Divanü Lügati't-Türk'te ve Kutadgu Bilig'de 'aymak' Fiiliyle Kurulan Dolaysız Anlatım Cümleleri Üzerine

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Divanü Lügati't-Türk'te ve Kutadgu Bilig'de 'aymak' Fiiliyle Kurulan Dolaysız Anlatım Cümleleri Üzerine"

Transkript

1 Türk Dilleri Araştırmaları 14 (2004): Divanü Lügati't-Türk'te ve Kutadgu Bilig'de 'aymak' Fiiliyle Kurulan Dolaysız Anlatım Cümleleri Üzerine Mehmet Özmen (Adana) 1. Türkçede, birinin sözünü dolaysız anlatımla, hiç değiştirmeden aktarabilme imkanı veren iki fiil vardır. Bunlardan biri aymak fiili ve türevieri, diğeri ise, timek/dimek fiilidir. Bu iki kelimeden aymak fiili, Batı Türkçesine eyitmek, diğeri ise di-/de- olarak geçmiştir. Eski Anadolu Türkçesi döneminde ikisi de. kullanılmış; ancak, eyitmek fiili Eski Anadolu Türkçesi döneminden sonra kullanımdan düşmüştür. Dolaysız anlatırnın iki temel fiilinden biri olan aymak fiilinin, cümle kuruluşu bakımından, Türkçenin diğer fiilleriyle karşılaştırıldığında, çok farklı bir özelliğe sahip olduğu görülür. Bu özellikleri, Divanü Lügati 't-türk ve Kutadgu Bilig'de de görüyoruz. Aymak fiilinin incelenmesi bakımında, bu iki eser son derecede önemli bir özelliğe sahiptir. Çünkü ikisi de, daha on birinc.i yüzyılın son çeyreğinde yazılmış telif eserlerdir. Hele, Divanü Lügati 't Türk'ün, halk metinlerinden örnekler vermesi, bizim için değer biçilmez bir belge niteliğindedir. 2. Görebildiğimiz kadarıyla, gramer kitaplarında dolaysız anlatımla ilgili cümle tiplerine yer verilmemiş; ancak, terim sözlüklerinde; dolaylı ve dolaysız anlatımların tanımları yapılmıştır (Topaloğlu, 1989,59,58; Korkmaz, 1992,46, 47; Çotuksöken, 1992,55; Vardar, 1998,84; Göğüş ve arkadaşları, 1998,39). Burada verilen bitgiler de, sözlüklerin doğası gereği, tanım ve bir iki örnekle sınırlı kalmaktadır. Dol~sız anlatım, terim sözlüklerinde, iki biçimde gösterilmiştir. Değiştirilmeden, olduğu gibi aktarılan cümle, ya de- fiiliyle kurulan ana cümlenin içine alınmış ya da de- fiiliyle kurulan ana cümleden sonra iki nokta ( : ) konmuş ve aktarılan cümle yani yardımcı cümle yazılmıştır. Bu yapının her ikisinde de aktarılan cümle, yardımcı cüıiıle durumundadır; ancak, iki nokta konduktan sonra yazılan cümlelerde, ana cümle başta, aktarılan cüm

2 68 MEHMET ÖZMEN le, yani, yardımcı cümle sondadır. Aymak fiilininözelliği de bu söz diziminde karşımıza çıkmaktadır. Aymak' la kurulan bütün dolaysız anlatım cümlelerinde, ana cümle başta, aymak aracılığı ile aktarılan yardımcı cümle ise sondadır. Yani, bu söz dizimi ile Türkçenin, ana unsur sonda, yardımcı unsur başta kuralının dışına çıkılmakta, yapı, Farsçadan alman ki' li birleşik cümledeki dizilişle aynı biçim özelliğini göstermektedir. Aradaki tek fark ise, arada herhangi bir bağlacm bulunmamasıdır. Burada, karşımıza, bu tür cümleler, birleşik cümle sayılır mı, sorusu çıkmaktadır. Dolaysız anlatım cümlelerinin, yardımcı cümleyi içe alan diziliş Ierinde, cümle birleşik sayılmış; ancak, birbirinden iki noktayla ayrılabilir nitelikteki cümleler için herhangi bir görüş belirtilmemiştir. Buna göre, bu cümleler, ya birleşik cümle sayılmamış ya da tereddüt geçirildiği için, fikir belirtmekten çekinilmiştir. 2. Divanü Lügati't-Türk ve Kutadgu Bilig'de aymak fiiliyle kurulan dolaysız anlatım cümleleri: Divanü Lügati't-Türk'ü ve Kutadgu Bilig'i incelediğimizde, aymak fiilinin hem düz kullanımını hem de dolaysız, aktarmalı anlatımını görebiliyoruz Divanü Lügati't-Türk'te aymak fiili ve kullanımları: Divanü Lügati't Türk'te, aymak fiili, 36 yerde, geçmektedir. Bunların, 14'ünde dolaysız anlatım cümlesi vardır. Bir örnek iki yerde kullanıldığından, dolaysız anlatım örneği toplam 13 tanedir. Bu ] 3 dolaysız anlatımdan biri de -p zarf-fiil ekiyle kurulmuştur: Keldi ma1ja emdi Tat Aydım emdi yat Kuşka L olup et Seni tiler us böri "Bana bir Tat geldi; ona: yat, kuşlara et ol; Kuşlar, kurtlar seni bekler, dedim." (DLT 1,1980,36-12) AŞ1Ç ayur tubum altun. Kamıç ayur men kayda men "Tencere der: Dibim altın, kepçe der: Ben neredeyim?" (DLT I, 1986,52-10).

3 DIVANÜ LÜGATİ'T-TÜRK'TE VE KUTADGU BİLİG'DE 'AYMAK' 69 Aydum avar sewük Bizni taba ne elük Keçtiv yazı kerik Kırlar edhiz bedük "Sevgilime söyledim: Bizim tarafa yüksek, büyük, geniş kırları geçerek nasıl geldin?" (DLT I, 1986,94-2). Aydı seniv udhu Emgek telim ıdhu Yumşar katıg ödhü KÖlJlüm sava yügrüg "Dedi: senin tarafında çok emek, zahmet vardı; katı dağlar yumuşadı, göntüm sana doğru koşuyor." (DLT I, 1986, 110-9) Tegür meniı) sawımnı bilgelige ay Tınur kazı atatsa kısrak sıpı tay. "Hey! Sözümü bilgelere eriştir, kısrağın tayı at olursa kısrak dinlenir." (DLT I, 1986, ; DLT III, ı 986, ı 58-8) (DLT III, 158/8'de tmar). Kaçan körse anı Türk Budun ava anı1j ayda çı mulja tegir ulugluk Munda naru keslinür "Onu Türk boyları görse, bu adam için büyüklük ve ululuk yaraşır ve ululuk bunda kesilir" der (DLT I, 1986, 352- i 1). Tokış içre urıştım Ulug birle karıştım Tüküz atın yarıştım Aydım emdi al utar "Savaşta vuruştum, büyük ile karıştım, alnı akıtmalı atla yarış ettim, ona 'al, Utarı' dedim" (DLT I, 1986,367-25) Terken Katun kutınga tegür mendin koşug Aydz sizilj tupugçı ötnür ye~7i tapug "Sultan Hatunun huzuruna benden koşma sun, si zin hizmet<";'i yeni hizmetler umuyor, de." (DLT 1,1986,376-12).

4 70 MEHMET ÖZMEN Kim ayıp iştür kulak Ay ewi artuç butak "Kim der ki ay evinin (halenin) ardıç dalı olduğunu işitmiş olsun." (Burada cariyeyi anlatıyor) (DLT I, 1986,377-14). Eşyek ayur başım bolsa sundurıda suw içgeymen = eşek, başım esen olsa denizden su içerim, der (DLT I, 1986,492-11). Utru turup yagdı al)ar kiş okı çıgılwar Aydım asıg kılgu emes sen takı yalvar "Karşıma durup başına ok torbasından çığılvar yağdı; fayda vermez dedim" (DLT I, 1986,494-4) ona, yalvarman Muş yakrıka tegişmes, ayur kişi nelji yaraşmas = kedi, asılı yağa erişemez, elin malı yaraşmaz der (DLT II, ). Aydım aljar sawulma Kulbak udhu yuwulma Yuwga suwın suwulma Kaptı menil) 'kay' ımı "Ona, gitme dedim, Kulbak tarafına akma, yufka su ile sulanma, benim 'Kay'ımı kaptı (DLT III, 1986,80-19). Bunların dışında, düz anlatırnh cümlelerin üçünde de "söz ay mak" ifadesi kullanılmış, dolayısıyla, "aymak" fiilinin söz aktardığı belirtilmiştir. Yine "aymak"lı cümlelere baktığımızda, aymak fiilinin, asılolarak, yönelmeli dolaylı tümleç aldığını, bunun yanında, yön gösterme ekini almış zamirleri ve çıkmalı dolaylı tümleçleri aldığını da görüyoruz. Divanü Lügati't-Türk'te ay- fiilinin türevieri de kullanılmıştır. Bu türevlerden ayzl- "söylenmek" bir, ayıt- "söylemek" 6, aytıl- "sorulmak; söylenmek" 3, ay tın- "sormayı kendi üstüne almak" 3, ay tur- "söyletrnek" 3 yerde kullanılmıştır. Ayrıca aymak fiilinin -gan sıfat-fiilli kullanımı bir yana bırakılırsa, bu fiillerin tümü fiil çekim ekiyle kullanılmış; ancak hiç birinde dolaysız anlatım ifadesine yer verilmemiştir.

5 DIVANÜ LÜGATİ'T-TÜRK'TE VE KUTADGU BİLİG'DE 'A YMAK' Kutadgu Bilig'de ay- fiili ve dolaysız anlatım: Kutadgu Bilig'de ayfiilinin kullanım sıklığı oldukça yüksektir. Fiil, hem değişik kiplerle, hem sıfat-fıil ve zarf-fiillerle hem de birleşik fiil biçiminde kullanılmıştır; ancak, her kip ve her kipin her kişisi aynı sıklıkta kullanılmamıştır. Nüsha farklarını dikkate almazsak sıklık sayısı, 10'un üzerinde olan kullanımları şöyle sıralayabiliriz: Belirli geçmiş zaman üçüncü teklik kişi: 289; 85 adedi başlıklarda olmak üzere, geniş zamanın üçüncü teklik kişisi: 198; belirsiz geçmiş zamanın üçüncü teklik kişisi: 81; emrin ikinci teklik kişisi: 61; belirli geçmiş zamanın birinci çokluk kişisi: 28; emrin birinci teklik kişisi: 22; şartın üçüncü teklik kişisi: 11, belirli geçmiş zamanın ikinci teklik kişisi: 10. Ayrıca, ayu bir- birleşik fiili de 66 yerde kullanılmıştır. Bu fiil şekillerine bakıldığında, dolaysız anlatım çekimlerinin asılolarak, geniş zamanın, belirli geçmiş zamanın ve belirsiz geçmiş zamanın üçüncü teklik kişilerinde toplandığı dikkat çekmektedir. Geniş zaman çekimini bu açıdan değerlendirdiğimizde ise, dolaysız anlatımın, teklik birinci ve ikinci kişilerinde hiç kullanılmadığını, beş yerde kullanılan üçüncü çokluk kişisinin ise üçünde yer aldığını görürüz. Buna karşılık, metinlerde kullanılan 113 üçüncü teklik kişinin 103'ü dolaysız anlatım için kullanılmıştır. Başlıkta kullanılan "ayur"larda ise, dolaysız anlatıma yer verilmemiştir Aymak fiilinin, geniş zamanın üçüncü teklik kişisi ile kullanımı: iletü maija açtı dünya sözin ayur körmedül) mü bu ha~an yüzin (KB, 1979,82) özüm körkitür öz ~lınçın saija ay ur lpllf;ım irsel inanma maya (KB, 1979, 660) ayur ay ogul ~ılma artu~ sa~ınç sa~ınç keçse ahir tübinde sevinç" (KB, 1979, 1549) sevindi ilig kör eşitti bu söz ayur öz tilekini buldı bu öz (KB, 1979, 1684) çıl,cardı yigü içgü türlüg aşı ayur az~ına tat ay edgü kişi (KB, 1979,5440)

6 72 MEHMET ÖZMEN ayur ay ~adaşım barır men muljun iki neljke artu~ açır men bu kün (KB, 1979,6170) takı munda yigrek ayur türk ham ~ınama yalavaç söz aysa köni (KB, ı 979, 3817) Aymak fiilinin, belirli geçmiş zamanın 3. teklik kişisi ile kullanımı: Aymak fiilinin kullanıldığı yüz bey it üzerinde yapılan incelemede, beyitlerin, yaklaşık yüzde doksanında dolaysız anlatıma yer verildiği tespit edilmiştir. Bu durum, belirli geçmiş zamanın 3. teklik kişisindeki dolaysız anlatım sıklığının oldukça yüksek olduğunu göstermektedir: özilje baz~ıp aydı men me bu kün tümen erdemim birle ilde burun (KB, 1979,466) ilig aydı ünde malja kirsüni köreyin am men mini körsüni (KB, 1979,579) bir ança turup baş kötürdi ilig bu ay toldıka aydı tepret tilig (KB, 1979,774) bu ay toldı aydı eşit ay ogul sözümni unutma malja tut köljül (KB, 1979, 1167) Aymak fiilinin, belirsiz geçmiş zamanın 3. teklik kişisi ile kullanımı: Belirsiz geçmiş zamanın üçüncü teklik kişisi ile kurulan cümlelerde, aymak fiilinin düz cümleli kullanımları yanında, yaygın bir biçimde, devrik kullanımıyla da karşılaşıyoruz. Bu oranın, manzum eserlerde karşılaşılan devrikiik oranından daha yüksek olduğunu görüyoruz. idi yakşı aymış biliglig sözüg ay ersig küdezgil köljülüg közüg (KB, ı 979,2796) idi yakşı aymış kişi ödrümi kişike bagırsa~ kişi ködrümi (KB, ı 9789,3244)

7 DIVANÜ LÜGATİ'T-TÜRK'TE VE KUTADGU BİLİG'DE 'AYMAK' 73 idi ya~şı aymış biliglig bügü biliglig bügüler sözin tıl)lagu (KB, 1979, 3595). idi ya~şı aymış bügü bilgi kil) eşitgil munı sen aya l,azgu el) (KB, 1979,4707) idi ya~şı aymış u~uşlu~ bügü tegimsiz kişike bu ~ur birmegü (KB, 1979,4074). yime ya~şı aymış kişi bilgesi kişi ölse ölmez kör at edgüsi (KB, 1979,5917) yime ya~(şı aymış biliglig bügü tükel bolsa ni'met tüker yaş timiş (KB, 1979, 1046) Belirsiz geçmiş zamanın üçüncü teklik kişisiyle kurulan bu anlatımlarda, "çok güzel söylendiği" veya "yine güzel söylendiği" ifade edilen sözler, aymış ile oluşturulan beyitten veya dizeden önce veya sonra gelen dize veya beyitlerdedir. Nesne kor1umunda olan bu cümleler, yüklemi ayur veya aydı olan cümleiere göre, aymış 'a daha gevşek bağlanan ikincil derecedeki nesnelerdir. Kutadgu Bilig'de aymak fiilinin türevierinden olan ayın- "sormak; söylemek, demek" ve ayıt- "sormak; söylemek, demek" fiilleri de kullanılmıştır. Bunlardan ayın- bir kere kullanılırken, kullanım oranı yüksek olan ayıt-' ın 3 ı değişik kullanım biçimi vardır. Bu değişik kullanımlar, sıklık sayısına göre şu şekilde sıralanmaktadır: Belirli geçmiş zamanın üçüncü teklik kişisi: 21, emrin ikinci teklik kişisi: 16, -gu sıfat-fiili ile kullanım: Aymak fiiliyle oluşturulan Kutadgu Bilig'e özgü anlatım kalıplan: Kutadgu Bilig'de kullanılan ay- fiilinin geniş zaman ve belirsiz geçmiş zaman anlatımlarında, bazı anlatım kalıplarının olduğu görülmektedir. Burada, dikkat çeken bir başka husus, söz dizimi kadar, Kutadgu Bilig'in üslubuy1a da ilgilidir. Aymak fiilinin geniş zamanın üçüncü teklik kişisiyle kurulan cümlelerin üçünde dizeye "takı munda yigrek ayur" (KB, ı 979,3817,4075, 6 ı 04); birinde "tak ı mu nda yakşı ayur" (KB, 1979,4451) kalıplarıyla başlanmış. Yine,

8 74 MEHMET ÖZMEN geniş zamanın üçüncü çokluk kişisinde "... tip ayurlar kayu..." (KB, 1979, 1929,3269,5387,6105) kalıp anlatımını görüyoruz. Benzer bir durumu, daha sık bir kullanımla, belirsiz geçmiş zamanın üçüncü teklik kişisinde görüyoruz. Tespitimize göre, 35 beyit "idi yakşı aymış,... " kalıp sözü ile başlamaktadır. Bunun yanında, "yime yakşı aymış,... " söz kalıbının da oldukça sık kullanıldığını görüyoruz. Bu cümlelerin tümünde, özne yüklernden sonra gelir ve dolayısıyla cümleler devriktir. 4. Aymak fiili ve dolaysız anlatım cümleleri: Aymak, fiiliyle kurulan dolaysız anlatım cümlelerinde dikkatimizi çeken temel özellik, nesne konumundaki dolaysız anlatım cümlelerinin, ay- fiiliyle kurulan temel cümleden sonra gelmesidir. Bu kullanım, Farsça asıllı ki'li birleşik cümlelerde olduğu gibi, temel cümlenin başta, yardımcı cümlenin ise sonda bulunması sonucunu doğurmakta, dolayısıyla, Türkçenin temel unsurların sonda, yardımcı unsurların başta bulunması genel kullanımının dışında bir söz dizim özelliği göstermektedir Hem Kutadgu Bilig'de, hem de Divanü Lügati't-Türk'teki ay- fiili ile kurulan dolaysız anlatım cümlelerinde, cümle, ayur, aydı veya aymış yükleminden sonra devam etmekte ve söz dizimi açısından cümlenin nesnesi konumunda olan yardımcı cümle gelmektedir. Bu açıdan baktığımızda de- fiili ile kurulan cümlelerle, ay- fiili ile kurulan cümleler arasındaki tek fark, aktarılan, dolaysız anlatılan cümlelerinin, ana cümleyi oluşturan ay- 'lı cümlelerin yüklerninden sonra, de- 'li cümlelerde ise, de- fiilinin oluşturduğu temel cümle yüklerninden önce gelmesidir. Hal böyle olunca, ay-'la kurulan dolaysız anlatım cümlelerinin de birleşik cümle olarak değerlendirilmesi gerekmektedir. Aydım avar sawulma / Kulbak udhu yuwulma / Yuwga suwın suwulma / Kaptı meniv 'Kay'ımı (DLT III, 1986, 80-19) dörtlüğünde, "aydım"dan; ayur ay ögdülmiş bak emdi mava / atav emgeki kirmedi bir sa1ja (KB, 1979, 1792) dizesinde, "ayur"dan; ilig aydı uktum bu erdemleriv / münüv bar mu aygıl bileyin seniv (KB, 1979, 683) dizesinde de aydı'dan sonra gelen cümleler, ay- fiiliyle kurulan temel cümlenin nesnesi durumundadır. Bu kullanım özelliği, metinlerin manzum olmasıyla değil, ay- fiilinin doğasıyla

9 DIVANÜ LÜGATİ'T-TÜRK'TE VE KUTADGU BİLİG'DE 'AYMAK' 75 ilgilidir. Zira, "Muş yaknka tegişmes, ayur kişi nevi yaraşmas"(dlt II, ) cümlesinde de aynı durumu görüyoruz ay- fiili ile kurulan cümlelerde, temel cümleyi oluşturan ayur, aydı, aymış'ın başta bulunması ve yardımcı cümle durumundaki cümlenin temel cümleden sonra gelmesi, ortaya, ki'li birleşik cümlelerdeki duruma benzer bir diziliş çıkarmaktadır. Bu ise, Türk cümlesinin, temel unsurun sonda, yardımcı unsurun başta bulunma esasının dışına çıkmaktadır. Eski Anadolu Türkçesi metinlerinde, eyit- ile kurulan dolaysız anlatımlarda, yaygın olarak, cümlenin sonuna bir de de- fiilinden oluşan yüklem getirilmekte ve aktarılan cümle, iki yüklernin arasına alınmaktadır. Bu durumu, Nehcü'l-Peradis'te de görüyoruz. Yine Eski Anadolu Türkçesinde, yer yer, eyit- fiiliyle kurula_n yüklernden sonra, ki bağlacı getirilmekte ve cümle ki'li birleşik cümleye dönüştürülmektedir. Bu durum ve eyit-'le oluşturulan yüklemden sonra ki'lerin getirilmesi, eyt-' li dolaysız anlatım cümlelerinin, ki' si düşmüş, ki'li birleşik cümle biçiminde algılanması sonucunu doğurabilmektedir (Yılmaz, 1998, 308-~62). Yine bu tür cümlelerde, eyit-'li cümlenin sonuna di- fiili ile oluşturulan yüklem getirilmediği zaman, cümle, ki' si ve yüklemi düşmüş eksiltili cümle olarak algılanabilmektedir (Yılmaz, ı 998, ). Eski Anadolu Türkçesi metinlerinde gördüğümüz, ey it-'li yüklernin başta, di- 'li yüklernin sonda, aktarılan cümlenin ortada olduğu cümle tipleri, eyit-'li cümleleri güçlendirmek için baş vurulan bir anlatım biçimidir ve zamanla, eyit- fiilinin düşmesine de yol açmıştır. 5. Ayıt- fiili ve Oğuzca ilişkisi: Kaşgari, ayıt- fiilinin Oğuzca olduğunu söylemektedir: ayıtıı: "ol maija söz ayıttı = o benden söz sordu". Oğuzlar men ayar söz ayıtım derler ki "ben söz söyledim" demektir. Bu, kurala uygun değildir (ayıtur - ayıtmak) (DLT I, 1986, ). Kaşgari, ayıtmak'ın Oğuzlara mahsus olduğunu söylüyor; ama, ay- için bir bilgi vermiyor. Buna göre, bilgi vermese de, ay- fiili Oğuzca olabileceği gibi, sadece ayıt- türevinin Oğuzlara ait olabileceği de düşünülebilir. Bu konuda bir fikir sahibi olabilmek için, ay- fiili ile ti- fiilinin kullanılış sıklığını, bazı eserlerde İnceledik. Ayıt- Kutadgu Bilig'de, ay- ve ti- fiillerinin kullanım sıklığı birbirine yakındır. ise daha az kullanılmıştır (Arat, 1979,41-45,46-47, ). Altun

10 76 MEHMET ÖZMEN Y aruk 'ta ay- 26, ayıt- 38 kere kullanılmış. Buna karşılık, ti- fiili yaklaşık 1385 kere kullanılmıştır (Kaya, 1994, 395, 398, ). Türkische Turfan-Texte İndeksi'nde ay- fiili hiç bulunmamakta, ayıt- ise bir kere geçmekte; ancak tifiilinin değişik kullanımları görülmektedir (Bang-Oabain, 193 ı, 9,45-46). Üç İtigsizler' de ay- kullanılmamış, ayıt- 10 yerde kullanılmış buna karşılık, tiyüzlerce kez kullanılmıştır (Barutçu Özönder, 1998, 128, ı ). Maytrısimit'te, ay- 18, ayıt- 21 kere kullanılmış buna karşılık ti- fiili değişik biçimlerde 300'ün üzerinde kullanılmıştır (Tekin, 1976, , ). Bu sonuçlar, en azından, incelediğimiz Uygur metinlerinde, ay- ve ayıt- fiillerinin daha az, buna karşılık ti- fiilinin daha çok kullanıldığını göstermektedir. 6. Sonuç olarak, Kutadgu Bilig'de ve Divanü Lügati't-Türk'te ay- fiili ile kurulan cümleler, bu cümle tipinin Türkçe olduğunu ve ay- ile oluşturulan dolaysız anlatım cümlelerinin temel cümlesinin başta, nesne konumundaki aktarma cümlesinin sonda bulunduğunu, bunun, dış etkiyle ilgisinin bulunmadığını, Türkçenin, olağan cümle dizilişinin yanında devrik cümle özelliğini taşıyan bir cümle tipi olduğunu göstermektedir. Orta Türkçe dönemi metinlerinde, ki'si düşmüş ki'li birleşik cümle izlenimi veren ay-, ayt-, eyt-'li cümleler, Türkçenin esas cümle tiplerinden biri olarak karşımıza çıkmaktadır. Ay-, ayt-, eyt-,'li cümlelerdeki ki'si düşmüş ki'li birleşik şüphesi, çeviri eserlerde çeviriye esas olan eserin etkisine, geç dönem telif eserler de ise yine Farsçanın genel etkisine bağlanabilir; ancak, bunu, ki' li cümlelerin Türkçeye henüz tam olarak nüfuz etmediği Kutadgu Bilig için de, Divanü Lügati't-Türk'teki halk metni örnekleri için de düşünemeyiz. Ayrıca, Kutadgu Bilig için aydın kesimin dilini yansıtıyor, belki dış etki olabilir şüphesi doğsa bile, bunu, Divanü Lügati't-Türk metinleri için düşünemeyiz. Bu cümle tipi, ay- fiili ile sınırlı da olsa, Türkçede, temel cümlesi başta, yardımcı cümlesi sonda bulunan cümle tipinin bulunduğunu göstermesi bakımından dikkat çekicidir. Kaynakça Arat, Reşit Rahmeti, ı 979, Kutadgu Bilig I, Metin, İkinci Baskı, Türk Dil Kurumu Yayınları: 458, Ankara. -, 1974, Kutadgu Bilig ll, Çeviri, İkinci Baskı, Türk Tarih Kurumu

11 DIVANÜ LÜGATİ'T-TÜRK'TE VE KUTADGU BİLİG'DE 'AYMAK' 77 Yayınlarından II. Seri, No. 20 a, Ankara. 1979, Kutadgu Bilig III, İndeks, Haz.: Kemal Eraslan-Osman F. Sertkaya-Nuri Yüce, Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü Yayınları: 47, Seri: IV-Sayı: A 12, İstanbuL. Bang, W. Und A.von Gabain, 1931, Analytischer İndex zu den Fünf Ersten Stüeken der Türkischen Turfan-Texte, Berlin. Barutçu Özönder, 1998, üç itigsizler, Türk Dil Kurumu Yayınları: 672, Ankara. Çotuksöken, Yusuf, 1992, Dil ve Edebiyat Terimleri Sözlüğü, Birinci Basım, Cem Yayınevi, İstanbuL. Divanü Lügati't-Türk Tercümesi I, II, III, 1986, Çeviren: Besim Atalay, Türk Dil Kurumu Yayınları: 521,522,523, Ankara. Divanü Lügati't-Türk Dizini IV, 1986, Çeviren: Besim Atalay, Türk Dil Kurumu Yayınları: 524, Ankara. Göğüş, Beşir, Fehan Oğuzkan, Olcay Önertay, Mahir Ünlü, Sevinç Koçak, ı 998, Yazın Terimleri Sözlüğü, Dil Derneği, Ankara. Kaya, Ceval, 1994, Uygurca Altun Yaruk, Giriş, Metin ve Dizin, Türk Dil Kurumu Yayınları: 607, Ankara Korkmaz, Zeynep, Gramer Terimleri Sözlüğü, ı 992, Türk Dil Kururmu Yayınları: 575, Ankara. Tekin, Şinasi, 1976, Uygurca Metinler II., Maytrıs im it, Atatürk Üniversitesi Yayınları No. 263, Edebiyat Fakültesi Yayınları No. 54, Araştırma Serisİ No. 44, Ankara. TopaJoğlu, Ahmet, ı 989, Dil Bilgisi Terimleri Sözlüğü, Birinci Basım, Ötüken Neşriyat A.Ş., İstanbuL. Vardar, Berke, 1998, Açıklamalı Dilbilim Terimleri Sözlüğü, İkinci baskı, ABC Kitabevi A.Ş. İstanbuL. y ılmaz, Mustafa~ ı 998, Saltuk-name 'nin II. Cildindeki Birleşik Cümleler Üzerine Bir Çalışma, Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı, Adana (Basılmamış yüksek lisans tezi).

ISBN NUMARASI: ISBN NUMARASI: ISBN NUMARASI: ISBN NUMARASI:

ISBN NUMARASI: ISBN NUMARASI: ISBN NUMARASI: ISBN NUMARASI: Bu formun ç kt s n al p ço altarak ö rencilerinizin ücretsiz Morpa Kampüs yarıyıl tatili üyeli inden yararlanmalar n sa layabilirsiniz.! ISBN NUMARASI: 65482464 ISBN NUMARASI: 65482464! ISBN NUMARASI:

Detaylı

Ders Adı : TÜRK DİLİ II: CÜMLE VE METİN BİLGİSİ Ders No : Teorik : 2 Pratik : 0 Kredi : 2 ECTS : 3. Ders Bilgileri.

Ders Adı : TÜRK DİLİ II: CÜMLE VE METİN BİLGİSİ Ders No : Teorik : 2 Pratik : 0 Kredi : 2 ECTS : 3. Ders Bilgileri. Image not found http://bologna.konya.edu.tr/panel/images/pdflogo.png Ders Adı : TÜRK DİLİ II: CÜMLE VE METİN BİLGİSİ Ders No : 3464 Teorik : Pratik : Kredi : ECTS : 3 Ders Bilgileri Ders Türü Öğretim Dili

Detaylı

PROF. DR. HÜLYA SAVRAN. hsavran@balikesir.edu.tr. 4. ÖĞRENİM DURUMU Derece Alan Üniversite Yıl Lisans

PROF. DR. HÜLYA SAVRAN. hsavran@balikesir.edu.tr. 4. ÖĞRENİM DURUMU Derece Alan Üniversite Yıl Lisans PROF. DR. HÜLYA SAVRAN ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı Hülya SAVRAN İletişim Bilgileri Adres Telefon Mail Balıkesir Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Bölümü 10145 Çağış Yerleşkesi / BALIKESİR 0 266 612 10 00

Detaylı

CÜMLE ÇEŞİTLERİ. Buna yükleminin türüne göre de denebilir. Çünkü cümleyi yüklemine göre incelerken yüklemi oluşturan sözcüklerin türüne bakılır.

CÜMLE ÇEŞİTLERİ. Buna yükleminin türüne göre de denebilir. Çünkü cümleyi yüklemine göre incelerken yüklemi oluşturan sözcüklerin türüne bakılır. CÜMLE ÇEŞİTLERİ Cümleler, kendini oluşturan sözcüklerin anlamlarına, cümlede bulundukları yerlere, türlerine göre değişik özellikler gösterir. İşte bu özelliklere göre cümleler değişik gruplar altında

Detaylı

10.SINIF TÜRK EDEBİYATI DERSİ KURS KAZANIMLARI VE TESTLERİ

10.SINIF TÜRK EDEBİYATI DERSİ KURS KAZANIMLARI VE TESTLERİ EKİM AY HAFTA DERS SAATİ KONU ADI KAZANIMLAR TEST NO TEST ADI 1 EDEBİYAT TARİHİ / TÜRK EDEBİYATININ DÖNEMLERE AYRILMASINDAKİ ÖLÇÜTLER 1.Edebiyat tarihinin uygarlık tarihi içindeki yerini.edebiyat tarihinin

Detaylı

Türkçe Eğitimi Anabilim Dalı- Tezli Ortak Yüksek Lisans Programı Ders İçerikleri

Türkçe Eğitimi Anabilim Dalı- Tezli Ortak Yüksek Lisans Programı Ders İçerikleri Türkçe Eğitimi Anabilim Dalı- Tezli Ortak Yüksek Lisans Programı Ders İçerikleri 1. Yıl Ders Planı Türkiye Türkçesi ETO703 1 2 + 1 8 Türk dilinin kaynağı, gelişimi; Türkiye Türkçesinin diğer dil ve lehçelerle

Detaylı

Karahanlı Eserlerindeki Söz Varlığı Hakkında

Karahanlı Eserlerindeki Söz Varlığı Hakkında Akademik İncelemeler Cilt:3 Sayı:1 Yıl:2008 Karahanlı Eserlerindeki Söz Varlığı Hakkında Emek Üşenmez 1 fahemek@gmail.com ÖZET Karahanlı Türkçesi Türk dilinin önemli devrelerinden birisini oluşturmaktadır.

Detaylı

Zirve 9. Sınıf Dil ve Anlatım

Zirve 9. Sınıf Dil ve Anlatım Zirve 9. Sınıf Dil ve Anlatım İLETİŞİM, DİL VE KÜLTÜR 1. İletişim 2. İnsan, İletişim ve Dil 3. Dil Kültür İlişkisi DİLLERİN SINIFLANDIRILMASI VE TÜRKÇENİN DÜNYA DİLLERİ ARASINDAKİ YERİ 1. Dillerin Sınıflandırılması

Detaylı

Türkçe Eğitimi Anabilim Dalı- Tezli Yüksek Lisans Programı Ders İçerikleri

Türkçe Eğitimi Anabilim Dalı- Tezli Yüksek Lisans Programı Ders İçerikleri Türkçe Eğitimi Anabilim Dalı- Tezli Yüksek Lisans Programı Ders İçerikleri 1. Yıl Ders Planı 1. Yarıyıl Türkçe Öğretiminde Çağdaş Yaklaşımlar ETO701 1 2 + 1 7 Türkçe öğretiminde geleneksel uygulamalardan

Detaylı

Lisans Türk Dili ve Edebiyatı Selçuk Üniversitesi 1979-1984. Y. Lisans Türk Dili ve Edebiyatı Cumhuriyet Üniversitesi 1992-1993

Lisans Türk Dili ve Edebiyatı Selçuk Üniversitesi 1979-1984. Y. Lisans Türk Dili ve Edebiyatı Cumhuriyet Üniversitesi 1992-1993 1. Adı Soyadı: H. İbrahim DELİCE 2. Doğum Tarihi: 01 Nisan 1964 3. Unvanı: Prof. Dr. 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Türk Dili ve Edebiyatı Selçuk Üniversitesi 1979-1984 Y. Lisans

Detaylı

DR. MUSTAFA SARI, TÜRKÇEDE ART ZAMANLI DEĞİŞMELER (YÜZ HADİS YÜZ HİKÂYE ÖRNEĞİ), PEGEMA YAYINCILIK, ANKARA 2007, 358 S.

DR. MUSTAFA SARI, TÜRKÇEDE ART ZAMANLI DEĞİŞMELER (YÜZ HADİS YÜZ HİKÂYE ÖRNEĞİ), PEGEMA YAYINCILIK, ANKARA 2007, 358 S. - International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic Volume 8/1 Winter 2013, p.2951-2955, ANKARA-TURKEY DR. MUSTAFA SARI, TÜRKÇEDE ART ZAMANLI DEĞİŞMELER (YÜZ HADİS

Detaylı

ANA DİL Mİ, ANA DİLİ Mİ? IS IT PARENT LANGUAGE OR OR MOTHER TONGUE?

ANA DİL Mİ, ANA DİLİ Mİ? IS IT PARENT LANGUAGE OR OR MOTHER TONGUE? ANA DİL Mİ, ANA DİLİ Mİ? Prof. Dr. Mukim SAĞIR ÖZET Bu makalede ana dil ve ana dili terimlerinin kullanımları üzerinde durulacaktır. Aralarında nüans olan bu iki terimin Türkçe ve Türk Dili öğretiminde

Detaylı

Konumuz CÜMLENİN ÖĞELERİ çocuklar.

Konumuz CÜMLENİN ÖĞELERİ çocuklar. Konumuz CÜMLENİN ÖĞELERİ çocuklar. Mustafa Öğretmenim, cümlenin asıl öğeleri Yüklem ve Özne dir. Öğretmenim, Zarf Tümleci, Dolaylı Tümleç ve Nesne (Belirtili Nesne Belirtisiz Nesne) de yardımcı öğeleridir.

Detaylı

EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI... ANADOLU LİSESİ 10. SINIF TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI DERSİ DESTEKLEME VE YETİŞTİRME KURSU KAZANIMLARI VE TESTLERİ

EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI... ANADOLU LİSESİ 10. SINIF TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI DERSİ DESTEKLEME VE YETİŞTİRME KURSU KAZANIMLARI VE TESTLERİ AY HAFTA DERS SAATİ KONU ADI KAZANIMLAR 1. Edebiyat tarihinin incelediği konuları açıklar. 2. Edebî eserlerin yazıldığı dönemi temsil eden belge olma niteliğini sorgular 3. Uygarlık tarihiyle edebiyat

Detaylı

RİSÂLE-İ MÛZE-DÛZLUK ÜZERİNE

RİSÂLE-İ MÛZE-DÛZLUK ÜZERİNE A. Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi [TAED] 51, ERZURUM 2014, 471-475 RİSÂLE-İ MÛZE-DÛZLUK ÜZERİNE ABOUT RİSÂLE-İ MÛZE-DÛZLUK Ahmet DEMİRTAŞ * Resim 1: Kitaba ait kapak görüntüsü Çizmecilik /

Detaylı

Selahittin Tolkun, Özbekçede Fiilimsiler, Dijital Sanat Yayıncılık, Kadıköy, İstanbul, 2009, s. 269.

Selahittin Tolkun, Özbekçede Fiilimsiler, Dijital Sanat Yayıncılık, Kadıköy, İstanbul, 2009, s. 269. Selahittin Tolkun, Özbekçede Fiilimsiler, Dijital Sanat Yayıncılık, Kadıköy, İstanbul, 2009, s. 269. Birçok dilde olduğu gibi Türkçede de kelimeler isim ve fiil olarak iki temel gruba ayrılır. Diğer kelime

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Yüksek Lisans Tezi: Çin in Ming Döneminde Yapılmış olan Türkçe-Uygurca Sözlük: Ġdikut Mahkemesi Sözlüğü (1997 Ankara)

ÖZGEÇMİŞ. Yüksek Lisans Tezi: Çin in Ming Döneminde Yapılmış olan Türkçe-Uygurca Sözlük: Ġdikut Mahkemesi Sözlüğü (1997 Ankara) ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Mağfiret Kemal YUNUSOĞLU 2. Doğum yeri ve tarihi: DT, Gulca 3. Çalıştığı kurum: T.C. Beykent Üniversitesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü 4. Unvanı: Yar.Doç.Dr. 5. Öğrenim Durumu:

Detaylı

ÜNİTE TÜRK DİLİ I İÇİNDEKİLER HEDEFLER ÖRNEK CÜMLE ÇÖZÜMLEMELERİ. Örnek Cümle Çözümlemeleri

ÜNİTE TÜRK DİLİ I İÇİNDEKİLER HEDEFLER ÖRNEK CÜMLE ÇÖZÜMLEMELERİ. Örnek Cümle Çözümlemeleri HEDEFLER İÇİNDEKİLER ÖRNEK CÜMLE ÇÖZÜMLEMELERİ Örnek Cümle Çözümlemeleri TÜRK DİLİ I Bu üniteyi çalıştıktan sonra; Bu ünitede daha önceki ünitelerde işlenen cümle bilgisi konularını pekiştirebileceksiniz.

Detaylı

DOÇ. DR. SERKAN ŞEN İN ESKİ UYGUR TÜRKÇESİ DERSLERİ ADLI ESERİ ÜZERİNE

DOÇ. DR. SERKAN ŞEN İN ESKİ UYGUR TÜRKÇESİ DERSLERİ ADLI ESERİ ÜZERİNE DOÇ. DR. SERKAN ŞEN İN ESKİ UYGUR TÜRKÇESİ DERSLERİ ADLI ESERİ ÜZERİNE Kuban SEÇKİN 1. Doç. Dr. Serkan Şen in Öz Geçmişi 09.04.1976 Samsun doğumlu olan Şen, Selçuk Üniversitesi Eğitim Fakültesi Türk Dili

Detaylı

ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ. Yüksek Lisans Bilimsel Hazırlık Sınıfı Dersleri. Dersin Türü. Kodu

ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ. Yüksek Lisans Bilimsel Hazırlık Sınıfı Dersleri. Dersin Türü. Kodu ABANT İET BAYAL ÜNİVERİTEİ OYAL BİLİMLER ENTİTÜÜ Yüksek Lisans Bilimsel Hazırlık ınıfı Dersleri ANABİLİM DALI :Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı : Türk Dili Birinci Yarıyıl/First emester Dersi Adı T U

Detaylı

Kutadgu Bilig de ne Soru Sözcüğü ve Kullanımları

Kutadgu Bilig de ne Soru Sözcüğü ve Kullanımları Kutadgu Bilig de ne Soru Sözcüğü ve Kullanımları Engin Çetin Çukurova Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü ecetin@cu.edu.tr Özet On birinci yüzyıl İslamî dönem Türkçe metinlerin

Detaylı

ÖZ GEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl

ÖZ GEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl ÖZ GEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : BİLAL AKTAN 2. Doğum Tarihi : 19.03.1956 3. Unvanı : PROF. DR. 4. Öğrenim Durumu : DOKTORA 5. Çalıştığı Kurum : DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Türk

Detaylı

ÖZNESİ GÖSTERİLMEYEN BİR CÜMLE TİPİ DAHA. Selma GÜLSEVİN

ÖZNESİ GÖSTERİLMEYEN BİR CÜMLE TİPİ DAHA. Selma GÜLSEVİN ÖZNESİ GÖSTERİLMEYEN BİR CÜMLE TİPİ DAHA Selma GÜLSEVİN I. GİRİŞ Bir düşünceyi, bir duyguyu, bir hareketi, bir hadiseyi, bir durumu tam olarak bir hüküm halinde ifade eden kelime veya kelime dizisine cümle

Detaylı

TÜRKÇEDE ÜÇÜNCÜ GRUP (ARA) EKLER

TÜRKÇEDE ÜÇÜNCÜ GRUP (ARA) EKLER 1 TÜRKÇEDE ÜÇÜNCÜ GRUP (ARA) EKLER Cahit BAŞDAŞ * Türkçede anlamlı kelimelerin yanında, doğrudan kavram karşılığı bulunmayan pek çok görevli ses veya ses birliği kullanılmaktadır. Evrendeki nesne, kavram,

Detaylı

İSLÂMİYET ETKİSİNDE GELİŞEN TÜRK EDEBİYATI İSLÂMİ İLK ESERLER SORU PROĞRAMI AHMET ARSLAN

İSLÂMİYET ETKİSİNDE GELİŞEN TÜRK EDEBİYATI İSLÂMİ İLK ESERLER SORU PROĞRAMI AHMET ARSLAN İSLÂMİYET ETKİSİNDE GELİŞEN TÜRK EDEBİYATI İSLÂMİ İLK ESERLER SORU PROĞRAMI AHMET ARSLAN 1) XI. Yüzyıl dil ürünlerinden olan bu eserin değeri, yalnızca Türk dilinin sözcüklerini toplamak, kurallarını ve

Detaylı

TÜRKÇE BİÇİM KISA ÖZET. www.kolayaof.com

TÜRKÇE BİÇİM KISA ÖZET. www.kolayaof.com DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. TÜRKÇE BİÇİM BİLGİSİ KISA ÖZET www.kolayaof.com

Detaylı

Türk Dili Anabilim Dalı- Tezli Yüksek Lisans (Sak.Üni.Ort) Programı Ders İçerikleri

Türk Dili Anabilim Dalı- Tezli Yüksek Lisans (Sak.Üni.Ort) Programı Ders İçerikleri Türk Dili Anabilim Dalı- Tezli Yüksek Lisans (Sak.Üni.Ort) Programı Ders İçerikleri 1. Yıl - Güz 1. Yarıyıl Ders Planı SOSYAL BİLİMLERDE ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ TDE729 1 3 + 0 6 Sosyal bilimlerle ilişkili

Detaylı

TÜRKİSTANLI BİR BİLGE: YUSUF HAS HACİP

TÜRKİSTANLI BİR BİLGE: YUSUF HAS HACİP Türk Dünyası Bilgeler Zirvesi: Gönül Sultanları Buluşması Ferruh AĞCA * AĞCA, Ferruh (2014). Türkistanlı Bir Bilge: Yusuf Has Hacip. Türk Dünyası Bilgeler Zirvesi: Gönül Sultanları Buluşması. 26-28 Mayıs

Detaylı

GÖKTÜRK HARFLİ YAZITLARDA gali EKİ ÜZERİNE

GÖKTÜRK HARFLİ YAZITLARDA gali EKİ ÜZERİNE GÖKTÜRK HARFLİ YAZITLARDA gali EKİ ÜZERİNE Özcan TABAKLAR* ÖZET Bugün Türkiye Türkçesinde -dan beri anlamıyla kullanılan Alı zarf-fiil eki, Eski Türkçede gali şeklinde karşımıza çıkar. Göktürk harfli yazıtlarda

Detaylı

YÜKLEM, YALNIZ ÖZNEYİ Mİ İÇİNDE TAŞIR?

YÜKLEM, YALNIZ ÖZNEYİ Mİ İÇİNDE TAŞIR? YÜKLEM, YALNIZ ÖZNEYİ Mİ İÇİNDE TAŞIR? Doç. Dr. Kerime ÜSTÜNOVA Özet Türkçede, Sözlüksel özne, yüzey yapıda olsa da olmasa da, yüklemde yer alan kişi ekleri, bize özneyi verir. söylemi yaygındır. Aldım,

Detaylı

5. SINIF TÜRKÇE PROGRAMI. Önerilen. Anlatım Yöntem ve Teknikleri Anlatım Yöntem ve Teknikleri 2+2 İfade Çeşitleri 2+2 İfade Çeşitleri 2+2

5. SINIF TÜRKÇE PROGRAMI. Önerilen. Anlatım Yöntem ve Teknikleri Anlatım Yöntem ve Teknikleri 2+2 İfade Çeşitleri 2+2 İfade Çeşitleri 2+2 Kelime ve Kelime Gruplarında Anlam Cümlede Anlam 3 Metin Yorumu Anlatım Yöntemleri ve İfade Biçimleri Yazım ve ktalama Sözcük Türleri 7 Cümlenin Ögeleri 8 Kelime Yapısı. SINIF TÜRKÇE PROGRAMI Anlatım Keşfetme

Detaylı

DERS BĠLGĠLERĠ TÜRKÇE I: YAZILI ANLATIM TRD 101 1 2 + 0 2 2

DERS BĠLGĠLERĠ TÜRKÇE I: YAZILI ANLATIM TRD 101 1 2 + 0 2 2 DERS BĠLGĠLERĠ Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS TÜRKÇE I: YAZILI ANLATIM TRD 101 1 2 + 0 2 2 Ön KoĢul Dersleri Yok Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Dersin Koordinatörü Dersi Verenler Dersin

Detaylı

Bir duygu, düşünce veya durumu tam olarak anlatan sözcük ya da söz öbeklerine cümle denir. Şimdi birbirini tamamlayan öğeleri inceleyeceğiz.

Bir duygu, düşünce veya durumu tam olarak anlatan sözcük ya da söz öbeklerine cümle denir. Şimdi birbirini tamamlayan öğeleri inceleyeceğiz. CÜMLENİN ÖĞELERİ Bir duygu, düşünce veya durumu tam olarak anlatan sözcük ya da söz öbeklerine cümle denir. Şimdi birbirini tamamlayan öğeleri inceleyeceğiz. Bir cümlenin oluşması için en önemli şart,

Detaylı

KARAHANLI TÜRKÇESİNDE FARKLI BİR CÜMLE TÜRÜ: Kim(se)siz Ol lu Cümleler

KARAHANLI TÜRKÇESİNDE FARKLI BİR CÜMLE TÜRÜ: Kim(se)siz Ol lu Cümleler Türkbilig, 2015/29: 45-57. KARAHANLI TÜRKÇESİNDE FARKLI BİR CÜMLE TÜRÜ: Kim(se)siz Ol lu Cümleler Mehmet Vefa NALBANT * Özet: Türkçede kim ile yapılan birleşik cümlelerin ortaya çıkışı, tercüme faaliyetleri

Detaylı

DERS BİLGİLERİ Ders Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Dersin Koordinatörü Dersi Verenler Dersin Yardımcıları Dersin Amacı

DERS BİLGİLERİ Ders Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Dersin Koordinatörü Dersi Verenler Dersin Yardımcıları Dersin Amacı DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS TÜRK DİLİ 2 TKL 202 4 2 + 0 2 2 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü Dersi Verenler

Detaylı

İŞLEVSEL DİL BİLGİSİNİN TÜRKÇE ÖĞRETİMİNDEKİ YERİ

İŞLEVSEL DİL BİLGİSİNİN TÜRKÇE ÖĞRETİMİNDEKİ YERİ İŞLEVSEL DİL BİLGİSİNİN TÜRKÇE ÖĞRETİMİNDEKİ YERİ Adem İŞCAN * Özet: Türkçe dil bilgisi öğretimi, öğrencilerin dil bilgisi kurallarını ezberlemelerinden çok Türkçeyi her ortamda rahatlıkla kullanmalarını

Detaylı

İŞLEVSEL DİL BİLGİSİNİN TÜRKÇE ÖĞRETİMİNDEKİ YERİ Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2007, sayı:1,s:

İŞLEVSEL DİL BİLGİSİNİN TÜRKÇE ÖĞRETİMİNDEKİ YERİ Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2007, sayı:1,s: İŞLEVSEL DİL BİLGİSİNİN TÜRKÇE ÖĞRETİMİNDEKİ YERİ Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2007, sayı:1,s:253-258. Adem İŞCAN * Özet: Türkçe dil bilgisi öğretimi, öğrencilerin dil bilgisi

Detaylı

TÜRKİYE TÜRKÇESİ VE TATAR TÜRKÇESİNİN KARŞILAŞTIRMALI SÖZ DİZİMİ

TÜRKİYE TÜRKÇESİ VE TATAR TÜRKÇESİNİN KARŞILAŞTIRMALI SÖZ DİZİMİ TÜRKİYE TÜRKÇESİ VE TATAR TÜRKÇESİNİN KARŞILAŞTIRMALI SÖZ DİZİMİ Caner Kerimoğlu (2014), Türkiye Türkçesi ve Tatar Türkçesinin Karşılaştırmalı Söz Dizimi, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları, 299 s. Vahide

Detaylı

TÜRKÇE VE DİL BİLGİSİ ÖĞRETİMİNDE SIKLIK ÇALIŞMALARININ YERİ

TÜRKÇE VE DİL BİLGİSİ ÖĞRETİMİNDE SIKLIK ÇALIŞMALARININ YERİ TÜRKÇE VE DİL BİLGİSİ ÖĞRETİMİNDE SIKLIK ÇALIŞMALARININ YERİ The Place of Frequency Studies in the Teaching Turkish and Turkish Grammar Salih Kürşad DOLUNAY * Özet Bu çalışmada sıklık çalışmalarının Türkçe

Detaylı

A. Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi [TAED] 53, ERZURUM 2015, 149-153. TÜRK DİLİNDE BİR GEÇMİŞ ZAMAN EKİ -çi

A. Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi [TAED] 53, ERZURUM 2015, 149-153. TÜRK DİLİNDE BİR GEÇMİŞ ZAMAN EKİ -çi A. Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi [TAED] 53, ERZURUM 2015, 149-153 TÜRK DİLİNDE BİR GEÇMİŞ ZAMAN EKİ -çi Özet Türk Dilinde birbirinden farklı kaynaklara dayanan ve farklı işlevleri taşıyan

Detaylı

CÜMLE TÜRLERİ(TÜMCE ÇEŞİTLERİ) Cümle türleri diğer ismiyle tümce çeşitleri basit bir YGS konusudur. Kolaylıkla yapılabilir.

CÜMLE TÜRLERİ(TÜMCE ÇEŞİTLERİ) Cümle türleri diğer ismiyle tümce çeşitleri basit bir YGS konusudur. Kolaylıkla yapılabilir. CÜMLE TÜRLERİ(TÜMCE ÇEŞİTLERİ) Cümle türleri diğer ismiyle tümce çeşitleri basit bir YGS konusudur. Kolaylıkla yapılabilir. En önemli kısmı ise yapısına göre cümleler kısmıdır çünkü diğer kısımlara göre

Detaylı

Türk Dilleri Araştırmaları 14 (2004):

Türk Dilleri Araştırmaları 14 (2004): Türk Dilleri Araştırmaları 14 (2004): 197-201 Max Scherberger, Das Micrağname Die Himinel- und Höllenfahrt des Propheten MuJ:ıammed in der osttürkischen Überlieferung, Arbeitsmaterialian zum Orient, Bd.

Detaylı

(saat/hafta) Teorik anlatım, tartışma, soru-cevap. Hacettepe TÖMER Öğretim Elemanları

(saat/hafta) Teorik anlatım, tartışma, soru-cevap. Hacettepe TÖMER Öğretim Elemanları Tablo 2: DERS TANITIM BİLGİLERİ Dersin Adı Kodu Yarıyıl Teori Türk Dili Önkoşullar Dersin Dili Dersin Türü Dersin öğrenme ve öğretme teknikleri Dersin sorumlusu(ları) Dersin amacı Dersin öğrenme çıktıları

Detaylı

TÜRKİYE TÜRKÇESİNDE TARİH İFADE ETMEK İÇİN KULLANILAN YAPILARIN SÖZ DİZİMİ BAKIMINDAN İNCELENMESİ *

TÜRKİYE TÜRKÇESİNDE TARİH İFADE ETMEK İÇİN KULLANILAN YAPILARIN SÖZ DİZİMİ BAKIMINDAN İNCELENMESİ * TÜRKİYE TÜRKÇESİNDE TARİH İFADE ETMEK İÇİN KULLANILAN YAPILARIN SÖZ DİZİMİ BAKIMINDAN İNCELENMESİ * EXAMINATION OF THE WORDS DESCRIBING DATE IN TERMS OF SYNTAX IN TURKEY TURKISH Sedat BALYEMEZ ** Özet:

Detaylı

TÜRKİYE TÜRKÇESİNDEKİ ZAMAN VE KİP ÇEKİMLERİNDE BİRLEŞİK YAPILAR ÜZERİNE

TÜRKİYE TÜRKÇESİNDEKİ ZAMAN VE KİP ÇEKİMLERİNDE BİRLEŞİK YAPILAR ÜZERİNE TÜRKİYE TÜRKÇESİNDEKİ ZAMAN VE KİP ÇEKİMLERİNDE BİRLEŞİK YAPILAR ÜZERİNE Gürer GÜLSEVİN Türkiye Türkçesindeki Zaman ve Kiplerin Birleşik Çekimi üzerine gramerlerimizde yazılanlar dolayısı ile kendi kendimize

Detaylı

ÜNİTE TÜRK DİLİ - I İÇİNDEKİLER HEDEFLER TÜRKÇENİN KİMLİK BİLGİLERİ

ÜNİTE TÜRK DİLİ - I İÇİNDEKİLER HEDEFLER TÜRKÇENİN KİMLİK BİLGİLERİ HEDEFLER İÇİNDEKİLER TÜRKÇENİN KİMLİK BİLGİLERİ Türk Dilinin Dünya Dilleri Arasındaki Yeri Türk Dilinin Gelişmesi ve Tarihî Devreleri TÜRK DİLİ - I Bu üniteyi çalıştıktan sonra; Türk dilinin dünya dilleri

Detaylı

İÇİNDEKİLER 1: DİL VE DÜŞÜNCE ARASINDAKİ İLİŞKİ...

İÇİNDEKİLER 1: DİL VE DÜŞÜNCE ARASINDAKİ İLİŞKİ... İÇİNDEKİLER Bölüm 1: DİL VE DÜŞÜNCE ARASINDAKİ İLİŞKİ... 1 1.1. Bir İleti Kodu Olarak Dil... 1 1.1.1. Dilin Bireysel ve Toplumsal Yönü / Uzlaşımsal Niteliği... 4 1.1.2. Dilin Yapısal Yönü / Dizge Olma

Detaylı

ZAMİRLER(ADILLAR) Zamir sözcük türlerinden biridir. Zamiri yapmak için cümleyi çok çok iyi anlamak gerekir

ZAMİRLER(ADILLAR) Zamir sözcük türlerinden biridir. Zamiri yapmak için cümleyi çok çok iyi anlamak gerekir ZAMİRLER(ADILLAR) Zamir sözcük türlerinden biridir. Zamiri yapmak için cümleyi çok çok iyi anlamak gerekir çünkü zamirler isimlerin yerine geçen sözcüklerdir sözcüğün neyin yerine, nasıl geçtiğini kavramak

Detaylı

ADRES BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS

ADRES BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS ADRES BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS İspanyolca I (ÇEVİRİBİLİM) AFSF 101 1 2 + 2 3 3 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Dersin Koordinatörü Dersi Verenler İspanyolca

Detaylı

AÖF İLAHİYAT ÖNLİSANS PROGRAMI 1. KİTAP ÜNİTE 1. Okuma Parçası. Tercüme

AÖF İLAHİYAT ÖNLİSANS PROGRAMI 1. KİTAP ÜNİTE 1. Okuma Parçası. Tercüme AÖF İLAHİYAT ÖNLİSANS PROGRAMI 1. KİTAP ÜNİTE 1 الجملة CÜMLE Okuma Parçası :.... Tercüme Okul Okul büyüktür. Bahçesi geniştir. Okulun kapıları yüksektir. Sınıfları çoktur. Öğrenciler okula sabah girerler

Detaylı

TÜRÜK Uluslararası Dil, Edebiyat ve Halkbilimi Araştırmaları Dergisi 2016 Yıl:4, Sayı:7 Sayfa: ISSN: i- FİİLİ ÜZERİNE.

TÜRÜK Uluslararası Dil, Edebiyat ve Halkbilimi Araştırmaları Dergisi 2016 Yıl:4, Sayı:7 Sayfa: ISSN: i- FİİLİ ÜZERİNE. TÜRÜK Uluslararası Dil, Edebiyat ve Halkbilimi Araştırmaları Dergisi 2016 Yıl:4, Sayı:7 Sayfa:164-171 ISSN: 2147-8872 i- FİİLİ ÜZERİNE Özet Arzu Sema Ertane Baydar * i- fiili, et-, ol- gibi fiillerle birlikte

Detaylı

Türkiye Türkçesinde Dakikalı Saat İfadeleri ve Saat Grubu

Türkiye Türkçesinde Dakikalı Saat İfadeleri ve Saat Grubu Dil Araştırmaları Dergisi Sayı: 2 Bahar 2008, 87-92 ss. Türkiye Türkçesinde Dakikalı Saat İfadeleri ve Saat Grubu Sedat BALYEMEZ 1 ÖZET Saat ifadeleri, günlük dilde kullanımı çok fazla olan ifadelerdir.

Detaylı

Büyük Ünlü Uyumu (Kalınlık-İncelik Uyumu)

Büyük Ünlü Uyumu (Kalınlık-İncelik Uyumu) Büyük Ünlü Uyumu (Kalınlık-İncelik Uyumu) Türkçede 8 tane ünlü harfin 4 tanesi kalın, 4 tanesi ince ünlüdür. Büyük ünlü uyumu bir kelimedeki ünlü harflerin ince veya kalın olmasıyla ilgilidir. Kalın Ünlüler:

Detaylı

ÜNİTE:1. Dil Nedir? ÜNİTE:2. Dil Kültür İlişkisi ÜNİTE:3. Türk Dilinin Gelişimi ve Tarihsel Dönemleri ÜNİTE:4. Ses Bilgisi ÜNİTE:5

ÜNİTE:1. Dil Nedir? ÜNİTE:2. Dil Kültür İlişkisi ÜNİTE:3. Türk Dilinin Gelişimi ve Tarihsel Dönemleri ÜNİTE:4. Ses Bilgisi ÜNİTE:5 ÜNİTE:1 Dil Nedir? ÜNİTE:2 Dil Kültür İlişkisi ÜNİTE:3 Türk Dilinin Gelişimi ve Tarihsel Dönemleri ÜNİTE:4 Ses Bilgisi ÜNİTE:5 1 Yapı Bilgisi: Biçim Bilgisi ve Söz Dizimi ÜNİTE:6 Türkçenin Söz Varlığı

Detaylı

Murat eğitim kurumları. Arapça 4 konu 2. İsim ve fiil cümlelerinde olumsuzluk (nefy)

Murat eğitim kurumları. Arapça 4 konu 2. İsim ve fiil cümlelerinde olumsuzluk (nefy) Murat eğitim kurumları Arapça 4 konu 2 İsim ve fiil cümlelerinde olumsuzluk (nefy) İlk önce iyi haber bu konu kolay. Bilmemiz gereken birkaç harfimiz bir de fiilimiz var. Harfler: ال, ل ن, ل م ve.لم ا

Detaylı

+(y)la (< ile) EKİNİN CÜMLE ÖĞELERİ OLUŞTURMADAKİ YERİ. Özgür AY *

+(y)la (< ile) EKİNİN CÜMLE ÖĞELERİ OLUŞTURMADAKİ YERİ. Özgür AY * +(y)la (< ile) EKİNİN CÜMLE ÖĞELERİ OLUŞTURMADAKİ YERİ Özgür AY * 1.. Türkiye Türkçesi gramerlerine bakıldığı zaman, +(y)la (

Detaylı

ARDAHAN ÜNİVERSİTESİ İNSANİ BİLİMLER VE EDEBİYAT FAKÜLTESİ ÇAĞDAŞ TÜRK LEHÇELERİ VE EDEBİYATLARI BÖLÜMÜ DÖRT YILLIK-SEKİZ YARIYILLIK DERS PROGRAMI

ARDAHAN ÜNİVERSİTESİ İNSANİ BİLİMLER VE EDEBİYAT FAKÜLTESİ ÇAĞDAŞ TÜRK LEHÇELERİ VE EDEBİYATLARI BÖLÜMÜ DÖRT YILLIK-SEKİZ YARIYILLIK DERS PROGRAMI ARDAHAN ÜNİVERSİTESİ İNSANİ BİLİMLER VE EDEBİYAT FAKÜLTESİ ÇAĞDAŞ TÜRK LEHÇELERİ VE EDEBİYATLARI BÖLÜMÜ DÖRT YILLIK-SEKİZ YARIYILLIK DERS PROGRAMI ZORUNLU DERSLER BİRİNCİ YIL BİRİNCİ YARIYIL 1 YDİ 101

Detaylı

ERZİNCAN AĞIZLARINDAKİ OTUR-LAN- VE SUVAR-LAN- ÜZERİNE

ERZİNCAN AĞIZLARINDAKİ OTUR-LAN- VE SUVAR-LAN- ÜZERİNE TÜRKİYAT ARAŞTIRMALARI ENSTİTÜSÜ DERGİSİ [TAED], 58, ERZURUM 2017, 289-294 ERZİNCAN AĞIZLARINDAKİ OTUR-LAN- VE SUVAR-LAN- ÜZERİNE Öz Arzu Sema ERTANE BAYDAR * Geliş Tarihi : 19.10.2016 Kabul Tarihi : 29.12.2016

Detaylı

1: İLETİŞİM, DİLVE KÜLTÜR

1: İLETİŞİM, DİLVE KÜLTÜR ÖNSÖZ İÇİNDEKİLER III Bölüm 1: İLETİŞİM, DİLVE KÜLTÜR 15 1.1. Dilin Tanımı 16 1.1.1. Dil Tabii Bir Vasıtadır 17 1.1.2. Dil, Kendi Kanunları Olan Canlı Bir Varlıktır 17 1.1.3. Dil, Temeli Bilinmeyen Zamanlarda

Detaylı

(TÜRKÇE) I. (Ana sayfada görünecektir.)

(TÜRKÇE) I. (Ana sayfada görünecektir.) (TÜRKÇE) I. (Ana sayfada görünecektir.) Adı Soyadı (Unvanı) Akartürk Karahan (Yrd.Doç.Dr.) Doktora: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2009 E-posta: (kurum/özel) akartrk@yahoo.com Web sayfası

Detaylı

SEYYİT MAHMUT HAYRANİ ANADOLU LİSESİ 2015 2016 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 9. SINIF DİL VE ANLATIM DERSİ ÜNİTELENDİRİLMİŞ YILLIK PLANI

SEYYİT MAHMUT HAYRANİ ANADOLU LİSESİ 2015 2016 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 9. SINIF DİL VE ANLATIM DERSİ ÜNİTELENDİRİLMİŞ YILLIK PLANI SEYYİT MAHMUT HAYRANİ ANADOLU LİSESİ 015 016 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 9. SINIF DİL VE ANLATIM İ ÜNİTELENDİRİLMİŞ YILLIK PLANI EYLÜL ÜNİTE I İLETİŞİM, DİL VE KÜLTÜR ÜNİTE 1 İLETİŞİM, DİL VE KÜLTÜR HAFTA 1 Ders

Detaylı

DERS İÇERİKLERİ. DILB1001 Dilbilimine Giriş

DERS İÇERİKLERİ. DILB1001 Dilbilimine Giriş DERS İÇERİKLERİ DILB1001 Dilbilimine Giriş 1 2 0 0 2 4 Türkçe Zorunlu Dil bilimi tarihine kısa bir bakış, dil biliminin konusu, yazının saygınlığı, ses biliminin ilkeleri, dil göstergesinin öz niteliği,

Detaylı

Dilek Ergönenç Akbaba * 1

Dilek Ergönenç Akbaba * 1 Dil Araştırmaları Sayı: 15 Güz 2014, 298-302 ss. Habibe Yazıcı Ersoy, Başkurt Türkçesinde Kip, Atatürk Kültür Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Türk Dil Kurumu Yayınları; 1112, Ankara, 486 s. ISBN 978-975-16-2831-2

Detaylı

Journal of International Social Research, Volume: 4, Issue: 19, Fall 2011, s. 115-169.

Journal of International Social Research, Volume: 4, Issue: 19, Fall 2011, s. 115-169. 1. Adı Soyadı: Emek ÜŞENMEZ 2. Doğum Tarihi: 26 Kasım 1981 3. Unvanı: Dr. 4. Öğrenim Durumu: Doktora (PhD) ÖZGEÇMİŞ (ÖRNEK FORM) 5. Akademik Unvanlar: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Türk Dili ve Selçuk

Detaylı

Dil Gelişimi. temel dil gelişimi imi bilgileri

Dil Gelişimi. temel dil gelişimi imi bilgileri Dil Gelişimi Yaş gruplarına göre g temel dil gelişimi imi bilgileri Çocuklarda Dil ve İletişim im Doğumdan umdan itibaren çocukların çevresiyle iletişim im kurma çabaları hem sözel s hem de sözel olmayan

Detaylı

Eski Türkçe kı Ünlemi ve Bunun Anadolu Ağızlarındaki kı/gı Ünlemiyle Karşılaştırılması 1

Eski Türkçe kı Ünlemi ve Bunun Anadolu Ağızlarındaki kı/gı Ünlemiyle Karşılaştırılması 1 Modern Türklük Araştırmaları Dergisi Cilt 4, Sayı 2 (Haziran 2007) Mak. #25, ss. 146-151 Telif Hakkı Ankara Üniversitesi Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları

Detaylı

T.C. ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI ANA BİLİM DALI NURULLAH ATAÇ IN DENEMELERİNDE DEVRİK YAPILAR.

T.C. ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI ANA BİLİM DALI NURULLAH ATAÇ IN DENEMELERİNDE DEVRİK YAPILAR. i T.C. ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI ANA BİLİM DALI NURULLAH ATAÇ IN DENEMELERİNDE DEVRİK YAPILAR Yeter TORUN DOKTORA TEZİ ADANA / 2005 ii T.C. ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ

Detaylı

Türkiye Türkçesindeki Farsça Sözcükler ve Kullanım Şekilleri

Türkiye Türkçesindeki Farsça Sözcükler ve Kullanım Şekilleri Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 2009 13 (1): 131-142 Türkiye Türkçesindeki Farsça Sözcükler ve Kullanım Şekilleri Halit DURSUNOĞLU (*) Özet: Türkiye Türkçesinin en kapsamlı sözlüklerinden

Detaylı

Sosyal Bilimler Dergisi 1

Sosyal Bilimler Dergisi 1 Sosyal Bilimler Dergisi 1 NESNENİN ETKİ ALANI Ahmet AKÇATAŞ * ÖZET Nesne, cümlede önemli bir yere sahiptir. Nesnenin etki alanı, cümlenin gücünü de gösterir. Cümlede nesneler, yüklemin sonucunu, öznenin

Detaylı

6. SINIF TÜRKÇE DERS BİLGİLERİ

6. SINIF TÜRKÇE DERS BİLGİLERİ 6. SINIF TÜRKÇE DERS BİLGİLERİ OKUMA KÜLTÜRÜ (5 EYLÜL - 21 EKİM) - Konuşmacının sözünü kesmeden sabır ve saygıyla dinler. - Başkalarını rahatsız etmeden dinler/izler. - Dinleme/izleme yöntem ve tekniklerini

Detaylı

Dil Araştırmaları, Sayı 2, Bahar 2008

Dil Araştırmaları, Sayı 2, Bahar 2008 Dil Araştırmaları, Sayı 2, Bahar 2008 www.dilarastirmalari.com TÜRKİYE TÜRKÇESİNDE DAKİKALI SAAT İFADELERİ VE SAAT GRUBU Sedat BALYEMEZ ÖZET Saat ifadeleri, günlük dilde kullanımı çok fazla olan ifadelerdir.

Detaylı

Tez adı: Neva'i Mecalisü'n-Nefa'is metin-inceleme (2 cilt) (1990) SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ/TÜRK DİLİ ANABİLİM DALI

Tez adı: Neva'i Mecalisü'n-Nefa'is metin-inceleme (2 cilt) (1990) SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ/TÜRK DİLİ ANABİLİM DALI VAHİT TÜRK Adres İstanbul Kültür Fen-Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Ataköy Yerleşkesi/Bakırköy-İstanbul ÖZGEÇMİŞ YÜKSEKÖĞRETİM KURULU 15.05.2014 Telefon E-posta 2124984370- Doğum Tarihi

Detaylı

Russell ın Belirli Betimlemeler Kuramı

Russell ın Belirli Betimlemeler Kuramı Russell ın Belirli Betimlemeler Kuramı Russell ın dil felsefesi Frege nin anlam kuramına eleştirileri ile başlamaktadır. Frege nin kuramında bilindiği üzere adların hem göndergelerinden hem de duyumlarından

Detaylı

Örn: İddiamı ispat için, bu odanın duvarlarına gül. yazdırdım. Yüklem

Örn: İddiamı ispat için, bu odanın duvarlarına gül. yazdırdım. Yüklem TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI BÖLÜMÜ TÜRKİYE TÜRKÇESİ - IV DERS NOTLARI 2. Sınıf - 2. Dönem İsa SARI www.isa-sari.com KISALTMA GRUPLARI Türkçede kısaltma grupları, çeşitli kelime gruplarının (sıfat-fiil grubu,

Detaylı

KUTADGU BİLİG DEKİ HÜKÜMDAR KÜNTOGDI TİPİNE GÖSTERGEBİLİMSEL AÇIDAN BİR YAKLAŞIM DENEMESİ

KUTADGU BİLİG DEKİ HÜKÜMDAR KÜNTOGDI TİPİNE GÖSTERGEBİLİMSEL AÇIDAN BİR YAKLAŞIM DENEMESİ KUTADGU BİLİG DEKİ HÜKÜMDAR KÜNTOGDI TİPİNE GÖSTERGEBİLİMSEL AÇIDAN BİR YAKLAŞIM DENEMESİ Dr. Ahmet DEMİRTAŞ * Özet: ler, kendileri dışında temsil ettikleri olgu veya nesnelerin yerini alarak toplumsal

Detaylı

TÜRKÇEDEKİ TAMLANAN EKİ /+TA+/ > */+TI+/ > /+si+/ > /+zi+/ > */+ri+/ > */+yi+/ > /+øi+/ > /+øø+/ ÜZERİNE

TÜRKÇEDEKİ TAMLANAN EKİ /+TA+/ > */+TI+/ > /+si+/ > /+zi+/ > */+ri+/ > */+yi+/ > /+øi+/ > /+øø+/ ÜZERİNE TÜRKÇEDEKİ TAMLANAN EKİ /+TA+/ > */+TI+/ > /+si+/ > /+zi+/ > */+ri+/ > */+yi+/ > /+øi+/ > /+øø+/ ÜZERİNE Dr. Efrasiyap GEMALMAZ * Hemen bütün Türk lehçelerinde ve bu lehçelerin agızlarında, belirtisiz

Detaylı

YÛSUF HÂS HÂCİB. Kutadğu Bilig Metin. Hazırlayan Mustafa S KAÇALİN

YÛSUF HÂS HÂCİB. Kutadğu Bilig Metin. Hazırlayan Mustafa S KAÇALİN YÛSUF HÂS HÂCİB Kutadğu Bilig Metin Hazırlayan Mustafa S KAÇALİN KUTADGU BİLİG 1 T. C. KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI KÜTÜPHANELER VE YAYIMLAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 3137 KÜLTÜR ESERLERİ 420 ISBN 978-975-17-3359-7

Detaylı

Bu gerçeği bilen Atatürk, Türk Dil Kurumunu kurdu. ( Aşağıdaki ilk üç soruyu parçaya göre cevaplayın.)

Bu gerçeği bilen Atatürk, Türk Dil Kurumunu kurdu. ( Aşağıdaki ilk üç soruyu parçaya göre cevaplayın.) Dil ve kültür birbirini tamamlar. Biri olmadan diğeri olmaz. Dil, ulusal olduğu ölçüde ulusal kültür oluşur. Biraz Fransızca, biraz İngilizce çokça Arapça sözcüklerle dolu bir dil ile ulusal kültür oluşmaz.

Detaylı

OSMANLICA öğrenmek isteyenlere kaynaklar

OSMANLICA öğrenmek isteyenlere kaynaklar OSMANLICA öğrenmek isteyenlere kaynaklar Eda Yeşilpınar Hemen her bölümün kuşkusuz zorlayıcı bir dersi vardır. Öğrencilerin genellikle bu derse karşı tepkileri olumlu olmaz. Bu olumsuz tepkilerin nedeni;

Detaylı

Tablo 2: Doktora Programı Ortak Zorunlu-Seçmeli Dersler TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI ANABİLİM DALI DOKTORA PROGRAMI GÜZ YARIYILI

Tablo 2: Doktora Programı Ortak Zorunlu-Seçmeli Dersler TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI ANABİLİM DALI DOKTORA PROGRAMI GÜZ YARIYILI Tablo 2: Doktora Programı Ortak Zorunlu-Seçmeli Dersler TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI ANABİLİM DALI DOKTORA PROGRAMI GÜZ YARIYILI Ortak Zorunlu-Seçmeli Dersler Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı TDE 601 Divan Şiiri

Detaylı

KAFKAS ÜNIVERSİTESİ FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESI SLAV DİLLERİ VE EDEBİYATLARI BÖLÜMÜ RUS DİLİ VE EDEBİYATI ANABİLİM DALI DERSLERİN İÇERİĞİ I.

KAFKAS ÜNIVERSİTESİ FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESI SLAV DİLLERİ VE EDEBİYATLARI BÖLÜMÜ RUS DİLİ VE EDEBİYATI ANABİLİM DALI DERSLERİN İÇERİĞİ I. KAFKAS ÜNIVERSİTESİ FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESI SLAV DİLLERİ VE EDEBİYATLARI BÖLÜMÜ RUS DİLİ VE EDEBİYATI ANABİLİM DALI DERSLERİN İÇERİĞİ I.YARIYIL RU 103 Rus Edebiyati Tarihi 2-0-2 Rusça okutulan bu derste

Detaylı

Sayı: 13 Güz 2013 Ankara

Sayı: 13 Güz 2013 Ankara Sayı: 13 Güz 2013 Ankara 1 Dil Araştırmaları/Language Studies Uluslararası Hakemli Dergi ISSN: 1307-7821 Sayı: 13 Güz 2013 Sahibi/Owner Avrasya Yazarlar Birliği adına Yakup DELİÖMEROĞLU Yayın Yönetmeni/Editor

Detaylı

1. Cümlede Anlama Katkısı Olmayan Sözcükler Kullanılması İşe gidiş saatlerinde durak yeri çok kalabalık oluyor.

1. Cümlede Anlama Katkısı Olmayan Sözcükler Kullanılması İşe gidiş saatlerinde durak yeri çok kalabalık oluyor. 8. HAFTA ANLATIM BOZUKLUKLARI Sözlü ve yazılı anlatımda başarılı olabilmemiz için dili doğru kullanmamız gerekir. Bu da dilimizin kurallarını ve anlatım ilkelerini iyi bilmemize bağlıdır. Dilin kurallara

Detaylı

NOKTALAMA İŞARETLERİ Yazılanları daha kolay okuyabilmek için, yazılanların yanlış anlaşılmasını önlemek için. Nokta (. ) Annem bana meyve getirdi.

NOKTALAMA İŞARETLERİ Yazılanları daha kolay okuyabilmek için, yazılanların yanlış anlaşılmasını önlemek için. Nokta (. ) Annem bana meyve getirdi. Yazılanları daha kolay okuyabilmek için, yazılanların yanlış anlaşılmasını önlemek için kullandığımız işaretlere NOKTALAMA İŞARETLERİ deriz. Nokta (. ) 1-Tamamlanmış cümlelerin sonuna nokta koyarız. Annem

Detaylı

EÜ EĞİTİM FAKÜLTESİ TÜRKÇE EĞİTİMİ BÖLÜMÜ 2015-2016 GÜZ YARIYILI DERS PROGRAMI 1. SINIF

EÜ EĞİTİM FAKÜLTESİ TÜRKÇE EĞİTİMİ BÖLÜMÜ 2015-2016 GÜZ YARIYILI DERS PROGRAMI 1. SINIF 1. SINIF I. II. IV. Türk Dil Bilgisi I: Ses Bilgisi Türk Dil Bilgisi I: Ses Bilgisi Yazılı Anlatım I Yazılı Anlatım I Osmanlı Türkçesi I Yrd. Doç. Dr. M. Y. KAYA Osmanlı Türkçesi I Yrd. Doç. Dr. M. Y.

Detaylı

Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Cilt 3 Sayı:4 Yıl:2000

Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Cilt 3 Sayı:4 Yıl:2000 TÜRKÇE SÖZLÜKTEKİ ÖRNEKLERDEN HAREKETLE DÖNÜŞLÜ VE İŞTEŞ FİİLLERİN GEÇİŞLİLİK DURUMLARI ÖZET Yrd. Doç. Dr. HÜLYA SAVRAN* Dönüşlü fiillerle işteş fiillerin çok azının nesne aldığı bilinmektedir. Bu makalede,

Detaylı

MU ÎNÜ L-MÜRÎD DE OĞUZCA SES VE ŞEKİL ÖZELLİKLERİ PHONETIC AND MORPHOLOGICAL FEATURES OF OGHUZ DIALECT AT MU INU L-MURID

MU ÎNÜ L-MÜRÎD DE OĞUZCA SES VE ŞEKİL ÖZELLİKLERİ PHONETIC AND MORPHOLOGICAL FEATURES OF OGHUZ DIALECT AT MU INU L-MURID MU ÎNÜ L-MÜRÎD DE OĞUZCA SES VE ŞEKİL ÖZELLİKLERİ MU ÎNÜ L-MÜRÎD DE OĞUZCA SES VE ŞEKİL ÖZELLİKLERİ Doç. Dr., Dumlupınar Üniversitesi, baktan55@gmail.com ÖZET: XIII. yüzyıldan itibaren Harezm ve Sirderya

Detaylı

LYS DE ÇIKMIŞ DİL VE ANLATIM SORULARI

LYS DE ÇIKMIŞ DİL VE ANLATIM SORULARI LYS DE ÇIKMIŞ DİL VE ANLATIM SORULARI 2010 LYS www.akillitahtasunumlari.com 1. Karikatür insanların, varlıkların, olayların hatta duygu ve (I)düşüncelerin gülünç (II)yanını yakalayıp bunu (III)abartılı

Detaylı

Ders Kodu Teorik Uygulama Lab.

Ders Kodu Teorik Uygulama Lab. Ders Kodu Teorik Uygulama Lab. Ulusal Kredi Öğretim planındaki AKTS Ardıl Çeviri 222032000001425 2 0 0 2 5 Ön Koşullar : Bu dersin ön koşulu ya da yan koşulu bulunmamaktadır. Önerilen Dersler : ---- Dersin

Detaylı

Mantıksal Operatörlerin Semantiği (Anlambilimi)

Mantıksal Operatörlerin Semantiği (Anlambilimi) Mantıksal Operatörlerin Semantiği (Anlambilimi) Şimdi bu beş mantıksal operatörün nasıl yorumlanması gerektiğine (semantiğine) ilişkin kesin ve net kuralları belirleyeceğiz. Bir deyimin semantiği (anlambilimi),

Detaylı

Ana Dili Eğitimi Dergisi

Ana Dili Eğitimi Dergisi Dolunay, S. K. (2016). İlköğretim 6. Sınıf Öğrencilerinin Yazılı Anlatımlarında Kullandıkları Zaman Ekleri Üzerine Bir İnceleme. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 4(1), 119-133. Ana Dili Eğitimi Dergisi www.anadiliegitimi.com

Detaylı

ken Türkçe de ulaç kuran bir ektir. Bu çal ma konumuzu seçerken iki amac m z vard. Bunlardan birincisi bu konuyu seçmemize sebep olan yabanc ö

ken Türkçe de ulaç kuran bir ektir. Bu çal ma konumuzu seçerken iki amac m z vard. Bunlardan birincisi bu konuyu seçmemize sebep olan yabanc ö G R ken Türkçe de ulaç kuran bir ektir. Bu çal ma konumuzu seçerken iki amac m z vard. Bunlardan birincisi bu konuyu seçmemize sebep olan yabanc ö rencilerin Türkçe ö renirken yapt anla malardan dolay,

Detaylı

FUNDA KARA VE ZEBÂN-I TÜRKÎ (KÉLÜR-NÂME) İNCELEME-METİN-DİZİN ADLI ESERİ

FUNDA KARA VE ZEBÂN-I TÜRKÎ (KÉLÜR-NÂME) İNCELEME-METİN-DİZİN ADLI ESERİ Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi Sayı: 2/1 2013s. 296-301, TÜRKİYE FUNDA KARA VE ZEBÂN-I TÜRKÎ (KÉLÜR-NÂME) İNCELEME-METİN-DİZİN ADLI ESERİ 1. Doç. Dr. Funda KARA nın Öz Geçmişi Bahri

Detaylı

MÜNEVVER ÖZTÜRK ORTAOKULU 2014-2015 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 5. SINIF SINAV TARİHLERİ VE KONULARI

MÜNEVVER ÖZTÜRK ORTAOKULU 2014-2015 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 5. SINIF SINAV TARİHLERİ VE KONULARI MÜNEVVER ÖZTÜRK ORTAOKULU 2014-2015 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 5. SINIF SINAV TARİHLERİ VE NOT: Sınav tarihleri ve Yıllık Ders Planına göre öngörülmüştür. Öğrencilere sınav öncesi TÜRKÇE 19.03.2015 Sözcükte,

Detaylı

Ek:5 GMKA GENEL BİÇİM VE YAZIM STANDARTLARI

Ek:5 GMKA GENEL BİÇİM VE YAZIM STANDARTLARI Ek:5 GMKA GENEL BİÇİM VE YAZIM STANDARTLARI 1. Kâğıt Kullanım Alanı Raporlarda, her sayfanın sol kenarından 2,5 cm, sağ kenarından 2,5 cm, üst ve alt kenarından 2,5 cm boşluk bırakılmalıdır. Dipnotlar

Detaylı

SBS İlköğretim 6 Türkçe Müfredatı

SBS İlköğretim 6 Türkçe Müfredatı SBS İlköğretim 6 Türkçe Müfredatı TÜR VE ŞEKİL BİLGİSİ Düz Yazı Bilgisi Efsane Destan Masal Hikâye Tiyatro Gezi Yazısı Anı (Hatıra) Günlük (Günce) Deneme Biyografi Otobiyografi Mektup Münazara Şiir Bilgisi

Detaylı

5.SINIF TÜRKÇE (GENEL DEĞERLENDİRME TESTİ) almıştır?

5.SINIF TÜRKÇE (GENEL DEĞERLENDİRME TESTİ) almıştır? 5.SINIF TÜRKÇE (GENEL DEĞERLENDİRME TESTİ) Öğle üstü bir cip gelip obanın çadırları önünde durdu. Çocuklar hemen çevresinde toplaştılar. Cipten önce veteriner, sonrada kaymakam indi. Obanın yaşlıları hemen

Detaylı

DERS BİLGİLERİ TÜRKÇE I: YAZILI ANLATIM TRD 101 1 2 + 0 2 2

DERS BİLGİLERİ TÜRKÇE I: YAZILI ANLATIM TRD 101 1 2 + 0 2 2 DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS TÜRKÇE I: YAZILI ANLATIM TRD 101 1 2 + 0 2 2 Ön Koşul Dersleri Yok Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Dersin Koordinatörü Dersi Verenler Dersin

Detaylı

Venn Diyagramları Kategorik önermelerle ilgili işlemlerde kümeler arası ilişkileri göz önüne almak bu konuda bize yardımcı olur. Bir kategorik önerme, kesişen iki daire ile temsil edilir ve buradaki daireler

Detaylı

Türk Dili, TDK, 9/2001, s. 257-264. Dr. Ayfer Aktaş. -DIktAn/-DUktAn sonra ZARF-FİİLİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

Türk Dili, TDK, 9/2001, s. 257-264. Dr. Ayfer Aktaş. -DIktAn/-DUktAn sonra ZARF-FİİLİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA 1 Türk Dili, TDK, 9/2001, s. 257-264. Dr. Ayfer Aktaş -DIktAn/-DUktAn sonra ZARF-FİİLİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA 1. Giriş -DIktAn/-DUktAn sonra zarf-fiili çeşitli araştırmalarda birçok kez ele alınmıştır.

Detaylı