEL EKONOMİK DEĞERLENDİRME

GENEL EKONOMİK DEĞERLENDİRME İZSİAD/ GENEL EKONOMİK DEĞERLENDİRME Ender YORGANCILAR EBSO Yönetim Kurulu Başkanı TOBB Yönetim Kurulu Üyesi İMALAT SANAYİSİ ÜRETİMİ EN BÜYÜK İLK 15 ÜLKE Türkiye nin %9,2 gibi çok yüksek bir oranda büyüdüğü

Detaylı

CAM SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

CAM SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi CAM SANAYİİ Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TÜRKİYE'DE ÜRETİM Cam sanayii, inşaat, otomotiv, meşrubat, gıda, beyaz eşya, mobilya,

Detaylı

DÜNYA SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ İHRACATI. Genel Değerlendirme

DÜNYA SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ İHRACATI. Genel Değerlendirme DÜNYA SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ İHRACATI Genel Değerlendirme Haziran 2014 2012 yılı dünya seramik sağlık gereçleri ihracat rakamlarına bakıldığında, 2011 yılı rakamlarına nazaran daha az dalgalanma gösterdiği

Detaylı

Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri

Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri ÜLKE Dünya Seramik Kaplama Malzemeleri Üretiminde İlk 1 Ülke 29 21 211 212 212 Dünya /212 Üretiminden Aldığı Pay Değişim (%) (%) 1 ÇİN

Detaylı

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2008

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2008 UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2008 24 Eylül 2008 İstanbul 1 DÜNYA YATIRIM RAPORU Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü UNCTAD ın uluslararası yatırımlara ilişkin olarak hazırladığı Dünya Yatırım

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... TABLOLAR LİSTESİ... BİRİNCİ BÖLÜM AVRUPA BİRLİĞİ NİN GELİŞİM SÜRECİ VE TÜRKİYE

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... TABLOLAR LİSTESİ... BİRİNCİ BÖLÜM AVRUPA BİRLİĞİ NİN GELİŞİM SÜRECİ VE TÜRKİYE İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... TABLOLAR LİSTESİ... iii x BİRİNCİ BÖLÜM AVRUPA BİRLİĞİ NİN GELİŞİM SÜRECİ VE TÜRKİYE DÜNYADAKİ BAŞLICA BÜTÜNLEŞME SÜREÇLERİ... 1 AVRUPA BİRLİĞİNİN TARİHİ GELİŞİMİ VE AMAÇLARI... 2

Detaylı

DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI YENİ TEŞVİK MEVZUATI HAKKINDA EKONOMİ BAKANINA HAZIRLANAN RAPOR 2012

DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI YENİ TEŞVİK MEVZUATI HAKKINDA EKONOMİ BAKANINA HAZIRLANAN RAPOR 2012 DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI YENİ TEŞVİK MEVZUATI HAKKINDA EKONOMİ BAKANINA HAZIRLANAN RAPOR 2012 1 1. Giriş Bölgesel kalkınma veya bölgesel gelişmeler son yıllarda hepimizin üstünde tartıştığı bir

Detaylı

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2006

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2006 UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2006 ULUSLARARASI YATIRIMCILAR DERNEĞİ 16.10.200.2006 İSTANBUL DÜNYADA DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR (milyar $) 1600 1400 1396 1200 1092 1000 800 693 826 716 710 916 600 400 331

Detaylı

AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4.

AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4. AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4. Ülkelerin Büyüme Oranı 5. Ülkelerin Kişi Başına Gayri Safi Yurtiçi

Detaylı

KAYNAK MAKİNELERİ SEKTÖRÜ NOTU

KAYNAK MAKİNELERİ SEKTÖRÜ NOTU KAYNAK MAKİNELERİ SEKTÖRÜ NOTU İki metal parçayı ısıl yolla birleştirme işleminde kullanılan kaynak makine ve malzemeleri, üretim sanayinde önemli bir paya sahiptir. Geliştirilen her teknolojik malzemenin

Detaylı

Bağımsız nitelikteki veya sermayesinin en fazla % 25 i büyük işletmelere ait olan,

Bağımsız nitelikteki veya sermayesinin en fazla % 25 i büyük işletmelere ait olan, KREDİ ve FİNANS KAYNAKLARI - BANKALAR Türkiye Halk Bankası A.Ş. KOBİ TEŞVİK KREDİSİ AMAÇ Bu kredi; Küçük ve Orta Boy İşletmelerin (KOBİ) Kalkınma Planları ve Yıllık Programlarda öngörülen hedefler ile

Detaylı

MECLİS TOPLANTISI. Ender YORGANCILAR Yönetim Kurulu Başkanı

MECLİS TOPLANTISI. Ender YORGANCILAR Yönetim Kurulu Başkanı MECLİS TOPLANTISI Ender YORGANCILAR Yönetim Kurulu Başkanı 23 Aralık 2013 DÜNYA EKONOMİSİNDE 2013 ÜN EN LERİ 1. FED Başkanı Bernanke nin piyasaları dalgalandıran açıklamaları 2. Gelişmekte olan ülke risklerinin

Detaylı

Dünya Halı Pazarları ve Türkiye nin Durum Tespiti. Fazıl ALKAN Ar-Ge ve Mevzuat Şubesi 2008

Dünya Halı Pazarları ve Türkiye nin Durum Tespiti. Fazıl ALKAN Ar-Ge ve Mevzuat Şubesi 2008 Dünya Halı Pazarları ve Türkiye nin Durum Tespiti Fazıl ALKAN Ar-Ge ve Mevzuat Şubesi 2008 Dünya Halı İthalatı (Milyon $) 12.000 10.000 8.000 7.621 8.562 9.924 10.536 11.241 6.000 4.000 2.000 0 2002 2003

Detaylı

İÇİNDEKİLER (*) 1- Özel Sektörün Yurtdışından Sağladığı Uzun Vadeli Kredi Borcu (2002-2015 Eylül)

İÇİNDEKİLER (*) 1- Özel Sektörün Yurtdışından Sağladığı Uzun Vadeli Kredi Borcu (2002-2015 Eylül) İÇİNDEKİLER (*) 1- Özel Sektörün Yurtdışından Sağladığı Uzun Vadeli Kredi Borcu (2002-2015 Eylül) 2- Özel Sektörün Yurtdışından Sağladığı Uzun Vadeli Kredi Borcunun Borçluya Göre Alacaklı Dağılımı (2002-2015

Detaylı

MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI

MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI KKTC DEVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI 25.0 150 22.5 135 20.0 120 17.5 105 15.0 90 12.5 75 10.0 60 7.5 45 5.0 30 2.5 15 0.0 0 1 3 5 7 9 11 1 3 5 7 9 11 1 3 5 7 9 11 1 3 5 7

Detaylı

Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010

Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010 Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010 Avrupa kıtasından Amerika kıtasına, Orta Doğu Ülkelerinden Afrika ülkelerine kadar geniş yelpazeyi kapsayan 200 ülkeye ihracat gerçekleştiren

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI

TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI İstanbul Ekonomi ve Finans Konferansı Dr. İbrahim Turhan Başkan Yardımcısı 20 Mayıs 2011 İstanbul 1 Sunum Planı I. 2008 Krizi ve Değişen Finansal Merkez Algısı II. III.

Detaylı

Reel Efektif Döviz Kuru Endekslerine İlişkin Yöntemsel Açıklama

Reel Efektif Döviz Kuru Endekslerine İlişkin Yöntemsel Açıklama Reel Efektif Döviz Kuru Endekslerine İlişkin Yöntemsel Açıklama İstatistik Genel Müdürlüğü Ödemeler Dengesi Müdürlüğü İçindekiler I- Yöntemsel Açıklama... 3 2 I- Yöntemsel Açıklama 1 Nominal efektif döviz

Detaylı

ELEVATÖRLER-KONVEYÖRLER SEKTÖR NOTU

ELEVATÖRLER-KONVEYÖRLER SEKTÖR NOTU ELEVATÖRLER-KONVEYÖRLER SEKTÖR NOTU Bu çalışmada elevetörler-konveyörler sektörü, GTIP tanımları aşağıda belirtilen kalemlerin toplamı olarak ele alınmıştır. 8428.20 Pnömatik elevatörler ve konveyörler

Detaylı

TÜRKİYE NİN İHTİYAÇ DUYDUĞU FUAR 3.ELECTRONIST FUARI

TÜRKİYE NİN İHTİYAÇ DUYDUĞU FUAR 3.ELECTRONIST FUARI TÜRKİYE NİN İHTİYAÇ DUYDUĞU FUAR 3.ELECTRONIST FUARI Sektörlerindeki ürünlerin, en son teknolojik gelişmelerin, dünyadaki trendlerin ve son uygulamaların sergilendiği, 25-28 Eylül 2014 tarihleri arasında

Detaylı

TÜRKİYE TURİZM STRATEJİSİ 2023 VE MALATYA İLİ TURİZMİ

TÜRKİYE TURİZM STRATEJİSİ 2023 VE MALATYA İLİ TURİZMİ TÜRKİYE TURİZM STRATEJİSİ 2023 VE MALATYA İLİ TURİZMİ Dr. ADNAN ASLAN 27 MART 2013 ANKARA KÜLTÜR ve TURİZM BAKANLIĞI YATIRIM ve İŞLETMELER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İÇERİK 1.Dünyada ve Türkiye de Turizm 2. Türkiye

Detaylı

TÜRKİYE GAYRİMENKUL SEKTÖRÜ TEMEL GÖSTERGELERİ 2012 16 NİSAN 2013

TÜRKİYE GAYRİMENKUL SEKTÖRÜ TEMEL GÖSTERGELERİ 2012 16 NİSAN 2013 TÜRKİYE GAYRİMENKUL SEKTÖRÜ TEMEL GÖSTERGELERİ 2012 16 NİSAN 2013 ALINAN KONUT YAPI RUHSATLARI ARTIŞ GÖSTERİYOR 1,000,000 900,000 ALINAN KONUT YAPI RUHSATLARI (DAİRE ADET) 901,705 800,000 700,000 600,000

Detaylı

TÜRKİYE GAYRİMENKUL SEKTÖRÜ TEMEL GÖSTERGELERİ 2012 16 NİSAN 2013

TÜRKİYE GAYRİMENKUL SEKTÖRÜ TEMEL GÖSTERGELERİ 2012 16 NİSAN 2013 TÜRKİYE GAYRİMENKUL SEKTÖRÜ TEMEL GÖSTERGELERİ 2012 16 NİSAN 2013 ALINAN KONUT YAPI RUHSATLARI ARTIŞ GÖSTERİYOR 1.000.000 900.000 ALINAN KONUT YAPI RUHSATLARI (DAİRE ADET) 901.705 800.000 700.000 600.000

Detaylı

ENERJİ YATIRIMLARI VE TEŞVİK TEDBİRLERİ

ENERJİ YATIRIMLARI VE TEŞVİK TEDBİRLERİ ENERJİ YATIRIMLARI VE TEŞVİK TEDBİRLERİ TEŞVİK UYGULAMA ve YABANCI SERMAYE GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ANKARA - Nisan 2012 1 TEŞVİK NEDİR? Ekonomik literatürde teşvik kavramı, belirli ekonomik ve sosyal faaliyetlerin

Detaylı

Birinci Bölüm: Yatırım ve Proje Kavramları Turizm Yatırımlarının Türleri

Birinci Bölüm: Yatırım ve Proje Kavramları Turizm Yatırımlarının Türleri Birinci Bölüm: Yatırım ve Proje Kavramları Turizm Yatırımlarının Türleri Y. Doç. Dr. Şevki ULAMA 1 Yatırım: Şans oyunları oynamak Eldeki fonları uzun bir süre kullanmak Fonların yatırıldığı ve kullanıldığı

Detaylı

Berlin Ekonomi Müşavirliği Verilerle Türkiye-Almanya Ekonomik İlişkiler Notu VERİLERLE TÜRKİYE-ALMANYA EKONOMİK İLİŞKİLERİ BİLGİ NOTU

Berlin Ekonomi Müşavirliği Verilerle Türkiye-Almanya Ekonomik İlişkiler Notu VERİLERLE TÜRKİYE-ALMANYA EKONOMİK İLİŞKİLERİ BİLGİ NOTU VERİLERLE TÜRKİYE-ALMANYA EKONOMİK İLİŞKİLERİ BİLGİ NOTU Berlin Ekonomi Müşavirliği Temmuz 2011 1 İÇİNDEKİLER Yönetici Özeti...3 1. Almanya dan Türkiye ye Doğrudan Yatırım Hareketleri...4 2. Türkiye den

Detaylı

SERAMİK SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

SERAMİK SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi SERAMİK SANAYİİ Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TÜRKİYE DE ÜRETİM Türkiye'de seramik ve çini yapımı, kökleri 8000 yıl öncesine uzanan

Detaylı

KALKINMA BAKANLIĞI KALKINMA ARAŞTIRMALARI MERKEZİ

KALKINMA BAKANLIĞI KALKINMA ARAŞTIRMALARI MERKEZİ Yükseköğretim Sisteminin Uluslararasılaşması Çerçevesinde Türk Üniversitelerinin Uluslararası Öğrenciler İçin Çekim Merkezi Haline Getirilmesi Araştırma Projesi KALKINMA BAKANLIĞI KALKINMA ARAŞTIRMALARI

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Şubat - 2010

EKONOMİK GELİŞMELER Şubat - 2010 EKONOMİK GELİŞMELER Şubat - 2010 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR - ŞUBAT 2010 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)...2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ

Detaylı

2023 E DOĞRU TÜRKİYE TURİZMİNDE YATIRIM HAMLESİ RAPORU

2023 E DOĞRU TÜRKİYE TURİZMİNDE YATIRIM HAMLESİ RAPORU 2023 E DOĞRU TÜRKİYE TURİZMİNDE YATIRIM HAMLESİ RAPORU Dr.Turgut Gür Yönetim Kurulu Başkanı ÖNSÖZ 25 yıl önce başlayan Turizm Yatırım Hamlesi sonucunda, Türkiye Dünyanın 7.Büyük Turizm Ülkesi olmuştur.

Detaylı

Temel Ekonomik Gelişmeler

Temel Ekonomik Gelişmeler Temel Ekonomik Gelişmeler 6 Temmuz 21 Araştırma ve Para Politikası Genel Müdürlüğü Günlük veriler her Perşembe günü (resmi tatil olması durumunda bir önceki iş günü); diğer veriler ise verinin açıklandığı

Detaylı

HALI SANAYİ. Hazırlayan Ümit SEVİM, Alpaslan EMEK 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

HALI SANAYİ. Hazırlayan Ümit SEVİM, Alpaslan EMEK 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi HALI SANAYİ Hazırlayan Ümit SEVİM, Alpaslan EMEK 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi ÜRÜNÜN TANIMI Armonize Sistem sınıflandırmasına göre halılar 4 ana gruba

Detaylı

5.1. Ulusal Bilim ve Teknoloji Sistemi Performans Göstergeleri [2005/3]

5.1. Ulusal Bilim ve Teknoloji Sistemi Performans Göstergeleri [2005/3] Ek Karar 5.1. Ulusal Bilim ve Teknoloji Sistemi Performans Göstergeleri [2005/3] KARAR NO Y 2005/3 Ulusal Bilim ve Teknoloji Sistemi Performans Göstergeleri Ülkemizin bilim ve teknoloji performansı, aşağıdaki

Detaylı

AB Krizi ve TCMB Para Politikası

AB Krizi ve TCMB Para Politikası AB Krizi ve TCMB Para Politikası Erdem Başçı Başkan 28 Haziran 2012 Stratejik Düşünce Enstitüsü, Ankara Sunum Planı I. Küresel Ekonomik Gelişmeler II. Yeni Politika Çerçevesi III. Dengelenme IV. Büyüme

Detaylı

Dünyada ve Türkiye de Gayrimenkul Yatırım Ortaklıkları

Dünyada ve Türkiye de Gayrimenkul Yatırım Ortaklıkları www.pwc.com Dünyada ve Türkiye de Gayrimenkul Yatırım Ortaklıkları İstanbul, Ersun Bayraktaroğlu Türkiye Gayrimenkul Sektör Lideri GYO lar 1995 ten beri hayatımızda Henüz SPK Tebliği yayınlanmadan GYO

Detaylı

5.1. Ulusal Yenilik Sistemi 2023 Yılı Hedefleri [2011/101]

5.1. Ulusal Yenilik Sistemi 2023 Yılı Hedefleri [2011/101] 5.1. Ulusal Yenilik Sistemi 2023 Yılı Hedefleri [2011/101] KARAR ADI NO E 2011/101 Ulusal Yenilik Sistemi 2023 Yılı Hedefleri ĠLGĠLĠ DĠĞER KARARLA R T...... 2005/201 Ulusal Bilim ve Teknoloji Sisteminin

Detaylı

EGE BÖLGESĐ SANAYĐ ODASI RAKAMLARLA TÜRKĐYE VE DÜNYA EKONOMĐSĐ. Ender YORGANCILAR EBSO Yönetim Kurulu Başkanı TOBB Yönetim Kurulu Üyesi

EGE BÖLGESĐ SANAYĐ ODASI RAKAMLARLA TÜRKĐYE VE DÜNYA EKONOMĐSĐ. Ender YORGANCILAR EBSO Yönetim Kurulu Başkanı TOBB Yönetim Kurulu Üyesi RAKAMLARLA TÜRKĐYE VE DÜNYA EKONOMĐSĐ Ender YORGANCILAR EBSO Yönetim Kurulu Başkanı TOBB Yönetim Kurulu Üyesi DÜNYANIN EN BÜYÜK 20 EKONOMĐSĐ VE SON 10 YILDA ORTALAMA BÜYÜME ORANLARI (%) ABD Çin Japonya

Detaylı

SN. YETKİLİ DİKKATİNE 25.08.2015 KONU: 2016 YILI YAPI-İNŞAAT VE ELEKTRİK FUARLARI SİRKÜ BİLGİLENDİRMESİ

SN. YETKİLİ DİKKATİNE 25.08.2015 KONU: 2016 YILI YAPI-İNŞAAT VE ELEKTRİK FUARLARI SİRKÜ BİLGİLENDİRMESİ SN. YETKİLİ DİKKATİNE 25.08.2015 KONU: 2016 YILI YAPI-İNŞAAT VE ELEKTRİK FUARLARI SİRKÜ BİLGİLENDİRMESİ Türkiye milli katılım organizasyonunun, T.C. Ekonomi Bakanlığı'na izin başvurusu yapılmış olup, Türkel

Detaylı

Makroekonomik Değerlendirme, İhracat Performansımız ve Bölgesel Gelişmeler. 13 Kasım 2013

Makroekonomik Değerlendirme, İhracat Performansımız ve Bölgesel Gelişmeler. 13 Kasım 2013 Makroekonomik Değerlendirme, İhracat Performansımız ve Bölgesel Gelişmeler 13 Kasım 2013 1 AJANDA 1) Dünya ve Türkiye Ekonomisindeki Görünüm 2) Dış Ticaretteki Gelişmeler 3) Bölgesel Gelişmelerin Dış Ticaret

Detaylı

BURSA ESKİŞEHİR BİLECİK KALKINMA AJANSI 2014-2023 TR41 BÖLGE PLANI BURSA TURİZM ÖZEL İHTİSAS KOMİSYONU TOPLANTISI BİLGİ NOTU

BURSA ESKİŞEHİR BİLECİK KALKINMA AJANSI 2014-2023 TR41 BÖLGE PLANI BURSA TURİZM ÖZEL İHTİSAS KOMİSYONU TOPLANTISI BİLGİ NOTU BURSA ESKİŞEHİR BİLECİK KALKINMA AJANSI 24-223 TR4 BÖLGE PLANI BURSA TURİZM ÖZEL İHTİSAS KOMİSYONU TOPLANTISI BİLGİ NOTU , bin Türkiye, milyon Turizm Sektörü Türkiye 223 Turizm Stratejisi nde illerimizin

Detaylı

YURTDIŞI MÜTEAHHİTLİK HİZMETLERİ

YURTDIŞI MÜTEAHHİTLİK HİZMETLERİ 2014 OCAK SEKTÖREL YURTDIŞI MÜTEAHHİTLİK HİZMETLERİ Nurel KILIÇ Yurtdışı müteahhitlik hizmetleri sektörü, ekonomiye döviz girdisi, yurt dışında istihdam imkanları, teknoloji transferi ve lojistikten ihracata

Detaylı

2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi

2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi 2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisadi ve Mali Analiz Yüksek Lisansı Bütçe Uygulamaları ve Mali Mevzuat Dersi Kıvanç

Detaylı

Temel Ekonomik Gelişmeler

Temel Ekonomik Gelişmeler Temel Ekonomik Gelişmeler 18 Aralık 21 Araştırma ve Para Politikası Genel Müdürlüğü Günlük veriler her Perşembe günü (resmi tatil olması durumunda bir önceki iş günü); diğer veriler ise verinin açıklandığı

Detaylı

TEŞVİK VE DESTEK BAŞLIKLARI

TEŞVİK VE DESTEK BAŞLIKLARI TURİZM SEKTÖRÜNE 4. BÖLGEDE VERİLEN TEŞVİKLER VE DESTEKLER TEŞVİK VE DESTEK BAŞLIKLARI Hazine Müsteşarlığı Teşvikleri 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu KOSGEB Destekleri Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme

Detaylı

TÜRKİYE TAKIM TEZGAHLARI ALT SEKTÖRÜ

TÜRKİYE TAKIM TEZGAHLARI ALT SEKTÖRÜ TÜRKİYE TAKIM TEZGAHLARI ALT SEKTÖRÜ SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Şubat 2010 İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ... 3 2. DÜNYA TAKIM TEZGAHLARI SEKTÖRÜ... 3 2.1. Dünya Takım Tezgâhları İhracatı... 3 2.2. Dünya Takım Tezgâhları

Detaylı

TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ

TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ a. Sektörün Dünya Ekonomisi ve AB Ülkelerindeki Durumu Dünya mobilya üretimi 2010 yılında yaklaşık 376 milyar dolar olurken, 200 milyar dolar olan bölümü üretim

Detaylı

ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI 21 24 Nisan 2012

ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI 21 24 Nisan 2012 ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI 21 24 Nisan 2012 29. Uluslararası Tekstil Makineleri Fuarı 4. İstanbul Teknik Tekstiller ve Nonwoven Fuarı 9. Uluslararası İstanbul İplik Fuarı Hazırlayan TEKNİK Fuarcılık

Detaylı

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER 1.KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM 2013 yılının ikinci çeyreğinde yüzde 2,8 oranında büyüyen ABD ekonomisi üçüncü çeyrekte yüzde 3,6 oranında büyümüştür. ABD de 6 Aralık 2013 te

Detaylı

Avrupa Ve Türkiye Araç Pazarı Değerlendirmesi (2011/2012 Ekim)

Avrupa Ve Türkiye Araç Pazarı Değerlendirmesi (2011/2012 Ekim) Rapor No: 212/23 Avrupa Ve Türkiye Araç Pazarı Değerlendirmesi (211/212 Ekim) Kasım 212 OSD OICA Üyesidir OSD is a Member of OICA 1. Otomobil Pazarı AB (27) ve EFTA Ülkeleri nde otomobil pazarı 211 yılı

Detaylı

MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI

MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI KKTC DEVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI BAŞBAKANLIK KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMASONUÇLARI GERÇEKLEŞME DÖNEMİ: 2009-2012 TAHMİN DÖNEMİ: 2013-2016

Detaylı

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer AB ve Uluslararası Organizasyonlar Şefliği Uzman Yardımcısı IMF Küresel Ekonomik

Detaylı

Bu nedenle çevre ve kalkınma konuları birlikte, dengeli ve sürdürülebilir bir şekilde ele alınmalıdır.

Bu nedenle çevre ve kalkınma konuları birlikte, dengeli ve sürdürülebilir bir şekilde ele alınmalıdır. 1992 yılına gelindiğinde çevresel endişelerin sürmekte olduğu ve daha geniş kapsamlı bir çalışma gereği ortaya çıkmıştır. En önemli tespit; Çevreye rağmen kalkınmanın sağlanamayacağı, kalkınmanın ihmal

Detaylı

OECD VE AB KAPSAMINDA EN ELVERİŞSİZ YATIRIM ORTAMI TÜRKİYE DE TABLO 1

OECD VE AB KAPSAMINDA EN ELVERİŞSİZ YATIRIM ORTAMI TÜRKİYE DE TABLO 1 OECD VE AB KAPSAMINDA EN ELVERİŞSİZ YATIRIM ORTAMI TÜRKİYE DE TABLO 1 OECD VE AB ÜLKELERĠNDE YATIRIM ORTAMININ ÇEKĠCĠLĠK SIRALAMASI, 2005 Yeni Zelanda ABD Kanada Norveç Avusturalya Danimarka İngiltere

Detaylı

Temel Ekonomik Göstergeler. İzmir

Temel Ekonomik Göstergeler. İzmir Temel Ekonomik Göstergeler İzmir 2015 İzmir... İzmir çok yönlü üretim olanakları, zengin doğal kaynakları ve nitelikli yaşam kalitesini bir arada sunabilmesiyle hem Türkiye hem de dünya ölçeğinde öne çıkan

Detaylı

2002 HANEHALKI BÜTÇE ANKETİ: GELİR DAĞILIMI VE TÜKETİM HARCAMALARINA İLİŞKİN SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ

2002 HANEHALKI BÜTÇE ANKETİ: GELİR DAĞILIMI VE TÜKETİM HARCAMALARINA İLİŞKİN SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ TÜRKİYE EKONOMİ KURUMU TARTIŞMA METNİ 2003/6 http://www.tek.org.tr 2002 HANEHALKI BÜTÇE ANKETİ: GELİR DAĞILIMI VE TÜKETİM HARCAMALARINA İLİŞKİN SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ Zafer Yükseler Aralık, 2003

Detaylı

ALTIN MÜCEVHERAT. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

ALTIN MÜCEVHERAT. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi ALTIN MÜCEVHERAT Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi ALTIN MÜCEVHERAT Türk altın mücevherat üretim geleneği çok eskilere dayanmaktadır.

Detaylı

DÖKÜM VE DÖVME ÜRÜNLERĠ DEĞERLENDĠRME NOTU (MART 2009)

DÖKÜM VE DÖVME ÜRÜNLERĠ DEĞERLENDĠRME NOTU (MART 2009) DÖKÜM VE DÖVME ÜRÜNLERĠ DEĞERLENDĠRME NOTU (MART 2009) Döküm ve dövme ürünleri, otomotivden beyaz eşya sanayine, demir-çelik sanayinden çimento sanayine, savunma sanayinden gemi inşa sanayine, tarımdan

Detaylı

Türkiye de Bankacılık Sektörü 1960-2013

Türkiye de Bankacılık Sektörü 1960-2013 Türkiye de Bankacılık Sektörü 196-213 Bu çalışma, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, Türkiye İstatistik Kurumu, Sermaye Piyasası Kurumu, Bankalararası Kart Merkezi,

Detaylı

Çok tatil yapan ülke imajı yanlış!

Çok tatil yapan ülke imajı yanlış! Tarih: 19.05.2013 Sayı: 2013/09 İSMMMO nun Türkiye de Tatil ve Çalışma İstatistikleri raporuna göre Türkiye tatil günü sayısında gerilerde Çok tatil yapan ülke imajı yanlış! Türkiye, 34 OECD ülkesi arasında

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Mayıs - 2010

EKONOMİK GELİŞMELER Mayıs - 2010 EKONOMİK GELİŞMELER Mayıs - 2010 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)... 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ HAREKETLERİ.. 2 İTHALAT

Detaylı

21. YÜZYILDA TEMEL RİSKLER

21. YÜZYILDA TEMEL RİSKLER 21. YÜZYILDA TEMEL RİSKLER KÜRESEL EKONOMİYİ ROTASINDAN ÇIKARABİLECEK 10 BÜYÜK TEHLİKE DÜNYA EKONOMİSİ VE ABD EKONOMİSİNDE OLASI MAKRO DENGESİZLİKLER (BÜTÇE VE CARİ İ LEMLER AÇIĞI) (TWIN TOWERS) İSTİKRARSIZ

Detaylı

YENİ TEŞVİK SİSTEMİ VE DİYARBAKIR

YENİ TEŞVİK SİSTEMİ VE DİYARBAKIR YENİ TEŞVİK SİSTEMİ VE DİYARBAKIR Mart 215 Hikmet DENİZ i İçindekiler Tablo Listesi... iii Grafik Listesi... iii 1. Giriş... 1 2. Türkiye'de Teşvik Belgesine Bağlı Yatırımlar... 1 3. Yatırımların Bölgesel

Detaylı

MESLEK KOMİTELERİ ORTAK TOPLANTISI. Ender YORGANCILAR Yönetim Kurulu Başkanı

MESLEK KOMİTELERİ ORTAK TOPLANTISI. Ender YORGANCILAR Yönetim Kurulu Başkanı MESLEK KOMİTELERİ ORTAK TOPLANTISI Ender YORGANCILAR Yönetim Kurulu Başkanı 17 Mart 2015 SUNUM İÇERİĞİ 1. TÜRKİYE EKONOMİSİNİN YURTİÇİNDEN VE YURTDIŞINDAN GENEL GÖRÜNÜMÜ 2. ÜYE MEMNUNİYETİ VE LİDERLİK

Detaylı

Dünyada ve Türkiye de Doğrudan yabancı Sermaye Yatırımları

Dünyada ve Türkiye de Doğrudan yabancı Sermaye Yatırımları Dünyada ve Türkiye de Doğrudan yabancı Sermaye Yatırımları Uluslararası sermaye hareketleri temel olarak kalkınma amaçlı, hibe ve kredi şeklindeki resmi sermaye hareketleri ile özel sermaye hareketlerinden

Detaylı

MOTORLU KARA TAŞITLARI SEKTÖRÜ

MOTORLU KARA TAŞITLARI SEKTÖRÜ MOTORLU KARA TAŞITLARI SEKTÖRÜ T.C. GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI RİSK YÖNETİMİ VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ EKONOMİK ANALİZ VE DEĞERLENDİRME DAİRESİ 31.12.2013 ANKARA 1 İÇİNDEKİLER GİRİŞ... 3 MOTORLU KARA

Detaylı

YENİ YATIRIM TEŞVİK PROGRAMI 2012 YILI DEĞERLENDİRMESİ

YENİ YATIRIM TEŞVİK PROGRAMI 2012 YILI DEĞERLENDİRMESİ YENİ YATIRIM TEŞVİK PROGRAMI 2012 YILI DEĞERLENDİRMESİ 22 Ocak 2013 ANKARA Yeni Yatırım Teşvik Programı ve Tanıtım Faaliyetleri 2012 Yılına İlişkin Gelişmeler Yeni Teşvik Uygulama Döneminin 2011 Yılı ile

Detaylı

T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2014 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR

T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2014 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2014 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR 11 EKİM 2013 T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2014 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR 11 EKİM 2013 İÇİNDEKİLER GENEL

Detaylı

ALTIN, KIYMETLİ MADEN VE MÜCEVHERAT SEKTÖRÜ

ALTIN, KIYMETLİ MADEN VE MÜCEVHERAT SEKTÖRÜ ALTIN, KIYMETLİ MADEN VE MÜCEVHERAT SEKTÖRÜ T.C. GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI RİSK YÖNETİMİ VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ EKONOMİK ANALİZ VE DEĞERLENDİRME DAİRESİ 31.12.2013 ANKARA 1 GİRİŞ TANIM Bu bölümde

Detaylı

TR 71 BÖLGESİ 2013 YILI İHRACAT RAPORU AHİLER KALKINMA AJANSI

TR 71 BÖLGESİ 2013 YILI İHRACAT RAPORU AHİLER KALKINMA AJANSI TR 71 BÖLGESİ 2013 YILI İHRACAT RAPORU AHİLER KALKINMA AJANSI NİSAN 2014 İçindekiler 2013 YILI İHRACAT RAKAMLARI HAKKINDA GENEL DEĞERLENDİRME... 3 2013 YILI TR 71 BÖLGESİ İHRACAT PERFORMANSI... 4 AKSARAY...

Detaylı

SOSYAL GÜVENLİK REFORMU. A.Tuncay TEKSÖZ TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi

SOSYAL GÜVENLİK REFORMU. A.Tuncay TEKSÖZ TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi SOSYAL GÜVENLİK REFORMU A.Tuncay TEKSÖZ TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi İşgücünün Durumu TÜRKİYE KENT KIR 2005 2006 2005 2006 2005 2006 Kurumsal olmayan sivil nüfus (000) 71 915 72 879 44 631 45

Detaylı

KÜRESEL KRİZ SONRASI GAYRİMENKUL SEKTÖRÜ VE TÜRKİYE İÇİN ÖNGÖRÜLER 2015 DR. CAN FUAT GÜRLESEL EKONOMİ VE STRATEJİ DANIŞMANLIK HİZMETLERİ

KÜRESEL KRİZ SONRASI GAYRİMENKUL SEKTÖRÜ VE TÜRKİYE İÇİN ÖNGÖRÜLER 2015 DR. CAN FUAT GÜRLESEL EKONOMİ VE STRATEJİ DANIŞMANLIK HİZMETLERİ KÜRESEL KRİZ SONRASI GAYRİMENKUL SEKTÖRÜ VE TÜRKİYE İÇİN ÖNGÖRÜLER 2015 DR. CAN FUAT GÜRLESEL EKONOMİ VE STRATEJİ DANIŞMANLIK HİZMETLERİ KÜRESEL GAYRİMENKUL SEKTÖRÜ TİCARİ GAYRİMENKUL KREDİLERİNE DAYALI

Detaylı

LEASING. finansman yöntemidir. y Finansal Leasing %100 finansman riskinin alınd. ndığı işlemdir.

LEASING. finansman yöntemidir. y Finansal Leasing %100 finansman riskinin alınd. ndığı işlemdir. LEASING Leasing yatırımlara finansman sağlayan alternatif bir finansman yöntemidir. y Finansal Leasing %100 finansman riskinin alınd ndığı işlemdir. Operasyonel Leasing ise genel olarak %70 finansman riski

Detaylı

2010 TÜRKİYE VE İZMİR ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIM GİRİŞLERİ DEĞERLENDİRMESİ

2010 TÜRKİYE VE İZMİR ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIM GİRİŞLERİ DEĞERLENDİRMESİ 2010 TÜRKİYE VE İZMİR ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIM GİRİŞLERİ DEĞERLENDİRMESİ Türkiye de son 6 yılda kurulan uluslararası sermayeli şirketlerin* sayısı 2010 yılı Kasım ayı itibariyle 26 bin 40 e ulaşmıştır.

Detaylı

KAUÇUK VE PLASTİK MAKİNALARI SEKTÖR NOTU

KAUÇUK VE PLASTİK MAKİNALARI SEKTÖR NOTU KAUÇUK VE PLASTİK MAKİNALARI SEKTÖR NOTU 2011 yılında, dünya kauçuk ve plastik makinaları sektörü toplamında ihracat %26 artışla 24,6 milyar $ a ulaşmıştır. GTİP GTİP TANIMI 8477 Bu fasılın başka pozisyonlarında

Detaylı

Reel Efektif Döviz Kuru Endekslerine İlişkin Yöntemsel Açıklama

Reel Efektif Döviz Kuru Endekslerine İlişkin Yöntemsel Açıklama Reel Efektif Döviz Kuru Endekslerine İlişkin Yöntemsel Açıklama İstatistik Genel Müdürlüğü Ödemeler Dengesi Müdürlüğü İçindekiler I- Yöntemsel Açıklama... 3 2 I- Yöntemsel Açıklama 1 Nominal efektif döviz

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİNE ÜYE VE ADAY ÜLKELERDE TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER. (Kasım 2011) Ankara

AVRUPA BİRLİĞİNE ÜYE VE ADAY ÜLKELERDE TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER. (Kasım 2011) Ankara AVRUPA BİRLİĞİNE ÜYE VE ADAY ÜLKELERDE TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER (Kasım 2011) Ankara İÇİNDEKİLER NÜFUS VE İŞGÜCÜ PİYASASI TASARRUFLAR 1. Nüfus 28. Gayri Safi Ulusal Tasarruflar 2. İstihdam 29. Gayri

Detaylı

GTİP 580610 KADIFE, PELUS VE TIRTIL MENSUCAT, DOKUNABILIR MADDELERDEN KURDELE

GTİP 580610 KADIFE, PELUS VE TIRTIL MENSUCAT, DOKUNABILIR MADDELERDEN KURDELE Avrupa İşletmeler Ağı İstanbul ULUSLARARASI TİCARET MERKEZİ (ITC) ÜRÜN ANALİZLERİ GTİP 580610 KADIFE, PELUS VE TIRTIL MENSUCAT, DOKUNABILIR MADDELERDEN KURDELE MAYIS 2012 Hazırlayan: ÖZGE SARIÇAY İSTANBUL

Detaylı

TÜRKİYE DIŞ TİCARETİNDEN İZMİR İN ALDIĞI PAYIN ANALİZİ

TÜRKİYE DIŞ TİCARETİNDEN İZMİR İN ALDIĞI PAYIN ANALİZİ 2013 ARALIK EKONOMİ TÜRKİYE DIŞ TİCARETİNDEN İZMİR İN ALDIĞI PAYIN ANALİZİ Erdem ALPTEKİN Giriş İzmir, 8.500 yıllık tarihsel geçmişe sahip, birçok medeniyetin birlikte hoşgörüyle yaşadığı, oldukça zengin

Detaylı

GTIP 392062: Polietilen tetreflattan (PET) levha, yaprak, film, folye ve seritler

GTIP 392062: Polietilen tetreflattan (PET) levha, yaprak, film, folye ve seritler GTIP 392062: Polietilen tetreflattan (PET) levha, yaprak, film, folye ve seritler NISAN 2009 Hazirlayan: Mesut DÖNMEZ 1 Genel Görünüm: Polietilen tetreflattan (PET) levha, yaprak, film, folye ve seritler

Detaylı

GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ

GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ Hazırlayan: Fethi SAYGIN Mart 2014 Kaynak :DESTATIS (Alman İstatistik Enstitüsü) GENEL DEĞERLENDİRME Ekonomi piyasalarındaki durgunluk ve sorunlara rağmen,

Detaylı

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER 1.KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM ABD Merkez Bankası FED, 18 Aralık tarihinde tahvil alım programında azaltıma giderek toplam tahvil alım miktarını 85 milyar dolardan 75 milyar

Detaylı

TÜRKİYE'NİN DIŞ TİCARETİ

TÜRKİYE'NİN DIŞ TİCARETİ 0 MEYVE SULARI Tablo 1. Meyve Suyunun Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonları Ürün Adı GTİP No Portakal Suyu (Dondurulmuş) 200911 Diğer Portakal Suları 200912, 200919 Greyfurt Suyu 200921, 200929 Diğer Turunçgil

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE TÜRKİYE DE JENERİK İLAÇ ENDÜSTRİSİ 2 HAZİRAN 2005 ANKARA

AVRUPA BİRLİĞİ VE TÜRKİYE DE JENERİK İLAÇ ENDÜSTRİSİ 2 HAZİRAN 2005 ANKARA AVRUPA BİRLİĞİ VE TÜRKİYE DE JENERİK İLAÇ ENDÜSTRİSİ 2 HAZİRAN 2005 ANKARA GÜNDEM Türkiye - Genel Bilgiler Orijinal - Jenerik İlaç Türkiye İlaç Sektörü Diğer Ülkeler ile Karşılaştırma Değerlendirme ve

Detaylı

DÜNYA, AB ve TÜRKİYE ŞEKER İSTATİSTİKLERİ

DÜNYA, AB ve TÜRKİYE ŞEKER İSTATİSTİKLERİ Pancar Ekicileri Kooperatifleri Birliği DÜNYA, AB ve TÜRKİYE ŞEKER İSTATİSTİKLERİ MAYIS 2015 ANKARA Ulus. İliş. ve İş Geliş. Müdürlüğü Cem KAPTAN Mithatpaşa Cad. 19/3 06420 ANKARA TÜRKİYE Tel: + 90 312

Detaylı

PLASTİK VE KAUÇUK İŞLEME MAKİNALARI ve AKSAM VE PARÇALARI SEKTÖRÜNÜN 2008 YILI DEĞERLENDİRME RAPORU

PLASTİK VE KAUÇUK İŞLEME MAKİNALARI ve AKSAM VE PARÇALARI SEKTÖRÜNÜN 2008 YILI DEĞERLENDİRME RAPORU 1 FİRMA SAYISI : PLASTİK VE KAUÇUK İŞLEME MAKİNALARI ve AKSAM VE PARÇALARI SEKTÖRÜNÜN 2008 YILI DEĞERLENDİRME RAPORU Barbaros Demirci Genel Sekreter PAGEV / PAGDER PAGEV bilgi bankası kayıtlarına göre,

Detaylı

HİDROLİK PRES SEKTÖRÜ NOTU

HİDROLİK PRES SEKTÖRÜ NOTU HİDROLİK PRES SEKTÖRÜ NOTU Modern yaşamın gerekleri olarak ihtiyaç duyduğumuz bir çok ürünün üretimini yapan tekstil, gıda, kimya, otomotiv sanayilerinin yanında elektronik ve haberleşme, savunma, havacılık

Detaylı

4. ULUSLARARASI ELECTRONIST FUARINDAN 2016 YILI İÇİN ÜMİT VADEDİCİ KAPANIŞ

4. ULUSLARARASI ELECTRONIST FUARINDAN 2016 YILI İÇİN ÜMİT VADEDİCİ KAPANIŞ 4. ULUSLARARASI ELECTRONIST FUARINDAN 2016 YILI İÇİN ÜMİT VADEDİCİ KAPANIŞ Elektronik yan sanayi sektörünü bir araya getiren tek organizasyon Uluslararası Electronist Fuarı yerliyabancı birçok farklı şehir

Detaylı

TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER - BÜYÜME

TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER - BÜYÜME 1 TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER - BÜYÜME 12.0 Türkiye GSYİH Büyüme Oranları(%) 10.0 9.4 8.4 9.2 8.8 8.0 6.0 4.0 6.8 6.2 5.3 6.9 4.7 4.0 4.0 5.0 2.0 0.7 2.1 0.0-2.0-4.0-6.0-8.0-5.7-4.8 Tahmin(%) 2014

Detaylı