T.C. TARIM ve KÖYİŞLERİ BAKANLIĞI TARIMSAL ARAŞTIRMALAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Su Ürünleri Merkez Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü SUMAE

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "T.C. TARIM ve KÖYİŞLERİ BAKANLIĞI TARIMSAL ARAŞTIRMALAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Su Ürünleri Merkez Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü SUMAE"

Transkript

1 T.C. TARIM ve KÖYİŞLERİ BAKANLIĞI TARIMSAL ARAŞTIRMALAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Su Ürünleri Merkez Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü ORDU İLİ PERŞEMBE İLÇESİNDE FAALİYET GÖSTEREN YÜZER KAFES İŞLETMELERİNİN ÇEVRESEL ETKİ VE SU ÜRÜNLERİ SAĞLIĞI YÖNÜNDEN İZLENMESİ PROJESİ SONUÇ RAPORU Hacı SAVAŞ (Proje Lideri) Yener YILDIRIM, Dr.İ.Zeki KURTOĞLU, Dr.Nadir BAŞÇINAR, Ali ALKAN, Metin GÜREL, Hasan ERGÜN, Şirin FİRİDİN, İlyas KUTLU, Serkan SERDAR, Bayram ZENGİN TRABZON, 26

2 I. ÖNSÖZ Son yıllarda ülkemizde karada ve denizde yüzer kafeslerde kültür balıkçılığı sektörü hızlı bir gelişim göstermiş ve bu alanda faaliyet gösteren işletme sayısı da giderek artmaktadır. Yatırım, istihdam, üretime katkı ve ihracat ile halkın ucuz ve kaliteli protein ihtiyacını karşılaması yönünden sevindirici olan bu durumla birlikte, süre içinde sektörde sorunlar ortaya çıkmıştır. Bu sorunları çözecek, onlara gerekli bilgi ve hizmeti sunabilecek sektör içi organizasyonlar maalesef aynı hızla gelişememiştir. Burada hem kamu hem de özel sektörün yeterli bilgi, deneyim ve donanıma sahip olmaması ve sektörün ileride kendisi için sorun olabilecek uygulamalardan kaçınmaması önemli faktörlerdir. Ancak ülkede yeni ve hızlı gelişen bir sektör için bu durum normal kabul edilmelidir. Olması gereken, kamunun stratejik planlamacı, yol gösterici ve denetleyici konumda olması, sektörün de her sorununu devletin çözmesi gerektiği alışkanlığından vazgeçerek, kendi içinde organize olması, sektör içi oto kontrol ve işbirliği mekanizması geliştirmesi ve sektöre zarar verebilecek uygulamalardan kaçınmasıdır. Karadeniz de de hızla gelişen sektör karada üretimin yanında denizdeki ağ kafeslerde de üretime ağırlık vermektedir. Ancak zaman içinde ortaya çıkan hastalık problemleri ve yanlış yetiştiricilik uygulamaları işletmeleri ciddi krizlerle karşı karşıya getirmektedir. Ordu ili Perşembe ilçesinde bulunan ağ kafeslerde balık yetiştiriciliği yapan işletmelerde de yıllarında ortaya çıkan yoğun balık ölümleri üzerine Bakanlığımız öncülüğünde (TÜGEM), Ordu Valiliği, Ordu Tarım İl Müdürlüğü, Enstitümüz ve işletme sahiplerinin işbirliği ile sorunların nedenleri ve çözümüne ilişkin olarak bu proje yürütülmüştür. Proje çalışmaları boyunca bize yardımlarını esirgemeyen Ordu İl Tarım Müdürü Sadi SADIKOĞLU na, proje çalışanlarından Proje İstatistik Şube Müdürü Yener YILDIRIM ve Mühendis Metin GÜREL e, çalışma boyunca Enstitü Müdürü görevini yürüten, sırasıyla Erdal ÜSTÜNDAĞ, Dr.İ.Zeki KURTOĞLU ve Dr.Atilla ÖZDEMİR e, Protokol ve projenin sonuç raporunun yazımında yardımcı olan dönemin Enstitü Teknik Müdür Yardımcısı Muharrem AKSUNGUR a, projede görev yapan bütün çalışma arkadaşlarıma ve bütün saha çalışmalarında bizimle birlikte olan şoför arkadaşlarıma teşekkür ederim. Proje süresince çalışmalarımızda kolaylık sağlayan ve gerekli materyallerin temininde bize yardımcı olan işletme sahipleri ve çalışanlarına teşekkür ederim. Proje çalışmalarının ve elde edilen sonuçların ilgili kuruluşlar ile bölgede yetiştiricilik yapan işletmelere faydalı olmasını dilerim. Hacı SAVAŞ Proje Lideri I

3 II. İÇİNDEKİLER Sayfa No I. ÖNSÖZ.... I II. İÇİNDEKİLER... II III. ÖZET.... IV IV. ABSTRACT... V V. TAVSİYELER... VI 1. GİRİŞ Projenin gerekçesi Projenin bütçesi ve finansmanı LİTERATÜR MATERYAL ve METOT Materyal Örneklerin temini İşletme Bilgileri İşletmelerin koordinatları Ağ kafesler yerleşim planı ve örnekleme istasyonları Kafes yerleşim bilgileri İşletme kapasiteleri İşletmelerdeki kafes sayıları İşletmelerin balık aldıkları firmalar Yetiştiricilik süreleri Metot Su Ürünleri Sağlığı Bölümü Enfeksiyonlara neden olan bakterilerin tanımlanması ve Antibiyotik duyarlılık testleri Solungaç ve deride paraziter kontrol Yemlerde total bakteri seviyesinin belirlenmesi Sediment teki bakterilerin tanımlanması Enfeksiyonların kontrol altına alınması için ilaç tedavisi uygulanması Yetiştiricilik Bölümü Balıkların çalışma boyunca büyümenin takibi Yetiştiricilik şartlarının irdelenmesi İşletmelerin bilgilendirilmesi Ekoloji Bölümü Belirlenen istasyonlarda bazı fiziksel-kimyasal parametrelerin izlenmesi BULGULAR ve DEĞERLENDİRME Su Ürünleri Sağlığı İrdelemesi Deri ve solungaçlarda patojen parazitlerin incelenmesi İncelenen yemlerdeki total bakteri seviyesi II

4 Balıklarda tanımlanan bakteriler Sedimentte tanımlanan bakteriler Tanımlanan bakterilerin antibiyotiklere olan duyarlılığı Çalışma boyunca işletmelere göre tespit edilen enfeksiyonlar Levreklerde mevsim-bakteriyel enfeksiyon ilişkisi Alabalıklarda mevsim-bakteriyel enfeksiyon ilişkisi Levrek ve alabalık yetiştiriciliğinde tolere edilebilir ve ölçülen su sıcaklıkları Su sıcaklığı-bakteriyel enfeksiyon ilişkisi İşletmelerde yılları ölüm oranları İşletme bazında enfeksiyon yoğunluğu Balık yaşı-enfeksiyon ilişkisi Bölgede Uygulanan Yetiştiricilik Uygulamalarının İrdelemesi Özbek Su Ürünleri Vona Su Ürünleri Altaş Su Ürünleri Marnero Su Ürünleri Sarıkaya Su Ürünleri Ağ Kafes İşletmeleri Yerleşim Bölgesinde Ekolojik Yönden Elde Edilen Bulgular SONUÇLAR ve ÇÖZÜM ÖNERİLERİ Sonuçlar Çözüm önerileri Ortak Yönetim Merkezi Yapılanması ( Model 1 ) Kafes yerleşim alanı yapılanması (Model-1) Kafes yerleşim modeli-1( Tüm İşletmeler için ) Kafes yerleşim modeli-2( Bir İşletme için ) PROJE BÜTÇESİ İCMALİ REFERANSLAR III

5 ÖZET Bu çalışma, Ordu İli, Perşembe ilçesi limanı açıklarında bulunan ağ kafeslerde yetiştiriciliği yapılan gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss) ve deniz levreklerinde (Dicentrarchus labrax) yüksek ölümlere neden olan faktörleri belirlemek için yapılmıştır. Hem hastalık problemleri ile yüksek ölümlerin nedenini mikrobiyolojik yönden araştırmak, hem yetiştiricilik teknikleri ile ilgili yapılan olası hatalı uygulamaları ve bu uygulamaların balık ölümleri üzerine olan etkisini saptamak, hem de yetiştiricilik yapılan bölgedeki deniz suyunun bazı temel parametrelerini inceleyerek, bunların balık ölümleri üzerine olası negatif etkilerini değerlendirmek hedeflenmiştir. Bu proje, Trabzon Su Ürünleri Merkez Araştırma Enstitüsü, Ordu İl Tarım Müdürlüğü, Ordu Valiliği Özel İdaresi ve bölgede yetiştiricilik yapan işletmelerin ortak katkıları ile yürütülmüştür. Proje giderlerinin tamamı İl Özel İdaresi ve işletmeler tarafından karşılanmıştır. 18 ay boyunca, her ay işletmelere gidilerek tüm kafeslerden balık örnekleri, yem örnekleri, belirlenen istasyonlardan su ve sediment örnekleri alınarak incelenmiştir. Aylık çalışma sonuçları İl Müdürlüğü ve işletme yetkilileri ile değerlendirilerek alınması gereken önlemler ve yanlış uygulamaların düzeltilmesi konusunda tavsiyelerde bulunulmuştur. Çalışma sonucunda tolere edilebilir sınırlar içinde olan deniz suyu sıcaklığının ölümlerin nedeni olduğuna dair bir bulgu elde edilememiştir. Boy-ağırlık gelişimine bağlı kondüsyon parametreleri ile suyun fiziksel-kimyasal parametreleri normal sınırlar içinde bulunmuştur. Yüksek ölümlerin asıl nedenleri olarak; yanlış yetiştiricilik uygulamaları ve mikrobiyolojik yönden kirletilen zemin, işletmelerin kendi arasındaki sorunları, hijyen kurallarına ve yetkililerin tavsiyelerine uymama, bilinçsiz ilaç kullanımı, balıklara gayri sıhhi yaş yem verilmesi, işletmeler ve kafesler arası mesafe yetersizliği, farklı tür (alabalık-levrek) ve yaştaki balıkların yan yana konması olarak sıralanabilir. Çalışma boyunca tavsiyeleri uygulayan ve gerekli önlemleri alan bazı işletmelerde ölüm oranları levreklerde %4 tan % a, alabalıklarda ise %21 den %1 e düşürülmüştür. Elde edilen bulgulardan biri de normalde tatlı suda ve alabalıklarda görülen Yersiniosis hastalığı etkeninin deniz levreği balıklarında izole edilmesi ve enfeksiyona neden olmasıdır. Anahtar kelimeler: Ağ kafes, yetiştiricilik, su sıcaklığı, enfeksiyon, antibiyogram, hijyen, antibiyotik, kondüsyon. IV

6 ABSTRACT This study was carried out to determine the causative factors of heavy mortality in rainbow trout and marine sea bass reared in net cages placed in off-shore floating cages in Perşembe district of Ordu. The aims of this study were ; - to observe of disease problems and heavy mortalities from microbiological point of view, - to examine the problems of rearing techniques and effects of these problems on fish mortalities, - to observe of some of the basic water parameters of the region and evaluation of their impact on fish mortalities. This Project was implemented by the cooperation of Central Fisheries Research Institute, Agriculture Directorate of Ordu Province, Governorship of Ordu, and private companies in region. During 18 months, samples of fish, feed, water and sediment were taken monthly from pre-determined sample points and analyzed in Institute s laboratories. Results of monthly studies were evaluated by authorities of private companies and Agriculture Directorate of Province of Ordu and recommendations were given for necessary measurements. As a result of the studies, there was no evidence related with the water temperature being the cause of mortalities, because it was in the tolerable limits. According to the length-weight relationship, condition parameters and physical/chemical parameters of water were found in normal limits. The main causes of the intense mortalities were determined as; fault in appropriate rearing techniques, microbiologically polluted ground, problems among companies, poor hygienic conditions, unconsciously usage of drugs, usage of unhealthy farm-made feed, insufficient distance between the facilities and cages, keeping different species and age group of fish side by side. The mortality rate was decreased from 4% to % in sea bass and 21% to 1% in trout in farms where taken recommendations under consideration and taken necessary measures. One of the interesting findings was detecting of Yersiniosis frequently in sea bass which is normally characterized by fresh water trout. Key words: Farm management, environmental impact, net cage, rearing, water temperature, infection, antibiogram, hygiene antibiotics condition. V

7 TAVSİYELER Son yıllarda ülkemizde ağ kafeslerde balık yetiştiriciliği hızla yaygınlaşmakta, gerek miktar ve alan olarak ve gerekse üretilen tür çeşitliliğinde gelişme göstermektedir. Teknolojik gelişmelerle birlikte artık bir sektör haline gelen bu alanda yatırım ve üretimin artması beraberinde bazı sorunların da ortaya çıkmasına neden olmuştur. Bu sorunlar; faaliyet gösteren işletmelerin kendi arasında olduğu kadar, kamu ile özel sektör arasında, işletmeler ile yerel yönetimler, balıkçılar ve bölge sakinleri arasında, işletmeler ile turizm yatırımcıları arasında olduğu anlaşılmaktadır. Bütün bu tartışmalarda ortaya atılan en büyük gerekçe bu tesislerin çevre ve görüntü kirliliğine neden olduğu, doğal üreme ve avcılık alanlarını olumsuz etkilediği şeklindedir. Maalesef ülkemizde bu konuda detaylı bilimsel çalışmalar henüz yapılmamıştır. Bu çalışmanın temel hedefi de bu sorulara yanıt bulmak değildir. Bununla birlikte yukarıda yazılı konuları da çok yönlü araştıracak bir çalışmaya ihtiyaç vardır. Ancak çalışma boyunca yaptığımız gözlemler ve çeşitli kesimlerle yaptığımız görüşmeler, aslında sorunun çok boyutlu ve çok taraflı olduğunu göstermiştir. İşletmeler resmi ve bilimsel kurallara uygun yetiştiricilik yaptıklarında, kendi aralarında işbirliği yapıp bir oto kontrol sistemi geliştirdiklerinde, kuraldışı uygulamalara izin vermediklerinde, kendilerine tahsis edilen sınırlara ve üretim miktarına riayet ettiklerinde, organik ve kimyasal kirlenmeyi arttıracak uygulamalardan kaçındıklarında, gerek zemin yapısında, gerekse deniz suyunun temel parametrelerinde, geri dönüşümsüz ve büyük değişiklikler olmamaktadır. Burada kamunun öncelikle yapması gereken üretim sahalarının planlama ve tahsisi aşamalarında tamamen bilimsel verilere uygun hareket etmek, ilgili tüm taraflarla mutabakat içinde olmak, koyduğu kuralların uygulanmasını sağlamak için sürekli denetim yapmak ve kuraldışı uygulamalar yapan işletmelere izin vermemektir. Bu çalışma, bu yönden incelendiğinde işletmelerde meydana gelen yüksek ölümlerin, çevresel parametre değişiklikleri ve buna bağlı kirlenmeden çok, kendi aralarındaki sorunlar, bilimsel olmayan yetiştiricilik uygulamaları ve zeminin bizzat kendileri tarafından mikrobiyolojik olarak kirletilmesi (bilinçsiz ve kontrolsüz antibiyotik kullanımı, işletmelerin hastalıkları birbirinden gizlemeleri, ölen balıkların çuvallara doldurularak kafes dibi veya yakınlarında denize atılması, gayri sıhhi yaş yem yapımı ve kullanımı v.s.) sonucu ortaya çıktığı görülmektedir. Bu nedenler ortadan kaldırıldığında ve bilimsel tavsiyelere uyulduğunda ölüm oranlarının önemli derecede azaldığı görülmüştür. Zaten; bu tür işletmelerde kafes dipleri ile yakın çevresinin hiçbir kirliliğe maruz kalmayacağını, çevreye hiçbir olumsuz etkisinin olmayacağını da kimse iddia etmemektedir. VI

8 Önemli olan bu tür olumsuzlukları minimuma indirecek tedbirleri ortaklaşa alacakları bir oto kontrol sistemi kurmaları ve işbirliği yapmalarıdır. Unutulmamalıdır ki; bu tür aşırı kirlenmeden ve kuraldışı davranışlardan olumsuz yönde en çok etkilenecek kesim de yine kendileri olacaktır. Umarız bu rapor ve çalışma süresince yapılan tavsiyeler faydalı olur ve işletmelerin ekonomik kazançlarının yükselmesine olumlu yönde katkı yapar.. VII

9 1. GİRİŞ 1.2. Projenin gerekçesi Ordu Perşembe de bulunan kıyı şeridi ilk defa 1991 yılında Alabalık yetiştiriciliği amacıyla üretime açılmıştır yılından itibaren deniz levreği (Dicentrarchus labrax) yetiştiriciliğine de açılan bölgede üretim yıllar içinde artmıştır. Halen 6 ayrı sahada 5 işletme gökkuşağı ve deniz levreği yetiştiriciliği yapmaktadır. Ancak üretim artışı ile birlikte sorunlar ortaya çıkmış ve yıllarında işletmeler büyük kayıplar yaşamıştır (üretici beyanlarına göre ölüm oranları %5 7 olarak verilmiştir). 22 ve 23 yıllarında gerek Enstitümüze ve gerekse diğer araştırma kuruluşlarına incelenmek amacıyla ölü balık, hazır ve yaş yem örnekleri gönderilmiş, işletmelere teşhis edilen hastalıklar, bu hastalıklara karşı tedavi önerilmiştir. Ayrıca işletmelerin uymaları gereken kurallar hakkında tavsiyelerde bulunulmuştur. Ancak, balık ölümlerinin devam etmesi üzerine Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, Tarımsal Üretimi Geliştirme Genel Müdürlüğü devreye girmiştir. Bakanlığın tarih ve 57 sayılı oluru gereği, Ordu İli Perşembe İlçesi nde bulunan ağ kafeslerde su ürünleri yetiştiriciliği yapmakta olan işletmelerin bölge ekonomisine katkısının devamlılığının sağlanmasına yönelik; sorunları tespit etmek ve çözüm önerileri üretmek amacıyla bir komisyon oluşturulmasına karar verilmiştir. Komisyonun çalışmaları sonunda hazırlanan raporda ( Ek:1 ), Trabzon Su Ürünleri Merkez Araştırma Enstitüsü tarafından bölgede bir izleme projesi yapılması gerekliliği vurgulanmıştır. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, Tarımsal Üretim ve Geliştirme Genel Müdürlüğü (TÜGEM) nün tarih ve SÜBD/ /365 sayılı yazıları ile komisyon raporuna atıfta bulunulmuş ve Trabzon Su Ürünleri Merkez Araştırma Enstitüsü liderliğinde Üniversite, Tarım İl Müdürlüğü ve bölgedeki su ürünleri işletmelerinin de katkısı sağlanarak Yetiştiricilik açısından önemli olan su kalite kriterleri, akıntı, sediment birikimi, balık gelişimi ve sağlık durumu ile ilgili bir araştırmanın (izleme projesi) uygulamaya konması gerektiğini bildirmiştir. Ordu İl Tarım Müdürlüğü ve işletme yetkilileri ile yapılan görüşmelerde 18 ay sürecek bir izleme projesi yapılması kararlaştırılmış, bu çalışma için gerekli giderler Ordu Valiliği İl 1

10 Özel İdaresi ve işletmeler tarafından karşılanmıştır. Çalışma esaslarına ilişkin bir protokol hazırlanarak (Ek 2) çalışma fiilen Haziran 24 Aralık 25 tarihleri arasında sürdürülmüştür. 2

11 1.2. Projenin bütçesi ve finansmanı Asgari giderleri karşılamak üzere projenin bütçesi 22. TL olarak saptanmış, bu rakamın 12. YTL si Ordu İl Özel İdaresi (Tarım İl Müdürlüğü),. YTL si yetiştiricilik yapan 5 işletme tarafından karşılanmıştır. Ordu İl Özel İdaresi tarafından tahsis edilen bütçe Enstitümüz Döner Sermayesi aracılığıyla, projede kullanılacak çeşitli sarf malzemelerinin alımı için kullanılmıştır. İşletmelerce toplanılan tutar ise özel bir hesapta tutularak proje lideri koordinasyonunda, personel harcırahları, hizmet ve cihaz alımı ve akaryakıt giderlerinde harcanmıştır. 2. LİTERATÜR Dengeli beslenmede çok önemli bir yere sahip olan su ürünlerinden, en üst düzeyde faydalanmak için hızla artan dünya nüfusuna paralel olarak su ürünleri üretiminde de artış gerekmektedir. Ancak, avcılık yoluyla elde edilecek miktarın sınırlı olması sebebiyle dünyada ve ülkemizde su ürünleri yetiştiriciliği hızlı bir gelişim göstermiştir. Dünya genelinde avcılık yoluyla sağlanan üretim milyon ton civarında maksimum düzeye ulaşmışken su ürünleri yetiştiriciliğinden elde edilen 5 milyon tonluk üretim toplam su ürünleri üretiminin ( 15 milyon ton ) 1/3 den fazlasını sağlamaktadır (Hoşsucu ve ark., 21; Okumuş, 2). Su ürünleri yetiştiriciliği FAO tarafından son on yılda dünyada en hızlı büyüyen gıda üretim sektörü olarak belirlenmiştir. Zengin iç su kaynaklarına ve uzun bir sahil şeridine sahip olan ülkemizde doğal avcılığın yanı sıra kültür balıkçılığı da giderek artan bir eğilim göstermiştir. Kültür balıkçılığı ile ilgili ilk uygulamalar iç sularda 197'li yıllarda alabalık, denizlerde ise 1985'li yıllarda çipura ve levrek üretimi ile başlamıştır. 198'li yıllardan sonra, devlet tarafından destek sağlanması, ülkemizde su ürünleriyle ilgili akademik eğitimin başlaması ve özel sektör ile üniversitelerin konu ile ilgili çalışmalar yapması sonucu, su ürünleri yetiştiriciliğinde kısa sürede kayda değer bir artış sağlamıştır. Ülkemizde avcılık yoluyla elde edilen su ürünleri miktarı 5 bin ton civarında hemen hemen sabit iken, yetiştiricilik yoluyla elde edilen miktar ise önemli ölçüde artış göstererek 23 yılında 8 bin ton a ve 25 yılında ise 1 bin ton a yükselmiştir (TÜGEM, 24; TÜGEM 26). FAO istatistiklerine göre, dünya genelinde ortalama 16 kg olan kişi başına su ürünleri tüketimi AB ülkelerinde 22 kg, ülkemizde ise 8 kg civarındadır. Su ürünleri avcılığı yoluyla üretimin önemli oranda artırılamayacağı göz önüne alındığında üretim ve kişi başına tüketim büyük oranda yetiştiricilik veya kültür balıkçılığının geliştirilmesi ile artırılabilir. Türkiye, su ürünleri üretimi açısından AB ülkeleri arasında 7. 3

12 sırada, yetiştiricilik açısından 4. sırada yer almasına karşın, kişi başına düşen su ürünleri tüketimi açısından son sıralarda yer almaktadır. Su ürünleri yetiştiriciliği ülkemizde artırmak için VIII. Beş Yıllık Kalkınma Planında su ürünlerinde sürdürülebilir üretimin artırılması amacıyla; doğal kaynakların rasyonel kullanımı sağlanacak, yetiştiricilik ve açık deniz balıkçılığı geliştirilecek, araştırma ve geliştirme faaliyetlerine önem verilecek ve kamuda etkin kurumsal bir yapının oluşturulması için gerekli düzenlemeler yapılacaktır vurgusu yapılmaktadır. Ayrıca Tarım ve Köyişleri Bakanlığı 24 yılından itibaren yetiştiriciliğin geliştirilmesi amacıyla teşvik primi uygulamaya başlamıştır. Ancak, zamanında kaynak tahsisi, rasyonel planlama ve yönetim stratejileri geliştirilemediği taktirde su ürünleri yetiştiriciliğinin hızlı gelişimi bazı problemleri de birlikte getirebilmektedir. Bu nedenle özellikle Ege kıyılarında gelişen kafes yetiştiriciliği kaynak tahsisi sınırlaması ile karşı karşıya kalmıştır. Su ürünleri yetiştiriciliği ile ilgili faaliyetlerin ekonomikliği yanında çevresel etki boyutlarının da göz önünde bulundurulması gerekmektedir. Bu yaklaşım; çevresel dengenin korunması açısından, yetiştiriciliğin uygulama şekli, düzeyi ve akuakültür-çevre etkileşimi konusunda oldukça fazla araştırmaya ihtiyaç göstermektedir. Ülkemizde ağ kafeslerde balık yetiştiriciliği büyük oranda Ege denizinde yoğunlaşmış olmasına rağmen, son yıllarda özellikle Doğu Karadeniz de büyük ölçekli ağ kafes yetiştiriciliğine olan talebin arttığı bilinmektedir. Ancak, Karadeniz de kıyı ve hidrografik özellikler nedeniyle bu amaç için uygun yerler oldukça kısıtlıdır. Bu nedenle işletmeler Kefken, Sinop, Ordu - Perşembe, Trabzon - Yomra ve Rize açıkları gibi kısmen korunaklı birkaç alanda kümelenmiş durumdadır. Günümüzde üretimin yaklaşık %8 i Ordu nun Perşembe ilçesinde gerçekleştirilmektedir. Halen Perşembe de 5, Yomra ve Rize de ise 2 şer işletme bulunmaktadır. Perşembe deki işletmelerde gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss) ve levrek (Dicentrarchus labrax) diğer alanlarda ise sadece alabalık yetiştirilmektedir. Bu alanlardan özellikle Perşembe sahilinde alanın taşıma kapasitesinin zorlandığı tahmin edilmektedir. Yomra ve Rize de ise üretim kapasitesi artırılması yönünde girişimler mevcuttur. Kafeslerde yoğun balık yetiştiriciliğinin küresel, bölgesel ve yerel bazda bazı önemli çevresel etkiye sahip olduğu yaygın olarak kabul edilmektedir (Folke ve Kautsky, 1989). Ayrıca kafeslerde balık yetiştiriciliği işletmenin büyüklüğüne, ortam ve su özellikleri gibi faktörlere bağlı olarak yakın çevresindeki su kolonu ve bentik kesimde organik materyalce zenginleşmeye, su kalitesi ve özellikle bentik canlı komünitesinde değişikliklere neden olacağı belirtilmiştir (Barg, 1992; Okumuş, 1997). 4

13 Sediment, su kolonundaki parçacıkların nihai durağı olan çökel materyaldir. Üzerlerindeki su kolonunun kalitesini, besin elementleri (azot, fosfor, silikat v.b.) salınımları ve organik maddelerin parçalanmasıyla ve bunun sonucu olarak da oksijen tüketimine neden olması ile değiştirirler. Bu sediment kalitesi önemli bir su kirliliği göstergesi olarak değerlendirilir. Aşırı element girdisi, ötrofikasyon dediğimiz su kalitesi bozulmasının başlıca sebeplerindendir. Sedimentteki organik karbon içeriği de yine organik kirliliğin bir göstergesidir (Özfuçucu ve ark., 23). Bentik topluluklar da çevre koşullarını az-çok uzun bir zamanda özümseyerek, ortamın durumunu biyolojik olarak mükemmel bir şekilde tanımlamaya müsaade ederler. Ancak bentozun organik zenginleşmesi ile ilgili olarak bir değişkenin (örneğin, sedimentin toplam organik karbon içeriği, makro ve omurgasız tür zenginliği) etkilenmiş ortamlarda gözlenen değişimin ekolojik sonuçlarını belirlemek için bilimsel temel yeterli değildir. Bu nedenle kontrol alanları ile ilgili standartlar oluşturulmaktadır. Örneğin etkilenen ortamlardaki makro omurgasız türlerin sayısı kontrol ortamındaki tür zenginliğinin %5 sinden az olmamalıdır (Lamy ve Guelorget, 1995). Ağ kafeslerde balık yetiştiriciliği, dünyada ve ülkemizde önemli ekolojik özelliklere sahip ve değişik sektörler tarafından farklı amaçlarla kullanılmak istenen koy, liman, fiyort gibi yerlerde yapılmaktadır. Çevresel imkânlardan faydalanarak yapılan bu üretim tarzının deniz ekosistemlerinde istenmeyen etkilerinin olabileceği belirlenmiştir. Balık çiftliklerinden denizel ortama karışan ana maddeler fosfor ve azot gibi organik maddeler ve suda asılı katı maddelerdir. Su ürünleri yetiştiriciliğinin yoğun olarak yapıldığı İsveç, Norveç ve Finlandiya sahillerindeki somon çiftliklerinde yapılan araştırmalara göre, balık çiftliklerinden denizel ekosisteme ton/yıl azot yükünün girdiği ve bu miktarın diğer çeşitli kaynaklardan deniz ortamına giren azot yükünün sadece %2 sine tekabül ettiği belirlenmiştir (Ervik ve diğ., 1989; Okumuş, 1997). Yetiştiricilikte balıklara verilen besinlerin %9 ından fazlası, atık besin maddeleri ve balık dışkıları seklinde suya ve sonra da sedimente geçerek etkiler. Bu etkilemeler kendini kültür ortamında; dipteki suyun oksijen bakımından zayıflaması, sedimentteki toplam sülfit miktarının artışı, geçici fauna bozulmaları, bentik faunada dikkati çekerek değişimler ve bentik komünitelerin biyokütlesinde önemli miktardaki azalmalar şeklinde gösterir (Tsutsumi ve ark., 1991). Balık çiftliklerinin devamlılığının sağlanması, sağlıklı ve optimal üretim yapabilmek için kullanılan yem ve ilaç gibi doğal olmayan girdilerin çevreye olan etkileri yapılan birçok çalışma ile belirlenmiştir (Midlen ve Redding, 1998; Evrik ve ark., 1997; Gowen ve Bradbury, 1987; Ackefors ve Enell, 1994; Kelly ve ark., 1996). Balık çiftliklerinin geniş anlamda estetik kirliliğe 5

14 de neden olduğu yine literatür çalışmalarında belirtilmiştir (O Sullivan, 1992; Garret ve ark., 1997; Midlen ve Redding, 1998). Bunlara ek olarak çiftliklerden kaçan balıkların doğal türlere karışması ve genetik modifikasyona neden olmaları bir başka önemli konudur (Heggberget ve ark., 1993). Gowen ve diğ. (1987), üretim alanlarındaki bentoz ve su kolonunun organik maddece zenginleşmesini, buna bağlı olarak hipernütrifikasyonun boyutlarını kontrol eden temel faktörlerin, çiftliğin büyüklüğü ve yönetimi ile yetiştirici alanın hidrografisi (akıntı hızı ve şekli, su değişim oranı, vs.) olduğu belirlenmiştir. Çiftlik büyüklüğü ve hidrografiye bağlı olarak ana etkinin görüldüğü alan 3 m sınırı içinde kalmakta, korunaklı, sığ ve su yenilenmesinin zayıf olduğu yerlerde tahribatın boyutu daha da yüksek olmaktadır (Anonim, 1993). Yunanistan da yapılan bir çalışmada ise kafeslerin altından 2 m mesafeye kadar deniz tabanında ve su kolonunda değişimler gözlenmiştir. Kafeslerin altında sedimentin organik karbon ve azot konsantrasyonları yüksek bulunmuş, bunun yanında poliketlerde (Capitella spp.) artışlar gözlenmiştir (Karakasis, 1996). Öte yandan, kıyısal alanı kullanan sektörler arasındaki sürtüşmeleri gidermek, doğal kaynakları, özellikle de denizleri kullananların birbirine verdikleri zararı en aza indirmek, bir ekosistemin çeşitli kullanımlarını bağdaştırma işlemi olan Çok Yönlü Kullanım Planlaması hayata geçirilmesiyle mümkündür. Bu planlamanın ilk adımı ise sistemdeki streslerin ve bu doğrultudaki değişimlerin belirlenmesi olmalıdır. Ayrıca, FAO teşkilatının sorumlu balıkçılık ve yetiştiricilik için koymuş olduğu kurallardan biri de Akuakültür aktivitelerinden kaynaklanan ekolojik değişiklikler ile ekonomik ve sosyal sonuçların minimize edilmesi amacıyla devlet, uygun çevresel değerlendirme ve izlemeyi (monitoring) yürütmek ve akuakültüre özgü etkin prosedürleri tespit etmek zorundadır kuralıdır (DESAMP, 1996). 3. MATERYAL ve METOT 3.1. Materyal Örneklerin temini 1. Bu araştırma Enstitümüz Su Ürünleri Sağlığı, Yetiştiricilik ve Ekoloji Bölümleri ile Ordu İl Müdürlüğünün (Proje İşt. Şb. Müd.) ortak çalışması olarak 18 ay boyunca yürütülmüştür. 2. Her ay tekne ile belirlenen istasyonlara giderek, kafeslerden (sağlıklı, hasta) balık örnekleri (5 adet ), su örnekleri (yüzey 2 m), 6 defa sediment örnekleri ve 4 defa yem 6

15 örnekleri alınmıştır. Ayrıca program dışı hasta veya ölüm olan kafeslerden de örneklemeler yapılmıştır. 3. Boy-ağırlık, paraziter inceleme, suyun bazı fiziksel-kimyasal parametre analizleri bakteriyel ekim çalışmaları Ordu İl Müdürlüğünde, bakteri tanımlama ve antibiyogram çalışmaları, kondisyon ve su analiz değerlendirmeleri Enstitüde yapılmıştır. 4. Enfeksiyon tespit edilen işletmelere, antibiyogram sonuçlarına göre tedavi programı uygulanmış ve sonuçları izlenmiştir. 5. Her görevde, yapılan çalışmalarla ilgili İl Müdürlüğü ve işletmelere bilgi verilmiş, tespit edilen sorunların çözümü konusunda tavsiyelerde bulunulmuştur İşletme Bilgileri İşletmelerin koordinatları İşletmelerin ruhsat aldıkları kapasite üzerinden kiralama yapılan alanların koordinatları Tablo 1 de verilmiştir. Tablo 1. İl Müdürlüğü verilerine göre işletmelerin koordinatları ve kiralanan üretim alanları. İşletmeler Kod Boylam (E) Enlem (N) Yüzey Alanı 1 37 o 47 4 D 41 o 5 2 K Özbek Vakıf 2 37 o 47 5 D 41 o 5 6 K 3 37 o 47 D 41 o 5 6 K 16. m o 47 9 D 41 o 5 1 K D o 41 5 K o Sarıkaya o 47 D 41 o 5 14 K o 47 6 D 41 o 5 15 K 13. m o 47 4 D 41 o 5 11 K D o K o Altaş o D 41 o 5 25 K o 47 9 D 41 o 5 26 K 16. m o 47 8 D 41 o 5 23 K D o K o Marnero o D 41 o 5 2 K o 47 7 D 41 o 5 2 K 16. m o 47 7 D 41 o 5 2 K D o K o Vona Su Ürünleri o 47 4 D 41 o 5 4 K o 47 4 D 41 o 5 41 K 16. m o 47 4 D 41 o 5 38 K D o K o Özbek Su Ürünleri o D 41 o 5 7 K o 47 2 D 41 o 5 8 K 16. m o D 41 o 5 5 K 7

16 Ağ kafesler yerleşim planı ve örnekleme istasyonları Yapılan ön çalışmalarda ağ kafes bölgesinde proje teknik personelince örnekleme ve ölçüm istasyonları için alanlar belirlenmiştir. Proje süresince koordinatları da belirlenen bu alanlardan Tablo 2 de belirtilen balık, su ve sediment örneklemesi yapılmıştır. Tablo 2. Çalışma başlangıcında belirlenen istasyon numaraları ve işletmelere göre dağılımı. Örnekleme İstasyon No İstasyonun yeri 1-2 Özbek Vakıf 3-4 Vona 5-6 Marnero 7-8 Altaş 9 Su-Sediment İstasyonu (işletmeler) -11 Sarıkaya Özbek 14 Su-Sediment İstasyonu (referans) Kafes yerleşim bilgileri Kafeslerin kıyıya uzaklığı ortalama 3 metre, kafes bölgesi deniz derinliği metre arasında değişmektedir. İşletmeler arası mesafe yaklaşık 5 metredir. Gerek bazı kafeslerin bulundukları yerdeki deniz derinliği ve gerekse işletmeler arası mesafe yetersizdir. 8

17 14 Samsun Trabzon Ahşap kafesler Yuvarlak kafesler Su - sediment istasyonları Şekil 1. Harita üzerinde yerleştirilen işletmeler ve kafes yapıları İşletme kapasiteleri (Ton/Yıl) Bölgede bulunan işletmelerin kapasiteleri Tablo 3 te verilmiştir. İşletme sahipleri ile yapılan görüşmelerde ve yapılan gözlemlerde gerçekte kafeslerde ne kadar balık bulunduğu, fiili üretimin ne kadar olduğu konusunda gerçek veriler elde edilememiştir. Ancak İl Müdürlüğü verileri ve yetkililerin ifadelerine göre fiili üretimin bu kapasitenin çok üstünde olduğu beyan edilmiştir. Tablo 3. Kurulu işletmelerin proje kapasiteleri Balık Türü Özbek Özbek Vona Marnero Altaş Sarıkaya (Kışlaönü) (Sarıburun) Levrek Alabalık 6 9

18 İşletmelerdeki kafes sayıları İşletme sahipleri zamanla ahşap olan kare kafeslerin kaldırılacağını ve yerine daha modern yuvarlak kafeslerin inşa edileceğini beyan etmişlerdir. Tablo 4. İşletmelerin kafes varlıkları. (25 sonu itibariyle) Kafes tipi ve ölçüleri İşletme Yuvarlak Yuvarlak Yuvarlak Yuvarlak Kare* Toplam (R=12) (R=13) (R=14) (R=16) (5x5 ) Özbek Vona Marnero 4 4 Altaş Sarıkaya Özbek ** Toplam * Ahşap kafes ** Yapım aşamasında R : Çap (m) Resimlerde de görüldüğü gibi bazı kafesler (özellikle ahşap kafesler ) kıyıya çok yakın konumlandırılmıştır (Şekil 2 ve 3). Şekil 2. Kafeslerden bir görünüm.

19 Şekil 3. Kafeslerin kıyıdan görünümü İşletmelerin balık aldıkları firmalar İşletmeler piyasa koşulları ve fiyat durumuna göre birçok şirketten ve değişik boyağırlıkta deniz levreği ve gökkuşağı alabalığı yavrusu almaktadır. Tablo 5. İşletmelerin yavru balık temin merkezleri. İşletme Tür Özbek-1 Levrek Kılıç Deniz Ürünleri Kılıç Deniz Ürünleri Alabalık Ardeson A.Ş/Rize Ardeson A.Ş/Rize Şeremet /Trabzon Şeremet /Trabzon Şimşek A.Ş/Kayseri Şimşek A.Ş/Kayseri Ak-Balık/Samsun Ak-Balık/Samsun Özbek-2 Levrek - Kılıç Deniz Ürünleri Alabalık Ardeson A.Ş/Rize Ardeson A.Ş/Rize Şimşek A.Ş/Kayseri Şeremet /Trabzon Ak-Balık/Samsun Vona Levrek Kılıç Deniz Ürünleri Akuatur A.Ş Alabalık Coşandere/Trabzon Şimşek A.Ş/Kayseri Şimşek A.Ş/Kayseri Ak-Balık/Samsun Ak-Balık/Samsun Kuzey Su Ürünleri/Samsun Marnero Levrek Kılıç Deniz Ürünleri Kılıç Deniz Ürünleri Alabalık Şeremet /Trabzon Şeremet /Trabzon Altaş Levrek Kılıç Deniz Ürünleri Egemar Su Ürünleri Alabalık Ertaş Alabalık/Ordu Ertaş Alabalık/Ordu Şeremet /Trabzon Şeremet /Trabzon Coşandere/Trabzon Altıntaş/Trabzon Ardeson A.Ş/Rize Sarıkaya Levrek Kılıç Deniz Ürünleri Kılıç Deniz Ürünleri 11

20 Alabalık Ak-Balık/Samsun Ak-Balık/Samsun Yetiştiricilik süreleri İşletme sahiplerinin beyanına göre, levreklere kuluçka çıkışı Vibriosise karşı aşı yapılmaktadır, alabalıklara ise aşı yapılmamaktadır. Yetiştirme süresince balıklara herhangi bir aşı uygulaması yapılmamaktadır. Tablo 6. da görüldüğü gibi, levrek yavruları ortalama aynı boy ve ağırlıkta alınmaktadır. Ancak, kafeslere konan alabalık yavruları arasında belirgin bir yaş-boy farkı mevcuttur. Tablo 6. Deniz levreği ve gökkuşağı alabalıklarının işletmelere göre yetiştirilme süreleri. Tür Kafese koyma Ort. Giriş ağırlığı Yetiştirme süresi Ort. Hasat ağırlığı zamanı (gr) (Ay ) (gr) Levrek Mayıs-Haziran Alabalık Kasım-Aralık Metot Su Ürünleri Sağlığı Bölümü Enfeksiyonlara neden olan bakterilerin tanımlanması ve antibiyotik duyarlılık testleri Numune olarak alınan balıkların böbrek dokularından steril swab la tryptic soy agar, nutrient agar, marin agar ve TCBS agar a ekim yapılmıştır. Besiyerleri 18 C de 3 gün inkübe edilerek üreyen koloniler saflaştırılmıştır. Bu bakteri kolonileri klasik biyokimyasal testler (oxidase, catalase, O/F, Gram boyama, Hareket, TSI, Glucose, Lactose, Sucrose, Simmon's Citrate, Gelatin, H 2 S, Gaz, indole Lysine (LIM) Ornithin Arginin MR/VP ONPG O/129, 4 C büyüme, 37 C büyüme), API 2 E ve API 2 NE ile tanımlanmışlardır. Tanımlanan bakteriyel enfeksiyonların tedavisi için antibiyogram testleri yapılmıştır Solungaç ve deride paraziter kontrol Alınan balık örneklerinin solungaç ve derilerinden alınan doku örnekleri mikroskop altında incelenerek parazit varlığı araştırılmıştır Yemlerde total bakteri seviyesinin belirlenmesi Zaman zaman alınan yem örneklerinde total bakteri seviyesi belirlenmesi çalışmaları yapılmıştır. Ancak hazır yemlerde izole edilen bakterilerin tanımlanması yapılmamıştır. 12

SU ÜRÜNLERİ SAĞLIĞI BÖLÜM BAŞKANLIĞI

SU ÜRÜNLERİ SAĞLIĞI BÖLÜM BAŞKANLIĞI SU ÜRÜNLERİ SAĞLIĞI BÖLÜM BAŞKANLIĞI Hacı SAVAŞ-SÜMAE, Su Ürünleri Sağlığı Bölüm Başkanı Su Ürünleri Sağlığı Bölüm Başkanlığı enstitümüz bünyesinde faaliyet gösteren bölümlerden birisidir. 2000 yılı başından

Detaylı

Balıkçılıkta Stok Yönetimi 29 Aralık 2011-28 Eylül 2012 vti Deniz Balıkçılığı Enstitüsü, Hamburg, Almanya

Balıkçılıkta Stok Yönetimi 29 Aralık 2011-28 Eylül 2012 vti Deniz Balıkçılığı Enstitüsü, Hamburg, Almanya Balıkçılıkta Stok Yönetimi 29 Aralık 2011-28 Eylül 2012 vti Deniz Balıkçılığı Enstitüsü, Hamburg, Almanya Dr. Savaş KILIÇ Balıkçılık Teknolojisi Mühendisi Konyaaltı İlçe Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü

Detaylı

2 KTÜ Su Ürünleri Fakültesi-Rize. *e-mail: birolbaki@hotmail.com. Geliş Tarihi: 11.01.2008 Kabul Tarihi: 19.11.2008

2 KTÜ Su Ürünleri Fakültesi-Rize. *e-mail: birolbaki@hotmail.com. Geliş Tarihi: 11.01.2008 Kabul Tarihi: 19.11.2008 Andolu Tarım Bilim. Derg., 2009,24(1):8-12 Anadolu J. Agric. Sci., 2009,24(1):8-12 Araştırma Research ORDU ĐLĐ PERŞEMBE ĐLÇESĐ DE LEVREK (Dicentrarchus labrax L., 1758) YETĐŞTĐRĐCĐLĐĞĐ YAPA ĐŞLETMELERĐ

Detaylı

BALIKÇILIK ve SU ÜRÜNLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

BALIKÇILIK ve SU ÜRÜNLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ BALIKÇILIK ve SU ÜRÜNLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ III. SU ÜRÜNLERİ ÇALIŞTAYI 25.02.2015 ANTALYA 1 POTANSİYEL 2 SU ÜRÜNLERİ POTANSİYELİ Kaynak Sayı Alan (ha) Deniz 4 24 607 200 Doğal Göl 200 906 118 Baraj Gölü

Detaylı

TÜRKİYE Su Ürünleri Üretimi

TÜRKİYE Su Ürünleri Üretimi AKDENİZ GENEL BALIKÇILIK KOMİSYONU TOPLANTISI HOŞ GELDİNİZ TÜRKİYE Su Ürünleri Üretimi Yıllar Avcılık Yetiştiricilik Toplam (Ton) Miktar Oran Miktar Oran Ton % Ton % 2002 566.682 90,3 61.195 9,7 627.847

Detaylı

Alabalık İşletmelerinin Çevreye Olan Etkileri ve Alınacak Önlemler

Alabalık İşletmelerinin Çevreye Olan Etkileri ve Alınacak Önlemler Alabalık İşletmelerinin Çevreye Olan Etkileri ve Alınacak Önlemler Doç Dr Memet VAROL İnönü Üniversitesi, Su Ürünleri Fakültesi, MALATYA GİRİŞ Artan nüfusla birlikte gıda ihtiyacının artması, teknolojik

Detaylı

Türkiye de Kalkan Balığı Yetiştiriciliğinin Gelişimi

Türkiye de Kalkan Balığı Yetiştiriciliğinin Gelişimi PROJE Türkiye de Kalkan Balığı Yetiştiriciliğinin Gelişimi Cennet ÜSTÜNDAĞ -SUMAE Birinci Dönem Ülkemiz, 6. beş yıllık kalkınma planında (1990-1994) balık üretiminin geliştirilmesi yolu ile iç tüketim

Detaylı

Archived at http://orgprints.org/22084

Archived at http://orgprints.org/22084 DOĞU KARADENİZ BÖLGESİ NDE ORGANİK BALIK YETİŞTİRİCİLİĞİ İMKÂNLARININ ARAŞTIRILMASI Yahya ÇAVDAR 1, Serkan SERDAR 1, İlhan AYDIN 1, Muharrem AKSUNGUR 1, Eyüp ÇAKMAK 1, Ali ALKAN 1, Bayram ZENGİN 1, Dr.

Detaylı

Gökkuşağı Alabalığı (Oncorhynchus mykiss Walbaum, 1792) Yavrularının İlk Dönemlerde Büyüme Performansı ve Ölüm Oranı Üzerine Tuzluluğun Etkisi

Gökkuşağı Alabalığı (Oncorhynchus mykiss Walbaum, 1792) Yavrularının İlk Dönemlerde Büyüme Performansı ve Ölüm Oranı Üzerine Tuzluluğun Etkisi Gökkuşağı Alabalığı (Oncorhynchus mykiss Walbaum, 1792) Yavrularının İlk Dönemlerde Büyüme Performansı ve Ölüm Oranı Üzerine Tuzluluğun Etkisi Halim İbrahim ERBAŞ Nadir BAŞÇINAR Mehmet KOCABAŞ Şebnem ATASARAL

Detaylı

VONA KOYU NDA (GÜNEY KARADENİZ, ORDU, TÜRKİYE) SU ÜRÜNLERİ YETİŞTİRİCİLİĞİ

VONA KOYU NDA (GÜNEY KARADENİZ, ORDU, TÜRKİYE) SU ÜRÜNLERİ YETİŞTİRİCİLİĞİ Journal of FisheriesSciences.com DOI: 10.3153/jfscom.2007021 1 (4):176-183 (2007) ISSN 1307-234X REVİEW ARTICLE 2007 www.fisheriessciences.com DERLEME MAKALESİ VONA KOYU NDA (GÜNEY KARADENİZ, ORDU, TÜRKİYE)

Detaylı

Rize Yöresi Alabalık İşletmelerinin Yapısal ve Biyo-teknik Özellikleri

Rize Yöresi Alabalık İşletmelerinin Yapısal ve Biyo-teknik Özellikleri KSÜ. Fen ve Mühendislik Dergisi, 9(1), 2006 77 KSU. Journal of Science and Engineering 9(1), 2006 Rize Yöresi Alabalık İşletmelerinin Yapısal ve Biyo-teknik Özellikleri Hakan Murat BÜYÜKÇAPAR 1, Özgür

Detaylı

BARAJ GÖLLERİNDE AĞ KAFESLERDE BALIK YETİŞTİRİCİLİĞİ Doç. Dr. Şükrü YILDIRIM. Ege Üniversitesi, Su ürünleri Fakültesi, Yetiştiricilik Bölümü LOGO

BARAJ GÖLLERİNDE AĞ KAFESLERDE BALIK YETİŞTİRİCİLİĞİ Doç. Dr. Şükrü YILDIRIM. Ege Üniversitesi, Su ürünleri Fakültesi, Yetiştiricilik Bölümü LOGO BARAJ GÖLLERİNDE AĞ KAFESLERDE BALIK YETİŞTİRİCİLİĞİ Doç. Dr. Şükrü YILDIRIM Ege Üniversitesi, Su ürünleri Fakültesi, Yetiştiricilik Bölümü İçerik 1 Üretim Sahasının Seçimi 2 Yetiştiricilik Yapılan Sistemler

Detaylı

Ülkemizde ve Diğer Ülkelerde Balık Çiftliklerinin Su Kalitesi Üzerine Etkisinin Değerlendirilmesi. Doç.Dr.Güzel YÜCEL GIER

Ülkemizde ve Diğer Ülkelerde Balık Çiftliklerinin Su Kalitesi Üzerine Etkisinin Değerlendirilmesi. Doç.Dr.Güzel YÜCEL GIER Ülkemizde ve Diğer Ülkelerde Balık Çiftliklerinin Su Kalitesi Üzerine Etkisinin Değerlendirilmesi Doç.Dr.Güzel YÜCEL GIER Ulusal Su ve Sağlık Kongresi. Antalya 26-30 Ekim 2015 Ton Ton Kültür Balıkçılığı

Detaylı

RÜZGAR ENERJİSİ. Cihan DÜNDAR. Tel: Faks :

RÜZGAR ENERJİSİ. Cihan DÜNDAR. Tel: Faks : RÜZGAR ENERJİSİ Cihan DÜNDAR Tel: 312 302 26 88 Faks : 312 361 20 40 e-mail :cdundar@meteor.gov.tr Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü A r a ş t ı r m a Ş u b e M ü d ü r l ü ğ ü Enerji Kullanımının

Detaylı

BALIK ÇİFTLİKLERİNİN İZLENMESİ VE DENETLENMESİ YÖNETMELİĞİ

BALIK ÇİFTLİKLERİNİN İZLENMESİ VE DENETLENMESİ YÖNETMELİĞİ BALIK ÇİFTLİKLERİNİN İZLENMESİ VE DENETLENMESİ YÖNETMELİĞİ (23.11.2011 R.G. 198 EK III A.E. 620 Sayılı Yönetmelik.) SU ÜRÜNLERİ YETİŞTİRİCİLİK (AKUAKÜLTÜR) TÜZÜĞÜ (13.11.2011 R.G. 116 EK III A.E. 693 Sayılı

Detaylı

İZMİR İN SU ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜNDEKİ YERİ, SORUNLARI VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ

İZMİR İN SU ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜNDEKİ YERİ, SORUNLARI VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ 2012 MART SEKTÖREL&BÖLGESEL İZMİR İN SU ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜNDEKİ YERİ, SORUNLARI VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ Şebnem BORAN Su ürünleri sektörü, gerek istihdama olan katkısı gerekse de yarattığı katma değer ile stratejik

Detaylı

Tunceli Bölgesi Alabalık Yetiştiriciliği İşletmelerinde Merkezi Kayıt Sistemi

Tunceli Bölgesi Alabalık Yetiştiriciliği İşletmelerinde Merkezi Kayıt Sistemi ISSN: 2148 0273 Cilt 3, Sayı 1, 2015 Vol. 3, Issue 1, 2015 Tunceli Bölgesi Alabalık Yetiştiriciliği İşletmelerinde Merkezi Kayıt Sistemi Veysiye ERKİL 1, Azime KÜÇÜKGÜL 2* Özet Bu çalışmada Tunceli'de

Detaylı

Türkiye Denizlerinde 100 ton/yıl ve Üstü Üretim Kapasitesi Olan Balık Çiftliklerinin Üretim Faaliyeti Özellikleri Üzerine Bir Çalışma

Türkiye Denizlerinde 100 ton/yıl ve Üstü Üretim Kapasitesi Olan Balık Çiftliklerinin Üretim Faaliyeti Özellikleri Üzerine Bir Çalışma E.Ü. Su Ürünleri Dergisi 2005 E.U. Journal of Fisheries & Aquatic Sciences 2005 Cilt/Volume 22, Sayı/Issue (3-4): 251 255 Ege University Press ISSN 1300-1590 http://jfas.ege.edu.tr/ Türkiye Denizlerinde

Detaylı

Hedef 1: KAPASİTE GELİŞTİRME

Hedef 1: KAPASİTE GELİŞTİRME Proje, Küresel Çevre Fonu (GEF) mali desteğiyle, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü tarafından Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü, Gıda Tarım ve Hayvancılık

Detaylı

SU ÜRÜNLERİ ANABİLİM DALI DOKTORA PROGRAMI DERSLERİ

SU ÜRÜNLERİ ANABİLİM DALI DOKTORA PROGRAMI DERSLERİ SU ÜRÜNLERİ ANABİLİM DALI DOKTORA PROGRAMI DERSLERİ DERS KODU SM6002 SM6003 SM6006 SM6007 SM6008 SM6010 SM6011 SM6012 SM6013 SM6014 SM6015 SM6016 SM6017 SM6018 SM6019 SM6021 SM6023 SM6024 SM6025 SM6026

Detaylı

Innovation Transfer Network for Mediterranean Mariculture - INTRANEMMA Deliverable 1(e): Turkish Survey Template

Innovation Transfer Network for Mediterranean Mariculture - INTRANEMMA Deliverable 1(e): Turkish Survey Template Innovation Transfer Network for Mediterranean Mariculture - INTRANEMMA Deliverable 1(e): Turkish Survey Template INTRANEMMA, Avrupa Birliği Leonardao Da Vinci Yaşam boyu öğrenme ve bilgi transferi projesi

Detaylı

Kılıç Genel Bakış. Türkiye ve Avrupanın Lider Aquakültür firması 2. Tam entegre üretim yapısı. Sektörün uluslararası en önemli oyuncusu 3

Kılıç Genel Bakış. Türkiye ve Avrupanın Lider Aquakültür firması 2. Tam entegre üretim yapısı. Sektörün uluslararası en önemli oyuncusu 3 Kılıç Sunum Bodrum Kılıç Genel Bakış 1 Türkiye ve Avrupanın Lider Aquakültür firması 2 Tam entegre üretim yapısı 8 Sektörün uluslararası en önemli oyuncusu 3 Geniş ürün yelpazesi 7 Sürekli ve uygulanabilir

Detaylı

EGE SU ÜRÜNLERİ VE HAYVANSAL MAMULLER İHRACATÇILARI BİRLİĞİ EGE İHRACATÇI BİRLİKLERİ

EGE SU ÜRÜNLERİ VE HAYVANSAL MAMULLER İHRACATÇILARI BİRLİĞİ EGE İHRACATÇI BİRLİKLERİ EGE SU ÜRÜNLERİ VE HAYVANSAL MAMULLER İHRACATÇILARI BİRLB RLİĞİ EGE İHRACATÇI I BİRLB RLİKLERİ Ege Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçıları Birliği, i, Ege İhracatçı Birlikleri bünyesinde yer alan

Detaylı

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu. Hazırlayanlar

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu. Hazırlayanlar Hazırlayanlar Tıbbi Teknolog Sait ŞEN Uzman Biyolog Zinnet OĞUZ Çevre Sağlık Teknisyeni Barış HALİÇ Yüksek Gıda Mühendisi Figen ERBİL NAZ Dr. Dilek DİKMEN Giriş ve Amaç Avrupa Birliği Komisyonu tarafından

Detaylı

AB ve Türkiye Sivil Toplum Diyaloğu - IV Tüketicinin ve Sağlığın Korunması Hibe Programı

AB ve Türkiye Sivil Toplum Diyaloğu - IV Tüketicinin ve Sağlığın Korunması Hibe Programı AB ve Türkiye Diyaloğu - IV Tüketicinin ve Sağlığın Korunması Avrupa Birliği Bakanlığı, Katılım Öncesi AB Mali Yardımı kapsamında finanse edilen diyalog sürecini desteklemeye devam etmektedir. Diyaloğu-IV

Detaylı

SU ÜRÜNLERİ VE KÜLTÜR BALIKÇILIĞI

SU ÜRÜNLERİ VE KÜLTÜR BALIKÇILIĞI SU ÜRÜNLERİ VE KÜLTÜR BALIKÇILIĞI Türkiye kültür balıkçılığı için uygun iç sulara, tatlı sulara ve denizlere sahiptir. Kültür balıkçılığının geleceği tahminlerin ötesinde bir önem arz etmektedir. Dünyanın

Detaylı

KARADENİZ ALABALIĞININ BİYO EKOLOJİK ÖZELLİKLERİ VE KÜLTÜRE ALINABİLİRLİĞİ

KARADENİZ ALABALIĞININ BİYO EKOLOJİK ÖZELLİKLERİ VE KÜLTÜRE ALINABİLİRLİĞİ KARADENİZ ALABALIĞININ BİYO EKOLOJİK ÖZELLİKLERİ VE KÜLTÜRE ALINABİLİRLİĞİ Muharrem AKSUNGUR SÜMAE, Mühendis Bu proje çalışması; Karadeniz alabalığı (Salmo trutta labrax PALLAS, 1811) nın biyoekolojik

Detaylı

EKOLOJİ EKOLOJİK BİRİMLER

EKOLOJİ EKOLOJİK BİRİMLER EKOLOJİ EKOLOJİK BİRİMLER EKOLOJİK BİRİMLER *Ekoloji: Canlıların birbirleriyle ve yaşadıkları ortamla olan ilişkisini inceleyen bilim dalıdır. Ekolojik birimlerin küçükten büyüye doğru sıralaması: Ekoloji

Detaylı

Marmara Kıyıları Hassas Alan Yönetimi

Marmara Kıyıları Hassas Alan Yönetimi Marmara Kıyıları Hassas Alan Yönetimi Huri EYÜBOĞLU Şub. Müd. huri.eyuboglu@csb.gov.tr İSTANBUL SUNUM İÇERİĞİ SINHA PROJESİ Türkiye Kıyılarında Kentsel Atıksu Yönetimi: Sıcak Nokta ve Hassas Alanların

Detaylı

ISO Doğal ve Yapay Göllerden Numune Alma Kılavuzu TS 6291 Göl ve Göletlerden Numune Alma Kuralları

ISO Doğal ve Yapay Göllerden Numune Alma Kılavuzu TS 6291 Göl ve Göletlerden Numune Alma Kuralları SU YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İZLEME VE SU BİLGİ SİSTEMİ DAİRE BAŞKANLIĞI ISO 5667-4 Doğal ve Yapay Göllerden Numune Alma Kılavuzu TS 6291 Göl ve Göletlerden Numune Alma Kuralları KİMYASAL İZLEME ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ

Detaylı

SAĞLIK BAKANLIĞI BAKIŞ AÇISI İLE «TEK SAĞLIK» UYGULAMALARI

SAĞLIK BAKANLIĞI BAKIŞ AÇISI İLE «TEK SAĞLIK» UYGULAMALARI SAĞLIK BAKANLIĞI BAKIŞ AÇISI İLE «TEK SAĞLIK» UYGULAMALARI Dr. Ebru AYDIN Zoonotik ve Vektörel Hastalıklar Daire Başkanı Halk Sağlığı Uygulamalarında Veterinerlik Hizmetlerinin Rolü Sempozyumu Ankara,

Detaylı

sonuç ve değerlendirme

sonuç ve değerlendirme 05 sonuç ve değerlendirme 348 349 350 5. SONUÇ VE DEĞERLENDİRME Ege Denizi balıkçılığı üretim miktarı, üretim değeri ve istihdam katkısı ile Türkiye balıkçılığı içinde ayrı bir öneme sahiptir. Bu çalışmada,

Detaylı

TABİAT VARLIKLARINI KORUMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ENERJİ VE ÇEVRE POLİTİKALARI AÇISINDAN RESLER VE KORUNAN ALANLAR. Osman İYİMAYA Genel Müdür

TABİAT VARLIKLARINI KORUMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ENERJİ VE ÇEVRE POLİTİKALARI AÇISINDAN RESLER VE KORUNAN ALANLAR. Osman İYİMAYA Genel Müdür TABİAT VARLIKLARINI KORUMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ENERJİ VE ÇEVRE POLİTİKALARI AÇISINDAN RESLER VE KORUNAN ALANLAR Osman İYİMAYA Genel Müdür Enerji hayatımızın vazgeçilmez bir parçası olarak başta sanayi, teknoloji,

Detaylı

İÇME SUYU ELDE EDİLEN VEYA ELDE EDİLMESİ PLANLANAN YÜZEYSEL SULARIN KALİTESİNE DAİR YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

İÇME SUYU ELDE EDİLEN VEYA ELDE EDİLMESİ PLANLANAN YÜZEYSEL SULARIN KALİTESİNE DAİR YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Yönetmeliğin Yayınlandığı Resmi Gazete nin Tarihi Sayısı 29/06/2012 28338 İÇME SUYU ELDE EDİLEN VEYA ELDE EDİLMESİ PLANLANAN YÜZEYSEL SULARIN KALİTESİNE DAİR YÖNETMELİK Amaç BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam,

Detaylı

TKDK DESTEKLERİ AKSARAY YATIRIM DESTEK OFİSİ

TKDK DESTEKLERİ AKSARAY YATIRIM DESTEK OFİSİ AKSARAY YATIRIM DESTEK OFİSİ ARALIK 2014 101-1 Süt Üreten Tarımsal İşletmelere Yönelik Destekler Tarımsal işletmelerin sürdürülebilirliklerini ve birincil ürünlerin üretiminde genel performanslarını geliştirmek,

Detaylı

MUĞLA İLİ TARIM VE HAYVANCILIK ÇALIŞTAYI SONUÇ RAPORU

MUĞLA İLİ TARIM VE HAYVANCILIK ÇALIŞTAYI SONUÇ RAPORU MUĞLA İLİ TARIM VE HAYVANCILIK ÇALIŞTAYI SONUÇ RAPORU 08.05.2013 Güney Ege Kalkınma Ajansı 2014-2013 Bölge Planı çalışmaları kapsamında, Ekonomik Araştırmalar ve Planlama Birimi tarafından 8 Mayıs 2013

Detaylı

Ötrifikasyon. Ötrifikasyonun Nedenleri

Ötrifikasyon. Ötrifikasyonun Nedenleri Ötrifikasyon Ötrifikasyon, göllerin olgunlaşma aşamalarında meydana gelen dogal bir olay. Genç göller düşük oranlarda besin içermekte dolayısıyla biyolojik aktivite az..oligotrofik göller Yaşlı göller,

Detaylı

1/5000 ÖLÇEKLİ NAZIM İMAR PLANI AÇIKLAMA RAPORU

1/5000 ÖLÇEKLİ NAZIM İMAR PLANI AÇIKLAMA RAPORU 1/5000 ÖLÇEKLİ NAZIM İMAR PLANI AÇIKLAMA RAPORU Alanın Tanımı: Planlama Alanı Bursa, Nilüfer İlçesi nin güneyinde yer alan İnegazi Köyü, h21c13a4 pafta 101 ada 22,23,25 ve 26 numaralı parsellerde yer alan

Detaylı

GRAFİK 1 : ÜRETİM ENDEKSİNDEKİ GELİŞMELER (Yıllık Ortalama) (1997=100) Endeks 160,0 140,0 120,0 100,0 80,0 60,0 40,0 20,0. İmalat Sanayii

GRAFİK 1 : ÜRETİM ENDEKSİNDEKİ GELİŞMELER (Yıllık Ortalama) (1997=100) Endeks 160,0 140,0 120,0 100,0 80,0 60,0 40,0 20,0. İmalat Sanayii TÜTÜN ÜRÜNLERİ İMALAT SANAYİİ Hazırlayan Ömür GENÇ ESAM Müdür Yardımcısı 78 1. SEKTÖRÜN TANIMI Tütün ürünleri imalatı ISIC Revize 3 sınıflandırmasına göre, imalat sanayii alt ayrımında 16 no lu gruplandırma

Detaylı

10 m. Su Seviyesi ----------------------------------- 1 adet balık 0,25 kg (250 g) ise = 15700 kg balık = 62800 adet balık yapar.

10 m. Su Seviyesi ----------------------------------- 1 adet balık 0,25 kg (250 g) ise = 15700 kg balık = 62800 adet balık yapar. YUVARLAK AĞ KAFES = Çap: 10 m Su derinliği : 10 m 10 m 10 m Su Seviyesi ----------------------------------- HACİM: r 2 h : = 3,14 x 5 2 x 10 = 785 m 3 1 m 3 hacimden 20 kg balık elde edilecekse = 785 m

Detaylı

HİJYEN VE SANİTASYON

HİJYEN VE SANİTASYON HİJYEN VE SANİTASYON TEMİZLİK+ HİJYEN= SANİTASYON Bulunduğumuz ortamda hastalık yapan mikroorganizmaların hastalık yapamayacak seviyede bulunma durumuna hijyen denir. Sağlıklı (temiz ve hijyenik) bir ortamın

Detaylı

Anahtar Kelimeler: Deniz Levreği (Dicentrarchus labrax), Karadeniz, Büyüme Oranı, Yem Değerlendirme Oranı

Anahtar Kelimeler: Deniz Levreği (Dicentrarchus labrax), Karadeniz, Büyüme Oranı, Yem Değerlendirme Oranı Fırat Üniv. Fen Bilimleri Dergisi Fırat Univ. Journal of Science 22 (1), 55-59, 2010 22 (1), 55-59, 2010 Orta Karadeniz Kıyısal Bölgesi ndeki (Sinop) Deniz Levreğinin (Dicentrarchus labrax L., 1758) Yıllık

Detaylı

İZNİK GÖLÜ SU KALİTESİNİN FİTOPLANKTON GRUPLARINA GÖRE BELİRLENMESİ

İZNİK GÖLÜ SU KALİTESİNİN FİTOPLANKTON GRUPLARINA GÖRE BELİRLENMESİ İZNİK GÖLÜ SU KALİTESİNİN FİTOPLANKTON GRUPLARINA GÖRE BELİRLENMESİ Ayça Oğuz, Reyhan Akçaalan & Meriç Albay İstanbul Üniversitesi, Su Ürünleri Fakültesi, Ordu Cd., No: 200, Laleli-Fatih, İSTANBUL Suların

Detaylı

KUZEY DOĞU ANADOLU BÖLGESİ TARIM SEKTÖRÜ GZFT (SWOT) ANALİZİ(2012)

KUZEY DOĞU ANADOLU BÖLGESİ TARIM SEKTÖRÜ GZFT (SWOT) ANALİZİ(2012) T.C. KUZEYDOĞU ANADOLU KALKINMA AJANSI KUZEY DOĞU ANADOLU BÖLGESİ TARIM SEKTÖRÜ GZFT (SWOT) ANALİZİ(2012) Dr. Mehmet Ali ÇAKAL TRA1 2012 Her hakkı saklıdır. İÇİNDEKİLER 1. KAPSAM... 3 2. KUZEY DOĞU ANADOLU

Detaylı

TÜRKİYE RÜZGAR ENERJİSİ POTANSİYELİ. Mustafa ÇALIŞKAN EİE - Yenilenebilir Enerji Kaynakları Şubesi Müdür Vekili

TÜRKİYE RÜZGAR ENERJİSİ POTANSİYELİ. Mustafa ÇALIŞKAN EİE - Yenilenebilir Enerji Kaynakları Şubesi Müdür Vekili TÜRKİYE RÜZGAR ENERJİSİ POTANSİYELİ Mustafa ÇALIŞKAN EİE - Yenilenebilir Enerji Kaynakları Şubesi Müdür Vekili Dünya nüfusunun, kentleşmenin ve sosyal hayattaki refah düzeyinin hızla artması, Sanayileşmenin

Detaylı

HAMSİ AVCILIĞI ve BAKANLIK UYGULAMALARI. Vahdettin KÜRÜM

HAMSİ AVCILIĞI ve BAKANLIK UYGULAMALARI. Vahdettin KÜRÜM HAMSİ AVCILIĞI ve BAKANLIK UYGULAMALARI Vahdettin KÜRÜM Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğü, Ankara. Su Ürünleri Hizmetleri Dairesi Başkanı Giriş Karadeniz de avlanan balıklar

Detaylı

ÇEVRE KANUNUNCA ALINMASI GEREKEN İZİN VE LİSANSLAR HAKKINDA YÖNETMELİK KAPSAMINDA ATIKSULARINI DERİN DENİZ DEŞARJI YÖNTEMİ İLE DENİZE DEŞARJ YAPMAK

ÇEVRE KANUNUNCA ALINMASI GEREKEN İZİN VE LİSANSLAR HAKKINDA YÖNETMELİK KAPSAMINDA ATIKSULARINI DERİN DENİZ DEŞARJI YÖNTEMİ İLE DENİZE DEŞARJ YAPMAK ÇEVRE KANUNUNCA ALINMASI GEREKEN İZİN VE LİSANSLAR HAKKINDA YÖNETMELİK KAPSAMINDA ATIKSULARINI DERİN DENİZ DEŞARJI YÖNTEMİ İLE DENİZE DEŞARJ YAPMAK İSTEYEN KURUM VE KURULUŞLAR İÇİN ÇEVRE İZNİ BAŞVURU ŞARTLARI

Detaylı

YEŞİLIRMAK VE KIZILIRMAK NEHİRLERİNDE SU KALİTE KRİTERLERİNİN İNCELENMESİ. Konuşmacı: Ali Alkan-Su Ürünleri Merkez Araştırma Enstitüsü Trabzon

YEŞİLIRMAK VE KIZILIRMAK NEHİRLERİNDE SU KALİTE KRİTERLERİNİN İNCELENMESİ. Konuşmacı: Ali Alkan-Su Ürünleri Merkez Araştırma Enstitüsü Trabzon Yeşilırmak ve Kızılırmak Nehirlerinde Su Kalite Kriterleri YEŞİLIRMAK VE KIZILIRMAK NEHİRLERİNDE SU KALİTE KRİTERLERİNİN İNCELENMESİ Ali ALKAN 1, Serkan SERDAR 1, Bayram ZENGİN 1 1 Su Ürünleri Merkez Araştırma

Detaylı

Su ürünleri yetiştiriciliği, su kalitesi ve ekosistem etkileşimi

Su ürünleri yetiştiriciliği, su kalitesi ve ekosistem etkileşimi Su ürünleri yetiştiriciliği, su kalitesi ve ekosistem etkileşimi Meriç Albay İstanbul Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Su Surunu!!! Dünyadaki insan nüfusunun hızlı artışına bağlı olarak içsu kaynakları

Detaylı

Türkiye de Organik Tarım

Türkiye de Organik Tarım Türkiye de Organik Tarım Ülkemizde organik tarım, 1984-85 sezonunda geleneksel ihraç ürünlerimizden kuru üzüm ve kuru incir ihracatı ile başlamış ve daha sonraki yıllarda hızla gelişme göstererek 2008

Detaylı

Dicle Vadisinde Pamuk Üretimi Yapan İşletmelerin Mekanizasyon Özelliklerinin Belirlenmesi Üzerine Bir Çalışma

Dicle Vadisinde Pamuk Üretimi Yapan İşletmelerin Mekanizasyon Özelliklerinin Belirlenmesi Üzerine Bir Çalışma Dicle Vadisinde Pamuk Üretimi Yapan İşletmelerin Mekanizasyon Özelliklerinin Belirlenmesi Üzerine Bir Çalışma Abdullah SESSİZ 1, M. Murat TURGUT 2, F. Göksel PEKİTKAN 3 1 Dicle Üniversitesi, Ziraat Fakültesi,

Detaylı

Öğretim Üyeleri İçin Ön Söz Öğrenciler İçin Ön Söz Teşekkürler Yazar Hakkında Çevirenler Çeviri Editöründen

Öğretim Üyeleri İçin Ön Söz Öğrenciler İçin Ön Söz Teşekkürler Yazar Hakkında Çevirenler Çeviri Editöründen Öğretim Üyeleri İçin Ön Söz Öğrenciler İçin Ön Söz Teşekkürler Yazar Hakkında Çevirenler Çeviri Editöründen ix xiii xv xvii xix xxi 1. Çevre Kimyasına Giriş 3 1.1. Çevre Kimyasına Genel Bakış ve Önemi

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇED, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü ÇEVRE ÖLÇÜM VE ANALİZLERİ YETERLİK BELGESİ EK LİSTE-1/6

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇED, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü ÇEVRE ÖLÇÜM VE ANALİZLERİ YETERLİK BELGESİ EK LİSTE-1/6 ÇED, İzin ve Denetim lüğü EK LİSTE-1/6 SU, ATIK SU 1,2,3 ph Elektrometrik Metot SM 4500-H + B Bulanıklık Nefhelometrik Metot SM 2130 B İletkenlik Laboratuvar Metodu SM 2510-B Çözünmüş Oksijen/ Elektrometrik

Detaylı

Karadeniz ve Kıyılarının Çevresel Özellikleri ve Sorunları T.C. ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DENİZ VE KIYI YÖNETİMİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI Didem UĞUR ÇEVRE ve ORMAN UZMANI Sunum

Detaylı

İşgücü Piyasası Görünümü: Kasım 2016

İşgücü Piyasası Görünümü: Kasım 2016 İşgücü Piyasası Görünümü: Kasım 2016 15 Kasım 2016 İŞSİZLİK ARTIŞI DEVAM EDİYOR Seyfettin Gürsel * Gökçe Uysal Yönetici Özeti ve Selin Köksal Mevsim etkilerinden arındırılmış işgücü verilerine göre tarım

Detaylı

GIDA KONTROLÜNDE HIFZISSIHHANIN ROLÜ. Mustafa ERTEK

GIDA KONTROLÜNDE HIFZISSIHHANIN ROLÜ. Mustafa ERTEK GIDA KONTROLÜNDE HIFZISSIHHANIN ROLÜ Mustafa ERTEK Gıda Güvenliği İnsanların sağlıklı yaşaması için yeterli miktarda gıda alabilmesi ve bu gıdaların sağlık yönünden güvenli olması gerekmektedir. FAO/WHO

Detaylı

Editör Doç.Dr.Hasan Genç ÇEVRE EĞİTİMİ

Editör Doç.Dr.Hasan Genç ÇEVRE EĞİTİMİ Editör Doç.Dr.Hasan Genç ÇEVRE EĞİTİMİ Yazarlar Doç.Dr.Hasan Genç Doç.Dr.İbrahim Aydın Doç.Dr.M. Pınar Demirci Güler Dr. H. Gamze Hastürk Yrd.Doç.Dr. Suat Yapalak Yrd.Doç.Dr. Şule Dönertaş Yrd.Doç.Dr.

Detaylı

Polonya ve Çek Cumhuriyeti nde Tahıl ve Un Pazarı

Polonya ve Çek Cumhuriyeti nde Tahıl ve Un Pazarı Polonya ve Çek Cumhuriyeti nde Tahıl ve Un Pazarı Polonya da 400-450 un değirmeni olduğu biliniyor. Bu değirmenlerin yıllık toplam kapasiteleri 6 milyon tonun üzerine. Günde 100 tonun üzerinde üretim gerçekleştirebilen

Detaylı

İşgücü Piyasası Görünümü: Ağustos 2016

İşgücü Piyasası Görünümü: Ağustos 2016 İşgücü Piyasası Görünümü: Ağustos 2016 15 Ağustos 2016 İŞSİZLİKTE BEKLENMEYEN GÜÇLÜ ARTIŞ Seyfettin Gürsel * Gökçe Uysal ve Mine Durmaz Eylül 2015 Yönetici Özeti Mevsim etkilerinden arındırılmış işgücü

Detaylı

COĞRAFYA-2 TESTİ. eşittir. B) Gölün alanının ölçek yardımıyla hesaplanabileceğine B) Yerel saati en ileri olan merkez L dir.

COĞRAFYA-2 TESTİ. eşittir. B) Gölün alanının ölçek yardımıyla hesaplanabileceğine B) Yerel saati en ileri olan merkez L dir. 2012 LYS4 / COĞ-2 COĞRAFYA-2 TESTİ 2. M 1. Yukarıdaki Dünya haritasında K, L, M ve N merkezleriyle bu merkezlerden geçen meridyen değerleri verilmiştir. Yukarıda volkanik bir alana ait topoğrafya haritası

Detaylı

BVKAE www.bornovavet.gov.tr

BVKAE www.bornovavet.gov.tr Türkiye Veteriner İlaçları Pazarı Sorunlar ve Çözüm Önerileri Uluslararası Süt Sığırcılığı ve Süt Ürünleri Çalıştayı ve Sergisi 28-29 Nisan, 2008 - Konya İsmail Özdemir VİSAD - Veteriner Sağlık Ürünleri

Detaylı

ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI İZLEME VE SU BİLGİ SİSTEMİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI

ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI İZLEME VE SU BİLGİ SİSTEMİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI İZLEME VE SU BİLGİ SİSTEMİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI Şükran DENİZ Uzman Kasım 2015 1 SUNUM İÇERİĞİ AMAÇ NUMUNE KABI NUMUNE ALMA CİHAZ TİPLERİ NUMUNE ALMA YERİ NUMUNELERİN KORUNMASI

Detaylı

LOGO. Doç. Dr. Esin SUZER. Prof. Dr. Aynur KONTAŞ. Dokuz Eylül Üniversitesi Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Enstitüsü Deniz Kimyası Bölümü

LOGO. Doç. Dr. Esin SUZER. Prof. Dr. Aynur KONTAŞ. Dokuz Eylül Üniversitesi Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Enstitüsü Deniz Kimyası Bölümü LOGO Doç. Dr. Esin SUZER Prof. Dr. Aynur KONTAŞ Dokuz Eylül Üniversitesi Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Enstitüsü Deniz Kimyası Bölümü Deniz Kirliliği İnsan kaynaklı ya da doğal etkiler sonucu ortaya çıkan,

Detaylı

Asist. Dr. Ayşe N. Varışlı

Asist. Dr. Ayşe N. Varışlı Asist. Dr. Ayşe N. Varışlı 1 GİRİŞ: İshal tüm dünyada, özellikle de gelişmekte olan ülkelerde önemli bir sağlık problemi olarak karşımıza çıkmaktadır Akut ishal, özellikle çocuk ve yaşlı hastalarda önemli

Detaylı

ATIKSU YÖNETİMİ ve SU TEMİNİ PROJEKSİYONLARI Aralık 2015. Dr. Dursun Atilla ALTAY Genel Müdür

ATIKSU YÖNETİMİ ve SU TEMİNİ PROJEKSİYONLARI Aralık 2015. Dr. Dursun Atilla ALTAY Genel Müdür ATIKSU YÖNETİMİ ve SU TEMİNİ PROJEKSİYONLARI Aralık 2015 Dr. Dursun Atilla ALTAY Genel Müdür Marmara Havzası ve Atıksu Yönetimi 1950'li yıllar Caddebostan Plajı 1980'li yıllar Ülkemizin en kalabalık şehri

Detaylı

Elazığ ve Çevre İllerde Su Ürünlerinin Mevcut Durumu ve Geleceği

Elazığ ve Çevre İllerde Su Ürünlerinin Mevcut Durumu ve Geleceği E.Ü. Su Ürünleri Dergisi 2006 E.U. Journal of Fisheries & Aquatic Sciences 2006 Cilt/Volume 23, Sayı/Issue (1-2): 239 244 Ege University Press ISSN 1300-1590 http://jfas.ege.edu.tr/ Derleme / Review Elazığ

Detaylı

Hijyen çalışma gurubu Prof. Dr. E. Marth Graz Üniversitesi Hijyen Enstitüsü Universitaetsplatz 4 A 8010 Graz Graz,

Hijyen çalışma gurubu Prof. Dr. E. Marth Graz Üniversitesi Hijyen Enstitüsü Universitaetsplatz 4 A 8010 Graz Graz, Hijyen çalışma gurubu Prof. Dr. E. Marth Graz Üniversitesi Hijyen Enstitüsü Universitaetsplatz 4 A 8010 Graz Graz, 05.05.1995 Sayın INNUTEC GesmbH Kupferplattenweg 127 A 6373 Jochberg Konu: INNUTEC firması

Detaylı

ULUSAL HAVZA YÖNETİM STRATEJİSİ

ULUSAL HAVZA YÖNETİM STRATEJİSİ ULUSAL HAVZA YÖNETİM STRATEJİSİ Bayram HOPUR Entegre Projeler Uygulama Şube Müdürü Çölleşme ve Erozyonla Mücadele Genel Müdürlüğü www.cem.gov.tr 3. Ulusal Taşkın Sempozyumu- 29.04.2013 İstanbul ULUSAL

Detaylı

AB. SÜRECİNDE HİNDİ SEKTÖRÜNDE BAŞARININ YOL HARİTASI

AB. SÜRECİNDE HİNDİ SEKTÖRÜNDE BAŞARININ YOL HARİTASI AB. SÜRECİNDE HİNDİ SEKTÖRÜNDE BAŞARININ YOL HARİTASI Zir.Müh. M. Şerafettin ERBAYRAM Bolu Kalite Yem Sanayi Bolca Hindi Genel Koordinatörü Bolu, 03.HAZİRAN.2005, Koru Otel BEYAZ HİNDİ ÜRETİMİNİN BAŞLANGICI

Detaylı

Organik Meyve Yetiştiriciliğinin Temel Esasları

Organik Meyve Yetiştiriciliğinin Temel Esasları Yayın No: 42 Yayın Tarihi: 15.11.2011 Organik Meyve Yetiştiriciliğinin Temel Esasları Adem ATASAY Organik Tarım, doğadaki dengeyi koruyan, toprak verimliliğinde devamlılığı sağlayan, hastalık ve zararlıları

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ 1. GENEL 2. EĞİTİM. Adı Soyadı: Emre TURGAY. Doğum Tarihi/Yeri: İstanbul. Yazışma Adresi: İstanbul Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi

ÖZGEÇMİŞ 1. GENEL 2. EĞİTİM. Adı Soyadı: Emre TURGAY. Doğum Tarihi/Yeri: İstanbul. Yazışma Adresi: İstanbul Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi ÖZGEÇMİŞ 1. GENEL Adı Soyadı: Emre TURGAY Doğum Tarihi/Yeri: Yazışma Adresi: Su Ürünleri Fakültesi Yetiştiricilik Bölümü Hastalıklar Anabilim Dalı Ordu Cad. No:200 34470 Laleli / Telefon: +90 212 455 57

Detaylı

ÖĞRENME FAALİYETİ 46

ÖĞRENME FAALİYETİ 46 ÖĞRENME FAALİYETİ 46 SU ÜRÜNLERİ ALANI AMAÇ Bu öğrenme faaliyeti ile su ürünleri alanındaki meslekleri tanıyabileceksiniz. A. ALANIN MEVCUT DURUMU VE GELECEĞİ Alan içerisinde; ekonomik değeri olan tüm

Detaylı

Su ayak izi ve turizm sektöründe uygulaması. Prof.Dr.Bülent Topkaya Akdeniz Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü

Su ayak izi ve turizm sektöründe uygulaması. Prof.Dr.Bülent Topkaya Akdeniz Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü Su ayak izi ve turizm sektöründe uygulaması Prof.Dr.Bülent Topkaya Akdeniz Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü Kapsam Ayak izi kavramı Türkiye de su yönetimi Sanal su Su ayak izi ve turizm Karbon ayak

Detaylı

SU KİRLİLİĞİ KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ İDARİ USULLER TEBLİĞİ

SU KİRLİLİĞİ KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ İDARİ USULLER TEBLİĞİ SU KİRLİLİĞİ KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ İDARİ USULLER TEBLİĞİ Bu Tebliğ, 12 Mart 1989 tarihli ve 20106 sayılı Resmî Gazete de yayınlanmıştır. Amaç Madde 1 - Bu tebliğ, 9 Ağustos 1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre

Detaylı

Tu rkiye de Iİnşaat Sekto ru. Aylık Bülten

Tu rkiye de Iİnşaat Sekto ru. Aylık Bülten Tu rkiye de Iİnşaat Sekto ru Aylık Bülten Nisan 2014 Genel Ekonomi Büyüme Hızları Tarım İmalat Sanayi İnşaat Toptancılık ve Perakendecilik Turizm Ulaştırma ve Haberleşme Konut Sahipliği Gayrimenkul ve

Detaylı

MAVRUŞGİL (Sciaena umbra) VE KÖTEK (Umbrina cirrosa) BALIKLARININ BİYOEKOLOJİK ÖZELLİKLERİNİN BELİRLENMESİ

MAVRUŞGİL (Sciaena umbra) VE KÖTEK (Umbrina cirrosa) BALIKLARININ BİYOEKOLOJİK ÖZELLİKLERİNİN BELİRLENMESİ PROJE MAVRUŞGİL (Sciaena umbra) VE KÖTEK (Umbrina cirrosa) BALIKLARININ BİYOEKOLOJİK ÖZELLİKLERİNİN BELİRLENMESİ Adnan ERTEKEN, SUMAE Projenin temel amacı Scanidae familyasına ait balıklardan mavruşgil

Detaylı

SALI İZMİR GÜNDEMİ. -Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı - Basın Halkla İlişkiler Şube Müdürlüğü

SALI İZMİR GÜNDEMİ. -Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı - Basın Halkla İlişkiler Şube Müdürlüğü 19.02.2013 SALI İZMİR GÜNDEMİ -Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı - Basın Halkla İlişkiler Şube Müdürlüğü Su Ürünleri Fakültesinden Sektöre Artemia Desteği İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Su

Detaylı

SU ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ TÜRK EKONOMİSİNİN NERESİNDE

SU ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ TÜRK EKONOMİSİNİN NERESİNDE Su Ürünleri Mühendisleri Derneği Yayın Organı SU ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ TÜRK EKONOMİSİNİN NERESİNDE Kadir DOĞAN İstanbul Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Laleli /İST. ÖZET Ülkemizde sahip olan geniş doğal

Detaylı

Yıllar 2015 2016 2017 2018 2019 PROJE ADIMI - FAALİYET. Sorumlu Kurumlar. ÇOB, İÇOM, DSİ, TİM, Valilikler, Belediyeler ÇOB, İÇOM, Valilikler

Yıllar 2015 2016 2017 2018 2019 PROJE ADIMI - FAALİYET. Sorumlu Kurumlar. ÇOB, İÇOM, DSİ, TİM, Valilikler, Belediyeler ÇOB, İÇOM, Valilikler 1. HAVZA KORUMA PLANI KURUM VE KURULUŞLARIN KOORDİNASYONUNUN 2. SAĞLANMASI 3. ATIK SU ve ALTYAPI YÖNETİMİ 3.1. Göl Yeşil Kuşaklama Alanındaki Yerleşimler Koruma Planı'nda önerilen koşullarda önlemlerin

Detaylı

SU KİRLİLİĞİ KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ İDARİ USULLER TEBLİĞİ

SU KİRLİLİĞİ KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ İDARİ USULLER TEBLİĞİ Resmi Gazete Tarihi: 10.10.2009 Resmi Gazete Sayısı: 27372 SU KİRLİLİĞİ KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ İDARİ USULLER TEBLİĞİ Amaç ve kapsam MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı, 31/12/2004 tarihli ve 25687 sayılı Resmî

Detaylı

KURU İNCİR. Hazırlayan Çağatay ÖZDEN 2005. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

KURU İNCİR. Hazırlayan Çağatay ÖZDEN 2005. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi KURU İNCİR Hazırlayan Çağatay ÖZDEN 2005 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi KURU İNCİR Türkiye de Üretim İncir, ilk kültüre alınan meyvelerden birisi olarak, anavatanı

Detaylı

T.C. KALKINMA BAKANLIĞI İŞGÜCÜ PİYASASINDAKİ GELİŞMELERİN MAKRO ANALİZİ

T.C. KALKINMA BAKANLIĞI İŞGÜCÜ PİYASASINDAKİ GELİŞMELERİN MAKRO ANALİZİ T.C. KALKINMA BAKANLIĞI İŞGÜCÜ PİYASASINDAKİ GELİŞMELERİN MAKRO ANALİZİ EKONOMİK MODELLER VE STRATEJİK ARAŞTIRMALAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Ekonomik ve Stratejik Araştırmalar Dairesi Mayıs 2014 Tem.05 Oca.06 Tem.06

Detaylı

EĞİTİM BİLGİLERİ YABANCI DİL BİLGİSİ. Yabancı Dil/Derecesi KPDS ÜDS TOFL IELTS. GÖREV YERLERİ (Tarih/Unvan/Kurum) YAYINLARI MAKALELER/BİLDİRİLER

EĞİTİM BİLGİLERİ YABANCI DİL BİLGİSİ. Yabancı Dil/Derecesi KPDS ÜDS TOFL IELTS. GÖREV YERLERİ (Tarih/Unvan/Kurum) YAYINLARI MAKALELER/BİLDİRİLER KİŞİSEL BİLGİLER Adı Soyadı Nilgün AKSUNGUR Ünvan Mühendis Telefon 0312 3157623/1351 E-mail Doğum Yeri- Tarihi naksungur@tagem.gov.tr Afşin Yüksek Lisans Üniversite Adı EĞİTİM BİLGİLERİ Akademik Birim/

Detaylı

İşgücü Piyasası Görünümü: Haziran 2016

İşgücü Piyasası Görünümü: Haziran 2016 İşgücü Piyasası Görünümü: Haziran 2016 15 Haziran 2016 TARIM DIŞI İŞSİZLİKTE KUVVETLİ DÜŞÜŞ Seyfettin Gürsel * Gökçe Uysal ve Melike Kökkızıl Eylül 2015 Yönetici Özeti Mevsim etkilerinden arındırılmış

Detaylı

Türkiye de hayvancılık sektörünün önündeki sorunları iki ana başlık altında toplamak mümkündür. Bunlar;

Türkiye de hayvancılık sektörünün önündeki sorunları iki ana başlık altında toplamak mümkündür. Bunlar; Tarımı gelişmiş ülkelerin çoğunda hayvancılığın tarımsal üretim içerisindeki payı % 50 civarındadır. Türkiye de hayvansal üretim bitkisel üretimden sonra gelmekte olup, tarımsal üretim değerinin yaklaşık

Detaylı

www.geka.org.tr BÖLGESEL YENİLİK ve KALKINMA AJANSI DESTEKLERİ

www.geka.org.tr BÖLGESEL YENİLİK ve KALKINMA AJANSI DESTEKLERİ www.geka.org.tr BÖLGESEL YENİLİK ve KALKINMA AJANSI DESTEKLERİ Öncelikler ve İhtisaslaşma Organizasyon ve Eşgüdüm Yaşam Kalitesinin Artırılması Sürdürülebilir Kalkınma Bilgi Toplumuna Dönüşüm Rekabet Gücünün

Detaylı

AVRUPA TOPLULUĞU PEGASO PROJESİ

AVRUPA TOPLULUĞU PEGASO PROJESİ AVRUPA TOPLULUĞU PEGASO PROJESİ 20 Şubat 2013 KÖYCEĞİZ - DALYAN ÖZEL ÇEVRE KORUMA BÖLGESİ ALAN ÇALIŞMALARI AKDENİZ KIYI VAKFI Tanım BARSELONA SÖZLEŞMESİ 16 Şubat 1976 da, Barselona da Akdeniz ülkeleri

Detaylı

KONYA İLİ HAVA KALİTESİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

KONYA İLİ HAVA KALİTESİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ KONYA İLİ HAVA KALİTESİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Bu çalışma da 2000-2010 yıllarındaki yıllık, aylık, saatlik veriler kullanılarak kirleticilerin mevsimsel değişimi incelenmiş, sıcaklık, rüzgar hızı, nisbi

Detaylı

Dersin Kodu 1200.9133

Dersin Kodu 1200.9133 Çevre Bilimi Dersin Adı Çevre Bilimi Dersin Kodu 1200.9133 Dersin Türü Zorunlu Dersin Seviyesi Dersin AKTS Kredisi 3,00 Haftalık Ders Saati (Kuramsal) 3 Haftalık Uygulama Saati 0 Haftalık Laboratuar Saati

Detaylı

Madde 1- KAPSAM. Madde 2- Mera Kanunu nun 18. Maddesi ile Mera Yönetmeliğinin 10. Maddesi gereği yürütülecek çalışmaları kapsar.

Madde 1- KAPSAM. Madde 2- Mera Kanunu nun 18. Maddesi ile Mera Yönetmeliğinin 10. Maddesi gereği yürütülecek çalışmaları kapsar. PROTOKOL 4342 Sayılı Mera Kanunu gereği tespit, tahdit ve tahsisi yapılan mera, yaylak ve kışlaklar ile umuma ait çayır ve otlaklar için uygun ıslah ve amenajman tekniklerinin geliştirilerek verimliliklerinin

Detaylı

Ufuk TÜRKER* * A.Ü.Ziraat Fakültesi Tarım Makinaları Bölümü, Ankara uturker@agri.ankara.edu.tr

Ufuk TÜRKER* * A.Ü.Ziraat Fakültesi Tarım Makinaları Bölümü, Ankara uturker@agri.ankara.edu.tr HASSAS TARIM TEKNOLOJİLERİ VE UYGULAMALARI Ufuk TÜRKER* * A.Ü.Ziraat Fakültesi Tarım Makinaları Bölümü, Ankara uturker@agri.ankara.edu.tr HASSAS TARIM NEDİR? Tarımda hedeflere ulaşmak 3 anahtar unsur gereklidir.

Detaylı

BAL ÜRETİM SÜRECİNDE KRİTİK KONTROL NOKTALARININ BELİRLENMESİ, SEKONDER KONTAMİNASYON KAYNAKLARININ

BAL ÜRETİM SÜRECİNDE KRİTİK KONTROL NOKTALARININ BELİRLENMESİ, SEKONDER KONTAMİNASYON KAYNAKLARININ BAL ÜRETİM SÜRECİNDE KRİTİK KONTROL NOKTALARININ BELİRLENMESİ, SEKONDER KONTAMİNASYON KAYNAKLARININ ve TEHLİKELERİN TANIMLANMASI, RİSK FAKTÖRLERİNİN VE KORELASYON İLİŞKİLERİNİN ORTAYA KONMASI Hayrettin

Detaylı

Çevresel Etki Değerlendirmesi, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü

Çevresel Etki Değerlendirmesi, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü Çevresel Etki Değerlendirmesi, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü Çevre Denetimi Ani, planlı, birleşik denetimler ve izlemeler yapılmaktadır. 2872 sayılı Çevre Kanunu ve yönetmelikleri kapsamında Hava, Su,

Detaylı

Haftalık Piyasa Beklentileri. 15 Eylül 2014

Haftalık Piyasa Beklentileri. 15 Eylül 2014 Haftalık Piyasa Beklentileri 15 Eylül 2014 1 BIST Hisse Senetleri BIST 100 Endeksi FED baskısı altında doların genelde tüm varlıklara karşı değer kazanması paralelinde geçen hafta %6 ya yakın değer kaybederek

Detaylı

ÖDEMİŞ İLÇESİNDE PATATES ÜRETİMİ, KOŞULLAR ve SORUNLAR

ÖDEMİŞ İLÇESİNDE PATATES ÜRETİMİ, KOŞULLAR ve SORUNLAR ÖDEMİŞ İLÇESİNDE PATATES ÜRETİMİ, KOŞULLAR ve SORUNLAR GİRİŞ Solanaceae familyasına ait olduğu bilinen patatesin Güney Amerika`nın And Dağları nda doğal olarak yetiştiği; 16. yüzyılın ikinci yarısında

Detaylı

İşgücü Piyasası Görünümü: Eylül 2016

İşgücü Piyasası Görünümü: Eylül 2016 Tarım dışı işgücü ve istihdam (bin kişi) Tarım dışı işsizlik oranı İşgücü Piyasası Görünümü: Eylül 2016 19 Eylül 2016 İŞSİZLİKTEKİ HIZLI ARTIŞ DEVAM EDİYOR Seyfettin Gürsel * Gökçe Uysal ve Selin Köksal

Detaylı

ARAŞTIRMA PROJESĐ SONUÇ RAPORU

ARAŞTIRMA PROJESĐ SONUÇ RAPORU PROJEM ĐSTANBUL ARAŞTIRMA PROJESĐ SONUÇ RAPORU Tuzla Kamil Abdüş Lagünü nün Bilgisayarda Sonlu Elemanlar Yöntemi ile Çevresel Akıntı Modellemesi için Veri Toplanması ve bir Ağ Sistemi Geliştirilmesi Proje

Detaylı

KONYA-EREĞLİ TİCARET BORSASI TÜRKİYE DE VE İLÇEMİZDE HAYVANCILIK SEKTÖRÜ SORUNLARI

KONYA-EREĞLİ TİCARET BORSASI TÜRKİYE DE VE İLÇEMİZDE HAYVANCILIK SEKTÖRÜ SORUNLARI KONYA-EREĞLİ TİCARET BORSASI 2015 TÜRKİYE DE VE İLÇEMİZDE HAYVANCILIK SEKTÖRÜ SORUNLARI TÜRKİYE DE HAYVANCILIK SEKTÖRÜ Ülkemiz coğrafi özellikleri bakımından her türlü hayvansal ürün üretimi için uygun

Detaylı

Batı Akdeniz Kalkınma Ajansı 2016 Mali Destek Programları. Antalya

Batı Akdeniz Kalkınma Ajansı 2016 Mali Destek Programları. Antalya Batı Akdeniz Kalkınma Ajansı 2016 Mali Destek Programları Antalya 24.02.2016 Geçmiş Destek Programları 2015 2014 2012 2011 17 Milyon 20 Milyon 20 Milyon 20 Milyon 40 proje 53 proje 63 proje 66 proje 2010

Detaylı