28.Türkiye-AB Karma Đstişare Komitesi Toplantısı Edinburg, Đskoçya Eylül Türkiye ve AB de Gıda Güvenliği: Ortaklığın Sinerjisi

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "28.Türkiye-AB Karma Đstişare Komitesi Toplantısı Edinburg, Đskoçya 13-14 Eylül 2010. Türkiye ve AB de Gıda Güvenliği: Ortaklığın Sinerjisi"

Transkript

1 28.Türkiye-AB Karma Đstişare Komitesi Toplantısı Edinburg, Đskoçya Eylül 2010 Türkiye ve AB de Gıda Güvenliği: Ortaklığın Sinerjisi Necdet Buzbaş TĐSK Yönetim Kurulu Üyesi Türkiye Gıda Sanayi Đşverenleri Sendikası Başkanı 1

2 TÜRKĐYE VE AB DE GIDA GÜVENLĐĞĐ, ORTAKLIĞIN SĐNERJĐSĐ Đçerik : 1. Giriş 2. Gıda Güvencesi ve Gıda Güvenliği 3. Türkiye de Gıda Güvenliği 3.1.Gıda Güvenliği Politikası 3.2.Mevzuat 3.3.Kurumsal Yapı 4. AB de Gıda Güvenliği 4.1.Temel Đlkeler 4.2.Mevzuat 4.3.Kurumsal Yapı, Araçlar, Uygulama Modelleri 5. Ortaklık Öncesi Sinerji 6. Kamu Sivil Toplum Đşbirliği 7. Sonsöz 2

3 1. GĐRĐŞ : Bilindiği gibi, beslenme tüm canlıların yaşayabilmeleri için temel gereksinimlerinden birisidir.öyle ki havasız yaşayabilen mikroorganizmalar bulunabilirken beslenmeden yaşayabilen canlıya rastlanmamıştır. Beslenme, gıda adı verilen maddeler yardımıyla sağlanır.gıda, canlıların ağız yolu ile aldıkları, yaşamlarını sürdürmeleri, gelişmeleri ve çoğalmaları için fizyolojik açıdan gerekli maddelerin genel adı olarak tanımlanabilir.en gelişmiş canlı insan için gıda, salt fizyolojik bir gereksinim olmayıp aynı zamanda sosyal ve psikolojik değerleri de beraberinde taşımaktadır. Tarım, hayvancılık ve balıkçılık sektörlerinden sağladığı girdileri uyguladığı bir veya birden fazla işlemle raf ömrü uzun ve tüketilmeye hazır ürünlere dönüştüren imalat sanayi koluna Gıda Sanayi adını veriyoruz.gıda Sanayi nin temel işlevi, çabuk bozulma eğilimindeki tarımsal ürünlere belirli işleme ve saklama yöntemleri uygulayarak gıda gereksinimini karşılamayı sürdürülebilir kılmaktır. Gıda Sanayi; tarımsal üretimi işleme, katma değer üretme, istihdam ve ihracat ile ülkeye döviz girişi sağlama gibi önemli işlevleri nedeniyle stratejik bir sektördür.ülkeler gelişmişlik düzeyleri ne olursa olsun, vatandaşlarının beslenmelerini sağlayacak olanakları muhtemel krizlere karşı kendi güvencelerinde tutmak istemektedirler. 2. GIDA GÜVENCESĐ VE GIDA GÜVENLĐĞĐ Gıdaya erişim ve beslenme, insan için temel, vazgeçilmez, evrensel bir haktır.her insan, gerektiğinde yeterli kalite ve miktarda, ihtiyaçlarını karşılayacak, inanç ve kültürüne uygun, sağlıklı ve güvenli gıdaya ulaşabilmelidir. Günümüzde, dünya geneline baktığımızda gıdaya erişimin hakça olduğunu söylemek pek mümkün görünmüyor.gıda gelişmiş ülkelerde Sağlık Diyet, geri kalmış ülkelerde ise Hayat - Ölüm ilişkilerinin göstergesi oluyor.1996 yılında gelişmiş ülkelerce düzenlenen Dünya Gıda Zirvesi nde herkesin gıdaya erişiminin insanlık hakkı olduğu vurgulanmış, o gün 840 milyon olan dünya aç insan sayısının 2015 yılına kadar en az yarıya indirilmesi hedefi konmuştu yılına gelindiğinde dünya açlık çeken insan sayısının azalacağına artış gösterdiği ve 862 milyona ulaştığı belirlenmiştir.2006 yılını dikkate almamızın nedeni, bu yıldan sonra yaşanan olumsuz gelişmelerin konulan hedef üzerindeki yıkıcı etkilerinin bilinmesi 3

4 açısındandır.hatırlanacağı üzere 2007 yılı Dünya Gıda Güvencesi ni derinden etkileyen, işlenmemiş gıda ve petrol fiyatlarının hızla arttığı ve tavan yaptığı bir yıl olmuştur.yaşananlara kısaca o günlerde Gıda Krizi adı verildi.gıda fiyatları bir sonraki yıl yani 2008 de yükselişini kesip tam soluklanırken bu kez Küresel Ekonomik Kriz ile yüz yüze gelinmiştir. Küresel Ekonomik Kriz, dünya gıda güvencesi konusunda yepyeni bir sorunu beraberinde taşımıştır.gelişmiş ülkelerin gıda harcamalarını kısmaları gelişmekte olan ülkelerden ithal ettikleri gıda maddelerini de azaltacakları anlamına gelmektedir.bu durum bu ülkelerdeki yatırımların durması ve fakirliğin artmasına yol açacaktır.nitekim Gıda Krizi nedeniyle dünya açlık çeken sayısında 75 milyon kişi artış olmuş, Küresel Ekonomik Krizin etkileriyle de 2008 yılı sonu itibarı ile bu sayıya 105 milyon kişi daha eklenerek dünya açlık çeken insan sayısı 1 milyar 40 milyon kişiye ulaşmıştır. Gıda güvencesi ve gıda güvenliği kavramları kamuoyunda sıkça karıştırılmaktadır. Gıda güvencesi, insanların doğal hakkı olan sağlıklı yaşama ulaşabilmeleri için uygun fiyatta, sağlıklı, yeterli, besleyici ve güvenilir gıdaya erişimin sağlanması olarak tanımlanabilir. Dünyamızın şu andaki mevcut olanakları var olan insanları besleyecek düzeyde olmasına karşın dünyamızda açlık giderek artış göstermektedir.bugün küresel gıda güvencesi yakın tarihindeki en büyük sorunla karşı karşıya bulunmaktadır.çoğu gelişmemiş ülkelerde yaşayan bir milyardan fazla insanın şu anda temel beslenme gereksinimlerini karşılamak için bile yeterli gıdayı bulamamalarını Gelişmiş Dünyanın Ayıbı olarak nitelendiriyorum. Ülkelerin, tarım toplumundan sanayi toplumuna geçişi ile farklılaşan yaşam tarzları ile birlikte beslenme şekilleri ve tükettikleri gıdalarda da farklılaşmalar baş göstermiştir. Yeni yaşam şeklinin diretmesiyle tüketiciler hazır gıda maddelerine yönelmiş, bunun sonucunda da çok çeşitli hazır gıda üreten ve hazırlayan imalat sanayileri gelişmiştir.yani artık eskisi gibi kendiniz değil, birileri sizin için hazır gıda üretmekte, uzun süre saklanmasına olanak sağlayacak özellikleri oluşturmakta, kilometrelerce uzak noktalara göndererek pazarlama ve satışını yapmaktadır. Tüketicinin ne yediğini bilmesi, sağlıklı ve hilesiz gıda tüketiyor olması yanında lezzet kabulünün de tatmin edilmesi büyük önem taşımaktadır.đşte burada Gıda Güvenliği kavramı ortaya çıkıyor. Gıda Güvenliği tüketime sunulan gıdalarda oluşabilecek fiziksel, kimyasal, biyolojik ve her türlü zararlıların bertaraf edilmesi için alınacak önlemlerin tümü olarak tanımlanabilir.birincil üretimin başlangıcı çiftlikten sofraya kadar, çevre ve insan sağlığına zarar vermeyen, üretimin 4

5 her aşamasında gerekli ve yeterli kontrolleri yapılmış, sağlıklı ve güvenilir ürünlerin temin edilmesini hedefler. Günümüzde, hızla küreselleşen dünya ticaretinde güvenilir gıda sağlamanın belirli bir coğrafi bölge ile sınırlandırılması mümkün değildir.kaldı ki bunu kendi ülkenizde mutlak anlamda sağladığınızı varsaysak bile, gerek ürün gerekse insanların birkaç saat içinde kıtalar arası yer değiştirme olanakları, risklerin boyutlarını artırmakta ve küresel kılmaktadır.bir de buna gelişmekte olan ülkelerin; tüketici eğitim yetersizliği, gelir seviyesindeki dengesizlikler, merdiven altı gıda üretimi gibi ulusal problemleri ilave edildiğinde Gıda Güvenliği ni sağlamanın nedenli zor olduğu ortaya açık olarak çıkmaktadır. Toplum ve onu oluşturan bireylerin sağlıklı ve güçlü olarak yaşamlarını sürdürmesinde, ekonomik ve sosyal yönden gelişmesinde, refah düzeylerinin artmasında, huzur ve güvence altında varlığını devam ettirmesinde yeterli, dengeli ve güvenli gıda ile beslenmesi temel koşullardan birisi ve belki de en önemlisidir. Yakın geçmişte yaşanan Deli Dana Hastalığı, Dioxine, Çin Kaynaklı süt tozlarında melamin, Sudan 1 boyası gibi olumsuzluklar tüketicilerin güvensizliğine yol açmıştır.bu nedenle, gıda güvencesi ve güvenliğinin sağlanması, sağlığın korunması ve geliştirilmesi, gıda kaynaklı hastalıkların önlenmesi ve çevrenin korunması Devletlerin Temel Görevleri arasına alınmıştır. Türkiye de tüketicinin korunması ile ilgili mevzuatın temeli 1982 Anayasası na dayanmaktadır.nitekim Anayasamızın 172.nci maddesi, Devlet, tüketicileri koruyucu ve aydınlatıcı tedbirleri alır, tüketicilerin kendilerini koruyucu girişimlerini teşvik eder demekle bu yükümlülüğü ortaya koymuştur. Türkiye AB katılım müzakerelerinde 28.nci başlık olan Tüketicinin ve Sağlığın Korunması, 9 Aralık 2007 tarihinde müzakereye açıldı.bugün, tüketicinin ve sağlığın korunması başlığında Türk Mevzuatı nın AB ile uyumunda tatmin edici bir seviyeye ulaştığı görülmektedir. 3. TÜRKĐYE DE GIDA GÜVENLĐĞĐ 3.1. GIDA GÜVENLĐĞĐ POLĐTĐKASI : Ülke genelinde çiftlikten sofraya gıda güvenliği anlayışı ile tamamlayıcı ve etkin bir gıda denetiminin sağlanması, tüketiciye güvenli gıda temini, tüketici menfaatlerinin ve sağlığının korunması ile sektörde haksız rekabetin önlenmesi olarak ifade edilebilir. Bu kapsamda bitkisel, hayvansal ve su ürünlerinin birincil üretim aşamasından başlayarak takip eden tüm işlemlerden tüketim aşamasına kadar yine gıda güvenliği ilke ve 5

6 prensiplerinin gözetilmesi esastır.yani gıda güvenliği stratejisi ÇĐFTLĐKTEN SOFRAYA tüm süreci kapsamaktadır MEVZUAT : Gıda mevzuatı temel olarak, tüketiciyi korumak için çıkarılan ve genel anlamda gıda maddelerinin üretildiği, depolandığı ve satıldığı yerlerin niteliklerini belirleyen kanun, tüzük ve yönetmeliklerin bütününe verilen addır. Gıda ile ilgili ilk uygulamalar 1930 yılında çıkarılan 1580 sayılı Belediye Yasası içindeki birkaç madde (Madde 15, 99, 104, 105) ile başlamıştır.daha sonra aynı yıl içinde yani 1930 da kapsamlı, 1593 sayılı Umumi Hıfzısıhha Yasası nda (Madde ) yer bulmuştur. Umumi Hıfzısıhha Yasası na dayanılarak ilkin, 1942 yılında Gıda Nizamnamesi daha sonra da 1952 yılında Gıda Maddeleri Tüzüğü çıkarılmıştır.28 / Haziran / 1995 tarihinde çıkarılan bütüncül anlamda Gıda Yasası diyebileceğimiz 560 sayılı KHK çıkana kadar tüm gıda mevzuatımız bu tüzüğe göre yönetilmiştir.geçen bu sürede gıdadan sorumlu Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı nın yayınladığı mevzuat olarak; 1961 yılında 224 sayılı yasa ile Gıda Konseyi Oluşturulması ve Sağlık Ocaklarının Gıda Hijyenine Yönelik Görevleri, 1980 yılında Gıda Kontrol Hizmetlerini Yürütme Talimatı ve 1995 yılında Gayri Sıhhi Müesseseler Yönetmeliği sayılabilir. 28 Haziran 1995 tarihinde çıkarılan 560 sayılı Gıdaların Üretim, Tüketim ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararname gıda hizmetlerine dönük temel ve yapısal değişiklikler getirmiştir.bu kararname ile gıda hizmetlerindeki kargaşa kısmen önlenmiş, gıda üretimi yapan gayri sıhhi müesseselerin ruhsatlandırma yetkisi ve tüm gıda denetim hizmetleri Sağlık Bakanlığı na bırakılmıştır.çerçeve niteliğindeki bu Kanun Hükmünde Kararnameye dayanılarak Sağlık Bakanlığı nın koordinatörlüğünde Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği, Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Yönetmelik, Đçilebilir Suların Üretimi Ambalajlanması Tüketimi ve Denetlenmesi Hakkında Yönetmelik, gibi yönetmelikler çıkarılarak yürürlüğe konmuş ve her sağlık ocağı bölgesinde düzenli denetimlere başlamıştır.gereksinim duyulan alanlarda belediyelerle işbirliği yapılmıştır.560 sayılı KHK çerçeve bir yasa olup, gıda zincirinin üretimden tüketime kadar tüm aşamalarında uygulanmak üzere hazırlanmıştır.cezai hükümler ise 4128 sayılı kanun ile ayrıca düzenlenmiştir. 5 Haziran 2004 tarihinde 5179 sayılı Gıdaların Üretim, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun Resmi 6

7 Gazete de yayımlanarak yürürlüğe girmiş ve sektöre AB müktesebatı çerçevesinde uyum sağlayacak yeni bir yön çizilmeye çalışılmıştır.yapılan bu değişiklikle Ulusal Gıda Kodeksi Komisyonu Kurulması, Risk Analizi, Bilimsel Komiteler Teşkili, Ulusal Gıda Meclisi ve Gıda Bankacılığı, Kriz Yönetimi ve Đzlenebilirlik gibi konular yasada yer almıştır. Ancak bir yıl sonra çıkarılan tarih 5393 sayılı Belediye Kanunu, 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu ve 5302 sayılı Đl Özel Đdare Kanunları nedeniyle Danıştay Gayri sıhhi müesseseleri ruhsatlandırmak ve denetlemek yükümlülüğünü belediyelere vermiştir.bu duruma göre, gıda güvenliğinin sağlanmasında yetkili kurum sayısı üçe çıkmıştır.bunlar Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı ve Đçişleri Bakanlığı dır. 560 sayılı KHK ve 5179 sayılı KHK nin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanununa dayanılarak bugüne kadar 12 yönetmelik ile Türk Gıda Kodeksi içinde 107 tane de ürün tebliği yayınlanmıştır. Gelişmiş ülkelerde Gıda Güvenliği kavramı içinde Yem Güvenliği kavramı da yerleştirilmiş olup, gerekli denetim ve kontrol bu kapsamda yürütülmektedir.ülkemizde ise gıda ve yem güvenliği, veteriner hizmetleri ve bitki sağlığı konuları yeni kanunun uygulanma tarihi 13 Aralık 2010 tarihine kadar beş ana kanun ve bunlara bağlı çıkarılan mevzuat ile düzenlenmektedir.bunlar; Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun (Kanun No:5179), Hayvan Sağlığı ve Zabıtası Kanunu (Kanun No:3285), Yem Kanunu (Kanun No:1734), Zirai Mücadele ve Zirai Karantina Kanunu (Kanun No:6968) ve Su Ürünleri Kanunu dur (Kanun No:1380) Sayılı Yasa yola çıkıştaki hedefine ne yazık ki ulaşamamış, AB ye uyum gerekçesi yerine getirilememiştir.nitekim AB 2009 yılı Türkiye Đlerleme Raporu nda Fasıl 12 Gıda Güvenliği, Veterinerlik ve Bitki Sağlığı Politikası başlığı altında Türkiye, gıda güvenliği konusundaki AB müktesebatının iç hukuka aktarılması ve uygulanması konusunda sınırlı ilerleme kaydedilmiştir.bu fasıldaki katılım müzakerelerinde kilit unsur olan gıda, veterinerlik, yem, hijyen ve resmi kontrollere ilişkin çerçeve kanun henüz kabul edilmemiştir diyerek 5179 sayılı kanunun yetersizliğini oraya koymuştur KURUMSAL YAPI : Türkiye de Gıda Güvenliği nin sağlanmasında yakın tarihe kadar üç ayrı Bakanlığın rol aldığını ifade etmiştik.bu Bakanlıklar sırası ile; 7

8 a ) Tarım ve Köyişleri Bakanlığı b ) Sağlık Bakanlığı c ) Đç işleri Bakanlığı idi. 13 Haziran 2010 tarihli ve sayılı Resmi Gazete de yayınlanan 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu ile bu çok başlı yönetime son verilmiş, adı geçen kanunun 45.nci maddesinde tek yetkili olarak Tarım ve Köyişleri Bakanlığı kılınmıştır. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı nın merkez teşkilatında ana hizmet birimi olarak beş Genel Müdürlük bulunmakta, bunlardan sadece Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğü (KKGM) gıda ve yem güvenliği, su ürünleri, veterinerlik ve bitki sağlığı alanında yetkili otorite olarak çalışmaktadır.kkgm, gıda güvenliği alanında uluslararası kuruluşlar nezdinde ülkemiz irtibat noktasıdır. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı nın taşra yapılanması olarak ülke genelinde her ilde bir Tarım Đl Müdürlüğü, ilçelerde ise Tarım Đlçe Müdürlükleri bulunmaktadır.türkiye genelinde 81 Tarım Đl Müdürlüğü nde halen bulunan 4535 Gıda Denetçisi ve 40 il kontrol laboratuarında çalışan 1200 kişiyle resmi denetim ve kontrol hizmetleri gerçekleştirilmektedir.ayrıca Tarım ve Köyişleri Bakanlığı dışında 49 adet, Bakanlıktan faaliyet izni almış Özel Gıda Kontrol Laboratuvarları da kontrol hizmetlerine destek vermektedirler. 4. AVRUPA BĐRLĐĞĐ (AB) NDE GIDA GÜVENLĐĞĐ Avrupa Birliği, Avrupa Ekonomik Topluluğu adıyla 1957 yılında Roma Anlaşması ile kurulmuştur.başlangıçtaki 6 üye bugün 27 ye yükselmiş, Türkiye Hırvatistan ve Makedonya aday ülke olarak sırada beklemektedirler. 27 üyeli Avrupa Birliği nin nüfusu Eurostat ın 2010 başı verilerine göre 501 milyon 62 bin, yüzölçümü ise 3.5 milyon km² dir. AB ne giriş, başlangıçta her yeni üye devletin yasal ve ekonomik sistemlerinde önemli değişikliklere yol açmaktadır.üye devletler, detaylı AB gıda mevzuatının tam olarak benimsenmesi, özel şirketlerdeki gıda güvenliği konularının doğrudan kontrolü, esnek ve yol gösteren gıda yasasıyla birlikte küresel serbest piyasa ekonomisine entegrasyona kadar adım adım bir çok dönüşüm yaşamışlardır, yaşamaktadırlar. AB mevzuatını uygulamanın üye devletlere ağır bir yük getirdiği de bir gerçektir.bir araştırmaya göre 1998 yılından beri AB mevzuatının Đngiltere ye 185 milyar dolarlık bir maliyet getirdiği hesaplanmıştır. 8

9 4.1. TEMEL ĐLKELER : Gıda güvenliği mevzuatı, birliğin bilimsel, sosyal, politik ve ekonomik güçlerinin bir karışımını yansıtacak şekilde, özellikle de Ortak Tarım Politikası (OTP) nin amaçlarından biri olan iç pazarın oluşturulması çerçevesinde gelişmiş, 2000 yılından itibaren ise açık bir yenilenme süreci yaşamıştır. Temel ilkeleri; - Gıda ile ilgili her alanda insan sağlığının ve tüketici çıkarlarının en yüksek düzeyde korunmasını temin etmek, - Đç pazarın en etkin şekilde işlemesini sağlamak olarak özetlenebilir MEVZUAT : Ortak piyasada ürünlerin serbest dolaşımını, her ne kadar kuruluşta Roma Anlaşması nın 3.ncü maddesi öngörmekte ise de gıda maddelerinin serbest dolaşımı için ilk adım, üye devletler arasında bazı gıda ürünlerinin açıklamalarına ilişkin farklılıklardan doğan sorunların ortaya çıktığı 1970 yılında atılmıştır. Önceleri 4 direktif ve genel gıda hijyeni direktifi (Konsey Direktifi 93 / 43 / EEC) verisinde yer alan hayvansal ürünler için belirtilen gıda güvenliği konuları 2002 yılından itibaren hızla yenilenmiştir.bu tarihe kadar, 1997 yılında yayınlanan Yeşil Kitap (Gıda Yasası Genel Đlkeleri ve paydaşlarla istişare kapsamlı) ve de yayınlanan Beyaz Kitaptan (gıda güvenliğini kapsar) bahsetmek yerinde olacaktır. Son yirmi yılda yaşanan tehlikeler; büyükbaş hayvanlarda BSE (deli dana), kanatlılarda Dioksinler, Genetiği Değiştirilmiş Organizmalar(GDO), Zoonozlar (Salmonella, Lysteria vb.), Pestisit kalıntıları, Allerjik maddeler, veteriner ilaç kalıntıları, hayvanlarda büyümeyi destekleyici antibiyotik ve hormon kullanımı gibi konular tüketici güvenini sarsmış, gıda güvenliğine ilişkin yasaların yenilenme sürecini hızlandırmıştır. Yenilenecek yasalar kadar, konuya yaklaşım değişikliği benimsenmiş ve temel yükümlülükler vaaz edilmiştir. Yeni yaklaşım; gıda üretimi, çiftlikten çatala uzanan ve çok sayıda paydaşın yer aldığı bir zincirdir.gıdalardaki tehlikeler bu zincirin herhangi bir aşamasında oluşabilir.dolayısıyla tüm süreçler kontrol altında tutulmalıdır.bunun için sistematik bir yaklaşım gerekmektedir.bu yaklaşım birincil üretim (Bitkisel, hayvansal ve su ürünlerinin yetiştiriciliği) ile ikincil üretim (Gıda ve yem işletmeleri) aşamasında yer alan gerçek ve tüzel kişiler, satışa sundukları gıda maddelerinin ulusal gıda mevzuatı şartlarına uygunluğundan sorumludurlar şeklinde özetlenebilir. 9

10 Temel yükümlülükleri ise; güvenli gıda, sorumluluk, izlenebilirlik, şeffaflık, acil durum kriz yönetimi, önleyici faaliyetler ve resmi mercilerle işbirliği olarak sıralayabiliriz. Bugün itibarı ile yeni AB Gıda Mevzuatı şekillenmiş olup, üye ülkelerle de büyük ölçüde uyumlaştırılmıştır.178 / 2002 sayılı Gıda yasasının genel prensiplerini ve gerekliliklerini belirleyen, Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi (EFSA) yı kuran ve gıda güvenliği ile ilgili prosedürleri belirleyen Avrupa Parlamentosu ve Konseyi Tüzüğü, birliğin gıda ve yem yasalarının ortak prensip ve açıklamalarını ortaya koyar.1 Ocak 2005 tarihinden itibaren tüm üye ülkelerde bağlayıcı olarak uygulanmaktadır. Regülasyon (EC) 178 / 2002 genel gıda kanunun amacı; - Đnsan sağlığının ve tüketicilerin en üst düzeyde korunması, - Adil gıda ürünleri ticareti dahil olmak üzere tüketici çıkarlarının korunması, - AB içerisinde gıda ürünleri ve yemin serbest dolaşımının sağlanması şeklinde özetlenebilir. 178 / 2002 / EC genel gıda yasasının şemsiyesi altında; 1 ) Gıda Đşletmeleri Đçin : a ) Her türlü yem ve gıdalar için genel hijyen kuralları 852 / 2004 / EC b ) Hayvansal gıdalar için özel hijyen kuralları 853 / 2004 / EC 2 ) Yetkili Merci Đçin : a ) Yem ve gıda yasası, hayvan sağlığı ve hayvan refahı kurallarına uygunluğun doğrulanması için gerçekleştirilecek resmi kurallara ilişkin regülasyon 882 / 2004 / EC, b ) Đnsan tüketimine yönelik hayvansal kökenli gıda ürünlerinin resmi kontrollerinin organizasyonuna yönelik spesifik kuralları belirleyen regülasyon 854 / 2004 / EC. 3 ) Đnsan tüketimine yönelik hayvansal kökenli gıda maddelerinin üretimini ve piyasaya arzı için gıda hijyen ve sağlık kurallarına ilişkin bazı eski direktifleri yürürlükten kaldıran regülasyon 2004 / 41 / EC. 10

11 Gıda Güvenliği ve Sertifikasyon AB Gıda Güvenliği Mevzuatı temel yasalarını bu şekilde ortaya koyduktan sonra ikincil metinlere süre kısıtı nedeniyle burada yer vermeyeceğiz KURUMSAL YAPI : AB nin şu anda 27 üyeden oluştuğunu daha önce vurgulamıştık.üye ülkelerde yapısal farklılıklar bulunmakla birlikte birlik için geçerli ve bağlayıcı kurallar 2005 yılından başlayarak tüm üye ülkeler için zorunlu hale gelmiştir.ab nin gıda güvenliği mevzuatı şu araçlarla kullanılmaktadır. - Avrupa parlamentosu ve Konseyi ya da Komisyonun Direktifleri : Bütün üye devletlere uygulanır, bağlayıcı ve zorunludur. - Konsey Direktifleri : Zorunlu araçları açıklar ancak ulusal uygulama alanlarında ulusal hukuklarına göre yorumlama esneklikleri vardır. - Kararlar : Belirtildikleri tarafları bağlayan belgelerdir. 11

12 AB Gıda mevzuatı yatay ve dikey anlamlara gelecek şekilde ifade edilir. Yatay Mevzuat : Bütün gıda ve gıda gruplarına uygulanabilir, yasanın belirli bir yönüyle ilgilidir (hijyen, etiketleme vb.). Dikey Mevzuat : Belirli gıdalarla (süt, meyve suyu vb.) ilgilenir ve gıdaların tüm yönlerini (hammadde, içindekiler, işleme, etiketleme vb.) kontrol eder ve standartlarını belirler. Uygulama modelleri : Birlik seviyesinde ya da ulusal seviyede gıda işletmesi sorumlu yöneticileri için kılavuz olarak hazırlanan Uluslararası Gıda Standartları; iyi tarımsal uygulama (GAP), iyi hayvansal uygulama (GVP), iyi üretim uygulamaları (GMP), iyi hijyen uygulamaları (GHP), iyi dağıtım uygulaması (GDP) ve iyi ticaret uygulamaları (GTP) gibi. CEN ve ISO Standartları : EN ISO Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi, EN ISO yem ve gıda zincirinde izlenebilirlik, EN ISO / IEC Deney ve Kalibrasyon Laboratuvarlarının Yeterliliği Standardı, EN ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi şartları vb. Bunlar gıda işletmesi sorumlu yöneticileri tarafından uygulanabilecek ve üçüncü kişiler tarafından onaylanan gönüllü yasal araçlardır. Özel standartlar : Özel standartlar tüketici tedarikçi ilişkisinin konusudur.örneğin BRC küresel standardı özel etiket ürünlerinin sorumluluklarını kanıtlayan bazı perakendeciler tarafından belirlenen özel şartlardır. Avrupa Birliği 178 / 2002 / EC Direktifi Genel Gıda Kanunu, Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi (EFSA) ni kurarak gıda ile ilgili olarak insan sağlığı ve tüketici haklarının korunmasını sağlayacak örgütsel düzenlemeleri de yapmıştır.bu düzenleme ile halkın sağlığının korunması ve gıda güvenliğinin sağlanması açısından risk değerlendirmesinin yapılabilmesi ve gerekli bilimsel önerilerde bulunabilmesi, risk değerlendirmesi ile risk yönetiminin birbirinden ayrılabilmesi için EFSA bağımsız bir kurul olarak oluşturulmuştur.kurul görüş ve kararlarını Avrupa Komisyonu Sağlık ve Tüketiciyi Koruma Direktörü ne sunar. Üye ülkelerde, gıda konusundaki kontrol ve denetimler resmi kurumlarca yürütülmektedir.đncelenen 25 üye ülkede; bu kurumlardan kamu tek başına % 56, kamu ile yerel yönetim birlikte % 96, yerel yönetim tek başına % 4 olarak yer almaktadır. Denetimlerden sorumlu birim dikkate alınarak yapılan değerlendirmede ise gıda otoritesi % 63, bakanlıklar % 26, bakanlık ve gıda otoritesi birlikte % 10 olarak yer almaktadır. Her bir AB üyesi ülkenin Ulusal Gıda Güvenliği sisteminin iç işleyiş ile ilgili birim ve otoritelerini gösteren tablo ekte verilmiştir. 12

13 Gıda Güveliği ve Sertifikasyon Şekil 2. AB Ülkelerinde Resmi Kontrol ve Denetimler 5. ORTAKLIK ÖNCESĐ SĐNERJĐ : 35 konu başlığından oluşan AB müktesebatı (Acquis Communautaire) toplumsal yaşamı ilgilendiren tüm alanlarda AB nin yürürlükte olan hukuk sistemi kurum ve kurallar bütünüdür.müktesebat Avrupa Topluluğu nu kuran anlaşma ile onu tadil eden antlaşmalar, ikincil mevzuat, üçüncü ülkelerle yapılan antlaşmalar ve adalet divanı kararlarından oluşur. Müzakere süreci her aday ülkenin AB müktesebatını ne kadar sürede kabul edip, yürürlüğe koyacağının ve etkili bir şekilde uygulayacağının belirlendiği süreçtir.aday ülke AB 13

14 müktesebatının tümünü benimsemek ve uygulamak için gerekli kurumsal yapılanmayı oluşturmak zorundadır. Müzakere edilen tek husus uygulama takvimidir. Müzakere aşamaları iki etapta yürütülmektedir.đlk etap TARAMA olarak adlandırılan süreç olup açılış kriterlerinin karşılanması kaydıyla tamamlanır, konsey değerlendirmesi sonucu müzakere sürecine geçilir.müzakere sürecinde kapanış kriterlerinin karşılanması durumunda konsey değerlendirmesiyle faslın geçici kapatılması yapılır. Gıda güvenliği ile ilgili müktesebat fasıl 12 olup Gıda Güvenliği, Veterinerlik ve Bitki Sağlığı Politikaları adı altında yer almaktadır. AB ye tam üyelik hedefine kilitlenmiş Türkiye nin tüm kurum ve kuruluşları gibi gıda güvenliğinden sorumlu Tarım ve Köyişleri Bakanlığı da görevini yerine getirme bilinciyle hızlı bir tempoda çalışmakta, AB nin ilgili kurumlarıyla iletişimlerini canlı tutarak oluşan sinerjiden faydalanmaktadır. Ülkemizde Gıda Güvenliği, Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı ve Yem konusunun yakın geçmişte beş ayrı kanun ve bunlara bağlı çıkarılan ikincil mevzuat ile düzenlendiğine daha önce değinmiştik. AB ile tam üyelik müzakerelerinin gereği, Gıda Güvenliği, Veterinerlik ve Bitki Sağlığı nın yani 12.faslın açılması için gerekli 6 açılış kriterinden beşi tamamlanmış, AB müktesebatı ile uyumlu Gıda, Yem ve Veterinerlik Çerçeve Mevzuatı henüz oluşturulamamış idi.bu fasıldaki katılım müzakerelerinde adı geçen gıda, veterinerlik, yem, hijyen ve resmi kontrollere ilişkin Çerçeve Kanun olmazsa olmaz unsur olarak kabul ediliyordu yılından beri süregelen çalışmalar nihayet tamamlanmış, 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu T.B.M.M. de tarihinde kabul edilmiş tarihinde Resmi Gazete de yayınlanarak kanunlaşmıştır. Kanun 50 madde ile bir geçici maddeden oluşmakta; ilk dört kısım hayvan sağlığı, hayvan refahı ve zootekni ve veterinerlik sağlık ürünleri ile bitki sağlığı na ayrılmış, diğer kısımlarda gıda güvenliği, yem ve hijyen konuları yer almıştır. Açılış kriterlerinden daha önce beşi tamamlanmış olan 12.nci faslın son kriteri de böylece tamamlanmış olmaktadır.ab dönem başkanlığının son gününde Đspanya, ağır işlemesiyle bilinen AB bürokrasisinin bu geleneğini yıkarak 30 Haziran 2010 tarihinde faslın açılacağını ilan etmiş ve fasıl açılmıştır. 12.nci faslın açılmasıyla Türkiye nin AB ile müzakereye açtığı fasıl sayısı 13 e ulaşmış olmaktadır. AB ile uyum kapsamında yine bu yıl çok önemli bir çalışma gerçekleştirilmiş, Genetiği Değiştirilmiş Organizmalar ile ilgili konuları da kapsayan Biyogüvenlik Yasası (Kanun No:5977) yürürlüğe girmiştir. 14

15 Gıda güvenliğinin sağlanmasında mevzuat yanında bunun uygulanmasında etkin rol üstlenecek kurumsal yapı da önem taşımaktadır.bu cümleden olarak Tarım ve Köyişleri Bakanlığı nın adının Tarım ve Gıda Bakanlığı olarak değiştirilmesi de dahil yeniden yapılanma ile ilgili Tarım ve Gıda Bakanlığı nın Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanun Tasarısı kısa sürede yasalaşmak üzere T.B.M.M. gündemindedir. Son bir yıl içinde yapılan çalışmaları şöyle özetleyebiliriz; a ) Tohumculuk Kanunu (Kanun No : 5553) yürürlüğe girdi. b ) Yeni Bitki Çeşitlerine Ait Islahatçı Haklarının Korunmasına Đlişkin Kanun (Kanun No : 5042) yürürlüğe girdi. c ) Gıda güvenliğinin önemli bir bölümünü oluşturan gıda hijyeninin teminine yönelik denetim ve kontrollerle, bir yandan gıda kodeksine uygun güvenilir ve hijyenik üretim sağlanırken diğer yandan gıda işyerlerinin teknik ve hijyenik normlarının geliştirilmesi hedeflenmiştir. d ) AB üyesi ülkelerin uygulamaları esas alınarak, TKB lığınca Đşletmelerin Risk Esasına Dayalı Denetim Sıklıkların Belirlenmesi Prosedürü hazırlanmış ve 81 Tarım Đl Müdürlüğü tarafından uygulamaya konulmuştur. e ) Tüketicinin korunmasına yönelik risk esasına dayalı denetimler yanında ürün bazında denetim ve izleme programları kapasiteleri genişletilmiştir.2009 yılında 17 ürün sınıfında 47 üründe pestisid kalıntısı, 4 ürün grubunda 7 adet izleme programı ve 12 değişik ürün sınıfında etiket denetim ve kontrol programı uygulamaya konulmuştur. f ) AB den fon kullanılarak hazırlanmış bir proje kapsamında Ulusal Gıda Referans Laboratuvarı kurulma çalışmaları tamamlanmıştır. g ) AB destekli bir çok proje ve eğitim faaliyeti gerçekleştirilmiştir.bunlardan bazıları; - Türkiye de Gıda Güvenliği ve Kontrol Sisteminin Yeniden Yapılandırılması ve Güçlendirilmesi (TR04IBAG 02) AB Projesi, - Türk Gıda Güvenliği Denetimlerinin, AB Gıda Güvenliği Yönetmelik ve Standartlarıyla Uyumlaştırılması MATRA Projesi (G2G07/TR/8/15). - SANCO Gıda Güvenliği için Daha Đyi Eğitim. - TAIEX Gıda Güvenliği için Bölgesel Eğitim. - EFSA Projesi Ülkemizin EFSA ya katılımı amacıyla yürütülen proje. - Gıda güvenliği bilgi sisteminin faaliyete geçirilmesi. - Gıda ve yemlerde hızlı alarm sisteminin (RASFF) işletilmesi. - Hijyen klavuzlarının bir kısmının hazırlanması. 15

16 6. KAMU SĐVĐL TOPLUM ĐŞBĐRLĐĞĐ : Tarım ve Köyişleri Bakanlığı; güvenli gıda konusunda yediden yetmişe herkese ulaşmayı, gıda denetim hizmetlerinin etkin bir şekilde yürütülebilmesi için tüketicilerin bu hizmette aktif rol almaları, haksız rekabeti ve kayıtdışı gıda üretimini önlemeyi ve Bakanlığın gıda güvenliği konusunda yetki ve çalışmaları hakkında toplumu bilgilendirmeyi hedefleyen bir kampanya düzenlemiştir. Güvenilir Gıda, Sağlıklı Yaşam sloganıyla 14 Şubat 2009 da başlatılan kampanya bir yıl boyunca çeşitli etkinliklerle devam ettirilmiştir. Tüketicilerin gıdaya ilişkin her türlü şikayet veya taleplerinin Türkiye nin her yerinden bildirilebileceği ALO 174 Gıda Hattı yine 14 Şubat 2009 da imzalanan bir protokolle gerçekleştirilmiştir.web tabanlı yazılım sayesinde talepler anında işleme alınmakta, sonuçlar ya tekrar arama veya verilen başvuru numarasıyla adresinden öğrenilmektedir.14 Şubat 2009 tarihinden bu yazının kaleme alındığı 13 Temmuz 2010 tarihine kadar başvuru alınmış, bunların sı cevaplandırılmıştır. Gıda Güvenliği Yılı olarak ilan edilen 2009 yılında, sivil toplum kuruluşları kamu ile işbirliğinin en güzel örneklerini sergilemişlerdir.başkanlığını yürüttüğüm Türkiye Gıda Sanayi Đşverenleri Sendikası (TÜGĐS), yukarıda bahsedilen kampanya için açılış cıngılı beste ve müziğini yaptırmış, ALO 174 Gıda Hattı projesinin gerçekleştirilmesine de maddi destek vermiştir. Bir diğer etkinlik olarak 4 Aralık 2009 tarihinde Gıda Güvenliği Derneği ile birlikte gerçekleştirdiğimiz Uluslararası 1.nci Gıda Güvenliği Kongresi nden de bahsetmek yerinde olacaktır.bu yıl yine 4 Aralık ta ikincisinin hazırlıklarına başlanmıştır. 7. SONSÖZ Türkiye Avrupa Birliği ile katılım müzakerelerinde Gıda Güvenliği, Veterinerlik ve Bitki Sağlığı faslını (12.nci fasıl), Đspanya nın Dönem Başkanlığı nın son gününde, 30 Haziran da açarak açılan fasıl sayısını 13 e yükseltmiştir. Avrupa Birliği üyeliğini bir modernleşme projesi olarak kabul eden ülkemiz, çalışmalarını ve ilişkilerini sistemli ve yoğun bir şekilde sürdürerek oluşan sinerjiden en üst düzeyde yararlanmaya çalışmaktadır.türkiye için önemli olan, bu sürecin heyecan kaybı yaşanmadan yarattığı ivme sayesinde her alanda çağdaş standartlara ulaşılması ve vatandaşlarımızın yakalayacakları yüksek refah düzeyi yanında temel hak ve özgürlüklerinin de daha da geliştirilmesidir. Gıda güvenliği faslının açılışı, geçmişte zaman zaman yaşadığımız bazı olumsuzlukların tarihe kavuşacağı milletimizin alışveriş sepetini veya market arabasını gönül rahatlığıyla dolduracağı bir sürenin başlangıcı olacağı ümidindeyim. 16

17 Türkiye bulunduğu coğrafi konum ve sahip olduğu iklimiyle aynı anda bir çok hayvan türüne ev sahipliği yapması ve binlerce sebze ve meyvenin yetişmesine olanak tanımasıyla Avrupa Birliği ülkeleri için önemli bir artı değer olduğunu ispat ediyor. 17

FAO: Gıda ve Tarım Örgütü (Food and Agricultural Organization) WHO: Dünya Sağlık Örgütü (World Health Organization)

FAO: Gıda ve Tarım Örgütü (Food and Agricultural Organization) WHO: Dünya Sağlık Örgütü (World Health Organization) Forum: GK8 Uluslararası Hukuk Komitesi Sorun: Global Gıda Güvenliği ve sistemlerinin yönetişim ve denetimi için uluslararası hukuk Yazar: M. Haluk Ovacık Pozisyon: Başkan Araştırma Raporu Giriş Globalleşen

Detaylı

SÜRDÜRÜLEBİLİR GIDA GÜVENİLİRLİĞİ

SÜRDÜRÜLEBİLİR GIDA GÜVENİLİRLİĞİ SÜRDÜRÜLEBİLİR GIDA GÜVENİLİRLİĞİ Mehmet BEYKAYA Gıda Kontrol ve Laboratuvarlar Dairesi Başkanı L/O/G/O 1 GİRİŞ Beslenme tüm canlıların yaşayabilmeleri için temel gereksinimlerden birisidir. Havasız yasayabilen

Detaylı

Hatice ULU Ziraat Mühendisi İzmir İl Müdürlüğü ÜLKEMİZDE GIDA GÜVENLİĞİ MEVZUATI VE AB YE İHRACAT GEREKLİLİKLERİ

Hatice ULU Ziraat Mühendisi İzmir İl Müdürlüğü ÜLKEMİZDE GIDA GÜVENLİĞİ MEVZUATI VE AB YE İHRACAT GEREKLİLİKLERİ Hatice ULU Ziraat Mühendisi İzmir İl Müdürlüğü ÜLKEMİZDE GIDA GÜVENLİĞİ MEVZUATI VE AB YE İHRACAT GEREKLİLİKLERİ 5179 Sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin

Detaylı

DÜNYA GIDA GÜNÜ 2010 YENİ GIDA YASASI VE 12. FASIL MÜZAKERE SÜRECİ. Fatma CAN SAĞLIK Tarım ve Balıkçılık Başkanı Avrupa Birliği Genel Sekreterliği

DÜNYA GIDA GÜNÜ 2010 YENİ GIDA YASASI VE 12. FASIL MÜZAKERE SÜRECİ. Fatma CAN SAĞLIK Tarım ve Balıkçılık Başkanı Avrupa Birliği Genel Sekreterliği DÜNYA GIDA GÜNÜ 2010 YENİ GIDA YASASI VE 12. FASIL MÜZAKERE SÜRECİ Fatma CAN SAĞLIK Tarım ve Balıkçılık Başkanı Avrupa Birliği Genel Sekreterliği Sunuş İçeriği Yeni Gıda Kanununa Giden Süreç Müzakere süreci

Detaylı

GIDA ve KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Dursun KODAZ Gıda Mühendisi Gıda İşletmeleri ve Kodeks Daire Başkanlığı

GIDA ve KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Dursun KODAZ Gıda Mühendisi Gıda İşletmeleri ve Kodeks Daire Başkanlığı GIDA ve KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Dursun KODAZ Gıda Mühendisi Gıda İşletmeleri ve Kodeks Daire Başkanlığı GENEL MÜDÜRLÜK YAPISI GIDA VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ-ORGANİZASYON ŞEMASI GENEL MÜDÜR GENEL MÜDÜR

Detaylı

Gıda Mevzuatı ve AB Yasalarına Uyum

Gıda Mevzuatı ve AB Yasalarına Uyum Gıda,Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü Gıda Mevzuatı ve AB Yasalarına Uyum Zeliha Bahar KENTEL Gıda İşletmeleri ve Kodeks Daire Başkanlığı Kodeks Çalışma Grup Sorumlusu bahar.kentel@tarim.gov.tr

Detaylı

AB GIDA GÜVENLİĞİ POLİTİKASI

AB GIDA GÜVENLİĞİ POLİTİKASI AB GIDA GÜVENLİĞİ POLİTİKASI 28 HAZİRAN 1995 TARİH VE 22327 SAYILI RESMİ GAZETE DE YAYIMLANARAK YÜRÜRLÜĞE GİREN 560 SAYILI KANUN HÜKMÜNDE KARARNAME kapsamında denetimler Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ve

Detaylı

MEVZUATLAR KANUNLAR. TEBLİĞ, TALİMAT ve KARARLAR YÖNETMELİKLER KANUNLAR. Zirai Mücadele ve Zirai Karantina Kanunu

MEVZUATLAR KANUNLAR. TEBLİĞ, TALİMAT ve KARARLAR YÖNETMELİKLER KANUNLAR. Zirai Mücadele ve Zirai Karantina Kanunu T.C. ANTALYA VALİLİĞİ Tarım İl Müdürlüğü MEVZUATLAR KANUNLAR 6968 Sayılı Zirai Mücadele ve Zirai Karantina Kanunu. 5179 Sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin

Detaylı

Gıda Güvenliği, GDO lar ve Sağlıklı Beslenme. Yrd.Doç.Dr.Memduh Sami TANER (Ph.D.)

Gıda Güvenliği, GDO lar ve Sağlıklı Beslenme. Yrd.Doç.Dr.Memduh Sami TANER (Ph.D.) Gıda Güvenliği, GDO lar ve Sağlıklı Beslenme Yrd.Doç.Dr.Memduh Sami TANER (Ph.D.) SAĞLIKLI BESLENME Vücudumuzda dakikada 10 milyon hücre ölür ve bir o kadarı da yenilenir. Ortalama 100 günde (beyin ve

Detaylı

ANTALYA ESNAF VE SANATKARLAR ODALARı BiRLiCii THE ANTALYA UNION OF TRADESMEN AND (RAFTSMEN www.aesob.org.tr

ANTALYA ESNAF VE SANATKARLAR ODALARı BiRLiCii THE ANTALYA UNION OF TRADESMEN AND (RAFTSMEN www.aesob.org.tr ANTALYA ESNAF VE SANATKARLAR ODALARı BiRLiCii THE ANTALYA UNION OF TRADESMEN AND (RAFTSMEN www.aesob.org.tr SAYı : 2012-MlOl-21-145 TARİH: 13/02/2012 KONU : Gıda leri Hk. ODALARA 2012/21 SA YILI GENELGE

Detaylı

BVKAE www.bornovavet.gov.tr

BVKAE www.bornovavet.gov.tr Türkiye Veteriner İlaçları Pazarı Sorunlar ve Çözüm Önerileri Uluslararası Süt Sığırcılığı ve Süt Ürünleri Çalıştayı ve Sergisi 28-29 Nisan, 2008 - Konya İsmail Özdemir VİSAD - Veteriner Sağlık Ürünleri

Detaylı

GIDA GÜVENLİĞİ, VETERİNERLİK VE BİTKİ SAĞLIĞI POLİTİKALARI FASLI

GIDA GÜVENLİĞİ, VETERİNERLİK VE BİTKİ SAĞLIĞI POLİTİKALARI FASLI GIDA GÜVENLİĞİ, VETERİNERLİK VE BİTKİ SAĞLIĞI POLİTİKALARI FASLI Dr.Şebnem GÜRBÜZ Koordinatör Avrupa Birliği Bakanlığı Tarım Balıkçılık Başkanlığı 1 KAPSAM Gıda Güvenliği, Veterinerlik ve Bitki Sağlığı

Detaylı

TÜRKİYE GIDA MEVZUATI TÜRKİYE FOOD REGULATİON

TÜRKİYE GIDA MEVZUATI TÜRKİYE FOOD REGULATİON TÜRKİYE GIDA MEVZUATI TÜRKİYE FOOD REGULATİON Dr. İsmail MERT TGDF CONSULTANT PROF.DR. NEVZAT ARTIK ANKARA UNIVERSITY FACULTY OF ENGINEERING DEPARTMENT OF FOOD ENGINEERING 1 ST INTERNATİONAL CONGRESS ON

Detaylı

MADDE 2 (1) Bu Yönetmelik, gıdaların mikrobiyolojik kriterleri ile gıda işletmecilerinin uyması ve uygulaması gereken kuralları kapsar.

MADDE 2 (1) Bu Yönetmelik, gıdaların mikrobiyolojik kriterleri ile gıda işletmecilerinin uyması ve uygulaması gereken kuralları kapsar. TÜRK GIDA KODEKSİ MİKROBİYOLOJİK KRİTERLER YÖNETMELİĞİ Yetki Kanunu: 5996 Yayımlandığı R.Gazete: 29.12.2011-28157 BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı;

Detaylı

FASIL 5 KAMU ALIMLARI

FASIL 5 KAMU ALIMLARI FASIL 5 KAMU ALIMLARI Öncelik 5.1 Kamu alımları konusunda tutarlı bir politika oluşturulması ve bu politikanın uygulanmasının izlenmesi görevinin bir kuruma verilmesi 1 Mevzuat uyum takvimi Tablo 5.1.1

Detaylı

MÜZAKERE SÜRECİ ve AB YE UYUM

MÜZAKERE SÜRECİ ve AB YE UYUM MÜZAKERE SÜRECİ ve AB YE UYUM Dr. Kerim Nida ÇALIM Daire Başkanı 05/06/2014, Erzurum AB ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü Türkiye AB İlişkileri 1959 TR ORTAKLIK BAŞVURUSU 1963 ANKARA ANLAŞMASI 1987 TAM

Detaylı

En Yakın ve En Güvenilir Gıda Hijyeni Danışmanınız

En Yakın ve En Güvenilir Gıda Hijyeni Danışmanınız En Yakın ve En Güvenilir Gıda Hijyeni Danışmanınız FİRMA PROFİLİ Akademik Hijyen Ltd. Şti., İstanbul Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Özer Ergün ün başkanlığında bir grup akademisyen tarafından, her

Detaylı

GIDA GÜVENİLİRLİĞİNDE PİYASA GÖZETİMİ VE DENETİMİ İLE İLGİLİ BULGULAR 23.09.2014, ANKARA

GIDA GÜVENİLİRLİĞİNDE PİYASA GÖZETİMİ VE DENETİMİ İLE İLGİLİ BULGULAR 23.09.2014, ANKARA GIDA GÜVENİLİRLİĞİNDE PİYASA GÖZETİMİ VE DENETİMİ İLE İLGİLİ BULGULAR 23.09.2014, ANKARA Dr. NESLİHAN ALPER Gıda Kontrol ve Laboratuvarlar Daire Başkanı GIDA VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ GIDA GÜVENİLİRLİĞİ

Detaylı

Sami EROL Gıda Mühendisi Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü Gıda Kontrol ve Laboratuvarlar Dairesi

Sami EROL Gıda Mühendisi Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü Gıda Kontrol ve Laboratuvarlar Dairesi Sami EROL Gıda Mühendisi Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü Gıda Kontrol ve Laboratuvarlar Dairesi 1 24 Aralık 2012-22 Mart 2013 Maryland Üniversitesi Amerika Birleşik Devletleri 2 3 Maryland Üniversitesi

Detaylı

TEBLİĞ. a) 29/12/2011 tarihli ve 28157 3 üncü mükerrer sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğine dayanılarak,

TEBLİĞ. a) 29/12/2011 tarihli ve 28157 3 üncü mükerrer sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğine dayanılarak, 15 Ağustos 2014 CUMA Resmî Gazete Sayı : 29089 Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından: TEBLİĞ TÜRK GIDA KODEKSİ DEVAM FORMÜLLERİ TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2014/32) Amaç MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı; devam

Detaylı

18- EĞİTİM, ÖĞRETİM VE GENÇLİK

18- EĞİTİM, ÖĞRETİM VE GENÇLİK 18- EĞİTİM, ÖĞRETİM VE GENÇLİK Göçmen İşçi Çocuklarının Eğitimine İlişkin Yönetmelik, 14 Kasım 2002 tarih ve 24936 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu yönetmelik kapsamında yapılan

Detaylı

FASIL 6: ŞİRKETLER HUKUKU

FASIL 6: ŞİRKETLER HUKUKU FASIL 6: ŞİRKETLER HUKUKU 6.A. Avrupa Birliği ndeki Genel Sektörel Durum Analizi Şirketler hukuku mevzuatı, şirketler ile muhasebe ve denetim konularını kapsamaktadır. Şirketler konusuna ilişkin kurallar,

Detaylı

FASIL 1: MALLARIN SERBEST DOLAŞIMI

FASIL 1: MALLARIN SERBEST DOLAŞIMI FASIL 1: MALLARIN SERBEST DOLAŞIMI 1.A. Avrupa Birliği ndeki Genel Sektörel Durum Analizi Malların Serbest Dolaşımı, Avrupa Birliği ni oluşturan ilkelerin dört temel serbestisinden bir tanesidir. Bu çerçevede

Detaylı

Süt ve Süt Ürünlerinde Hijyen ve Kontroller (27-31 Mayıs 2013, Brescia, İTALYA)

Süt ve Süt Ürünlerinde Hijyen ve Kontroller (27-31 Mayıs 2013, Brescia, İTALYA) Süt ve Süt Ürünlerinde Hijyen ve Kontroller (27-31 Mayıs 2013, Brescia, İTALYA) Dr. İLKNUR GÖNENÇ Gıda Mühendisi 30 EKİM 2013 ANKARA SUNU AKIŞI Eğitim; Amaç Yer Ġçerik Değerlendirme Eğitimle İlgili Bilgiler

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Münevver Cebeci Marmara Üniversitesi, Avrupa Birliği Enstitüsü

Yrd. Doç. Dr. Münevver Cebeci Marmara Üniversitesi, Avrupa Birliği Enstitüsü Yrd. Doç. Dr. Münevver Cebeci Marmara Üniversitesi, Avrupa Birliği Enstitüsü AVRUPA BİRLİĞİNEDİR? Hukuki olarak: Uluslar arası örgüt Fiili olarak: Bir uluslararası örgütten daha fazlası Devlet gibi hareket

Detaylı

MADDE 3 (1) Bu Tebliğ, 16/11/1997 tarihli ve 23172 mükerrer sayılı Resmî Gazete de yayımlanan "Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği"ne göre hazırlanmıştır.

MADDE 3 (1) Bu Tebliğ, 16/11/1997 tarihli ve 23172 mükerrer sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğine göre hazırlanmıştır. BEBEK VE KÜÇÜK ÇOCUK EK GIDALARI TEBLİĞİ Yetki Kanunu: Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği Yayımlandığı R.Gazete: 01.11.2007-26687 Tebliğ No: 2007-50 Bebek ve Küçük Çocuk Ek Gıdaları Tebliğinde Değişiklik Yapılması

Detaylı

DÖNEM: 23 YASAMA YILI:

DÖNEM: 23 YASAMA YILI: DÖNEM: 23 YASAMA YILI: 5 TBMM DİLEKÇE KOMİSYONU GENEL KURUL KARAR CETVELİ Sayı: 16 YAYIM TARİHİ 01/04/2011 TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ Dilekçe Komisyonu Genel Kurulu Kararı Karar No: 47 Tarih: 25/ 3 /2011

Detaylı

Gıda Kalitesi - Güvenliği ve Tüketim Politikaları. Prof. Dr. M. Murat KARAOĞLU Gıda Mühendisleri Odası Erzurum Temsilcisi

Gıda Kalitesi - Güvenliği ve Tüketim Politikaları. Prof. Dr. M. Murat KARAOĞLU Gıda Mühendisleri Odası Erzurum Temsilcisi Gıda Kalitesi - Güvenliği ve Tüketim Politikaları Prof. Dr. M. Murat KARAOĞLU Gıda Mühendisleri Odası Erzurum Temsilcisi Gıda Sanayi = stratejik bir sektör Ülkeler, gelişmişlik düzeyleri ne olursa olsun,

Detaylı

Prof. Dr. Artemis Karaali İTÜ YENİ GIDALAR. Gıda Mühendisliği Bölümü

Prof. Dr. Artemis Karaali İTÜ YENİ GIDALAR. Gıda Mühendisliği Bölümü YENİ GIDALAR Prof. Dr. Artemis Karaali İTÜ Gıda Mühendisliği Bölümü TANIM* Yeni gıdalar : 15 Mayıs 1997 den önce AB ülkelerinin hiç birinde önemli ölçekte üretimi ve tüketimi olmayan ürünler * Regulation

Detaylı

19.FASIL : SOSYAL POLİTİKA VE İSTİHDAM AÇILIŞ KRİTERLERİNDE GELİNEN SON AŞAMA

19.FASIL : SOSYAL POLİTİKA VE İSTİHDAM AÇILIŞ KRİTERLERİNDE GELİNEN SON AŞAMA 19.FASIL : SOSYAL POLİTİKA VE İSTİHDAM AÇILIŞ KRİTERLERİNDE GELİNEN SON AŞAMA Bu müzakere başlığı: İş Hukuku, İş Sağlığı ve Güvenliği, Kadın ve Erkek Arasında Eşit Muamele, Ayrımcılıkla Mücadele, Sosyal

Detaylı

GIDA GÜVENLİĞİ. İzzet ÖLMEZ GIDA,TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI GIDA VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

GIDA GÜVENLİĞİ. İzzet ÖLMEZ GIDA,TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI GIDA VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ GIDA GÜVENLİĞİ İzzet ÖLMEZ GIDA,TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI GIDA VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ GIDA GÜVENİLİRLİĞİ POLİTİKASI Bakanlığımızın Gıda Güvenilirliği Politikası; Kodeks Alimentarius ve Avrupa

Detaylı

GIDA GÜVENİLİRLİĞİ 7 NİSAN DÜNYA SAĞLIK GÜNÜ NEDENİYLE GIDA GÜVENİLİRLİĞİ PANELİ

GIDA GÜVENİLİRLİĞİ 7 NİSAN DÜNYA SAĞLIK GÜNÜ NEDENİYLE GIDA GÜVENİLİRLİĞİ PANELİ GIDA GÜVENİLİRLİĞİ 7 NİSAN DÜNYA SAĞLIK GÜNÜ NEDENİYLE GIDA GÜVENİLİRLİĞİ PANELİ Düzenleyen: Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı DR. NESLİHAN ALPER GIDA KONTROL VE LABORATUVARLAR

Detaylı

AB Ortak Tarım, Gıda Güvenliği ve Balıkçılık Müktesebatı ve Yerel. Fatma CAN SAĞLIK Tarım ve Balıkçılık Başkanı Avrupa Birliği Genel Sekreterliği

AB Ortak Tarım, Gıda Güvenliği ve Balıkçılık Müktesebatı ve Yerel. Fatma CAN SAĞLIK Tarım ve Balıkçılık Başkanı Avrupa Birliği Genel Sekreterliği AB Ortak Tarım, Gıda Güvenliği ve Balıkçılık Müktesebatı ve Yerel Yönetimlerde Uygulanması Fatma CAN SAĞLIK Tarım ve Balıkçılık Başkanı Avrupa Birliği Genel Sekreterliği AB Ortak Tarım Politikası AB Ortak

Detaylı

AB ĠLE MÜZAKERE SÜRECĠNDE AB MÜKTESEBATINA UYUMUN VE BU BAĞLAMDA ÇEVĠRĠNĠN ÖNEMĠ. Nilgün ARISAN ERALP TEPAV AB ENSTİTÜSÜ DİREKTÖRÜ

AB ĠLE MÜZAKERE SÜRECĠNDE AB MÜKTESEBATINA UYUMUN VE BU BAĞLAMDA ÇEVĠRĠNĠN ÖNEMĠ. Nilgün ARISAN ERALP TEPAV AB ENSTİTÜSÜ DİREKTÖRÜ AB ĠLE MÜZAKERE SÜRECĠNDE AB MÜKTESEBATINA UYUMUN VE BU BAĞLAMDA ÇEVĠRĠNĠN ÖNEMĠ Nilgün ARISAN ERALP TEPAV AB ENSTİTÜSÜ DİREKTÖRÜ 1 AB ÜYELİK (KOPENHAG) KRİTERLERİ Siyasi Kriterler demokrasiyi, hukukun

Detaylı

Gıda Güvenliği ve Endüstri Çalışmaları. Ümit Savcıgil Pınar Enstitüsü Direktörü Director of Pınar Institute

Gıda Güvenliği ve Endüstri Çalışmaları. Ümit Savcıgil Pınar Enstitüsü Direktörü Director of Pınar Institute Gıda Güvenliği ve Endüstri Çalışmaları Ümit Savcıgil Pınar Enstitüsü Direktörü Director of Pınar Institute Sunum İçeriği Gıda Güvenliği Endüstri Çalışmaları Pınar ın Gıda Güvenliği Yaklaşımı Pınar Enstitüsü

Detaylı

FASIL 18 İSTATİSTİK. Öncelik 18.1 ESA 95 e uygun anahtar ulusal hesap göstergelerinin zamanında oluşturulması. 1 Mevzuat uyum takvimi

FASIL 18 İSTATİSTİK. Öncelik 18.1 ESA 95 e uygun anahtar ulusal hesap göstergelerinin zamanında oluşturulması. 1 Mevzuat uyum takvimi FASIL 18 İSTATİSTİK Öncelik 18.1 ESA 95 e uygun anahtar ulusal hesap göstergelerinin zamanında oluşturulması 1 Mevzuat uyum takvimi Bu öncelik altında, bu aşamada herhangi bir mevzuat uyumu çalışması öngörülmemektedir.

Detaylı

11 Eylül: AET Bakanlar Konseyi, Ankara ve Atina nın Ortaklık başvurularını kabul etti.

11 Eylül: AET Bakanlar Konseyi, Ankara ve Atina nın Ortaklık başvurularını kabul etti. ARAŞTIRMA RAPORU ÖZEL ARAŞTIRMA--AVRUPA BİRLİĞİ TÜRKİYE KRONOLOJİSİ 20/06/2005 1959 1963 1964 1966 1968 1970 1971 1972 1973 31 Temmuz: Türkiye, AET ye ortaklık için başvurdu. 11 Eylül: AET Bakanlar Konseyi,

Detaylı

Türkiye de Stratejik Çevresel Değerlendirme: İhtiyaçlar, Zorluklar ve Fırsatlar

Türkiye de Stratejik Çevresel Değerlendirme: İhtiyaçlar, Zorluklar ve Fırsatlar Technical Assistance for Implementation of the By-Law on Strategic Environmental Assessment EuropeAid/133447/D/SER/TR Stratejik Çevresel Değerlendirme Yönetmeliği'nin Uygulanması Teknik Yardım Projesi

Detaylı

FASIL 28 TÜKETİCİNİN VE SAĞLIĞIN KORUNMASI

FASIL 28 TÜKETİCİNİN VE SAĞLIĞIN KORUNMASI FASIL 28 TÜKETİCİNİN VE SAĞLIĞIN KORUNMASI Öncelik 28.1 Tüketicinin korunması ile ilgili müktesebata uyumun artırılması ve idari yapıların yeterliliğinin ve uygulama kapasitesinin sağlanması 1 Mevzuat

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ ÇEVRE FASLI MÜZAKERE SÜRECİ

AVRUPA BİRLİĞİ ÇEVRE FASLI MÜZAKERE SÜRECİ AVRUPA BİRLİĞİ ÇEVRE FASLI MÜZAKERE SÜRECİ 1. Genel Süreç Çevre Faslı Müzakere Sürecine ilişkin; Çevre Faslı Tanıtıcı Tarama Toplantısı 03-11 Nisan 2006, Çevre Faslı Ayrıntılı Tarama Toplantısı 29 Mayıs

Detaylı

EK 4 AVRUPA BĐRLĐĞĐ MÜKTESEBATININ ÜSTLENĐLMESĐNE ĐLĐŞKĐN TÜRKĐYE ULUSAL PROGRAMI KAPSAMINDA TEMĐZ (SÜRDÜRÜLEBĐLĐR) ÜRETĐM ĐLE ĐLGĐLĐ UYUM ÇALIŞMALARI

EK 4 AVRUPA BĐRLĐĞĐ MÜKTESEBATININ ÜSTLENĐLMESĐNE ĐLĐŞKĐN TÜRKĐYE ULUSAL PROGRAMI KAPSAMINDA TEMĐZ (SÜRDÜRÜLEBĐLĐR) ÜRETĐM ĐLE ĐLGĐLĐ UYUM ÇALIŞMALARI EK 4 AVRUPA BĐRLĐĞĐ MÜKTESEBATININ ÜSTLENĐLMESĐNE ĐLĐŞKĐN TÜRKĐYE ULUSAL PROGRAMI KAPSAMINDA TEMĐZ (SÜRDÜRÜLEBĐLĐR) ÜRETĐM ĐLE ĐLGĐLĐ UYUM ÇALIŞMALARI Avrupa Birliği Müktesebatının Üstlenilmesine Đlişkin

Detaylı

AB nin İstihdam ve Sosyal Politikası

AB nin İstihdam ve Sosyal Politikası AB nin İstihdam ve Sosyal Politikası Büyümenin ve istihdamın artırılması için 2005 yılında kabul edilen Yenilenmiş Lizbon Stratejisi kapsamında, Avrupa Sosyal modelini yeniden şekillendiren Sosyal Gündem

Detaylı

TÜRK GIDA KODEKSİ GIDA İLE TEMAS EDEN MADDE VE MALZEMELER YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM

TÜRK GIDA KODEKSİ GIDA İLE TEMAS EDEN MADDE VE MALZEMELER YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM 29 Aralık 2011 PERŞEMBE Resmî Gazete Sayı : 28157 (3. Mükerrer) YÖNETMELİK Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından: TÜRK GIDA KODEKSİ GIDA İLE TEMAS EDEN MADDE VE MALZEMELER YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM

Detaylı

17- EKONOMĐK VE PARASAL POLĐTĐKA

17- EKONOMĐK VE PARASAL POLĐTĐKA ÇIKARILMASINDA YARAR GÖRÜLEN YASAL DÜZENLEMELER (KANUN) I. 2007-2008 YASAMA DÖNEMĐNDE (01/10/2007-30/09/2008) ÇIKARILMASINDA YARAR GÖRÜLEN YASAL DÜZENLEMELER Çıkarılacak Yasal Adı 17.0007.1.01 Sigortacılık

Detaylı

GIDA ÜRETİMLERİNDE KALİTE SİSTEMLERİ. Şebnem Öztürkoğlu Gıda Yüksek Mühendisi

GIDA ÜRETİMLERİNDE KALİTE SİSTEMLERİ. Şebnem Öztürkoğlu Gıda Yüksek Mühendisi GIDA ÜRETİMLERİNDE KALİTE SİSTEMLERİ Şebnem Öztürkoğlu Gıda Yüksek Mühendisi İÇERİK 1.Gıdalara İlişkin Tehlikeler 2.Gıda Güvenliği Kavramı 3.Gıda Güvenliğinde Değişen Yaklaşım 4. Gıda Zinciri Yaklaşımı

Detaylı

ORGANİK MANDA YETİŞTİRİCİLİĞİ. Vet. Hek. Ümit Özçınar

ORGANİK MANDA YETİŞTİRİCİLİĞİ. Vet. Hek. Ümit Özçınar ORGANİK MANDA YETİŞTİRİCİLİĞİ Vet. Hek. Ümit Özçınar ORGANİK TARIM VE HAYVANCILIK NEDİR? Organik tarımın temel stratejisi, kendine yeterli bir ekosistem oluşturarak, bu ekosistemdeki canlıların optimum

Detaylı

TSE den Aldığınız Helal Gıda Uygunluk Belgesi İle Tüketicilere Güvenle Ulaşın. TSE Helal Gıda Belgeli Ürünleri Güvenle Tüketin STANDARD ÇALIŞMALARI

TSE den Aldığınız Helal Gıda Uygunluk Belgesi İle Tüketicilere Güvenle Ulaşın. TSE Helal Gıda Belgeli Ürünleri Güvenle Tüketin STANDARD ÇALIŞMALARI TSE ve HELAL GIDA Gıdaların, helal hassasiyeti taşıyan insanlara; hammaddenin üretiminden başlayarak, tüm üretim süreçleri dahil olmak üzere, ambalajlama, nakil, depolama ve sunum zincirinde sürdürülebilir

Detaylı

*AB Uyum Sürecinde Türkiye'de Gıda Güvenliği sorunu Prof.Dr.Mustafa TAYAR U.Ü.Veteriner Fakültesi Besin Hijyeni ve Teknolojisi Bölüm Başkanı Dünya nüfusundaki hızlı artışla birlikte gıda maddelerine duyulan

Detaylı

23- TÜKETİCİNİN VE TÜKETİCİ SAĞLIĞININ KORUNMASI

23- TÜKETİCİNİN VE TÜKETİCİ SAĞLIĞININ KORUNMASI 23- TÜKETİCİNİN VE TÜKETİCİ SAĞLIĞININ KORUNMASI 8 Mart 2001 tarihli Katılım Ortaklığı Belgesinin yayımlanmasından bu yana Avrupa Birliğinin Tüketicinin Korunması kapsamındaki mevzuatına uyum çerçevesinde

Detaylı

KALINTILARI. Pestisit nedir? GIDALARDAKİ PESTİSİT KALINTILARI 1. pestisit kalınt kaynağı. güvenilirmidir. ? Güvenilirlik nasıl l belirlenir?

KALINTILARI. Pestisit nedir? GIDALARDAKİ PESTİSİT KALINTILARI 1. pestisit kalınt kaynağı. güvenilirmidir. ? Güvenilirlik nasıl l belirlenir? Tükettiğimiz imiz gıdalarg daların n güvenilirlig venilirliği i hayati derecede önemlidir KALINTILARI Dr. K.Necdet Öngen Gıdalarımızdaki pestisit kalıntıları konusunda neyi ne kadar biliyoruz? Tükettiğimiz

Detaylı

GİRİŞ. A. İç Kontrolün Tanımı, Özellikleri ve Genel Esasları:

GİRİŞ. A. İç Kontrolün Tanımı, Özellikleri ve Genel Esasları: GİRİŞ 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile kamu da mali yönetim ve kontrol sisteminin bütünüyle değiştirilerek, uluslararası standartlara ve Avrupa Birliği Normlarına uygun hale getirilmesi

Detaylı

Sağlıklı Tarım Politikası

Sağlıklı Tarım Politikası TARLADAN SOFRAYA SAĞLIKLI BESLENME Sağlıklı Tarım Politikası Prof. Dr. Ahmet ALTINDĠġLĠ Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü ahmet.altindisli@ege.edu.tr Tarım Alanları ALAN (1000 ha)

Detaylı

İki temel sorun. Gıda güvenliğinin yetersizliği Gıda güvencesizliği

İki temel sorun. Gıda güvenliğinin yetersizliği Gıda güvencesizliği İki temel sorun Gıda güvenliğinin yetersizliği Gıda güvencesizliği Tüm insanların sağlıklı ve aktif yaşamlarını sürdürebilmeleri için, her zaman yeterli, güvenli, besin değeri olan gıdalara ulaşabilmeleri

Detaylı

KAMU İÇ KONTROL STANDARTLARI UYUM EYLEM PLANI REHBERİ. Ramazan ŞENER Mali Hizmetler Uzmanı. 1.Giriş

KAMU İÇ KONTROL STANDARTLARI UYUM EYLEM PLANI REHBERİ. Ramazan ŞENER Mali Hizmetler Uzmanı. 1.Giriş KAMU İÇ KONTROL STANDARTLARI UYUM EYLEM PLANI REHBERİ 1.Giriş Ramazan ŞENER Mali Hizmetler Uzmanı Kamu idarelerinin mali yönetimini düzenleyen 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu 10.12.2003

Detaylı

GLOBALLEŞMENİN ETKİLERİ GLOBALLEŞME. DTÖ nün Etkileri GLOBALLEŞMEYİ HIZLANDIRAN ETKENLER GİRİŞİMCİLİKLE İLGİLİ TEKNİK MEVZUAT

GLOBALLEŞMENİN ETKİLERİ GLOBALLEŞME. DTÖ nün Etkileri GLOBALLEŞMEYİ HIZLANDIRAN ETKENLER GİRİŞİMCİLİKLE İLGİLİ TEKNİK MEVZUAT 1 GİRİŞİMCİLİKLE İLGİLİ TEKNİK MEVZUAT GİRİŞİMCİLİKLE İLGİLİ TEKNİK MEVZUAT Prof.Dr. Fatih M. Botsalı 2 GLOBALLEŞME ülkeler arasında mal, hizmet, sermaye ve teknoloji akışının hızlı bir şekilde artması

Detaylı

NEDEN HELAL GIDA UYGUNLUK BELGESİ?

NEDEN HELAL GIDA UYGUNLUK BELGESİ? NEDEN HELAL GIDA UYGUNLUK BELGESİ? İnsanoğlunun temel gereksinimleri sıralamasının ilk basamağında yer alan beslenme ihtiyacı karşılanmadan diğer ihtiyaçlarının hiçbir önemi yoktur. Tarih boyunca hayatını

Detaylı

Katılım Öncesi Risk İletişim Semineri 6-7 Mayıs 2014 Belgrad/Sırbistan

Katılım Öncesi Risk İletişim Semineri 6-7 Mayıs 2014 Belgrad/Sırbistan Katılım Öncesi Risk İletişim Semineri 6-7 Mayıs 2014 Belgrad/Sırbistan Seminerin Amacı? Aday ve potansiyel aday ülkelere, AB Gıda Güvenlik Otoritesi (EFSA) tarafından AB üye ülkelerinde risk iletişiminin

Detaylı

FASIL 6 ŞİRKETLER HUKUKU

FASIL 6 ŞİRKETLER HUKUKU FASIL 6 ŞİRKETLER HUKUKU Öncelik 6.1 Yeni Türk Ticaret Kanununun kabul edilmesi 1 Mevzuat uyum takvimi Tablo 6.1.1 1 68/151/AET, 2003/58/AT, Türk Ticaret Kanunu 1 AB şirketler hukuku mevzuatının sermaye

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI

AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ ve KADIN Avrupa Birliği Bakanlığı Sunum İçeriği AB nin kadın-erkek eşitliği ile ilgili temel ilkeleri AB nin kadın istihdamı hedefi AB de toplumsal cinsiyete duyarlı

Detaylı

FASIL 29 GÜMRÜK BİRLİĞİ

FASIL 29 GÜMRÜK BİRLİĞİ FASIL 29 GÜMRÜK BİRLİĞİ Öncelik 29.1 Özellikle gümrük kontrolleri ve vergi denetimi kuralları olmak üzere, serbest bölgeler mevzuatının AB müktesebatı ile uyumlu hale getirilmesi 1 Mevzuat uyum takvimi

Detaylı

T.C. DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı

T.C. DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı T.C. DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı SORU VE CEVAPLARLA İÇ KONTROL Ankara-2012 İÇİNDEKİLER 1 Neden İç Kontrol? 2 İç Kontrol Nedir? 3 İç Kontrolün Amacı Nedir? 4 İç Kontrolün Yasal

Detaylı

Yönetmelikler. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından: Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Çalışanların Korunması Hakkında Yönetmelik

Yönetmelikler. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından: Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Çalışanların Korunması Hakkında Yönetmelik Yönetmelikler Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından: Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Çalışanların Korunması Hakkında Yönetmelik BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, Tanımlar Amaç Madde 1

Detaylı

II- ÖNCELİKLERİN TANIMLARI VE ÖNCELİKLER ÇERÇEVESİNDE AB MEVZUATINA UYUM, UYGULAMAYA YÖNELİK KURUMSAL YAPILANMA VE FİNANSMAN TABLOLARI

II- ÖNCELİKLERİN TANIMLARI VE ÖNCELİKLER ÇERÇEVESİNDE AB MEVZUATINA UYUM, UYGULAMAYA YÖNELİK KURUMSAL YAPILANMA VE FİNANSMAN TABLOLARI 8- BALIKÇILIK I-ÖNCELİKLER LİSTESİ ÖNCELİK 8.1 Ortak Balıkçılık Politikasına Uyum İçin Yasal Çerçevenin Oluşturulması Ana Unsur 8.1 Yapısal Politikalar Ana Unsur 8.2 Koruma ve Kontrol Politikaları Ana

Detaylı

TÜRK SERAMİK SEKTÖRÜNÜN AB KATILIM MÜZAKERELERİNDEKİ KONUMU. Berke Uğural 21 Mayıs 2007

TÜRK SERAMİK SEKTÖRÜNÜN AB KATILIM MÜZAKERELERİNDEKİ KONUMU. Berke Uğural 21 Mayıs 2007 TÜRK SERAMİK SEKTÖRÜNÜN AB KATILIM MÜZAKERELERİNDEKİ KONUMU Berke Uğural 21 Mayıs 2007 İçerik Standartlar ve CE İşaretlemesi İş Sağlığı ve Güvenliği İş Hukuku Çevre Entegre kirlilik önlenmesi ve yönetimi

Detaylı

EKONOMİ BAKANLIĞI. Ürün Güvenliği ve Denetimi Genel Müdürlüğü. İthalat Denetimleri TAREKS Uygulamaları 11 Haziran 2015 - İstanbul EKONOMİ BAKANLIĞI

EKONOMİ BAKANLIĞI. Ürün Güvenliği ve Denetimi Genel Müdürlüğü. İthalat Denetimleri TAREKS Uygulamaları 11 Haziran 2015 - İstanbul EKONOMİ BAKANLIĞI EKONOMİ BAKANLIĞI EKONOMİ BAKANLIĞI Ürün Güvenliği ve Denetimi Genel Müdürlüğü İthalat Denetimleri TAREKS Uygulamaları 11 Haziran 2015 - İstanbul HAZİRAN 2015 Ekonomi Bakanlığı 1 Neden İthalat Denetimi

Detaylı

T.C ALANYA BELEDİYESİ KIRSAL HİZMETLER MÜDÜRLÜĞÜ YÖNETMELİK

T.C ALANYA BELEDİYESİ KIRSAL HİZMETLER MÜDÜRLÜĞÜ YÖNETMELİK T.C ALANYA BELEDİYESİ KIRSAL HİZMETLER MÜDÜRLÜĞÜ YÖNETMELİK 1 ALANYA BELEDİYESİ KIRSAL HİZMETLER MÜDÜRLÜĞÜ GÖREV, YETKİ VE ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, Tanımlar, Temel

Detaylı

AB GIDA GÜVENLĐĞĐ POLĐTĐKASI VE TÜRKĐYE NĐN UYUM SÜRECĐ

AB GIDA GÜVENLĐĞĐ POLĐTĐKASI VE TÜRKĐYE NĐN UYUM SÜRECĐ AB GIDA GÜVENLĐĞĐ POLĐTĐKASI VE TÜRKĐYE NĐN UYUM SÜRECĐ Çağrı Doğan AB Masası Uzman Yardımcısı Ocak 2011 1. AB nin Gıda Güvenliği Politikası Gıda Güvenliği ve Mevzuatı Gıda ürünleri ihracatı ve ithalatında

Detaylı

6- REKABET POLİTİKASI

6- REKABET POLİTİKASI 6- REKABET POLİTİKASI 8 Mart 2001 tarihli Katılım Ortaklığı Belgesinin yayımlanmasından bugüne kadar yapılmış olan idari düzenlemeler Ek 6.1 de gösterilmiştir. I- ÖNCELİKLER LİSTESİ ÖNCELİK 6.1 Rekabet

Detaylı

BİRİNCİ BOLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

BİRİNCİ BOLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar T.C. İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ BASIN YAYIN VE HALKLA İLİŞKİLER DAİRE BAŞKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ VE İSTANBUL ULUSLARARASI FİNANS MERKEZİ (İFM) ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ GÖREV VE ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BOLÜM

Detaylı

1- Neden İç Kontrol? 2- İç Kontrol Nedir?

1- Neden İç Kontrol? 2- İç Kontrol Nedir? T.C. İÇİŞLERİ BAKANLIĞI KİHBİ Dairesi Başkanlığı 10 SORUDA İÇ KONTROL MAYIS 2014 ANKARA 1- Neden İç Kontrol? Dünyadaki yeni gelişmeler ışığında yönetim anlayışı da değişmekte ve kamu yönetimi kendini sürekli

Detaylı

4- SERMAYENİN SERBEST DOLAŞIMI

4- SERMAYENİN SERBEST DOLAŞIMI 4- SERMAYENİN SERBEST DOLAŞIMI Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu, 17 Haziran 2003 tarih ve 25141 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. I- ÖNCELİKLER LİSTESİ ÖNCELİK 4.1 Türkiye deki

Detaylı

KIRSAL KALKINMA PROGRAMI YÖNETİM OTORİTESİNİN GÖREVLERİ VE ÇALIŞMA ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK

KIRSAL KALKINMA PROGRAMI YÖNETİM OTORİTESİNİN GÖREVLERİ VE ÇALIŞMA ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK Resmi Gazete Tarihi: 22.06.2012 Resmi Gazete Sayısı: 28331 KIRSAL KALKINMA PROGRAMI YÖNETİM OTORİTESİNİN GÖREVLERİ VE ÇALIŞMA ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Detaylı

CE İŞARETİ. CE İşareti uygulaması ile ilgili olarak Türkiye deki durum nedir?

CE İŞARETİ. CE İşareti uygulaması ile ilgili olarak Türkiye deki durum nedir? CE İŞARETİ "CE işareti" nedir? CE işareti, Avrupa Birliği'nin, teknik mevzuat uyumu çerçevesinde 1985 yılında benimsediği Yeni Yaklaşım Politikası kapsamında hazırlanan bazı Yeni Yaklaşım Direktifleri

Detaylı

GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞININ KONTROLÜNE TABİ ÜRÜNLERİN İTHALAT DENETİMİ TEBLİĞİ (ÜRÜN GÜVENLİĞİ VE DENETİMİ: 2015/5)

GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞININ KONTROLÜNE TABİ ÜRÜNLERİN İTHALAT DENETİMİ TEBLİĞİ (ÜRÜN GÜVENLİĞİ VE DENETİMİ: 2015/5) Ekonomi Bakanlığından: Amaç GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞININ KONTROLÜNE TABİ ÜRÜNLERİN İTHALAT DENETİMİ TEBLİĞİ (ÜRÜN GÜVENLİĞİ VE DENETİMİ: 2015/5) MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı; insan sağlığı

Detaylı

GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI EĞİTİM YAYIM VE YAYINLAR DAİRESİ BAŞKANLIĞI HİZMET İÇİ EĞİTİM PROGRAMLARI MÜFREDATLARI BÖLÜM I

GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI EĞİTİM YAYIM VE YAYINLAR DAİRESİ BAŞKANLIĞI HİZMET İÇİ EĞİTİM PROGRAMLARI MÜFREDATLARI BÖLÜM I Versiyon Tarih Hazırlayanlar Tanımlama Taslak 24.11.2014 Mesut GÖLBAŞI Ersin AKILLI Hüseyin AYDIN Antalya-Alanya Hizmet İçi Değerlendirme Toplantısında düzenlenmiştir. BÖLÜM I Hizmet İçi Eğitim Programının

Detaylı

GIDA İLE TEMAS EDEN MADDE VE MALZEME ÜRETEN İŞLETMELERİN KAYIT İŞLEMLERİ İLE İYİ ÜRETİM UYGULAMALARINA DAİR YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM

GIDA İLE TEMAS EDEN MADDE VE MALZEME ÜRETEN İŞLETMELERİN KAYIT İŞLEMLERİ İLE İYİ ÜRETİM UYGULAMALARINA DAİR YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM GIDA İLE TEMAS EDEN MADDE VE MALZEME ÜRETEN İŞLETMELERİN KAYIT İŞLEMLERİ İLE İYİ ÜRETİM UYGULAMALARINA DAİR YÖNETMELİK Amaç BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı,

Detaylı

10 SORUDA İÇ KONTROL

10 SORUDA İÇ KONTROL T.C. İÇİŞLERİ BAKANLIĞI Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Dairesi Başkanlığı 10 SORUDA İÇ KONTROL 1 Neden İç Kontrol? Dünyadaki yeni gelişmeler ışığında yönetim anlayışı da değişmekte ve kamu yönetimi kendini

Detaylı

15. TÜRKİYE TEKSTİL İSİMLERİ VE ETİKETLEMEYE İLİŞKİN AB MEVZUATINA NE KADAR UYUMLU?

15. TÜRKİYE TEKSTİL İSİMLERİ VE ETİKETLEMEYE İLİŞKİN AB MEVZUATINA NE KADAR UYUMLU? TEKSTİL VE HAZIR GİYİM SANAYİİ 15. TÜRKİYE TEKSTİL İSİMLERİ VE ETİKETLEMEYE İLİŞKİN AB MEVZUATINA NE KADAR UYUMLU? Tekstil İsimlerine ilişkin AB Direktifi nin Türk mevzuatındaki karşılığı olan Tekstil

Detaylı

Sürdürülebilir Pestisit Kullanımı

Sürdürülebilir Pestisit Kullanımı Sürdürülebilir Pestisit Kullanımı Doç. Dr. Seral YÜCEL Dr. Hale GÜNAÇTI Adana Biyolojik Mücadele Araştırma İstasyonu Dünyanın en önemli sorunlarından biri hızla artan nüfusudur. Dünya nüfusunun gittikçe

Detaylı

İYİ TARIM UYGULAMALARI ve BİYOLOJİK ÇEŞİTLİLİK

İYİ TARIM UYGULAMALARI ve BİYOLOJİK ÇEŞİTLİLİK BİOÇEŞİTLİLİK - GELECEĞİMİZDİR İYİ TARIM UYGULAMALARI ve BİYOLOJİK ÇEŞİTLİLİK Prof. Dr. Hüseyin ÖNEN Gaziosmanpaşa Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Bitki Koruma Bölümü - TOKAT BİOÇEŞİTLİLİK - GELECEĞİMİZDİR

Detaylı

Gıda ve Yem Şube Müdürü

Gıda ve Yem Şube Müdürü Gıda Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğü; Gıda Yem, Hayvan Sağlığı İl Müdür Yardımcılığı İŞİN KISA TANIMI: İzmir İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü üst yönetimi tarafından belirlenen amaç, ilke ve talimatlara

Detaylı

FASIL 9: MALİ HİZMETLER

FASIL 9: MALİ HİZMETLER FASIL 9: MALİ HİZMETLER 9.A. Avrupa Birliği ndeki Genel Sektörel Durum Analizi AB de ekonominin işlemesi yönünde mali pazarların çok büyük önemi bulunmaktadır. Bu çerçevede mali pazarlar ne kadar bütünleştirilmiş

Detaylı

CE İşareti uygulaması ile ilgili olarak Türkiye deki durum nedir?

CE İşareti uygulaması ile ilgili olarak Türkiye deki durum nedir? CE işareti nedir? CE işareti, Avrupa Birliği'nin, teknik mevzuat uyumu çerçevesinde 1985 yılında benimsediği Yeni Yaklaşım Politikası kapsamında hazırlanan bazı Yeni Yaklaşım Direktifleri kapsamına giren

Detaylı

Çevre Alanında Kapasite Geliştirme Projesi TOBB-REC Türkiye İşbirliği

Çevre Alanında Kapasite Geliştirme Projesi TOBB-REC Türkiye İşbirliği 1 Çevre Alanında Kapasite Geliştirme Projesi TOBB-REC Türkiye İşbirliği Çevre Alanında Kapasite Geliştirme Projesi TOBB-REC Türkiye İşbirliği Arka Plan Türkiye nin Avrupa Birliği katılım müzakerelerinde,

Detaylı

TEBLİĞ. a) 29/12/2011 tarihli ve 28157 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğine dayanılarak,

TEBLİĞ. a) 29/12/2011 tarihli ve 28157 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğine dayanılarak, 14 Şubat 2014 CUMA Resmî Gazete Sayı : 28913 Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından: TEBLİĞ TÜRK GIDA KODEKSİ KİLO VERME AMAÇLI ENERJİSİ KISITLANMIŞ GIDALAR TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2014/3) Amaç MADDE 1 (1)

Detaylı

BU YIL ULUSLARARASI KOOPERATİFLER YILI!

BU YIL ULUSLARARASI KOOPERATİFLER YILI! BU YIL ULUSLARARASI KOOPERATİFLER YILI! Birleşmiş Milletler Genel Kurulu; kooperatiflerin sosyo-ekonomik kalkınmaya, özellikle yoksulluğun azaltılmasına, istihdam yaratılmasına ve sosyal bütünleşmeye olan

Detaylı

TEBLİĞ. a) 29/12/2011 tarihli ve 28157 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğine dayanılarak,

TEBLİĞ. a) 29/12/2011 tarihli ve 28157 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğine dayanılarak, 15 Ağustos 2014 CUMA Resmî Gazete Sayı : 29089 Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından: TEBLİĞ TÜRK GIDA KODEKSĠ BEBEK FORMÜLLERĠ TEBLĠĞĠ (TEBLĠĞ NO: 2014/31) Amaç MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı; sağlıklı

Detaylı

Türkiye de Organik Tarım

Türkiye de Organik Tarım Türkiye de Organik Tarım Ülkemizde organik tarım, 1984-85 sezonunda geleneksel ihraç ürünlerimizden kuru üzüm ve kuru incir ihracatı ile başlamış ve daha sonraki yıllarda hızla gelişme göstererek 2008

Detaylı

www.ankaraisguvenligi.com

www.ankaraisguvenligi.com İş sağlığı ve güvenliği temel prensiplerini ve güvenlik kültürünün önemini kavramak. Güvenlik kültürünün işletmeye faydalarını öğrenmek, Güvenlik kültürünün oluşturulmasını ve sürdürülmesi sağlamak. ILO

Detaylı

FASIL 3 İŞ KURMA HAKKI VE HİZMET SUNUMU SERBESTİSİ

FASIL 3 İŞ KURMA HAKKI VE HİZMET SUNUMU SERBESTİSİ FASIL 3 İŞ KURMA HAKKI VE HİZMET SUNUMU SERBESTİSİ Öncelik 3.1 Bu fasıl kapsamındaki müktesebata uyum sağlanabilmesi için, kurumsal kapasite ve mevzuat uyumu açısından gerekli tüm adımlarla ilgili takvimi

Detaylı

Dilek GÖKCEK. İzmir 2014

Dilek GÖKCEK. İzmir 2014 1 Dilek GÖKCEK İzmir 2014 2 Piyasa Gözetimi ve Denetimi TİTCK ürün grupları Kurumumuz sorumluluğundaki PGD ye tabi ürünler Tıbbi Cihazlar -Genel Tıbbi Cihazlar Kozmetikler İlaçlar -Vücuda Yerleştirilebilir

Detaylı

"GDO Yönetmeliði" tamam:gdo'suza GDO'suz demek yasak!.

GDO Yönetmeliði tamam:gdo'suza GDO'suz demek yasak!. "GDO Yönetmeliði" tamam:gdo'suza GDO'suz demek yasak!. GDO Yönetmeliði Resmi Gazete de yayýnlandý. Üreticileri ve tüketicileri büyük tehdit altýna sokacak yönetmenliði yayýnlýyoruz. Tarým ve Köyiþleri

Detaylı

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ DENEY HAYVANLARI UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (DEHAM) ÇALIŞMA ESASLARI YÖNERGESİ

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ DENEY HAYVANLARI UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (DEHAM) ÇALIŞMA ESASLARI YÖNERGESİ ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ DENEY HAYVANLARI UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (DEHAM) ÇALIŞMA ESASLARI YÖNERGESİ Amaç MADDE 1- (1) Bu yönergenin amacı, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Deney Hayvanları Uygulama

Detaylı

2- KİŞİLERİN SERBEST DOLAŞIMI

2- KİŞİLERİN SERBEST DOLAŞIMI 2- KİŞİLERİN SERBEST DOLAŞIMI 8 Mart 2001 tarihli Katılım Ortaklığı Belgesinin yayımlanmasından günümüze kadar Avrupa Birliğinin Kişilerin Serbest Dolaşımı ile ilgili mevzuatına doğrudan uyum amacıyla

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI

AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI FASIL 32: MALİ KONTROL Ekim 2011 1 SUNUM PLANI Mali Kontrol Faslı Alt Başlıklar AB Mevzuatı Ulusal Mevzuat Müzakere Sürecinde Gelinen Aşama Fasıl Kapsamında Başlıca Projeler 2

Detaylı

FASIL 4 SERMAYENİN SERBEST DOLAŞIMI

FASIL 4 SERMAYENİN SERBEST DOLAŞIMI FASIL 4 SERMAYENİN SERBEST DOLAŞIMI Öncelik 4.1 AB kaynaklı doğrudan yabancı yatırımları etkileyen kısıtlamaların kaldırılmasına devam edilmesi 1 Mevzuat uyum takvimi Tablo 4.1.1 1 AT Antlaşmasının 56-60.

Detaylı

03- ĐŞ KURMA HAKKI VE HĐZMET SUNUMU SERBESTĐSĐ

03- ĐŞ KURMA HAKKI VE HĐZMET SUNUMU SERBESTĐSĐ ÇIKARILMASINDA YARAR GÖRÜLEN YASAL DÜZENLEMELER (KANUN) I. 2007-2008 YASAMA DÖNEMĐNDE (01/10/2007-30/09/2008) ÇIKARILMASINDA YARAR GÖRÜLEN YASAL DÜZENLEMELER Değiştirilecek /Yeni Çıkarılacak Yasal 03.0007.1.01

Detaylı