Divanü Lügati't-Türk'te ve Kutadgu Bilig'de 'aymak' Fiiliyle Kurulan Dolaysız Anlatım Cümleleri Üzerine

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Divanü Lügati't-Türk'te ve Kutadgu Bilig'de 'aymak' Fiiliyle Kurulan Dolaysız Anlatım Cümleleri Üzerine"

Transkript

1 Türk Dilleri Araştırmaları 14 (2004): Divanü Lügati't-Türk'te ve Kutadgu Bilig'de 'aymak' Fiiliyle Kurulan Dolaysız Anlatım Cümleleri Üzerine Mehmet Özmen (Adana) 1. Türkçede, birinin sözünü dolaysız anlatımla, hiç değiştirmeden aktarabilme imkanı veren iki fiil vardır. Bunlardan biri aymak fiili ve türevieri, diğeri ise, timek/dimek fiilidir. Bu iki kelimeden aymak fiili, Batı Türkçesine eyitmek, diğeri ise di-/de- olarak geçmiştir. Eski Anadolu Türkçesi döneminde ikisi de. kullanılmış; ancak, eyitmek fiili Eski Anadolu Türkçesi döneminden sonra kullanımdan düşmüştür. Dolaysız anlatırnın iki temel fiilinden biri olan aymak fiilinin, cümle kuruluşu bakımından, Türkçenin diğer fiilleriyle karşılaştırıldığında, çok farklı bir özelliğe sahip olduğu görülür. Bu özellikleri, Divanü Lügati 't-türk ve Kutadgu Bilig'de de görüyoruz. Aymak fiilinin incelenmesi bakımında, bu iki eser son derecede önemli bir özelliğe sahiptir. Çünkü ikisi de, daha on birinc.i yüzyılın son çeyreğinde yazılmış telif eserlerdir. Hele, Divanü Lügati 't Türk'ün, halk metinlerinden örnekler vermesi, bizim için değer biçilmez bir belge niteliğindedir. 2. Görebildiğimiz kadarıyla, gramer kitaplarında dolaysız anlatımla ilgili cümle tiplerine yer verilmemiş; ancak, terim sözlüklerinde; dolaylı ve dolaysız anlatımların tanımları yapılmıştır (Topaloğlu, 1989,59,58; Korkmaz, 1992,46, 47; Çotuksöken, 1992,55; Vardar, 1998,84; Göğüş ve arkadaşları, 1998,39). Burada verilen bitgiler de, sözlüklerin doğası gereği, tanım ve bir iki örnekle sınırlı kalmaktadır. Dol~sız anlatım, terim sözlüklerinde, iki biçimde gösterilmiştir. Değiştirilmeden, olduğu gibi aktarılan cümle, ya de- fiiliyle kurulan ana cümlenin içine alınmış ya da de- fiiliyle kurulan ana cümleden sonra iki nokta ( : ) konmuş ve aktarılan cümle yani yardımcı cümle yazılmıştır. Bu yapının her ikisinde de aktarılan cümle, yardımcı cüıiıle durumundadır; ancak, iki nokta konduktan sonra yazılan cümlelerde, ana cümle başta, aktarılan cüm

2 68 MEHMET ÖZMEN le, yani, yardımcı cümle sondadır. Aymak fiilininözelliği de bu söz diziminde karşımıza çıkmaktadır. Aymak' la kurulan bütün dolaysız anlatım cümlelerinde, ana cümle başta, aymak aracılığı ile aktarılan yardımcı cümle ise sondadır. Yani, bu söz dizimi ile Türkçenin, ana unsur sonda, yardımcı unsur başta kuralının dışına çıkılmakta, yapı, Farsçadan alman ki' li birleşik cümledeki dizilişle aynı biçim özelliğini göstermektedir. Aradaki tek fark ise, arada herhangi bir bağlacm bulunmamasıdır. Burada, karşımıza, bu tür cümleler, birleşik cümle sayılır mı, sorusu çıkmaktadır. Dolaysız anlatım cümlelerinin, yardımcı cümleyi içe alan diziliş Ierinde, cümle birleşik sayılmış; ancak, birbirinden iki noktayla ayrılabilir nitelikteki cümleler için herhangi bir görüş belirtilmemiştir. Buna göre, bu cümleler, ya birleşik cümle sayılmamış ya da tereddüt geçirildiği için, fikir belirtmekten çekinilmiştir. 2. Divanü Lügati't-Türk ve Kutadgu Bilig'de aymak fiiliyle kurulan dolaysız anlatım cümleleri: Divanü Lügati't-Türk'ü ve Kutadgu Bilig'i incelediğimizde, aymak fiilinin hem düz kullanımını hem de dolaysız, aktarmalı anlatımını görebiliyoruz Divanü Lügati't-Türk'te aymak fiili ve kullanımları: Divanü Lügati't Türk'te, aymak fiili, 36 yerde, geçmektedir. Bunların, 14'ünde dolaysız anlatım cümlesi vardır. Bir örnek iki yerde kullanıldığından, dolaysız anlatım örneği toplam 13 tanedir. Bu ] 3 dolaysız anlatımdan biri de -p zarf-fiil ekiyle kurulmuştur: Keldi ma1ja emdi Tat Aydım emdi yat Kuşka L olup et Seni tiler us böri "Bana bir Tat geldi; ona: yat, kuşlara et ol; Kuşlar, kurtlar seni bekler, dedim." (DLT 1,1980,36-12) AŞ1Ç ayur tubum altun. Kamıç ayur men kayda men "Tencere der: Dibim altın, kepçe der: Ben neredeyim?" (DLT I, 1986,52-10).

3 DIVANÜ LÜGATİ'T-TÜRK'TE VE KUTADGU BİLİG'DE 'AYMAK' 69 Aydum avar sewük Bizni taba ne elük Keçtiv yazı kerik Kırlar edhiz bedük "Sevgilime söyledim: Bizim tarafa yüksek, büyük, geniş kırları geçerek nasıl geldin?" (DLT I, 1986,94-2). Aydı seniv udhu Emgek telim ıdhu Yumşar katıg ödhü KÖlJlüm sava yügrüg "Dedi: senin tarafında çok emek, zahmet vardı; katı dağlar yumuşadı, göntüm sana doğru koşuyor." (DLT I, 1986, 110-9) Tegür meniı) sawımnı bilgelige ay Tınur kazı atatsa kısrak sıpı tay. "Hey! Sözümü bilgelere eriştir, kısrağın tayı at olursa kısrak dinlenir." (DLT I, 1986, ; DLT III, ı 986, ı 58-8) (DLT III, 158/8'de tmar). Kaçan körse anı Türk Budun ava anı1j ayda çı mulja tegir ulugluk Munda naru keslinür "Onu Türk boyları görse, bu adam için büyüklük ve ululuk yaraşır ve ululuk bunda kesilir" der (DLT I, 1986, 352- i 1). Tokış içre urıştım Ulug birle karıştım Tüküz atın yarıştım Aydım emdi al utar "Savaşta vuruştum, büyük ile karıştım, alnı akıtmalı atla yarış ettim, ona 'al, Utarı' dedim" (DLT I, 1986,367-25) Terken Katun kutınga tegür mendin koşug Aydz sizilj tupugçı ötnür ye~7i tapug "Sultan Hatunun huzuruna benden koşma sun, si zin hizmet<";'i yeni hizmetler umuyor, de." (DLT 1,1986,376-12).

4 70 MEHMET ÖZMEN Kim ayıp iştür kulak Ay ewi artuç butak "Kim der ki ay evinin (halenin) ardıç dalı olduğunu işitmiş olsun." (Burada cariyeyi anlatıyor) (DLT I, 1986,377-14). Eşyek ayur başım bolsa sundurıda suw içgeymen = eşek, başım esen olsa denizden su içerim, der (DLT I, 1986,492-11). Utru turup yagdı al)ar kiş okı çıgılwar Aydım asıg kılgu emes sen takı yalvar "Karşıma durup başına ok torbasından çığılvar yağdı; fayda vermez dedim" (DLT I, 1986,494-4) ona, yalvarman Muş yakrıka tegişmes, ayur kişi nelji yaraşmas = kedi, asılı yağa erişemez, elin malı yaraşmaz der (DLT II, ). Aydım aljar sawulma Kulbak udhu yuwulma Yuwga suwın suwulma Kaptı menil) 'kay' ımı "Ona, gitme dedim, Kulbak tarafına akma, yufka su ile sulanma, benim 'Kay'ımı kaptı (DLT III, 1986,80-19). Bunların dışında, düz anlatırnh cümlelerin üçünde de "söz ay mak" ifadesi kullanılmış, dolayısıyla, "aymak" fiilinin söz aktardığı belirtilmiştir. Yine "aymak"lı cümlelere baktığımızda, aymak fiilinin, asılolarak, yönelmeli dolaylı tümleç aldığını, bunun yanında, yön gösterme ekini almış zamirleri ve çıkmalı dolaylı tümleçleri aldığını da görüyoruz. Divanü Lügati't-Türk'te ay- fiilinin türevieri de kullanılmıştır. Bu türevlerden ayzl- "söylenmek" bir, ayıt- "söylemek" 6, aytıl- "sorulmak; söylenmek" 3, ay tın- "sormayı kendi üstüne almak" 3, ay tur- "söyletrnek" 3 yerde kullanılmıştır. Ayrıca aymak fiilinin -gan sıfat-fiilli kullanımı bir yana bırakılırsa, bu fiillerin tümü fiil çekim ekiyle kullanılmış; ancak hiç birinde dolaysız anlatım ifadesine yer verilmemiştir.

5 DIVANÜ LÜGATİ'T-TÜRK'TE VE KUTADGU BİLİG'DE 'A YMAK' Kutadgu Bilig'de ay- fiili ve dolaysız anlatım: Kutadgu Bilig'de ayfiilinin kullanım sıklığı oldukça yüksektir. Fiil, hem değişik kiplerle, hem sıfat-fıil ve zarf-fiillerle hem de birleşik fiil biçiminde kullanılmıştır; ancak, her kip ve her kipin her kişisi aynı sıklıkta kullanılmamıştır. Nüsha farklarını dikkate almazsak sıklık sayısı, 10'un üzerinde olan kullanımları şöyle sıralayabiliriz: Belirli geçmiş zaman üçüncü teklik kişi: 289; 85 adedi başlıklarda olmak üzere, geniş zamanın üçüncü teklik kişisi: 198; belirsiz geçmiş zamanın üçüncü teklik kişisi: 81; emrin ikinci teklik kişisi: 61; belirli geçmiş zamanın birinci çokluk kişisi: 28; emrin birinci teklik kişisi: 22; şartın üçüncü teklik kişisi: 11, belirli geçmiş zamanın ikinci teklik kişisi: 10. Ayrıca, ayu bir- birleşik fiili de 66 yerde kullanılmıştır. Bu fiil şekillerine bakıldığında, dolaysız anlatım çekimlerinin asılolarak, geniş zamanın, belirli geçmiş zamanın ve belirsiz geçmiş zamanın üçüncü teklik kişilerinde toplandığı dikkat çekmektedir. Geniş zaman çekimini bu açıdan değerlendirdiğimizde ise, dolaysız anlatımın, teklik birinci ve ikinci kişilerinde hiç kullanılmadığını, beş yerde kullanılan üçüncü çokluk kişisinin ise üçünde yer aldığını görürüz. Buna karşılık, metinlerde kullanılan 113 üçüncü teklik kişinin 103'ü dolaysız anlatım için kullanılmıştır. Başlıkta kullanılan "ayur"larda ise, dolaysız anlatıma yer verilmemiştir Aymak fiilinin, geniş zamanın üçüncü teklik kişisi ile kullanımı: iletü maija açtı dünya sözin ayur körmedül) mü bu ha~an yüzin (KB, 1979,82) özüm körkitür öz ~lınçın saija ay ur lpllf;ım irsel inanma maya (KB, 1979, 660) ayur ay ogul ~ılma artu~ sa~ınç sa~ınç keçse ahir tübinde sevinç" (KB, 1979, 1549) sevindi ilig kör eşitti bu söz ayur öz tilekini buldı bu öz (KB, 1979, 1684) çıl,cardı yigü içgü türlüg aşı ayur az~ına tat ay edgü kişi (KB, 1979,5440)

6 72 MEHMET ÖZMEN ayur ay ~adaşım barır men muljun iki neljke artu~ açır men bu kün (KB, 1979,6170) takı munda yigrek ayur türk ham ~ınama yalavaç söz aysa köni (KB, ı 979, 3817) Aymak fiilinin, belirli geçmiş zamanın 3. teklik kişisi ile kullanımı: Aymak fiilinin kullanıldığı yüz bey it üzerinde yapılan incelemede, beyitlerin, yaklaşık yüzde doksanında dolaysız anlatıma yer verildiği tespit edilmiştir. Bu durum, belirli geçmiş zamanın 3. teklik kişisindeki dolaysız anlatım sıklığının oldukça yüksek olduğunu göstermektedir: özilje baz~ıp aydı men me bu kün tümen erdemim birle ilde burun (KB, 1979,466) ilig aydı ünde malja kirsüni köreyin am men mini körsüni (KB, 1979,579) bir ança turup baş kötürdi ilig bu ay toldıka aydı tepret tilig (KB, 1979,774) bu ay toldı aydı eşit ay ogul sözümni unutma malja tut köljül (KB, 1979, 1167) Aymak fiilinin, belirsiz geçmiş zamanın 3. teklik kişisi ile kullanımı: Belirsiz geçmiş zamanın üçüncü teklik kişisi ile kurulan cümlelerde, aymak fiilinin düz cümleli kullanımları yanında, yaygın bir biçimde, devrik kullanımıyla da karşılaşıyoruz. Bu oranın, manzum eserlerde karşılaşılan devrikiik oranından daha yüksek olduğunu görüyoruz. idi yakşı aymış biliglig sözüg ay ersig küdezgil köljülüg közüg (KB, ı 979,2796) idi yakşı aymış kişi ödrümi kişike bagırsa~ kişi ködrümi (KB, ı 9789,3244)

7 DIVANÜ LÜGATİ'T-TÜRK'TE VE KUTADGU BİLİG'DE 'AYMAK' 73 idi ya~şı aymış biliglig bügü biliglig bügüler sözin tıl)lagu (KB, 1979, 3595). idi ya~şı aymış bügü bilgi kil) eşitgil munı sen aya l,azgu el) (KB, 1979,4707) idi ya~şı aymış u~uşlu~ bügü tegimsiz kişike bu ~ur birmegü (KB, 1979,4074). yime ya~şı aymış kişi bilgesi kişi ölse ölmez kör at edgüsi (KB, 1979,5917) yime ya~(şı aymış biliglig bügü tükel bolsa ni'met tüker yaş timiş (KB, 1979, 1046) Belirsiz geçmiş zamanın üçüncü teklik kişisiyle kurulan bu anlatımlarda, "çok güzel söylendiği" veya "yine güzel söylendiği" ifade edilen sözler, aymış ile oluşturulan beyitten veya dizeden önce veya sonra gelen dize veya beyitlerdedir. Nesne kor1umunda olan bu cümleler, yüklemi ayur veya aydı olan cümleiere göre, aymış 'a daha gevşek bağlanan ikincil derecedeki nesnelerdir. Kutadgu Bilig'de aymak fiilinin türevierinden olan ayın- "sormak; söylemek, demek" ve ayıt- "sormak; söylemek, demek" fiilleri de kullanılmıştır. Bunlardan ayın- bir kere kullanılırken, kullanım oranı yüksek olan ayıt-' ın 3 ı değişik kullanım biçimi vardır. Bu değişik kullanımlar, sıklık sayısına göre şu şekilde sıralanmaktadır: Belirli geçmiş zamanın üçüncü teklik kişisi: 21, emrin ikinci teklik kişisi: 16, -gu sıfat-fiili ile kullanım: Aymak fiiliyle oluşturulan Kutadgu Bilig'e özgü anlatım kalıplan: Kutadgu Bilig'de kullanılan ay- fiilinin geniş zaman ve belirsiz geçmiş zaman anlatımlarında, bazı anlatım kalıplarının olduğu görülmektedir. Burada, dikkat çeken bir başka husus, söz dizimi kadar, Kutadgu Bilig'in üslubuy1a da ilgilidir. Aymak fiilinin geniş zamanın üçüncü teklik kişisiyle kurulan cümlelerin üçünde dizeye "takı munda yigrek ayur" (KB, ı 979,3817,4075, 6 ı 04); birinde "tak ı mu nda yakşı ayur" (KB, 1979,4451) kalıplarıyla başlanmış. Yine,

8 74 MEHMET ÖZMEN geniş zamanın üçüncü çokluk kişisinde "... tip ayurlar kayu..." (KB, 1979, 1929,3269,5387,6105) kalıp anlatımını görüyoruz. Benzer bir durumu, daha sık bir kullanımla, belirsiz geçmiş zamanın üçüncü teklik kişisinde görüyoruz. Tespitimize göre, 35 beyit "idi yakşı aymış,... " kalıp sözü ile başlamaktadır. Bunun yanında, "yime yakşı aymış,... " söz kalıbının da oldukça sık kullanıldığını görüyoruz. Bu cümlelerin tümünde, özne yüklernden sonra gelir ve dolayısıyla cümleler devriktir. 4. Aymak fiili ve dolaysız anlatım cümleleri: Aymak, fiiliyle kurulan dolaysız anlatım cümlelerinde dikkatimizi çeken temel özellik, nesne konumundaki dolaysız anlatım cümlelerinin, ay- fiiliyle kurulan temel cümleden sonra gelmesidir. Bu kullanım, Farsça asıllı ki'li birleşik cümlelerde olduğu gibi, temel cümlenin başta, yardımcı cümlenin ise sonda bulunması sonucunu doğurmakta, dolayısıyla, Türkçenin temel unsurların sonda, yardımcı unsurların başta bulunması genel kullanımının dışında bir söz dizim özelliği göstermektedir Hem Kutadgu Bilig'de, hem de Divanü Lügati't-Türk'teki ay- fiili ile kurulan dolaysız anlatım cümlelerinde, cümle, ayur, aydı veya aymış yükleminden sonra devam etmekte ve söz dizimi açısından cümlenin nesnesi konumunda olan yardımcı cümle gelmektedir. Bu açıdan baktığımızda de- fiili ile kurulan cümlelerle, ay- fiili ile kurulan cümleler arasındaki tek fark, aktarılan, dolaysız anlatılan cümlelerinin, ana cümleyi oluşturan ay- 'lı cümlelerin yüklerninden sonra, de- 'li cümlelerde ise, de- fiilinin oluşturduğu temel cümle yüklerninden önce gelmesidir. Hal böyle olunca, ay-'la kurulan dolaysız anlatım cümlelerinin de birleşik cümle olarak değerlendirilmesi gerekmektedir. Aydım avar sawulma / Kulbak udhu yuwulma / Yuwga suwın suwulma / Kaptı meniv 'Kay'ımı (DLT III, 1986, 80-19) dörtlüğünde, "aydım"dan; ayur ay ögdülmiş bak emdi mava / atav emgeki kirmedi bir sa1ja (KB, 1979, 1792) dizesinde, "ayur"dan; ilig aydı uktum bu erdemleriv / münüv bar mu aygıl bileyin seniv (KB, 1979, 683) dizesinde de aydı'dan sonra gelen cümleler, ay- fiiliyle kurulan temel cümlenin nesnesi durumundadır. Bu kullanım özelliği, metinlerin manzum olmasıyla değil, ay- fiilinin doğasıyla

9 DIVANÜ LÜGATİ'T-TÜRK'TE VE KUTADGU BİLİG'DE 'AYMAK' 75 ilgilidir. Zira, "Muş yaknka tegişmes, ayur kişi nevi yaraşmas"(dlt II, ) cümlesinde de aynı durumu görüyoruz ay- fiili ile kurulan cümlelerde, temel cümleyi oluşturan ayur, aydı, aymış'ın başta bulunması ve yardımcı cümle durumundaki cümlenin temel cümleden sonra gelmesi, ortaya, ki'li birleşik cümlelerdeki duruma benzer bir diziliş çıkarmaktadır. Bu ise, Türk cümlesinin, temel unsurun sonda, yardımcı unsurun başta bulunma esasının dışına çıkmaktadır. Eski Anadolu Türkçesi metinlerinde, eyit- ile kurulan dolaysız anlatımlarda, yaygın olarak, cümlenin sonuna bir de de- fiilinden oluşan yüklem getirilmekte ve aktarılan cümle, iki yüklernin arasına alınmaktadır. Bu durumu, Nehcü'l-Peradis'te de görüyoruz. Yine Eski Anadolu Türkçesinde, yer yer, eyit- fiiliyle kurula_n yüklernden sonra, ki bağlacı getirilmekte ve cümle ki'li birleşik cümleye dönüştürülmektedir. Bu durum ve eyit-'le oluşturulan yüklemden sonra ki'lerin getirilmesi, eyt-' li dolaysız anlatım cümlelerinin, ki' si düşmüş, ki'li birleşik cümle biçiminde algılanması sonucunu doğurabilmektedir (Yılmaz, 1998, 308-~62). Yine bu tür cümlelerde, eyit-'li cümlenin sonuna di- fiili ile oluşturulan yüklem getirilmediği zaman, cümle, ki' si ve yüklemi düşmüş eksiltili cümle olarak algılanabilmektedir (Yılmaz, ı 998, ). Eski Anadolu Türkçesi metinlerinde gördüğümüz, ey it-'li yüklernin başta, di- 'li yüklernin sonda, aktarılan cümlenin ortada olduğu cümle tipleri, eyit-'li cümleleri güçlendirmek için baş vurulan bir anlatım biçimidir ve zamanla, eyit- fiilinin düşmesine de yol açmıştır. 5. Ayıt- fiili ve Oğuzca ilişkisi: Kaşgari, ayıt- fiilinin Oğuzca olduğunu söylemektedir: ayıtıı: "ol maija söz ayıttı = o benden söz sordu". Oğuzlar men ayar söz ayıtım derler ki "ben söz söyledim" demektir. Bu, kurala uygun değildir (ayıtur - ayıtmak) (DLT I, 1986, ). Kaşgari, ayıtmak'ın Oğuzlara mahsus olduğunu söylüyor; ama, ay- için bir bilgi vermiyor. Buna göre, bilgi vermese de, ay- fiili Oğuzca olabileceği gibi, sadece ayıt- türevinin Oğuzlara ait olabileceği de düşünülebilir. Bu konuda bir fikir sahibi olabilmek için, ay- fiili ile ti- fiilinin kullanılış sıklığını, bazı eserlerde İnceledik. Ayıt- Kutadgu Bilig'de, ay- ve ti- fiillerinin kullanım sıklığı birbirine yakındır. ise daha az kullanılmıştır (Arat, 1979,41-45,46-47, ). Altun

10 76 MEHMET ÖZMEN Y aruk 'ta ay- 26, ayıt- 38 kere kullanılmış. Buna karşılık, ti- fiili yaklaşık 1385 kere kullanılmıştır (Kaya, 1994, 395, 398, ). Türkische Turfan-Texte İndeksi'nde ay- fiili hiç bulunmamakta, ayıt- ise bir kere geçmekte; ancak tifiilinin değişik kullanımları görülmektedir (Bang-Oabain, 193 ı, 9,45-46). Üç İtigsizler' de ay- kullanılmamış, ayıt- 10 yerde kullanılmış buna karşılık, tiyüzlerce kez kullanılmıştır (Barutçu Özönder, 1998, 128, ı ). Maytrısimit'te, ay- 18, ayıt- 21 kere kullanılmış buna karşılık ti- fiili değişik biçimlerde 300'ün üzerinde kullanılmıştır (Tekin, 1976, , ). Bu sonuçlar, en azından, incelediğimiz Uygur metinlerinde, ay- ve ayıt- fiillerinin daha az, buna karşılık ti- fiilinin daha çok kullanıldığını göstermektedir. 6. Sonuç olarak, Kutadgu Bilig'de ve Divanü Lügati't-Türk'te ay- fiili ile kurulan cümleler, bu cümle tipinin Türkçe olduğunu ve ay- ile oluşturulan dolaysız anlatım cümlelerinin temel cümlesinin başta, nesne konumundaki aktarma cümlesinin sonda bulunduğunu, bunun, dış etkiyle ilgisinin bulunmadığını, Türkçenin, olağan cümle dizilişinin yanında devrik cümle özelliğini taşıyan bir cümle tipi olduğunu göstermektedir. Orta Türkçe dönemi metinlerinde, ki'si düşmüş ki'li birleşik cümle izlenimi veren ay-, ayt-, eyt-'li cümleler, Türkçenin esas cümle tiplerinden biri olarak karşımıza çıkmaktadır. Ay-, ayt-, eyt-,'li cümlelerdeki ki'si düşmüş ki'li birleşik şüphesi, çeviri eserlerde çeviriye esas olan eserin etkisine, geç dönem telif eserler de ise yine Farsçanın genel etkisine bağlanabilir; ancak, bunu, ki' li cümlelerin Türkçeye henüz tam olarak nüfuz etmediği Kutadgu Bilig için de, Divanü Lügati't-Türk'teki halk metni örnekleri için de düşünemeyiz. Ayrıca, Kutadgu Bilig için aydın kesimin dilini yansıtıyor, belki dış etki olabilir şüphesi doğsa bile, bunu, Divanü Lügati't-Türk metinleri için düşünemeyiz. Bu cümle tipi, ay- fiili ile sınırlı da olsa, Türkçede, temel cümlesi başta, yardımcı cümlesi sonda bulunan cümle tipinin bulunduğunu göstermesi bakımından dikkat çekicidir. Kaynakça Arat, Reşit Rahmeti, ı 979, Kutadgu Bilig I, Metin, İkinci Baskı, Türk Dil Kurumu Yayınları: 458, Ankara. -, 1974, Kutadgu Bilig ll, Çeviri, İkinci Baskı, Türk Tarih Kurumu

11 DIVANÜ LÜGATİ'T-TÜRK'TE VE KUTADGU BİLİG'DE 'AYMAK' 77 Yayınlarından II. Seri, No. 20 a, Ankara. 1979, Kutadgu Bilig III, İndeks, Haz.: Kemal Eraslan-Osman F. Sertkaya-Nuri Yüce, Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü Yayınları: 47, Seri: IV-Sayı: A 12, İstanbuL. Bang, W. Und A.von Gabain, 1931, Analytischer İndex zu den Fünf Ersten Stüeken der Türkischen Turfan-Texte, Berlin. Barutçu Özönder, 1998, üç itigsizler, Türk Dil Kurumu Yayınları: 672, Ankara. Çotuksöken, Yusuf, 1992, Dil ve Edebiyat Terimleri Sözlüğü, Birinci Basım, Cem Yayınevi, İstanbuL. Divanü Lügati't-Türk Tercümesi I, II, III, 1986, Çeviren: Besim Atalay, Türk Dil Kurumu Yayınları: 521,522,523, Ankara. Divanü Lügati't-Türk Dizini IV, 1986, Çeviren: Besim Atalay, Türk Dil Kurumu Yayınları: 524, Ankara. Göğüş, Beşir, Fehan Oğuzkan, Olcay Önertay, Mahir Ünlü, Sevinç Koçak, ı 998, Yazın Terimleri Sözlüğü, Dil Derneği, Ankara. Kaya, Ceval, 1994, Uygurca Altun Yaruk, Giriş, Metin ve Dizin, Türk Dil Kurumu Yayınları: 607, Ankara Korkmaz, Zeynep, Gramer Terimleri Sözlüğü, ı 992, Türk Dil Kururmu Yayınları: 575, Ankara. Tekin, Şinasi, 1976, Uygurca Metinler II., Maytrıs im it, Atatürk Üniversitesi Yayınları No. 263, Edebiyat Fakültesi Yayınları No. 54, Araştırma Serisİ No. 44, Ankara. TopaJoğlu, Ahmet, ı 989, Dil Bilgisi Terimleri Sözlüğü, Birinci Basım, Ötüken Neşriyat A.Ş., İstanbuL. Vardar, Berke, 1998, Açıklamalı Dilbilim Terimleri Sözlüğü, İkinci baskı, ABC Kitabevi A.Ş. İstanbuL. y ılmaz, Mustafa~ ı 998, Saltuk-name 'nin II. Cildindeki Birleşik Cümleler Üzerine Bir Çalışma, Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı, Adana (Basılmamış yüksek lisans tezi).

ISBN NUMARASI: ISBN NUMARASI: ISBN NUMARASI: ISBN NUMARASI:

ISBN NUMARASI: ISBN NUMARASI: ISBN NUMARASI: ISBN NUMARASI: Bu formun ç kt s n al p ço altarak ö rencilerinizin ücretsiz Morpa Kampüs yarıyıl tatili üyeli inden yararlanmalar n sa layabilirsiniz.! ISBN NUMARASI: 65482464 ISBN NUMARASI: 65482464! ISBN NUMARASI:

Detaylı

Ders Adı : TÜRK DİLİ II: CÜMLE VE METİN BİLGİSİ Ders No : Teorik : 2 Pratik : 0 Kredi : 2 ECTS : 3. Ders Bilgileri.

Ders Adı : TÜRK DİLİ II: CÜMLE VE METİN BİLGİSİ Ders No : Teorik : 2 Pratik : 0 Kredi : 2 ECTS : 3. Ders Bilgileri. Image not found http://bologna.konya.edu.tr/panel/images/pdflogo.png Ders Adı : TÜRK DİLİ II: CÜMLE VE METİN BİLGİSİ Ders No : 3464 Teorik : Pratik : Kredi : ECTS : 3 Ders Bilgileri Ders Türü Öğretim Dili

Detaylı

PROF. DR. HÜLYA SAVRAN. hsavran@balikesir.edu.tr. 4. ÖĞRENİM DURUMU Derece Alan Üniversite Yıl Lisans

PROF. DR. HÜLYA SAVRAN. hsavran@balikesir.edu.tr. 4. ÖĞRENİM DURUMU Derece Alan Üniversite Yıl Lisans PROF. DR. HÜLYA SAVRAN ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı Hülya SAVRAN İletişim Bilgileri Adres Telefon Mail Balıkesir Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Bölümü 10145 Çağış Yerleşkesi / BALIKESİR 0 266 612 10 00

Detaylı

Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi / Journal o f Turkish World Studies, Cilt: VI, Sayı 2, Sayfa: , İZMİR 2006.

Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi / Journal o f Turkish World Studies, Cilt: VI, Sayı 2, Sayfa: , İZMİR 2006. Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi / Journal o f Turkish World Studies, Cilt: VI, Sayı 2, Sayfa: 289-296, İZMİR 2006. KUTADGU B İLİG DE KÜ * K ü in Kutadgu-Bilig Özet Bu yazıda şöhret anlamına gelen KÜ

Detaylı

10.SINIF TÜRK EDEBİYATI DERSİ KURS KAZANIMLARI VE TESTLERİ

10.SINIF TÜRK EDEBİYATI DERSİ KURS KAZANIMLARI VE TESTLERİ EKİM AY HAFTA DERS SAATİ KONU ADI KAZANIMLAR TEST NO TEST ADI 1 EDEBİYAT TARİHİ / TÜRK EDEBİYATININ DÖNEMLERE AYRILMASINDAKİ ÖLÇÜTLER 1.Edebiyat tarihinin uygarlık tarihi içindeki yerini.edebiyat tarihinin

Detaylı

CÜMLE ÇEŞİTLERİ. Buna yükleminin türüne göre de denebilir. Çünkü cümleyi yüklemine göre incelerken yüklemi oluşturan sözcüklerin türüne bakılır.

CÜMLE ÇEŞİTLERİ. Buna yükleminin türüne göre de denebilir. Çünkü cümleyi yüklemine göre incelerken yüklemi oluşturan sözcüklerin türüne bakılır. CÜMLE ÇEŞİTLERİ Cümleler, kendini oluşturan sözcüklerin anlamlarına, cümlede bulundukları yerlere, türlerine göre değişik özellikler gösterir. İşte bu özelliklere göre cümleler değişik gruplar altında

Detaylı

CÜMLE TÜRLERİ YÜKLEMİNİN TÜRÜNE GÖRE. Fiil Cümlesi. *Yüklemi çekimli fiil olan cümlelere denir.

CÜMLE TÜRLERİ YÜKLEMİNİN TÜRÜNE GÖRE. Fiil Cümlesi. *Yüklemi çekimli fiil olan cümlelere denir. CÜMLE TÜRLERİ YÜKLEMİNİN TÜRÜNE GÖRE Fiil Cümlesi *Yüklemi çekimli fiil olan cümlelere denir. İnsan aklın sınırlarını zorlamadıkça hiçbir şeye erişemez. Seçilmiş birkaç kitaptan güzel ne olabilir. İsim

Detaylı

İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1 BÖLÜM 2

İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1 BÖLÜM 2 İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1 ÖNSÖZ DİL NEDİR? / İsmet EMRE 1.Dil Nedir?... 1 2.Dilin Özellikleri.... 4 3.Günlük Dil ile Edebî Dil Arasındaki Benzerlik ve Farklılıklar... 5 3.1. Benzerlikler... 5 3.2. Farklılıklar...

Detaylı

Türkçe Eğitimi Anabilim Dalı- Tezli Ortak Yüksek Lisans Programı Ders İçerikleri

Türkçe Eğitimi Anabilim Dalı- Tezli Ortak Yüksek Lisans Programı Ders İçerikleri Türkçe Eğitimi Anabilim Dalı- Tezli Ortak Yüksek Lisans Programı Ders İçerikleri 1. Yıl Ders Planı Türkiye Türkçesi ETO703 1 2 + 1 8 Türk dilinin kaynağı, gelişimi; Türkiye Türkçesinin diğer dil ve lehçelerle

Detaylı

Karahanlı Eserlerindeki Söz Varlığı Hakkında

Karahanlı Eserlerindeki Söz Varlığı Hakkında Akademik İncelemeler Cilt:3 Sayı:1 Yıl:2008 Karahanlı Eserlerindeki Söz Varlığı Hakkında Emek Üşenmez 1 fahemek@gmail.com ÖZET Karahanlı Türkçesi Türk dilinin önemli devrelerinden birisini oluşturmaktadır.

Detaylı

karşılayan ögeler ekleşirken de 3. şahıs işaretsiz kalmaktadır. (örn.: sen çalışkan+//+sın Ali çalışkan+//+ø).

karşılayan ögeler ekleşirken de 3. şahıs işaretsiz kalmaktadır. (örn.: sen çalışkan+//+sın Ali çalışkan+//+ø). STT NDE İŞARETSİZ (/ Ø /) GÖREV ÖGELERİ ÜZERİNE Prof. Dr. Efrasiyap GEMALMAZ * Bireşimli (synthétique) bir dil olan Türkçe anlam ögelerine yükleyecegi hemen her görev için ayrı bir görev ögesi geliştirmiştir.

Detaylı

Zirve 9. Sınıf Dil ve Anlatım

Zirve 9. Sınıf Dil ve Anlatım Zirve 9. Sınıf Dil ve Anlatım İLETİŞİM, DİL VE KÜLTÜR 1. İletişim 2. İnsan, İletişim ve Dil 3. Dil Kültür İlişkisi DİLLERİN SINIFLANDIRILMASI VE TÜRKÇENİN DÜNYA DİLLERİ ARASINDAKİ YERİ 1. Dillerin Sınıflandırılması

Detaylı

Doç.Dr. ENGİN ÇETİN ÖZGEÇMİŞ DOSYASI

Doç.Dr. ENGİN ÇETİN ÖZGEÇMİŞ DOSYASI Doç.Dr. ENGİN ÇETİN ÖZGEÇMİŞ DOSYASI KİŞİSEL BİLGİLER Doğum Yılı : Doğum Yeri : Sabit Telefon : Faks : E-Posta Adresi : Web Adresi : Posta Adresi : 1977 DÖRTYOL T: 32233860842443 3223387528 F: ecetin@cu.edu.tr

Detaylı

Türkçe Eğitimi Anabilim Dalı- Tezli Yüksek Lisans Programı Ders İçerikleri

Türkçe Eğitimi Anabilim Dalı- Tezli Yüksek Lisans Programı Ders İçerikleri Türkçe Eğitimi Anabilim Dalı- Tezli Yüksek Lisans Programı Ders İçerikleri 1. Yıl Ders Planı 1. Yarıyıl Türkçe Öğretiminde Çağdaş Yaklaşımlar ETO701 1 2 + 1 7 Türkçe öğretiminde geleneksel uygulamalardan

Detaylı

EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI... ANADOLU LİSESİ 12. SINIF TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI DERSİ DESTEKLEME VE YETİŞTİRME KURSU KAZANIMLARI VE TESTLERİ

EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI... ANADOLU LİSESİ 12. SINIF TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI DERSİ DESTEKLEME VE YETİŞTİRME KURSU KAZANIMLARI VE TESTLERİ AY HAFTA DERS SAATİ KONU ADI KAZANIMLAR TEST NO TEST ADI 1 2 EDEBİ BİLGİLER (ŞİİR BİLGİSİ) 1. İncelediği şiirden hareketle metnin oluşmasına imkân sağlayan zihniyeti 2. Şiirin yapısını çözümler. 3. Şiirin

Detaylı

Lisans Türk Dili ve Edebiyatı Selçuk Üniversitesi 1979-1984. Y. Lisans Türk Dili ve Edebiyatı Cumhuriyet Üniversitesi 1992-1993

Lisans Türk Dili ve Edebiyatı Selçuk Üniversitesi 1979-1984. Y. Lisans Türk Dili ve Edebiyatı Cumhuriyet Üniversitesi 1992-1993 1. Adı Soyadı: H. İbrahim DELİCE 2. Doğum Tarihi: 01 Nisan 1964 3. Unvanı: Prof. Dr. 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Türk Dili ve Edebiyatı Selçuk Üniversitesi 1979-1984 Y. Lisans

Detaylı

DR. MUSTAFA SARI, TÜRKÇEDE ART ZAMANLI DEĞİŞMELER (YÜZ HADİS YÜZ HİKÂYE ÖRNEĞİ), PEGEMA YAYINCILIK, ANKARA 2007, 358 S.

DR. MUSTAFA SARI, TÜRKÇEDE ART ZAMANLI DEĞİŞMELER (YÜZ HADİS YÜZ HİKÂYE ÖRNEĞİ), PEGEMA YAYINCILIK, ANKARA 2007, 358 S. - International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic Volume 8/1 Winter 2013, p.2951-2955, ANKARA-TURKEY DR. MUSTAFA SARI, TÜRKÇEDE ART ZAMANLI DEĞİŞMELER (YÜZ HADİS

Detaylı

KUTADGU BİLİG'DE"KÜ" "Kü" in "Kutadgu-Bilig"

KUTADGU BİLİG'DEKÜ Kü in Kutadgu-Bilig 289 Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi i Journal ofturkish World Studies, Cilt: VL Sayı 2, Sayfa: 289-296, İZMİR 2006. KUTADGU BİLİG'DE"KÜ" "Kü" in "Kutadgu-Bilig" ErdoğanBOZ Özet Bu yazıda "şöhret" anlamına

Detaylı

Konumuz CÜMLENİN ÖĞELERİ çocuklar.

Konumuz CÜMLENİN ÖĞELERİ çocuklar. Konumuz CÜMLENİN ÖĞELERİ çocuklar. Mustafa Öğretmenim, cümlenin asıl öğeleri Yüklem ve Özne dir. Öğretmenim, Zarf Tümleci, Dolaylı Tümleç ve Nesne (Belirtili Nesne Belirtisiz Nesne) de yardımcı öğeleridir.

Detaylı

ANA DİL Mİ, ANA DİLİ Mİ? IS IT PARENT LANGUAGE OR OR MOTHER TONGUE?

ANA DİL Mİ, ANA DİLİ Mİ? IS IT PARENT LANGUAGE OR OR MOTHER TONGUE? ANA DİL Mİ, ANA DİLİ Mİ? Prof. Dr. Mukim SAĞIR ÖZET Bu makalede ana dil ve ana dili terimlerinin kullanımları üzerinde durulacaktır. Aralarında nüans olan bu iki terimin Türkçe ve Türk Dili öğretiminde

Detaylı

RİSÂLE-İ MÛZE-DÛZLUK ÜZERİNE

RİSÂLE-İ MÛZE-DÛZLUK ÜZERİNE A. Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi [TAED] 51, ERZURUM 2014, 471-475 RİSÂLE-İ MÛZE-DÛZLUK ÜZERİNE ABOUT RİSÂLE-İ MÛZE-DÛZLUK Ahmet DEMİRTAŞ * Resim 1: Kitaba ait kapak görüntüsü Çizmecilik /

Detaylı

EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI... ANADOLU LİSESİ 10. SINIF TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI DERSİ DESTEKLEME VE YETİŞTİRME KURSU KAZANIMLARI VE TESTLERİ

EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI... ANADOLU LİSESİ 10. SINIF TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI DERSİ DESTEKLEME VE YETİŞTİRME KURSU KAZANIMLARI VE TESTLERİ AY HAFTA DERS SAATİ KONU ADI KAZANIMLAR 1. Edebiyat tarihinin incelediği konuları açıklar. 2. Edebî eserlerin yazıldığı dönemi temsil eden belge olma niteliğini sorgular 3. Uygarlık tarihiyle edebiyat

Detaylı

GEÇİŞLİ FİLLERLE KURULMUŞ DEYİMLEŞMİŞ BİRLEŞİK FİLLER İN YÜKLEM OLDUĞU CÜMLELERDE NESNE MESELESİ Selma GÜLSEVİN

GEÇİŞLİ FİLLERLE KURULMUŞ DEYİMLEŞMİŞ BİRLEŞİK FİLLER İN YÜKLEM OLDUĞU CÜMLELERDE NESNE MESELESİ Selma GÜLSEVİN - International Periodical For The Languages, Literature, p. 1150-1154, TURKEY GEÇİŞLİ FİLLERLE KURULMUŞ DEYİMLEŞMİŞ BİRLEŞİK FİLLER İN YÜKLEM OLDUĞU CÜMLELERDE NESNE MESELESİ Selma GÜLSEVİN ÖZET Bir cümlede

Detaylı

Selahittin Tolkun, Özbekçede Fiilimsiler, Dijital Sanat Yayıncılık, Kadıköy, İstanbul, 2009, s. 269.

Selahittin Tolkun, Özbekçede Fiilimsiler, Dijital Sanat Yayıncılık, Kadıköy, İstanbul, 2009, s. 269. Selahittin Tolkun, Özbekçede Fiilimsiler, Dijital Sanat Yayıncılık, Kadıköy, İstanbul, 2009, s. 269. Birçok dilde olduğu gibi Türkçede de kelimeler isim ve fiil olarak iki temel gruba ayrılır. Diğer kelime

Detaylı

ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ. Yüksek Lisans Bilimsel Hazırlık Sınıfı Dersleri. Dersin Türü. Kodu

ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ. Yüksek Lisans Bilimsel Hazırlık Sınıfı Dersleri. Dersin Türü. Kodu ABANT İET BAYAL ÜNİVERİTEİ OYAL BİLİMLER ENTİTÜÜ Yüksek Lisans Bilimsel Hazırlık ınıfı Dersleri ANABİLİM DALI :Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı : Türk Dili Birinci Yarıyıl/First emester Dersi Adı T U

Detaylı

TÜRK DİLİ I DERSİ UZAKTAN EĞİTİM DERS SUNULARI. 11.Hafta

TÜRK DİLİ I DERSİ UZAKTAN EĞİTİM DERS SUNULARI. 11.Hafta TÜRK DİLİ I DERSİ UZAKTAN EĞİTİM DERS SUNULARI 11.Hafta Yapım Ekleri ve Uygulaması Fiilden İsim Yapma Ekleri Sıfat Fiil Ekleri Fiilden Fiil Yapma Ekleri Zarf Fiil Ekleri Fiilden İsim Yapma Ekleri Fiil

Detaylı

DOÇ. DR. SERKAN ŞEN İN ESKİ UYGUR TÜRKÇESİ DERSLERİ ADLI ESERİ ÜZERİNE

DOÇ. DR. SERKAN ŞEN İN ESKİ UYGUR TÜRKÇESİ DERSLERİ ADLI ESERİ ÜZERİNE DOÇ. DR. SERKAN ŞEN İN ESKİ UYGUR TÜRKÇESİ DERSLERİ ADLI ESERİ ÜZERİNE Kuban SEÇKİN 1. Doç. Dr. Serkan Şen in Öz Geçmişi 09.04.1976 Samsun doğumlu olan Şen, Selçuk Üniversitesi Eğitim Fakültesi Türk Dili

Detaylı

1.1. CÜMLENĐN ÖGELERĐ

1.1. CÜMLENĐN ÖGELERĐ CÜMLE BĐLGĐSĐ 1. CÜMLE Duygu, düşünce ve durumları belli bir yargıya bağlı olarak bildiren kelime veya kelime grubuna cümle adı verilir. 1.1. CÜMLENĐN ÖGELERĐ Cümle içerisinde yer alan ve farklı görev

Detaylı

TÜRKÇE BİÇİM KISA ÖZET. www.kolayaof.com

TÜRKÇE BİÇİM KISA ÖZET. www.kolayaof.com DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. TÜRKÇE BİÇİM BİLGİSİ KISA ÖZET www.kolayaof.com

Detaylı

Danışman: Prof. Dr. H.Ömer KARPUZ

Danışman: Prof. Dr. H.Ömer KARPUZ ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: Ahmet AKÇATAŞ Doğum Tarihi: 22 Şubat 1970 Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Türk Dili ve Edeb. Öğr. Selçuk Üniversitesi 1992 Y.

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Yüksek Lisans Tezi: Çin in Ming Döneminde Yapılmış olan Türkçe-Uygurca Sözlük: Ġdikut Mahkemesi Sözlüğü (1997 Ankara)

ÖZGEÇMİŞ. Yüksek Lisans Tezi: Çin in Ming Döneminde Yapılmış olan Türkçe-Uygurca Sözlük: Ġdikut Mahkemesi Sözlüğü (1997 Ankara) ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Mağfiret Kemal YUNUSOĞLU 2. Doğum yeri ve tarihi: DT, Gulca 3. Çalıştığı kurum: T.C. Beykent Üniversitesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü 4. Unvanı: Yar.Doç.Dr. 5. Öğrenim Durumu:

Detaylı

ÖZNESİ GÖSTERİLMEYEN BİR CÜMLE TİPİ DAHA. Selma GÜLSEVİN

ÖZNESİ GÖSTERİLMEYEN BİR CÜMLE TİPİ DAHA. Selma GÜLSEVİN ÖZNESİ GÖSTERİLMEYEN BİR CÜMLE TİPİ DAHA Selma GÜLSEVİN I. GİRİŞ Bir düşünceyi, bir duyguyu, bir hareketi, bir hadiseyi, bir durumu tam olarak bir hüküm halinde ifade eden kelime veya kelime dizisine cümle

Detaylı

Marzubân-nâme Tercümesi

Marzubân-nâme Tercümesi GÜNDEM Marzubân-nâme Tercümesi Binnur Erdağı DOĞUER Eski Anadolu Türkçesi, Türkiye Türkçesinin tarihî dönemlerinden ilkini oluşturmaktadır. Anadolu nun Türkleşmesiyle XIII-XV. yüzyıllar arasında bu bölgede

Detaylı

ÜNİTE TÜRK DİLİ I İÇİNDEKİLER HEDEFLER ÖRNEK CÜMLE ÇÖZÜMLEMELERİ. Örnek Cümle Çözümlemeleri

ÜNİTE TÜRK DİLİ I İÇİNDEKİLER HEDEFLER ÖRNEK CÜMLE ÇÖZÜMLEMELERİ. Örnek Cümle Çözümlemeleri HEDEFLER İÇİNDEKİLER ÖRNEK CÜMLE ÇÖZÜMLEMELERİ Örnek Cümle Çözümlemeleri TÜRK DİLİ I Bu üniteyi çalıştıktan sonra; Bu ünitede daha önceki ünitelerde işlenen cümle bilgisi konularını pekiştirebileceksiniz.

Detaylı

TÜRKİSTANLI BİR BİLGE: YUSUF HAS HACİP

TÜRKİSTANLI BİR BİLGE: YUSUF HAS HACİP Türk Dünyası Bilgeler Zirvesi: Gönül Sultanları Buluşması Ferruh AĞCA * AĞCA, Ferruh (2014). Türkistanlı Bir Bilge: Yusuf Has Hacip. Türk Dünyası Bilgeler Zirvesi: Gönül Sultanları Buluşması. 26-28 Mayıs

Detaylı

İSLÂMİYET ETKİSİNDE GELİŞEN TÜRK EDEBİYATI İSLÂMİ İLK ESERLER SORU PROĞRAMI AHMET ARSLAN

İSLÂMİYET ETKİSİNDE GELİŞEN TÜRK EDEBİYATI İSLÂMİ İLK ESERLER SORU PROĞRAMI AHMET ARSLAN İSLÂMİYET ETKİSİNDE GELİŞEN TÜRK EDEBİYATI İSLÂMİ İLK ESERLER SORU PROĞRAMI AHMET ARSLAN 1) XI. Yüzyıl dil ürünlerinden olan bu eserin değeri, yalnızca Türk dilinin sözcüklerini toplamak, kurallarını ve

Detaylı

ÖZ GEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl

ÖZ GEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl ÖZ GEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : BİLAL AKTAN 2. Doğum Tarihi : 19.03.1956 3. Unvanı : PROF. DR. 4. Öğrenim Durumu : DOKTORA 5. Çalıştığı Kurum : DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Türk

Detaylı

Türk Dili Anabilim Dalı- Tezli Yüksek Lisans (Sak.Üni.Ort) Programı Ders İçerikleri

Türk Dili Anabilim Dalı- Tezli Yüksek Lisans (Sak.Üni.Ort) Programı Ders İçerikleri Türk Dili Anabilim Dalı- Tezli Yüksek Lisans (Sak.Üni.Ort) Programı Ders İçerikleri 1. Yıl - Güz 1. Yarıyıl Ders Planı SOSYAL BİLİMLERDE ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ TDE729 1 3 + 0 6 Sosyal bilimlerle ilişkili

Detaylı

Kutadgu Bilig de ne Soru Sözcüğü ve Kullanımları

Kutadgu Bilig de ne Soru Sözcüğü ve Kullanımları Kutadgu Bilig de ne Soru Sözcüğü ve Kullanımları Engin Çetin Çukurova Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü ecetin@cu.edu.tr Özet On birinci yüzyıl İslamî dönem Türkçe metinlerin

Detaylı

TÜRKÇEDE ÜÇÜNCÜ GRUP (ARA) EKLER

TÜRKÇEDE ÜÇÜNCÜ GRUP (ARA) EKLER 1 TÜRKÇEDE ÜÇÜNCÜ GRUP (ARA) EKLER Cahit BAŞDAŞ * Türkçede anlamlı kelimelerin yanında, doğrudan kavram karşılığı bulunmayan pek çok görevli ses veya ses birliği kullanılmaktadır. Evrendeki nesne, kavram,

Detaylı

PENTRU DISCIPLINA LIMBA ŞI LITERATURA TURCĂ MATERNĂ

PENTRU DISCIPLINA LIMBA ŞI LITERATURA TURCĂ MATERNĂ C E N T R U L NAŢIONAL DE EVALUARE ŞI E X A M I N A R E PROGRAMA DE EXAMEN PENTRU DISCIPLINA LIMBA ŞI LITERATURA TURCĂ MATERNĂ BACALAUREAT 2011 TIP PROGRAMĂ: PROFIL TEOLOGIC ŞI PEDAGOGIC Pagina 1 din 5

Detaylı

Bir duygu, düşünce veya durumu tam olarak anlatan sözcük ya da söz öbeklerine cümle denir. Şimdi birbirini tamamlayan öğeleri inceleyeceğiz.

Bir duygu, düşünce veya durumu tam olarak anlatan sözcük ya da söz öbeklerine cümle denir. Şimdi birbirini tamamlayan öğeleri inceleyeceğiz. CÜMLENİN ÖĞELERİ Bir duygu, düşünce veya durumu tam olarak anlatan sözcük ya da söz öbeklerine cümle denir. Şimdi birbirini tamamlayan öğeleri inceleyeceğiz. Bir cümlenin oluşması için en önemli şart,

Detaylı

KARAHANLI TÜRKÇESİNDE FARKLI BİR CÜMLE TÜRÜ: Kim(se)siz Ol lu Cümleler

KARAHANLI TÜRKÇESİNDE FARKLI BİR CÜMLE TÜRÜ: Kim(se)siz Ol lu Cümleler Türkbilig, 2015/29: 45-57. KARAHANLI TÜRKÇESİNDE FARKLI BİR CÜMLE TÜRÜ: Kim(se)siz Ol lu Cümleler Mehmet Vefa NALBANT * Özet: Türkçede kim ile yapılan birleşik cümlelerin ortaya çıkışı, tercüme faaliyetleri

Detaylı

GÖKTÜRK HARFLİ YAZITLARDA gali EKİ ÜZERİNE

GÖKTÜRK HARFLİ YAZITLARDA gali EKİ ÜZERİNE GÖKTÜRK HARFLİ YAZITLARDA gali EKİ ÜZERİNE Özcan TABAKLAR* ÖZET Bugün Türkiye Türkçesinde -dan beri anlamıyla kullanılan Alı zarf-fiil eki, Eski Türkçede gali şeklinde karşımıza çıkar. Göktürk harfli yazıtlarda

Detaylı

T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI ÖLÇME, DEĞERLENDİRME VE SINAV HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI ÖLÇME, DEĞERLENDİRME VE SINAV HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI ÖLÇME, DEĞERLENDİRME VE SINAV HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 8. SINIF MERKEZÎ ORTAK SINAVLARI TÜRKÇE DERSİ AÇIK UÇLU SORU VE YAPILANDIRILMIŞ CEVAP ANAHTARI ÖRNEKLERİ Örnek Soru

Detaylı

» Ben işlerimi zamanında yaparım. cümlesinde yapmak sözcüğü, bir yargı taşıdığı için yüklemdir.

» Ben işlerimi zamanında yaparım. cümlesinde yapmak sözcüğü, bir yargı taşıdığı için yüklemdir. CÜMLENİN ÖĞELERİ TEMEL ÖĞELER Yüklem (Fiil, Eylem) Cümledeki işi, hareketi, yargıyı bildiren çekimli unsura yüklem denir. Yükleme, cümlede yargı bildiren çekimli öge de diyebiliriz. Yüklem, yukarıda belirttiğimiz

Detaylı

İŞLEVSEL DİL BİLGİSİNİN TÜRKÇE ÖĞRETİMİNDEKİ YERİ

İŞLEVSEL DİL BİLGİSİNİN TÜRKÇE ÖĞRETİMİNDEKİ YERİ İŞLEVSEL DİL BİLGİSİNİN TÜRKÇE ÖĞRETİMİNDEKİ YERİ Adem İŞCAN * Özet: Türkçe dil bilgisi öğretimi, öğrencilerin dil bilgisi kurallarını ezberlemelerinden çok Türkçeyi her ortamda rahatlıkla kullanmalarını

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Çince IV AFCA

DERS BİLGİLERİ. Çince IV AFCA DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Çince IV AFCA 202 1 3 + 0 3 3 Ön Koşul Dersleri AFCA 201 Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Çince Lisans Seçmeli Dersin Koordinatörü Weili Li Dersi

Detaylı

İŞLEVSEL DİL BİLGİSİNİN TÜRKÇE ÖĞRETİMİNDEKİ YERİ Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2007, sayı:1,s:

İŞLEVSEL DİL BİLGİSİNİN TÜRKÇE ÖĞRETİMİNDEKİ YERİ Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2007, sayı:1,s: İŞLEVSEL DİL BİLGİSİNİN TÜRKÇE ÖĞRETİMİNDEKİ YERİ Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2007, sayı:1,s:253-258. Adem İŞCAN * Özet: Türkçe dil bilgisi öğretimi, öğrencilerin dil bilgisi

Detaylı

ÖZNES GÖSTER LMEYEN B R CÜMLE T P DAHA

ÖZNES GÖSTER LMEYEN B R CÜMLE T P DAHA ÖZNES GÖSTER LMEYEN B R CÜMLE T P DAHA Selma GÜLSEV N I. G R Bir dü ünceyi, bir duyguyu, bir hareketi, bir hadiseyi, bir durumu tam olarak bir hüküm halinde ifade eden kelime veya kelime dizisine cümle

Detaylı

TÜRKÇE CÜMLE BİL- GİSİ TDE 203U

TÜRKÇE CÜMLE BİL- GİSİ TDE 203U TÜRKÇE CÜMLE BİL- GİSİ TDE 203U KISA ÖZET DİKKAT Burada ilk 4 sahife gösterilmektedir. Özetin tamamı için sipariş veriniz www.kolayaof.com 1 1. ÜNİTE Türkçede Kelime Gruplarının Yapısı ve Kullanılışı Biçimleri:

Detaylı

CÜMLE TÜRLERİ(TÜMCE ÇEŞİTLERİ) Cümle türleri diğer ismiyle tümce çeşitleri basit bir YGS konusudur. Kolaylıkla yapılabilir.

CÜMLE TÜRLERİ(TÜMCE ÇEŞİTLERİ) Cümle türleri diğer ismiyle tümce çeşitleri basit bir YGS konusudur. Kolaylıkla yapılabilir. CÜMLE TÜRLERİ(TÜMCE ÇEŞİTLERİ) Cümle türleri diğer ismiyle tümce çeşitleri basit bir YGS konusudur. Kolaylıkla yapılabilir. En önemli kısmı ise yapısına göre cümleler kısmıdır çünkü diğer kısımlara göre

Detaylı

Türk sözlük sistemi üzerine iki not. Ceval Kaya

Türk sözlük sistemi üzerine iki not. Ceval Kaya 1 Doğu Akdeniz Üniversitesi uluslararası sözlük sempozyumu leri. 20-23 Mayıs 1999, Gazimağusa. Haz. Nurettin Demir-Emine Yılmaz. Gazimağusa, 2001. 83-89. Türk sözlük sistemi üzerine iki not Ceval Kaya

Detaylı

ZAMİR Varlıkların veya onların isimlerinin yerini geçici veya kalıcı olarak tutabilen, isim gibi kullanılabilen, isim soylu kelimelerle, bazı eklere zamir denir. Zamirlerin Özellikleri: İsim soyludur.

Detaylı

DERS BĠLGĠLERĠ TÜRKÇE I: YAZILI ANLATIM TRD 101 1 2 + 0 2 2

DERS BĠLGĠLERĠ TÜRKÇE I: YAZILI ANLATIM TRD 101 1 2 + 0 2 2 DERS BĠLGĠLERĠ Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS TÜRKÇE I: YAZILI ANLATIM TRD 101 1 2 + 0 2 2 Ön KoĢul Dersleri Yok Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Dersin Koordinatörü Dersi Verenler Dersin

Detaylı

(saat/hafta) Teorik anlatım, tartışma, soru-cevap. Hacettepe TÖMER Öğretim Elemanları

(saat/hafta) Teorik anlatım, tartışma, soru-cevap. Hacettepe TÖMER Öğretim Elemanları Tablo 2: DERS TANITIM BİLGİLERİ Dersin Adı Kodu Yarıyıl Teori Türk Dili Önkoşullar Dersin Dili Dersin Türü Dersin öğrenme ve öğretme teknikleri Dersin sorumlusu(ları) Dersin amacı Dersin öğrenme çıktıları

Detaylı

KIŞ WINTER 2011 SAYI NUMBER 3 SAYFA PAGE ÖZET

KIŞ WINTER 2011 SAYI NUMBER 3 SAYFA PAGE ÖZET KIŞ WINTER 2011 SAYI NUMBER 3 SAYFA PAGE 53-58 BETER SÖZCÜĞÜNÜN FARKLI BİR KULLANIMI Gülsel SEV * ÖZET Zarfların çeşitlerinden biri olan azlık çokluk zarfları, bir sıfatta, bir zarfta, bir oluş veya kılışta

Detaylı

OĞUZ TEKE FIRAT ÖZTÜRK VEYSEL SÖNMEZ SERKAN ARSLAN

OĞUZ TEKE FIRAT ÖZTÜRK VEYSEL SÖNMEZ SERKAN ARSLAN OĞUZ TEKE FIRAT ÖZTÜRK VEYSEL SÖNMEZ TÜRKÇE ÖĞRETMENLİĞİ İKİNCİ(2) SINIF SERKAN ARSLAN CÜMLE YAPISI(SIRALI CÜMLE) HAZIRLAYAN: OĞUZ TEKE DERS: BİLGİSİSAYAR ÖĞRETİM GÖREVLİSİ: NURAY GEDİK 09.12.2012 0 ĠÇĠNDEKĠLER

Detaylı

TÜRKİYE TÜRKÇESİNDEKİ ZAMAN VE KİP ÇEKİMLERİNDE BİRLEŞİK YAPILAR ÜZERİNE

TÜRKİYE TÜRKÇESİNDEKİ ZAMAN VE KİP ÇEKİMLERİNDE BİRLEŞİK YAPILAR ÜZERİNE TÜRKİYE TÜRKÇESİNDEKİ ZAMAN VE KİP ÇEKİMLERİNDE BİRLEŞİK YAPILAR ÜZERİNE Gürer GÜLSEVİN Türkiye Türkçesindeki Zaman ve Kiplerin Birleşik Çekimi üzerine gramerlerimizde yazılanlar dolayısı ile kendi kendimize

Detaylı

Türkçede Şahıs ve İşaret Zamirlerinin Yönelme Hâlindeki Genişlemeler

Türkçede Şahıs ve İşaret Zamirlerinin Yönelme Hâlindeki Genişlemeler Ahmet Yesevi Üniversitesi III. Uluslararası Türkoloji Kongresi, 18-20 Mayıs 2009, Türkistan, s.124-130 Türkçede Şahıs ve İşaret Zamirlerinin Yönelme Hâlindeki Genişlemeler Leylâ Karahan Özet Tarihî lehçelerde

Detaylı

YÜKLEM, YALNIZ ÖZNEYİ Mİ İÇİNDE TAŞIR?

YÜKLEM, YALNIZ ÖZNEYİ Mİ İÇİNDE TAŞIR? YÜKLEM, YALNIZ ÖZNEYİ Mİ İÇİNDE TAŞIR? Doç. Dr. Kerime ÜSTÜNOVA Özet Türkçede, Sözlüksel özne, yüzey yapıda olsa da olmasa da, yüklemde yer alan kişi ekleri, bize özneyi verir. söylemi yaygındır. Aldım,

Detaylı

DERS BİLGİLERİ Ders Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Dersin Koordinatörü Dersi Verenler Dersin Yardımcıları Dersin Amacı

DERS BİLGİLERİ Ders Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Dersin Koordinatörü Dersi Verenler Dersin Yardımcıları Dersin Amacı DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS TÜRK DİLİ 2 TKL 202 4 2 + 0 2 2 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü Dersi Verenler

Detaylı

ILGIN BEN. SÖYLEMİNİN DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ ÖZET

ILGIN BEN. SÖYLEMİNİN DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ ÖZET ILGIN BEN. SÖYLEMİNİN DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ Doç. Dr. Kerime Üstünova ÖZET Gençlerin birbirleriyle tanışırken kullandıkları Ilgın ben. söylemi, yüklemin içinde özneyi gösteren kişi ekini taşımadığından dil kirliliğine

Detaylı

Türkiye Türkçesinde Dakikalı Saat İfadeleri ve Saat Grubu

Türkiye Türkçesinde Dakikalı Saat İfadeleri ve Saat Grubu Dil Araştırmaları Dergisi Sayı: 2 Bahar 2008, 87-92 ss. Türkiye Türkçesinde Dakikalı Saat İfadeleri ve Saat Grubu Sedat BALYEMEZ 1 ÖZET Saat ifadeleri, günlük dilde kullanımı çok fazla olan ifadelerdir.

Detaylı

ÜNİTE:1. Dil Nedir? ÜNİTE:2. Dil Kültür İlişkisi ÜNİTE:3. Türk Dilinin Gelişimi ve Tarihsel Dönemleri ÜNİTE:4. Ses Bilgisi ÜNİTE:5

ÜNİTE:1. Dil Nedir? ÜNİTE:2. Dil Kültür İlişkisi ÜNİTE:3. Türk Dilinin Gelişimi ve Tarihsel Dönemleri ÜNİTE:4. Ses Bilgisi ÜNİTE:5 ÜNİTE:1 Dil Nedir? ÜNİTE:2 Dil Kültür İlişkisi ÜNİTE:3 Türk Dilinin Gelişimi ve Tarihsel Dönemleri ÜNİTE:4 Ses Bilgisi ÜNİTE:5 1 Yapı Bilgisi: Biçim Bilgisi ve Söz Dizimi ÜNİTE:6 Türkçenin Söz Varlığı

Detaylı

5. SINIF TÜRKÇE PROGRAMI. Önerilen. Anlatım Yöntem ve Teknikleri Anlatım Yöntem ve Teknikleri 2+2 İfade Çeşitleri 2+2 İfade Çeşitleri 2+2

5. SINIF TÜRKÇE PROGRAMI. Önerilen. Anlatım Yöntem ve Teknikleri Anlatım Yöntem ve Teknikleri 2+2 İfade Çeşitleri 2+2 İfade Çeşitleri 2+2 Kelime ve Kelime Gruplarında Anlam Cümlede Anlam 3 Metin Yorumu Anlatım Yöntemleri ve İfade Biçimleri Yazım ve ktalama Sözcük Türleri 7 Cümlenin Ögeleri 8 Kelime Yapısı. SINIF TÜRKÇE PROGRAMI Anlatım Keşfetme

Detaylı

Prof. Dr. Mirjana Teodosiyeviç, Turski Jezik u Svakodnevnoj Komunikatsiji, Beograd, 2004, 327 s. Günlük Konuşmada Türkçe

Prof. Dr. Mirjana Teodosiyeviç, Turski Jezik u Svakodnevnoj Komunikatsiji, Beograd, 2004, 327 s. Günlük Konuşmada Türkçe 1 Prof. Dr. Mirjana Teodosiyeviç, Turski Jezik u Svakodnevnoj Komunikatsiji, Beograd, 2004, 327 s. Günlük Konuşmada Türkçe Yurt dışındaki Üniversitelerin Türk Dili ve Edebiyatı bölümlerinde son yıllarda

Detaylı

ERZİNCAN AĞIZLARINDAKİ OTUR-LAN- VE SUVAR-LAN- ÜZERİNE

ERZİNCAN AĞIZLARINDAKİ OTUR-LAN- VE SUVAR-LAN- ÜZERİNE TÜRKİYAT ARAŞTIRMALARI ENSTİTÜSÜ DERGİSİ [TAED], 58, ERZURUM 2017, 289-294 ERZİNCAN AĞIZLARINDAKİ OTUR-LAN- VE SUVAR-LAN- ÜZERİNE Öz Arzu Sema ERTANE BAYDAR * Geliş Tarihi : 19.10.2016 Kabul Tarihi : 29.12.2016

Detaylı

KUTADGU BİLİGDE ḳıl- YARDIMCI FİİLİNİN FİİL+FİİL ŞEKLİNDE KURULAN BİRLEŞİK FİİL YAPILARINDAKİ KULLANIMI ÜZERİNE

KUTADGU BİLİGDE ḳıl- YARDIMCI FİİLİNİN FİİL+FİİL ŞEKLİNDE KURULAN BİRLEŞİK FİİL YAPILARINDAKİ KULLANIMI ÜZERİNE KUTADGU BİLİGDE ḳıl- YARDIMCI FİİLİNİN FİİL+FİİL ŞEKLİNDE KURULAN BİRLEŞİK FİİL YAPILARINDAKİ KULLANIMI ÜZERİNE Mustafa YILDIZ * ÖZET Türk dilinin çeşitli devir ve dönemlerinde isim+fiil şeklinde kurulan

Detaylı

TÜRKİYE TÜRKÇESİNDE TARİH İFADE ETMEK İÇİN KULLANILAN YAPILARIN SÖZ DİZİMİ BAKIMINDAN İNCELENMESİ *

TÜRKİYE TÜRKÇESİNDE TARİH İFADE ETMEK İÇİN KULLANILAN YAPILARIN SÖZ DİZİMİ BAKIMINDAN İNCELENMESİ * TÜRKİYE TÜRKÇESİNDE TARİH İFADE ETMEK İÇİN KULLANILAN YAPILARIN SÖZ DİZİMİ BAKIMINDAN İNCELENMESİ * EXAMINATION OF THE WORDS DESCRIBING DATE IN TERMS OF SYNTAX IN TURKEY TURKISH Sedat BALYEMEZ ** Özet:

Detaylı

ÜNİTE TÜRK DİLİ - I İÇİNDEKİLER HEDEFLER TÜRKÇENİN KİMLİK BİLGİLERİ

ÜNİTE TÜRK DİLİ - I İÇİNDEKİLER HEDEFLER TÜRKÇENİN KİMLİK BİLGİLERİ HEDEFLER İÇİNDEKİLER TÜRKÇENİN KİMLİK BİLGİLERİ Türk Dilinin Dünya Dilleri Arasındaki Yeri Türk Dilinin Gelişmesi ve Tarihî Devreleri TÜRK DİLİ - I Bu üniteyi çalıştıktan sonra; Türk dilinin dünya dilleri

Detaylı

Lütfen cümleleri -me ekiyle dolayl anlat ma çeviriniz.

Lütfen cümleleri -me ekiyle dolayl anlat ma çeviriniz. Lütfen cümleleri -me ekiyle dolayl anlat ma çeviriniz. 1- Ahmet, bana Mehmet sana yard m etsin. dedi. 2- Ben, banka memuruna Paralar bozuk olsun. dedim. 3- E im Yemek fazla ya l olmas n. dedi. 4- Ö retmen,

Detaylı

ZAMİRLER(ADILLAR) Zamir sözcük türlerinden biridir. Zamiri yapmak için cümleyi çok çok iyi anlamak gerekir

ZAMİRLER(ADILLAR) Zamir sözcük türlerinden biridir. Zamiri yapmak için cümleyi çok çok iyi anlamak gerekir ZAMİRLER(ADILLAR) Zamir sözcük türlerinden biridir. Zamiri yapmak için cümleyi çok çok iyi anlamak gerekir çünkü zamirler isimlerin yerine geçen sözcüklerdir sözcüğün neyin yerine, nasıl geçtiğini kavramak

Detaylı

1. Cümlede Anlama Katkısı Olmayan Sözcükler Kullanılması İşe gidiş saatlerinde durak yeri çok kalabalık oluyor.

1. Cümlede Anlama Katkısı Olmayan Sözcükler Kullanılması İşe gidiş saatlerinde durak yeri çok kalabalık oluyor. 8. HAFTA ANLATIM BOZUKLUKLARI Sözlü ve yazılı anlatımda başarılı olabilmemiz için dili doğru kullanmamız gerekir. Bu da dilimizin kurallarını ve anlatım ilkelerini iyi bilmemize bağlıdır. Dilin kurallara

Detaylı

TÜRÜK Uluslararası Dil, Edebiyat ve Halkbilimi Araştırmaları Dergisi 2016 Yıl:4, Sayı:7 Sayfa: ISSN: i- FİİLİ ÜZERİNE.

TÜRÜK Uluslararası Dil, Edebiyat ve Halkbilimi Araştırmaları Dergisi 2016 Yıl:4, Sayı:7 Sayfa: ISSN: i- FİİLİ ÜZERİNE. TÜRÜK Uluslararası Dil, Edebiyat ve Halkbilimi Araştırmaları Dergisi 2016 Yıl:4, Sayı:7 Sayfa:164-171 ISSN: 2147-8872 i- FİİLİ ÜZERİNE Özet Arzu Sema Ertane Baydar * i- fiili, et-, ol- gibi fiillerle birlikte

Detaylı

ADRES BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS

ADRES BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS ADRES BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS İspanyolca I (ÇEVİRİBİLİM) AFSF 101 1 2 + 2 3 3 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Dersin Koordinatörü Dersi Verenler İspanyolca

Detaylı

TÜRKÇE VE DİL BİLGİSİ ÖĞRETİMİNDE SIKLIK ÇALIŞMALARININ YERİ

TÜRKÇE VE DİL BİLGİSİ ÖĞRETİMİNDE SIKLIK ÇALIŞMALARININ YERİ TÜRKÇE VE DİL BİLGİSİ ÖĞRETİMİNDE SIKLIK ÇALIŞMALARININ YERİ The Place of Frequency Studies in the Teaching Turkish and Turkish Grammar Salih Kürşad DOLUNAY * Özet Bu çalışmada sıklık çalışmalarının Türkçe

Detaylı

Dilek Ergönenç Akbaba * 1

Dilek Ergönenç Akbaba * 1 Dil Araştırmaları Sayı: 15 Güz 2014, 298-302 ss. Habibe Yazıcı Ersoy, Başkurt Türkçesinde Kip, Atatürk Kültür Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Türk Dil Kurumu Yayınları; 1112, Ankara, 486 s. ISBN 978-975-16-2831-2

Detaylı

DERS İÇERİKLERİ. DILB1001 Dilbilimine Giriş

DERS İÇERİKLERİ. DILB1001 Dilbilimine Giriş DERS İÇERİKLERİ DILB1001 Dilbilimine Giriş 1 2 0 0 2 4 Türkçe Zorunlu Dil bilimi tarihine kısa bir bakış, dil biliminin konusu, yazının saygınlığı, ses biliminin ilkeleri, dil göstergesinin öz niteliği,

Detaylı

Eski Türkçe kı Ünlemi ve Bunun Anadolu Ağızlarındaki kı/gı Ünlemiyle Karşılaştırılması 1

Eski Türkçe kı Ünlemi ve Bunun Anadolu Ağızlarındaki kı/gı Ünlemiyle Karşılaştırılması 1 Modern Türklük Araştırmaları Dergisi Cilt 4, Sayı 2 (Haziran 2007) Mak. #25, ss. 146-151 Telif Hakkı Ankara Üniversitesi Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları

Detaylı

DERS KATEGORİSİ TEORİ+UYGULAMA (SAAT) Öğrencileri, öğrendikleri kurallar doğrultusunda konuşmaya yönlendirme.

DERS KATEGORİSİ TEORİ+UYGULAMA (SAAT) Öğrencileri, öğrendikleri kurallar doğrultusunda konuşmaya yönlendirme. KAFKAS ÜNİVERSİTESİ FEN EDEBİYAT FAKÜLTESİ/YÜKSEKOKULU/MESLEK YÜKSEKOKULU/ENSTİTÜSÜ DOĞU D,LLERİ VE EDEBİYATLARI BÖLÜMÜ DERS TANITIM VE UYGULAMA BİLGİLERİ DERSİN ADI DERS KODU TEORİ+UYGULAMA (SAAT) KREDİSİ

Detaylı

İÇİNDEKİLER 1: DİL VE DÜŞÜNCE ARASINDAKİ İLİŞKİ...

İÇİNDEKİLER 1: DİL VE DÜŞÜNCE ARASINDAKİ İLİŞKİ... İÇİNDEKİLER Bölüm 1: DİL VE DÜŞÜNCE ARASINDAKİ İLİŞKİ... 1 1.1. Bir İleti Kodu Olarak Dil... 1 1.1.1. Dilin Bireysel ve Toplumsal Yönü / Uzlaşımsal Niteliği... 4 1.1.2. Dilin Yapısal Yönü / Dizge Olma

Detaylı

TÜRKİYE TÜRKÇESİ VE TATAR TÜRKÇESİNİN KARŞILAŞTIRMALI SÖZ DİZİMİ

TÜRKİYE TÜRKÇESİ VE TATAR TÜRKÇESİNİN KARŞILAŞTIRMALI SÖZ DİZİMİ TÜRKİYE TÜRKÇESİ VE TATAR TÜRKÇESİNİN KARŞILAŞTIRMALI SÖZ DİZİMİ Caner Kerimoğlu (2014), Türkiye Türkçesi ve Tatar Türkçesinin Karşılaştırmalı Söz Dizimi, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları, 299 s. Vahide

Detaylı

VURGULAMA İŞLEVLİ DİL BİRİMLERİ ÜZERİNE

VURGULAMA İŞLEVLİ DİL BİRİMLERİ ÜZERİNE VURGULAMA İŞLEVLİ DİL BİRİMLERİ ÜZERİNE Leylâ KARAHAN Türkçe söz diziminde özne, nesne, zarf ve yer tamlayıcısı gibi yüklemle doğrudan bağlantılı olan ögelerin dışında yüklemle bağlantısı olmayan ancak

Detaylı

T.C. ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI ANA BİLİM DALI NURULLAH ATAÇ IN DENEMELERİNDE DEVRİK YAPILAR.

T.C. ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI ANA BİLİM DALI NURULLAH ATAÇ IN DENEMELERİNDE DEVRİK YAPILAR. i T.C. ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI ANA BİLİM DALI NURULLAH ATAÇ IN DENEMELERİNDE DEVRİK YAPILAR Yeter TORUN DOKTORA TEZİ ADANA / 2005 ii T.C. ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ

Detaylı

Türk-Alman Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü Ders Bilgi Formu

Türk-Alman Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü Ders Bilgi Formu Türk-Alman Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü Ders Bilgi Formu Dersin Adı Dersin Kodu Dersin Yarıyılı TÜRKÇE I TUR 001 Güz ECTS Ders Uygulama Laboratuvar

Detaylı

KUTADGU BİLİG DEKİ HÜKÜMDAR KÜNTOGDI TİPİNE GÖSTERGEBİLİMSEL AÇIDAN BİR YAKLAŞIM DENEMESİ

KUTADGU BİLİG DEKİ HÜKÜMDAR KÜNTOGDI TİPİNE GÖSTERGEBİLİMSEL AÇIDAN BİR YAKLAŞIM DENEMESİ KUTADGU BİLİG DEKİ HÜKÜMDAR KÜNTOGDI TİPİNE GÖSTERGEBİLİMSEL AÇIDAN BİR YAKLAŞIM DENEMESİ Dr. Ahmet DEMİRTAŞ * Özet: ler, kendileri dışında temsil ettikleri olgu veya nesnelerin yerini alarak toplumsal

Detaylı

Words of Revenge in The Divanu Lugat-it Turk and Kutadgu Bilig

Words of Revenge in The Divanu Lugat-it Turk and Kutadgu Bilig ACTA TURCICA Çevrimiçi Tematik Türkoloji Dergisi Online Thematic Journal of Turkic Studies www.actaturcica.com Yıl III, Sayı 1/2, Ocak 2011 Kültürümüzde İntikam, Editörler: Emine Gürsoy Naskali, Hilal

Detaylı

A. Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi [TAED] 53, ERZURUM 2015, 149-153. TÜRK DİLİNDE BİR GEÇMİŞ ZAMAN EKİ -çi

A. Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi [TAED] 53, ERZURUM 2015, 149-153. TÜRK DİLİNDE BİR GEÇMİŞ ZAMAN EKİ -çi A. Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi [TAED] 53, ERZURUM 2015, 149-153 TÜRK DİLİNDE BİR GEÇMİŞ ZAMAN EKİ -çi Özet Türk Dilinde birbirinden farklı kaynaklara dayanan ve farklı işlevleri taşıyan

Detaylı

*Bu, şu, o, bunlar, şunlar, onlar, buraya, şuraya, oraya, burası, şurası, orası,

*Bu, şu, o, bunlar, şunlar, onlar, buraya, şuraya, oraya, burası, şurası, orası, ZAMİRLER Kişi (Şahıs) Zamirleri *ben, sen, o,biz, siz, onlar Not: Ek alabilirler: bana, sana, bize, ondan, onları İşaret Zamirleri *Bu, şu, o, bunlar, şunlar, onlar, buraya, şuraya, oraya, burası, şurası,

Detaylı

Sosyal Bilimler Dergisi 1

Sosyal Bilimler Dergisi 1 Sosyal Bilimler Dergisi 1 NESNENİN ETKİ ALANI Ahmet AKÇATAŞ * ÖZET Nesne, cümlede önemli bir yere sahiptir. Nesnenin etki alanı, cümlenin gücünü de gösterir. Cümlede nesneler, yüklemin sonucunu, öznenin

Detaylı

Türk Dilleri Araştırmaları 14 (2004):

Türk Dilleri Araştırmaları 14 (2004): Türk Dilleri Araştırmaları 14 (2004): 197-201 Max Scherberger, Das Micrağname Die Himinel- und Höllenfahrt des Propheten MuJ:ıammed in der osttürkischen Überlieferung, Arbeitsmaterialian zum Orient, Bd.

Detaylı

+(y)la (< ile) EKİNİN CÜMLE ÖĞELERİ OLUŞTURMADAKİ YERİ. Özgür AY *

+(y)la (< ile) EKİNİN CÜMLE ÖĞELERİ OLUŞTURMADAKİ YERİ. Özgür AY * +(y)la (< ile) EKİNİN CÜMLE ÖĞELERİ OLUŞTURMADAKİ YERİ Özgür AY * 1.. Türkiye Türkçesi gramerlerine bakıldığı zaman, +(y)la (

Detaylı

Dil Gelişimi. temel dil gelişimi imi bilgileri

Dil Gelişimi. temel dil gelişimi imi bilgileri Dil Gelişimi Yaş gruplarına göre g temel dil gelişimi imi bilgileri Çocuklarda Dil ve İletişim im Doğumdan umdan itibaren çocukların çevresiyle iletişim im kurma çabaları hem sözel s hem de sözel olmayan

Detaylı

NOKTA (. ) - Tamamlanmış cümlelerin sonuna konur. Kaçmayı namusuna yediremiyordu.

NOKTA (. ) - Tamamlanmış cümlelerin sonuna konur. Kaçmayı namusuna yediremiyordu. Noktalama İşaretleri Nokta Virgül Noktalı Virgül İki Nokta Üç Nokta Sıra Noktalar Soru İşareti Ünlem İşareti Kısa Çizgi Uzun Çizgi Tırnak İşareti Parantez Kesme İşareti NOKTA (. ) - Tamamlanmış cümlelerin

Detaylı

AÖF İLAHİYAT ÖNLİSANS PROGRAMI 1. KİTAP ÜNİTE 1. Okuma Parçası. Tercüme

AÖF İLAHİYAT ÖNLİSANS PROGRAMI 1. KİTAP ÜNİTE 1. Okuma Parçası. Tercüme AÖF İLAHİYAT ÖNLİSANS PROGRAMI 1. KİTAP ÜNİTE 1 الجملة CÜMLE Okuma Parçası :.... Tercüme Okul Okul büyüktür. Bahçesi geniştir. Okulun kapıları yüksektir. Sınıfları çoktur. Öğrenciler okula sabah girerler

Detaylı

Murat eğitim kurumları. Arapça 4 konu 2. İsim ve fiil cümlelerinde olumsuzluk (nefy)

Murat eğitim kurumları. Arapça 4 konu 2. İsim ve fiil cümlelerinde olumsuzluk (nefy) Murat eğitim kurumları Arapça 4 konu 2 İsim ve fiil cümlelerinde olumsuzluk (nefy) İlk önce iyi haber bu konu kolay. Bilmemiz gereken birkaç harfimiz bir de fiilimiz var. Harfler: ال, ل ن, ل م ve.لم ا

Detaylı

OĞUZ KAĞAN DESTANI METİN-AKTARMA-NOTLAR-DİZİN-TIPKIBASIM

OĞUZ KAĞAN DESTANI METİN-AKTARMA-NOTLAR-DİZİN-TIPKIBASIM Uygur Harfli OĞUZ KAĞAN DESTANI METİN-AKTARMA-NOTLAR-DİZİN-TIPKIBASIM FERRUH AĞCA Ankara / 2016 TÜRK KÜLTÜRÜNÜ ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ YAYINLARI Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü, 2016. Türk Kültürünü Araştırma

Detaylı

ARDAHAN ÜNİVERSİTESİ İNSANİ BİLİMLER VE EDEBİYAT FAKÜLTESİ ÇAĞDAŞ TÜRK LEHÇELERİ VE EDEBİYATLARI BÖLÜMÜ DÖRT YILLIK-SEKİZ YARIYILLIK DERS PROGRAMI

ARDAHAN ÜNİVERSİTESİ İNSANİ BİLİMLER VE EDEBİYAT FAKÜLTESİ ÇAĞDAŞ TÜRK LEHÇELERİ VE EDEBİYATLARI BÖLÜMÜ DÖRT YILLIK-SEKİZ YARIYILLIK DERS PROGRAMI ARDAHAN ÜNİVERSİTESİ İNSANİ BİLİMLER VE EDEBİYAT FAKÜLTESİ ÇAĞDAŞ TÜRK LEHÇELERİ VE EDEBİYATLARI BÖLÜMÜ DÖRT YILLIK-SEKİZ YARIYILLIK DERS PROGRAMI ZORUNLU DERSLER BİRİNCİ YIL BİRİNCİ YARIYIL 1 YDİ 101

Detaylı

1: İLETİŞİM, DİLVE KÜLTÜR

1: İLETİŞİM, DİLVE KÜLTÜR ÖNSÖZ İÇİNDEKİLER III Bölüm 1: İLETİŞİM, DİLVE KÜLTÜR 15 1.1. Dilin Tanımı 16 1.1.1. Dil Tabii Bir Vasıtadır 17 1.1.2. Dil, Kendi Kanunları Olan Canlı Bir Varlıktır 17 1.1.3. Dil, Temeli Bilinmeyen Zamanlarda

Detaylı