VENTİLATÖR İLİŞKİLİ PNÖMONİ TANISINDA ENDOTRAKEAL ASPİRAT KANTİTATİF KÜLTÜRÜ İLE MİNİ-BAL KANTİTATİF KÜLTÜRÜ ARASINDAKİ UYUM

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "VENTİLATÖR İLİŞKİLİ PNÖMONİ TANISINDA ENDOTRAKEAL ASPİRAT KANTİTATİF KÜLTÜRÜ İLE MİNİ-BAL KANTİTATİF KÜLTÜRÜ ARASINDAKİ UYUM"

Transkript

1 T.C S.B İSTANBUL EĞİTİM ve ARAŞTIRMA HASTANESİ ENFEKSİYON HASTALIKLARI ve KLİNİK MİKROBİYOLOJİ KLİNİĞİ ŞEF: Dr. Muzaffer FİNCANCI VENTİLATÖR İLİŞKİLİ PNÖMONİ TANISINDA ENDOTRAKEAL ASPİRAT KANTİTATİF KÜLTÜRÜ İLE MİNİ-BAL KANTİTATİF KÜLTÜRÜ ARASINDAKİ UYUM (Uzmanlık Tezi) Dr. Mehmet YAHYAOĞLU İstanbul

2 TEŞEKKÜR Hastalık yoktur, hasta vardır sözünü meslek hayatımda uygulamamı sağlayan, mesleki becerilerimin gelişmesi için bilimsel veriler ışığında şeffaf, tartışmaya açık bir ortam oluşturan değerli klinik şefim Dr. Muzaffer FİNCANCI ya, Bilgi ve becerilerinden faydalandığım Uzm.Dr. Rüçnan ULUTÜRK e, Uzm.Dr. Zeki BOZTAŞ a, Uzm.Dr. Ferda SOYSAL a, Uzm.Dr. Fatma YÜKSEL e, Uzm.Dr. Aylin İZAT a, Uzm.Dr. Bahadır CEYLAN a, Uzm.Dr. Gülhan EREN e, Yollarımızın ayrılmamasını umduğum değerli arkadaşım Uzm.Dr. Habip GEDİK e, Yaşamımın önemli dönemlerinden birini paylaştığım Dr. Abdullah CEVAHİR e, Dr. Gülşen YÖRÜK e, Dr. Cemal YILDIRIM a, Dr. Didem SARI ya, arkadaşlarıma, Asistanlık süresince beraber çalıştığım hemşire, biyolog, laborant ve personel Beni yetiştiren ve desteklerini esirgemeyen aileme, Varlığı ile hayatıma anlam veren eşim Gülten YAHYAOĞLU na Babası olmakla gurur duyduğum Zeynepgül YAHYAOĞLU na teşekkür ederim. Dr.MEHMET YAHYAOĞLU

3 İÇİNDEKİLER GİRİŞ.. 1 GENEL BİLGİ MATERYAL METOD 21 BULGULAR.. 24 TARTIŞMA 30 SONUÇ 34 ÖZET.. 35 SUMMARY 37 KAYNAKLAR 39

4 GİRİŞ Ventilatörle ilişkili pnömoni(vip), yoğun akım ünitelerinde sıklıkla yaşanan ciddi bir infeksiyondur (%9-%68) (1). Yüksek mortalite ile ilişkilidir.(%33-%71).(2,3).mekanik ventile hastalar, VİP açısından doğru teşhisin ve tedavinin planlanması için dikkatlice izlenmelidirler. Yoğun bakım ünitelerinde VİP tanısı koymak zordur. Tanı genellikle klinik, radyolojik, mikrobiyolojik kriterlere göre konur(1). Mikrobiyolojik olarak en büyük sorun alt solunum yollarının, üst solunum yolları florası ile kontamine olmasıdır(4). Günümüzde VİP tanısının konmasında standart bir yöntem yoktur. Tanıda yardımcı olan bronkoskopik ve non-bronkoskopik yöntemler kullanılmaktadır. Günümüzde en sık kullanılan yöntem endotrakeal aspirat(eta) örneğinin mikrobiyolojik olarak incelenmesidir. Düşük spesifite ve yanlış pozitiflik oranının yüksek olmasına rağmen ETA kantitatif kültürü invaziv yöntemlere benzer şekilde VİP tanısında etkin olduğu gösterilmiştir(5,6,7,8,9,10,11). Tanı amacıyla kullanılan bir başka yöntemde mini-bal (non-bronkoskopik korunmuş bronkoalveolar lavaj, NBK-BAL, PTC ) örneğinin incelenmesidir(4). Bu yöntemin en önemli avantajı olası üst hava yolları florası ile kontaminasyonun minimal düzeye indirilmesidir(12,13,14,15,16,17). Bu çalışmamızın amacı klinik olarak VİP tanısı almış hastalarda olası etkeni hızlı ve doğru tanımlamak için kullanımı kolay ETA ve mini-bal kantitatif kültürünün uyumunu kıyaslamaktır.

5 GENEL BİLGİLER Ventilatöre bağlı hastalarda donanım ve dezenfeksiyonla ilgili tekniklerin ilerlemesine rağmen mekanik ventilasyon uygulananlarda %8-28 oranında ventilatörle ilişkili pnömoni gelişmektedir(24-28). Yoğun Bakım Ünitelerinde bu oran hastanelerdeki diğer servislere göre daha yüksektir. Entübasyon işlemi, mekanik ventile hastalarda 3-10 kat daha fazla pnömoni gelişmesine yol açmaktadır(24,26,29-31). VİP ile ilgili mortalite %24-50 ye ulaşmaktadır(25,31-34). Bazı çalışmalar VİP li hastaların erken tanınması ve uygun antimikrobiyal ajanlarla tedavisinin klinik başarıyı arttırdığını göstermiştir(32,35). Buna rağmen VİP tanısı, tedavi yaklaşımları ve önleyici stratejiler üzerinde henüz uzlaşı sağlanamamıştır. EPİDEMİYOLOJİ VİP tanısı için standartların bulunmayışı epidemiyolojik değerlendirme için istatistiksel bilginin yeterli olmamasına yol açmıştır. VİP, mekanik ventilasyon (MV) uygulandıktan sonra akciğer parenkim dokusunun infektif ajanlarla inflamasyonu şeklinde tanımlanmaktadır.yalnız bu tanımlama da her zaman her yerde kabul edilmemiştir. Histopatolojik tanımlamalar her zaman geçerli olmayabilir. Patologlar tarafından akciğer loblarının lokal inflamasyonu gözden kaçabilir ve yapılmış olan mikrobiyolojik çalışmalar negatif sonuçlanabilir(28-31). Bu alanda altın standart ın olmayışı ve tanı için birkaç yöntemin irdelenmesi günümüzdeki çalışmaların çoğuna kaynak teşkil etmektedir.

6 Mekanik ventilasyonun 48 saatten daha fazla olması VİP gelişmesi için en önemli risk faktörüdür. Bununla beraber VİP ilk 48 saat içinde de olabilir. Langer ve arkadaşlarının yaptığı bir çalışmada(38) MV un ilk dört günü gelişen pnömoniler erken başlangıçlı VİP, beş ve sonraki günlerde gelişen pnömoniler geç başlangıçlı VİP olarak tanımlanmıştır. Erken başlangıçlı VİP te hastalığın seyri ve prognozun daha iyi olduğu gözlenmiştir (39,40). SIKLIK Fiberoptik bronkonkoskopi ile alınan korumalı fırça ( BKF, protected specimen brush,psb) örneklemesi kullanılarak yapılan ve 567 ventile hastayı kapsayan bir çalışmada VİP oranı % 9 olarak saptandı. Bu çalışmada 10 gün MV olan hastalara VİP oranı % 7, MV 20 gün uygulanan hastalarda VİP oranı % 19 olarak bulundu. Bu çalışma MV uygulanan gün başına VİP görülme oranının % 1 olarak arttığını göstermiştir(31). Cook ve arkadaşlarının yaptığı 1014 MV hastayı kapsayan çalışmada ilk 5 gün VİP olasılığı her gün için % 3, 10 güne kadar olan risk günlük % 2, 10 günden sonra bulunan kümülatif risk % 1 olarak bulunmuştur (41). VİP, ARDS li hastalarda yaygın bir komplikasyon olarak karşımıza çıkar. Bir çok çalışma ARDS li hastaların % 34 ile % 73 oranında pulmoner infeksiyondan etkilendiğini, sepsis, multiorgan yetersizliği ve ölüm ile sıklıkla karşılaştığını göstermiştir. ARDS nedeniyle ölen hastaların otopsi sonucu, incelenen akciğer histolojisi %73 oranında pnömoni ile uyumlu bulunmuştur(42, 43). Bununla beraber ARDS olgularında pnömoniyi tespit etmek oldukça zordur. Yapılan çalışmalarda ARDS hastalarında VİP gelişme oranı daha yüksek bulundu(33,44). 56 ARDS hastasında BKF ve bronko alveolar lavaj (BAL) kullanılarak yapılan çalışmada VİP % 55 oranında bulundu. Aynı çalışmada 187 ARDS olmayan hastada bu oran % 28 idi(33). Bakteriyolojik bulguların böyle çıkması beklenen bir olaydı. 30 günden fazla MV uygulanan hastalarda ARDS olan ve olmayan gruplar arasında benzer sonuçlar elde edildi(33). Bu bulgular ışığında VİP epidemiyolojik karakterler içinde MV uygulanan hastalarda ana unsur altta yatan medikal durumdur. İkinci problem VİP tanısına ait kullanılan tekniklerdeki standardın oluşmamasıdır. Tablo 1 de vurgulandığı şekilde klinik tanı ve bakteriyolojik tanı arasında yaklaşık iki kat fark bulunmaktadır.

7 Tablo 1) Klinik olarak VİP tanısı almış hastalarda bakteriyolojik veri oranları Klinik VİP tanısı Bakteriyolojik sonuç araştırmacı n n % Fagon (31) Croce (45) Rodriquez de Castro (46) Luna (47) Bonten (48) Kollef (13) Sanchez-Nieto (50) Ruiz (51) Fagon (52) Tejada Artigas (53)

8 MORTALİTE Tablo 2.VİP hastalara insidans ve mortalite oranları araştırmacı Hasta sayısı İnsidans % Tanı kriteri Mortalite oranı % Salata (54) Klinik-otopsi 76 Craven (55) Klinik 55 Fagon (31) PSB 71 Torres (32) Klinik-PSB 33 Baker (56) PSB/BAL 24 Fagon (3) PSB/BAL 53 Timsit (58) PSB/BAL 57 Cock (41) PSB/BALklinik 24 Tejada Artigas (53) PSB 44 Tablo 2 de görüldüğü gibi YBÜ de VİP mortalite oranları %24-76 arasında değişmektedir. YBÜ de VİP ölüm oranı diğer MV hastalara göre 2-10 kat daha fazla olmaktadır yılında yapılan bir araştırmada pnömoni olmayan MV hastalarda ölüm oranı % 4, VİP li hastalarda bu oran % 50 bulunmuştur(59) yılları arasında yapılan bazı

9 çalışmalar da bu sonuçları destekler niteliktedir(31,32,24,53). Bu sonuçların elde edilmesinde hasta gruplarının farklılığı, tanıda kullanılan kriterlerin değişik olması, hastaya ait altta yatan patolojinin var olması önemlidir. Kardiyak cerrahi, akut akciğer hasarı, immün yetersizlik, transplantasyon uygulanması, travma, kardiyak arrest sonrası tıbbi bakım uygulanan hastalarda ölüm oranları artmaktadır(59,60,61). Torres ve arkadaşlarının yaptıkları araştırmada solunum yetersizliği ve şok gibi ölümcül seyreden durumlarda uygulanan uygunsuz ve yetersiz antibiyotik kullanımı prognozu negatif yönde etkileyen bir faktör olarak değerlendirilmiştir(32). Bir çok araştırmacı mortaliteyi etkileyen en önemli faktör olarak antibiyotik kullanımını öne çıkarmış ve bu yönde çalışmalar yapmıştır. (tablo 3) Tablo 3. Ampirik antibiyotik kullanımı ve mortalite oranları araştırmacı Uygunsuz antibiyoterapi % (n) Uygun antibiyoterapi % (n) P Value Luna (47) 92.2 (34) 35.5 (15) <0.001 Alvarez-Lerma (62) 34.9 (146) 32.5 (284) değerlendirilmedi Rello (63) 63 (27) 41.5 (58) =0.06 Kollef (13) 60.8 (51) 26.6 (79) =0.001 Sanchez-Nıeto (50) 42.9 (14) 25 (24) değerlendirilmedi Ruiz (51) 50.0 (18) 39.3 (28) değerlendirilmedi Dopont (64) 60.7 (56) 47.3 (55) değerlendirilmedi

10 Mortalite oranları etken olan bakteri tipine göre değişmektedir. Gram negatif basil(gnb) ile oluşan VİP gram pozitif kokların(gpk) sebep olduğu VİP den daha ölümcüldür. Özellikle Pseudomonas aeruginosa nın etken olduğu VİP de ölüm % civarındadır(31,65,66,67). Yapılan bir çalışmada Pseudomonas ve Acinetobacter in etken olduğu VİP te mortalite % 87, diğer organizmaların etken olduğu VİP te mortalite %50 bulunmuştur(31). MV durumu, yaş, altta yatan hastalık, hastalığın şiddeti, hastanede kalma süresinin ölüm oranlarını arttırır(69). Bu yüzden MV uygulanan hastalarda uygun profilaksilerin yapılması, erken teşhis ve tedavinin yapılması çok önemlidir. Tablo 4) VİP li hastalarda mortaliteyi artıran nedenler Uygun olmayan antibiyotik kullanımı Önceden antibiyotik kullanımı YBÜ kalma ve MV uzaması Yüksek riskli patojenle infeksiyon (P.aeruginosa, Acinetobacter spp., MRSA ) Multilober veya bilateral pulmoner infiltrat varlığı Altta yatan hastalığın ciddiyeti (APACHE II, SAPS*, ) Ağır sepsis, şok, multi organ disfonksiyon sendromu (MODS) İleri yaş (>65 ) Solunum yetersizliğinin ağrlaşması (PaO2/FiO2<250 ) *APACHE: Acute Physiologic Assessment and Control Health Evaluation SAPS: Simplified Acute Physiology Score MORBİTİTE: VİP ile ilgili maliyet artışını ve morbititeyi hesaplamak imkansızdır. VİP nedeniyle hastanede yatış süresi uzamaktadır. Bir çalışmada VİP gözlenmesi nedeniyle hastalar 10 ile 32 gün daha fazla YBÜ de kaldıkları saptanmıştır(70). Başka bir çalışmada ise VİP hastalar ortalama 21 gün YBÜ de izlenmiştir(67). Sonuçta VİP hem morbitite hem de maliyet artışına sebep olmaktadır.

11 ETYOLOJİK AJANLAR: Hastanedeki YBÜ nin durumu ve kullanılan tanı metodlarına göre VİP etkenleri farklılıklar gösterir. Yapılan bir çalışmada 836 hastada %31 oranında gram pozitif koklar VİP etken olarak tespit edilmiştir(71). GNB içinde Pseudomonas spp ve Acinetobacter spp çoğunluktadır. Bunun yanı sıra E.coli, Proteus spp, Klebsiella spp, H.influenzae de etkenler arasındadır. S.aureus ta % 20 oranında VİP e neden olmaktadır. Tablo 5) VİP etkenleri Patojen Adı Sıklık % P.aeruginosa 24.4 Acinetobacter spp. 7.9 Stenotrophomonas maltophilia 1.7 Enterobacteriaceae 14.1 Haemophillus spp. 9.8 Stapylococus aureus 20.4 Streptococcus spp. 8.0 Streptococcus pneumoniae 4.1 Koagulaz-negatif stafilokoklar 1.4 Neisseria spp. 2.6 Anaeroblar 0.9 Mantarlar 0.9 Diğer* 3.8 *Corynebacterium spp., Moraxella spp., Enterococcus spp.

12 VİP de polimikrobiyal flora özellikle rekürrenslerin sık gözlendiği durumlarda karşımıza çıkar.172 nazokomiyal pnömoni epizodunun izlendiği bir çalışmada % 13 oranında polimikrobial patojenler etken olarak bulunmuştur(65). VİP oluş süresi de patojen etkenlerin farklılığı için bir etkendir. Erken başlangıçlı VİP de H.influenzae, Streptococcus pneumoniae, MSSA, Enterobacteriaceae, geç başlangıçlı VİP de P. Aeruginosa, Acinetobacter spp., MRSA, çoklu dirençli GNB ön plandadır(72,73) Legionella spp., anaeroblar, virüsler, Pneumcystis carini nadir etkenler olarak karşımıza çıkar. Anaerob bakteriler aspirasyon pnömonilerinde, nekrotizan pnömonilerde, akciğer absesinde ve plevrapulmoner infeksiyonlarda daha sık izole edilirler.virüsler, özellikle immün sistemi bozulmuş HIV pozitif hastalarda, hematolojik malinitelerde ve immünsüpresif tedavi alanlarda tespit edilir(74). PATOGENEZ VİP; steril olan alt akciğer yolunun ve akciğer parankiminin vücudun savunma mekanizmalarının bozulması sonucu virülan bakteriler ile istilası nedeniyle gerçekleşir. olmalıdır. Solunum yolu infeksiyonu için aşağıda sayılan üç durumdan en az biri mevcut 1) Savunma mekanizmalarının bozulmuş olması, 2) Yeterli miktarda mikroorganizma içeren inokulum alt hava yollarına ulaşmalı ve savunma mekanizmalarına üstün gelmeli, 3) Mikroorganizma oldukça virülan olmalı, MV uygulanan hastalarda zaten savunma mekanizmaları bozulmuş ve akciğer parankimi infeksiyonlara açık hale gelmiştir. Akciğer dokusunu infeksiyondan korumak için mevcut mekanizmalar: 1) Anatomik bariyerler (glottis, larinks) 2) Öksürük refleksi

13 3) Mukosilier aktivite 4) Hücresel ve humoral immünite 5) Alveolar makrofaj ve nötrofillerin içinde olduğu fagositik sistem Bakteriler ; 1) Orofaringeal sekresyonun mikroaspirasyonu 2) Özefageal-gastrik içeriğin aspirasyou 3) İnfekte aerosolun inhalasyonu 4) Hematojen yayılım 5) Entübe hastada direk yayılım ile akciğer dokusuna ulaşırlar. Tanı amaçlı yapılan fiberoptik bronkoskopla dahi alt solunum yolları kontamine olabilir. Son zamanlarda nebulizatörler bu açıdan suçlanmış fakat bu cihazların VİP e çok az sebep olduğu bulunmuştur(75) MV uygulanan hastalarda patojenler için ek giriş yolları da oluşmaktadır. 1) Farengeal floranın endotrakeal kaf etrafından sızması infekte olması 2) Nazotrakeal entübasyonda sinuzidal ostiumun blokajı ve ostiumun 3) Lokal travma 4) Alt solunum yollarının klirensinin bozulması 5) Bronkoskopi gibi invaziv işlemlerin uygulanması 6) Hava yolu ile indirekt olarak diğer kritik hastalarla temas

14 7) Çalışanların elleri yoluyla patojenlerle direkt temas Bu sayede akciğer parenkimine invaze olan bakteriler virülans faktörler yardımıyla doku yıkımına ve lokal inflamasyonda artışa neden olarak infeksiyon tablosunu oluşturur(76) RİSK FAKTÖRLERİ (34,38,41,76,77,78,79,80) Genel olarak üç başlık altında incelenir. A) Hastayla ilişkili risk faktörleri: hastalık) 1) Önceden bozulmuş solunum defans mekanizmalarının varlığı (KOAH, pulmoner 2) Yaş: >60 yaş ve üzeri risk artar. 3) Altta yatan hastalıklar ve komplikasyonların varlığı; şok, organ yetmezliği, koma, bilinç bozukluğu, diabetes mellitus, renal yetmezlik, immün yanıt baskılanması, travma, ARDS, 4) Önceden antibiyotik kullanımı 5) Mide içeriğinin aspire edilmesi 6) Gastrik kolonizasyon ve ph değişikliğinin olması 7) Üst solunum yollarının kolonizasyonu 8) Serum albumin <2.2 g/dl olması B) İnfeksiyon kontrolü ile ilişkili faktörler 1) El yıkama alışkanlığının yetersiz olması 2) Hastadan hastaya geçerken eldivenlerin değiştirilmemesi

15 3) Kontamine cihazların kullanılması 4) Uygunsuz antibiyotik kullanımı C) Tedavi ve girişimlere ilişkin faktörler 1) Mide asiditesinin yokluğu veya antiasit kullanımı 2) Sedasyon uygulanması 3) Kortikosterid kullanılması 4) MV uzun sürmesi (48 saatten fazla ) 5) Mekanik ventilatör bağlantılarının 48 saatten önce değiştirilmesi 6) Pozitif end-ekspiratuar basınç uygulanması 7) Reentübasyon 8) Nazal yolla gastrik sonda uygulaması 9) Hastanın düz pozisyonda yatırılması 10)Ventilatöre bağlı hastanın transportu 11)Uzun süreli geniş spektrumlu antibiyotik kullanımı 12)İnvaziv girişimlerin varlığı (trakeostomi, bronkoskopi, 13)Abdominal cerrahi uygulanması TANI:

16 Ventilatöre bağlı hastalarda pnömoni tanısını koymak toplum kökenli pnömoni tanısı koymaktan zordur. Tanıda klinik, trakeal sekresyonların mikroskopik ve mikrobiyolojik incelenmesi ön plana çıkmaktadır. VİP tanısında temelde üç parametre önemlidir. Bunlar infeksiyona ait sistemik bulgular, akciğer röntgen incelemesinde yeni infitrasyon ya da mevcut infiltrasyonda artış, bakteriyolojik olarak akciğer parankim infeksiyonunun tespit edilmesidir. Sistemik bulgular; ateş, taşikardi, lökositoz ve sitokinlerin artışına bağlı olarak gözlenen non spesifik bulgulardır(81). Travma ve postoperatif dönemde gözlenen ateş ve lökositoz infeksiyon tanısını koyacak klinisyenin işini zorlaştırmaktadır. Postoperatif ilk 72 saatte gözlenen ateş ve lökositoz pulmoner ödem, pulmoner infarkt, devasküler doku, atelektazide de gözlenebilinir. Hastanede yatan hastalarda akciğer grafisinin normal olması hastanın hastane-kökenli pnömoni olmadığının önemli bir işaretidir. Akciğer grafisinde infiltrasyon; kardiyojenik pulmoner ödem, non-kardiyojenik pulmoner ödem, pulmoner kontüzyon, atelektazi ve pnömonide gözlenebilir. Tablo- 6 da pulmoner infiltrasyon nedenleri özetlenmiştir. Tablo 6) Pulmoner infiltrasyonun nedenleri (122) Kardiyojenik pulmoner ödem ARDS Atelektazi Pulmoner emboli Alveolar hemoraji Hipersensitivite pnömonisi Hipervolemi Hastane kökenli pnömoni Aspirasyon pnömonisi İlaçlara bağlı pnömoni

17 Yüksekliğe bağlı pulmoner ödem Bronkoalveolar kanser Boğulma Radyasyon pnömonisi Pulmoner alveolar proteinozis Lenfanjitik metastazlar (lösemi, lenfoma ) Trakeal aspirat ya da balgamın mikrobiyolojik incelenmesi VİP tanısı koymada yetersiz kalabilir. Çünkü mekanik ventilasyon uygulanan hastaların pek çoğunun solunum yolları muhtemel patojenlerle kontamine olmuştur (82-86). Yapılan bir çalışmada histolojik olarak pnömoni tanısı konan hastalarda ETA sensivitesi % 82, spesifitesi % 27 bulunmuştur(87). Yine de ETA incelenmesi, olası etkeni ortaya çıkarmak için faydalıdır. VİP hastaların incelenen örneklerde hücre içi bakteri içeren nötrofil sayısının daha fazla olduğu bulunmuştur (54) yılında VİP tanısı için 7 klinik parametreyi içeren bir skorlama sistemi ortaya atıldı. Bu sistem ateş, kan lökosit düzeyi, trakeal sekresyonların miktarı ve karakteri, oksijenasyon, akciğer grafisi, trakeal sekresyonların semikantitatif kültürü gibi parametreleri içeriyordu. Klinik durumlar 0, 1, 2 şeklinde skorlandı (88). Ama klinik uygulamada değişkenlerin farklı yorumlanması, semikantitatif değerlendirmede klinisyenin değişik yorumu bu skorlama sisteminin uygulanmasını zora sokmuştur. Antibiyotik alan VİP li hastalarda rutin ETA almak ve değerlendirmek şüpheli sonuçlara yol açar. Çünkü üst solunum yolları potansiyel patojen bakteriler ile kolonize olmuştur. Etken bakterilerin değerlendirilmesi için farklı bronkoskopik ve non-bronkoskopik yöntemler kullanılmaktır. VİP tanısında kullanılan non-bronkoskopik teknikler: 1- Endotrakeal aspirat ın kantititatif kültürü: YBÜ hastalarında endatrakeal aspirat kalitatif kültürü üst hava yollarına ait bakteriler ile kontaminasyonu nedeniyle yüksek oranda yanlış pozitif sonuçlara yol açar. Bazı klinik çalışmalar ETA kantitatif kültürünün VİP tanısında diğer invaziv yöntemler kadar etkin olduğunu göstermiştir (6,89-92). Yapılan

18 çalışmalarda cut-off değeri (değerlendirme eşiği) 10³-10 5 cfu/ml olarak kabul edildi. Fiberoptik bronkoskopi (FOB) yapılamayan durumlarda ETA değerlendirilmesi VİP tanısında yeterli olabilir. Fakat bu yöntemin potansiyel dezavantajları akılda tutulmalıdır. Hastalarda etken bakteriler 10 5 cfu/ml kadar üremeyebilir Hastalarda eşik değer daha düşük tutulduğunda gereksiz ve uzun süreli geniş spektrumlu antibiyoterapi alınmasına yol açılabilir. 2- Distal hava yollarının örneklemesi: Bu örnekleme FOB ya da non-bronkoskopik yöntemlerle uygulanır. Non-bronkoskopik çift lümenli katater (PTC, mini-bal) ile yapılan işlem daha az invaziv, daha kolay kullanılabilir ve fakat etkinliği daha düşüktür. Mini-BAL en büyük dezavantajı uygun akciğer bölgesinden örneklemenin sağlanamamasıdır. Özellikle alt lob posterior pnömonilerin tanısında mini-bal faydalı değildir. VİP de mini-bal ile yapılan örneklemede sensitivitide %86-100, spesifite %78 bulunmuştur( 93). 3- Kan kültürü: VİP hastada kan kültürleri büyük oranda negatif gelmektedir. Ama kan kültürü sonucunun pozitif gelmesi son derece spesifik ve hastanın prognozu hakkında fikir vermesi açısından önemlidir. Kan kültürleri yaklaşık % 10 oranında pozitif sonuçlanır. 4- Akciğer biopsisi: Perkütan yolla, bronkoskopi aracılığı ile transbronşiyal yolla ve ya açık akciğer biyopsisi ile akciğer dokusundan örnek alınabilir. İnvaziv olan bu tekniklerin kendine has yan etkileri vardır. Bu yöntemler sınırlı sayıdaki hastalar için seçilmelidir. Özellikle immünsupresif hastalarda ve pediatrik hastalarda kullanılır. Hasta için ne kadar faydalı olacağı iyice değerlendirilmelidir. VİP tanısında kullanılan bronkoskopik teknikler: Bu yöntemlerde, uygun örneklemenin yapılacağı alanın seçilmesi teknik açıdan temel problemdir. Genellikle örnekleme akciğer röntgenindeki infiltratif alanlardan ya da bronkoskopide görülen sekresyonlardan yapılır. Akciğer grafisindeki diffüz ya da minimal değişikliklerde örnekleme yapmak zordur. Bronkoskopik tekniklerde kardiyak aritmi, hipoksemi, bronkospazm gibi ciddi komplikasyonlar gözlenebilir. 1) Bronkoalveolar lavaj: Yapılan işlem esnasında ortalama 100 milyon alveolden örnek alınabilinir. Bu sayede bronkoskopik korunuş fırça ( BKF,PSB) yöntemine göre daha büyük bir alandan örnek alınmış olur. Her ne kadar bronkoskopi kullanılmış olsa dahi kontaminasyon riski mevcuttur. Bu nedenle BAL sıvısının Gram boyama preparatının

19 incelenmesinde mikroorganizma görülmesi kesin olarak pnömoni tanısını koydurtmaz. Gram incelemesi sonucunda bakteri saptanması % 78 duyarlılıkta 10³ cfu/ml üreme olacağının göstergesidir. Gram incelemesinde bakteri içeren polimorfonüklear lökosit oranı % 5 in üzerinde ise % 90 sensitivite ve % spesifite ile pnömoni tanısı konulabilir. (94). Antibiyotik kullanılmış olsa dahi bu parametre güvenilirdir. BAL sıvısının modifiye Giemsa boyaması ile değerlendirilmesi epitel hücresini daha iyi değerlendirmek, bakteri içeren lökositler tespit etmek ve bazı etken mikroorganizmaları ( protozoonlar, histoplasma, toxoplasma, candida ) tespit etmek için daha kullanışlı bir yöntemdir(95, 96). Yapılan bazı çalışmalar, BAL preparatında üst solunum yolu skuamöz epiteli ve bronşiyal epitelyum hücrelerinin oranı % 1 üzerinde olduğu durumlarda kontaminasyon olduğu ve alınan örneğin incelemeğe değer bir materyal olmadığını göstermektedir(97). Kontaminasyon olasılığı nedeniyle BAL sıvısının incelenmesinde kantitatif yöntemler kullanılmalıdır. Normalde infekte akciğer dokusunun 1 ml sinde cfu/ml bakteri bulunur. BAL işlemi esnasında alınan sıvı dilüe bir sıvı olduğundan kültürlerde 10 4 cfu/ml ve üzeri üremeler tanı için anlamlı kabul edilir. Kantitatif BAL sıvısının incelenmesi % 73 ± 18 sensitivite, % 82 ± 19 spesifite gösterir(98). Hasta populasyonuna, hastanın antibiyotik kullanması ve seçilen yöntemlere göre farklı sonuçlar bildirilmektedir(99). GNB ye bağlı VİP nin hızlı tanısında endotoksin ölçümü son zamanlarda incelenen bir parametredir ( ). Dört endotoksin ünitesi/ml üzerindeki değerler sensitivite % 82-93, % oranında GNB ye bağlı VİP te anlamlı bulumuştur. Bu ölçümün en büyük dezavantajı çok pahalı olmasıdır. Fakat gelecekte erken tanıda önem kazanacak bir ölçümdür. 2) Bronkoskopik korumalı fırça (BKF,PBS) yöntemi: Bu yöntemle proksimal hava yollarındaki floraya bağlı kontaminasyonu en aza indirerek distal hava yollarından en uygun örnek alınması sağlanmıştır. Fakat mikroskopik inceleme ve kantitatif kültür teknikleri açısından standart bir yöntem yoktur. Bu yöntemde antibiyotik almadan önce yapılan örneklemede temel 3 teknik problem vardır. Birincisi az da olsa 10³ cfu/ml olan eşik değer solunum sisteminin kolonizasyonu sonucu yanlış pozitif olarak değerlendirilmesi(104) ikincisi kültür sonucu saat sonra sonlandığından uygun antibiyotiğin verilmesi için yol gösterici olmayışıdır. Son olarak enfeksiyon başlangıcında yapılan BKF, yanlış yerden yapılan örneklemede, alınan materyalin laboratuarda yanlış değerlendirildiği durumlarda ve antibiyotik verilmesinin hemen sonrasında yapılan örnekleme kantitatif ölçüm negatif sonuç verir.yine de VİP tanısında BKF etken mikroorganizmayı tanımada oldukça sensitif ve spesifik bir yöntemdir.sensitivite % 70-90, spesifite % bulunmuştur(7, ).

20 TEDAVİ VİP li hastanın tedavisi zor ve kompleks bir iştir. Hastaların hangi antibiyotik rejimi kullanacağı konusunda uzlaşı henüz sağlanamamıştır. Gerçekte bu güne kadar bakteriyal VİP tedavi stratejilerini değerlendirmek birkaç sebepten dolayı zor olmuştur. İlk neden VİP tanısı için uygun kriterlerin kesin tanımlanmamış olmasıdır. Trakeabronşiyal sistemin kolonize olması ve gerçek pnömoni arasındaki farkı anlamak zordur. İkinci neden bir çok çalışmada mikrobiyolojik kültür işlemi yapılan örneklerin ana kaynağını ventile hastalarda potansiyel mikroorganizmaları içeren üst solunum yolu sekresyonlarının oluşturmasıdır. Son olarak da infekte akciğer dokusunda bakterilere karşı antibiyotik etkinliği ölçmek için kullanılacak yeterli tekniğin bulunmayışıdır. VİP in doğru tanısı ve tedavisi sürviyi uzatabilir (32,35,62,63,). Yapılan bu çalışmalarda ölüme yol açacak risk faktörleri aşağıdaki gibi belirtilmiştir. 1) İleri yaş 2) Altta yatan öldürücü hastalık 3) Yüksek riskli mikroorganizma 4) Akciğer grafisinde bilateral infiltrasyonun bulunması 5) Solunum yetersizliği 6) Uygun olmayan antibiyotik tedavisi Bu faktörler içerisinde prognozu en fazla etkileyen durum uygun olmayan antibiyotik kullanımıdır(109). VİP li hastalarda uygulanacak antibiyotik seçiminde iki faktör önemlidir. Birincisi daha önce antibiyotik uygulanmış hastalarda olası etkenin antibiyotiklere karşı dirençli olabilmesi, ikincisi alınan örneklerden birden fazla etken olabilecek mikroorganizma tanımlanmasıdır(31, 33,65, 72,82 ). Böyle hastalarda ampirik olarak başlanan geniş spektrumlu antibiyotikler multirezistan bakterilerin kolonizasyonunu ve bu bakterilere bağlı süper-enfeksiyonu artırır.

21 Uygun antibiyotik tercihinde aşağıdaki faktörler ilk planda gözden geçirilmelidir. 1) Olası etken : Hastanın bulunduğu merkeze ait epidemiyolojik veriler ilk planda değerlendirilmelidir. 2) Hastanede yatış: Özellikle mekanik ventilasyon uygulanmadan önce hastanın hastane kaynaklı pnömoni olması ve antibiyotik kullanmış olması incelenmelidir. 3) Pulmoner sekresyonların mikroskopik incelemesi yapılmalıdır. 4) Antibiyotiğin intrinsik antibakteriyal etkinliği değerlendirilmeli, antibiyogram yapılmalıdır yılında American Thoracic Society tarafından hastalığın şiddetini değerlendirmeye dayalı uzlaşı kararını açıklandı. Hastalar klinik, pnömoninin başlangıç zamanına göre 3 ana gruba ayrıldı. 1) Risk faktörü içermeyen, hastanede kaldığı dönemde orta şiddette başlayan VİP ya da erken başlangıçlı VİP, 2) Risk faktörü içerip orta şiddette başlayan pnömoni, başlangıçlı VİP, 3) Şiddetli başlayan risk faktörleri içeren erken başlangıçlı VİP ya da geç Tablo 7) VİP de tedavi Etken Erken başlangıçlı-vip Risk faktörü yok Tedavi 2.kuşak sefalosporin ya da

22 Enterik gram (-) bakteriler (nonpseudomonal) Enterobacer spp. E.coli Klebsiella spp. Proteus spp. Serratia spp H.influenzae Metilisine hassas S. aureus (MSSA) S.pneumoniae Geç başlangıçlı-vip Risk faktörleri var P.aeruginosa Acinetabacter baumanni Metisiline dirençli S. aureus (MRSA) Non-pseudomonal 3.kuşak sefalosporin ya da Β laktam/ B laktamaz inhibitörü Penisiline alerji varsa Florokinolon ya da Klindamisin ya da Aztreonam Aminoglikozid ya da siprofloksasin + Antipseudomonal penisilin ya da β laktam/ β laktamaz inhibitörü Seftazidim veya sefaerazon İmipenem Aztreonam Vankomisin Tedavi süresi konusunda araştırmalar ve tartışmalar olmakla birlikte American Thoracic Society tarafından kullanıma sunulmuş tavsiye kararı mevcuttur. Multilober tutulum, malnütrisyon varlığı, kaviter infeksiyon, gram negatif nekrotizan pnömoni, P.aeruginosa ve A.baumanii ye bağlı infeksiyonlarda günlük uzun süreli tedavi, S.aureus ve H.influenae ye bağlı infeksiyonlarda 7-10 günlük kısa süreli önerilmiştir. Uzun süreli tedavinin potansiyel üç dezavantajı vardır. Bunlar bakteri ekosisteminin değişmesi, antibiyotiklere bağlı yan etkilerin artması ve artan maliyettir(40). Erken dönemde gözlenen pnömonilerde öncesine ait antibiyotik kullanım öyküsü yoksa etkenler sıklıkla Enterobacteriaceae, Haemophilus spp, MSSA, S pneuoniae dır. Bu hastalarda risk faktörleri yok ise tekli tedavi olarak ikinci kuşak sefalosporinler, antipseudomonal etkinliği olmayan 3. kuşak sefalosporinler ya da B laktam/b laktamaz inhibitör kombinasyonu kullanılabilir(40). Erken başlangıçlı-vip olup antibiyotik kullanım durumu varlığında etken olarak nonfermentatif gram negatif basil GNB, Haemophilus spp, Streptokoklar akla gelmeli ve uygulanacak antibiyoterapi bu bakterileri kapsamalıdır. Pratik olarak bu grupta MRSA, Acinetabacter spp. bulunmamaktadır. Tedavide aminoglikozit veya siprofloksasin ile antipseudomonal B-laktam kombinasyonu kullanılabilir(40).

23 Geç başlangıçlı-vip ve öncesinde antibiyotik kullanımı varsa etkenler sıklıkla çoğul dirençli bakterilerdir.( P.aeruginosa, Acinetobacter baumanni, MRSA). Bu durumda geniş spektrumlu antipseudomal B-laktam, vankomisin, aminoglikozit veya siprofloksasin 3 lü kombinasonu başlanabilir(40). Hastalara başlanacak ampirik antibiyotiklerin belirli aralıklarda değiştirilmesi dirençli bakterilerin oluşumunu azaltmaktadır. Seftazidim ve siprofloksasin ile yapılan çalışmalarda bu durum gösterilmiştir(110,111). KORUNMA Hasta ve bakımı ile ilgili sağlık çalışanlarının eğitimi ve sürveyans: VİP sıklığı, etkenlerin dağılımı ve antibiyotik duyarlılık durumları belirlenmelidir. El yıkama ve eldiven : Eller yeterli sıklıkta ve doğru bir şekilde yıkandığında hastane infeksiyonlarının yarıya yakını önlenebilmektedir. Solunum cihazlarının uygun kullanımı ve dekontaminasyonu sağlanmalıdır. VİP' nin önlenmesinde profilaktik antibiyotik kullanımı önerilmemektedir. Stres ülseri profilaksisinde H 2 reseptor blokerleri veya antasit yerine, sukralfat kullanarak mide ph'sını mümkün olduğunca değiştirmeksizin, midenin bakterilerle kolonizasyonunun önlenmesi önerilmektedir Özellikle karın, göğüs, baş veya boyun bölgesi ameliyatı olacak hastalar, ameliyat sonrasmda derin nefes alma, sık öksürme ve en kısa sürede hareket etmeye başlamaları için eğitilmelidir. Yatak başı derecelik acı ile yan oturur pozisyona getirilmelidir. Total parenteral beslenme uygulanan hastalarda VİP sıklığı arttığından enteral beslenme tercih edilmelidir. Tekrarlanan entübasyonlar VİP riskini artırmaktadır. Bu nedenle ekstübasyon kararlarında dikkatli olunmalıdır.

KOLONİZASYON. DR. EMİNE ALP Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji A.D.

KOLONİZASYON. DR. EMİNE ALP Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji A.D. KOLONİZASYON DR. EMİNE ALP Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji A.D. KOLONİZASYON Mikroorganizmanın bir vücut bölgesinde, herhangi bir klinik oluşturmadan

Detaylı

Prof Dr Yurdanur Akgün. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı

Prof Dr Yurdanur Akgün. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı BALGAM DIŞI ALT SOLUNUM YOLU ÖRNEKLERİ 4 Haziran 2010 - İZMİR Prof Dr Yurdanur Akgün Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Üst Solunum Yolu Alt Solunum Yolu 05.12.2012

Detaylı

VENTİLATÖR İLİŞKİLİ PNÖMONİ(VİP) TANISINA İNVAZİV YAKLAŞIM

VENTİLATÖR İLİŞKİLİ PNÖMONİ(VİP) TANISINA İNVAZİV YAKLAŞIM VNTİLATÖR İLİŞKİLİ PNÖMONİ(VİP) TANISINA İNVAZİV YAKLAŞIM BRONKOSKOPİK TANI YÖNTMLRİ Dr Gül Gürsel Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs astalıkları Anabilim Dalı İlk bakışta VİP li hastalarda hastaların

Detaylı

Kateter İnfeksiyonlarında Mikrobiyoloji Doç. Dr. Deniz Akduman Karaelmas Üniversitesi it i Tıp Fakültesi İnfeksiyon hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji A.D Kateter infeksiyonlarında etkenler; kateter

Detaylı

T.C. MEKANİK VENTİLATÖRE BAĞLI HASTALARDA MİNİ BAL UYGULAMASI. YAZAR Dr. Selcen Aksoy Demirci ENFEKSİYON HASTALIKLARI VE KLİNİK İSTANBUL

T.C. MEKANİK VENTİLATÖRE BAĞLI HASTALARDA MİNİ BAL UYGULAMASI. YAZAR Dr. Selcen Aksoy Demirci ENFEKSİYON HASTALIKLARI VE KLİNİK İSTANBUL T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI İSTANBUL MEDENİYET ÜNİVERSİTESİ GÖZTEPE EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ MEKANİK VENTİLATÖRE BAĞLI HASTALARDA MİNİ BAL UYGULAMASI YAZAR Dr. Selcen Aksoy Demirci ENFEKSİYON HASTALIKLARI

Detaylı

Solunum Problemi Olan Hastada İnfeksiyon. Hastane Kaynaklı Solunum Sistemi İnfeksiyonlarında Antibiyoterapi

Solunum Problemi Olan Hastada İnfeksiyon. Hastane Kaynaklı Solunum Sistemi İnfeksiyonlarında Antibiyoterapi Solunum Problemi Olan Hastada İnfeksiyon Hastane Kaynaklı Solunum Sistemi İnfeksiyonlarında Antibiyoterapi Tansu YAMAZHAN* * Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi, İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji

Detaylı

AKUT SOLUNUM SIKINTISI SENDROMU YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015

AKUT SOLUNUM SIKINTISI SENDROMU YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015 AKUT SOLUNUM SIKINTISI SENDROMU YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015 Nonkardiyojenik Akciğer Ödemi Şok Akciğeri Travmatik Yaş Akciğer Beyaz Akciğer Sendromu

Detaylı

VENTİLATÖR İLİŞKİLİ OLAY (VİO) VENTİLATOR-ASSOCIATED EVENT (VAE)

VENTİLATÖR İLİŞKİLİ OLAY (VİO) VENTİLATOR-ASSOCIATED EVENT (VAE) VENTİLATÖR İLİŞKİLİ OLAY (VİO) VENTİLATOR-ASSOCIATED EVENT (VAE) USBİS 2014- İstanbul Doç. Dr. NEFİSE ÖZTOPRAK Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Sürveyans Olgu Tanımları National Healthcare Safety

Detaylı

Febril Nötropenik Hastada Antimikrobiyal Direnç Sorunu : Kliniğe Yansımalar

Febril Nötropenik Hastada Antimikrobiyal Direnç Sorunu : Kliniğe Yansımalar Febril Nötropenik Hastada Antimikrobiyal Direnç Sorunu : Kliniğe Yansımalar Prof.Dr.Halit Özsüt İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı

Detaylı

Eklem Protez Enfeksiyonlarında Antimikrobiyal Tedavi

Eklem Protez Enfeksiyonlarında Antimikrobiyal Tedavi Eklem Protez Enfeksiyonlarında Antimikrobiyal Tedavi Dr. Çağrı Büke Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı 26.12.15 KLİMİK - İZMİR 1 Eklem protezleri

Detaylı

ALT SOLUNUM YOLU ENFEKSİYONLARI. Prof. Dr. Abdullah Sayıner

ALT SOLUNUM YOLU ENFEKSİYONLARI. Prof. Dr. Abdullah Sayıner ALT SOLUNUM YOLU ENFEKSİYONLARI Prof. Dr. Abdullah Sayıner Akut bronşit Beş günden daha uzun süren öksürük (+/- balgam) Etkenlerin tamama yakını viruslar Çok küçük bir bölümünden Mycoplasma, Chlamydia,

Detaylı

Tekrarlayan Üriner Sistem Enfeksiyonlarına Yaklaşım. Dr.Adnan ŞİMŞİR Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji AD

Tekrarlayan Üriner Sistem Enfeksiyonlarına Yaklaşım. Dr.Adnan ŞİMŞİR Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji AD Tekrarlayan Üriner Sistem Enfeksiyonlarına Yaklaşım Dr.Adnan ŞİMŞİR Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji AD ÜSE Tüm yaş grubu hastalarda en çok rastlanılan bakteriyel enfeksiyonlar İnsidans 1.000 kadının

Detaylı

KLİMİK İZMİR TOPLANTISI 21.11.2013

KLİMİK İZMİR TOPLANTISI 21.11.2013 KLİMİK İZMİR TOPLANTISI 21.11.2013 OLGULAR EŞLİĞİNDE GÜNDEMDEKİ İNFEKSİYON HASTALIKLARI Dr. A. Çağrı Büke Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Olgu E.A 57 yaşında,

Detaylı

GİRİŞ. Kan dolaşımı enfeksiyonları (KDE) önemli morbidite ve mortalite sebebi. ABD de yılda 200.000 KDE, mortalite % 35-60

GİRİŞ. Kan dolaşımı enfeksiyonları (KDE) önemli morbidite ve mortalite sebebi. ABD de yılda 200.000 KDE, mortalite % 35-60 Dr. Tolga BAŞKESEN GİRİŞ Kan dolaşımı enfeksiyonları (KDE) önemli morbidite ve mortalite sebebi ABD de yılda 200.000 KDE, mortalite % 35-60 Erken ve doğru tedavi ile mortaliteyi azaltmak mümkün GİRİŞ Kan

Detaylı

15.45-16.30: Kan Dolaşımı Enfeksiyonlarına ait Olgu Sunumları (Doç. Dr. Esra Karakoç, SB Ankara Eğitim Araştırma Hastanesi Mikrobiyoloji Kliniği )

15.45-16.30: Kan Dolaşımı Enfeksiyonlarına ait Olgu Sunumları (Doç. Dr. Esra Karakoç, SB Ankara Eğitim Araştırma Hastanesi Mikrobiyoloji Kliniği ) 1. Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi 2. Ankara YBÜ Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi 3. Ankara Dışkapi Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araşırma Hastanesi 4. Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi

Detaylı

ORTOPEDİK CERRAHİ GİRİŞİMLERLE İLİŞKİLİ İNFEKSİYONLARIN İRDELENMESİ. Dr. Hüsrev DİKTAŞ Girne Asker Hastanesi/KKTC

ORTOPEDİK CERRAHİ GİRİŞİMLERLE İLİŞKİLİ İNFEKSİYONLARIN İRDELENMESİ. Dr. Hüsrev DİKTAŞ Girne Asker Hastanesi/KKTC ORTOPEDİK CERRAHİ GİRİŞİMLERLE İLİŞKİLİ İNFEKSİYONLARIN İRDELENMESİ Dr. Hüsrev DİKTAŞ Girne Asker Hastanesi/KKTC SUNUM PLANI 1. AMAÇ 2. GEREÇ-YÖNTEM 3. BULGULAR-TARTIŞMA 4. SONUÇLAR 2 AMAÇ Hastanemizde

Detaylı

Aşağıdaki 3 kriterin birlikte olması durumunda derin cerrahi alan enfeksiyonu tanısı konulur.

Aşağıdaki 3 kriterin birlikte olması durumunda derin cerrahi alan enfeksiyonu tanısı konulur. TYBD SEPSİS ÇALIŞMASI ENFEKSİYON TANIMLARI Derin Cerrahi Alan Enfeksiyonu(DCAE) Aşağıdaki 3 kriterin birlikte olması durumunda derin cerrahi alan enfeksiyonu tanısı konulur. 1.Cerrahi girişimden sonraki

Detaylı

HASTANE KAYNAKLI PNÖMONİ. Dr.Tuna DEMİRDAL Afyon Kocatepe Ü Tıp Fakültesi Enfejksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD

HASTANE KAYNAKLI PNÖMONİ. Dr.Tuna DEMİRDAL Afyon Kocatepe Ü Tıp Fakültesi Enfejksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD HASTANE KAYNAKLI PNÖMONİ Dr.Tuna DEMİRDAL Afyon Kocatepe Ü Tıp Fakültesi Enfejksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD Tanım Hastaneye yatıştan 48-72 sa sonra 1. FM de ral/perküsyonda matite ve aşağıda.

Detaylı

KISITLI ANTİBİYOTİK BİLDİRİMİ

KISITLI ANTİBİYOTİK BİLDİRİMİ KISITLI ANTİBİYOTİK BİLDİRİMİ YAYIN TARİHİ 01/07/2011 REVİZYON TAR.-NO 00 BÖLÜM NO 04 STANDART NO 11 DEĞERLENDİRME ÖLÇÜTÜ 00 Kısıtlı Bildirim : Duyarlılık test sonuçları klinikteki geniş spektrumlu antimikrobik

Detaylı

Ýç Hastalýklarý Yoðun Bakým Ünitesinde Ýzlenmiþ Hastalarda Mortalite ve Morbiditeyi Etkileyen Faktörler

Ýç Hastalýklarý Yoðun Bakým Ünitesinde Ýzlenmiþ Hastalarda Mortalite ve Morbiditeyi Etkileyen Faktörler ARAÞTIRMA Ýç Hastalýklarý Yoðun Bakým Ünitesinde Ýzlenmiþ Hastalarda Mortalite ve Morbiditeyi Etkileyen Faktörler Emel Ceylan 1, Oya Ýtil 1, Gülsüm Arý 1, Hülya Ellidokuz 2, Eyüp Sabri Uçan 1, Atila Akkoçlu

Detaylı

Yoğun Bakım Ünitelerimizdeki Alt Solunum Yolu İnfeksiyonları: 3 Yıllık Analiz

Yoğun Bakım Ünitelerimizdeki Alt Solunum Yolu İnfeksiyonları: 3 Yıllık Analiz Yoğun Bakım Ünitelerimizdeki Alt Solunum Yolu İnfeksiyonları: 3 Yıllık Analiz Özgür KARACAN*, Oya ALTAŞ*, Şerife SAVAŞ*, Şule AKÇAY*, Neslihan ÇELİK*, Füsun ÖNER EYÜBOĞLU*, Funda TİMURKAYNAK** * Başkent

Detaylı

ALT SOLUNUM YOLU ENFEKSİYONLARINA LABORATUVAR YAKLAŞIMI Balgam Örneği. Doç. Dr. Gül ERDEM S.B. Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi

ALT SOLUNUM YOLU ENFEKSİYONLARINA LABORATUVAR YAKLAŞIMI Balgam Örneği. Doç. Dr. Gül ERDEM S.B. Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi ALT SOLUNUM YOLU ENFEKSİYONLARINA LABORATUVAR YAKLAŞIMI Balgam Örneği Doç. Dr. Gül ERDEM S.B. Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi The culture of lower respiratory specimens may result

Detaylı

FEBRİL NÖTROPENİ TANI VE TEDAVİ

FEBRİL NÖTROPENİ TANI VE TEDAVİ FEBRİL NÖTROPENİ TANI VE TEDAVİ Dr. Kaya Süer Yakın Doğu Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Tanımlar / Ateş Oral / Aksiller tek seferde 38.3 C veya üstü Bir

Detaylı

VENTİLATÖR İLİŞKİLİ PNÖMONİ TANI VE TEDAVİSİ

VENTİLATÖR İLİŞKİLİ PNÖMONİ TANI VE TEDAVİSİ VENTİLATÖR İLİŞKİLİ PNÖMONİ TANI VE TEDAVİSİ Yrd.Doç.Dr.ġua Sümer Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD VENTĠLATÖR ĠLĠġKĠLĠ PNÖMONĠ Tanım??? Patogenez Risk

Detaylı

Oya Coşkun, İlke Çelikkale, Yasemin Çakır, Bilgecan Özdemir, Kübra Köken, İdil Bahar Abdüllazizoğlu

Oya Coşkun, İlke Çelikkale, Yasemin Çakır, Bilgecan Özdemir, Kübra Köken, İdil Bahar Abdüllazizoğlu 1 Ocak 30 Mart 2012 Tarihleri Arasında Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Yoğun Bakım Ünitelerinde İzole Edilen Bakteriler Ve Antibiyotik Duyarlılıkları Oya Coşkun, İlke Çelikkale, Yasemin Çakır,

Detaylı

SÜRÜNTÜ ÖRNEKLERİNE YAKLAŞIM

SÜRÜNTÜ ÖRNEKLERİNE YAKLAŞIM Klinik Mikrobiyoloji Uzmanlık Derneği Sürekli Tıp Eğitimi/Sürekli Mesleki Gelişim Etkinlikleri İSTANBUL TOPLANTILARI-IV SÜRÜNTÜ ÖRNEKLERİNE YAKLAŞIM Prof.Dr. Güner Söyletir Doç.Dr. Arzu İlki 1 Yara enfeksiyonlarında

Detaylı

Doripenem: Klinik Uygulamadaki Yeri

Doripenem: Klinik Uygulamadaki Yeri Doripenem: Klinik Uygulamadaki Yeri Prof. Dr. Haluk ERAKSOY İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Yeni Antimikrobik Sayısı Azalmaktadır

Detaylı

Toplum başlangıçlı Escherichia coli

Toplum başlangıçlı Escherichia coli Toplum başlangıçlı Escherichia coli nin neden olduğu üriner sistem infeksiyonlarında siprofloksasin direnci ve risk faktörleri: Prospektif kohort çalışma Türkan TÜZÜN 1, Selda SAYIN KUTLU 2, Murat KUTLU

Detaylı

T.C. PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ANESTEZİYOLOJİ VE REANİMASYON ANABİLİM DALI

T.C. PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ANESTEZİYOLOJİ VE REANİMASYON ANABİLİM DALI T.C. PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ANESTEZİYOLOJİ VE REANİMASYON ANABİLİM DALI VENTİLATÖR İLİŞKİLİ PNÖMONİDE MORTALİTEYİ BELİRLEMEDE CPIS, APACHE II VE MPM II SKORLAMA SİSTEMLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI

Detaylı

Yoğun Bakım Ünitesinde Dirençli Gram Negatif İnfeksiyonlar

Yoğun Bakım Ünitesinde Dirençli Gram Negatif İnfeksiyonlar 9 Ocak 2015, Gaziantep Yoğun Bakım Ünitesinde Dirençli Gram Negatif İnfeksiyonlar Dr. Süda TEKİN KORUK Koç Üniversitesi Hastanesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji, İstanbul Sunum içeriği

Detaylı

VENTİLATÖR İLİŞKİLİ PNÖMONİLER

VENTİLATÖR İLİŞKİLİ PNÖMONİLER VENTİLATÖR İLİŞKİLİ PNÖMONİLER Doç.Dr.Dinçer Yıldızdaş Ventilatör ilişkili pnömoniler (VİP) mekanik ventilatördeki hastada hayatı tehdit eden, tanısı zor olan ve tedavide değişiklik gerektiren bir olgudur.

Detaylı

Staphylococcus Pyogenes Aureus

Staphylococcus Pyogenes Aureus The American Journal of Medical Sciences: March 1918 - Volume 155 - Issue 3 pp 380-391 Three Cases of Infection of the Upper Respiratory Tract With Staphylococcus Pyogenes Aureus Presenting the Symptom

Detaylı

Pnömonide Etkene Yönelik Antimikrobiyal Tedavi

Pnömonide Etkene Yönelik Antimikrobiyal Tedavi Pnömonide Etkene Yönelik Antimikrobiyal Tedavi Prof. Dr. Necla TÜLEK Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Streptococcus pneumoniae H. influenzae M.catarrhalis

Detaylı

Anestezi yoğun bakım ünitesinde ventilatör ilişkili pnömoni hızları ve etken mikroorganizmaların. dağılımı. Araştırmalar / Researches

Anestezi yoğun bakım ünitesinde ventilatör ilişkili pnömoni hızları ve etken mikroorganizmaların. dağılımı. Araştırmalar / Researches Araştırmalar / Researches Anestezi yoğun bakım ünitesinde ventilatör ilişkili pnömoni hızları ve etken mikroorganizmaların dağılımı Yakup Tomak 1, Ayşe Y Ertürk 1, Ahmet Şen 1, Başar Erdivanlı 2, Aysel

Detaylı

Dirençli Gram Negatif İnfeksiyonların Değerlendirilmesi

Dirençli Gram Negatif İnfeksiyonların Değerlendirilmesi Dirençli Gram Negatif İnfeksiyonların Değerlendirilmesi Dr. Önder Ergönül Sağlık Bakımıyla İlişkili İnfeksiyonlar Çalışma Grubu 7 Mart 2014, İstanbul Giriş Gram negatif bakterilerin oluşturdukları infeksiyonlar,

Detaylı

Acil Serviste Akılcı Antibiyotik Kullanımının Temel İlkeleri Dr. A. Çağrı Büke

Acil Serviste Akılcı Antibiyotik Kullanımının Temel İlkeleri Dr. A. Çağrı Büke Acil Serviste Akılcı Antibiyotik Kullanımının Temel İlkeleri Dr. A. Çağrı Büke Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji 12/o4/2014 Akılcı antibiyotik kullanımı Antibiyotiklere

Detaylı

Acinetobacter Salgını Kontrolü. 07.03.2014 Uzm. Hem. H. Ebru DÖNMEZ

Acinetobacter Salgını Kontrolü. 07.03.2014 Uzm. Hem. H. Ebru DÖNMEZ Acinetobacter Salgını Kontrolü 07.03.2014 Uzm. Hem. H. Ebru DÖNMEZ Acinetobacter baumannii Hastalarda kolonize olarak ciddi enfeksiyonlara, septik şoka ve ölümlere yol açan nonfermentatif, gram-negatif

Detaylı

Prof Dr Salim Çalışkan. İÜ Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk Nefrolojisi

Prof Dr Salim Çalışkan. İÜ Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk Nefrolojisi Prof Dr Salim Çalışkan İÜ Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk Nefrolojisi FC 12y K Tekrarlayan İYE İYE dikkat çeken noktalar Çocukluk çağında 2.en sık enfeksiyondur Böbrek parankimi zarar görebilir (skar) Skara

Detaylı

Çocuklarda Akut Solunum Sıkıntısı Sendromu (ARDS) ve Tedavisi. Tolga F. Köroğlu Dokuz Eylül Üniversitesi

Çocuklarda Akut Solunum Sıkıntısı Sendromu (ARDS) ve Tedavisi. Tolga F. Köroğlu Dokuz Eylül Üniversitesi Çocuklarda Akut Solunum Sıkıntısı Sendromu (ARDS) ve Tedavisi Tolga F. Köroğlu Dokuz Eylül Üniversitesi 1967: 18.07.2013 2 Tarihçe 1967 Acute Respiratory Distress in Adults 1971 Adult Respiratory Distress

Detaylı

Hastane Kökenli Ağır Pnömonilerde. Prognostik faktörler.

Hastane Kökenli Ağır Pnömonilerde. Prognostik faktörler. Hastane Kökenli Ağır Pnömonilerde Prognostik Faktörler Sibel ÖKTEM*, Duygu ÖZOL*, Aslı TOROS*, Feza BACAKOĞLU*, Mustafa H. ÖZHAN* * Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı, İZMİR

Detaylı

MİKROBİYOLOJİ LABORATUVARINDA UYULMASI GEREKEN KURALLAR

MİKROBİYOLOJİ LABORATUVARINDA UYULMASI GEREKEN KURALLAR MİKROBİYOLOJİ LABORATUVARINDA UYULMASI GEREKEN KURALLAR Kurallar Laboratuvar saatinde geç kalan öğrenciler, eğitim başladıktan sonra laboratuvara alınmayacaktır. Laboratuvarlar devamlılık arzettiği için

Detaylı

Özlem Akdoğan 1, Yasemin Ersoy 1, Funda Yetkin 1, Ender Gedik 2, Türkan Toğal 2, Çiğdem Kuzucu 3

Özlem Akdoğan 1, Yasemin Ersoy 1, Funda Yetkin 1, Ender Gedik 2, Türkan Toğal 2, Çiğdem Kuzucu 3 Yoğun Bakım Hastalarında Ventilatör İlişkili Pnömoninin Önlenmesinde Kullanılan Demetlerin Pnömoni Gelişimini Önlenmesi ve Mortalite Üzerine Etkisinin Değerlendirilmesi Özlem Akdoğan 1, Yasemin Ersoy 1,

Detaylı

Hematolog Gözüyle Fungal İnfeksiyonlara Yaklaşım. Dr Mehmet Ali Özcan Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji Bilim Dalı İzmir-2012

Hematolog Gözüyle Fungal İnfeksiyonlara Yaklaşım. Dr Mehmet Ali Özcan Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji Bilim Dalı İzmir-2012 Hematolog Gözüyle Fungal İnfeksiyonlara Yaklaşım Dr Mehmet Ali Özcan Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji Bilim Dalı İzmir-2012 Nötropenik hastalarda fungal infeksiyonlar Nötropeni invaziv

Detaylı

Dr.Müge Ayhan Doç.Dr.Osman Memikoğlu

Dr.Müge Ayhan Doç.Dr.Osman Memikoğlu Dr.Müge Ayhan Doç.Dr.Osman Memikoğlu Bakterilerde antimikrobiyal direncinin artması sonucu,yeni antibiyotik üretiminin azlığı nedeni ile tedavi seçenekleri kısıtlanmıştır. Bu durum eski antibiyotiklere

Detaylı

YOĞUN BAKIM EKİBİNDE HEMŞİRE VE HASTA BAKIMI BURCU AYDINOĞLU HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ

YOĞUN BAKIM EKİBİNDE HEMŞİRE VE HASTA BAKIMI BURCU AYDINOĞLU HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ YOĞUN BAKIM EKİBİNDE HEMŞİRE VE HASTA BAKIMI BURCU AYDINOĞLU HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ 2007 Yoğun Bakım Üniteleri Hasta bakımının en karmaşık Masraflı Teknoloji ile içiçe Birden fazla organı ilgilendiren

Detaylı

NEONATOLOJİDE YENİLİKLER. Doç. Dr. Esra Arun ÖZER Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Yenidoğan Kliniği

NEONATOLOJİDE YENİLİKLER. Doç. Dr. Esra Arun ÖZER Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Yenidoğan Kliniği NEONATOLOJİDE YENİLİKLER Doç. Dr. Esra Arun ÖZER Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Yenidoğan Kliniği Preterm bebeklerde NEK in önlenmesinde probiyotikler Meta-analiz Probiyotiklerin etkileri GIS in

Detaylı

SPONDİLODİSKİTLER. Dr. Nazlım AKTUĞ DEMİR

SPONDİLODİSKİTLER. Dr. Nazlım AKTUĞ DEMİR SPONDİLODİSKİTLER Dr. Nazlım AKTUĞ DEMİR Vertebra Bir dizi omurdan oluşur Vücudun eksenini oluşturur Spinal kordu korur Kaslar, bağlar ve iç organların yapışacağı sabit bir yapı sağlar. SPONDİLODİSKİT

Detaylı

Solunum Problemi Olan Hastada İnfeksiyon. Hastane Kökenli Pnömonilerde İnfeksiyona Neden Olan Mikroorganizmalar

Solunum Problemi Olan Hastada İnfeksiyon. Hastane Kökenli Pnömonilerde İnfeksiyona Neden Olan Mikroorganizmalar Solunum Problemi Olan Hastada İnfeksiyon Hastane Kökenli Pnömonilerde İnfeksiyona Neden Olan Mikroorganizmalar Sedat KAYGUSUZ* * Kırıkkale Üniversitesi Tıp Fakültesi, İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik

Detaylı

HASTANE İNFEKSİYONLARININ SÜRVEYANSI. Prof. Dr. Oğuz KARABAY

HASTANE İNFEKSİYONLARININ SÜRVEYANSI. Prof. Dr. Oğuz KARABAY HASTANE İNFEKSİYONLARININ SÜRVEYANSI Prof. Dr. Oğuz KARABAY Hastane İnfeksiyonları Tanım Hastalar hastaneye başvurduktan sonra gelişen ve başvuru sırasında kuluçka döneminde olmayan yada hastanede oluşmasına

Detaylı

EVDE BAKIM HASTASINDA ENFEKSİYONLARA YAKLAŞIM

EVDE BAKIM HASTASINDA ENFEKSİYONLARA YAKLAŞIM EVDE BAKIM HASTASINDA ENFEKSİYONLARA YAKLAŞIM Doç. Dr. Şükran KÖSE Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği Sunum Planı Evde bakım nedir? Kimler evde

Detaylı

HAZIRLAYAN KONTROL EDEN ONAYLAYAN Kalite Yönetim Direktörü

HAZIRLAYAN KONTROL EDEN ONAYLAYAN Kalite Yönetim Direktörü Doküman No: ENF.TL.11 Yayın Tarihi:19.11.2008 Revizyon Tarihi: 27.03.2013 Revizyon No: 02 Sayfa: 1 / 9 GENEL İLKELER : Cerrahide profilaktik antibiyotik kullanımının genel kabul gören bazı temel prensipleri

Detaylı

Pulmoner Emboli Profilaksisi. Tanım. Giriş. Giriş 12.06.2010. Dr. Mustafa YILDIZ Fırat Üniversitesi Acil Tıp AD. Pulmoneremboli(PE):

Pulmoner Emboli Profilaksisi. Tanım. Giriş. Giriş 12.06.2010. Dr. Mustafa YILDIZ Fırat Üniversitesi Acil Tıp AD. Pulmoneremboli(PE): Pulmoner Emboli Profilaksisi Dr. Mustafa YILDIZ Fırat Üniversitesi Acil Tıp AD m Pulmoneremboli(PE): Bir pulmonerartere kan pıhtısının yerleşmesi Distaldeki akciğer parankimine kan sağlanaması Giriş Tipik

Detaylı

İdrar Örneklerinden İzole Edilen Bakteriler ve Antibiyotiklere Duyarlılıkları

İdrar Örneklerinden İzole Edilen Bakteriler ve Antibiyotiklere Duyarlılıkları 95 Kocatepe Tıp Dergisi The Medical Journal of Kocatepe 12: 95-100 / Mayıs 2011 Afyon Kocatepe Üniversitesi İdrar Örneklerinden İzole Edilen Bakteriler ve Antibiyotiklere Duyarlılıkları Bacteria Isolated

Detaylı

TÜRK TORAKS DERNEĞİ ÇOCUKLARDA HASTANEDE GELİŞEN PNÖMONİ TANI VE TEDAVİ UZLAŞI RAPORU. www.toraks.org.tr ISSN 1302-7808

TÜRK TORAKS DERNEĞİ ÇOCUKLARDA HASTANEDE GELİŞEN PNÖMONİ TANI VE TEDAVİ UZLAŞI RAPORU. www.toraks.org.tr ISSN 1302-7808 ISSN 1302-7808 Türk Toraks Derneği Turkish Thoracic Society Türk Toraks Derneği nin yayın organıdır. Official journal of the Turkish Thoracic Society Cilt 10 Ek 2 Haziran 2009 Volume 10 Supplement 2 June

Detaylı

MENENJİTLİ OLGULARIN KLİNİK VE LABORATUAR ÖZELLİKLERİNİN RETROSPEKTİF OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ

MENENJİTLİ OLGULARIN KLİNİK VE LABORATUAR ÖZELLİKLERİNİN RETROSPEKTİF OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ MENENJİTLİ OLGULARIN KLİNİK VE LABORATUAR ÖZELLİKLERİNİN RETROSPEKTİF OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ Mine SERİN 1, Ali CANSU 1, Serpil ÇELEBİ 2, Nezir ÖZGÜN 1, Sibel KUL 3, F.Müjgan SÖNMEZ 1, Ayşe AKSOY 4, Ayşegül

Detaylı

Yoğun Bakım Ünitesinde Fiberoptik Bronkoskopi Uygulamaları

Yoğun Bakım Ünitesinde Fiberoptik Bronkoskopi Uygulamaları ARAŞTIRMA/RESEARCH ARTICLE Yoğun Bakım Ünitesinde Fiberoptik Bronkoskopi Uygulamaları Burcu BAŞARIK 1, Mehmet Sezai TAŞBAKAN 1, Özen KAÇMAZ BAŞOĞLU 1, Alev GÜRGÜN 1, Feza BACAKOĞLU 1 1 Ege Üniversitesi

Detaylı

BALGAM DIŞI ALT SOLUNUM YOLU ÖRNEKLERİ Uzm. Dr. Rukiye BERKEM S.B Ankara Eğitim Araştırma Hastanesi Tıbbi Mikrobiyoloji Laboratuvarı 22 Mart 2012 ANKARA Üst Solunum Yolu Alt Solunum Yolu 3 Solunum sistemi

Detaylı

DİYABETİK AYAK İNFEKSİYONUNDA AYAKTAN TEDAVİ EDİLECEK HASTALAR VE İZLEMİ

DİYABETİK AYAK İNFEKSİYONUNDA AYAKTAN TEDAVİ EDİLECEK HASTALAR VE İZLEMİ DİYABETİK AYAK İNFEKSİYONUNDA AYAKTAN TEDAVİ EDİLECEK HASTALAR VE İZLEMİ Dr. Neşe DEMİRTÜRK Kocatepe Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD Afyonkarahisar, 2014.

Detaylı

Postoperatif Noninfeksiyoz Ateş. Dr.Dilek ARMAN GÜTF Enfeksiyon Hastalıkları AD

Postoperatif Noninfeksiyoz Ateş. Dr.Dilek ARMAN GÜTF Enfeksiyon Hastalıkları AD Postoperatif Noninfeksiyoz Ateş Dr.Dilek ARMAN GÜTF Enfeksiyon Hastalıkları AD GT, 62 y, kadın Nüks tiroid papiller CA Kitle eksizyonu (özefagus ve trake den sıyırılarak) + Sağ fonksiyonel; sol radikal

Detaylı

Dr. Mustafa Hasbahçeci

Dr. Mustafa Hasbahçeci Dr. Mustafa Hasbahçeci Kaynaklar Tokyo Guidelines for acute cholangitis-2007 *Background: Tokyo Guidelines for the management of acute cholangitis and cholecystitis. J Hepatobiliary Pancreat Surg. 2007;14(1):1-10.

Detaylı

Hastane Enfeksiyonları. Prof. Dr. Oğuz KARABAY

Hastane Enfeksiyonları. Prof. Dr. Oğuz KARABAY Hastane Enfeksiyonları Prof. Dr. Oğuz KARABAY Nozokomiyal: Hastane kaynaklı veya kökenli Nazokomiyal 2 Hastane Enfeksiyonları Hasta hastaneye başvurduğunda inkübasyon döneminde olmayan, daha sonra gelişen

Detaylı

OLGU SUNUMU. Dr. Nur Yapar. DEÜTF İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji A.D. 25-28 Şubat 2010 Ankara

OLGU SUNUMU. Dr. Nur Yapar. DEÜTF İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji A.D. 25-28 Şubat 2010 Ankara OLGU SUNUMU Dr. Nur Yapar DEÜTF İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji A.D. 25-28 Şubat 2010 Ankara 28 yaşında, erkek Mayıs 2008; T hücreden zengin B hücreli Hodgin Dışı Lenfoma Eylül 2008; 5.

Detaylı

KATETER İNFEKSİYONLARI TANI

KATETER İNFEKSİYONLARI TANI KATETER İNFEKSİYONLARI TANI YÖNTEMLERİ İ Dr Nefise ÖZTOPRAK Zonguldak Karaelmas Üniversitesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD Kateter İnfeksiyonu Klinik ik bulgular l Mikrobiyolojik

Detaylı

Akut Apandisit Tanısal Yaklaşımlar

Akut Apandisit Tanısal Yaklaşımlar Apandisit; Akut Apandisit Tanısal Yaklaşımlar Dr. Selcan ENVER DİNÇ ACİL TIP ABD. 09.03.2010 Acil servise başvuran karın ağrılı hastalarda en sık konulan tanılardan bir tanesidir. Apandektomi dünya genelinde

Detaylı

Diyabetik Ayak Yarası ve İnfeksiyonunun Tanısı, Tedavisi ve Önlenmesi: Ulusal Uzlaşı Raporu

Diyabetik Ayak Yarası ve İnfeksiyonunun Tanısı, Tedavisi ve Önlenmesi: Ulusal Uzlaşı Raporu Diyabetik Ayak Yarası ve İnfeksiyonunun Tanısı, Tedavisi ve Önlenmesi: Ulusal Uzlaşı Raporu Diyb. Hemş. Dr. Selda ÇELİK İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi Hastanesi, İç Hastalıkları Anabilim

Detaylı

Dahili Yoğun Bakım Ünitesinde Ventilatör İlişkili Pnömoni Epidemiyolojisi

Dahili Yoğun Bakım Ünitesinde Ventilatör İlişkili Pnömoni Epidemiyolojisi Dahili Yoğun Bakım Ünitesinde Ventilatör İlişkili Pnömoni Epidemiyolojisi Melda AYBAR*, Arzu TOPELİ* * Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları Anabilim Dalı, Yoğun Bakım Ünitesi, ANKARA Amaç:

Detaylı

Yoğun Bakım Ünitelerinde Pnömoni

Yoğun Bakım Ünitelerinde Pnömoni Yoğun Bakım Ünitelerinde Pnömoni Kadir BİBEROĞLU* * Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı, İZMİR Yoğun bakım üniteleri, altta yatan hastalığın tedavisi yanında, tıbbi acillerde,

Detaylı

ANTİBAKTERİYEL DİRENÇ SÜRVEYANSI CEASAR VE UAMDS PROJELERİ

ANTİBAKTERİYEL DİRENÇ SÜRVEYANSI CEASAR VE UAMDS PROJELERİ ANTİBAKTERİYEL DİRENÇ SÜRVEYANSI CEASAR VE UAMDS PROJELERİ Dr.Hüsniye Şimşek Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Mikrobiyoloji Referans Laboratuvarları Daire Başkanlığı Kasım- 2013 Ülkemizde AMD sürveyansı konusunda

Detaylı

OLGULARLA KAN DOLAŞIMI ENFEKSİYONLARI

OLGULARLA KAN DOLAŞIMI ENFEKSİYONLARI OLGULARLA KAN DOLAŞIMI ENFEKSİYONLARI Dr. Ayşe Esra KARAKOÇ S.B.Ankara EAH KLİMUD-Sürekli Tıp Eğitimi/Sürekli Mesleki Gelişim Etkinlikleri ANKARA EĞİTİM TOPLANTILARI, Şubat 2013 1 FUNGEMİ VE BAKTEREMİNİN

Detaylı

SIK KARŞILAŞILAN HASTANE İNFEKSİYONLARI ve BUNLARIN NEDEN OLDUĞU EKONOMİK KAYIPLAR. İlhan ÖZGÜNEŞ *

SIK KARŞILAŞILAN HASTANE İNFEKSİYONLARI ve BUNLARIN NEDEN OLDUĞU EKONOMİK KAYIPLAR. İlhan ÖZGÜNEŞ * SIK KARŞILAŞILAN HASTANE İNFEKSİYONLARI ve BUNLARIN NEDEN OLDUĞU EKONOMİK KAYIPLAR İlhan ÖZGÜNEŞ * İnsanlık tarihi hastalıklardan korunma ve hasta bakımını yetkinleştirme ile ilgili girişimlerle doludur.

Detaylı

Kırıkkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Cerrahi Yoğun Bakım Ünitesinde 2008-2009 Yıllarında İzole Edilen Mikroorganizmalar ve Antibiyotik Duyarlılıkları

Kırıkkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Cerrahi Yoğun Bakım Ünitesinde 2008-2009 Yıllarında İzole Edilen Mikroorganizmalar ve Antibiyotik Duyarlılıkları 13 ƘŰƬƑƊ Özgün Araştırma / Original Article Kırıkkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Cerrahi Yoğun Bakım Ünitesinde 2008-2009 Yıllarında İzole Edilen Mikroorganizmalar ve Antibiyotik Duyarlılıkları Microorganisms

Detaylı

Bakteriler, virüsler, parazitler, mantarlar gibi pek çok patojen hastalığın oluşmasına neden olur.

Bakteriler, virüsler, parazitler, mantarlar gibi pek çok patojen hastalığın oluşmasına neden olur. Dr.Armağan HAZAR ZATÜRRE (PNÖMONİ) Zatürre yada tıbbi tanımla pnömoni nedir? Halk arasında zatürre olarak bilinmekte olan hastalık akciğer dokusunun iltihaplanmasıdır. Tedavi edilmediği takdirde ölümcül

Detaylı

Yoğun Bakım Ünitesinde Gelişen Kandida Enfeksiyonları ve Mortaliteyi Etkileyen Risk Faktörleri

Yoğun Bakım Ünitesinde Gelişen Kandida Enfeksiyonları ve Mortaliteyi Etkileyen Risk Faktörleri Yoğun Bakım Ünitesinde Gelişen Kandida Enfeksiyonları ve Mortaliteyi Etkileyen Risk Faktörleri Emel AZAK, Esra Ulukaya, Ayşe WILLKE Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi, Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik

Detaylı

Febril Nötropenik Hastalara Sistemik Antimikrobiyal Tedavi Uygulaması Multidisipliner Yaklaşım Anketi

Febril Nötropenik Hastalara Sistemik Antimikrobiyal Tedavi Uygulaması Multidisipliner Yaklaşım Anketi Febril Nötropenik Hastalara Sistemik Antimikrobiyal Tedavi Uygulaması Multidisipliner Yaklaşım Anketi Bu anketteki sorulara göre hazırlanacak posterin sahibi meslekdaşımız, 17-19 Mayıs 2013 tarihleri arasında

Detaylı

İNVAZİV PULMONER ASPERJİLLOZ Dr. Münire Gökırmak. Süleyman Demirel Üniversitesi Göğüs Hastalıkları A.D.

İNVAZİV PULMONER ASPERJİLLOZ Dr. Münire Gökırmak. Süleyman Demirel Üniversitesi Göğüs Hastalıkları A.D. İNVAZİV PULMONER ASPERJİLLOZ Dr. Münire Gökırmak Süleyman Demirel Üniversitesi Göğüs Hastalıkları A.D. OLGU 1 23 yaşında kadın hasta Ateş, yorgunluk ve anemi Lökosit: 6.800/mm3, %8 nötrofil, %26 blast,

Detaylı

HASTANEDE GELİŞEN PNÖMONİLER. Prof. Dr. Abdullah Sayıner Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları A.D.

HASTANEDE GELİŞEN PNÖMONİLER. Prof. Dr. Abdullah Sayıner Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları A.D. HASTANEDE GELİŞEN PNÖMONİLER Prof. Dr. Abdullah Sayıner Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları A.D. ÇIKAR ÇATIŞMALARI Abdi İbrahim Bayer Biofarma Glaxo Smith Kline İbrahim Ethem Pfizer Sanofi

Detaylı

Hasta Çalışan Güvenliğinde Enfeksiyon Risklerinin Azaltılmasına Yönelik Đstatistiksel Kalite Kontrol Çalışmaları

Hasta Çalışan Güvenliğinde Enfeksiyon Risklerinin Azaltılmasına Yönelik Đstatistiksel Kalite Kontrol Çalışmaları Çalışan Güvenliğinde n Risklerinin Azaltılmasına Yönelik Đstatistiksel Kalite Kontrol Çalışmaları Yrd.Doç. Dr. Arzu ORGAN PAU. Đ.Đ.B.F. Kınıklı Kampüsü DENĐZLĐ Tarık GÜRBÜZ BSK nesi DENĐZLĐ 1.Özet 2009

Detaylı

Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Hastanesinde Febril Nötropenik Hasta Antifungal Tedavi Uygulama Prosedürü

Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Hastanesinde Febril Nötropenik Hasta Antifungal Tedavi Uygulama Prosedürü Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Hastanesinde Febril Nötropenik Hasta Antifungal Tedavi Uygulama Prosedürü Prof. Dr. Neşe Saltoğlu İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik

Detaylı

Pnömonilerde Ak lc Antibiyotik Kullan m

Pnömonilerde Ak lc Antibiyotik Kullan m .Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri Çocuklarda Ak lc Antibiyotik Kullan m Sempozyum Dizisi No: 33 Aral k 2002; s. 35-39 Pnömonilerde Ak lc Antibiyotik Kullan m Prof. Dr. Necla

Detaylı

TROPENİK HASTALARA TANI VE TEDAVİ

TROPENİK HASTALARA TANI VE TEDAVİ FEBRİL L NÖTROPENN TROPENİK HASTALARA TANI VE TEDAVİ YAKLAŞIMI ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTES LTESİ İÇ HASTALIKLARI AD/HEMATOLOJİ BD GENEL PRENSİPLER PLER Dr A Zahit Bolaman Profilaktik antibakteriyel

Detaylı

ANTİBİYOTİK KULLANIM KONTROLÜ VE ANTİBİYOTİK PROFİLAKSİ REHBERİ

ANTİBİYOTİK KULLANIM KONTROLÜ VE ANTİBİYOTİK PROFİLAKSİ REHBERİ ANTİBİYOTİK KONTROL EKİBİ GÖREV VE SORUMLULUKLARI 1.AMAÇ:Antibiyotik Kontrol Ekibi nin amacı; hastanemizde antibiyotik kullanımının kontrolünü sağlayarak dirençli mikroorganizmaların yayılımını önlemek

Detaylı

2000-2012 Yılları Arasında Ülkemizde Kan Kültürü ve Antibiyotik Duyarlılık Sonuçlarının Değerlendirmesi

2000-2012 Yılları Arasında Ülkemizde Kan Kültürü ve Antibiyotik Duyarlılık Sonuçlarının Değerlendirmesi 2000-2012 Yılları Arasında Ülkemizde Kan Kültürü ve Antibiyotik Duyarlılık Sonuçlarının Değerlendirmesi Serap SÜZÜK 1, Ekrem YAŞAR 2, Sebahat AKSARAY 3 1 Kırıkkale Yüksek İhtisas Hastanesi 2 Diyarbakır

Detaylı

SOLİT ORGAN TRANSPLANTASYONU ve BK VİRUS ENFEKSİYONLARI Doç. Dr. Derya Mutlu Güçlü immunsupresifler Akut, Kronik rejeksiyon Graft yaşam süresi? Eskiden bilinen veya yeni tanımlanan enfeksiyon etkenleri:

Detaylı

ANESTEZİ YOĞUN BAKIM ÜNİTESİNDEKİ NOZOKOMİYAL ENFEKSİYONLAR

ANESTEZİ YOĞUN BAKIM ÜNİTESİNDEKİ NOZOKOMİYAL ENFEKSİYONLAR T.C. PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ANESTEZİYOLOJİ VE REANİMASYON ANABİLİM DALI ANESTEZİ YOĞUN BAKIM ÜNİTESİNDEKİ NOZOKOMİYAL ENFEKSİYONLAR UZMANLIK TEZİ DR. AHMET GÜRBÜZ TEZ DANIŞMANI PROF. DR.

Detaylı

Pnömoni tedavisinde biyomarkırların kullanımı. Dr. Münire Çakır Süleyman Demirel Üniversitesi Göğüs Hastalıkları A. D.

Pnömoni tedavisinde biyomarkırların kullanımı. Dr. Münire Çakır Süleyman Demirel Üniversitesi Göğüs Hastalıkları A. D. Pnömoni tedavisinde biyomarkırların kullanımı Dr. Münire Çakır Süleyman Demirel Üniversitesi Göğüs Hastalıkları A. D. Biyomarkır Özel bir patolojik ya da fizyolojik durumla ilişkili herhangi bir biyomolekül

Detaylı

Çoklu İlaca Dirençli Sepsisin Antimikrobiyal Tedavisi

Çoklu İlaca Dirençli Sepsisin Antimikrobiyal Tedavisi Çoklu İlaca Dirençli Sepsisin Antimikrobiyal Tedavisi Prof. Dr. Tuna DEMİRDAL İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları AD, SB Atatürk EAH Enfeksiyon Kliniği Tanımlama CDC,

Detaylı

ATS 16-20 mayıs 2015-Denver. Dr. Zühal Karakurt

ATS 16-20 mayıs 2015-Denver. Dr. Zühal Karakurt ATS 16-20 mayıs 2015-Denver Dr. Zühal Karakurt 1 17 mayıs 2015-Denver Oturum: Pulmonary critical care and sleep medicine: finding value in medicine in the era of modern medicine Bu oturumda hasta bakımı,

Detaylı

DR ALPAY AZAP ANKARA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ İNFEKSİYON HASTALIKLARI ve KLİNİK MİKROBİYOLOJİ AD

DR ALPAY AZAP ANKARA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ İNFEKSİYON HASTALIKLARI ve KLİNİK MİKROBİYOLOJİ AD DR ALPAY AZAP ANKARA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ İNFEKSİYON HASTALIKLARI ve KLİNİK MİKROBİYOLOJİ AD BAĞIŞIKLIĞI BASKILANMIŞ HASTA? Bağışıklığı Baskılanmış Hastalarda IFI gelişme riski: Düşük Risk Orta Risk

Detaylı

YOĞUN BAKIMDA SIFIR İNFEKSİYON. Yrd. Doç. Dr. Melda TÜRKOĞLU Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Yoğun Bakım Bilim Dalı

YOĞUN BAKIMDA SIFIR İNFEKSİYON. Yrd. Doç. Dr. Melda TÜRKOĞLU Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Yoğun Bakım Bilim Dalı YOĞUN BAKIMDA SIFIR İNFEKSİYON Yrd. Doç. Dr. Melda TÜRKOĞLU Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Yoğun Bakım Bilim Dalı MÜMKÜN MÜ??? o YOĞUN BAKIM İNFEKSİYONLARI??? o YOĞUN BAKIMDA İNFEKSİYONUN

Detaylı

BRUSELLOZUN İNSANLARDA ÖNLENMESİ VE KONTROLÜ

BRUSELLOZUN İNSANLARDA ÖNLENMESİ VE KONTROLÜ BRUSELLOZUN İNSANLARDA ÖNLENMESİ VE KONTROLÜ Prof. Dr. Fatma Ulutan Gazi Üniversitesi Tıp T p Fakültesi Klinik Mikrobiyoloji ve Enfeksiyon Hastalıklar kları Anabilim Dalı BRUSELLOZ KONTROLÜ VE ERADİKASYONU

Detaylı

Yoğun Bakım Ünitesi Enfeksiyonları ve Kontrolü. Dr.Halis Akalın

Yoğun Bakım Ünitesi Enfeksiyonları ve Kontrolü. Dr.Halis Akalın Yoğun Bakım Ünitesi Enfeksiyonları ve Kontrolü Dr.Halis Akalın EPIC 1992 yılı, bir günlük prevalans 17 Avrupa ülkesi, 1417 YBÜ, 10038 hasta YBÜ de gelişen enfeksiyon 2064(%20.6) Enfeksiyon Dağılımı -Pnömoni

Detaylı

YARA YERİ ÖRNEKLERİNDEN İZOLE EDİLEN MİKROORGANİZMALAR VE ANTİBİYOTİK DUYARLILIKLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ*

YARA YERİ ÖRNEKLERİNDEN İZOLE EDİLEN MİKROORGANİZMALAR VE ANTİBİYOTİK DUYARLILIKLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ* ANKEM Derg ;(): YARA YERİ ÖRNEKLERİNDEN İZOLE EDİLEN MİKROORGANİZMALAR VE ANTİBİYOTİK DUYARLILIKLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ* Süreyya GÜL YURTSEVER, Nükhet KURULTAY, Nihan ÇEKEN, Şenel YURTSEVER, İlhan AFŞAR,

Detaylı

Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Reanimasyon Yoğun Bakım Ünitesinde Nozokomiyal İnfeksiyonlar: Dört Yıllık Takip Çalışması

Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Reanimasyon Yoğun Bakım Ünitesinde Nozokomiyal İnfeksiyonlar: Dört Yıllık Takip Çalışması 227 Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Reanimasyon Yoğun Bakım Ünitesinde Nozokomiyal İnfeksiyonlar: Dört Yıllık Takip Çalışması Aynur ENGİN*, Bilge GÜRELİK**, Nazif ELALDI*, Mehmet BAKIR*, İlyas DÖKMETAŞ*,

Detaylı

Hastane kökenli pnömoni olgularında etkenler ve antibiyotik duyarlılıkları #

Hastane kökenli pnömoni olgularında etkenler ve antibiyotik duyarlılıkları # Hastane kökenli pnömoni olgularında etkenler ve antibiyotik duyarlılıkları # Hasan KAYNAR 1, Nusret YILMAZ 1, Leyla SAĞLAM 1, Mehmet MERAL 1, Ülkü ALTOPARLAK 2, Metin GÖRGÜNER 1, Arzu MİRİCİ 1 1 Atatürk

Detaylı

YOĞUN BAKIM HEMŞİRELERİNİN İŞ YÜKÜNÜN BELİRLENMESİ. Gülay Göçmen*, Murat Çiftçi**, Şenel Sürücü***, Serpil Türker****

YOĞUN BAKIM HEMŞİRELERİNİN İŞ YÜKÜNÜN BELİRLENMESİ. Gülay Göçmen*, Murat Çiftçi**, Şenel Sürücü***, Serpil Türker**** YOĞUN BAKIM HEMŞİRELERİNİN İŞ YÜKÜNÜN BELİRLENMESİ Gülay Göçmen*, Murat Çiftçi**, Şenel Sürücü***, Serpil Türker**** *Fulya Acıbadem Hastanesi Sorumlu Hemşire, **Fulya Acıbadem Hastanesi Yoğun Bakım Sorumlu

Detaylı

Hülya ERTEN Kaan KATIRCIOĞLU Murat Yaşar ÖZKALKANLI Serdar SAVACI

Hülya ERTEN Kaan KATIRCIOĞLU Murat Yaşar ÖZKALKANLI Serdar SAVACI KLİNİK ÇALIŞMA CLINICAL TRIAL Yoğun Bakım Ünitemizde Ventilatör İlişkili Pnömoni Sıklığı, Risk Faktörleri ve Sık Görülen Etken Mikroorganizmalar Incidence, Risk Factors and Most Common Pathogens For Ventilator

Detaylı

Romatizmal Mitral Darlığında Fetuin-A Düzeyleri Ve Ekokardiyografi Bulguları İle İlişkisi

Romatizmal Mitral Darlığında Fetuin-A Düzeyleri Ve Ekokardiyografi Bulguları İle İlişkisi Kahramanmaraş 1. Biyokimya Günleri Bildiri Konusu: Romatizmal Mitral Darlığında Fetuin-A Düzeyleri Ve Ekokardiyografi Bulguları İle İlişkisi Mehmet Aydın DAĞDEVİREN GİRİŞ Fetuin-A, esas olarak karaciğerde

Detaylı

Türkiye de Toplum Kökenli Enfeksiyon Hastalıklarında Neredeyiz?

Türkiye de Toplum Kökenli Enfeksiyon Hastalıklarında Neredeyiz? Türkiye de Toplum Kökenli Enfeksiyon Hastalıklarında Neredeyiz? İzmir İl Sağlık Müdürü Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Uz. Dr. Bediha TÜRKYILMAZ Toplum Kökenli Enfeksiyonlar Toplum kökenli enfeksiyon; önemli

Detaylı

Engraftman Dönemi Komplikasyonlarda Hemşirelik İzlemi. Nevin ÇETİN Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİTÜ

Engraftman Dönemi Komplikasyonlarda Hemşirelik İzlemi. Nevin ÇETİN Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİTÜ Engraftman Dönemi Komplikasyonlarda Hemşirelik İzlemi Nevin ÇETİN Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİTÜ Engraftman Sendromu Veno- Oklüzif Hastalık Engraftman Sendromu Hemşirelik İzlemi Vakamızda: KİT (+14)-

Detaylı