Azerbaycan Raporu. The Regional Economic Working Group. Under the leadership of Center for Global Peace of American University

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Azerbaycan Raporu. The Regional Economic Working Group. Under the leadership of Center for Global Peace of American University"

Transkript

1 The Regional Economic Working Group Under the leadership of Center for Global Peace of American University Azerbaycan Raporu Özel Girişimcilik ve Piyasa Ekonomisi Gelişimine yardım Vakfı tarafınca hazırlandı

2 Coğrafya (ülke arazisi, mevkii, komşu ülkeler, coğrafi konumun müspet ve menfi yönleri) Arazi. Yüzölçümü 86.6 bin km2, (11.5 % - ormanlar, 1.6% - sular, 5 % tarım sahaları). En büyük göller: Sarısu 67 km2, Akgöl 56.2 km2, Ağzıbirçala 37 km2, Mehman 35 km2. En yüksek nokta - Bazardüzü 4466 м. Hazardaki sahil hattı 713 km. uzunluğundadır. En büyük nehirler: Kura 1515 km., Aras 172 km., Alazan 172 km., Lori 389 km., Terter 2 km., Samur 216 km. Mevkıı. Kafkas. Ülke 44 ve 52 doğu boylamı ile 38 ve 42 kuzey enlemi arasında yerleşmektedir. Başkent Bakü ile kuzey kutbu arasındaki mesafe 555 km., ekvatore kadarki mesafe ise km. Komşu ülkeler. Kuzeyde Rusya, kuzey batıda - Gürcistan, güney-batıda Türkiye, batıda - Ermenistan, güneyde - İran. Rusya ile olan müşterek serhaddin uzunluğu 39 km., Gürcistanla 48 km., Türkiye ile 14 km., Ermenistanla 17 km., İranla 765 km. Goğrafi konumun olumlu ve olumsuz yönleri. Olumlu yönleri: tarımın gelişimi için gereken güzel tabii şartlar; turizmin gelişimi için gereken tabii güzellikler; büyük pazarlar arasında yerleşmesi, tranzit açısından memleketi önemli kılıyor; farklı kültürlerle komşuluk. Olumsuz yönleri: dünya hidrokarbon kaynaklar tüketim merkezlerine direkt çıkışların olmaması; uluslararası kultur ve teknoloji merkezlerden uzaklık; Tabiat. Azerbaycan Cumhuriyeti Devletinin arazisinin büyük bir kısmı Büyük ve Küçük ve Talış dağları arasında yerleşiyor. Bununla birlikte dağlar memleketin yarısına yakın kısmını işkal ediyor. Doğu taraftan ülkenin komşusu Hazar denizidir. Sahil hattının uzunluğu 713 km. Azerbaycan Cumhuriyeti (AC) dokuz iklim kuşağında yerleşmekte. Dolayısı ile ülke sınırları içinde iklim kuru ve yaş subtropik ten yüksek tunduralar iklimine doğru değişkenlik arzediyor. Ortayıllık hararet derecesi çukur bölgelerde 14 iken, dağlık bölgelerde a kadar inmektedir.çukur bölgelerde temmuz ayında hararet derecesi iken, yüksek dağlık bölgelerde 5 veya daha aşağı derecelere varmaktadır. Azerbaycanda yaklaşık olarak 12 tane nehir bulunmakta. Bunların büyük kısmı ufak dağ nehirleridir. Batıdan şarka doğru ve Hazar denizine akan en büyük nehir Kür (Kura) nehridir. Ülkede aynı zamanda 25 ye yakın üfak göl mevcuttur. En büyükleri: Sarısu (67, km2) ve Akgöl (56.2 2

3 km2) dür. Dağlarda da tabiat harikası olan bir çok göl vardır ki aralarında en güzeli Gök-göl dür. Bitki ve hayvanat alemi itibarı ile de Azerbaycan çok zengin tabiata sahip. Ülke arazisinde 41 den fazla bitki türü var. Orman sahası 1145 bin hektar dir. 12 binden fazla hayvan türü var. Dağ bölgelerinde leopar, ayı, yaban domuzu, vaşak, dağ keçisi, karaca, sincap ve s. hayvanlara rastlamak mümkün. Kırlarda ise çokca jeyrana, sülün ve s. bulunabiliyor. Azerbaycan aynı zamanda Hazarda bulunan değerli balık çeşitleri ile meşhurdur: som, büyük mersin, mersin balığı, осетр. Nüfus (sayı, etnik terkip, azınlıklar) Nüfus. 23 evvellerinde Azerbaycanın nüfusu 8 mln. 22 bin kişi idi. Bunlardan 4 mln. 154 bin (%51) şehir ahalisi, 4 mln. 48 bin kişi de (%49) köy ahalisi idi. Yaş ve cinsiyet itibarı ile: erkek nüfüsu 4 mln. 23 bin (%49), kadın nüfusu ise 4 mln.179 bin (%51) kişidir; ahalinin 15 yaşına kadar olan kısmı tamamının %3 teşkil ediyor, ahalinin çalışabilen kısmı (erkekler yaşında, kadınlar yaşında) bütününün %61 teşkil ediyor. Etnik terkip yılında yapılan son nüfus sayımına güre etnik terkibin arzettiği görünüm şöyledir: azeri türkleri %9.6, lezgiler %2.2, ruslar %1.8, ermeniler %1.5, talışlar %1., avarlar %.6, ahıska türkleri %.5, tatarlar %.4, ukraynalılar %.4, saxurlar %.2, gürcüler %.2, kürdler %.2, tatlar %.13, yahudiler %.1, udinler %.5, diğer %.12. Devlet (kuruluş tarihi, yapısı, Anayasa, Devlet Başkanı, Hükümet, Yasama ve Yargı) Kuruluş tarihi: Azerbaycan Cumhuriyeti Devletinin kuruluş tarihi 28 mayıs 1918 İstiklal günü 18 ekim 1991 Devletin yapısı. Anayasaya göre Azerbaycan Cumhuriyeti kanunun üstünlüğü prensibini kabul eden demokratik, üniter ve laik devlettir. Azerbaycan devleti kendi iç işlerinde kendi kanunlarına tabi, dış ilişkilerinde ise kabul ettiği uluslararası kanuni mevzuata tabidir. AC de hakimiyetin üçe ayrılması prensipi kabul edilmektedir: Yasama AC Milli Meclisine aittir; Yürütme AC Devlet Başkanına ait; Yargı ise AC mahkemelerinin elinde. 3

4 Anayasa. Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasası, 12 kasım 1995 года referandumu ile kabul edildi. Daha sonra 24 ağustos 22 referandumunda kabul edilen düzenlemeler anayasaya eklenmiştir. 5 kısım, 12 bölüm ve 158 maddeden ibaret olan Anayasa ülke vatandaşlarının hak ve hürriyetlerini, yeni seçim sistemini, merkeze tabi olmayan mahalli idarenin kabulünü ilan ediyor, devlet kurumları seviyesinde cemiyette fiili demokrasinin temellerini atıyor. Anayasa AC nin yasama sisteminin esasını teşkil eder ki bu sistem aynı zamanda referanduümle kabul edilen kararlar, kanunlar, Devlet Başkanının emirleri, Bakanlar Kurulunun ve merkezi yürütme organlarının kararlarını içermektedir. Anayasaya göre AC ine bir otonom devlet olan Nahçivan Otonom Cumhuriyeti de dahildir. Bu devletin statü sü AC Anayasası tarafından belirlenmektedir. Nahçıvan Otonom Cumhuriyetinin kendi Anayasası var. Devlet Başkanı. AC nin Başkanı Azerbaycan Devletinin Başkanıdır. O Azerbaycan Devletini hem ülke içinde hem de ülke dışında teösil etmektedir. AC nin Devlet Başkanı AC nin istiklal ve arazi bütünlüğünün, AC nin kabul ettiği uluslararası antlaşmalarının uygulanmasının garantörüdür. AC nin Devlet başkanı makamına yaşı 35 ten az olmayan, AC de sürekli olarak 1 fazla yaşayan, seçimlerde iştirak etmek hakkina sahip, ağır cinayetlere göre mahküm edilmemiş, diğer devlere hiç bir borcu veya sorumluluğu olmayan, üniversite mezunu olan ve ikikli vatandaşlığı olmayan her bir AC vatandaşı seçile bilir. AC nin Devlet Başkanı, umumi, eşit ve direkt seçme hakkı esasında, serbest, ferdi ve gizli oylama ile 5 yıllık müddete seçilmektedir. Hükümet. Yürütme fonksiyonlarının icrası için Devlet Başkanı Bakanlar Kurulu tayin eder. Bakanlar Kurulu Devlet Başkanına tabidir. Bakanlar Kurulu, başbakan, başbakan yardımcıları, bakanlar ve devlet organlarının başkanlarından ibarettir. Mahalli idare. Mahalli idareler mahalli idare başkanlarınca icra edilmekte. Mahalli idare başkanları kendi makamlarına Devlet Başkanı tarafından tayin veya azledilir. Mahalli idarelerdeki yürütme salahiyetleri Devlet Başkanı tarafından belirlenir. Yasama. AC deki Yasama Milli Meclis tarafından icra edilmekte. Milli Meclis çoğunluk sistemi esasında seçilmektedir. 125 millet vekili 5 yıllık bir dönem için seçilmekte. Irki, cinsi, dini ve etnik mensubiyetten asılı olmadan 18 yaşından itibaren MM seçımlerine katıla bilir, 25 yaşından itibaren de MM se millet vekili olarak seçile bilir. MM in Kabul ettiği kanun Devlet Başkanı tarafından imzalanınca hukuki kuvvet kazanır. 4

5 Nahçıvan Otonom Cumhuriyeti kendi yasama organına sahiptir, bu Ali Meclis tir. Adli hakimiyet. AC de adli hakimiyet ancak mahkemelerce icra edilir. Adli hakimiyet Anayasa Mahkemesi, Ali Mahkeme, istinaf mahkemeleri ve umumi özel mahkemelerce icra edilir. Adli hakimiyetin icrası Anayasa, mülki, cinai ve kanunun öngördüğü diğer yargılarama çeşitlerine tabidir. 9 hakimden ibaret olan Anayasa Mahkemesi, AC kanunları, Devlet Başkanının emir ve talimatları, merkezi yürütme kararları, onaylanmamış uluslararası antlaşmaları ve Ali Mahkeme kararlarının Anayasaya uygunluğu hakkında kararlar çıkarır. Anayasa Mahkemesi siyasi partilerin ve toplumsal orgülerın faaliyetini durdurmak ve yasama, yürütme ve yargı arasındaki kanunlarla ilgili tartışmalarda hüküm verme salahiyetine sahiptir. Anayasa Mahkemesinin başka salahiyetleri de var. AC nin Ali Mahkemesi mülki, cinai ve s. ihlal çeşitleri konusunda AC nin en üst merciidir. Ali Mahkeme aynı zamanda mahkeme süreçlerine nazareti gerçekleştirir, adli icraatla ilgili meselelere izahat getirir. 1. Ekonominin genel değerlendirilmesi Ekonomide kalkınma ( dönemi için GSMH artış grafiği dahil, ekonomi genel tasviri, ve son dönem için enflasyon grafiği) 1996 senesine kadar ülke ekonomisinin karakteristik özellikleri: GSMH nin kayda değer düşüşü; yüksek enflasyon; yüksek bütce açığı; milli paranın citti derecede devalusyonu; büyük ölçüde işsizliğin artması. Bu dönemde ekonomik krizin esas sebepleri: 198 lerde SSCB de yaşanan ekonomik depresyonun negatif etkileri; SSCB nin bir bütün olan ekonomik sisteminin dağılması; pazar ekonomisine geçiş reformlerinin Azerbaycanda gecikmesi; ülkedeki siyasi istikrarsızlık; Ermenistanla savaş dan itibaren ülkedeki makroekonomik durum düzelmeye başladı. Bunun sebebi 1995 yılından itibaren Uluslararası Para Fonu ve Dünya Bankasının yardımı ile Azerbaycan hükümetinin gerçekleştirmeye başladığı sert mali-kredi ve büdce politikası, ve aynı zamanda 1994 eylülünde yabancı petrol şirketleri konsorsium ile ilk petrol antlaşmasının ve takip eden dömenlerde daha başka 5

6 antlaşmaların imzalamasıdır. Özellikle bu iki hadise uluslararası finans kurumlarının Azerbaycana kredi ayırması ve ülkeye citti yatırımların yapılmasına sebep oldu. Grafik yılına nispette GSMH hacimlerinin değişimi (%). Bu grafikte de görüldüğü gibi döneminde GSMH hacmi 199 na nazaran %4 tan biraz fazla idi. 22 yılında ise GSMH 199 na nazaran yaklaşık olarak %6 seviyesine çıktı % Indicator of consumer goods and services on previous year, in percentage Grafik 1. Grafik 2. Grafik 2 tüketim malları ve hızmetler önceki seneye nispette endeks dinamiği (%) dönemindeki yüksek enflasyon sadece fiatların liberalleşmesi değil, aynı zamanda hükümetin mali-kredi ve büdce politikasının neticesi idi. Daha doğru ifade kullanılacak olursa bunun sebebi hükümetin gereken önlemleri alamamasıdır yılında başlayan fiyatların liberalleşmesinden sonra hükümet asgari ücret seviyesini, devlet memurlarının maaşlarını, emekli maaşlarını, yardım ve öğrenci burslarını bir kaç defa yükseltmek zorunda kaldı. Aynı zamanda petrol ve ürünleri, elektroenerji ve termoenerji, ekmek ve unlu mamulat fiatlarının yükseltülmesine hükümetçe kararlar verilmiş. Memur ve emekli maaşlarının, yardım ve oğrenci burslarının, enerji kaynakları fiatlarının bu şekilde sıra ile bazen de hatta eşzamanlı yukseltilmesi tabii ki enflasyonun citti şekılde artmasına neden olacaktı. Bu dönemde enflasyonu tırmandıran sebeplerden biri de büyük kredi emisyonları oldu. Grafik 2 de gördüğümüz gibi, takip eden senelerde hiperenflasyon kısmen durdurulmuş. Bu politika IMF nin tavsiyeleri doğrultusunda gerçekleşiyordu. Mali istikrar politikası esasen bütce harcamalarının ve banka kredilerinin kısıtlanması, para emisyonunun azaltılmasından ibaretti. Son durum itibarı ile yapılabilenler: 1994 yılında bütce açığını GSMH in 1% oranından 1-2% azaltmak ve bütce açığının Milli Bankanın kredileri ile kapanmasını durdurmak; 1994 yılında Milli Bankanın kredi oranları %25 den %7 ye kadar azaltılması; döviz pyasasında manevra edebilmek için ülkenin 4-5 aylık ithalatı değerinde altın ve döviz kaynağını oluşturmak; 6

7 milli dövizin dolara kurunu sabitleştirmek yılından itibaren ekonomik istikrar ve büyümenin önemli faktörlerinden biri petrol antlaşmaları oldu. Gelişen petrol sanayisi inşaat, telekomünikasyon ve hizmet sektörlerinin gelişmesine sebebiyet verdi. Dış ticaret politikası (Ödeme dengesinde genel değişimler, dış borc /grafikle birlikte/, direkt yabancı yatırımlar /grafikle birlikte/, ve.s.) Ödeme dengesinde genel değişmeler. Yapılan tahlillere göre, petrol antlaşmalarının gerçekleşmeye başladığı zamandan itibaren, Azerbaycanın ödeme dengesinin durumu büyük ölçüde yatırım hacmine ve projelerin gerçekleşmesi ile ilgili olarak yapılan işlere bağlı. 1.tabloda dönemine ait ödeme dengesinin cari muameleler hesabı dinamiği gösterilmektedir. Ödeme dengesi Cari işlemler hesabı Mallar ve hizmetler Gelirler Cari çevirmeler yılının neticeleri itibarı ile $1,93 mlrd. seviyesinde ülkenin ödeme dengesinin cari muameleler hesabının rekor açığı beklenmektedir. Cari muameleler açığı büyüme tandansı 24 yılında da devam edecektir. Bunun sebebi büyük petrol ve doğal gaz projelerinin hazırlanmasıdır çünlü buna bağlı olarak, bu projelerin gerçekleşmesi için, yatırımlarla ilgili avadanlık ithali, çeşitli mallar ve hizmetler artmaktadır. Önemli ölçüde bu açık teknik açık olarak nitelene bilir, çünkü o ülkenin dünyaya olan gerçek borcunu göstermemekte. Dış borç itibarı ile Azerbaycanın dış borcu 1 mlrd. 35 mln. ABD doları idi. Yabancı para ile yapısı: ABD doları 48% Japon yeni 24% Euro 16% İngilis sterlini 6% İsviçre frankı 6% 7

8 Grafik 3 - Azerbaycanın dış borcunun büyüme grafiği görülmektedir. 16 Million USD Grafik 3 Direkt yabancı yatırımlar. Yabancı şirketler Azerbaycandaki biznes imkanları ile henüz 8 li yılların sonlarında ilgilenmeye başlamışlardı. Özellikle ilgilerini çeken petrol sektörü idi çünkü Azerbaycan eskiden beri zengin petrol kaynakları ile tanınmakta idi. Bu ilgiyi dikkate alarak SSCB hükümeti 1991 ocağında denizdekı Azeri petrol yatağı için tender ilan etmiş. Bu tendere Britiş Petroleum (STATOYL alyanslı), AMOKO ve YUNOKAL gibi dünya çapında bilinen petrol şirketleri iştirak ettiler. Tender 1991 in yaz aylarında amerikan AMOKO şirketinin zaferi ile neticelendi. Ancak hükümetin kararı ile bu projede çalişmak için öteki şirketler de davet edilmiş ve böylece AMOKO nun başkanlığında bir tür konsorsium kuruldu. Bu konsorsiumda YUNOKAL, BRİTİŞ PETROLEUM / STATOYL ortaklık, MAKDERMOT, RAMKO gibi şirketler de kendi iştirak paylarını da ala bildiler. АMOCO ve diğer şirketlere fizibilite ve petrol kontratonun projesini hazırlamak teklif edildi. Fakat bu konularda karar almak yetkisi artık SSCB hükümetine deyil, mustakil Azerbaycan hükümetine kismet oldu. O arada Azerbaycan hükümeti yabancı petrol şirketleri ile Azeri yataklarının birlikte işletilmesi hakkında antlaşmanın imzalanması için çalışmalarına devam ediyordu. İlk antlaşma 2 eylül 1994 yılında 1 yabancı şirketten ibaret konsorsium ile Azeri-Çırak-Güneşli yataklarının işletilmesi üzere imzalandı. Bu yabancı şirketler aşağıdakilerdir: BP EXPLORATION (CASPIAN SEA) LIMITED (İngiltere), AMOCO CASPIAN SEA PETROLEUM LIMITED (ABD), LUKOIL JOINT STOCK COMPANY (Rusya), PENNZOIL CASPIAN CORPORATION (ABD), UNOCAL KHAZAR LTD.(ABD), DEN NORSKE STATS OLJESELSKAP a.s (Norvec), MCDERMOTT (ABD), RAMCO HAZAR ENERGY LIMITED (İngiltere), TURKIYE PETROLLERI A.O.(Türkiye), DELTA NIMIR KHAZAR LIMITED (Saudi Arabistan). Bundan sonraki dönemde de aynı sektöre dair 21 antlaşma daha imzalandı. İstiklalin ilk günlerinden biri hükümet sadece petrol sektorüne deyil fakat ekonominin diğer sektörlerine de yabancı sermaye çekmek istiyordu. Bunu başara bilmek için gereken bir takım şartlar 8

9 temin edilmeli idi, bir takım kanunlar kabul edilmeli idi. İstiklal ilanından henüz üç ay geçmeden, 15 ocak 1992 yılında Yabancı Yatırımların Korunması Hakkında kanun kabul edildi. Bu kanun fiilen yabancılara ülke içinde ve ekonominin bütün sektörlerinde sınırsız faaliyet için izin. Ayrıca kanun devlete ve mahalli idareye ait mülkiyetin özelleştirilmesinde yabancı yatırımcılara iştirak etmeğe izin veriyordu. Kanun yabancı yatırımlar için hukuki rejimin yerli kurumlar ve AC vatandaşları için olan rejime eşit olduğunu ilan ediyordu. Kanuna göre devlet yabancı yatırımları mevzuatın değiştirilmesi, millileştirme, ve istimlak, gelirlerin ve diğer meblağların döviz şeklinde transferi, sermaye yatırımlarından kazançların tekrar yatırılmasına karşı koruyordu, yabancı yatırımcılara tazminat ödemeleri hakkında ve kayıt, vergilendirme, sigorta, ödemelerin dövizle gerçekleştirilmesi, muhasebe ve hesap verme, işçi kabulü, ürünlerin ihracat ve ithali, gümrük vergilendirmesi, menkullerin alımı, toprağın kullanımı, hükümetle imtiyaz antlaşmaları esasında madenlerin aranma ve işletilmesi ve s. gibi konularda yabancı yatırımcının faaliyetine dair bir çok problemin halli ile ilgili bir takım maddeler yürürlüğe giriyordu. 11 ağustos 1992 yılında devlet başkanının emri ile Yabancı Yatırımlar Komitesi kuruldu. Fakat fazla uzun geçmeden 16 aralık 1992 yılında yine devlet başkanının emri ile Devlet Ekonomi ve Planlama Komitesi nde aynı maksatla bir şube kurularak bahsi geçen Yabancı Yatırımlar Komitesi tasfiye edildi. Daha sonra yine Yabancı Yatırımlar Ajansı kuruldu. Grafik 4 ülke ekonomisine yapılan yabancı yatırımlar grafiği. Grafikte görüldüğü gibi yabancı yatırımların çok önemli kısmı petrol sektörüne yapılmış. Million USD ,3 139, ,4 14,9 416, ,5 12,8 78,1 196,3 33, , , ,5 336,2 21,4 546, , , , , Investment in the other sectors of the economy Financial credits Investment in the oil sector 4. Grafik 23 yılında ekonomiye yapılan yabancı yatırımlar $2,3 mlrd. Gibi bir rakama ulaştı ve bu ülke tarihinde en yüksek rakamdır. $1,88 mlrd. aşkın miktar veya genel sermaya akımının %93 nü petrol sektörüne yapılan direkt yatırımlar oluşturuyor. Tabii ki önceki senelerde olduğu gibi bu meblağlar 9

10 ülke ekonomisine kalmıyor, fakat teknik teçhizat ithalatı, malzeme ve petrol antlaşmaları çerçevesinde gerçekleşen hizmetlere harcanıyordu. Nitekim 23 neticelerine göre petrol sektörünün mal ithalatı yaklaşık olarak $7 mln. ulaştı, hizmetler ithalatı ise $1,5 mlrd. yakaladı. Petrol sektörünün dışındaki kısma yapılan yabancı yatırımlar daha çok inşaat, telekomünikasyon ve hizmetler sektöründe toplanıyor. Fakat son senelerde sanayi ve tarım mahsullerinin işlenmesi sektörlerinde yabancı yatırımcıların aktivitesi artmış. Sanayı sektöründe yabancı yatırımlar sadece yeni производств kurulmasına (mesela, Baku steel company gibi) yönelmemekte, aynı zamanda yabancı şirketlerin devlet sanayı kuruluşlarının özelleştirilmesi için yapılan sermaye yatırımları ihaleleri neticelerine göre sahip oldukları sanayı komplekslerin rekonstruksiyon ve gelişmesine de yönelmektedir (mesela, alüminyüm sanayisi bir Hollanda şirketi olan Fondel Metal e, Sumgayıt boru fabrikası Targol Investment Limited İngilis şirketine, Daşkesen dağ-maden fabrikası yine İngilis şirketi olan Aldex Limited e, Bakü Elektrik Ağı ise Türk Barmek şirketine verilmiş). Mali sektör (milli döviz ve kurunun regüle politikası /grafik dahil/ parayı yönetenler ve politikaları) Milli para birimi olan MANAT devlet başkanının 15 haziran 1992 tarihli emri ile kabul edilmiş. Ayrıca manatla birlikte rus rublesi de dedavülde kalmaya devam ediyordu. Değişim kuru1 manat 1 ruble olarak tayin edilmişti. Tedavüle sokulan milli para ilk dönemde hacim ititbarı ile çok ta büyük deyildi eylülü itibarı ile oran olarak nakit paranın %2 kısmını oluşturuyordu. Fakat yavaş yavaş Milli Bankanın manat emisyonu rus rublesini safdışı bırakmaya başladı ve 1993 senesinin sonları itibarıyle tedavülde kalan sadece milli para birimi idi. Devlet başkanının 11 aralık 1993 tarihli emri ile, 1 ocak 1994 tarihinden itibaren manat resmi olarak tek kanuni ödeme vasıtası olmuş. Manat kurunu desteklemek maksadı ile 1992 temmuz ayında devlet başkanının AC nin sabitleştirme döviz fonu kurulması hakkında emri yayınlandı. Bu emre gore döviz fonu araçlarını oluşturmanın kaynağı olarak ihacat kaynakları tayin edilmiş, ve bunların ayrılması için bazı devlet organ ve şirketlerine gereken talimatlar verilmiş. Kısa dönem içinde fon da $1 mln. fazla miktar toplanmış. İstiklalin ilk yıllarında ülkenin döviz rezerveleri esasen Azerbaycan mallarının ihracatı ve kısmen de petrol bonusları hesabına elde ediliyordu. Takib eden yıllarda döviz rezervelerin oluşmasında esas rol petrol bonuslarına, IMF kredilerine ve Milli Bankanın döviz borsasında döviz alımı işlemlerine aitti. Son yıllarda ise ülkenin döviz rezervelerinin oluşmasında en önemli rol PSA nın satışından elde edilen petrol gelirlerine ait. Sabitleştirme döviz fonu 25 nisan 1994 yılına kadar varlığını devam ettirdi. Bu tarihte devlet başkanı AC nin Birleşik Para Fonunun Oluşturulması ve Kullanım Prensipleri Hakkındaki Kanun u imzası ile tastik etti. Bu prensipler genel esaslar, Birleşik Döviz Fonu araçlarının средств Единого döviz 1

11 fonu oluşturulmasındaki kaynaklar ve fon daki средств esas kullanım sahalarını ihtiva eder. Sabitleştirme fonu Birleşik döviz fonuna dahil edilmiş. Birleşik döviz fonu ülke başkanına tabi edilmişti. Fondaki paralarla banka işlemlerinin yapuılması görevi Milli Bankaya verilmişti. Fon daki meblağların oluşması için belirlenen kaynaklar olarak aşağıdakiler tespit edilmişti: Mülkiyet türünden farksız olarak ülke arazisinde ekonomik kuruluş ve kurumlardan ve ihracattan elde edilen döviz ödenekleri, ve yabancı yatırımcıların karlarını ülke dişina çıkarmak için döviz şeklinde ödedikleri vergi; Döviz olarak ödenen gümrük vergi ve ödemeler; Hukuki şahıslarin kaydı için devletin döviz olarak topladığı vergiler; Devlet garantisi ile elde edilen krediler ve ülke dışında yapılan kıymetli kağıtlar satışından elde edilen döviz. Kaydı geçen prensiplere gore Birleşik döviz fonunun mali imkanları sosyal-ekonomik ve s. stratejik proğramlara, milli savunma ihtiyaçlarına, cari devlet harcamalarına (yurtdışındaki diplomatik hizmetler, uluslararası orgütlere azalık ödemeleri, bakanlar kurulunun cari harcamaları ve s.), devlet iç ve dış borçlarının iadesi ve milli para kurunun takviye edilmesine harcanabilirdi. Grafik 5 - ortalama manat kurunun dinamiği. 6 AZM / USD ,5 431,3 3985, ,2 4474,2 4656,6 486, ,8 2 92, Grafik döneminde milli para kurunda yaşanan citti düşüşün sebebi devletin mali imkanlar yetersizliğini para ve kredi emisyonu yolu ile halletme usulundedir sonlarından 1994 sonlarına kadar hükümet sürekli olarak devlet sektöründe mali açığın kapatılması için para emisyonu vasıtası ile ahalinin mali kaynakları çıkartılıyordu. Bu açığın bir kısmı elbette ki Karabağ cephesindeki askeri harekatla ilgili idi. Hakim kanaate göre ağır ekonomik durumun çözum yolu petrol antlaşmalarının imzalanmasından geçiyordu. Ve hükümet bir yandan petrol antlaşmalarını imzalarken bir yandan da IMF in sert malikredi ve bütce politikaları ile ilgili verdiği tafsiyeleri kabul ediyordu. 11

12 1995 yılından 1999 yılının ilk yarısına kadar manatın takviyesi gerçekleşiyordu (daha çok bonuslar ve uluslararası finans kurumlarının verdiği krediler hesabina). Manatın takviyesinin bir takım iç sebebleri olduğu gibi, dış sebepleri de vardı ki bunların arasında Azerbaycanın dış ticaretinde devalüasyon kur siyaseti yürüten erin büyürk ağırlığı. Bu ülkeler esasen Rusya ve Türkiye idi. Milli para kurunun takviyesindeki diğer faktör de ülke vatandaşlarının ülke dışında kazandıkları idi ki bunların bir kısmı Azerbaycana akıyor ve ahalinin ödeme kabiliyeti endeksli talebinin büyümesine yardım ediyordu. Bir başka faktör de ülkenin özelleştirme vauçerleri pyasasında yabancı sermayenin döviz mudaheleleri idi ortalarında manat reel değerini kaybetmeğe başladı. Buna para siyasetini yönetenlerin, temeli 1999 temmuzunda atılan, sıra ile devam ettirilen milli para devalüasyonu sebep olmuştu. Yakın gelecekte, beklenen büyük petrol gelirlerini, hükümet 1999 senesinde kurulan Petrol Fonu hesabına zararsızlaştırmak istiyor ki bunun maksadı manatın keskin biçimde pahalaşmasını önlemektir. Para politikaları konusunda sorumlu olan Milli Banka ve Maliye bakanlığıdır. Sosyal göstergeler (işsizlik, gelirler, fakirlik problemleri) Petrol sektörünün GSMH in ve yatırımların büyümesindeki önemli rolüne rağmen bu sektör istihdamda ve fakirlik problemlerinin hallinde çok ta önemli factor değil. Petrol sektörünün özelliği insane işgücünü çok ta fazla kullanmamasıdır. Dolayısı ile petrol sektörünün ekonominin diğer sektörlerini (değişim kuru vasıtası ile ve yatırımların büyük kismini kendine çekmesi sebebi ile) menfi yönden etkilemesinden başka, petrol sektörü aynı zamanda işsizlik te yaratıyor. 2 yılında petrol sektörü GSMH nin %3 nu teşkil ederken, onun istihdamdaki payı oran olarak %1 oldu. İstihdam artışı petrol sektörüne hizmet eden sektörlerde müşahade ediliyor. Mesela, genel istihdam hacminden hizmet ve istirahat sektörlerinde iş yerleri 199 yılında %9.9 iken, 1998 yılında %18.9 kadar yükseldi. Petrol sektöründeki maaş seviyesi diğer sektörlerindekinden fazladır. 21 yılında petrol sektöründe orta aylık maaş $23 idi, halbuki öteki sektörlerde orta aylık maaş $15 idi. Petrol sektörünün bir başka özelliği de onun ülkenin belli bir noktasında konsantre olmasıdır. Bu ise petrol sanayiinin gelişiminden elde edilen müsbet sosyal efektlerin de aynı noktada konsantre olması ve ülkenin diğer kısımlarına yayılmaması demektir. Ülkede sosyal problemlere sebebiyet veren çok önemli faktörlerden biri de Dağlık Karabağdaki olaylar neticesinde yurtlarını terk etmek zorunda bırakılmış büyük bir insan kitlesidir. Ülede yaşayan 8 mln. İnsandan 1 milyonu bu konumdadır yılında yapılan ateşkesten sonrakı yıllarda onların 12

13 durumu çok ta iyileşmedi. UNDP raporuna göre döneminde, ahalinin %37 kısmı açlık çekti. Postsovyet döneminde eğitime yapılan harcamalarda da citti azalma yaşandı. Bahsi geçen rapora göre döneminde eğitime yapılan harcamalarda %11 den fazla bir oranda azalma yaşandı. Mesela, Kazakistanda aynı dönemde bu sektördeki harcamalarda ancak %2.2 oranında yaşandı. Aynı şekilde sıhhiye için de yapılan harcamalar 199 yılında GSMH nin %2.7 oranında iken, 1998 yılında %1 oranına düştü. Kazakistanda 1998 yılında sıhhiyeye yapılan harcamalar GSMH nin %2.75 oranında idi yani Azerbaycanın 199 yılında sahip olduğu seviyede. Dünya Bankası mütehassıslarınca %2 ye yakın aile fazla zayıf olarak klasifize edile bilir. 5, fazla kişi işsizdir. Özellikle çok düşük maaş tarımsal sektörlerde, eğitim sektöründe ve s. sektörlerde gözlemleniyor. UNDP verilerine göre Baküde tüketim sepetinin değeri, orta aylık maaşından 3-4 kat yüksektir. Hükümetin resmi verilerine göre ahalinin %49 kısmı fakirlik çizgisinin altında bulunuyor. Ülkede fakirlik seviyesinin azalması için 23 yılında hükümet dönemi için ekonomik büyüme ve fakirliğin azaltılması için proğram kabul etti. Bu proğram uluslararası finans kurumlarınca destekleniyor. 2. Ekonomik islahatlar ve kurumsal gelişme Liberalleşme (fiatların liberalleşmesi, özelleşme ve özel sektörün gelişmesi /GSMH deki özel sektörün payı hakkında grafik dahil, ticaret rejimleri ve döviz tanzimi prensipleri) Fiatların liberalleşmesi süreci konuya ilşkin emrin devlet başkanı tarafınca 2 ocak 1992 yılında imzalanınca başladı. Bu emre göre 6 ocak 1992 yılından itibaren hemen bütün tüketim mallarının ve maddi kaynakların fıatları serbest bırakılmış. İstisna edilen petrol, doğal gaz, bazı petrol ürünleri, elektrik ve termoenerji, değerli metaller, yük taşımacılığı, kamu servisleri, ev kirası, iletişim hizmetleri, kamu ulaşımı, ekmek, tuz, şeker, bitkisel yağ, esas süt mamülleri, çocuk maması, ilaçlar, kibrit ve rakı fiatları idi. Aşağıdaki tabloda bazı ülkelerde fiatların liberalleşmesinden bir sene sonraki fiat artışları gösterilmektedir. Ülke, yıl Fiat artişi, % Azerbaycan (1992) 29 Rusya (1992)

14 Bulgaristan (1991) 457 Çekoslovakya (1991) 54 Macaristan (1991) 33 Polonya (199) 249 Romanya (1991) ocağında, hükümet, devlet siparişleri sisteminin kalktığını ve ekmek fiatlarına para yardımı yapmaktan imtina edildiğini ilan ederek, ekmek fiatlarının tam liberalleşmesi ile ilgili çok önemli adım attı. Son durum itibarı ile ülkede serbest bırakılmadan kalan enerji resürsleri, bazı kamu servisleri ve kamu ulaşımı fiatlarıdır. Fakat herhalde dikkate almamız gereken, bazı sektörlerde tekellerin hakimiyetidir ve dolayısı ile o sahalarda mal ve hizmetleri fiat ve tarifelerinin pyasaya göre oluşmasından bahsetmek anlamsızdır. Özelleştirme. Genişçaplı devlet mülkiyetinin özelleştirme sürecine hazırlık safhası istiklalin ilk senesinde başladı.. 13 ocak 1992 yılında Milli Meclis ekonomide tekellerin tasfiye edilmesi, devlet ve belediye emlakının özelleştirilmesinin tehiredilemez önlemleri hakkında karar kabul etti. 14 ocak 1992 yılında devlet ekonomik kuruluşlarının özelleştirilmesine hazırlık hakkında, devlet başkanının emri yayınlandı. Özelleştirmeye ilişrin bir sonraki daha önemli adım ise devlet başkanının 23 temmuz 1992 tarihli emri oldu. Bu emre tabi olarak Cumhurreise tabi ve Milli Meclise da hesap verme durumunda olan Devlet Mülkiyeti Devlet Komitesi kuruldu. Yeni oluşan Komite iki ay müddetinde dönemi için devlet özelleştirme proğramı hazırlayıp onu ülke parlamentosuna sunmakla görevlendirildi. 7 ocak 1993 yılında ACMM AC de Devlet Mülkiyetinin Özelleştirilmesi Hakkında kanun kabul etti. Bu kanun özelleştirme objesi olarak AC Devletine ait (özelleştirilmesi yasak olanlar hariç) bütün iktisadi kuruluşlar ve mülkiyet olarak belirledi. (özelleştirilmesi yasaklananlar ise devlet başkanı tarafından MM ne takdim edilip MM tarafından onaylanmalı idi). Kanuna göre özelleştirme milli para esasında yapılmalı idi. 1 mart 1993 yılına kadar proğramın projesi hazırlanıp parlamentoya takdim edilmişti. Fakat 1993 yazının siyasi hadiseleri proğramın kabulünü geciktirmiş. Proğam yalnız 29 eylül 1995 yılında, ve dönemini ihata ederek kabul edilmişti. Bu proğrama göre 1996 yılında vatandaşlara 4 satılabilir çek şeklinde özelleştirme payları verilmiş. Bu çekler sahibi tarafından özelleştirilen kuruluşların hisse senetlerinin alımı için kullanılabilmekte aynı zamanda satıla bilmekte, hedıye edilebilmekte, rehine veya miras olarak bırakılabilmekte idi. Böylece 32 mln. çek paylaştırılmış oldu. Özelleştirmeye katılmak isteyen yabancı yatırımcılar Proğrama göre opsiyon satın almalı idiler (bu 14

15 opsiyonlar onlara belli sayıda özelleştirme çeki satınalma hakkını kazandırıyordu). 16 mayıs 2 tarihinde 2. özelleştirme proğramı kabul edilmiş. 1 kasım 21 tarihine kadar, ülkede 24 bin 557 küçük ölçekli müessese özelleştirildi. Bunların 9 bin 731 hizmet sektörüne ait, 299 sanayi müesseseleri ve teknik teçhizat, 6 ev eşyası imal eden kuruluş, 584 ekmek fırını ve dükanları, 55 benzin istasyonları, 242 eczane ve eczane donanımı, şantye, 2766 kiraya verilen idi. Küçük ölçekli müesseselerin özelleşme süreci hemen hemen bitmiş sayılır (Grafik 6). Orta ölçekli ve büyük müesseselerin özelleşme süreci ise çok yavaş devam ediyor. 2 14% 21 14% % % % % % Grafik 6. 6 sene devam eden özelleştirme süreci boyunca ülkenin 1 bine yakın vatandaşı hisse senedi elde etti, 14 bin kişi ise mülk sahibi hakkını elde etti. 21 ekiminde özelleştirilen müesseselerde 17 binden fazla insan çalışıyordu. Devlet mülkiyetinin özelleştirilmesi sürecinde 1 nisan 22 tarihine kadar 147 anonim şirket kurulmuş. Bunlardan 272 si Tarım Bakanlığına tabi olan iktisadi kuruluşlar bazında, Azeravtoneqliyyat, 96 - Taxıl mehsulları, 57 - Azeryeyintisenaye, 56 - Xalq ucun mallar, 38 - Azerquşsenaye, 32 - Senaye-Ticaret, 41 - Azersenayetikinti, 32 - Azerkendtikinti, 34 - ARDNŞ, 2 Azerbalıq devlet şırketleri, 633 te diğer devlet müesseseleri bazında kurulmuş. 23 yılında sermaye yatırımları ihaleleri vasıtası ile 3 devlet müessesesi özelleştirildi. Yabancı yatırımcıların bu mücadeleye iştiraki minimum seviyede idi. Bazı büyük müesseseler satılamadı. Beş ihale gerçekleştirilemedi, ikisinin neticeleri ise hala ilan edilmedi. Fakat İktisadi İnkişaf Bakanı sermaye yatırımları ihalelerinin 24 özelleştirme sürecinin en önemli konusu olacağını ilan etti yıllarında ülkede 346 anonim şirketin özelleştirilmesi öngörülüyor. Bunlardan: 24 yılında - 14, 25 yılında -114, 26 yılında ise 18 özelleştirilecektir. Sermaye yatırım ihaleleri ve ferdi projeler yolu ile bahsi geçen dönem içinde 54 müessese özelleştirilecektir. Bunlardan 24 yılında - 16, 25 yılında - 18, 26 yılında ise - 2 müessese özelleştirilecektir. Devlet sanayi 15

16 kuruluşları bazında önümüzdeki üç sene içinde 24 anonim şirket kurulacaktır ki, bunlardan 15 hizmet sektörü, 27 tarım sektörü, 16 taşımacılık sektörü, 26 da sanayi sektörüne ait olacak. Özel sektörün gelişimi. Özel sector için Azerbaycanda gerekli hukuki baz kurulmuş bulunuyor ve bu sectör ulke ekonomisinde önemli yer işkal ediyor. 7. Grafik - özel sektörde çalışanların toplam olarak ekonomide meşkul olanlara oranı gösterilmektedir. % 7, 6, 5, 4, 3, 2, 1,, Grafik 7. Grafik - özel sektörde çalışanların toplam olarak ekonomide meşkul olanlara oranı gösterilmektedir. Özel sektörün GDP deki oranı 1973 yılında %73 olmuştu. Özel girişimcilik hukuki şahısla mümkün olduğu gibi hukuki şahıs olmadan da mümkündür. Vergi yükümlü olarak her iki tür girişimcilerin sayısı yaklaşık olarak 18 bın dir. Bunların 1/3 kısmı hukuki şahıstır. 2. tabloda kamu, mahalli, özel-yerli, yabancı ve karışık kuruluşların sayısının değişim dinamiği gösterilmekte. 2. Tablo Kamu ve mahalli kuruluşlar Özel (yerli) Yabancı Karışık Ticaret rejimleri. İhracat gümrük tarifesi demirçelik ve renkli madenler üretimi için hammadde olarak kullanıla bilen materiallere tatbik edilmektedir. Diğer her türlü mallar bu tarifeye tabi deyil. 16

17 İthal mallar için tatbik edilen gümrük tarifeleri malların ait olduğu gruplara göre farklılık arz etmektedir. Tarife ya ithal edilen malın gümrük fiatına oran olarak tayin edilmekte (%15 ten fazla olmamak şartı ile), ya da amerikan doları bazında, ithal edilen malın ölçü birimi itibarı ile (her 1 kg., litre, 1m3 ve s. gibi) uyguşanmaktadır. İç ve dış sermaye akımları belli kanunlarla regüle edilmektedir (kanunlar, devlet başkanının emirleri, hükümetin verdiği kararlar). Ülke içinde elde edilen kar ülke dışına nakit tam konvertıbl döviz olarak ya da banka transferi yolu ile çıkarıla bilir. Mevcut kaidelere gore, ülke kaydı olan kişiler ülke dışına $1, dan fazla olmayan miktarda nakit döviz çikarta bilirler. Ülke dışına çıkartılan miktar $1, ı aşmadığı takdirde, bu miktara herhangi bir gümrük vergisi tatbik edilmez. $1, dan fazla olan miktara ise %1 oranında vergi tatbik edilmektedir. Bir zamanlar ülkeye getirilen döviz herhangi bir mahdudiyet ve vergiye maruz kalmadan ülke dışına çıkartıla bilir fakat bunun için bu miktarın ülkeye getirilmesi ve ülkeden çıkartılması hakkında evrakın takdimi şart koşulmuş. Ülke içinde milli para olan manat konvertibldir. Çevirme durumunda herhangi bir problemle karşılaşılmamaktadır. Döviz büroları fazlacadır. Ülke arazisinde mal ve ya hizmetin karşılığı hem nakit olarak (manat) hem de banka vasıtası ile ödene bilmektedir. Plastik kartlarla yapılan ödeme şekli yenüz heryerde uygulanamamakta. Fakat böyle yerlerin sayısı gittikçe artıyor. Aynı zamanda ATM lerin sayısı da artmaktadır. Vergi ve gümrük politikası (Vergi politikası ve vergi idaresi, büdce ve harcamaları, gümrük yönetimi ve faaliyetleri/ dünemi hakkındaki tablo dahil) Vergi politikası ve idaresi. Vergi toplama salahiyet ve vazifesi Vergiler Bakanlığı ve Gümrük Komitesine ait. Esas vergi türleri: Profit Tax; Income Tax; VAT; Excises; Royalty; Land Tax; Property Tax. Son senelerde gerçekleştirilen vergi politikasının karakteristik özellikleri vergilendirme bazının 17

18 kademeli ve sürekli genişlendirilmesi, vergi haddi ve ülke kaydı olanların vergi çeşitlerinin sayıca azalması. Küçük ölçekli müteşebbisliğin gelişmesi maksadı ile son üç sene içerisinde daha sade vergilendirme sistemi kulanılmaya başlamış. Aynı zamanda son iki sene içinde bölgeler üzre farklı vergi oranları tatbik edilmiş. Köylüden toprak vergisi dışında her türlü vergi yükümlülüyü kaldırılmış. Ayrıca son senelerde Gelir vergisi oranları azalma tandanslıdır. Büdce ve harcamaları. Ülkenin konsolide büdcesi: Devlet bütcesi; Social Protection Fund; Invalidity Fund; Employment Fund; State Oil Fund. Tablo 3 - ülkenin devlet büdcesi ve kaynakları hakkında bilgiler. Tablo 3, GDP oranları ile Devlet bütcesi gelirleri Vergi gelirleri Vergi dışı gelirler Tablo - devlet bütcesi harcamalarının esas istikametleri. Tablo 4, GDP oranları Devlet bütcesi harcamaları ekonomiye eğitim, sıhhıye, ilim, kültür sosyal müdafaa ve teminat hükümet harcamaları dış kredilerin iadesi için Н.д. - iç borçların iadesi için Н.д. - diğer harcamalar Н.д. Mali altyapı ve ödeme sistemleri (banka sektörü, sermaye pazarı, ödeme ve tanzim sistemlerinin gelişmesi / dönemi bankar sayısının dinamiği tablosu) 18

19 Banka sistemi. Ülkenin banka sistemi iki kanunla regüle ediliyor: Milli banka hakkında ve Bankalar ve bankacılık faaliyyetleri hakkında. Bankacılık sistemi ikiseviyeli olarak çalışmaktadır: (1) milli banka; (2) ticari bankalar. Ikinci seviyede oy hakkı veren sehim paketleri devlete ait olan iki banka mevcut. 8. grafikte dönemi Azerbaycandaki bankalar sayısının dinamiği gösteriliyor. Son durum itibarı ile Azerbaycanda faal ticari bankalar sayısı 47 dir Bankalarin sayisi Grafik 8 Son senelerde ticari bankalar sayısının azalması hem Milli Bankanın politikası hem de bankacılık pyasasındakı rekabet neticesinde olmuştur. Milli Banka kuruluş sermayesine olan taleplerini artırma politikasını devam ettirmekte, böylece büyümelerini de teşvik etmektedir. Yabancılar dahil Azerbaycan bankalarında hesab açmak zor bir prosedür deyil. Şu an ülkede yabancı sermaye iştiraklı üç banka çalışıyor. Milli Bankanın iskonto oranı şu an %7 dir. Fakat ticari bankalar krediler yine de ortalama senelik %3 verilmektedir. Krediler genelde Bakünün merkezinde yerleşen bir gayrimenkul rehine bırakılmakta. Kredilerin önemli kısmı (%8 den fazla) kısa vadelidir, yani 6 aydan daha az bir müddet icindir. Ticari bankalarda depozitolar büyüme tandaslıdır. Depozitoların yarısından çoğu serbest konvertibl döviz şeklindedir, genelde ABD dolları şeklindedir. 9.Grafik - yıl sonu itibarı ile bankalardaki depozitoların dinamiği gösterilmektedir. 1.Grafik - yıl sonu itibarı ile ABD doları şeklindeki depozito hisselerinin dinamiği gösterilmekte. 19

20 mlrd manat % Grafik 9 Grafik 1 Menkul kıymetler pyasasinın düzenlenmesi, geliştirilmesi ve kontrolü vazifesi develt başkanına tabi olarak 1998 yılının sonlarında kurulan Devlet Menkul Kıymetler Komitesi ne ait. Menkul kıymetler pyasası henüz gelişme safhasında bulunuyor. 6 tan fazla mevzuat kabul edildiyi halde, saha ile ilgili kanuni mevzuat henüz tam olarak hazırlanmış deyil. Bahsi geçen komite aynı zamanda borçlanma senetleri pyasasının ve aksiz vergi markaları düzenlenmesi, rehine işlemlerinin kaydı ve piyango piyasasının kurulması konularında da sorumludur. Komitenin gayretleri neticesinde ülkede ilk menkuller borsası kurumuş, milli депозитарной sistemin gelişmesi içi bir takım önlemler alınmış. Aynı kuruluşun vazifeleri arasında menkul kıymetler pyasasında iş yapan kişilere lisans vermek gibi bir vazife de var. Düzenli çalışması konusunda menkuller piyasasının en gelişmiş alt sektörü, devlet kısa vadeli tahvilleri ile karaterize edilebilecek devlet menkulleri pyasasıdır. Hacim ve iştirak eden kişilerin sayısı açısından bu alt sektör pyasada hakim konumdadır. 22 yılında kısavadeli devlet tahvilleri yerleştirme hacmi 55 mlrd. manata (yaklaşık $14 mln.) ulaştı. Bu, bir sene içinde tahvillerden elde edilen gelirin %17 den %1 seviyesine düştuğu halde oldu. Korporatif menkuller piyasası henüz gelişmemiş çünkü liste ve borsa kıymetleri henüz tam olarak organize edilmiş deyil. Azerbaycanda 2 e yakın anonim şirketine ait olan hisse senedi üzre satış yapılıyor ve bu anonim şirketlerinin 7 nin hisse senetleri BMB da sunulmakta. Korporatif hisse senetlerinin satiş hacmi 22 yılında yaklaşık olarak 4,2 mlrd. manata (yaklaşık olarak $.9 mln.) ulaştı. Hisse senetleri üzre yapılan anlaşmaların önemli kısmı henüz borsadışı piyasada yapılmaktadır. En iyimser değerlendirmelere göre Azeri şirketlerinin hisse senetleri piyasasının hacmi, senede 5 mln. dolar yapmaktadır ki, bu menkuller borsası için citti bir hedef deyil. Milli depoziter merkezinde yapılan satış deyıl, fakat sadece gerçekleşen kıymetlı kağıtlar alım ve satımının tescilidir. Yapılanların hacmi büyük deyil. Nitekim, 21 yıl sonunda Bakü Menkuller Borsasında (BMB) yapılan anlaşmaların hacmi 4 mlrd. manatı geçmedi, Milli Depoziter Merkezi tarafından kaydedilen nominalle $27 mln. fazla olmadı. 2

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ AVUSTURYA ÜLKE RAPORU Şubat 2009 B.Ö. AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ 1 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Avusturya Cumhuriyeti Yönetim Şekli

Detaylı

ALMANYA FEDERAL CUMHURİYETİ

ALMANYA FEDERAL CUMHURİYETİ T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 ALMANYA FEDERAL CUMHURİYETİ 1/8 ALMANYA YA İLİŞKİN TEMEL BİLGİLER GENEL BİLGİLER RESMİ ADI BAŞKENT RESMİ DİL Almanya Federal Cumhuriyeti Berlin Almanca BAĞIMSIZLIK TARİHİ 23

Detaylı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 BREZİLYA

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 BREZİLYA T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 BREZİLYA 1. GENEL BİLGİLER TABLOSU (2012) RESMİ ADI : Brezilya Federal Cumhuriyeti BAŞKENTİ : Brasilia RESMİ DİL : Portekizce DİN : Roman Katolik (% 74), Protestan (% 15), diğer

Detaylı

Eylül 2013 B.H. AB VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

Eylül 2013 B.H. AB VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ KIBRIS RUM KESİMİ ÜLKE RAPORU Eylül 2013 B.H. AB VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ I.GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Kıbrıs Cumhuriyeti Yönetim Şekli : Cumhuriyet Coğrafi Konumu : Akdeniz deki beş büyük adadan

Detaylı

DIŞ TİCARET UYGULAMA SERVİSİ

DIŞ TİCARET UYGULAMA SERVİSİ İSTANBUL TİCARET ODASI DIŞ TİCARET UYGULAMA SERVİSİ KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ ÜLKE RAPORU Güncellenme Tarihi: 29.08.2005 Ülke No : 601 I- GENEL BİLGİLER DIŞ TİCARET ARAŞTIRMA SERVİSİ Resmi Adı : Kuzey

Detaylı

2015 OCAK DIŞ TİCARET RAPORU

2015 OCAK DIŞ TİCARET RAPORU 2015 OCAK DIŞ TİCARET RAPORU ATSO DIŞ TİCARET SERVİSİ *Tablo ve listeler TİM ve TUİK istatistikleri ihracat ve ithalat verilerine göre ATSO- Dış Ticaret Servisi tarafından derlenmiştir. 2015 OCAK / TÜRKİYE

Detaylı

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Hollanda ya ihracat yapan 361 firma bulunmaktadır. 30.06.2015 tarihi itibariyle Ekonomi Bakanlığı

Detaylı

İZMİR TİCARET ODASI FAS KRALLIĞI ÜLKE RAPORU

İZMİR TİCARET ODASI FAS KRALLIĞI ÜLKE RAPORU İZMİR TİCARET ODASI FAS KRALLIĞI ÜLKE RAPORU ULUSLARARASI İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ AĞUSTOS 2014 Hazırlayan: Zeynep Küheylan Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü Uzman Yardımcısı TEMEL BİLGİLER Ülke Adı: Fas Krallığı

Detaylı

MECLİS TOPLANTISI. Ender YORGANCILAR Yönetim Kurulu Başkanı

MECLİS TOPLANTISI. Ender YORGANCILAR Yönetim Kurulu Başkanı MECLİS TOPLANTISI Ender YORGANCILAR Yönetim Kurulu Başkanı 28 Nisan 2014 MALEZYA-TÜRKİYE STA VE VİZE ANLAŞMASI MALEZYA-TÜRKİYE İHRACAT KOMPOZİSYONU TÜRKİYE İHRACATI (2013) % MALEZYA İTHALATI (2013) 1 Motorlu

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ BULGARİSTAN ÜLKE RAPORU Şubat 2009 B.Ö. 2 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Bulgaristan Cumhuriyeti Yönetim Şekli : Parlamenter Cumhuriyet Coğrafi Konumu : Avrupa

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ FRANSA ÜLKE RAPORU Şubat 2009 Hazırlayan: Özlem Kılıç 1 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı Yönetim Şekli Coğrafi Konumu : Fransa Cumhuriyeti

Detaylı

2014 YILI OCAK-HAZİRAN DÖNEMİ ADANA DIŞ TİCARET RAPORU. HAZIRLAYAN : CENK KADEŞ Meslek Komitesi ve Kararlar Şefi

2014 YILI OCAK-HAZİRAN DÖNEMİ ADANA DIŞ TİCARET RAPORU. HAZIRLAYAN : CENK KADEŞ Meslek Komitesi ve Kararlar Şefi 2014 YILI OCAK-HAZİRAN DÖNEMİ ADANA DIŞ TİCARET RAPORU HAZIRLAYAN : CENK KADEŞ Meslek Komitesi ve Kararlar Şefi İhracat: 2014 YILI ADANA DIŞ TİCARET RAPORU Türkiye İstatistik Kurumu 2014 Haziran ayı sonu

Detaylı

TR33 Bölgesi nin Üretim Yapısının ve Düzeyinin Tespiti ve Analizi. Ek 5: Uluslararası Koşulların Analizi

TR33 Bölgesi nin Üretim Yapısının ve Düzeyinin Tespiti ve Analizi. Ek 5: Uluslararası Koşulların Analizi TR33 Bölgesi nin Üretim Yapısının ve Düzeyinin Tespiti ve Analizi Ek 5: Uluslararası Koşulların Analizi Sektörün genel özellikleri Kümes hayvanlarının etleri ve yenilen sakatatı Ürünler dünyada ortalama

Detaylı

DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014

DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014 DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014 Nisan 2015 Hikmet DENİZ İçindekiler 1. İhracat... 2 1.1. İhracat Yapılan Ülkeler... 3 1.2. 'ın En Büyük İhracat Partneri: Irak... 5 1.3. İhracat Ürünleri... 6 2. İthalat...

Detaylı

Türkiye de Bankacılık Sektörü 1960-2013

Türkiye de Bankacılık Sektörü 1960-2013 Türkiye de Bankacılık Sektörü 196-213 Bu çalışma, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, Türkiye İstatistik Kurumu, Sermaye Piyasası Kurumu, Bankalararası Kart Merkezi,

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ ALMANYA ÜLKE RAPORU Mayıs 2009 İ.A 2 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Almanya Federal Cumhuriyeti Yönetim Şekli : Parlamenter Demokrasi

Detaylı

GENEL BİLGİLER DIŞ TİCARET BİLGİLERİ

GENEL BİLGİLER DIŞ TİCARET BİLGİLERİ GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Tanzanya Birleşik Cumhuriyeti Resmi Dil : Swahili, İngilizce Başkenti : Resmi başkent Dodoma(1 699 000) (de facto olarak Darüsselam); Dar es Selam; ticari başkent (2.498.000)

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ YUNANİSTAN ÜLKE RAPORU Ocak 2009 T.K. 1 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Yunanistan Yönetim Şekli : Parlamenter Demokrasi Coğrafi Konumu

Detaylı

TÜRKİYE VE İZMİR İN OCAK-MART 2015 İHRACAT RAKAMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

TÜRKİYE VE İZMİR İN OCAK-MART 2015 İHRACAT RAKAMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Hazırlayan: Gündem KONT İzmir Ticaret Odası TÜRKİYE VE İZMİR İN OCAK-MART 2015 İHRACAT RAKAMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre; ihracat 2015 yılı Mart ayında, 2014

Detaylı

TÜRKİYE DIŞ TİCARETİNDEN İZMİR İN ALDIĞI PAYIN ANALİZİ

TÜRKİYE DIŞ TİCARETİNDEN İZMİR İN ALDIĞI PAYIN ANALİZİ 2013 ARALIK EKONOMİ TÜRKİYE DIŞ TİCARETİNDEN İZMİR İN ALDIĞI PAYIN ANALİZİ Erdem ALPTEKİN Giriş İzmir, 8.500 yıllık tarihsel geçmişe sahip, birçok medeniyetin birlikte hoşgörüyle yaşadığı, oldukça zengin

Detaylı

İSVEÇ EKONOMİK GÖSTERGELERİ VE TÜRKİYE-İSVEÇ DIŞ TİCARETİ

İSVEÇ EKONOMİK GÖSTERGELERİ VE TÜRKİYE-İSVEÇ DIŞ TİCARETİ İSVEÇ EKONOMİK GÖSTERGELERİ VE TÜRKİYE-İSVEÇ DIŞ TİCARETİ ULUSLARARASI İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ MART 2013 HANDE TÜRKER I.GENEL BİLGİLER Resmi Adı: İsveç Krallığı Yönetim Şekli: Anayasal monarşi Coğrafi Konumu:

Detaylı

GTİP 392310: PLASTİKTEN KUTULAR, KASALAR, SANDIKLAR VB. EŞYA

GTİP 392310: PLASTİKTEN KUTULAR, KASALAR, SANDIKLAR VB. EŞYA GTİP 392310: PLASTİKTEN KUTULAR, KASALAR, SANDIKLAR VB. EŞYA TEMMUZ 2009 Hazırlayan: Mesut DÖNMEZ 1 GENEL KOD BİLGİSİ: 392310 GTIP kodunun üst kodu olan 3923 GTİP koduna ait alt kodlar ve ürünler aşağıda

Detaylı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 DANİMARKA 1/7

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 DANİMARKA 1/7 T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 DANİMARKA 1/7 DANİMARKA YA İLİŞKİN TEMEL BİLGİLER GENEL BİLGİLER RESMİ ADI BAŞKENT RESMİ DİL DEVLET BAŞKANI Danimarka Krallığı Kopenhag Danca 2. Margrethe HÜKÜMET BAŞKANI Helle

Detaylı

Türkiye Ekonomisindeki Son Gelişmeler

Türkiye Ekonomisindeki Son Gelişmeler Türkiye Ekonomisindeki Son Gelişmeler Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğü Ekonomik Analiz ve Değerlendirme Dairesi TÜRKİYE EKONOMİSİ BÜYÜME VE MİLLİ GELİR Kişi Başına GSYH, cari fiyatlarla 2010 yılında

Detaylı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 A. İSRAİL E İLİŞKİN TEMEL BİLGİLER 1. HARİTA 2. GENEL BİLGİLER TABLOSU (2012) BAŞKENTİ RESMİ DİL BAĞIMSIZLIK TARİHİ DEVLET BAŞKANI HÜKÜMET BAŞKANI DİN YÜZÖLÇÜMÜ NÜFUS YILLIK

Detaylı

9. Uluslararası İlişkiler

9. Uluslararası İlişkiler 9. Uluslararası İlişkiler 9.1. Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmaları (ÇVÖA) Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmaları, 03.11.1970 tarihinde Avusturya ile imzalanarak başlamış olup, bugüne kadar 76 ülke

Detaylı

AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4.

AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4. AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4. Ülkelerin Büyüme Oranı 5. Ülkelerin Kişi Başına Gayri Safi Yurtiçi

Detaylı

NİSAN-MAYIS VAN İLİ İSTATİSTİKLERİ 2014

NİSAN-MAYIS VAN İLİ İSTATİSTİKLERİ 2014 NİSAN-MAYIS VAN İLİ İSTATİSTİKLERİ 214 213 YILI VAN İLİ DIŞ TİCARET İSTATİSTİKLERİ AYLAR İTHALAT ($) İHRACAT ($) OCAK 2.322.52 1.45.136 ŞUBAT 1.735.696 1.62.13 MART 1.346.793 1.41.747 NİSAN 1.443.495 2.82.915

Detaylı

Temel Ekonomik Göstergeler. İzmir

Temel Ekonomik Göstergeler. İzmir Temel Ekonomik Göstergeler İzmir 2015 İzmir... İzmir çok yönlü üretim olanakları, zengin doğal kaynakları ve nitelikli yaşam kalitesini bir arada sunabilmesiyle hem Türkiye hem de dünya ölçeğinde öne çıkan

Detaylı

TÜRKİYE NİN DIŞ TİCARET YAPISI. Doç. Dr. İsmet GÖÇER Aydın İktisat Fakültesi Ekonometri Bölümü

TÜRKİYE NİN DIŞ TİCARET YAPISI. Doç. Dr. İsmet GÖÇER Aydın İktisat Fakültesi Ekonometri Bölümü TÜRKİYE NİN DIŞ TİCARET YAPISI Doç. Dr. İsmet GÖÇER Aydın İktisat Fakültesi Ekonometri Bölümü 1 Ülkeler Niçin Dış Ticaret Yapar? Dış Ticaret Politikası Ödemeler Bilançosunun, cari işlemler hesabında ihracat

Detaylı

Türkiye nin dış ticaret ve yatırım bağlantıları: Güçlü yönler

Türkiye nin dış ticaret ve yatırım bağlantıları: Güçlü yönler tepav türkiye ekonomi politikaları araştırma vakfı Türkiye nin dış ticaret ve yatırım bağlantıları: Güçlü yönler Prof. Dr. Serdar TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürü

Detaylı

EKONOMİK VE SOSYAL GÖSTERGELER 2014

EKONOMİK VE SOSYAL GÖSTERGELER 2014 EKONOMİK VE SOSYAL GÖSTERGELER 214 SOSYAL YAPI EĞİTİM İŞGÜCÜ EKONOMİK DIŞ TİCARET BANKACILIK TURİZM SOSYAL YAPI GÖSTERGELERİ YILLAR VAN TÜRKİYE 199 637.433 56.473.35 2 877.524 67.83.524 21 1.35.418 73.722.988

Detaylı

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer AB ve Uluslararası Organizasyonlar Şefliği Uzman Yardımcısı IMF Küresel Ekonomik

Detaylı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 HOLLANDA

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 HOLLANDA T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 HOLLANDA 1 / 8 HOLLANDA YA İLİŞKİN TEMEL BİLGİLER GENEL BİLGİLER (2012) RESMİ ADI BAŞKENT RESMİ DİL Hollanda Krallığı Amsterdam Flemenkçe BAĞIMSIZLIK TARİHİ 30 Ocak 1648 DEVLET

Detaylı

PLASTİK VE KAUÇUK İŞLEME MAKİNALARI ve AKSAM VE PARÇALARI SEKTÖRÜNÜN 2008 YILI DEĞERLENDİRME RAPORU

PLASTİK VE KAUÇUK İŞLEME MAKİNALARI ve AKSAM VE PARÇALARI SEKTÖRÜNÜN 2008 YILI DEĞERLENDİRME RAPORU 1 FİRMA SAYISI : PLASTİK VE KAUÇUK İŞLEME MAKİNALARI ve AKSAM VE PARÇALARI SEKTÖRÜNÜN 2008 YILI DEĞERLENDİRME RAPORU Barbaros Demirci Genel Sekreter PAGEV / PAGDER PAGEV bilgi bankası kayıtlarına göre,

Detaylı

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL UNCTAD Dünya Yatırım Raporu Türkiye Lansmanı Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü nün (UNCTAD) Uluslararası Doğrudan Yatırımlar

Detaylı

AB Krizi ve TCMB Para Politikası

AB Krizi ve TCMB Para Politikası AB Krizi ve TCMB Para Politikası Erdem Başçı Başkan 28 Haziran 2012 Stratejik Düşünce Enstitüsü, Ankara Sunum Planı I. Küresel Ekonomik Gelişmeler II. Yeni Politika Çerçevesi III. Dengelenme IV. Büyüme

Detaylı

2. GENEL BİLGİLER TABLOSU (2012)

2. GENEL BİLGİLER TABLOSU (2012) T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 A. MISIR GENEL BİLGİLERİ 1. HARİTA ve BAYRAK 2. GENEL BİLGİLER TABLOSU (2012) Nüfusu : 85 milyon Yüzölçümü : 1.001.450 km 2 Dil : Arapça Din : Sünni Müslüman %90, Kıpti %9,

Detaylı

T.C. BAKÜ BÜYÜKELÇİLİĞİ TİCARET MÜŞAVİRLİĞİ

T.C. BAKÜ BÜYÜKELÇİLİĞİ TİCARET MÜŞAVİRLİĞİ BİLGİLENDİRME TOPLANTISI (KARS, ARDAHAN, IĞDIR, AĞRI) T.C. BAKÜ BÜYÜKELÇİLİĞİ TİCARET MÜŞAVİRLİĞİ 14-15 MAYıS 2012 2 1. Azerbaycan Cumhuriyeti SUNUM PLANı Ekonomik ve Sosyal Göstergeler Enerji Kaynakları

Detaylı

24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL

24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL 24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL UNCTAD Dünya Yatırım Raporu Türkiye Lansmanı Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü «UNCTAD» ın Uluslararası Doğrudan Yatırımlara ilişkin olarak hazırladığı Dünya Yatırım

Detaylı

CEZAYİR ÜLKE RAPORU 11.11.2015

CEZAYİR ÜLKE RAPORU 11.11.2015 CEZAYİR ÜLKE RAPORU 11.11.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Cezayir e ihracat yapan 234 firma bulunmaktadır. 30.06.2015 tarihi itibariyle Ekonomi Bakanlığı

Detaylı

GIDA İŞLEME MAKİNELERİ

GIDA İŞLEME MAKİNELERİ GIDA İŞLEME MAKİNELERİ 1. SEKTÖRÜN TANIMI VE SINIFLANDIRILMASI 8417.20 Ekmek, pasta, bisküvi fırınları (elektriksiz) 8419.31 Tarım ürünleri için kurutucular 8419.89 Pastörize, kondanse etme vb. işler için

Detaylı

ÖZET. İhracat. İthalat. 2015 yılı Ocak- Şubat Döneminde 2014 yılı Ocak-Şubat Dönemine Göre:

ÖZET. İhracat. İthalat. 2015 yılı Ocak- Şubat Döneminde 2014 yılı Ocak-Şubat Dönemine Göre: ÖZET İthalat 2015 yılı Ocak-Şubat Döneminde 2014 yılı Ocak-Şubat Dönemine Göre: Ham petrol ithalatı %28,11 artarak 3.293.230 ton olarak gerçekleşmiştir. Motorin (biodizel ihtiva eden motorin hariç) ithalatı

Detaylı

İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ DANİMARKA

İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ DANİMARKA İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ DANİMARKA ÜLKE RAPORU E.B. Şubat 2009 2 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Danimarka Krallığı Yönetim Şekli : Anayasal Monarşi Coğrafi

Detaylı

Kuruluş 843 (Verdun Anlaşması) ( 1958 Cumhuriyet ) Tarım %1,8, Endüstri %19,3, Hizmetler %78,9

Kuruluş 843 (Verdun Anlaşması) ( 1958 Cumhuriyet ) Tarım %1,8, Endüstri %19,3, Hizmetler %78,9 FRANSA ÜLKE BÜLTENİ Başkent Resmi Dil(ler) Yönetim Biçimi Cumhurbaşkanı Başbakan Paris Fransızca Parlamenter Başkanlık Tipi Cumhuriyet Nicolas Sarkozy François Fillon Kuruluş 843 (Verdun Anlaşması) ( 1958

Detaylı

İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ MALTA ÜLKE RAPORU Mayıs 2009 İ.A. I. GENEL BİLGİLER 2 Resmi Adı : Malta Cumhuriyeti Yönetim Şekli : Parlamenter demokrasi Coğrafi

Detaylı

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2006

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2006 UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2006 ULUSLARARASI YATIRIMCILAR DERNEĞİ 16.10.200.2006 İSTANBUL DÜNYADA DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR (milyar $) 1600 1400 1396 1200 1092 1000 800 693 826 716 710 916 600 400 331

Detaylı

$40,00 $30,00 $20,00 $10,00 $- 2013 2014 2015

$40,00 $30,00 $20,00 $10,00 $- 2013 2014 2015 Milyonlar Sinop Ekonomi Verileri - Değerlendirmesi Bu kısa analiz ile Sinop ilinin son 3 yıldaki dış ticaret performansı, açılan firma sayısı ve şirketlerin kurulu sermayesi, yatırım teşvik belge sayısı

Detaylı

Bu nedenle çevre ve kalkınma konuları birlikte, dengeli ve sürdürülebilir bir şekilde ele alınmalıdır.

Bu nedenle çevre ve kalkınma konuları birlikte, dengeli ve sürdürülebilir bir şekilde ele alınmalıdır. 1992 yılına gelindiğinde çevresel endişelerin sürmekte olduğu ve daha geniş kapsamlı bir çalışma gereği ortaya çıkmıştır. En önemli tespit; Çevreye rağmen kalkınmanın sağlanamayacağı, kalkınmanın ihmal

Detaylı

2015 HAZİRAN DIŞ TİCARET RAPORU

2015 HAZİRAN DIŞ TİCARET RAPORU 2015 HAZİRAN DIŞ TİCARET RAPORU ATSO DIŞ TİCARET SERVİSİ *Tablo ve listeler TİM ve TUİK istatistikleri ihracat ve ithalat verilerine göre ATSO- Dış Ticaret Servisi tarafından derlenmiştir. 2015 HAZİRAN

Detaylı

Türkiye de Bankacılık Sektörü 2009-2013 Aralık

Türkiye de Bankacılık Sektörü 2009-2013 Aralık Türkiye de Bankacılık Sektörü 2009-2013 Aralık Bu çalışma, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, Türkiye İstatistik Kurumu, Sermaye Piyasası Kurumu, Bankalararası

Detaylı

Türkiye Ekonomisindeki Son Gelişmeler

Türkiye Ekonomisindeki Son Gelişmeler Türkiye Ekonomisindeki Son Gelişmeler Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğü Ekonomik Analiz ve Değerlendirme Dairesi TÜRKİYE EKONOMİSİ BÜYÜME VE MİLLİ GELİR Kişi Başına GSYH, cari fiyatlarla 2010 yılında

Detaylı

T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2015 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR

T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2015 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2015 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR 15 EKİM 2014 T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2015 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR 15 EKİM 2014 İÇİNDEKİLER GENEL

Detaylı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 RUSYA FEDERASYONU

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 RUSYA FEDERASYONU T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 RUSYA FEDERASYONU GENEL BİLGİLER TABLOSU Resmi Adı Rusya Federasyonu Başkenti Moskova Resmi Dil Rusça Bağımsızlık Tarihi 24 Ağustos 1991 Yüzölçümü 17.075.400 km 2 Nüfus 142,8

Detaylı

YENİ TEŞVİK SİSTEMİ. Bu uygulamalar kapsamında sağlanacak destek unsurları aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.

YENİ TEŞVİK SİSTEMİ. Bu uygulamalar kapsamında sağlanacak destek unsurları aşağıdaki tabloda gösterilmiştir. YENİ TEŞVİK SİSTEMİ UYGULAMALAR 15.06.2012 tarih ve 2012/3305 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren yeni teşvik sistemi 4 farklı uygulamadan oluşmaktadır: 1- Genel Teşvik Uygulamaları 2- Bölgesel

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ İNGİLTERE ÜLKE RAPORU Kasım 2009 A.K. 1 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Büyük Britanya Birleşik Krallığı Yönetim Şekli Coğrafi Konumu

Detaylı

TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER - BÜYÜME

TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER - BÜYÜME 1 TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER - BÜYÜME 12.0 Türkiye GSYİH Büyüme Oranları(%) 10.0 9.4 8.4 9.2 8.8 8.0 6.0 4.0 6.8 6.2 5.3 6.9 4.7 4.0 4.0 5.0 2.0 0.7 2.1 0.0-2.0-4.0-6.0-8.0-5.7-4.8 Tahmin(%) 2014

Detaylı

GAMBİYA ÜLKE RAPORU. Türkiye İşadamları ve Sanayiciler Konfederasyonu Afrika Koordinatörlüğü http://www.tuskon.org africa@tuskon.

GAMBİYA ÜLKE RAPORU. Türkiye İşadamları ve Sanayiciler Konfederasyonu Afrika Koordinatörlüğü http://www.tuskon.org africa@tuskon. GAMBİYA ÜLKE RAPORU 1. Nüfus: 1.797.860 (Dünyada 149.) 2. Nüfus artış oranı: % 2,4 (Dünyada 32.) 3. Yaş yapısı: 0-14yaş: % 40 15 64 yaş: % 57 65 yaş ve üstü: % 3 4. Şehirleşme: % 58 5. En büyük şehir:

Detaylı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI YATIRIMLARDA DEVLET YARDIMLARI

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI YATIRIMLARDA DEVLET YARDIMLARI T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI YATIRIMLARDA DEVLET YARDIMLARI 20 ŞUBAT 2014 ANKARA SUNUM PLANI 1.Teşvik Sistemi 2.Atık Geri Kazanım veya Bertaraf Tesisi Yatırımları 3.Alt Bölge Destekleri 2 SUNUM PLANI 1.Teşvik

Detaylı

GENEL BİLGİLER. Lizbon. Portekizce (resmi), Mirandezce (resmi, ancak yerel kullanım) DEVLET BAŞKANI Anibal CAVACO SİLVA (9 Mart 2006)

GENEL BİLGİLER. Lizbon. Portekizce (resmi), Mirandezce (resmi, ancak yerel kullanım) DEVLET BAŞKANI Anibal CAVACO SİLVA (9 Mart 2006) T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 201 PORTEKİZ GENEL BİLGİLER RESMİ ADI Portekiz Cumhuriyeti BAŞKENT Lizbon RESMİ DİL Portekizce (resmi), Mirandezce (resmi, ancak yerel kullanım) DEVLET BAŞKANI Anibal CAVACO SİLVA

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ ÇEK CUMHURİYETİ ÜLKE RAPORU Şubat 2009 Y.U. 2 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Çek Cumhuriyeti Yönetim Şekli : Parlamenter Demokrasi

Detaylı

DAHİLDE İŞLEME REJİMİ HAKKINDA GENELGE (2005/2) TELAFİ EDİCİ VERGİ UYGULAMASI

DAHİLDE İŞLEME REJİMİ HAKKINDA GENELGE (2005/2) TELAFİ EDİCİ VERGİ UYGULAMASI ifade eder. DAHİLDE İŞLEME REJİMİ HAKKINDA GENELGE (2005/2) 1- Bu Genelge de geçen kısaltmalardan; TELAFİ EDİCİ VERGİ UYGULAMASI - AKÇT: Avrupa Kömür Çelik Topluluğu nu, - AT: Avrupa Topluluğu nu, - DİİB:

Detaylı

Reel Efektif Döviz Kuru Endekslerine İlişkin Yöntemsel Açıklama

Reel Efektif Döviz Kuru Endekslerine İlişkin Yöntemsel Açıklama Reel Efektif Döviz Kuru Endekslerine İlişkin Yöntemsel Açıklama İstatistik Genel Müdürlüğü Ödemeler Dengesi Müdürlüğü İçindekiler I- Yöntemsel Açıklama... 3 2 I- Yöntemsel Açıklama 1 Nominal efektif döviz

Detaylı

Prof. Dr. Ekrem Pakdemirli

Prof. Dr. Ekrem Pakdemirli Prof. Dr. Ekrem Pakdemirli www.ekrempakdemirli.com 21.05.2014 1923 sonlarında Cumhuriyet Kurulduğunda Savaşlardan yorgun Eğitim-öğrenim seviyesi oldukça düşük bir toplum Savaşlar sonrası ülke harap ve

Detaylı

İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ MAKEDONYA ÜLKE RAPORU Şubat-2009 Y.U. I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Makedonya Cumhuriyeti Yönetim Şekli : Parlamenter Demokrasi Coğrafi

Detaylı

EKONOMİ BAKANLIĞI. GÜNEY SUDAN CUMHURİYETİ T.C. Juba Büyükelçiliği Ticaret Müşavirliği

EKONOMİ BAKANLIĞI. GÜNEY SUDAN CUMHURİYETİ T.C. Juba Büyükelçiliği Ticaret Müşavirliği EKONOMİ BAKANLIĞI GÜNEY SUDAN CUMHURİYETİ T.C. Juba Büyükelçiliği Ticaret Müşavirliği E-mail: juba@ekonomi.gov.tr Tel: +211 954366772 Adres: Block 3K South, Plots No.880-881, Hai Matar, Juba Republic of

Detaylı

TR 71 BÖLGESİ 2013 YILI İHRACAT RAPORU AHİLER KALKINMA AJANSI

TR 71 BÖLGESİ 2013 YILI İHRACAT RAPORU AHİLER KALKINMA AJANSI TR 71 BÖLGESİ 2013 YILI İHRACAT RAPORU AHİLER KALKINMA AJANSI NİSAN 2014 İçindekiler 2013 YILI İHRACAT RAKAMLARI HAKKINDA GENEL DEĞERLENDİRME... 3 2013 YILI TR 71 BÖLGESİ İHRACAT PERFORMANSI... 4 AKSARAY...

Detaylı

EKONOMİK VE SOSYAL ARAŞTIRMALAR ŞUBESİ

EKONOMİK VE SOSYAL ARAŞTIRMALAR ŞUBESİ İSTANBUL TİCARET ODASI EKONOMİK VE SOSYAL ARAŞTIRMALAR ŞUBESİ AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ ÜLKE RAPORU Güncelleme Tarihi: 21 Ocak 2008 Ülke No: 400, Ş.O. I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Amerika Birleşik Devletleri

Detaylı

MAYIS-HAZİRAN VAN İLİ İSTATİSTİKLERİ

MAYIS-HAZİRAN VAN İLİ İSTATİSTİKLERİ 213 YILI VAN İLİ DIŞ TİCARET İSTATİSTİKLERİ AYLAR İTHALAT ($) İHRACAT ($) OCAK 2.322.52 1.45.136 ŞUBAT 1.735.696 1.62.13 MART 1.346.793 1.41.747 NİSAN 1.443.495 2.82.915 MAYIS 3.534.372 5.498.312 HAZİRAN

Detaylı

PAGEV - PAGDER. Dünya Toplam PP İthalatı

PAGEV - PAGDER. Dünya Toplam PP İthalatı 1 DÜNYA ve TÜRKİYE POLİPROPİLEN ( PP ) DIŞ TİCARET ANALİZİ Barbaros Demirci ( Genel Müdür ) Neslihan Ergün ( Teknik Uzman Kimya Müh. ) PAGEV - PAGDER DÜNYA TOPLAM PP İTHALATI : Dünya toplam PP ithalatı

Detaylı

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 Prof. Dr. Yıldırım Beyazıt ÖNAL 6. HAFTA 4. GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERE ULUSLAR ARASI FON HAREKETLERİ Gelişmekte olan ülkeler, son 25 yılda ekonomik olarak oldukça

Detaylı

2015 NİSAN DIŞ TİCARET RAPORU

2015 NİSAN DIŞ TİCARET RAPORU 2015 NİSAN DIŞ TİCARET RAPORU ATSO DIŞ TİCARET SERVİSİ *Tablo ve listeler TİM ve TUİK istatistikleri ihracat ve ithalat verilerine göre ATSO- Dış Ticaret Servisi tarafından derlenmiştir. 2015 NİSAN / TÜRKİYE

Detaylı

KONYA DAKİ YABANCI SERMAYELİ FİRMALARIN ÜLKE ve SEKTÖR BAZLI ANALİZİ ve DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM İÇİN HEDEF ÜLKELERİN TESPİTİ 2013 yılı

KONYA DAKİ YABANCI SERMAYELİ FİRMALARIN ÜLKE ve SEKTÖR BAZLI ANALİZİ ve DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM İÇİN HEDEF ÜLKELERİN TESPİTİ 2013 yılı KONYA DAKİ YABANCI SERMAYELİ FİRMALARIN ÜLKE ve SEKTÖR BAZLI ANALİZİ ve DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM İÇİN HEDEF ÜLKELERİN TESPİTİ 2013 yılı GİRİŞ Konya sahip olduğu 9 adet OSB ile önemli bir sanayi merkezidir.

Detaylı

TÜRKİYE'NİN DIŞ TİCARETİ

TÜRKİYE'NİN DIŞ TİCARETİ 0 MEYVE SULARI Tablo 1. Meyve Suyunun Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonları Ürün Adı GTİP No Portakal Suyu (Dondurulmuş) 200911 Diğer Portakal Suları 200912, 200919 Greyfurt Suyu 200921, 200929 Diğer Turunçgil

Detaylı

T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2014 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR

T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2014 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2014 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR 11 EKİM 2013 T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2014 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR 11 EKİM 2013 İÇİNDEKİLER GENEL

Detaylı

Temel Ekonomik Gelişmeler

Temel Ekonomik Gelişmeler Temel Ekonomik Gelişmeler 6 Temmuz 21 Araştırma ve Para Politikası Genel Müdürlüğü Günlük veriler her Perşembe günü (resmi tatil olması durumunda bir önceki iş günü); diğer veriler ise verinin açıklandığı

Detaylı

Türkiye İstatistik Kurumu ndan (TÜİK) alınan verilere göre, Sinop ilinin Ocak-Temmuz ayı dış ticaret

Türkiye İstatistik Kurumu ndan (TÜİK) alınan verilere göre, Sinop ilinin Ocak-Temmuz ayı dış ticaret Sinop Ekonomi Verileri-Temmuz, 5 Dış Ticaret Genel Görünüm (Ocak-Temmuz, 5) Türkiye İstatistik Kurumu ndan (TÜİK) alınan verilere göre, Sinop ilinin Ocak-Temmuz ayı dış ticaret verileri değerlendirildiğinde,

Detaylı

Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010

Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010 Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010 Avrupa kıtasından Amerika kıtasına, Orta Doğu Ülkelerinden Afrika ülkelerine kadar geniş yelpazeyi kapsayan 200 ülkeye ihracat gerçekleştiren

Detaylı

DEĞERLENDİRME NOTU: İsmail ÜNVER Mevlana Kalkınma Ajansı, Konya Yatırım Destek Ofisi Koordinatörü

DEĞERLENDİRME NOTU: İsmail ÜNVER Mevlana Kalkınma Ajansı, Konya Yatırım Destek Ofisi Koordinatörü DEĞERLENDİRME NOTU: İsmail ÜNVER Mevlana Kalkınma Ajansı, Konya Yatırım Destek Ofisi Koordinatörü KONYA ÖZELİNDE YABANCI SERMAYELİ FİRMALARIN ÜLKE BAZLI ANALİZİ 06.08.2014 1 DEĞERLENDİRME NOTU: İsmail

Detaylı

MACARİSTAN ÜLKE PROFİLİ

MACARİSTAN ÜLKE PROFİLİ MACARİSTAN ÜLKE PROFİLİ Mayıs 2013 Dış Ekonomik İlişkiler ve Uluslararası Organizasyonlar Müdürlüğü AB ve Uluslararası Organizasyonlar Masası 1. GENEL BİLGİLER Resmi adı : Macaristan Cumhuriyeti Başkenti

Detaylı

Sn. Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci

Sn. Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci Sn. Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci Bilgilendirme Sunumu 22 Temmuz 214 Ankara 1 AJANDA 1) Dünya ve Türkiye Ekonomisindeki Görünüm 2) Dış Ticaretimizdeki Gelişmeler 3) Bölgesel Gelişmelerin Dış Ticaretimize

Detaylı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI YENİ TEŞVİK SİSTEMİ YATIRIMLARDA DEVLET YARDIMLARI. 15 Kasım 2012 İSTANBUL. Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI YENİ TEŞVİK SİSTEMİ YATIRIMLARDA DEVLET YARDIMLARI. 15 Kasım 2012 İSTANBUL. Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI YENİ TEŞVİK SİSTEMİ YATIRIMLARDA DEVLET YARDIMLARI 15 Kasım 2012 İSTANBUL Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü 1. HAZIRLIK SÜRECİ YENİ TEŞVİK SİSTEMİNİN HEDEFLERİ Ø

Detaylı

GENEL BİLGİLER DIŞ TİCARET BİLGİLERİ

GENEL BİLGİLER DIŞ TİCARET BİLGİLERİ GENEL BİLGİLER Resmi Dil : İngilizce Başkenti : Akra Yüzölçümü : 238.537 km 2 Nüfus : 25,3 milyon (2012) Önemli Şehirler : Akra, Kumasi, Sekondi-Takoradi, Tamale GSYİH (2012 ) : 36,952 Milyon $ Kişi Başına

Detaylı

AZERBAYCAN EKONOMİSİ ve TARIMI

AZERBAYCAN EKONOMİSİ ve TARIMI AZERBAYCAN EKONOMİSİ ve TARIMI Resmi adı: Yönetim sekli: Temel Sosyal Göstergeler Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhuriyet Başkent: Diğer şehirler: İdari yapı: Komsuları: Federasyonu Yüzölçümü: Nüfus: Bakü Gence,

Detaylı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI İhracat Genel Müdürlüğü PAZARA GİRİŞ KOORDİNASYON YAPISI VE HEDEF ÜLKELER

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI İhracat Genel Müdürlüğü PAZARA GİRİŞ KOORDİNASYON YAPISI VE HEDEF ÜLKELER T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI İhracat Genel Müdürlüğü PAZARA GİRİŞ KOORDİNASYON YAPISI VE HEDEF ÜLKELER 4 Haziran 2012 SUNUŞ GÜNDEMİ Pazara Giriş Koordinasyon Yapısı Yeni Yaklaşım Pazara Giriş Komitesi Ülke Masaları

Detaylı

CAM SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

CAM SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi CAM SANAYİİ Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TÜRKİYE'DE ÜRETİM Cam sanayii, inşaat, otomotiv, meşrubat, gıda, beyaz eşya, mobilya,

Detaylı

MÜCEVHER İHRACATÇILARI BİRLİĞİ MAL GRUBU ÜLKE RAPORU (TÜRKİYE GENELİ) - (KÜMÜLATİF)

MÜCEVHER İHRACATÇILARI BİRLİĞİ MAL GRUBU ÜLKE RAPORU (TÜRKİYE GENELİ) - (KÜMÜLATİF) ALTINDAN MAMUL MÜCEVHERCİ VE KUYUMCU EŞYASI 1 BİRLEŞİK ARAP EMİRLİ 269.665.223,68 305.580.419,69 13,32 ALTINDAN MAMUL MÜCEVHERCİ VE KUYUMCU EŞYASI 2 IRAK 155.240.675,64 92.044.938,69-40,71 ALTINDAN MAMUL

Detaylı

ESKİŞEHİR TİCARET ODASI Aylık Ekonomi Bülteni Mayıs 2009

ESKİŞEHİR TİCARET ODASI Aylık Ekonomi Bülteni Mayıs 2009 www.etonet.org.tr 1 Ocak Mart ihracat performansı %13 azaldı. İlimizin Ocak Mart ihracat performansı bir önceki yılın aynı dönemine göre %13 azalmıştır. Türkiye İhracatçılar Meclisi ve Türkiye istatistik

Detaylı

MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI

MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI KKTC DEVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI 25.0 150 22.5 135 20.0 120 17.5 105 15.0 90 12.5 75 10.0 60 7.5 45 5.0 30 2.5 15 0.0 0 1 3 5 7 9 11 1 3 5 7 9 11 1 3 5 7 9 11 1 3 5 7

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2011

EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2011 EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2011 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR AĞUSTOS 2011 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)... 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE

Detaylı

TÜRKİYE EKONOMİSİNDE YAŞANAN GELİŞMELER VE 2011 YILI EKONOMİK BEKLENTİLERİ. Dr.Süleyman Yaşar. 17 Nisan 2011

TÜRKİYE EKONOMİSİNDE YAŞANAN GELİŞMELER VE 2011 YILI EKONOMİK BEKLENTİLERİ. Dr.Süleyman Yaşar. 17 Nisan 2011 TÜRKİYE EKONOMİSİNDE YAŞANAN GELİŞMELER VE 2011 YILI EKONOMİK BEKLENTİLERİ Dr.Süleyman Yaşar 17 Nisan 2011 AMERİKAN MALİ KRİZİNİN Düşük faiz politikası (2002-5) NEDENLERİ Risklerin önemsenmemesi Hesap

Detaylı

PETROL PİYASASI 2010 YILI İLK DOKUZ AYLIK RAPORU

PETROL PİYASASI 2010 YILI İLK DOKUZ AYLIK RAPORU PETROL PİYASASI 2010 YILI İLK DOKUZ AYLIK RAPORU ANKARA 2010 TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1-2010 İlk Dokuz Aylık Dağıtıcı Lisans Sahiplerinin Petrol İthalatı... 3 Tablo 2-2010 İlk Dokuz Aylık Rafineri Lisansı

Detaylı

TÜRKİYE İŞVEREN SENDİKALARI KONFEDERASYONU AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ www.tisk.org.tr

TÜRKİYE İŞVEREN SENDİKALARI KONFEDERASYONU AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ www.tisk.org.tr TİSK AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ- MART 2016 (SAYI: 85) GENEL DEĞERLENDİRME 31.03.2016 Ekonomi ve İşgücü Piyasası Reformlarına Öncelik Verilmeli Gelişmiş ülkelerin çoğunda ve yükselen ekonomilerde büyüme sorunu

Detaylı

Resmi Gazete Tarihi: 07.09.2001 Resmi Gazete Sayısı: 24516

Resmi Gazete Tarihi: 07.09.2001 Resmi Gazete Sayısı: 24516 Resmi Gazete Tarihi: 07.09.2001 Resmi Gazete Sayısı: 24516 KAMU GÖREVLİLERİ SENDİKALARI VE TOPLU SÖZLEŞME KANUNU KAPSAMINA GİREN KURUM VE KURULUŞLARIN GİRDİKLERİ HİZMET KOLLARININ BELİRLENMESİNE İLİŞKİN

Detaylı

ÖZET 1. 2015 yılı Ağustos Ayında 2014 yılı Ağustos Ayına Göre:

ÖZET 1. 2015 yılı Ağustos Ayında 2014 yılı Ağustos Ayına Göre: ÖZET 1 Toplam İthalat 2015 yılı Ocak-Ağustos Döneminde 2014 yılı Ocak-Ağustos Dönemine Göre: Ham petrol ithalatı %47,07 artarak 15.842.395 ton olarak gerçekleşmiştir. Motorin (biodizel ihtiva eden motorin

Detaylı

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GRUPLARA YÖNELİK GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GRUPLARA YÖNELİK GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GRUPLARA YÖNELİK GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR Bu rapor ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş Gruplara Yönelik Gelir Amaçlı Kamu Borçlanma Araçları

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİNE ÜYE VE ADAY ÜLKELERDE TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER. (Kasım 2011) Ankara

AVRUPA BİRLİĞİNE ÜYE VE ADAY ÜLKELERDE TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER. (Kasım 2011) Ankara AVRUPA BİRLİĞİNE ÜYE VE ADAY ÜLKELERDE TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER (Kasım 2011) Ankara İÇİNDEKİLER NÜFUS VE İŞGÜCÜ PİYASASI TASARRUFLAR 1. Nüfus 28. Gayri Safi Ulusal Tasarruflar 2. İstihdam 29. Gayri

Detaylı

ÖZET. 2015 yılı Haziran Ayında 2014 yılı Haziran Ayına Göre:

ÖZET. 2015 yılı Haziran Ayında 2014 yılı Haziran Ayına Göre: ÖZET Toplam İthalat 2015 yılı Ocak-Haziran Döneminde 2014 yılı Ocak-Haziran Dönemine Göre: Ham petrol ithalatı %43,76 artarak 11.198.127 ton olarak gerçekleşmiştir. Motorin (biodizel ihtiva eden motorin

Detaylı

YATIRIM TEŞVİK SİSTEMİ

YATIRIM TEŞVİK SİSTEMİ T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü YATIRIM TEŞVİK SİSTEMİ Ahmet GÜNEŞ Dış Ticaret Uzmanı BURSA 21/05/2015 1 SUNUM PLANI 1. Yeni Teşvik Sisteminin Hazırlık Süreci

Detaylı