Bozulmuş Açl k Glikozu, Bozulmuş Glikoz Tolerans ve Ateroskleroz

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Bozulmuş Açl k Glikozu, Bozulmuş Glikoz Tolerans ve Ateroskleroz"

Transkript

1 Bozulmuş Açl k Glikozu, Bozulmuş Glikoz Tolerans ve Ateroskleroz Dr. Yusuf AYDIN*, Dr. Dilek BERKER*, Dr. Serdar GÜLER* *SB Ankara Numune Eğitim ve Araşt rma Hastanesi, Endokrinoloji ve Metabolizma Kliniği, ANKARA Son y llarda obezite prevalans tüm dünya ülkelerinde ve ülkemizde giderek artmaktad r. Obeziteye sekonder olarak glikoz tolerans nda ortaya ç kan bozukluklar diyabet gelişimi izlemektedir. Bunlarla beraber dislipidemi, hipertansiyon ve sonucunda gelişen ateroskleroz günümüz toplumunun en önemli sağl k sorunlar haline gelmiştir. Obezite ile beraber görülen bu durumun alt ndaki en önemli patoloji, insülin direncidir. Dislipidemi, hipertansiyon, disglisemi ve obezite ile seyreden bu klinik durum, metabolik sendrom veya insülin direnci sendromu olarak adland r lm şt r. Metabolik sendromun belki de en önemli ve ilk ortaya konan özelliği, glikoz metabolizmas bozukluğudur. Aşikar diyabetin gelişmesinde önemli bir basamak olan bu disglisemik evre prediyabetik dönem olarak kabul edilmektedir. Aterosklerozun başlamas na yol açt ğ kabul edilen bu dönemdeki hastalar n çok iyi değerlendirilmesi gerekmektedir. Günümüzde diabetes mellitus (DM) un yaklaş k 171 milyon insan etkilediği, Amerika Birleşik Devletleri (ABD) nde en s k ölüm nedenleri aras nda beşinci s - ray ald ğ ve bu şekilde devam ederse 2030 y l nda dünyada diyabet olgular n n iki kat artacağ düşünüldüğünde, etkili diyabet ve disglisemi önleme stratejileri geliştirilmesi büyük önem arz etmektedir (1). Bu aç dan prediyabet ve diyabet gelişimi aç s ndan riskli gruplar çok iyi saptan p bunlara karş önlemler al nmal d r (Tablo 1). Impaired Fasting Glucose, Impaired Glucose Tolerance and Atherosclerosis Anahtar Kelimeler: Glikoz, glisemi, ateroskleroz Key Words: Glucose, glycemia, atherosclerosis Tablo 1. Prediyabet aç s ndan riskli gruplar. 1. Çok yüksek riskli gruplar Yafl > 45 ve BK > 25 kg/m 2 olan kifliler 2. Yüksek riskli gruplar (yafl > 45 olup, BK > 25 kg/m 2 olan ve afla- daki risk faktörlerinden birine veya daha fazlas na sahip olan kifliler) Gestasyonel diyabet öyküsü Birinci derece yak nlar nda diyabet öyküsü Hipertansiyon Dislipidemi Polikistik over sendromu Makrozomik bebek öyküsü Akantosis nigrikans Sigara ve alkol Sedanter yaflam Yüksek stresli ifl (?) Etnik köken (?) BK : Beden kitle indeksi. Risk faktörleri göz önüne al nd ğ nda, bunlardan baz lar n n değiştirilebilir olduğu hemen dikkati çekmektedir. Bu sebeple prediyabet aç s ndan riskli grup bu konuda bilinçlendirilerek; yak n kontrol ile yaşam tarzlar nda değişikliğe gidilmelidir. Son zamanlarda yap lan araşt rmalarda, yaşam tarz na yoğun olarak müdahale etmenin özellikle bozulmuş glikoz tolerans (BGT) olan hastalarda tip 2 diyabet insidans n n %58 e kadar azaltabildiği gösterilmiştir (2,3). Aterosklerozun erken döneminde arter duvar nda intima media kal nl ğ nda artma olmaktad r. Bu hem koroner arterlerde hem de periferik arterlerde gözlenmektedir. Karotis arter sistemi, periferik arter siste- 98

2 minin incelenmesinde mükemmele yak n özelliklere sahiptir. Bu yüzden noninvaziv yöntemlerle karotis intima media kal nl ğ (KİMK) nda art ş tespit edilmesi, birçok çal şmada koroner arter hastal ğ n n varl ğ n öngörmüştür. KİMK yi etkileyen faktörlerin en önemlisi tip 2 DM dir. Tip 2 DM nin KİMK yi belirgin şekilde etkilediği y llard r bilinmektedir. Tip 2 DM öncüsü say lan BGT ve bozulmuş açl k glikozu (BAG) olan normoglisemik kişilerde aterosklerozun göstergesi olan KİMK konusundaki çal şmalar ise çok k s tl d r. Ancak metabolik sendromun bir komponenti olan disgliseminin aterosklerozu art rd ğ konusu şüphesizdir. BOZULMUŞ AÇLIK GLİKOZU ve BOZULMUŞ GLİKOZ TOLERANSI BGT ilk kez 1979 y l nda s n rda (borderline) diyabetin yerine tan mlanm şt r. İlk kez 1985 y l nda klinik glikoz intolerans n n bir s n f olarak Dünya Sağl k Örgütü (DSÖ) s n flamas nda yerini alm şt r (4,5). En son olarak da 1997 ve 1999 y llar nda DSÖ ve American Diabetes Association (ADA) karbonhidrat metabolizma bozukluklar gelişim süreçlerinden biri olarak kabul ederek diyabetik düzeyde olmayan açl k hiperglisemisini BAG olarak tarif etmiştir (6,7). Tablo 2 de plazma ve kan glikoz seviyelerine göre DM, BAG ve BGT değerleri verilmiştir (8). BAG, glikozun normal glikoz seviyelerinin üstünde olmas na rağmen diyabet tan s konulmas na yeter düzeyde olmamas olarak tarif edilmiştir. Bu metabolik durum, normal glikoz düzeyleri ile BGT aras nda geçiş olarak kabul edilmiştir. BGT ve BAG olan kişilerde genelde hemoglobin A1c (HbA1c) normal seviyelerde ya da normalin çok hafif üzerinde saptanmaktad r. Fakat bu seviyedeki hiperglisemiler bile metabolik ve kardiyovasküler hastal klar aç s ndan artm ş risk faktörü olarak düşünülmektedir (8,9). Diyabet semptomlar olmasa bile kan glikoz seviyeleri yak ndan takip edilmelidir. Çünkü hipergliseminin oluşturacağ geç komplikasyonlar n önlenmesi için erken tedbir al nmas bu metabolik durumun erken belirlenmesiyle sağlanabilir. Bu sebeple Tablo 1 de belirtilen risk alt ndaki kişilerin kan glikozlar aç s ndan gerekirse oral glikoz tolerans testleri (OGTT) nin yap lmas DSÖ taraf ndan da önerilmektedir. Açl k glikozu her zaman kişinin disglisemik durumu hakk nda yeterli bilgi vermeyebilir ve disglisemik durumu hakk nda bilgi verme aç s ndan prediktif değeri düşüktür. Hatta OGTT testi ile diyabet tan s konulan hastalar n %31 inde açl k kan şekeri (AKŞ) nin normal s n rlarda olduğu görülürken, bu hastalar n %20 sinde de BAG saptanm şt r. Bu kişilerde prematüre ölüm riskinin de artt ğ ortaya konulmuştur (10). Açl k glikozunun normal seviyelerde tutulabilmesi, organizman n sağlad ğ yeterli bazal insülin sekresyonuna ve karaciğerdeki hepatik glikoz ç k ş n n kontrolünü sağlayabilecek uygun insülin duyarl l ğ - na sahip olmas na bağl d r. Her iki durumdan birinde ortaya ç kacak bozukluk BGT ye yol açacakt r. Ayr ca, BGT si olan kişilerde periferal insülin direnci vard r. Bu direnç özellikle iskelet kas seviyesinde daha belirgindir. Kaslar postprandial dönemdeki glikozun ana depo bölgesidir. Bu bölgedeki direnç artt kça BGT daha belirgin hale gelmektedir (8). BOZULMUŞ GLİKOZ TOLERANSI ve BOZULMUŞ AÇLIK GLİKOZU BAG ve BGT metabolik olarak eşit olmad klar gibi toplumlarda farkl prevalans özellikleri de göstermek- Tablo 2. Diabetes mellitus ve diğer hiperglisemi kategorileri için tan değerleri. Plazma glikozu (mg/dl) Tam kan glikozu (mg/dl) Kapiller glikozu (mg/dl) Normal Açl k < OGTT de ikinci saat < Diabetes mellitus Açl k OGTT de ikinci saat Bozulmufl glikoz tolerans Açl k < 126 < 110 < 110 OGTT de ikinci saat Bozulmufl açl k glikozu Açl k OGTT de ikinci saat < 140 < 120 < 140 OGTT: Oral glikoz tolerans testi. 99

3 Aydın Y, Berker D, Güler S tedir. Fakat genel olarak BGT, BAG ye göre daha s k izlenmektedir. Zaman zaman BGT ve BAG beraber gözlenebildiği gibi, ayr ayr da izlenebilmektedir. NHANES III çal şmas nda daha önce diyabet tan s konulmam ş yaş aras hastalarda BAG ve BGT bozukluklar n n birbirleriyle çok az birlikte olduğu gözlenmiştir. Değişik toplumlarda yap lm ş BGT ve BAG ile ilgili veriler Tablo 3 te gösterilmiştir. DECODE ve DECODA çal şmalar detayl şekilde incelendiğinde BAG orta yaş grubunda plato yapmaktad r. Fakat Avrupal kad nlarda 70 yaş ndan sonra artt ğ izlenmiştir. BGT ise yaşla beraber artma eğilimi göstermektedir. Erkeklerde 70 yaş na kadar BAG kad nlara göre daha fazla görülmekle birlikte, BGT tüm yaş gruplar nda kad nlarda daha yayg n olarak görülmektedir (10,19). Türkiye de yap lm ş en büyük prevalans çal şmas TURDEP tir. Bu çal şmada, Türkiye deki diyabet ve BGT ile birlikte diğer risk faktörleri araşt r lm şt r. BAG değerleri göz önünde bulundurulmam şt r. Buna göre Türkiye deki diyabet prevalans %7.2, BGT ise %6.7 dir. Diyabeti saptanan hastalar n %2.3 ünün diyabeti daha önce bilinmiyordu. Bu oran Avrupa toplumlar ile karş laşt r ld ğ nda DM ve BGT s ras ile %7.9 ve %7.0 idi. BGT ve DM prevalans beden kitle indeksi (BKİ), bel/kalça oran, bel çevre kal nl ğ ile doğru orant l olarak artmaktad r. BGT ve DM kad nlarda erkeklere göre daha fazla saptanm şt r. Bu çal şmada, BGT nin yaş artt kça daha s k ortaya ç kt ğ görülmüştür. BGT ailesinde DM olanlarda olmayanlara göre anlaml derecede yüksek oranda görülmüştür. BGT nin k rsal kesimlere göre büyük yerleşim yerlerinde daha s k olduğu saptanm şt r. Bu çal şman n ş ğ nda Türkiye de yaklaş k 2.6 milyon DM olduğu ve bunlar n 0.8 milyonunun diyabetinin fark nda olmad ğ ortaya konulmuştur. Ayr ca 2.4 milyon kişide de BGT olduğu düşünülmektedir (18). Türkiye de BGT prevalans ile ilgili yeterli veriler mevcut değildir. Bu konunun tekrar gözden geçirilmesi ve popülasyon temelli yeni ve büyük bir çal şman n yap lmas gereklidir. Metabolik sendrom prevalans n n araşt r lmas için yap lan METSAR çal şmas nda AKŞ > 110 mg/dl olan hastalar n oran değerlendirildiğinde %27.6 gibi çok yüksek bir oran saptanm şt r. Bu oran bölgeler aras nda farkl l k olmakla beraber, genel olarak yüksek bulunmuştur (Tablo 4). Buna göre Türkiye de her üç kişiden birinde disglisemi mevcuttur. Son y llarda yap lan birçok çal şma, BAG ve BGT bozukluklar n n gelecekte ortaya ç kacak diyabetin tahmininde çok önemli belirleyiciler olduğunu göstermiştir. Bu konuda yap lm ş baz çal şmalar n özetleri Tablo 5 te verilmiştir. Hem BAG hem de BGT olanlarda diyabet gelişimi daha belirgindir. Açl k plazma glikozunun 100 mg üzerinde olmas ile ikinci saat kan şekerinin 140 mg n üzerinde olmas gelecekte diyabet gelişimi aç s ndan benzer duyarl l ğa sahiptir (12). BAG ve BGT bozukluklar n n fizyopatolojik aç klamas yla ilgili değişik yay nlar mevcuttur. Davies ve Tablo 3. Bozulmuş glikoz tolerans ve bozulmuş açl k glikozunun değişik toplumlardaki prevalans. Yafl ve popülasyon Toplam Toplam zole zole Popülasyon büyüklü ü BGT BAG BGT BAG BGT/BAG Mauritus (12) (3713) Pima (13) 15 (5023) sveç (14) (1843) NHANES III (11) (2844) Avustralya (15) 25 (11.247) Hong Kong (16) (1486) DECODE (17) 30 (25.364) Türkiye (TURDEP) (18) 20 (24.788) BGT: Bozulmufl glikoz tolerans, BAG: Bozulmufl açl k glikozu. Tablo 4. METSAR araşt rmas nda bölgelere göre açl k kan şekeri > 110 mg/dl olan kişilerin oran. Marmara ç Anadolu Do u Anadolu Karadeniz Güneydo u Anadolu Akdeniz Ege

4 arkadaşlar ; BAG nin daha çok beta hücresi disfonksiyonu ile, BGT nin ise insülin direnci ile yak ndan ilişkili olduğunu belirtmişlerdir. Bu çal şmada, açl k hiperglisemisi olan kişilerde insülin düzeyi düşük iken BGT olan hastalarda ikinci saatte artm ş insülin düzeyleri saptanm şt r (23). Bu sebepten dolay her ikisinde de ayn fenotip özellikleri beklemek doğru olmayacakt r. Açl k glikoz hemostaz esas olarak karaciğer ve beta hücreleri aras ndaki geri dönüşüm mekanizmalar ile ilişkili olup, periferal dokulardaki insülin direnciyle daha az ilişkilidir. Bunun aksine postprandial glikoz konsantrasyonu daha çok insülin duyarl dokulardan glikoz geri al m yla ilişkilidir. Bu yüzden postprandial glikozu insülin direnci daha çok etkilemektedir (24). Fakat bu konu ile ilgili değişik sonuçlar olan çal şmalar da vard r. Botnia çal şmas nda BAG olan hastalarda BGT olanlara göre HO- MA-IR yöntemi ile bak lan insülin direncinin daha fazla olduğu, bunun aksine Weyer ve arkadaşlar n n çal şmas nda izole BAG olan kişilerde insülin sal n - m nda defekt olduğu, yani beta hücresi disfonksiyonu olduğu vurgulanm şt r (25,26) y l nda Hanefeld ve arkadaşlar n n araşt rmalar nda da, BGT olan hastalarda erken ve geç faz insülin sal n m bozukluğunun daha fazla olduğu vurgulanm şt r (27). BGT ve BAG NİN KARDİYOVASKÜLER HASTALIKLAR ve KARDİYOVASKÜLER ÖLÜMLER ile İLİŞKİSİ Diyabetik s n rlarda olmayan glikoz bozukluklar n n ateroskleroz aç s ndan risk oluşturup oluşturmad ğ son 20 y ld r sürekli araşt r lm şt r. Fakat bu konuda çok çelişkili sonuçlara ulaş lm şt r. Hala da bu konu tart ş lmaya devam edilmektedir. Hem BAG hem de BGT nin kardiyovasküler hastal klar (KVH) aç s ndan hipertansiyon ve hiperlipidemi gibi önemli bir risk faktörü olduğu düşünülmektedir. Bu iki durumun KVH ile ilişkilerinin farkl özellik gösterebileceği düşünülmüştür. Ayr ca BAG ve BGT olan hastalar n kan bas nçlar, lipid seviyeleri de farkl l klar göstermektedir. Genel topluma göre daha yüksek hipertansiyon ve hiperlipidemi değerleri saptanmaktad r (14,23,28). Tablo 5. Bozulmuş açl k glikozu ve bozulmuş glikoz tolerans nda gelecekte diyabet gelişimini tahmin ile ilgili çal şmalar n özeti. Toplam kifli say s, Glikoz tolerans kategorisi Diyabet geliflim oran Çal flma ad takip süreleri n % n Hoorn çal flmas (20) 1342 kifli NGT (1125) (50-75 yafl) Ortalama y l I-BAG (106) I-BGT (80) BGT + BAG (31) Pima K z lderilileri (13) 5023 kifli NGT (3499) (> 15 yafl) Ortalama 5 y l I-BAG (93) I-BGT (537) BGT + BAG (126) Mauritians (12) 3229 kifli NGT (2474) (25-74 yafl) Ortalama 5 y l I-BAG (148) I-BGT (489) BGT + BAG (118) Ely (UK) (21) 908 kifli NGT (604) (40-65 yafl) 4.5 y l I-BAG (149) I-BGT (84) BGT + BAG (71) Paris prospektif çal flmas (22) 5139 kifli NGT + I-BAG (4615) (44-55 yafl) 30 ay I-BGT BGT + BAG NGT: Normal glikoz tolerans. BAG: Bozulmufl açl k glikozu, BGT: Bozulmufl glikoz tolerans. 101

5 Aydın Y, Berker D, Güler S Ana karotis arter [common carotid artery (CCA)] in KİMK s aterosklerozun geçerli bir göstergesidir. Risk Factors in IGT for Atherosclerosis and Diabetes (RİAD) çal şmas nda KİMK de BGT ile normal glikoz tolerans olan kişiler aras nda istatistiksel fark olmamas na rağmen, KİMK; BAG + BGT nin birlikte olduğu grupta izole BGT olan gruba göre daha fazla saptanm şt r. İzole BAG olan kişilerde de sağl kl gruba göre KİMK de art ş saptanm şt r (29). Hem açl k hem de ikinci saat tokluk kan şekerlerinin ateroskleroz ve kardiyovasküler olaylarla ilgisini araşt ran 20 büyük çal şma bir meta-analizde değerlendirildiğinde normal s n rlardaki AKŞ ve postprandiyal kan şekeri (PPKŞ) seviyelerinde bile glikoz değerleri BAG ve BGT düzeylerine yaklaşt kça KVH aç s ndan rölatif riskin artt ğ görülmüştür. Örneğin; açl k glikozu mg/dl aras nda olanlarda rölatif risk 1.33, PPKŞ 140 mg/dl ye kadar olanlarda rölatif risk 1.58 artm ş olarak saptanm şt r (30). DECODE çal şmas nda KVH mortalitesini belirlemede PPKŞ yüksekliğinin AKŞ değerine göre daha iyi predikte edici olduğu ortaya konulmuştur (17). HbA1c ve KVH aras nda da sürekli ve pozitif bir ilişki mevcuttur. İki bin üç yüz altm ş üç kişi üzerinde yap lan Deutch çal şmas nda diyabetik olmayan yaş aras popülasyonda HbA1c değerindeki %1.4 lük art ş KVH oran nda %51 lik art şa yol açmaktad r (31). İngiltere de yap lan başka bir çal şmada 4662 erkek prospektif olarak takip edilmiştir. HbA1c değeri %5 in üzerindeki kişilerde normal glikoz tolerans na rağmen tüm sebeplere bağl ölümlerde, iskemik kalp hastal ğ na bağl ölüm oran nda HbA1c nin her %1 lik art ş ile %41 lik art ş saptanm şt r (32). BAG ve BGT OLAN BİREYLERDE AŞİKAR DİYABET ve KVH GELİŞİMİNİN ÖNLENMESİNDE TEDAVİ ŞEKİLLERİ Aşikar diyabet ve KVH lerin gelişiminde çok önemli risk faktörleri olduğu bilinen BAG ve BGT ye erken tan konulup önlemler al nmal d r. Bu şekilde kardiyovasküler mortalite azalt labilir ve aşikar diyabetin ortaya ç kmas n n geciktirilmesi için nonfarmakolojik ve farmakolojik tedaviler erkenden başlan labilir. 1. Nonfarmakolojik Tedavi Şekilleri Bu konuda yap lm ş iki büyük randomize kontrollü çal şma vard r. a. Finlandiya tip 2 diyabeti önleme çal şmas (33): Bu çal şmada, glikoz intolerans olan 522 birey çal şmaya al nm şt r. Kontrol grubuna diyet ve egzersiz konusunda sözel ve yaz l uyar larda bulunulmuştur. Çal şma grubundaki hastalar n ağ rl klar n %5-10 aras nda kaybetmeleri sağlanm ş, toplam yağ tüketimi günlük enerjinin %30 u olacak şekilde ayarlanm şt r. Doymuş yağ oran toplam al nan kalorinin ancak %10 u kadar olacak şekilde ayarlanarak posal yiyecek al m artt r lm şt r. Hastalar n günlük en az 30 dakika egzersiz yapmas sağlanm şt r. Bu hastalarda tip 2 DM gelişimi %58 oran nda azalm şt r. Dört y l sonunda kümülatif insidans çal şma grubunda %11 iken kontrol grubunda %23 olarak saptanm şt r. Verilen hedeflere ne kadar fazla ulaş lm ş ise DM gelişimi o kadar azalm şt r. b. Diyabet önleme program [diabet prevention study (DPP)] (2): Diyabeti olmayan, ancak BAG ve BGT si olan 3234 hasta randomize olarak plasebo, metformin veya yaşam tarz modifikasyonuna al nm şt r. Yaşam tarz modifikasyonu olarak %7 veya daha fazla ağ rl k kayb n n olmas ve en az ndan haftada 150 dakika fiziksel aktivite yap lmas hedeflenmiştir. Ortalama 2.8 y l izlenen hastalarda plasebo ile karş laşt r ld ğ nda diyabet insidans n n metformin grubunda %31, yaşam tarz değişikliği yap lanlarda %58 azald ğ saptanm şt r. Plasebo ve metformin grubuna standart yaşam tarz önerileri yaz l olarak verilmiş ve y ll k kontrollere çağ r lm şlard r. Yaşam tarz değişikliği yap lanlar ise çok s k kontrol edilmiştir. Hedeflere ulaşmalar konusunda sürekli uyar lar ve eğitimler yap lm şt r. Yaşam tarz değişikliğinin HbA1c üzerindeki olumlu etkisinin metforminden daha iyi olduğu saptanm şt r. Her iki çal şman n en önemli noktas, hayat tarz değişikliği yap lan grubun sürekli kontrol alt nda tutulmas ve bireysel ve grup eğitimleri ile desteklenmiş olmas d r. Bu iki çal şmada ayr ca gözden kaçmamas gereken önemli bir nokta da, diyet ve egzersizin birlikte uygulanmas d r. Da Qing in yay nlad ğ çal şmada; yaklaş k alt y ll k izlem döneminde BGT olan bireylerde diyet ve/veya egzersiz ile ilişkili yaşam tarz değişiklik önerileri ile tip 2 DM insidans - n n azald ğ, ayr ca tek baş na diyet veya tek baş na egzersizle ilişkili önerilere k yasla diyet ve egzersiz kombinasyonlar n n risk azalmas ndaki etkisinin daha fazla olduğu bildirilmiştir (33). 2. Farmakolojik Tedavi Şekilleri Tüm çabalara rağmen yoğunlaşt r lm ş yaşam tarz değişikliği, tüm olgular n diyabet gelişiminden korunmas n sağlamam şt r. Ayr ca yoğunlaşt r lm ş yaşam tarz değişiklikleri, sürekli olarak uygulanabilme aç s ndan baz problemleri de beraberinde getir- 102

6 mektedir. Ayn zamanda hasta uyumu her zaman problem oluşturmaktad r. Bu nedenle disglisemisi olan diyabet aç s ndan riskli hastalarda diyabetin farmakolojik önleme çal şmalar na gereksinim duyulmuştur. a. Biguanidler: DPP bu konuda yap lm ş en büyük çal şmad r. 2.8 y l sonunda metformin alan grupta diyabet gelişme riski düşük bulunmuştur. Bu çal şmada metformin alanlarda ortalama 2 kg ağ rl k kayb olmuştur. Metforminden fayda gören grubun 60 yaş n alt ndaki ve BKİ 35 in üzerindeki grup olduğu saptanm şt r. Bu çal şma d ş nda metforminin diyabeti önlemede çok etkin olduğunu gösteren çal şmalar fazla değildir. b. Akarboz: Akarbozun diyabet gelişimini önlediği ile ilgili en önemli çal şma, STOP-NIDDM çal şmas d r (34). Bu çal şmada 39 ay sonunda akarboz grubunda %32 oran nda Tip 2 DM gelişirken, plasebo grubunda %42 oran nda Tip 2 DM gelişimi saptanm şt r. Fakat bu çal şmada akarbozun gastrointestinal yan etkileri sebebiyle hastalar n %25 i çal şmay b - rakm şt r. Fakat bu çal şma başka bir aç dan değerlendirildiğinde kardiyovasküler son olaylar n %4.7 den %2.1 e indiği saptanm şt r. c. Thiazolidinedionlar: Troglitazon ile yap lan TRİ- POD çal şmas nda 2.5 y ll k takipte DM gelişimi %45 ten %20 ye düşmüştür (35). Yine bu çal şmada da %33 hasta çal şmay çeşitli nedenlerle terk etmiştir. Yan etkileri sebebiyle piyasadan çekilen troglitazondan sonra ç kan yeni jenerasyon rosiglitazon ve pioglitazonun da Tip 2 DM gelişimini geciktirdiği ile ilgili geniş olmayan yay nlar mevcuttur. d. Orlistat (XENDOS): Obezite tedavisinde kullan - lan orlistat n Tip 2 DM gelişimini azaltmas yla ilgili iki büyük çal şma vard r. XENDOS çal şmas nda plasebo grubuna göre Tip 2 DM gelişim oran n n %9 dan %6 ya indiği ortaya konulmuştur (36). Başka bir çal şmada, iki y ll k orlistat tedavisine rağmen Tip 2 DM gelişiminde azalma görülmemiştir. Bunlar d ş nda anjiyotensin dönüştürücü enzim blokerlerinin, anjiyotensin reseptör blokerlerinin Tip 2 DM gelişimini yavaşlatt ğ na dair yaz lar yay nlanm şt r. Statinlerle ilgili çal şmalar çok çelişkilidir. PPAR alfa agonisti olan bezafibrat n plaseboya göre diyabet gelişimini %30 azaltt ğ ile ilgili yay nlardan sonra destekleyici veriler ortaya konulamam şt r. Tüm çal şmalar değerlendirildiğinde metformin, akarboz, triglitazon ve orlistat n kullan ld ğ çal şmalarda diyabet gelişimi anlaml oranda azalm şt r. Fakat bu çal şmalarda metformin grubu d ş nda birçok hasta, çal şmalar çeşitli nedenlerle terk etmiştir. Bu sebeple sonuçlar n anlaml l ğ tart şmaya aç kt r. KAYNAKLAR 1. Wild S, Roglic G, Gren A, et al. Global prevalence of diabetes estimates for the year 2000 and projections for Diabetes Care 2004; 27: Tuomiletho J, Lindstrom J, Ericsson JG, et al. Prevention of type 2 diabetes by changes in lifestyle among subjeccts with impaired glucose toşerance. N Engl J Med 2001; 344: The Diabetes Prevention Program Research Group: Reduction in the incidence of type 2 diabetes mellitus with lifestyle intervention or metformin. N Engl J Med 2002; 346: National Diabetes Data Group. Classification and diagnosis of diabetes and other categories of glukoz intolerance. Diabetes 1979; 28: WHO Study Group. Diabetes mellitus. Technical support series 727. Geneva: World Healt Organization Expert Committee on the Diagnosis and Classification of Diabetes Mellitus. Report of the Expert Committee on the Diagnosis and Classification of Diabetes Mellitus. Diabetes Care 1997; 20: World Healt Organization. Definiton, diagnosis and classification of diabetes mellitus and its complications. Report of WHO consultation. Part: Diagnosis, and Classification of Diabetes Mellitus: Geneva World Healt Organization Unwin N, Shaw J, Zimmet P, et al. Impaired glucose tolerance and impaired fasting glycemia: The current status on definition and intervention. Diabetic Medicine 2002; 19: Wei M, Gibbons L, Mitchell T, et al. Undiagnosed diabetes and impaired fasting glukose as predictors of cardiovascular disease and all cause of mortality. Cardiovasc Dis Prev 1998; 1: DECODE Study Group. Will new diagnostic criteria for diabetes mellitus change phenotype of patients with diabetics? Reanalaysis of the Europian epidemiological data. BMJ 1998; 317: Haris MI, Eastman RC, Cowie CC, et al. Comparission of diabetes diagnostic categories in U.S population according to the 1997 American Diabetes Association and World Health Organization diagnostic criteria. Diabetes Care 1997; 20: Shaw J, Zimmet P, Welborn T, et al. Impaired fasting glucose or impaired glucose tolerance. What best predict future diabetes in mauritius? Diabetes Care 1999; 22: Gabir MM, Hanson RL, Dabelea D, et al. Plasma glucose and prediction of microvascular disease and mortality: Evaluation of 1997 American Diabetes Association and 1999 World Health Organization criteria for diagnosis of diabetes. Diabetes Care 2000; 23: Larsson H, Berglund G, Lindgarde F, et al. Comparisson of ADA and WHO criteria for diagnosis of diabetes and glucose intolerance. Diabetologia 1998; 41:

7 Aydın Y, Berker D, Güler S 15. Dutsan D, Zimmet P, Welborn T, et al. The rising prevalence of diabetes mellitus and impaired glucose tolerance: The Australian diabetes, obesity and lifestyle study. Diabetes Care 2002; 25: Ko GT, Chan JC, Woo J, et al. Use of the 1197 American diabetes association diagnostic criteria for diabetes in a Hong Kong Chinise population. Diabetes Care 1998; 21: The DECODE Study Group. Glucose tolerance and mortality: Comparission of WHO and American diabetes association diagnostic criteria. Lancet 1999; 354: Satman İ, Y lmaz MT, Şengül AM, et al. Population based study of diabetes and risk factors in Turkey (TURDEP Study). Diabetes Care 2001; 25: DECODA Study Group. Age and sex spesific preelance of diabetes and impaired glucose regulation in 10 Asian cohorts. Diabetes Research and Clinical Practice 2002; 56: De Vegt F, Dekker JM, Steheouwer CD, et al. The 1997 American Diabetes Association criiteria versus the 1985 World Health Organization criteria for the diagnosis of abnormal glucose tolerance: Poor aggrement in the Hoorn Study. Diabetes Care 1998; 21: Wareham N, Byre C, Williams D, et al. Fasting proinsulin concentrations predict the development of type 2 diabetes. Diabetes Care 1999; 22: Eschwege E, Charles MA, Simon D, et al. Paris prospective study. Reproducibility of the diagnosis of diabetes over a 30 month fallow up. The Paris Prospective Study. Diabetes Care 2001; 24: Davies MJ, Raymond TN, Day JL, et al. Impaired glucose tolerance and fasting hyperglycemia have different characteristics. Diabet Med 2000; 17: Ferrannini E, Reichard DA, Bjorkman O, et al. The disposal of an oral glukoz load in normal subjects. A quantitative study. Diabetes 1985; 34: Tripathy D, Carisson M, Almgren P, et al. Insulin secretion and insulin sensitivity in reltion to glucose tolerance: Lessons from Botnia Study. Diabetes 2000; 49: Weyer C, Bogardus C, Pratley RE. Metabolic characteristics of individuals with impaired fasting glucose and or impaired glukoze tolerance. Diabetes 1999; 48: Hanefeld M, Kohler C, Fuecker K, et al. Insulin secretion and insulin sensitivity pattern is different in isolated impaired glucose tolerance and impaired fasting glucose. Diabetes Care 2003; 26: Rathman W, Giani G, Mielck A. Cardiovascular risk factors in newly diagnosed abnormal glucose tolerance. Comparision of 1997 ADA and 1985 WHO criteria. Diabetologia 1999; 42: Hanefeld M, Temelkova-Kurktschiev T, Schaper F, et al. Impaired fasting glucose is not a risk factor for atherosclerosis. Diabet Med 1999; 16: Coutinho M, Gerstein HC, Wang Y, et al. The relationship between glucose and icident cardiovascular events. A metaregression analysis of published data from 20 studies of individuals followed for 12.4 years. Diabetes Care 1999; 22: de Vegth F, Dekker JM, Ruhe HG, et al. Hyperglycemia is associated with all cause and cardiovascular mortality in the Hoorn population. The Hoorn Study. Diabetologia 1999; 42: Khaw KT, Wareham N, Luben R, et al. Glycated haemoglobin, diabetes and mortality in men in norfolk cohort of European prospektive investigation of cancer and nutrition (EPİC-Norfolk). BMJ 2001; 322: Pan XR, Li GW, Hu YH, et al. Effects of diet and exercise in preventing NIDDM in people with impaired glucose tolerance: The Da Quing IGT and Diabetes Study. Diabetes Care 1997; 20: Chiasson JL, Josse RG, Gomis R, et al. Acarbose can prevent the progression of impaired glucose tolerance to type 2 Diabetes mellitus: Result of a randomised clinical trial. The STOP-NIDDM randomized trial. Lancet 2002; 359: Buchanan T, Xiang A, Peters R, et al. Protection from type 2 diabetes persists in the tripod cohort eight months after stopping troglitazone. Diabetes 2001; 50(Suppl 2): A Torgenson JS, Hauptman J, Boldrin MN, et al. Xenical in the prevention of diabetes in obese subjects (XENDOS) study. A randomized study of orlistat as an adjunct to lifestyle changes for the prevention of the type 2 diabetes in obese patients. Diabetes Care 2004; 27: YAZIŞMA ADRESİ Uzm. Dr. Yusuf AYDIN Ankara Numune Eğitim ve Araşt rma Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Kliniği ANKARA 104

Prof. Dr. Ramazan Sarı Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı

Prof. Dr. Ramazan Sarı Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı DM TEDAVİSİNDE KOMPLİKASYONLAR DM TEDAVİSİ VE KARDİYOVASKÜLER HASTALIKLAR Prof. Dr. Ramazan Sarı Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı Slide 1 Sunum planı DM ve kardiyovasküler hastalık-riskleri

Detaylı

Preklinik ve Kilinik Diyabeti Önlemek

Preklinik ve Kilinik Diyabeti Önlemek Preklinik ve Kilinik Diyabeti Önlemek Prevention of Preclinic and Clinic Diabetes Prof. Dr. İlhan SATMAN İ.Ü. İstanbul Tıp Fak. İç Hast. A.D. Endokrinoloji ve Metabolizma Hast. B.D. Konuşmacının, bu sunum

Detaylı

Türkiye Diyabet Prevalans Çalışmaları: TURDEP-I ve TURDEP-II

Türkiye Diyabet Prevalans Çalışmaları: TURDEP-I ve TURDEP-II 47. ULUSAL DİYABET KONGRESİ 11-15 Mayıs 211, Rixos Sungate Hotel, Antalya Türkiye Diyabet Prevalans Çalışmaları: TURDEP-I ve TURDEP-II Prof. Dr. İlhan SATMAN ve TURDEP-II Çalışma Grubu İstanbul Üniversitesi

Detaylı

DİABETES MELLİTUS DİYABET (Şeker )HASTALIĞI. ATASAM HASTANESİ Kalite Yönetim Birimi

DİABETES MELLİTUS DİYABET (Şeker )HASTALIĞI. ATASAM HASTANESİ Kalite Yönetim Birimi DİABETES MELLİTUS DİYABET (Şeker )HASTALIĞI ATASAM HASTANESİ Kalite Yönetim Birimi BU EĞİTİMDE NELER PAYLAŞACAĞIZ? DİYABET(ŞEKER HASTALIĞI) NEDİR? Diyabet vücutta yeterince insülin üretilememesi veya etkili

Detaylı

Diyabetik Hasta Takibi. Dr. Hasan Onat PHD Diyabet Çalışma Grubu İnece ASM, Kırklareli

Diyabetik Hasta Takibi. Dr. Hasan Onat PHD Diyabet Çalışma Grubu İnece ASM, Kırklareli Diyabetik Hasta Takibi Dr. Hasan Onat PHD Diyabet Çalışma Grubu İnece ASM, Kırklareli Amaç Bu oturum sonunda katılımıcı hekimler birinci basamakta Diyabet hastalığının yönetimi konusunda bilgi sahibi olacaklardır.

Detaylı

Özel Bir Hastanede Diyabet Polikliniğine Başvuran Hastalarda İnsülin Direncini Etkileyen Faktörlerin Araştırılması

Özel Bir Hastanede Diyabet Polikliniğine Başvuran Hastalarda İnsülin Direncini Etkileyen Faktörlerin Araştırılması Özel Bir Hastanede Diyabet Polikliniğine Başvuran Hastalarda İnsülin Direncini Etkileyen Faktörlerin Araştırılması 20 24 Mayıs 2009 tarihleri arasında Antalya da düzenlenen 45. Ulusal Diyabet Kongresinde

Detaylı

Diyabet Önleme ve Kontrol Programı. Tanıtım ve Teşvik Çalışmaları. Doç.Dr. A.Çınar YASTI Ankara Numune EA Hastanesi Genel Cerrahi Kliniği

Diyabet Önleme ve Kontrol Programı. Tanıtım ve Teşvik Çalışmaları. Doç.Dr. A.Çınar YASTI Ankara Numune EA Hastanesi Genel Cerrahi Kliniği Diyabet Önleme ve Kontrol Programı Tanıtım ve Teşvik Çalışmaları Doç.Dr. A.Çınar YASTI Ankara Numune EA Hastanesi Genel Cerrahi Kliniği Konu: DİYABET Tanım: Diyabet, insülin sekresyonunda ya da insülinin

Detaylı

20-23 Mayıs 2009 da 45. Ulusal Diyabet Kongresi nde Poster olarak sunuldu.

20-23 Mayıs 2009 da 45. Ulusal Diyabet Kongresi nde Poster olarak sunuldu. Özel Bir Hastanede Diyabet Polikliniğine Başvuran Hastalarda İnsülin Direncini Etkileyen Faktörlerin Araştırılması 20-23 Mayıs 2009 da 45. Ulusal Diyabet Kongresi nde Poster olarak sunuldu. Özlem Serenli,

Detaylı

KORTİZOL, METABOLİK SENDROM VE KARDİYOVASKÜLER HASTALIKLAR

KORTİZOL, METABOLİK SENDROM VE KARDİYOVASKÜLER HASTALIKLAR KORTİZOL, METABOLİK SENDROM VE KARDİYOVASKÜLER HASTALIKLAR Prof.Dr. ARZU SEVEN İ.Ü.CERRAHPAŞA TIP FAKÜLTESİ BİYOKİMYA ANABİLİM DALI DİSMETABOLİK SENDROM DİYABESİTİ SENDROM X İNSÜLİN DİRENCİ SENDROMU METABOLİK

Detaylı

Şeker Hastalığı Nedir? Neden Önemlidir?

Şeker Hastalığı Nedir? Neden Önemlidir? Aile Hekimliği Sürekli Mesleki Gelişim Programı Hayatınız boyunca öngöremediğiniz ve hayat kalitenizi düşürecek pek çok sorun yaşayabilirsiniz. Şeker hastalığı(kısa olarak Diyabet diyebiliriz) ve obezite

Detaylı

YAŞLILARDA DİYABET Glisemik Hedef

YAŞLILARDA DİYABET Glisemik Hedef YAŞLILARDA DİYABET Glisemik Hedef Doç. Dr. Ayşegül Atmaca Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı 26 Nisan 2014, Antalya 50. Ulusal Diyabet Kongresi Yaş Ortalama İnsan Ömrü Ortalama

Detaylı

Gebelikte diyabet taraması. Prof. Dr. Yalçın Kimya

Gebelikte diyabet taraması. Prof. Dr. Yalçın Kimya Gebelikte diyabet taraması Prof. Dr. Yalçın Kimya Gestasyonel diyabet İlk defa gebelik sırasında saptanan diyabet Diagnosis and classification of diabetes mellitus. Diabetes Care 2010;33(Suppl 1):S62 9.

Detaylı

Kronik böbrek hastalığı adeta bir salgın halini almıģ olan önemli bir halk sağlığı sorunudur.

Kronik böbrek hastalığı adeta bir salgın halini almıģ olan önemli bir halk sağlığı sorunudur. Kronik böbrek hastalığı adeta bir salgın halini almıģ olan önemli bir halk sağlığı sorunudur. Basit ve ucuz bazı testlerle erken saptandığında önlenebilir veya ilerlemesi geciktirilebilir olmasına karģın,

Detaylı

Metabolik Sendrom Tanı Tedavi Dr. Abdullah Okyay

Metabolik Sendrom Tanı Tedavi Dr. Abdullah Okyay Metabolik Sendrom Tanı Tedavi Dr. Abdullah Okyay Metabolik Sendrom İnsülin direnci (İR) zemininde ortaya çıkan Abdominal obesite Bozulmuş glukoz toleransı (BGT) veya DM HT Dislipidemi Enflamasyon, endotel

Detaylı

.Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri. Sempozyum Dizisi No: 64 Nisan 2008; s. 53-58. Prof. Dr.

.Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri. Sempozyum Dizisi No: 64 Nisan 2008; s. 53-58. Prof. Dr. .Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri KARD YOLOJ GÜNDEM Sempozyum Dizisi No: 64 Nisan 2008; s. 53-58 Bozulmufl Açl k Glikozu ve/veya Glikoz Tolerans n n Tedavisi Prof. Dr. Hüsniye

Detaylı

Gestasyonel Diyabet: Anne ve Fetusta Kısa ve Uzun Dönem Sonuçlar

Gestasyonel Diyabet: Anne ve Fetusta Kısa ve Uzun Dönem Sonuçlar Gestasyonel Diyabet: Anne ve Fetusta Kısa ve Uzun Dönem Sonuçlar Prof. Dr. Lemi İbrahimoğlu İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Perinatoloji Bilim Dalı Gestasyonel Diyabetes

Detaylı

TİP 2 DİYABET. Tanı, Patogenez, Semptom ve Bulgular, Klinik Çalışmalar, Öneriler. HALUK ŞAVLI 2012

TİP 2 DİYABET. Tanı, Patogenez, Semptom ve Bulgular, Klinik Çalışmalar, Öneriler. HALUK ŞAVLI 2012 TİP 2 DİYABET Tanı, Patogenez, Semptom ve Bulgular, Klinik Çalışmalar, Öneriler. HALUK ŞAVLI 2012 Tip 2 diyabet, insülin direnci ve bunun insülin sekresyonundaki defekt nedeniyle, kompanse edilememesi

Detaylı

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER Doç.Dr. Belgüzar Kara*, Özge KILIÇ** *GATA Hemşirelik Yüksekokulu, **GATA Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları

Detaylı

Kardiyovasküler hastalıklardan korunmak için 5 önemli neden :

Kardiyovasküler hastalıklardan korunmak için 5 önemli neden : 2008 İskemik Kalp Hastalıklarında Primer ve Sekonder Korunma Doç. Dr. Mehdi Zoghi Kardiyovasküler hastalıklardan korunmak için 5 önemli neden : 1. Kardiyovasküler hastalıklar (KVH) erken ölümlerin başlıca

Detaylı

Suç Duyurusu: Dilovası = Sanayi = Hava Kirliliği = Akciğer Kanseri? / Onur Hamzaoğlu

Suç Duyurusu: Dilovası = Sanayi = Hava Kirliliği = Akciğer Kanseri? / Onur Hamzaoğlu Suç Duyurusu: Dilovası = Sanayi = Hava Kirliliği = Akciğer Kanseri? / Onur Hamzaoğlu Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı(UKAA), 17 Ekim 2013 tarihinde, hava kirliliğinin

Detaylı

OBEZİTE İLE MÜCADELE VE KONTROL PROGRAMI & TÜRKİYE DİYABET KONTROL PROGRAMI -TGDF-

OBEZİTE İLE MÜCADELE VE KONTROL PROGRAMI & TÜRKİYE DİYABET KONTROL PROGRAMI -TGDF- OBEZÝTE (ÞÝÞMANLIK) ÝLE MÜCADELE VE KONTROL PROGRAMI EYLEM PLANI (2010-2014) OBEZİTE İLE MÜCADELE VE KONTROL PROGRAMI & TÜRKİYE DİYABET KONTROL PROGRAMI -TGDF- Doç. Dr. Serdar GÜLER Türkiye Obezite ve

Detaylı

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Tedavisi: Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Sıklık Yolaçtığı sorunlar Nedenler Kan basıncı hedefleri Tedavi Dünyada Mortalite

Detaylı

POLİKİSTİK OVER SENDROMU

POLİKİSTİK OVER SENDROMU POLİKİSTİK OVER SENDROMU Polikistik Over Hastalığı; PCOS; Stein Leventhal Sendromu; Polifolliküler Over; Hiperandrojenik Anovulasyon; Polikistik over sendromu kronik endokrin bir hastalıktır, kadınlarda

Detaylı

PREDİYABETLİ BİREYLERİN DİYABETE GEÇİŞİNİ ENGELLEMEDE YAŞAM TARZI DEĞİŞİMİNİN ÖNEMİ

PREDİYABETLİ BİREYLERİN DİYABETE GEÇİŞİNİ ENGELLEMEDE YAŞAM TARZI DEĞİŞİMİNİN ÖNEMİ DERLEME PREDİYABETLİ BİREYLERİN DİYABETE GEÇİŞİNİ ENGELLEMEDE YAŞAM TARZI DEĞİŞİMİNİN ÖNEMİ Nurten TERKEŞ* Hicran BEKTAŞ* Alınış Tarihi: 02.08.2013 Kabul Tarihi: 02.07.2014 ÖZET Obezite, sedanter yaşam

Detaylı

Glisemik kontrolün ölçütleri ve prognozla ilişkisi. Dr. Gülay Aşcı Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı İzmir

Glisemik kontrolün ölçütleri ve prognozla ilişkisi. Dr. Gülay Aşcı Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı İzmir Glisemik kontrolün ölçütleri ve prognozla ilişkisi Dr. Gülay Aşcı Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı İzmir HD e yeni başlayan hastaların 1/3 de neden diyabetik nefropati Yeni başlayan

Detaylı

DOÇ. DR. I. İREM BUDAKOĞLU. Diyabetin Önlenmesi Alt Yürütme Kurulu Adına. Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi

DOÇ. DR. I. İREM BUDAKOĞLU. Diyabetin Önlenmesi Alt Yürütme Kurulu Adına. Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi DOÇ. DR. I. İREM BUDAKOĞLU Diyabetin Önlenmesi Alt Yürütme Kurulu Adına Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Topluma dayalı önleme stratejileri, diyabetin kontrolünde en kritik noktadır. Sürecin uygulanması

Detaylı

TURDEP-II Sonuçları. Prof. Dr. İlhan SATMAN ve TURDEP-II Çalışma Grubu

TURDEP-II Sonuçları. Prof. Dr. İlhan SATMAN ve TURDEP-II Çalışma Grubu TURDEP-II Sonuçları Prof. Dr. İlhan SATMAN ve TURDEP-II Çalışma Grubu İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı TURDEP-I:

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAKTA DİYABETİK AYAK İNFEKSİYONLARI EPİDEMİYOLOJİSİ VE ÖNEMİ. Doç. Dr. Serap Çifçili Marmara Üniversitesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı

BİRİNCİ BASAMAKTA DİYABETİK AYAK İNFEKSİYONLARI EPİDEMİYOLOJİSİ VE ÖNEMİ. Doç. Dr. Serap Çifçili Marmara Üniversitesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı BİRİNCİ BASAMAKTA DİYABETİK AYAK İNFEKSİYONLARI EPİDEMİYOLOJİSİ VE ÖNEMİ Doç. Dr. Serap Çifçili Marmara Üniversitesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı BİRİNCİ BASAMAKTA GÜNCEL DURUM > 6330 Aile Sağlığı Merkezi

Detaylı

Diyabet te Sağlık Önerileri. Diyabet

Diyabet te Sağlık Önerileri. Diyabet Diyabet te Sağlık Önerileri Diyabet BR.HLİ.041 Diyabette Sağlık Önerileri Her sağlıklı birey gibi diyabetli birey de bireysel bakımını sağlamalı; diyabete bağlı gelişen özellikli durumlarda gereken uygulamaları

Detaylı

Türk Hipertansiyon Prevalans Çalışması (PatenT) 2003 Türk Hipertansiyon İnsidans Çalışması (HinT) 2007 Türk Toplumunda Tuz Tüketimi ve Kan Basıncı

Türk Hipertansiyon Prevalans Çalışması (PatenT) 2003 Türk Hipertansiyon İnsidans Çalışması (HinT) 2007 Türk Toplumunda Tuz Tüketimi ve Kan Basıncı Türk Hipertansiyon Prevalans Çalışması (PatenT) 2003 Türk Hipertansiyon İnsidans Çalışması (HinT) 2007 Türk Toplumunda Tuz Tüketimi ve Kan Basıncı Çalışması (SALTurk) 2007 Türk Hipertansiyon Prevalans

Detaylı

Mental sağlığın korunmasında etkili faktörler. Prof. Dr. Zeynep Oşar Siva İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi

Mental sağlığın korunmasında etkili faktörler. Prof. Dr. Zeynep Oşar Siva İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Mental sağlığın korunmasında etkili faktörler Prof. Dr. Zeynep Oşar Siva İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Diyabetlilerin önemli bir kısmında bulunan psikolojik bozukluklar çoğu zaman gözardı edilmekte ve

Detaylı

YENİ ÇALIŞMALAR IŞIĞINDA PROFİLAKSİ

YENİ ÇALIŞMALAR IŞIĞINDA PROFİLAKSİ YENİ ÇALIŞMALAR IŞIĞINDA PROFİLAKSİ Dr Nur Kır İstanbul Tıp Fakültesi 1. RETİNA GÜNLERİ İSTANBUL 2013 AREDS I Çalışması (2001) Amaç: Farklı evrelerdeki YBMD hastalarında yüksek doz antioksidan ve minerallerin

Detaylı

PCOS nun Uzun Dönem Sağlık Etkileri

PCOS nun Uzun Dönem Sağlık Etkileri PCOS nun Uzun Dönem Sağlık Etkileri Prof. Dr. Cavidan Gülerman Zekai Tahir Burak Kadın Hastalıkları EAH - Ankara PCOS un Uzun Dönem Sağlık Etkileri PCOS, reprodüktif çağın ötesinde; " İnsülin rezistansı

Detaylı

DİABET REGÜLASYONU VE İZLEMİ Dr. Ümit Karayalçın Diabet prevalansı giderek artan (TÜRDEP çalışmasına göre Türkiyede erişkinlerde %7), WHO ya göre bulaşıcı olmayan bir pandemi olarak değerlendirilen (dünyada

Detaylı

VİTAMİN D VE DİYABET. Prof.Dr. Dilek Gogas Yavuz Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma BD

VİTAMİN D VE DİYABET. Prof.Dr. Dilek Gogas Yavuz Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma BD VİTAMİN D VE DİYABET Prof.Dr. Dilek Gogas Yavuz Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma BD Nedenler VİTAMİN D EKSİKLİĞİ Sonuçlar Şizafreni- depresyon İlaçlar Steroid Rifampin Güneş

Detaylı

KARD YOVASKÜLER R SK PLATFORMU ORTAK B LD R S

KARD YOVASKÜLER R SK PLATFORMU ORTAK B LD R S KARD YOVASKÜLER R SK PLATFORMU ORTAK B LD R S 2 KARD YOVASKÜLER R SK PLATFORMU ORTAK B LD R S Afla da ad bulunan uzmanl k dernekleri, ülkemizde kalp damar hastal klar n n azalt lmas için, kardiyovasküler

Detaylı

Dr. Semih Demir. Tez Danışmanı. Doç.Dr.Barış Önder Pamuk

Dr. Semih Demir. Tez Danışmanı. Doç.Dr.Barış Önder Pamuk T.C. İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ İÇ HASTALIKLARI KLİNİĞİ GEÇİRİLMİŞ GESTASYONEL DİYABETES MELLİTUS ÖYKÜSÜ OLAN BİREYLERDE ANJİOPOETİN BENZERİ PROTEİN-2 ( ANGPTL-2

Detaylı

Tip 2 Diyabetlilerde Kardiyovasküler Hastalık Riskini Azaltma: Eğitimin Etkinliği

Tip 2 Diyabetlilerde Kardiyovasküler Hastalık Riskini Azaltma: Eğitimin Etkinliği Tip 2 Diyabetlilerde Kardiyovasküler Hastalık Riskini Azaltma: Eğitimin Etkinliği Ayfer Bayındır Şeyda Özcan İlhan Satman Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu Koç Üniversitesi Hemşirelik

Detaylı

EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI. Doç.Dr.Mitat KOZ

EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI. Doç.Dr.Mitat KOZ EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI Doç.Dr.Mitat KOZ Fiziksel Uygunluk Test Sonuçları Klinik Egzersiz Test Sonuçları Fiziksel Uygunluk Test Sonuçlarının Yorumlanması Bireyler arası karşılaştırmalar

Detaylı

Lipid Paneli Hangi Yaşta. Dr. Fatih BAKIR Düzen Laboratuvarlar Grubu

Lipid Paneli Hangi Yaşta. Dr. Fatih BAKIR Düzen Laboratuvarlar Grubu Lipid Paneli Hangi Yaşta Taranmaya Başlanmalı? Dr. Fatih BAKIR Düzen Laboratuvarlar Grubu Koroner kalp hastalığı-ateroskleroz ğ t Ateroskleroz çocuk yaş grubunda başlar ş ve ileri yaşlarda ş bulgu verir

Detaylı

İnfeksiyonlu Hastada Antidiyabetik Tedavi İlkeleri

İnfeksiyonlu Hastada Antidiyabetik Tedavi İlkeleri İnfeksiyonlu Hastada Antidiyabetik Tedavi İlkeleri Doç. Dr. Mehmet Uzunlulu İstanbul Medeniyet Üniversitesi Göztepe EAH, İç Hastalıkları Kliniği Sunum akışı Kılavuzlar ışığında; Glisemik tanımlamalar ve

Detaylı

DİYABET HEMŞİRELİĞİ DERNEĞİ DİYABET EĞİTİMCİSİNİN EĞİTİMİ KURSU PROGRAMI

DİYABET HEMŞİRELİĞİ DERNEĞİ DİYABET EĞİTİMCİSİNİN EĞİTİMİ KURSU PROGRAMI DİYABET HEMŞİRELİĞİ DERNEĞİ DİYABET EĞİTİMCİSİNİN EĞİTİMİ KURSU PROGRAMI Hazırlayan : Julie A. KUENZİ, RN,MSN,CDE,CPT Medical College of Wisconsin Çeviren: Doç.Dr. Nermin OLGUN Marmara Üniversitesi Hemşirelik

Detaylı

Dt. İSMAİL SERDAROĞLU SAĞLIK HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ SOSYAL GÜVENLİK UYGULAMALARI DAİRE BAŞKANI

Dt. İSMAİL SERDAROĞLU SAĞLIK HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ SOSYAL GÜVENLİK UYGULAMALARI DAİRE BAŞKANI Dt. İSMAİL SERDAROĞLU SAĞLIK HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ SOSYAL GÜVENLİK UYGULAMALARI DAİRE BAŞKANI Sağlık Bakanlığı Yaklaşımı ve Son Ulusal Veriler A-Rakamlarla Diyabet B-Sağlık Bakanlığınca Yapılanlar

Detaylı

DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler

DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler Diyabet nedir? Diyabet hastalığı, şekerin vücudumuzda kullanımını düzenleyen insülin olarak adlandırdığımız hormonun salınımındaki eksiklik veya kullanımındaki yetersizlikten

Detaylı

Bir Diyabetik Bireyin Yaşam Öyküsü. Dr. Kubilay KARŞIDAĞ İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi

Bir Diyabetik Bireyin Yaşam Öyküsü. Dr. Kubilay KARŞIDAĞ İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Bir Diyabetik Bireyin Yaşam Öyküsü Dr. Kubilay KARŞIDAĞ İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi 1996 2000 2001 31 yaşında kadın hasta 4 yıl önce 4.650 kg ağırlığında bir bebek doğurmuş. Baba obez, anne-dayı ve

Detaylı

YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK

YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK GİRİŞ Yaygın anksiyete bozukluğu ( YAB ) birçok konuyla, örneğin parasal, güvenlik, sağlık,

Detaylı

İskemik Serebrovasküler Hastalıkta Primer Korunma

İskemik Serebrovasküler Hastalıkta Primer Korunma İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri Nörolog Olmayanlar İçin Nöroloji Sempozyum Dizisi No: 42 Ocak 2005; s. 9-16 İskemik Serebrovasküler Hastalıkta Primer Korunma Prof. Dr. Birsen

Detaylı

ÇALIŞMANIN AMACI: Türkiye de erişkinlerde ( 20 yaş) metabolik sendrom sıklığını tespit etmektir.

ÇALIŞMANIN AMACI: Türkiye de erişkinlerde ( 20 yaş) metabolik sendrom sıklığını tespit etmektir. ÇALIŞMANIN AMACI: Türkiye de erişkinlerde ( 20 yaş) metabolik sendrom sıklığını tespit etmektir. Metabolik Sendrom Araştırma Grubu Prof.Dr. Ömer Kozan Dokuz Eylül Üniv. Tıp Fak. Kardiyoloji ABD, İzmir

Detaylı

Prediyabetin Önemi ve Tedavi Yaklaşımı

Prediyabetin Önemi ve Tedavi Yaklaşımı Derleme / Review DOI: 10.5350/SEMB.20151126122000 Prediyabetin Önemi ve Tedavi Yaklaşımı Yüksel Altuntaş 1, Feyza Yener Öztürk 1 ÖZET: Prediyabetin önemi ve tedavi yaklaşımı Prediyabet, tip 2 diyabet ve

Detaylı

Diabetes Mellitus ve Kardiyovasküler Komplikasyonlar Diabetes Mellitus and Cardiovascular Complications

Diabetes Mellitus ve Kardiyovasküler Komplikasyonlar Diabetes Mellitus and Cardiovascular Complications DERLEME / REVIEW Kafkas J Med Sci 2011; 1(2):81 85 doi: 10.5505/kjms.2011.09797 Diabetes Mellitus ve Kardiyovasküler Komplikasyonlar Diabetes Mellitus and Cardiovascular Complications Özcan Keskin 1, Bahattin

Detaylı

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1 Sağlık Reformunun Sonuçları İtibariyle Değerlendirilmesi 26-03 - 2009 Tuncay TEKSÖZ Dr. Yalçın KAYA Kerem HELVACIOĞLU Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Türkiye 2004 yılından itibaren sağlık

Detaylı

Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği En İyi Genç Araştırıcı Ödülü-2011

Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği En İyi Genç Araştırıcı Ödülü-2011 Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği En İyi Genç Araştırıcı Ödülü-2011 Dr. Serhat IŞIK 13.10.2011 TİROİD PARATİROİD TİROİD PARATİROİD TİROİD PARATİROİD TİROİD PARATİROİD TİROİD PARATİROİD TİROİD

Detaylı

Tip 2 Diyabet Tedavisi

Tip 2 Diyabet Tedavisi Tip 2 Diyabet Tedavisi Uzm. Dr. Esin ERAY, Prof. Dr. Mustafa Kemal BALCI Akdeniz Üniversitesi T p Fakültesi, İç Hastal klar Anabilim Dal, Endokrinoloji ve Metabolizma Hastal klar Bilim Dal, ANTALYA Tip

Detaylı

Obezite Tedavisinde Orlistat ve Sibutraminin Vücut Kilosu ve Koroner Kalp Hastal ğ Risk Faktörlerine Etkilerinin Karş laşt r lmas

Obezite Tedavisinde Orlistat ve Sibutraminin Vücut Kilosu ve Koroner Kalp Hastal ğ Risk Faktörlerine Etkilerinin Karş laşt r lmas Obezite Tedavisinde Orlistat ve Sibutraminin Vücut Kilosu ve Koroner Kalp Hastal ğ Risk Faktörlerine Etkilerinin Karş laşt r lmas Cengiz PATA*, Aziz YAZAR*, Esen AKBAY**, Oğuz ULU*, Kamuran KONCA*** *

Detaylı

Tip 2 Diyabetli Hastalarda Metabolik Sendrom Prevalansı

Tip 2 Diyabetli Hastalarda Metabolik Sendrom Prevalansı İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 15 (1) 29-33 (2008) Tip 2 Diyabetli Hastalarda Metabolik Sendrom Prevalansı Serkan İpek Doğanşehir Devlet Hastanesi, İç Hastalıkları Kliniği, Malatya Amaç: Bu çalışma,

Detaylı

Risk Ölçütleri. Doç Dr Zeliha Öcek

Risk Ölçütleri. Doç Dr Zeliha Öcek Risk Ölçütleri Doç Dr Zeliha Öcek Risk nedir? Zarara uğrama tehlikesi, olasılığı Risk Faktörü Nedir? Hastalık oluşumu ile pozitif yönde ilişkisi olan faktör Yoksulluk verem hastalığı Annenin düşük eğitim

Detaylı

METABOLİK SENDROM. Doç. Dr. Şule Apikoğlu-Rabuş Marmara Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Klinik Eczacılık Anabilim Dalı

METABOLİK SENDROM. Doç. Dr. Şule Apikoğlu-Rabuş Marmara Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Klinik Eczacılık Anabilim Dalı METABOLİK SENDROM Doç. Dr. Şule Apikoğlu-Rabuş Marmara Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Klinik Eczacılık Anabilim Dalı Metabolik sendrom nedir? Kardiyometabolik hastalık olarak da bilinen metabolik sendrom,

Detaylı

NIJERYA DAN GELEN YOLCUDA EBOLAYA RASTLANMADI

NIJERYA DAN GELEN YOLCUDA EBOLAYA RASTLANMADI Portal Adres NIJERYA DAN GELEN YOLCUDA EBOLAYA RASTLANMADI : www.cayyolu.com.tr İçeriği : Gündem : http://www.cayyolu.com.tr/haber/nijerya-dan-gelen-yolcuda-ebolaya-rastlanmadi/96318 1/3 SAGLIK IÇIN EGZERSIZ

Detaylı

TÜRKİYE DİYABET ÖNLEME & KONTROL PROGRAMI - UDAİS - Doç. Dr. Serdar GÜLER Türkiye Obezite ve Diyabet Koordinatörü 25/05/2012, 2.

TÜRKİYE DİYABET ÖNLEME & KONTROL PROGRAMI - UDAİS - Doç. Dr. Serdar GÜLER Türkiye Obezite ve Diyabet Koordinatörü 25/05/2012, 2. TÜRKİYE DİYABET ÖNLEME & KONTROL PROGRAMI - UDAİS - Doç. Dr. Serdar GÜLER Türkiye Obezite ve Diyabet Koordinatörü 25/05/2012, 2. UDAİS, İstanbul SERDAR GÜLER Amasya Trabzon Samsun Anadolu Lisesi Hacettepe

Detaylı

Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Kliniği

Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Kliniği Şişmanlık Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Kliniği Tanım Dünya Sağlık Örgütü (WHO) Obezite VKİ > 95 persantil Kilolu olmayı VKİ 85-95 persantil VKİ = ağırlık (kg) / boy

Detaylı

BALIK YAĞI MI BALIK MI?

BALIK YAĞI MI BALIK MI? BALIK YAĞI MI BALIK MI? Son yıllarda balık yağı ile ilgili kalp damar hastalıklarından tutun da romatizma, şizofreni, AIDS gibi hastalıklarda balık yağının kullanılmasının yararları üzerine çok sayıda

Detaylı

Diyet, Obesite (Şişmanlık), Koroner Kalp Hastalığı, Kolesterol, Yağ, Karbonhidrat, Protein vs. Prof Dr Oktay Ergene

Diyet, Obesite (Şişmanlık), Koroner Kalp Hastalığı, Kolesterol, Yağ, Karbonhidrat, Protein vs. Prof Dr Oktay Ergene Diyet, Obesite (Şişmanlık), Koroner Kalp Hastalığı, Kolesterol, Yağ, Karbonhidrat, Protein vs. Prof Dr Oktay Ergene Akıl Tutulması Kafamız Neden Karışık? Pnomoni (Zatüre) Antibiyotik Hipertansiyon Antihipertansif

Detaylı

Bilindiği üzere beslenme; anne karnında başlayarak yaşamın sonlandığı ana kadar devam eden yaşamın vazgeçilmez bir ihtiyacıdır

Bilindiği üzere beslenme; anne karnında başlayarak yaşamın sonlandığı ana kadar devam eden yaşamın vazgeçilmez bir ihtiyacıdır OBEZİTE Obezite günümüzde gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin en önemli sağlık sorunları arasında yer almaktadır. Obezite genel olarak bedenin yağ kütlesinin yağsız kütleye oranının aşırı artması sonucu

Detaylı

Diyabet ve Nütrisyon Doç. Dr. Mehmet Uzunlulu

Diyabet ve Nütrisyon Doç. Dr. Mehmet Uzunlulu Diyabet ve Nütrisyon Doç. Dr. Mehmet Uzunlulu İstanbul Medeniyet Üniversitesi Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları Kliniği Dünyada diyabet patlaması Ülkemizde diyabet %90 arttı 6. IDF

Detaylı

UMU ETKİLEYEN ETKİLEYEN ETMENLER ETMENL

UMU ETKİLEYEN ETKİLEYEN ETMENLER ETMENL Kurum ve kuruluşlarla ilişki bulunmamaktadır CEZA SORUMLULUĞU KALDIRILAN OLGULARDA ZORUNLU AYAKTAN TEDAVİYE UYUMU ETKİLEYEN ETMENLER Dr.Sena Yenel Özbay CEZA SORUMLULUĞUNUN KALDIRILMASI Suç eyleminin gerçekleştiği

Detaylı

İşyeri Hemşireliğinde Sağlığı Geliştirme Uygulamaları. Prof.Dr.Ayşe Beşer DEÜ Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu.tr

İşyeri Hemşireliğinde Sağlığı Geliştirme Uygulamaları. Prof.Dr.Ayşe Beşer DEÜ Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu.tr İşyeri Hemşireliğinde Sağlığı Geliştirme Uygulamaları Prof.Dr.Ayşe Beşer DEÜ Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu.tr Gelişmiş ülkelerde İşyeri hemşirelerinin etkinlikleri Sağlığı geliştirici davranışlar

Detaylı

Egzersiz ve İnsülin Direnci. Dr.Haydar A. Demirel H.Ü.Spor Bilimleri Fakültesi

Egzersiz ve İnsülin Direnci. Dr.Haydar A. Demirel H.Ü.Spor Bilimleri Fakültesi Egzersiz ve İnsülin Direnci Dr.Haydar A. Demirel H.Ü.Spor Bilimleri Fakültesi Hareketli bir yaşama programlandık! avcı-toplayıcı toplum: 84.000 kuşak (2.5 milyon yıl) Hareketli bir yaşama programlandık!

Detaylı

HEMODİYALİZ HASTALARINDA DİYABET TEDAVİSİ

HEMODİYALİZ HASTALARINDA DİYABET TEDAVİSİ HEMODİYALİZ HASTALARINDA DİYABET TEDAVİSİ Dr. Mürvet YILMAZ Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi KIŞ OKULU-2014 DM, genel popülasyonun % 3-6 20 yaş ve üzeri nüfus: 47.467.350 (%65.4) TURDEP-II

Detaylı

Bir ARB Olarak Olmesartan. Prof. Dr. Tevfik Ecder İstanbul Bilim Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı

Bir ARB Olarak Olmesartan. Prof. Dr. Tevfik Ecder İstanbul Bilim Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı Bir ARB Olarak Olmesartan Prof. Dr. Tevfik Ecder İstanbul Bilim Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı PatenT (Prevalence, awareness, treatment and control of hypertension

Detaylı

Ayşe YÜCE Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD.

Ayşe YÜCE Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD. TÜRKİYE DE TÜBERKÜLOZUN DURUMU Ayşe YÜCE Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD. DSÖ Küresel Tüberküloz Kontrolü 2010 Raporu Dünya için 3 büyük tehlikeden

Detaylı

KARŞIYAKA HİPERTANSİYON PREVALANS VE FARKINDALIK (KARHİP) ÇALIŞMASI

KARŞIYAKA HİPERTANSİYON PREVALANS VE FARKINDALIK (KARHİP) ÇALIŞMASI KARŞIYAKA HİPERTANSİYON PREVALANS VE FARKINDALIK (KARHİP) ÇALIŞMASI Hipertansiyon (HT) çağımızın en önemli sağlık sorunu olup mortalite ve morbidite nedenlerinin başında gelmektedir. Türkiye de de tüm

Detaylı

Prof. Dr. Zeynep CANTÜRK. Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma Bilim Dalı

Prof. Dr. Zeynep CANTÜRK. Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma Bilim Dalı Prof. Dr. Zeynep CANTÜRK Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma Bilim Dalı 3 Yıl Önce 58 y, kadın hasta, emekli 3 yıldır T2DM tanısıyla takipli Metformin 1000 mg 2x1 kullanıyor,diyet

Detaylı

DÜNYADAN HABERLER NİSAN

DÜNYADAN HABERLER NİSAN DÜNYADAN HABERLER NİSAN 2012 Türk Eczacıları Birliği tarafından hazırlanmıştır. WillyBrandt Sok. no:9 06690 Çankaya Ankara İçindekiler: İspanya da Artık Emekliler de Katılım Payı Ödeyecek İrlanda da Jenerik

Detaylı

OBEZİTE NEDİR? Erkeklerde %20,5 Kadınlarda ise % 41,0 Toplamda % 30,3 olarak bulunmuştur. İstanbul 33,0 Orta Anadolu 32,9

OBEZİTE NEDİR? Erkeklerde %20,5 Kadınlarda ise % 41,0 Toplamda % 30,3 olarak bulunmuştur. İstanbul 33,0 Orta Anadolu 32,9 OBEZİTE NEDİR? Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından obezite, sağlığı bozacak ölçüde vücutta aşırı yağ birikmesi olarak tanımlanmıştır. Günlük yaşamda bireylerin (gebe, emzikli, bebek, okul çocuğu, genç,

Detaylı

Can AKAL, Sinem Ayşe DURU, Barış OLTEN. Danışman: Filiz YANIK ÖZET

Can AKAL, Sinem Ayşe DURU, Barış OLTEN. Danışman: Filiz YANIK ÖZET 50 GRAM GLUKOZ YÜKLEME TESTİ ANORMAL, 100 GRAM ORAL GLUKOZ TESTİ NORMAL OLAN GEBELERİN MATERNAL ÖZELLİKLER VE GEBELİK SONUÇLARI AÇISINDAN NORMAL GEBELER VE GESTASYONEL DİYABETİK HASTALAR İLE KARŞILAŞTIRILMASI

Detaylı

Diyabetik Nefropati Tanı ve Tedavide Güncelleme. Dr. Gültekin Süleymanlar Dr. Alper Sönmez

Diyabetik Nefropati Tanı ve Tedavide Güncelleme. Dr. Gültekin Süleymanlar Dr. Alper Sönmez Diyabetik Nefropati Tanı ve Tedavide Güncelleme Dr. Gültekin Süleymanlar Dr. Alper Sönmez Diyabetik Nefropati Tanısında Güncelleme Dr. Alper Sönmez GATA Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim

Detaylı

ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM

ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM D YABETLE YAfiAMAK Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org Diyabet,

Detaylı

Dünyada ve Türkiye de Kronik Hastalıklar. Prof. Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FRCP, FIDSA Hacettepe Üniversitesi emekli Öğretim Üyesi

Dünyada ve Türkiye de Kronik Hastalıklar. Prof. Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FRCP, FIDSA Hacettepe Üniversitesi emekli Öğretim Üyesi Dünyada ve Türkiye de Kronik Hastalıklar Prof. Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FRCP, FIDSA Hacettepe Üniversitesi emekli Öğretim Üyesi Dünya Sorunu Dünya Sağlık Örgütü (WHO) raporlarına göre kronik hastalıklar

Detaylı

Türkiye de AB Destekli Proje Yürütmek. Prof. Dr. İlhan SATMAN İ.Ü. İstanbul Tıp Fak. İç Hast. A.D. Endokrinoloji ve Metabolizma Hast. B.D.

Türkiye de AB Destekli Proje Yürütmek. Prof. Dr. İlhan SATMAN İ.Ü. İstanbul Tıp Fak. İç Hast. A.D. Endokrinoloji ve Metabolizma Hast. B.D. Türkiye de AB Destekli Proje Yürütmek Prof. Dr. İlhan SATMAN İ.Ü. İstanbul Tıp Fak. İç Hast. A.D. Endokrinoloji ve Metabolizma Hast. B.D. Türkiye Diyabet, Obezite ve Hipertansiyon Prevalans Çalışması-1997-98

Detaylı

ĠNSÜLĠN DĠRENCĠ. Arife AZAK. Pamukkale Üniversitesi Denizli Sağlık Yüksekokulu Öğretim Görevlisi

ĠNSÜLĠN DĠRENCĠ. Arife AZAK. Pamukkale Üniversitesi Denizli Sağlık Yüksekokulu Öğretim Görevlisi ĠNSÜLĠN DĠRENCĠ ve DĠYABET Arife AZAK Pamukkale Üniversitesi Denizli Sağlık Yüksekokulu Öğretim Görevlisi SUNUM PLANI 1.GİRİŞ 2.İNSÜLİN 3.İNSÜLİN DİRENCİ 4.İNSÜLİN DİRENCİ ÖLÇÜM YÖNTEMLERİ 5.İNSÜLİN DİRENCİ

Detaylı

Hepinizin bildi i gibi bilgi ça olarak adland r lan günümüzde bilim ve teknoloji alan nda

Hepinizin bildi i gibi bilgi ça olarak adland r lan günümüzde bilim ve teknoloji alan nda Say n Meslektafllar m z, Hepinizin bildi i gibi bilgi ça olarak adland r lan günümüzde bilim ve teknoloji alan nda bafl döndürücü flekilde h zl ilerlemeler olmaktad r. Bu geliflmelerin en fazla oldu u

Detaylı

AVRUPADA DİYABET HARİTASI VE GENEL PERSPEKTİF. Prof. Dr. Şehnaz Karadeniz İstanbul Bilim Üniversitesi

AVRUPADA DİYABET HARİTASI VE GENEL PERSPEKTİF. Prof. Dr. Şehnaz Karadeniz İstanbul Bilim Üniversitesi AVRUPADA DİYABET HARİTASI VE GENEL PERSPEKTİF Prof. Dr. Şehnaz Karadeniz İstanbul Bilim Üniversitesi Diyabet Dünya çapında ve Avrupa da halk sağlığı sorunu AVRUPADA DİYABET YÜKÜ 20-79 yaşları 2003 2025

Detaylı

Diyabetes Mellitus. Endokrinoloji ve Metabolizma B.D

Diyabetes Mellitus. Endokrinoloji ve Metabolizma B.D Diyabetes Mellitus Dr.Nuri Çakır Gazi Üniversitesi Tıp T p Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma B.D Türk Toraks Derneği i 9.Yıll llık k Kongresi 19-23 Nisan 2006 Diyabetes mellitus İnsülin salgılanmas

Detaylı

Bariatrik cerrahi sonrası insülin salgısı ve beta-hücre fonksiyonu. PROF. DR. Ş.EROL BOLU 26 Mayıs 2014

Bariatrik cerrahi sonrası insülin salgısı ve beta-hücre fonksiyonu. PROF. DR. Ş.EROL BOLU 26 Mayıs 2014 Bariatrik cerrahi sonrası insülin salgısı ve beta-hücre fonksiyonu PROF. DR. Ş.EROL BOLU 26 Mayıs 2014 Standart bariyatrik cerrahi yöntemleri RYBG LAGB LSG BPD BPD+DUODENAL SWİTCH GASTROENTEROLOGY 2012;143:897

Detaylı

HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR

HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR Hepatit C nedir? Hepatit C virüsünün neden olduğu karaciğer hastalığıdır. Hepatit C hastalığı olarak bilinir ve %70 kronikleşir, siroz, karaciğer yetmezliği, karaciğer kanseri

Detaylı

SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar

SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar Hmfl. Özlem SANDIKCI SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi, nfeksiyon Kontrol Hemfliresi,

Detaylı

Tip 2 Diabetes Mellitusta Hangi Hastaya Ne Zaman Hangi İnsülin

Tip 2 Diabetes Mellitusta Hangi Hastaya Ne Zaman Hangi İnsülin Tip 2 Diabetes Mellitusta Hangi Hastaya Ne Zaman Hangi İnsülin Dr. Füsun Törüner Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma B.D, Ankara 22-23.Kasım.2013 -TEKİRDAĞ Tip 2 DM progresif bir

Detaylı

Hiperlipidemiye Güncel Yaklaşım

Hiperlipidemiye Güncel Yaklaşım İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri Sık Görülen Kardiyolojik Sorunlarda Güncelleme Sempozyum Dizisi No: 40 Haziran 2004; s. 69-74 Hiperlipidemiye Güncel Yaklaşım Prof. Dr. Hakan

Detaylı

İnkretinler (Olgu sunumları ile)

İnkretinler (Olgu sunumları ile) İnkretinler (Olgu sunumları ile) Prof. Dr. Erdinç ERTÜRK Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı II. Endokrinolojik Sorunlara Olgu Bazında Çözümler Sempozyumu 5-6 Nisan 2007 - İzmir

Detaylı

Yakınması: Efor sonrası nefes darlığı, sabahları şiddetli olan ense ağrısı, yorgunluk

Yakınması: Efor sonrası nefes darlığı, sabahları şiddetli olan ense ağrısı, yorgunluk 62 y., kadın, emekli bankacı İzmir de oturuyor. Yakınması: Efor sonrası nefes darlığı, sabahları şiddetli olan ense ağrısı, yorgunluk Öykü: 12 yıldır hipertansif. İlaçlarını düzenli aldığını ve diyete

Detaylı

Dünya Çavdar ve Yulaf Pazarı

Dünya Çavdar ve Yulaf Pazarı Dünya Çavdar ve Yulaf Pazarı Dünyada çavdar ve yulafın üretimi, buğday, pirinç, mısır ve arpa gibi diğer tahıl ürünlerine kıyasla son derece sınırlıdır. Yılda ortalama 14-15 milyon ton dolayında olan dünya

Detaylı

KİLO KONTROLÜ. Doç. Dr. FERDA GÜRSEL

KİLO KONTROLÜ. Doç. Dr. FERDA GÜRSEL KİLO KONTROLÜ Doç. Dr. FERDA GÜRSEL Sinsi sinsi artan Obesiti FE azalması metabolik hızın düşmesine neden olur. Harcanan enerji alınandan fazla değilse o zaman kilo alımı gerçekleşir. Aşırı Yağlılığın

Detaylı

BUĞDAY RUŞEYMİ (WHEAT GERM)

BUĞDAY RUŞEYMİ (WHEAT GERM) BUĞDAY RUŞEYMİ (WHEAT GERM) Buğday rüşeymi buğday başağının alt kısmında bulunan embriyodur. Buğdayın 1 tonundan sadece 1 kilogram rüşeym elde edilebilmektedir. Rüşeym özel yöntemlerle elde edilmediği

Detaylı

Tip 2 Diyabet Tedavisinde Bazal İnsülinler. Prof. Dr. Nilgün Güvener Demirağ Başkent Üniversitesi Endokrinoloji BD

Tip 2 Diyabet Tedavisinde Bazal İnsülinler. Prof. Dr. Nilgün Güvener Demirağ Başkent Üniversitesi Endokrinoloji BD Tip 2 Diyabet Tedavisinde Bazal İnsülinler Prof. Dr. Nilgün Güvener Demirağ Başkent Üniversitesi Endokrinoloji BD Soru-1 Hiperglisemik semptomlarla gelen bir diyabetik hastada HbA1c: %10.2, anlık glukoz:

Detaylı

Diyabetik Hastalarda Tedavi Bariyerleri ve Bunlar n Glisemik Kontroldeki Önemleri: Ankara- Pursaklar Bölgesinde Kesitsel bir çal şma

Diyabetik Hastalarda Tedavi Bariyerleri ve Bunlar n Glisemik Kontroldeki Önemleri: Ankara- Pursaklar Bölgesinde Kesitsel bir çal şma Orijinal makale Diyabetik Hastalarda Tedavi Bariyerleri ve Bunlar n Glisemik Kontroldeki Önemleri: Ankara- Pursaklar Bölgesinde Kesitsel bir çal şma Oğuz TEKİN 1, Elife ERARSLAN 2, Bünyamin IŞIK 1, Adem

Detaylı

Dünyanın En Önemli Sağlık Sorunu: Kronik Hastalıklar. Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA, FEFIM (h)

Dünyanın En Önemli Sağlık Sorunu: Kronik Hastalıklar. Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA, FEFIM (h) Dünyanın En Önemli Sağlık Sorunu: Kronik Hastalıklar Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA, FEFIM (h) Sağlık Sisteminde Karışıklığa Yol Açabilecek Gelişmeler Bekleniyor Sağlık harcamalarında kısıtlama (dünya

Detaylı