ANT PS KOT KLER N YAN ETK LER

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ANT PS KOT KLER N YAN ETK LER"

Transkript

1 Eğitimi Etkinlikleri.Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri Depresyon, Somatizasyon ve Psikiyatrik Aciller Sempozyumu 2-3 Aral k 1999, stanbul, s Sürekli Tıp İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Komisyonu ANT PS KOT KLER N YAN ETK LER Prof. Dr. brahim Balc o lu Antipsikotik ilaçlar t pta kullan lan en güvenli ilaçlar aras nda yer al r. Ekstrapiramidal reaksiyonlar d flar da tutulacak olursa, ortaya ç kartt klar önemli problemlerin görülme s kl n n düflük oldu u söylenebilir. Yan etkiler s kt r, ancak, tehlike arzetmezler. Bunlar aras nda a rlaflma, durgunlaflma, halsizlik, bitkinlik ya da bay lacakm fl gibi olma hissi, a z kurulu u ve görme bulan kl gibi antikolinerjik etkileri vard r. Antipsikotik ilaçlar n en s k görülen yan etkileri postür ve hareket bozukluklar d r. Bunlar ekstrapiramidal motor sistem üzerine olan etkileri nedeni ile ortaya ç kar. 2 NÖROLOJ K YAN ETK LER: EKSTRAP RAM DAL SENDROMLAR Ekstrapiramidal belirtiler yo un s k nt kayna d r. Yeti kayb na sebep olur. Tedaviye uyumda önemli rol oynarlar. Gaye yan etkileri en aza indirmek olmal d r. Oran genel olarak %2-100 olarak verilmektedir. Bu oranlar ilaçlar aras nda de ifliklik göstermektedir. Klozapin d fl ndaki tüm nöroleptikler antipsikotik dozlarda striatal D2 reseptörlerini %70-90 oran nda bloke eder. D2 reseptörleri %80 ve daha yüksek oranda bloke oldu unda ekstrapiramidal sendromlar geliflmektedir. Klozapin striatal dopamin reseptörlerini %30-60 oran nda bloke eder. 1 Psikotik belirtiler antipsikotik ilaçlarla baflar l biçimde tedavi edilmektedirler. Ancak bu ilaçlar n yan etkileri, özellikle de motor sistemle ilgili olanlar hastalar ciddi biçimde etkilemekte ve tedaviye uyumu bozmaktad r. Tedaviye uyumsuzluk hastal n prognozunu her zaman olumsuz olarak etkilemektedir. Bu yan etkilerin hepsinde hem motor hem de ruhsal belirtiler izlenmektedir. Bu belirtiler bazen altta yatan psikoz ile kar flmakta bazen de tabloyu karmafl k hale getirmektedir. Bu semptomlar tan mak, psikotik belirtilerden ay rmak ve etkin biçimde tedavi etmek önem tafl maktad r

2 BALCIO LU, Antipsikotik ilaçlar n motor sistemle ilgili yan etkileri: 1. Ekstrapiramidal sendromlar Akut distoni Parkinsonizm Akatizi 2. Geç dönemde ortaya ç kanlar Geç diskinezi Geç akatizi Akut distoni Tedavinin ilk saati içinde ortaya ç kma e ilimi gösterir. Ço unlukla potent antipsikotik ilaçlar daha çok akut distoniye sebep olurlar. Boyun, çene ve dil kaslar n n yan s ra göz ve beden kaslar n n da uzun süreli hiperkinezileri biçiminde ortaya ç kar. Yüz buruflturma (fasial grismas), a z çevresinde spazmlar, dilin d flar sarkmas, k vr l p bükülmesi ve disfazi s k görülür. Dispne ile giden laringeal ya da faringeal spazm ya da hayat tehdit eden solunum zorlu u geliflebilir. Belirtilere kural olarak korku ve bunalt efllik eder. Tedavide nöroleptiklerin hemen kesilmesi yarar sa layabilir. Distoninin görülme s kl baz araflt rmalarda %90 a kadar ç kmaktad r. Çok düflük rakamlar da verilmektedir. Distoni gençlerde daha s kt r. 1 Ani dopaminerjik blokun distoninin sebebi oldu u ileri sürülmüfltür. Di- er bir görüfl de hiperdopaminerjik durumdur. Bir antiparkinson ilac n enjeksiyonu genellikle dramatik olarak biperiden (2 mgr), difenhidramin (Benadryl, mgr i.m. ya da 25 mgr IQ) ve benztropin mesilat (2mgr I.Q) uygun seçeneklerdir. Parkinsonizm lac n yol açt parkinsonizm, tremorun daha az belirgin olmas d fl nda parkinsonizmin di er flekilleri ile benzerlik gösterir. Bu sendrom genellikle tedavinin ilk haftalar içinde ortaya ç kar. Artan yaflla birlikte ortaya ç kma ihtimali de artar. lac n kan seviyesi ile ekstrapiramidal sendrom ihtimali do rudan iliflki göstermektedir. Antipsikotik ilaçlar n beyindeki di er reseptör sistemleri üzerindeki etkilerinin ekstrapiramidal belirti oluflumunda rolü oldu- u kabul edilmektedir. Dopamin ve asetilkoin reseptörlerinin blokaj n n birbirine oran ne kadar yüksekse ekstrapiramidal sendrom ihtimali o ölçüde artmaktad r. Serotinin ve dopamin reseptörlerinin blokaj oran yüksek oldu unda da ekstrapiramidal belirti ihtimali azalmaktad r

3 ANT PS KOT KLER N YAN ETK LER laca ba l parkinsonizm, idiyopatik parkinsonizm, hipotiroidi, ilerleyici supranükleer palsi, depresyon parkinsonizmi taklit eden belirtiler verebilir. Süregen psikozlardaki sosyal geri çekilme, psikososyal deprivasyon, nöroleptik malign sendrom da ay r c tan da akla gelmelidir. Nöroleptik malign sendromda parkinsonizm belirtileri muhtemeldir. Antipsikotik ilaçlar d fl nda di- er ilaçlar n da parkinsonizm belirtilerine yol açabilece i unutulmamal d r. Akatizi Akatizi eski Yunanca kökenli bir sözcük olup oturamama anlam ndad r. Akatizi (motor huzursuzluk, yerinde duramama, gezinip durma huzursuz bacaklar ) s k görülen, ancak ço u kez gözden kaçan, patofizyolojik temeli belirsiz bir erken motor belirti kompleksidir. Objektif motor belirtiler gösteren, ancak subjektif rahats zl k belirtisi göstermeyen olgular yalanc akatizi olarak tan mlan r. Akatizi üç gruba ayr l r. Akut akatizi Her yaflta görülebilir. Affektif hastal klar n geç diskinezi için bir risk etkeni oldu u daha fazla kabul görmektedir. Bir görüfl de akatizinin motor belirtilerinin birincil hastal ktan etkilenece i görüflüdür. Potent ilaçlarda akatizinin daha s k görüldü ü konusunda bir klinik izlenim vard r. Doz ile pozitif bir iliflki oldu u genel olarak kabul edilmektedir. Dozun ilk on gün içinde h zl olarak art r lmas akatizi ihtimalini ço altmaktad r. 3 lk kez ilaç kullanan olgularda akatizi ihtimali daha yüksektir. Süregen kullan mda ihtimal azalmaktad r. Organik beyin hastal klar nda (ensefalitis letarjika, parkinson hastal, travmatik beyin lezyonlar, subtalamus ve bazal ganglionlar tutan abseler) akatizi görülebilir. Bu hastal klar n ortak özellikleri bazal gangliyonlar tutmalar d r. Psikotik ajitasyonlar, ilaç kesilme belirtileri, akut ve kronik anksiyete, huzursuz bacak sendromu belirtileri akatiziyi taklit edebilir. Antipsikotik olan olgular n alkol almalar halinde akatizi ihtimalinin artt - na iliflkin gözlemler vard r. Sigara içen han mlarda akatizinin objektif belirtilerinin daha s k oldu u konusunda baz gözlemler vard r. Geç akatizi Yatk nlaflt r c etkenler Geç diskinezinin yafll larda daha s k oldu u bilinmektedir. Bu ba lamda geç akatizinin de s k olmas beklenebilir. Geç akatizi nöroleptik d fl ilaçlarla bildirilmemifltir. Serum demiri ve akatizi s kl aras nda ters bir iliflki bulunmaktad r

4 BALCIO LU, Akatizi gösteren olgularda negatif belirtiler daha s k izlenmektedir. Nöropsikolojik ifllev bozuklu u geç akatizi için bir risk etkeni olarak ileri sürülmektedir. Yoksunluk akatizisi Bu, art k birçok klinisyence akatizinin ayr bir tipi olarak, ayr bir klinik durum olarak kabul edilmektedir. Ancak, bu konudaki yay nlar da ileri derecede k s tl d r. Geç diskinezi Geç (tardiv) diskinezi, uzun bir süre antipsikotik ilaç al m na ba l olarak ortaya ç kan, özelikle yüzde, dilde ve çenede olmak üzere, istem d fl hareketlerle belirli, süregen bir hareket bozuklu udur. lk tan mland nda bukkolinguo-mastikatuar özelli i dikkat çekti i için sendrom önceleri bu özellikleri ile tan mlanm flt r. Teflhis için flu üç önemli özelli in bulunmas gerekir: 1. En az üç ayl k süre ile, aral kl ya da sürekli olarak antipsikotik kullan lm fl olmal d r. 2. En az bir ya da daha fazla bölgede orta derecede istem d fl hareketlerin ya da iki veya daha fazla bölgede hafif derecede anormal istem d fl hareketlerin izleniyor olmas gerekir. 3. Hareket bozuklu una neden olan di er nedenlerin d fllanabiliyor olmas d r. 9 Göz k rpma hareketeri, alt dudakta sarkma, dudaklarda büzüflme, dudak flap rdatma, emme ve çi neme hareketleri, dilde ritmik hareketler, bafl ve boyun bölgesinde tremor, bafl sallama, gövdede bükülme ve dalgalanma, kol ve bacaklarda k vr lma, koreiform hareketler ve sürtünme hareketleri muhtemelidir. 9 Klasik formunda (Koreik form) dil ve orobukkal kaslar ilk olarak kat l r. Geç diskinezinin erken belirtisi dilde belli belirsiz solucanvari hareketlerin izlenmesidir. Sinek yakalama hareketi izlenebilir. Parmaklarda piyano çalar gibi hareketler ihtimaldir. Geç diskinezi s kl yaflla artar. Kad nlarda geç diskinezi daha s k izlenir. Son y llarda insüline ba l olmayan diabetin de geç diskinezi için bir risk etkeni oldu u bulunmufltur. Tavflan sendromu (perioral tremor), antipsikotik ilaçlar n di er bir yan etkisidir. Genellikle tedavinin ileri evrelerinde ortaya ç kar. Geç ortaya ç k - yor olmas, bu yan etkinin geç diskineziler içinde ele al nmas na yol açm flt r. Bu parkinsonizmin atipik ve lokalize bir türü olabilir, çünkü a z hareketlerinin h z, parkinsonizmin tipik ekstremite tremorlar na benzer. 160

5 ANT PS KOT KLER N YAN ETK LER Klozapin ve muhtemelen risperidon hariç tüm antipsikotik ilaçlarda geç diskinezi riski eflit gibi görünmektedir. Uzun süreli antipsikotik ilaçlara ba l dopamin reseptör bloku sebebi ile dopamin reseptör afl r duyarl l oluflmas geç diskinezi meydana gelmesinde önemlidir denilmektedir. GABA n n geç diskinezideki rolü ile ilgili kan tlar artmaktad r. GABA merkezi sinir sisteminde major inhibitör nörotransmitter olup bazal gangliyonlar nda ve gri madde internöronlar nda önemli rol oynar. Geç diskinezi olgular nda BOS ta GABA konsantrasyonunda azalma bulunmaktad r. Belirtileri klasik geç diskineziye benzeyen, ancak, ondan farkl olan akut ekstrapiramidal sendromlar gibi antikolinerjik ilaçlara cevap veren tablolar paradoksal geç diskinezi olarak adland r l r. Geç distoni klasik geç diskineziden farkl olarak antikolinerjik maddelerden yararlan r. Benzodiazepinler, baklofen ve klozapin de etkindir. Geç distoni Geç distoni geç diskinezinin bir biçimi olarak ele al nabilir. Olgularda torsiyon biçiminde hareketler uzun süre devam eder. Ek olarak blefarospazm veya fasiyal grimaslar izlenebilir. Meige sendromunun klasik belirtileri (blefarospazm ve oromandibular distoni) izlenebilir. Geç akatizi daha k sa sürede geliflebilmektedir. Geç tik ve geç Tourette sendromu bildirilmifltir. KORUYUCU ANT PARK NSON LAÇ KULLANIMI Ekstrapiramidal belirtilerin tedavisinde temel ilke bafllang çta doz ayarlamas veya ilac n de ifltirilmesidir. Antikolinerjik ilaçlar n önemli bir sak ncas kötü kullan m ihtimalidir. Kötü kullan m, ço ul ilaç kötü kullan m olanlarda, iflsizlerde, genç ve bekarlarda, birçok alanda ifllevselli i önemli ölçüde bozuk, e itim ve sosyal becerileri yetersiz olanlarda daha s k izlenmektedir. Kötü kullan m potansiyeli olanlarda antikolinerjik ilaç kullan m ndan kaç n lmal d r. 10 Negatif flizofrenik belirtiler gösteren olgularda antikolinerjik ilaçlar n sosyal geri çekilme ve duygulan mda küntlük gibi belirtiler üzerindeki olumlu etkisi sebebi ile antikolinerjik ilaç sürdürülebilmektedir. Bu ilaçlar n koruyucu önemi yoktur, yan etki oldu unda kullan lmas uygun olur. Ayr ca merkezi antikolinerjik etkili ilaçlar bazen kendileri de baz hareket bozukluklar n n sebebi olur. Baz bilim adamlar ise antikolinerjik ilaçlar n klinik stabiliteye katk da bulundu unu ileri sürmektedirler. Antipar- 161

6 BALCIO LU, kinson ilaçlar n nöroleptik plazma düzeylerini düflürüyor olmas da genel olarak kabul edilen bir görüfltür. Uzun süreli antipsikotik tedavide olanlarda antikolinerjik ilac n kesilmesinin ekstrapiramidal belirtilerin art fl na yol açmad genel olarak kabul edilmektedir. Bunun tersini savunanlar da vard r. 4 Kullan lan antiparkinson ilaçlar n ço u güçlü antimuskarinik (atropin benzeri) ilaçlard r. Dolay s ile antikolinerjik zehirlenme sendromuna yol açabilirler. Bu sendrom huzursuzlukla giden ajitasyon, konfüzyon, yönelim bozuklu u, muhtemel konvülziyonlar, hipertermi, kuru ve bazen k zar k deri, takikardi, tembel ve dilate pupiller, ba rsak seslerinde azalma ve ço u kez akut üriner retansiyonla belirlidir. Akatizide antikolinerjik ilaçlar kullan lmakla birlikte distoni ve parkinsonizmdeki kadar etkili de ildir. Akatizi β blokörler ve benzodiazepinlerden di- er yan etkilere göre daha fazla yararlan r. 5 Antiparkinson ilaçlar n kullan m konusunda Dünya Sa l k Örgütü nce görüfl birli i sa lanan ilkeler afla da s ralanm flt r: Geç diskineziye yatk nl k yarat r. Otonomik yan etkileri vard r. Belle i olumsuz olarak etkiler Öldürücü hipertermik olaylar n geliflimini kolaylaflt r r. Yüksek dozlarda toksik psikoza sebep olur. Bu tablo ajitasyon, dezoryontasyon, sanr lar, varsan larla belirlidir. Öforik etkisi sebebi ile kötü kullan m potansiyeli vard r. Antipsikotik ilaçlar n kan düzeyini de ifltirebilirler Ekstrapiramidal belirti göstermeyen olgularda gereksizdir. Bu ilaçlarla en s z izlenen yan etkiler otonomik sinir sistemi ile ilgilidir. Otonomik sinir sistemi ile ilgili kardiyovasküler sistemde düflük dozlarda bradikardi, orta ve yüksek dozlarda taflikardi, palpitasyon ve aritmiye sebep olur. Yüksek dozlarda EKG anomalileri, QRS kompleksinde geniflleme, QT aral - nda uzama ve ST segmentinde çökme olur. Bu ilaçlardan özellikle ülseratif kolit, gastro intestinal sistem t kay c hastal klar, hiatal herni olanlarda ve yafll larda özellikle kaç n lmal d r. 5 Gözde siklopleji, midriyazis, fotofobi, görme bulan kl, göziçi bas nc nda artma olabilir. S cak havalarda antipsikotik ilaçlarla antikolinerjik etkili ilaçlar n kombinasyonu son derece tehlikelidir. Öforik etkileri vard r. 162

7 ANT PS KOT KLER N YAN ETK LER NÖROLOJ K YAN ETK LER: NÖROLEPT K MAL GN SENDROM (NMS) S kl k %0.07-%3 kadard r. Oran %14.9 olarak verilmektedir. NMS tüm nöroleptiklerle bildirilmifltir. Lityum tek bafl na veya nöroleptiklerle kombine olarak kullan ld nda NMS e sebep olabilmektedir. Dehidratasyon, ajitasyon, afl r hareketlilik ve parenteral ilaç kullan m NMS ihtimalini art r r. Serum demir düzeyi düflüklü ü önem tafl r. 6 Merkezi dopamin metabolizmas bozuklu u düflünülmüfltür. Baz bilim adamlar merkezi sinir sisteminde dopaminin yo un biçimde azalmas n n hipotalamik s kontrolünü ileri sürmektedirler. 7 Serotonin metabolizmas de ifliklikleri NMS den sorumludur. Aktif dönemde noradrenalin normalden yüksek bulunmaktad r. NMS: 1. Atefl 2. Rijidite 3. Otonomik bozukluklar 4. Bilinç de ifliklikleri Erken belirti bilinç de ifliklikleridir. Otonomik belirti olarak kan bas nc de ifliklikleri, taflikardi, diyaforez, tükrük salg s nda artma ve inkontinans izlenebilir. Rijidite, diflliçark veya kurflun boru sertli i fleklindedir. Atefl, olgular n n %98 inde görülür. Kreatin fosfokinaz s kl kla artm flt r. Lökositoz, olgular n önemli bir bölümünde vard r. Hipo veya hipernatremi veya metabolik asidoz olabilir. 8 S ca a ba l bitkinlik: Hiperpireksi ve ajitasyon belirtileri izlenir. Serotonin sendromu: Atefl ve dalgalanan kan bas nc, diyaforez, mental durum de ifliklikleri ve tremor izlenen belirtiler aras ndad r. Bu sendrom serotonerjik ilaçlarla veya bunlar n monoamin oksidaz inhibitörleri ile kombinasyonlar nda daha s kt r. 8 Atropinizm: Antikolinerjik ilaçlar yüksek dozda pireksi ve konfüzyona sebep olur. Ancak diyaforez ve otonamik dengesizlik olmas durumunda NMS den farkl olarak fizostigminle düzelir. Ekstpapiramidal sendromlar ve atefl, katatoni ile benzerlik gösterir. Klinik seyir: Nöroleptik dozunun de iflmesi veya ilaç bafllanmas n n ard ndan bir hafta içinde bafllar. lac n kesilmesi veya destekleyici önlemlerin uygulanmas ile belirtiler ortalama bir hafta kadar sürer

8 BALCIO LU, Tedavi Kuflku duyuldu unda ilaç kesilmelidir. NMS ile iliflkisi ve nörotoksisite yapabilmesi sebebi ile lityum da kesilmelidir. Antidepresan ilaçlar n NMS deki rolü kuflkulu olmakla birlikte otonomik etkileri sebebi ile kesilmelidir. Özgül serotonin geri al m engelleyicilerinin DA bloke edici etkileri olabilir. 10 Sedasyon için benzodiyazepinler önerilmektedir. A r psikoz durumunda EKT önerilir. NMS aç s ndan karbamazepin güvenli bir ilaçt r. Hidrasyonun sa lanmas ve so utma önemli bir önlemdir. Bromokriptin (60 mgr a dek) ve kas gevfletici olarak da dantrolen önerilmektedir. Depo ve parenteral preparatlar ile yüksek potensli atipsikotiklerden kaç - n lmal d r. KONVÜLZ YONLAR Özellikle düflük potensli fenotiyazinler ve doksapin olmak üzere antipsikotik ilaçlar epileptik hastalarda konvülziyon s kl n artt rabilirler. Piperazinler ve haloperidolün büyük bir ihtimalle bu tür etkiler ç kartmaya karfl e ilimi daha düflüktür. Antipsikotikler EEG de yayg n yavafllama yaparlar. Yüksek doz, ani doz de ifliklikleri, organik ruhsal bozukluk veya önceden epilepsinin ya da EEG bozuklu unun varl, antipsikotiklerin ani kesilmesi, ilac n sedatif özellikleri, sedatif hipnotik ve alkol yoksunlu u gibi sebepler epilepsi ihtimalini art r r. 10 ANT KOL NERJ K YAN ETK LER Antipsikotikler muskarinik reseptörleri bloke ederler. Bu reseptörler otonomik ganglionlar d fl nda baz kortikal ve subkortikal nöronlarda da bulunur. Bu tür reseptörlerin blokaj atropin benzeri etki yapar. En güçlü antikolinerjik etki gösteren antipsikotik tiyoridazindir. Antidepresanlar ve yüksek potensli antipsikotiklerin antikolinerjik etkileri görece daha azd r. 8 Deride s cakl k, kuruluk ve k zar kl a sebep olurlar. Akci er salg lar nda azalma ve kuruma olur, kalp h z artar, mide salg s ve barsak sesleri azal r. drar yapma ve ejakülasyon gecikir. Dar aç l glokom kötüleflir. Üriner retansiyon, ventriküler taflikardi ortaya ç kar. 164

9 ANT PS KOT KLER N YAN ETK LER Is regülasyonu Antipsikotikler s cak havalarda s regülasyonunu bozarlar, beden s cakl - artar. Cilt kuru ve s cak olur; bilinç bozuklu u, konvülziyon, solunum de- ifliklikleri ve dolafl m kollaps görülebilir. Fazla kilo, fiziksel aktivite, alkol al m, yüksek doz antikolinerjik alma yatk nl artt r r. Antikolinerjik deliryum Yönelim bozuklu u, bilinç sislenmesi, varsan lar genellikle görme ile ilgilidir; ancak (iflitmeye ait, dokunma ya da di erleri ile alakal olabilir) sanr - lar, bellek kayb, ajitasyon, dizartri, enkoheran veya bas nçl konuflma, ataksi, ruhsal durum de ifliklikleri, koma olabilir. Yak n bellekte a r bozulma entoksikasyonun önemli bir belirtisidir. Bu belirtilere periferik antikolinerjik etkiler efllik eder. 8 KALP VE SOLUNUM S STEM ÜZER NE OLAN YAN ETK LER Postural hipotansiyon Yüksek doz ve parenteral kullan mla artar. Yafll larda, ilaç almasalar bile, hipotansiyon s k görülür. A r hipotansiyonun ortaya ç kmas durumunda vazoaktif bir ilaca gerek duyuldu unda fenotiyazinlerin orta derecede α-adrenerjik pressör amin seçilmelidir. Epinefrin ya da izoproterenol gibi beta-agonistik kardiyak stimulanlar, kan n dalak ve periferik alanlarda göllenmesini, dolay s ile hipotansiyonu art rabilece i için kontrendikedirler. 2 EKG üzerine etkileri Antipsikotik ilaçlar kalp üzerinde, hem antiaritmik hem de aritmojenik etki gösterirler. Hipotalamustaki sempatik aktiviteyi antagonize etmeleri ve lokal anestetik özellik göstermeleri sebebi ile kalp hücre zar n stabilize ederler, bu flekilde antiaritmik etki gösterirler. Antipsikotik ilaçlar n kalp üzerine koruyucu veya toksik olup olmad kullan lan ilaca, doza ve hastan n kalp durumuna ba l d r. Düflük potensli, ilaçlar, özellikle de tiyoridazin, daha yüksek oranda kardiyotoksik etki gösterir. Hastalar n ço unda bunlar n klinik aç dan önemi yoktur. EKG iletim bozukluklar görülür. T dalgas nda küntleflme, tersine dönme, geniflleme, derinleflme, ST segmentinde çökme, QT aral nda artma, PR uzamas, U dalgalar n n ortaya ç kmas, kalp h z nda artma olabilir. Ventriküler aritmi ihtimali artar. 165

10 BALCIO LU, Oküler yan etkiler Korneada beyaz-sar -kahverengi granüller toplan r. Epitelyal keratopati, lens lezyonlar, retinitis pigmentoza görülür. Tiyoridazinle retinopati s k görülür. 10 Dermatolojik yan etkiler Genellikle makulopapüler, eritematöz ve kafl nt l lezyonlar görülür. laçla birlikte fotonsensivite deride ödem, papül, makül, vezikül ve bül oluflabilir. Pigmentasyon genellikle günefl gören yerlerde olur. Tedaviden sonra deride döküntüler görülür. laç kesilince semptomlar yiter. Metabolik ve endokrin yan etkiler Antipsikotik ilaçlar, ifltah de ifliklikleri, kilo alma, s v tutulumu, gö üslerde büyüme ve dolgunluk, galaktore ve amenore, jinekomasti, hiperglisemi libidoda azalma ve erkeklerde ejakülatuar yetersizlik ve kad nlarda ovulasyonda gecikmeye sebep olabilirler. 10 Antipsikotik kullan m ile s kl kla cinsel davran fllarda ve ifllevlerde bozukluk olur. Bu bozukluklar libido azl, orgazm olamama, ereksiyonu sürdürememe, vaginal salg da azalma ve retrograd ejakülasyon fleklindedir. Cinsel ifllev bozukluklar n n s kl tiyoridazin, mezoridazin ve klorpromazin ile daha yüksektir. Parasempatik sistem ereksiyondan sorumludur. Bu sistemle ifllev bozuklu u cinsel uyar lmada inhibisyona neden olabilir. Sempatik sistem ejakülasyondan sorumludur, bu sistemle ilgili ifllevsel bozukluklar inhibe erkek orgazm veya prematür orgazma neden olabilir. Antipsikotiklerin bu sistemler üzerinde meydana getirdi i etkiler cinsel ifllev bozukluklar n n sebebidir. 10 Düflük potensli antipsikotikler daha büyük bir s kl kla kilo almaya neden olurlar. Hepatik yan etkiler T kanma sar l na benzer belirtiler olabilir. Prodromal belirtileri aras nda atefl, titreme, bulant, epigastrik veya sa kadranda abdominal a r, yorgunluk ve döküntü vard r. Hematolojik yan etkiler Düflük potensli antipsikotiklerin kemik ili i üzerinde, özelikle granülosit serisinin ana hücreleri üzerinde zay f toksik etkileri vard r. Olgular n ço u bunu tolere edebilir, geçici lökopeni d fl nda belirti göstermezler. Agranülositoz, hemolitik anemi, lökopeni, lökositoz, nötropeni, trombositopenik purpura yapt klar bildirilmifltir. 166

11 ANT PS KOT KLER N YAN ETK LER Afl r duyarl l k psikozu Bu durum uzun süre antipsikotik ilaç kullan m na ba l olarak psikozun kötüleflmesi durumudur. Tipik olarak afl r duyarl l k psikozu gelifltiren olgular bafllang çta düflük orta düzeyde antipsikoti e cevap verirler. 5 Afl r duyarl l k psikozunun tedavisi zordur, geriye dönüflsüz olabilir. Sinsi bafllad ndan tespiti güç olabilir. Hastal n önlenmesi en iyi yoldur. Renal yan etkiler Antikolinerjik etkinli i yüksek antipsikotiklerle, yatk n kiflilerde üriner retansiyon veya inkontinans oldukça s k görülür. Dizüri daha seyrek görülür. Antipsikotiklerin s k enjeksiyonuna ba l rabdomiyoliz ve akut renal yetmezlik olabilir. drar retansiyonu gibi antikolinerjik periferik belirtiler için düflük dozda betanekol kullan lmas uygun olur. Haloperidol ile bir retroperitoneal fibrozis olgusu bildirilmifltir. Kas içi uygulama rabdomiyolizi art r r. Uygunsuz ADH salg lanmas sendromu Bu olgularda letarji, yönelim bozuklu u, konfüzyon, konvülziyon, koma, yar koma görülür. Hiponatremi ve serum hipoozmolaritesi, hiponatremiye karfl idrarda yüksek oranda sodyum kayb, dehidratasyon renal, adrenal ve tiroid ifllevlerinin normal oluflu, idrar ozmolalitesinin düflüklü ü söz konusudur. 10 Ani ölüm Antipsikotiklerin gebelik ve laktasyon s ras nda güvenilirli i tam belirlenebilmifl de ildir. Bu ilaçlar, kan-beyin engelini geçtikleri gibi kan-plasenta engelini de geçerler ve çok düflük düzeylerde anne sütüne geçerler. Anne, son zamanlarda bir antipsikotik ilaç ile tedavi edilmifl ise yenido anda hafif derecede bir sedasyonun ard ndan motor eksitasyon ortaya ç kabilir. Antipsikotik ilaçlar n fötal malformasyon ihtimalini art rd na iliflkin yeterli kan t yoktur. Yüksek potensli antipsikotik ilaçlar n düflük ve bölünmüfl dozlarda verilmesi gebelik s ras nda görece güvenilir olabilir. Ancak çok zorunlu olmad kça, özellikle gebeli in ilk üç ay içinde olmak üzere gebelik s ras nda ve emzirirken antipsikotik ilaç al nmas ndan kaç n lmas gerekir. 10 Klozapinin yan etkileri S k olarak izlenen yan etkileri uyuflukluk ve sedasyondur. Salivasyon, taflikardi, bafl dönmesi, yorgunluk, postural hipotansiyon, aritmi, senkop, kab z- 167

12 BALCIO LU, l k, bulant, kusma, midede yanma, terleme, a z kurulu u, idar inkontinans en s k izlenen yan etkiler aras ndad r. Miyokardit, konfüzyon, toksik deliryum, bulant, kusma, kab zl k, kilo alma, hepatik enzimlerde yükselme, kolestaz bildirilmifltir. Karaci er ifllev testlerinde bozulma bildirilmifltir. Ürogenital etkiler %6 oran ndad r. nkontinans, s k idrara ç kma, idrar retansiyonu ve impotans muhtemeldir. Prostat sorunu olanlarda kullan lmamal d r. Hiperprolaktinemi, amenore, galaktore ve jinekomastiye sebep olamaz. 10 Tremor, akatizi (%6), rijidite (%3) görülebilir. Geç diskineziye neden olmaz. Daha önce NMS geçirenlerde güvenle kullan labilir. Klopazin bu olgularda lityum veya karbamazepinle kombine olarak kullan lmamal d r. Antikolinerjik etki di er ilaçlarla ve hipotansiyon yap c ilaçlarla kombine olarak kullan lmamal d r. Toksik psikozlar, koma, a r hepatik, renal veya kalp hastal n n olmas, klozapine ba l granülositopeni gösterenler, antikolinerjik etkili ilaçlar n kontrendike oldu u durumlar di er kontrendikasyon alanlar d r. Agranülositoz riski olanlarda, depo nöroleptiklerle birlikte, gebelikte, nöbet efli i düflük olanlarda, dikkat isteyen ifllerde de kullan lmamal d r. Toksik tabloda zehirlenmenin derinli ine göre uyuflukluk, koma, arefleksi, konfüzyon, ajitasyon, deliryum, hiperrefleksi, konvülziyonlar, hipersalivasyon, midriazis, görme bulan kl, s de ifliklikleri, taflikardi, hipotansiyon, kollaps, kardiyak aritmi, kalp bloku ve solunum depresyonu gibi belirtiler bulunur. Risperidonun yan etkileri aras nda konsantrasyon güçlü ü, asteni ve sedasyon s kt r. Prolaktin düzeyi artar. Buna ba l olarak galaktore, adet düzeninin bozulmas muhtemeldir. KAYNAKLAR 1. Aguilar EJ, Keshavan MS, Martinez Quiles MD ve ark. (1994). Predictors of acute dystonia in first -episode psychotic patients. Am J Psychiatry 151: Amerikan Psikiyatri Birli i (1994). Mental Bozukluklar n Tan sal ve Say msal El kitab, IV. Bask (DSM IV), Amerikan Psikiyatri Birli i, Washingston DC, 1994 den çeviren Köro lu E, Hekimler Yay n Birli i, Ankara. 3. Çifter, Yüksel N, Akçabay fi, Bilir E (1986). Akatiziye ba l intihar giriflimleri. Gazi Üniversitesi T p Fakültesi Dergisi 1 (2,3): Kapur S, Remington G (1996). Serotonin -dopamine interaction and its relevance to schizophremia. Am J Psychiatry 153: Kayal M, Sevinçok L, Yüksel N, Çifter I (1993). Afl r Duyarl l k Psikozu. Psikiyatri Bülteni 2(1): Kohen D, Bristo WM (1996). Neuroleptic Malignant Syndrome. Advances in Psychiatric Treatment 2: Köro lu E, Yüksel N, Çifter (1991). Nöroleptik malign sendrom. Türk laç ve Tedavi Dergisi (4(3): Yüksel N (1995). Psikiyatride laç Tedavileri. Ruhsal Hastal klar nda. Hatibo lu Yay nevi, Ankara. s: Yüksel N, Köro lu E, Çifter (1990). Geç Diskinezi. Türk Psikiyatri Dergisi 1(3): Yüksel N (1998). Psikofarmakoloji Antipsikotik laçlar. Bilimsel T p Yay nevi, Ankara. s:

DEPRENİL 50 mg 30 Tablet

DEPRENİL 50 mg 30 Tablet DEPRENİL 50 mg 30 Tablet Depresyon, depresyona bağlı yeme ve uyku bozuklukları, bipolar hastalığın depresyon fazı, migren FORMÜLÜ Her bir Deprenil tablet 50 mg opipramol dihidroklorür içerir. FARMAKOLOJĠK

Detaylı

TOKSİDROMLAR. Dr. Hasan KILIÇ Malatya Devlet Hastanesi. 18. Acil Tıp Sempozyumu, Klinik Toksikoloji Kahramanmaraş, 2015

TOKSİDROMLAR. Dr. Hasan KILIÇ Malatya Devlet Hastanesi. 18. Acil Tıp Sempozyumu, Klinik Toksikoloji Kahramanmaraş, 2015 TOKSİDROMLAR Dr. Hasan KILIÇ Malatya Devlet Hastanesi 18. Acil Tıp Sempozyumu, Klinik Toksikoloji Kahramanmaraş, 2015 Toksidrom tanım Toksidrom (=toksik sendrom) kelimesi, zehirlenmelerde tanı ve ayırıcı

Detaylı

Ekstrapiramidal Belirtiler: Belirlenmesi, Önlenmesi ve Tedavisi. Pazartesi Buluşmaları #2

Ekstrapiramidal Belirtiler: Belirlenmesi, Önlenmesi ve Tedavisi. Pazartesi Buluşmaları #2 Ekstrapiramidal Belirtiler: Belirlenmesi, Önlenmesi ve Tedavisi Pazartesi Buluşmaları #2 Ekstrapiramidal Sistem Belirtileri Tanım Yürüyüş, hareket ve duruşu etkileyen a"pik, istemsiz, kas kontraksiyonlarıdır.

Detaylı

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Deomed Medikal Yay nc l k Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Birinci bask Deomed, 2009. 62

Detaylı

Bipolar afektif bozukluk nedir?

Bipolar afektif bozukluk nedir? Bipolar afektif bozukluk nedir? Bipolar afektif bozukluğu pek çok kişi farklı şekillerde yaşar. Bazıları şiddetli mutsuzluk ve sadece hafif taşkınlık atakları deneyimlerken, diğerleri son derece şiddetli

Detaylı

(trankilizan ilaçlar)

(trankilizan ilaçlar) Anksiyolitik ilaçlar (trankilizan ilaçlar) Anksiyete nedir? Anksiyete bozuklukları nedir? Anksiyete > Otonomik belirtiler Kalp hızında, tansiyonda, kalp kasılmasında, nefes hızında vs artış Norepinefrin

Detaylı

BALIK YAĞI MI BALIK MI?

BALIK YAĞI MI BALIK MI? BALIK YAĞI MI BALIK MI? Son yıllarda balık yağı ile ilgili kalp damar hastalıklarından tutun da romatizma, şizofreni, AIDS gibi hastalıklarda balık yağının kullanılmasının yararları üzerine çok sayıda

Detaylı

BEZMİÂLEM. Horlama ve Uyku. Apne Sendromu VAKIF ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ. Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı.

BEZMİÂLEM. Horlama ve Uyku. Apne Sendromu VAKIF ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ. Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı. Horlama ve Uyku Apne Sendromu BEZMİÂLEM VAKIF ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Uyku Polikliniği rtibat : 0212 453 17 00 GH-02 V;01/2010 Horlama ve Uyku Apne Sendromu

Detaylı

Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit

Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit www.printo.it/pediatric-rheumatology/tr/intro Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit 2016 un türevi 1. ROMATİZMAL ATEŞ NEDİR? 1.1 Nedir? Romatizmal ateş, streptokok adı

Detaylı

Depresyon 1. Depresyon nedir? 2. Depresyon (çökkünlük) sanıldığı kadar sık mı? 3. Depresif belirtiler ile depresyon farklı mıdır?

Depresyon 1. Depresyon nedir? 2. Depresyon (çökkünlük) sanıldığı kadar sık mı? 3. Depresif belirtiler ile depresyon farklı mıdır? 1. Depresyon nedir? Depresyon ruh halinizi, hislerinizi, davranışlarınızı, ve ruh sağlığınızı etkileyen bir hastalıktır. Depresyonun bir halsizlik kendi kendinize çözebileceğiniz bir sorun olmayıp, biyolojik

Detaylı

ÜRÜN BİLGİSİ. 3. TERAPÖTİK ENDİKASYONLAR ALZAMED hafif ve orta şiddette Alzheimer tipi demansın semptomatik tedavisinde endikedir.

ÜRÜN BİLGİSİ. 3. TERAPÖTİK ENDİKASYONLAR ALZAMED hafif ve orta şiddette Alzheimer tipi demansın semptomatik tedavisinde endikedir. ÜRÜN BİLGİSİ 1. ÜRÜN ADI ALZAMED 5 mg Film Tablet 2. BİLEŞİM Etkin madde: Donepezil hidroklorür 5 mg 3. TERAPÖTİK ENDİKASYONLAR ALZAMED hafif ve orta şiddette Alzheimer tipi demansın semptomatik tedavisinde

Detaylı

ACİL SERVİSTE NÖBET YÖNETİMİ UZ DR SEMRA ASLAY YDÜ HASTANESİ ACİL SERVİS MART 2014

ACİL SERVİSTE NÖBET YÖNETİMİ UZ DR SEMRA ASLAY YDÜ HASTANESİ ACİL SERVİS MART 2014 UZ DR SEMRA ASLAY YDÜ HASTANESİ ACİL SERVİS MART 2014 Nöbet Beyin hücrelerindeki aşırı ve anormal elektrik deşarjına bağlı olarak serebral fonskiyonların baskılanması ile sonuçlanan bir durum Epilepsi

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI CASODEX 150 mg film tablet Ağız yoluyla alınır. Etkin madde: 150 mg bikalutamid Yardımcı maddeler: Laktoz monohidrat, magnezyum stearat, polividon, sodyum nişasta glikolat, hipromelloz,

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgileri içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgileri içermektedir. KULLANMA TALİMATI CUREXOL 2 mg tablet Ağızdan alınır Etkin madde: Her tablet 2 mg aripiprazol içerir. Yardımcı Maddeler: Mısır nişastası, hidroksipropil selüloz, laktoz monohidrat, magnezyum stearat, mikrokristalin

Detaylı

EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI. Doç.Dr.Mitat KOZ

EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI. Doç.Dr.Mitat KOZ EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI Doç.Dr.Mitat KOZ Fiziksel Uygunluk Test Sonuçları Klinik Egzersiz Test Sonuçları Fiziksel Uygunluk Test Sonuçlarının Yorumlanması Bireyler arası karşılaştırmalar

Detaylı

ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM

ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM D YABETLE YAfiAMAK Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org Diyabet,

Detaylı

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir.

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir. LENFOMA LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir. LENF SİSTEMİ NEDİR? Lenf sistemi vücuttaki akkan dolaşım sistemidir. Lenf yolu damarlarındaki bağışıklık hücreleri,

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. PRENT Film Kaplı Tablet. Ağız yoluyla alınır.

KULLANMA TALİMATI. PRENT Film Kaplı Tablet. Ağız yoluyla alınır. KULLANMA TALİMATI PRENT Film Kaplı Tablet Ağız yoluyla alınır. Etkin madde: Asebutolol Yardımcı maddeler: Selüloz, mısır nişastası, povidon 25, magnezyum stearat, hipromelloz, makrogol, kuru nane esansı,

Detaylı

DR. ERGÜN ÇİL. www.erguncil.com

DR. ERGÜN ÇİL. www.erguncil.com DR. ERGÜN ÇİL www.erguncil.com TAŞİARİTMİLER BURSA TABİP ODASI 2014 2 TAŞİARİTMİLER BURSA TABİP ODASI 2014 3 DR. ERGÜN ÇİL www.erguncil.com Taşiaritmiler: Dar QRS li ( 0.08 sn) taşikardi Sinüzal taşikardi

Detaylı

Uykuyla İlişkili Hareket Bozuklukları. Dr. Kemal HAMAMCIOĞLU

Uykuyla İlişkili Hareket Bozuklukları. Dr. Kemal HAMAMCIOĞLU Uykuyla İlişkili Hareket Bozuklukları Dr. Kemal HAMAMCIOĞLU ICSD-2 (International Classification of Sleep Disorders-version 2) 2005 Huzursuz bacaklar sendromu Uykuda periyodik hareket bozukluğu Uykuyla

Detaylı

Kent Hastanesi, Hepimizden Önce Çocuklarımızın Hastanesi!

Kent Hastanesi, Hepimizden Önce Çocuklarımızın Hastanesi! Kent Hastanesi, Hepimizden Önce Çocuklarımızın Hastanesi! www.kenthospital.com Kent Hastanesi, hepimizden önce çocuklarımızın hastanesi! Çünkü, çocuklarımız, hepimizin geleceği! Kuruluşumuzdan bu yana

Detaylı

Diyabet te Sağlık Önerileri. Diyabet

Diyabet te Sağlık Önerileri. Diyabet Diyabet te Sağlık Önerileri Diyabet BR.HLİ.041 Diyabette Sağlık Önerileri Her sağlıklı birey gibi diyabetli birey de bireysel bakımını sağlamalı; diyabete bağlı gelişen özellikli durumlarda gereken uygulamaları

Detaylı

GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL

GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL Hasta Rehberi Say 7 GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL Orta kolayl kta okunabilir rehber Genç Yetiflkinlerde Büyüme Hormonu Eksikli i - Say 7 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading

Detaylı

ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR

ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR GUATR NED R? Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org Tiroid bezi Guatr Tiroid

Detaylı

Hart Walker, gövde deste i ve dengeli tekerlek sistemi sayesinde, geliflim düzeyi uygun olan çocuklar n, eller serbest flekilde yürümesini sa lar.

Hart Walker, gövde deste i ve dengeli tekerlek sistemi sayesinde, geliflim düzeyi uygun olan çocuklar n, eller serbest flekilde yürümesini sa lar. Cerebral palsi gibi hareket ve postüral kontrol bozukluklar na yol açan hastal klar olan çocuklar, hastal klar n n derecesine ba l olarak yürüme güçlü ü çekmekte veya hiç yürüyememektedir. Hart Walker,

Detaylı

Nöroleptik ilaçlar. Prof. Dr. Öner Süzer Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Farmakoloji ve Klinik Farmakoloji Anabilim Dalı www.onersuzer.

Nöroleptik ilaçlar. Prof. Dr. Öner Süzer Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Farmakoloji ve Klinik Farmakoloji Anabilim Dalı www.onersuzer. Nöroleptik ilaçlar Prof. Dr. Öner Süzer Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Farmakoloji ve Klinik Farmakoloji Anabilim Dalı www.onersuzer.com Son güncelleme: 21.10.2010 Konuşma planı Bu konuda anlatılacak ilaçların

Detaylı

Alkol ve Madde Kullanımında Zehirlenme

Alkol ve Madde Kullanımında Zehirlenme Alkol ve Madde Kullanımında Zehirlenme Prof. Dr. Hakan Coşkunol Ege Üniversitesi BATI ENSTİTÜSÜ Alkol ve Madde Kullanım Biçimleri Nelerdir? Kullanmama Sosyal Kullanım Rekreasyonel Kullanım Riskli Kullanım

Detaylı

Tarifname PARKĠNSON HASTALIĞININ SEMPTOMATĠK TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON

Tarifname PARKĠNSON HASTALIĞININ SEMPTOMATĠK TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON 1 Tarifname PARKĠNSON HASTALIĞININ SEMPTOMATĠK TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON Teknik Alan Buluş, parkinson hastalığının semptomatik tedavisine yönelik oluşturulmuş bir formülasyon ile ilgilidir. Tekniğin

Detaylı

BİTKİSEL İLAÇ ZEHİRLENMESİ

BİTKİSEL İLAÇ ZEHİRLENMESİ BİTKİSEL İLAÇ ZEHİRLENMESİ Yard. Doç.Dr. Nil Hocaoğlu Aksay Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Farmakoloji Anabilim Dalı 28.04.2010 Olgu Sunumu 61 yaşındaki kadın hasta, Acil servise, ajitasyon,

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI MEDOTİLİN 1000 mg/4ml İ.M./İ.V. enjeksiyonluk çözelti içeren ampul

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI MEDOTİLİN 1000 mg/4ml İ.M./İ.V. enjeksiyonluk çözelti içeren ampul KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI MEDOTİLİN 1000 mg/4ml İ.M./İ.V. enjeksiyonluk çözelti içeren ampul 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Etkin Madde: Her bir ampul 1000 mg Kolin alfoskerat a

Detaylı

Sunum Planı. Yoğun Bakımda Psikolojik Tehditler. Sunum Planı. Klinik tablolar. Deliryum 27/04/16

Sunum Planı. Yoğun Bakımda Psikolojik Tehditler. Sunum Planı. Klinik tablolar. Deliryum 27/04/16 Sunum Planı Yoğun Bakımda Psikolojik Tehditler Klinik tablolar Hasta yakınları kaynaklı zorluklar Burn- out (Tükenmişlik) Prof.Dr. Hakan Kumbasar Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları

Detaylı

HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR

HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR Hepatit C nedir? Hepatit C virüsünün neden olduğu karaciğer hastalığıdır. Hepatit C hastalığı olarak bilinir ve %70 kronikleşir, siroz, karaciğer yetmezliği, karaciğer kanseri

Detaylı

Şeker Hastalığı Nedir? Neden Önemlidir?

Şeker Hastalığı Nedir? Neden Önemlidir? Aile Hekimliği Sürekli Mesleki Gelişim Programı Hayatınız boyunca öngöremediğiniz ve hayat kalitenizi düşürecek pek çok sorun yaşayabilirsiniz. Şeker hastalığı(kısa olarak Diyabet diyebiliriz) ve obezite

Detaylı

Hipofiz adenomu; Prolaktin salgılayan hipofiz adenomu;

Hipofiz adenomu; Prolaktin salgılayan hipofiz adenomu; PROLAKTİNOMA Hipofiz adenomu; Prolaktin salgılayan hipofiz adenomu; Prolaktinoma beyinde yer alan hipofiz bezinin prolaktin salgılayan tümörüdür. Kanserleşmez ancak hormonal dengeyi bozar. Prolaktin hormonu

Detaylı

Şeker Hastaları için Genel Sağlık Önerileri

Şeker Hastaları için Genel Sağlık Önerileri ÖNEMLİ! İlaçlarınızı düzenli kullanmanız çok önemlidir. Kilonuza dikkat ediniz. Ani bir kan şekeri düşmesi (hipoglisemi) durumuna karşı yanınızda her zaman birkaç adet şeker bulundurunuz. Mutlaka egzersiz

Detaylı

Az sayıda ilaç. Uzun süreli koruyucu kullanım İlaç değişiminin uzun sürede olması. Hastayı bilgilendirme İzleme

Az sayıda ilaç. Uzun süreli koruyucu kullanım İlaç değişiminin uzun sürede olması. Hastayı bilgilendirme İzleme Temel farmakoterapi ilkeleri Az sayıda ilaç Daha önce kullanılan veya ailede kullanılan ilaç Uzun süreli koruyucu kullanım İlaç değişiminin uzun sürede olması Psikolojik desteğin de sağlanması Hastayı

Detaylı

PLEGİCİL 30 ml Damla FARMAKOLOJİK ÖZELLİKLERİ

PLEGİCİL 30 ml Damla FARMAKOLOJİK ÖZELLİKLERİ PLEGİCİL 30 ml Damla FORMÜLÜ 100 ml çözeltide: Asepromazin maleat 0.4068 g (0.3 g aktif baza eşdeğer) 10 Damla 1 mg etkin madde (baz olarak) içerir. (Alkol ve sodyum metil paraben içerir) FARMAKOLOJİK

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. PK-MERZ i.v. İnfüzyon Çözeltisi Toplardamar içine uygulanır.

KULLANMA TALİMATI. PK-MERZ i.v. İnfüzyon Çözeltisi Toplardamar içine uygulanır. PK-MERZ i.v. İnfüzyon Çözeltisi Toplardamar içine uygulanır. KULLANMA TALİMATI Etkin madde: 200 mg Amantadin sülfat Yardımcı maddeler: Sodyum klorür ve enjeksiyonluk su Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce

Detaylı

ACİL ÇALIŞANLARI İÇİN STRES YÖNETİMİ

ACİL ÇALIŞANLARI İÇİN STRES YÖNETİMİ ACİL ÇALIŞANLARI İÇİN STRES YÖNETİMİ ACİL ÇALIŞANLARININ KARŞILAŞABİLECEĞİ STRES KAYNAKLARI Olaya bağlı stres kaynakları Mesleki stres kaynakları Çevresel stres kaynakları OLAYA BAĞLI STRES KAYNAKLARI-1

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. REXAPİN 15 mg film tablet Ağızdan alınır.

KULLANMA TALİMATI. REXAPİN 15 mg film tablet Ağızdan alınır. KULLANMA TALİMATI REXAPİN 15 mg film tablet Ağızdan alınır. Etkin madde: Her tablet 15 mg olanzapin içerir. Yardımcı maddeler: Laktoz, mikrokristalin selüloz, kollidon VA 64 fine, kroskarmeloz sodyum,

Detaylı

Tarifname SARKOPENİ NİN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON

Tarifname SARKOPENİ NİN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON 1 Tarifname SARKOPENİ NİN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON Teknik Alan Buluş, sarkopeni nin tedavisine yönelik oluşturulmuş bir kompozisyon ile ilgilidir. Tekniğin Bilinen Durumu Günümüzde sarkopeni,

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. ONDAREN 8 mg/4 ml I.V. enjeksiyonluk çözelti içeren ampul Damar içine uygulanır.

KULLANMA TALİMATI. ONDAREN 8 mg/4 ml I.V. enjeksiyonluk çözelti içeren ampul Damar içine uygulanır. KULLANMA TALİMATI ONDAREN 8 mg/4 ml I.V. enjeksiyonluk çözelti içeren ampul Damar içine uygulanır. Etkin madde: Her bir ml çözelti 2 mg ondansetron baza eşdeğer miktarda ondansetron hidroklorür dihidrat

Detaylı

DOGMATİL 200 mg TABLET

DOGMATİL 200 mg TABLET DOGMATİL 200 mg TABLET FORMÜLÜ 1 tablette: Sülpirid... 200 mg FARMAKOLOJİK ÖZELLİKLER Farmakodinamik özellikler Sülpirid benzamid grubundan bir nöroleptiktir ve etkisini serebral dopamin iletimine müdahale

Detaylı

WYETH İLAÇLARI A.Ş. Büyükdere Cad. No.100-102,Maya Akar Center,Kat 9,34394,Esentepe-İstanbul Tel:(212) 3559000 (6 hat) Fax:(212) 2117616

WYETH İLAÇLARI A.Ş. Büyükdere Cad. No.100-102,Maya Akar Center,Kat 9,34394,Esentepe-İstanbul Tel:(212) 3559000 (6 hat) Fax:(212) 2117616 Wyeth Efexor Tablet (Venlafaksin 37.5 mg) FORMÜL Her tablet aktif madde olarak hidroklorür tuzu halinde 37.5 mg venlafaksin ile renk maddesi olarak sarı ve kahverengi demir oksit içerir. FARMAKOLOJİK ÖZELLİKLER

Detaylı

Girifl Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) Ecz. Neslihan Güleno lu

Girifl Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) Ecz. Neslihan Güleno lu G R fi Girifl Bu kitapç k Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) taraf ndan, befleri t bbi ürünlerin güvenlili inin izlenmesi ve de erlendirilmesi hakk

Detaylı

KULLANMA TALİMATI SOMATOSTATİN EUMEDICA 250 µg i.v. İnfüzyon için Liyofilize Toz içeren Flakon Damardan uygulanır. Etkin madde: Her flakonda etkin madde olarak, 250 µg somatostatine eşdeğer miktarda hidratlanmış

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz. Çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz. Çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI DROPOLEV 60 mg/ml ORAL DAMLA, 30 ml Ağız yolu ile kullanılır. Etkin madde: Her 1 ml çözelti 60 mg levodropropizin içerir. Yardımcı maddeler: Metil paraben sodyum, propilen glikol, sukroz,

Detaylı

ÜRÜN BİLGİSİ. CARDOVOL 5 mg/5 ml İ.V. Enjeksiyonluk Çözelti İçeren Ampul

ÜRÜN BİLGİSİ. CARDOVOL 5 mg/5 ml İ.V. Enjeksiyonluk Çözelti İçeren Ampul 1. ÜRÜN ADI ÜRÜN BİLGİSİ CARDOVOL 5 mg/5 ml İ.V. Enjeksiyonluk Çözelti İçeren Ampul 2. BİLEŞİM Etkin madde: Metoprolol tartarat 5 mg 3. TERAPÖTİK ENDİKASYONLAR Supraventriküler taşiaritmiler. Şüphelenilen

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. SABRİL 500 mg saşe Ağızdan alınır. KULLANMA TALİMATI Etkin madde: Bir saşede 500 mg vigabatrin Yardımcı madde(ler): Povidon Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz,

Detaylı

Hücre zedelenmesi etkenleri. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015

Hücre zedelenmesi etkenleri. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 Hücre zedelenmesi etkenleri Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 Homeostaz Homeostaz = hücre içindeki denge Hücrenin aktif olarak hayatını sürdürebilmesi için homeostaz korunmalıdır Hücre zedelenirse ne olur? Hücre

Detaylı

YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK

YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK GİRİŞ Yaygın anksiyete bozukluğu ( YAB ) birçok konuyla, örneğin parasal, güvenlik, sağlık,

Detaylı

Kimdir? Alkoller. Günlük yaşantımızdaki alkoller HİPOKRAT MÖ. 460-370. Doktor ne demektir? Doç Dr Özlem GÜNEYSEL Marmara Ü Acil Tıp AD

Kimdir? Alkoller. Günlük yaşantımızdaki alkoller HİPOKRAT MÖ. 460-370. Doktor ne demektir? Doç Dr Özlem GÜNEYSEL Marmara Ü Acil Tıp AD Kimdir? Alkoller Doç Dr Özlem GÜNEYSEL Marmara Ü Acil Tıp AD HİPOKRAT MÖ. 460-370 Doktor ne demektir? La. Öğretmen. Doktor, 1000 yıl önce, ilk üniversitelerin ortaya çıkmasıyla birlikte, akademik bir unvan

Detaylı

6 MADDE VE ÖZELL KLER

6 MADDE VE ÖZELL KLER 6 MADDE VE ÖZELL KLER TERMOD NAM K MODEL SORU 1 DEK SORULARIN ÇÖZÜMLER MODEL SORU 2 DEK SORULARIN ÇÖZÜMLER 1. Birbirine temasdaki iki cisimden s cakl büyük olan s verir, küçük olan s al r. ki cisim bir

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI AMBREKS PEDİATRİK şurup Ağızdan alınır. Etkin madde: 5 ml (1 ölçek) şurup solüsyonu, 15 mg ambroksol HCl içerir. Yardımcı maddeler: Sorbitol % 70 solüsyonu, metil paraben, propil paraben,

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. Tablet DEPRENİL tabletler sarı renkli ve bir yüzü çentikli tablet şeklindedir.

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. Tablet DEPRENİL tabletler sarı renkli ve bir yüzü çentikli tablet şeklindedir. KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI DEPRENİL Tablet 2. KALİTATİF VE KANTİFATİF BİLEŞİM Etkin madde: Opipramol dihidroklorür 50 mg Yardımcı maddeler: Laktoz 50 mg Yardımcı maddeler için 6.1 e bakınız.

Detaylı

Tarifname. MADDE BAĞIMLILIĞININ TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK OLUġTURULMUġ BĠR FORMÜLASYON

Tarifname. MADDE BAĞIMLILIĞININ TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK OLUġTURULMUġ BĠR FORMÜLASYON 1 Tarifname MADDE BAĞIMLILIĞININ TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK OLUġTURULMUġ BĠR Teknik Alan FORMÜLASYON Buluş, madde bağımlılığının tedavisine yönelik oluşturulmuş bir formülasyon ile ilgilidir. Tekniğin Bilinen

Detaylı

OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir.

OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir. OYUNCA IN ADI Akl nda Tut YAfi GRUBU 4-6 yafl OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir. GENEL KURALLAR Çocuklar n görsel belle inin

Detaylı

Yeni Anket Verisi Girişi

Yeni Anket Verisi Girişi Yeni Anket Verisi Girişi lara ait kimlik verileri kesinlikle başka bir alanda paylaşılmayacaktır. ya ait özel veriler, sadece bilimsel çalışma merkezinin kendisi tarafından görüntülenebilecektir. proje

Detaylı

KULLANMA TALİMATI FERICOSE

KULLANMA TALİMATI FERICOSE KULLANMA TALİMATI FERICOSE 100mg/5ml İ.V. Enjeksiyonluk Çözelti İçeren Ampul Damar içine uygulanır. Etkin madde: 5 ml lik her bir ampul, 100 mg (20 mg/ml) elementer demire eşdeğer 2700 mg demir hidroksit

Detaylı

Tarifname BÖBREKÜSTÜ BEZĠ YETMEZLĠĞĠNĠN TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON

Tarifname BÖBREKÜSTÜ BEZĠ YETMEZLĠĞĠNĠN TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON 1 Tarifname Teknik Alan BÖBREKÜSTÜ BEZĠ YETMEZLĠĞĠNĠN TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON Buluş, böbreküstü bezi yetmezliğinin tedavisine yönelik oluşturulmuş bir formülasyon ile ilgilidir. Tekniğin Bilinen

Detaylı

Farmakoloji bilgileri kullanılarak farmakoloji dışında yanıtlanabilecek olan toplam soru sayısı: 8

Farmakoloji bilgileri kullanılarak farmakoloji dışında yanıtlanabilecek olan toplam soru sayısı: 8 Soruların konulara göre dağılımı: Otonom Sinir Sistemi : 5 Santral Sinir Sistemi : 5 Genel Farmakoloji: 2 Kardiyovaskuler sistem: 3 Otakoid: 2 Endokrin sistem: 2 Antiviral ilaçlar: 1 Konu dağılımı daha

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 3. FARMASÖTİK FORMU Film tablet Beyaz ile beyazımsı renkte, yuvarlak, konkav film tabletlerdir.

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 3. FARMASÖTİK FORMU Film tablet Beyaz ile beyazımsı renkte, yuvarlak, konkav film tabletlerdir. KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI MENOCTYL 40 mg Film Tablet 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Etkin madde: Otilonyum bromür 40 mg Yardımcı maddeler: Laktoz monohidrat 28 mg Yardımcı maddeler

Detaylı

KULLANMA TALĐMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALĐMATINI dikkatlice okuyunuz, sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALĐMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALĐMATINI dikkatlice okuyunuz, sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALĐMATI RĐXOL 4 mg film kaplı tablet Ağızdan alınır. Etkin madde: Her tablet 4 mg risperidon içerir. Yardımcı maddeler: Prejelatinize mısır nişastası (mısır karbohidratı), laktoz, hipromeloz,

Detaylı

Hasta Rehberi Say 11. ÇO UL H POF Z HORMONU EKS KL Orta kolayl kta okunabilir rehber

Hasta Rehberi Say 11. ÇO UL H POF Z HORMONU EKS KL Orta kolayl kta okunabilir rehber Hasta Rehberi Say 11 ÇO UL H POF Z HORMONU EKS KL Orta kolayl kta okunabilir rehber Ço ul Hipofiz Hormonu Eksikli i - Say 11 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi, Sa l k Bilimleri

Detaylı

Sağlık Bakanlığından Muaf Hekimin Ünvanı - Adı Soyadı. Bildiriyi Sunacak Kişi Ünvanı - Adı Soyadı. Bildiriyi Sunacak Kişi Kurumu

Sağlık Bakanlığından Muaf Hekimin Ünvanı - Adı Soyadı. Bildiriyi Sunacak Kişi Ünvanı - Adı Soyadı. Bildiriyi Sunacak Kişi Kurumu Sağlık Bakanlığından Muaf Hekimin Ünvanı - Adı Soyadı Dr. Asım Armağan Aydın Bildiriyi Sunacak Kişi Ünvanı - Adı Soyadı Dr. Asım Armağan Aydın Bildiriyi Sunacak Kişi Kurumu antalya EAH Çalışmaya Katılan

Detaylı

Prof. Dr. Ç. Hakan KARADAĞ

Prof. Dr. Ç. Hakan KARADAĞ Prof. Dr. Ç. Hakan KARADAĞ Pozitif Semptomlar Delüzyonlar Halüsinasyonlar Düşüncenin bozulması Negatif Semptomlar Küntleşmiş duygulanım Konuşma fakirliği Asosyalite Zevk alamama İkinci Ulak Selektif

Detaylı

Tarifname ANKSİYETE TÜREVLERİNİN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR FORMÜLASYON. Buluş, anksiyete türevlerinin tedavisine yönelik bir formülasyon ile ilgilidir.

Tarifname ANKSİYETE TÜREVLERİNİN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR FORMÜLASYON. Buluş, anksiyete türevlerinin tedavisine yönelik bir formülasyon ile ilgilidir. 1 Tarifname ANKSİYETE TÜREVLERİNİN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR FORMÜLASYON Teknik Alan Buluş, anksiyete türevlerinin tedavisine yönelik bir formülasyon ile ilgilidir. Tekniğin Bilinen Durumu 1 Günümüzde anksiyete

Detaylı

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac Ders 3: SORUN ANAL Z Sorun analizi nedir? Sorun analizi, toplumda varolan bir sorunu temel sorun olarak ele al r ve bu sorun çevresinde yer alan tüm olumsuzluklar ortaya ç karmaya çal fl r. Temel sorunun

Detaylı

Uyku sorunları: Ruhsal bozukluklardaki önemi. Prof. Dr. Mustafa Tayfun Turan Erciyes ÜTF Psikiyatri AD tayfunturan@hotmail.com

Uyku sorunları: Ruhsal bozukluklardaki önemi. Prof. Dr. Mustafa Tayfun Turan Erciyes ÜTF Psikiyatri AD tayfunturan@hotmail.com Uyku sorunları: Ruhsal bozukluklardaki önemi Prof. Dr. Mustafa Tayfun Turan Erciyes ÜTF Psikiyatri AD tayfunturan@hotmail.com Müracaat eden herkese muayenede uyku durumu sorulmalı İnsomnia (Uykusuzluk)

Detaylı

www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar

www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar Kazand ran Güç Mercedes-Benz orijinal ya lar arac n z üreten uzmanlar taraf ndan, gelifltirilmifltir. Mercedes-Benz in dilinden en iyi Mercedes-Benz

Detaylı

NÖROFREN Tablet. FORMÜLÜ Bir tablette: Pimozid 2 mg (Tartrazin içerir.) FARMAKOLOJİK ÖZELLİKLERİ. Farmakodinamik Özellikler:

NÖROFREN Tablet. FORMÜLÜ Bir tablette: Pimozid 2 mg (Tartrazin içerir.) FARMAKOLOJİK ÖZELLİKLERİ. Farmakodinamik Özellikler: NÖROFREN Tablet FORMÜLÜ Bir tablette: Pimozid 2 mg (Tartrazin içerir.) FARMAKOLOJİK ÖZELLİKLERİ Farmakodinamik Özellikler: Pimozid, kronik şizofrenik hastaların tedavisinde yarar sağlayan nöroleptik özelliklere

Detaylı

Dünyada ve Türkiye de Güncel Verilerle HIV/AIDS. Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araflt rma Merkezi (HATAM)

Dünyada ve Türkiye de Güncel Verilerle HIV/AIDS. Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araflt rma Merkezi (HATAM) Dünyada ve Türkiye de Güncel Verilerle /AIDS Dr. Aygen Tümer Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araflt rma Merkezi (HATAM) Dünyada /AIDS Dünya Sa l k Örgütü (DSÖ)/UNAIDS taraf ndan Aral k 2010 tarihinde

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. 2. SEROQUEL i kullanmadan önce dikkat edilmesi gerekenler

KULLANMA TALİMATI. 2. SEROQUEL i kullanmadan önce dikkat edilmesi gerekenler SEROQUEL 200 mg film kaplı tablet Ağız yoluyla alınır. KULLANMA TALİMATI Etkin madde: 200 mg ketiapin (ketiapin fumarat olarak) Yardımcı maddeler: Povidon, kalsiyum hidrojen fosfat dihidrat, mikrokristalin

Detaylı

09.02.2015. Oksijen Tedavisi. 10.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği. 21.Hafta ( 16-20 / 02 / 2015 ) OKSİJEN TEDAVİSİ SlaytNo: 32.

09.02.2015. Oksijen Tedavisi. 10.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği. 21.Hafta ( 16-20 / 02 / 2015 ) OKSİJEN TEDAVİSİ SlaytNo: 32. 10.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği 21.Hafta ( 16-20 / 02 / 2015 ) OKSİJEN TEDAVİSİ SlaytNo: 32 Oksijen vücuda solunum yoluyla girer, akciğerlerde hava keseciği ile kılcal damarlar arasındaki zara ulaşır

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her bir çiğneme tableti 725 mg (250 mg baza eşdeğer) Pirantel pamoat içerir.

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her bir çiğneme tableti 725 mg (250 mg baza eşdeğer) Pirantel pamoat içerir. KULLANMA TALİMATI KONTİL çiğneme tableti Ağızdan alınır. Etkin madde: Her bir çiğneme tableti 725 mg (250 mg baza eşdeğer) Pirantel pamoat içerir. Yardımcı maddeler: Sodyum siklamat, povidon K-30, sukroz,

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. 35, 50 ve 100 gramlık alüminyum tüplerde, uygulayıcısı ve kullanma talimatı ile birlikte karton kutuda kullanıma sunulmaktadır.

KULLANMA TALİMATI. 35, 50 ve 100 gramlık alüminyum tüplerde, uygulayıcısı ve kullanma talimatı ile birlikte karton kutuda kullanıma sunulmaktadır. ESTRIOL Vajinal Krem, 1 mg Vajinal yolla veya haricen uygulanır. KULLANMA TALİMATI Etkin madde: 1 gramında 1 mg östriol bulunur. Yardımcı maddeler: Dekalinyum klorür, Parfüm yağı, Dokusat sodyum, Propilen

Detaylı

Bölüm: 11 Manik Depresyona Özel İlaç Fikri

Bölüm: 11 Manik Depresyona Özel İlaç Fikri Bölüm: 11 Manik Depresyona Özel İlaç Fikri Lityum psikiyatri 1950 1980lerde lityum bazı antikonvülzanlara benzer etki Ayrı ayrı ve yineleyen nöbetler şeklinde ortaya çıkan manik depresyon ve epilepsi Böylece

Detaylı

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI 4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI Resul KURT* I. G R fi Ülkemizde 4447 say l Kanunla, emeklilikte köklü reformlar yap lm fl, ancak 4447 say l yasan n emeklilikte kademeli

Detaylı

Yrd. Doç.Dr. Mehmet AK GATA Psikiyatri AD

Yrd. Doç.Dr. Mehmet AK GATA Psikiyatri AD Yaşlılarda Psikofarm akoloji Uygulam a Prensipleri Yrd. Doç.Dr. Mehmet AK GATA Psikiyatri AD ABD > 65 yaş, nüfusun %13 ancak reçete edilen tüm ilaçların % 35 > 70 yaş, hastaneye yatış 1/6 ilaç yan etkisi

Detaylı

Göğüs ağrılarının ayırıcı tanısı. Prof. Dr. Zeki Öngen İ.Ü Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı

Göğüs ağrılarının ayırıcı tanısı. Prof. Dr. Zeki Öngen İ.Ü Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Göğüs ağrılarının ayırıcı tanısı Prof. Dr. Zeki Öngen İ.Ü Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Göğüs ağrısı ile ne sıklıkta karşılaşıyoruz? Göğüs ağrısı ile ne sıklıkta karşılaşıyoruz? İngiltere

Detaylı

E-TUS FARMAKOLOJİ KAMP SORULARI

E-TUS FARMAKOLOJİ KAMP SORULARI E-TUS FARMAKOLOJİ KAMP SORULARI 1. İstanbul a arabayla yola çikacak olan 42 yaşındaki bir kadın hasta kontrole geliyor. Hareket hastalığından bahseden hasta, bir arkadaşının dinmenhidrinat kullandigını

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. VIDANT XL 8 mg uzatılmış salımlı tablet Ağızdan alınır. KULLANMA TALİMATI Etkin madde: Her tablet 8 mg ropinirol içerir (Ropinirol hidroklorür olarak). Yardımcı maddeler: Hipromelloz 2208, hidrojene hint

Detaylı

Hasta Rehberi Say 14. NTRAÜTER N BÜYÜME GER L Orta kolayl kta okunabilir rehber

Hasta Rehberi Say 14. NTRAÜTER N BÜYÜME GER L Orta kolayl kta okunabilir rehber Hasta Rehberi Say 14 NTRAÜTER N BÜYÜME GER L Orta kolayl kta okunabilir rehber ntraüterin Büyüme Gerili i - Say 14 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi, Sa l k Bilimleri Enstitüsü,

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. BELOC ZOK 25 mg KONTROLLÜ SALIMLI FİLM TABLET Ağızdan alınır.

KULLANMA TALİMATI. BELOC ZOK 25 mg KONTROLLÜ SALIMLI FİLM TABLET Ağızdan alınır. KULLANMA TALİMATI BELOC ZOK 25 mg KONTROLLÜ SALIMLI FİLM TABLET Ağızdan alınır. Etkin madde : Metoprolol süksinat Yardımcı maddeler : Etil selüloz, hidroksipropil selüloz, hipromelloz, mikrokristalize

Detaylı

FLUANXOL 3 mg Kaplanmış Tablet. Bir tablet : Flupentiksol dihidroklorür (3 mg flupentiksol e eşdeğer ) Sarı demir oksid ve şeker içerir.

FLUANXOL 3 mg Kaplanmış Tablet. Bir tablet : Flupentiksol dihidroklorür (3 mg flupentiksol e eşdeğer ) Sarı demir oksid ve şeker içerir. FLUANXOL 3 mg Kaplanmış Tablet Formülü : Bir tablet : Flupentiksol dihidroklorür (3 mg flupentiksol e eşdeğer ) Sarı demir oksid ve şeker içerir. 3.504mg Farmakolojik Özellikleri : Flupentiksol belirgin

Detaylı

AFRİKA HASTALIĞI -SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ -LUMPY SKIN DISEASE (LSD)

AFRİKA HASTALIĞI -SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ -LUMPY SKIN DISEASE (LSD) AFRİKA HASTALIĞI -SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ -LUMPY SKIN DISEASE (LSD) 1 GÜNDEM Tanım Epidemiyoloji (Hastalığın Yayılımı) Mücadele Soru-Cevap 2 Afrika Hastalığı Nedir? Sivrisinek, kene ve sokucu sineklerle

Detaylı

PS K YATR DE KULLANILAN KL N K ÖLÇEKLER

PS K YATR DE KULLANILAN KL N K ÖLÇEKLER PS K YATR DE KULLANILAN KL N K ÖLÇEKLER Editörler Prof. Dr. Ömer Aydemir - Prof. Dr. Ertuğrul Köroğlu in De erli Türk Hekimlerine Arma an d r. HYB Bas m Yay n 226 PS KOLOJ VE PS K YATR D Z S 36 PS K YATR

Detaylı

Çocuk ve Tüberküloz (Verem)

Çocuk ve Tüberküloz (Verem) TÜRK TORAKS DERNEĞİ EĞİTİM KİTAPLARI SERİSİ Çocuk ve Tüberküloz (Verem) Pediyatrik Akciğer Hastalıkları Çalışma Grubu TÜRK TORAKS DERNE E T M K TAPLARI SER S Türk Toraks Derne i yay n d r Türk Toraks Derne

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Duygusal ve Davranışsal Bozuklukların Tanımı 2

İÇİNDEKİLER. Duygusal ve Davranışsal Bozuklukların Tanımı 2 İÇİNDEKİLER Bölüm 1 Giriş 1 Duygusal ve Davranışsal Bozuklukların Tanımı 2 Normal Dışı Davramışları Belirlemede Öznellik 2 Gelişimsel Değişimlerin Bir Bireyin Davranışsal ve Duygusal Dengesi Üzerindeki

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI. RİXPER 4 mg Film Tablet 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM

KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI. RİXPER 4 mg Film Tablet 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI RİXPER 4 mg Film Tablet KISA ÜRÜN BİLGİSİ 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Etkin madde: Her bir film tablet 4 mg risperidon içerir. Yardımcı maddeler: Laktoz anhidr 245.00

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI AKINETON 2 mg Tablet 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM. Etkin madde: Biperiden HCl..

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI AKINETON 2 mg Tablet 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM. Etkin madde: Biperiden HCl.. 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI AKINETON 2 mg Tablet KISA ÜRÜN BİLGİSİ 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Etkin madde: Biperiden HCl.. 2 mg Yardımcı maddeler: Laktoz...38,0 mg Diğer yardımcı maddeler için 6.1

Detaylı