Siyasi Partilerin Kapatılması Konusunda Türkiye ve Bazı Ülkelerdeki Yasal Düzenlemeler

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Siyasi Partilerin Kapatılması Konusunda Türkiye ve Bazı Ülkelerdeki Yasal Düzenlemeler"

Transkript

1 Mart 2008 Siyasi Partilerin Kapatılması Konusunda Türkiye ve Bazı Ülkelerdeki Yasal Düzenlemeler Bu çalışmada, 1982 Anayasası nda yer alan ifadeyle demokratik siyasi hayatın vazgeçilmez unsurları olan siyasi partilerin faaliyetlerine son verilip kapatılmaları konusunda çeşitli ülkelerdeki yasal düzenlemeler incelenmiştir. Beyhan Kaptıkaçtı Hasan Cihad Gezer Hakan Palabıyık Nezahat Yuca Özcan Altay Hukuk Bölümü Tel:

2 ÖZET Bu çalışmada, 1982 Anayasası nda yer alan ifadeyle demokratik siyasi hayatın vazgeçilmez unsurları olan siyasi partilerin faaliyetlerine son verilip kapatılmaları konusunda çeşitli ülkelerdeki yasal düzenlemeler incelenmeye çalışılmıştır. TBMM Araştırma Merkezi i

3 ĐÇĐNDEKĐLER ÖZET i ĐÇĐNDEKĐLER ii 1. GĐRĐŞ 1 2. TÜRKĐYE DEKĐ DURUM 1 3. BAZI ÜLKELERDEKĐ DÜZENLEMELER ALMANYA AVUSTURYA BELÇĐKA ESTONYA FĐNLANDĐYA FRANSA HĐNDĐSTAN HOLLANDA ĐNGĐLTERE ĐSPANYA ĐSVEÇ ĐTALYA LĐTVANYA MACARĐSTAN POLONYA PORTEKĐZ ROMANYA SLOVAKYA ÇEŞĐTLĐ ÜLKELERDE KAPATILAN SĐYASĐ PARTĐLER ALMANYA ĐTALYA BELÇĐKA ĐSPANYA SĐYASĐ PARĐLERĐN KAPATILMASI KONUSUNDA VENEDĐK KOMĐSYONU TARAFINDAN BENĐMSENEN ĐLKELER SONUÇ KAYNAKÇA 31 EK 1. TÜRKĐYE DE KAPATILAN SĐYASĐ PARTĐLER 36 (ĐLGĐLĐ KARAR REFERANSLARI) EK 2. TÜRKĐYE DE KAPATILAN SĐYASĐ PARTĐLER 38 (KARAR GEREKÇELERĐ) EK 3. HERRĐ BATASUNA 37 TBMM Araştırma Merkezi ii

4 1. GĐRĐŞ Fransız siyaset bilimci Gougel in üyelerinin düşünce ve menfaatlerini gerçekleştirmek için, iktidarı kısmen ya da tamamen elde etmek amacı ile siyasi hayata katılan grup olarak ifade ettiği siyasi partiler 1 hakkında Türk hukukunda yapılan tanım, 2890 sayılı Siyasi Partiler Kanunu nda yer almaktadır. Bu kanunun 3. maddesine göre siyasi partiler, Anayasa ve kanunlara uygun olarak; milletvekili ve mahalli idareler seçimleri yoluyla, tüzük ve programlarında belirlenen görüşleri doğrultusunda çalışmaları ve açık propagandaları ile milli iradenin oluşmasını sağlayarak demokratik bir Devlet ve toplum düzeni içinde ülkenin çağdaş medeniyet seviyesine ulaşması amacını güden ve ülke çapında faaliyet göstermek üzere teşkilatlanan tüzelkişiliğe sahip kuruluşlar dır Anayasası siyasi partileri, yukarıda da belirtildiği gibi demokratik siyasi hayatın vazgeçilmez unsurları olarak görmekte (madde68/2) ve bu teşkilatların uyması gereken esasları (madde 69) belirtmektedir. Buna göre; siyasi partilerin faaliyetleri, parti içi düzenlemeleri ve çalışmaları uygulanmaları kanunla düzenlenen demokrasi ilkelerine uygun olmalıdır. Siyasi partilerin, ticari faaliyette bulunmaları yasaklandığı gibi gelir ve giderlerinin de amaçlarına uygun olması gerektiği öngörülmüştür. Anayasa Mahkemesi nce siyasi partilerin mal edinimleri ile gelir ve giderlerinin kanuna uygunluğunun tespiti, bu hususun denetim yöntemleri ve aykırılık halinde uygulanacak yaptırımlar kanunda gösterilir. Anayasa Mahkemesi, denetim görevini yerine getirirken Sayıştay dan yardım alır ve bu denetim sonunda verilen kararlar kesindir. Siyasi partilerin kuruluş ve çalışmaları, denetlenmeleri, kapatılmaları ya da Devlet yardımından kısmen veya tamamen yoksun bırakılmaları ile seçim harcamalarının usulleri yukarıdaki esaslar çerçevesinde kanunla düzenlenir. 2. TÜRKĐYE DEKĐ DURUM Siyasi partilere, demokrasinin varlığı ve işleyişi bakımından taşıdıkları önem nedeniyle, bazı güvenceler tanınmıştır. Bu güvencelerden biri, siyasi partilerin hangi hallerde kapatılacağını belirleyen ve kapatma yetkisinin Anayasa Mahkemesi ne ait olduğunu hükme bağlayan Anayasal düzenlemedir. Böylece, siyasi partilerin kapatılması, diğer genel mahkemelere değil, Anayasa nın üstünlüğünün de teminatı olan bir yüksek yargı organına, Anayasa Mahkemesi ne tanınmıştır. Mevzuatımızda bu konuda hüküm getiren yasal düzenlemeler aşağıda belirtilmiştir: 1 Erdoğan Teziç, Anayasa Hukuku, 12. bs., Beta, Ankara, 2007, s.312. TBMM Araştırma Merkezi 1

5 1982 Anayasası Madde 69: Siyasî partilerin kapatılması, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının açacağı dava üzerine Anayasa Mahkemesince kesin olarak karara bağlanır. Bir siyasî partinin tüzüğü ve programının 68 inci maddenin dördüncü fıkrası hükümlerine aykırı bulunması halinde temelli kapatma kararı verilir. Bir siyasî partinin 68 inci maddenin dördüncü fıkrası hükümlerine aykırı eylemlerinden ötürü temelli kapatılmasına, ancak, onun bu nitelikteki fiillerin işlendiği bir odak haline geldiğinin Anayasa Mahkemesince tespit edilmesi halinde karar verilir. (Ek cümle: /25 md.) Bir siyasî parti, bu nitelikteki fiiller o partinin üyelerince yoğun bir şekilde işlendiği ve bu durum o partinin büyük kongre veya genel başkan veya merkez karar veya yönetim organları veya Türkiye Büyük Millet Meclisindeki grup genel kurulu veya grup yönetim kurulunca zımnen veya açıkça benimsendiği yahut bu fiiller doğrudan doğruya anılan parti organlarınca kararlılık içinde işlendiği takdirde, söz konusu fiillerin odağı haline gelmiş sayılır.(ek: /25 md.) Anayasa Mahkemesi, yukarıdaki fıkralara göre temelli kapatma yerine, dava konusu fiillerin ağırlığına göre ilgili siyasî partinin Devlet yardımından kısmen veya tamamen yoksun bırakılmasına karar verebilir. Temelli kapatılan bir parti bir başka ad altında kurulamaz. Bir siyasî partinin temelli kapatılmasına beyan veya faaliyetleriyle sebep olan kurucuları dahil üyeleri, Anayasa Mahkemesinin temelli kapatmaya ilişkin kesin kararının Resmî Gazetede gerekçeli olarak yayımlanmasından başlayarak beş yıl süreyle bir başka partinin kurucusu, üyesi, yöneticisi ve deneticisi olamazlar. Yabancı devletlerden, uluslararası kuruluşlardan ve Türk uyrukluğunda olmayan gerçek ve tüzelkişilerden maddî yardım alan siyasî partiler temelli olarak kapatılır. (Değişik: /25 md.) Siyasî partilerin kuruluş ve çalışmaları, denetlenmeleri, kapatılmaları ya da Devlet yardımından kısmen veya tamamen yoksun bırakılmaları ile siyasî partilerin ve adayların seçim harcamaları ve usulleri yukarıdaki esaslar çerçevesinde kanunla düzenlenir hükmünü getirmektedir sayılı Siyasi Partiler Kanunu Madde 101: (Değişik : Başlık ; 14/08/ /16.Md) Anayasadaki Yasaklara Aykırılık Halinde Partilerin Kapatılması (Değişik 101. Madde ; 14/08/ /16.Md) TBMM Araştırma Merkezi 2

6 a) Bir siyasi partinin tüzük ve programının Devletin bağımsızlığına,ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğüne, insan haklarına, eşitlik ve hukuk devleti ilkelerine, millet egemenliğine, demokratik ve laik cumhuriyet ilkelerine aykırı olması, sınıf veya zümre diktatörlüğünü veya herhangi bir tür diktatörlüğü savunmayı ve yerleştirmeyi amaçlaması, suç işlenmesini teşvik etmesi, b) Bir siyasi partinin, Anayasanın 68 inci maddesinin dördüncü fıkrasına aykırı eylemlerin işlendiği odak haline geldiğinin Anayasa Mahkemesince tespiti, c) Bir siyasi partinin, yabancı devletlerden, uluslararası kuruluşlardan ve Türk uyrukluğunda olmayan gerçek ve tüzel kişilerden maddi yardım alması, hallerinde verilir sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun Madde 18 - Görev ve Yetki Anayasa Mahkemesinin görev ve yetkileri şunlardır. 4. Siyasi partilerin kapatılması hakkında davalara bakmak. Siyasi partilerin nasıl ve hangi usullere göre kapatılacağı Siyasi Partiler Kanunu nda düzenlenmiştir (madde ). Usule ilişkin düzenlemelere geçmeden önce, kapatma kararının hukuki niteliği de belirtilecek olursa, bu kararın cezai bir yaptırım değil, siyasi parti tüzel kişiliğinin sona erdirilmesi niteliğinde bir tespit kararı 2 olduğu ifade edilebilir. Madde 98 - Görevli Mahkeme ve Savcılık (Değişik: Birinci Fıkra; 14/08/ /15.md) Siyasi partilerin kapatılması davaları, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı tarafından Anayasa Mahkemesinde açılır. (Ek: Cümle; 11/01/ /9.md) Siyasi partilerin kapatılması davalarında kapatılmaya karar verilebilmesi için beşte üç oy çokluğu şarttır. Anayasa Mahkemesince verilen kararlar kesindir. Cumhuriyet Başsavcılığı, iddianamesine esas teşkil edecek olayların araştırılması ve soruşturulmasında ve davanın açılması ve yürütülmesinde Cumhuriyet savcılarına ve sorgu hakimlerine tanınan bütün yetkilere sahiptir. Ancak Anayasanın ve kanunların sadece hakimler tarafından kullanılabileceğini belirttiği yetkiler bunun dışındadır. (Değişik: Dördüncü Fıkra; 14/08/ /15.md) Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı siyasi partilerden incelenmek üzere gerekli gördüğü belgeleri isteyebilir. Siyasi 2 Erdoğan Teziç, a.g.k, s TBMM Araştırma Merkezi 3

7 partiler, Cumhuriyet Başsavcılığının isteklerine en geç on beş gün içinde cevap vermek zorundadırlar. Cumhuriyet Başsavcısı, soruşturmayı Cumhuriyet Başsavcı vekili veya yardımcıları eliyle de yürütebilir. Cumhuriyet Başsavcısının soruşturma için görevlendirdiği Başsavcı yardımcılarının. Yargıtay üyeliğine seçilmeleri hali hariç, soruşturma sonuçlanıncaya kadar süreli veya süresiz başka bir göreve atanmaları Cumhuriyet Başsavcısının yazılı muvafakatına bağlıdır. Madde 99 - Siyasi Partilerle Đlgili Yasakları Đnceleme Kurulu Siyasi partilerin kapatılmasına ilişkin isteklerin, Cumhuriyet Başsavcılığınca reddi halinde, yapılan itirazları incelemek üzere Siyasi Partilerle Đlgili Yasakları Đnceleme Kurulu kurulmuştur. Bu Kurul, Yargıtay ceza daireleri başkanlarından kurulur. Bunların en kıdemlisi Kurulun Başkanıdır. Daire başkanlarının özürleri halinde dairenin en kıdemli üyesi Kurula katılır. Kurul üye tamsayısı ile toplanır. Karar yeter sayısı, üye tamsayısının salt çoğunluğudur. Madde Siyasi Partilerle, Đlgili Yasaklara Aykırılık Halinde Dava Açılması (Değişik: Birinci Fıkra; 11/01/ /10.md) Anayasada yazılı nedenlerle Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından bir siyasi partinin kapatılması davasının açılması; a) Re'sen, b) Bakanlar Kurulu kararı üzerine Adalet Bakanının istemiyle, c) Bir siyasi partinin istemi üzerine, olur. Ancak, bir siyasi partinin Cumhuriyet Başsavcılığından dava açılmasını isteyebilmesi için, bu partinin son milletvekili genel seçimlerine katılmış olması, Türkiye Büyük Millet Meclisinde grubu bulunması, ilk büyük kongresini yapmış olması, partinin merkez karar ve yönetim kurulunun üye tamsayısının salt çoğunluğunun oyu ile dava açılmasının istenmesi yolunda karar alınmış bulunması ve istemin parti adına parti genel başkanı tarafından Cumhuriyet Başsavcılığına yazılı olarak yapılmış olması gerekir. Cumhuriyet Başsavcılığı, Adalet Bakanının veya partinin yazılı isteminde yeterli delil bulunduğu kanısına varırsa davayı açar. Yeterli delil bulunmadığı kanısına varırsa dava açmayacağını istemde bulunan Adalet Bakanına veya siyasi parti genel başkanlığına yazı ile bildirir. TBMM Araştırma Merkezi 4

8 Adalet Bakanının veya siyasi partinin, Cumhuriyet Başsavcılığının bildirimi üzerine, bu bildirimin tebliği tarihinden başlayarak otuz gün içinde Siyasi Partilerle ilgili Yasakları Đnceleme Kuruluna yazı ile itirazda bulunma hakkı vardır. Kurul, itirazı ivedilikle en geç otuz gün içinde inceler; itirazı haklı görmezse dava açılmaz; haklı görürse, Cumhuriyet Başsavcılığı Anayasa Mahkemesine dava açmakla yükümlüdür. Bu maddenin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerinde yer alan hükümler milletvekili genel seçimiyle, bu seçimin yenilenmesine veya milletvekili ara seçimlerine dair verilen kararın Resmi Gazetede yayınlandığı tarihten başlayarak oy verme gününün ertesi gününe kadar geçecek süre içinde uygulanamaz. Madde (Değişik: Başlık; 14/08/ /16.Md) Anayasadaki Yasaklara Aykırılık Halinde Partilerin Kapatılması (Değişik 101. Madde ; 14/08/ /16.Md) a) Bir siyasi partinin tüzük ve programının Devletin bağımsızlığına,ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğüne, insan haklarına, eşitlik ve hukuk devleti ilkelerine, millet egemenliğine, demokratik ve laik cumhuriyet ilkelerine aykırı olması, sınıf veya zümre diktatörlüğünü veya herhangi bir tür diktatörlüğü savunmayı ve yerleştirmeyi amaçlaması, suç işlenmesini teşvik etmesi, b) Bir siyasi partinin, Anayasanın 68 inci maddesinin dördüncü fıkrasına aykırı eylemlerin işlendiği odak haline geldiğinin Anayasa Mahkemesince tespiti, c) Bir siyasi partinin, yabancı devletlerden, uluslararası kuruluşlardan ve Türk uyrukluğunda olmayan gerçek ve tüzel kişilerden maddi yardım alması, hallerinde verilir. (Ek: Fıkra; 09/04/ /4.md) Anayasa Mahkemesi, yukarıdaki fıkranın (a) ve (b) bentlerinde sayılan hallerde temelli kapatma yerine, dava konusu fiillerin ağırlığına göre ilgili siyasi partinin almakta olduğu son yıllık Devlet yardımı miktarının (Đptal : Anayasa Mahkemesinin16/07/2003 tarih ve E: , K: sayılı Kararı ile, 26/03/2002 günlü, 4748 sayılı Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Đlişkin Kanun ile, 22/04/1983 tarih ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanununun 101.maddesine eklenen fıkrada yer alan yarısından az olmamak kaydıyla ibaresinin Anayasaya aykırı olduğuna ve ĐPTALĐNE karar verilmiştir.kısmen veya tamamen yoksun bırakılmasına, yardımın tamamı ödenmişse aynı miktarın Hazineye iadesine karar verebilir. (NOT : Đptal edilen ibare nedeniyle fıkrada uygulanma olanağı kalmayan bu yardımdan " sözcüklerinin de 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama TBMM Araştırma Merkezi 5

9 Usulleri Hakkında Kanun'un 29.maddesinin ikinci fıkrası gereğince ĐPTALĐNE karar verilmiştir. Madde 102: Cumhuriyet Başsavcılığının Đsteklerine Uyulmaması Halinde Yapılacak Đşlem (Değişik : Birinci Fıkra ; 09/04/ /4.Md) Siyasi partilerin faaliyetlerinin izlenmesi amacıyla Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının istediği bilgi ve belgeleri bildirilen süre içinde vermeyen siyasi partiye Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından ikinci bir yazı tebliğ olunur. Bu yazıda, bildirilen süre içinde cevap verilmediği ve istek yerine getirilmediği takdirde o siyasi partinin kapatılması ya da Devlet yardımından kısmen veya tamamen yoksun bırakılması için dava açılabileceği de belirtilir. Bu tebliğde bildirilecek süre içinde yine istek yerine getirilmez veya cevap verilmezse Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı o siyasi partinin (Mülga : Đbare ; 11/01/ /11.md) Devlet yardımından kısmen veya tamamen yoksun bırakılması için Anayasa Mahkemesinde re'sen dava açabilir.(ek : Cümle ; 11/03/ /11.md) "Siyasi parti, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının bu istemlerine karşı Anayasa Mahkemesine itiraz edebilir." (Ek: Fıkra : 14/08/ /17.md) Parti büyük kongresi, merkez karar ve yönetim kurulu veya bu kurulun iki ayrı kurul olarak oluşturulduğu haller, Türkiye Büyük Millet Meclisi grup yönetim kurulu, Türkiye Büyük Millet Meclisi grup genel kurulu, parti genel başkanı dışında kalan parti organı, mercii veya kurulu tarafından Anayasanın 68 inci maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan hükümlere aykırı fiilin işlenmesi halinde, fiilin işlendiği tarihten başlayarak iki yıl geçmemiş ise (Değişik : Đbare ; 09/04/ /4.md) "Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı" söz konusu organ, mercii veya kurulun işten el çektirilmesini yazı ile o partiden ister. Parti üyeleri 68 inci maddenin dördüncü fıkra hükümlerine aykırı fiil ve konuşmalarından dolayı hüküm giyerler ise (Değişik: Đbare; 09/04/ /4.md) "Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı" bu üyelerin partiden kesin olarak çıkarılmasını o partiden ister. (Değişik: Üçüncü Fıkra; 09/04/ /4.md) Siyasi parti, tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde istem yazısında belirtilen hususu yerine getirmediği takdirde, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı Anayasa Mahkemesinde o siyasi partinin kapatılması ya da Devlet yardımından kısmen veya tamamen yoksun bırakılması için dava açar. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen iddianamenin tebliğinden itibaren otuz gün içinde TBMM Araştırma Merkezi 6

10 ilgili siyasi parti tarafından söz konusu parti organı, merci veya kurulan işten el çektirilmesi ve parti üyesi veya üyelerin partiden kesin olarak çıkarılmaları halinde, o partinin (Mülga: Đbare; 11/03/ /11.md) Devlet yardımından kısmen veya tamamen yoksun bırakılması için açılan dava düşer. Aksi takdirde Anayasa Mahkemesi, dosya üzerinde inceleme yaparak, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının ve siyasi parti temsilcilerinin sözlü açıklamalarını, gerekli gördüğü hallerde diğer ilgilileri ve konu üzerinde bilgisi olanları da dinlemek suretiyle açılmış bulunan davayı karara bağlar. Madde103: (Değişik: Başlık; 14/08/ /18.md) Bir Siyasi Partinin Yasak Eylemlere Odak Olması Hali (Değişik: 103. Madde; 14/08/ /18.md) Bir siyasi partinin Anayasanın 68 inci maddesinin dördüncü fıkrası hükmüne aykırı eylemlerin odak halini oluşturup oluşturmadığı hususu Anayasa Mahkemesince belirlenir. Bir siyasi parti; birinci fıkrada yazılı fiiller o partinin üyelerince yoğun bir şekilde işlendiği ve bu durum o partinin büyük kongre, merkez karar ve yönetim kurulu veya Türkiye Büyük Millet Meclisindeki grup genel kurulu veya grup yönetim kurulunca zımnen veya açıkça benimsendiği yahut bu fiiller doğrudan doğruya anılan parti organlarınca kararlılık içinde işlendiği takdirde, söz konusu fiillerin odağı haline gelmiş sayılır. (Ek: Fıkra; 09/04/ /4.md) Bir siyasi parti, bu nitelikteki fiiller o partinin üyelerince yoğun bir şekilde işlendiği ve bu durum o partinin büyük kongre veya genel başkan veya merkez karar veya yönetim organları veya Türkiye Büyük Millet Meclisindeki grup genel kurulu veya grup yönetim kurulunca zımnen veya açıkça benimsendiği yahut bu fiiller doğrudan doğruya anılan parti organlarınca kararlılık içinde işlendiği takdirde, söz konusu fiillerin odağı haline gelmiş sayılır. Madde (Değişik: Başlık; 14/08/ /19.Md) Diğer Sebeplerle Başvuru (Değişik: Birinci Fıkra; 14/08/ /19.m) Bir siyasi partinin bu Kanunun 101. maddesi dışında kalan emredici hükümleriyle diğer kanunların siyasi partilerle ilgili emredici hükümlerine aykırılık halinde bulunması sebebiyle o parti aleyhine Anayasa Mahkemesine, Cumhuriyet Başsavcılığınca re'sen yazı ile başvurulur. (Değişik : Đkinci Fıkra ; 11/03/ /12.md) Anayasa Mahkemesi, söz konusu hükümlere aykırılık görürse bu aykırılığın giderilmesi için ilgili siyasi parti hakkında ihtar kararı verir. Bu yazının tebliği tarihinden itibaren altı ay içinde aykırılık giderilmediği TBMM Araştırma Merkezi 7

11 takdirde, Cumhuriyet Başsavcılığı o siyasi partinin Devlet yardımından kısmen veya tamamen yoksun bırakılması için Anayasa Mahkemesine re'sen dava açabilir Anayasası Madde 149: (Değişik: /33 md.) Anayasa Mahkemesi, Başkan ve on üye ile toplanır, salt çoğunluk ile karar verir. Anayasa değişikliklerinde iptale ve siyasî parti davalarında kapatılmaya karar verebilmesi için beşte üç oy çokluğu şarttır. Şekil bozukluğuna dayalı iptal davaları Anayasa Mahkemesi nce öncelikle incelenip karara bağlanır. Anayasa Mahkemesinin kuruluşu ve yargılama usulleri kanunla; mahkemenin çalışma esasları ve üyeleri arasındaki işbölümü kendi yapacağı Đçtüzükle düzenlenir.anayasa Mahkemesi Yüce Divan sıfatıyla baktığı davalar dışında kalan işleri dosya üzerinde inceler. Ancak, gerekli gördüğü hallerde sözlü açıklamalarını dinlemek üzere ilgilileri ve konu üzerinde bilgisi olanları çağırabilir (Ek ibare: /14 md.) ve siyasi partilerin temelli kapatılması veya kapatılmasına ilişkin davalarda, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısından sonra kapatılması istenen siyasi partinin genel başkanlığının veya tayin edeceği bir vekilin savunmasını dinler. 3. BAZI ÜLKELERDEKĐ DÜZENLEMELER 3.1. ALMANYA Alman Temel Kanunu nun 21. maddesi siyasi partilerin kapatılması konusunda şu hükümleri getirmiştir: Madde 21: Amaçları ya da mensuplarının fiilleri ile hür demokratik temel düzene zarar vermek ya da ortadan kaldırmak isteyen veya Federal Almanya Cumhuriyetinin varlığını tehdit eden partiler anayasaya aykırıdır. Anayasaya aykırılığa Federal Anayasa Mahkemesi karar verir. Ayrıntılar federal yasaların konusudur." 24 Temmuz 1967 Tarihli Alman Siyasi Partiler Kanunu'nun Altıncı Bölümü "anayasaya aykırı parti yasağının uygulanması" başlığını taşır 3. 3 Siyasi Partiler Kanunu Metinleri, (Türkiye-Federal Almanya-Portekiz), TBMM Basımevi, 1982, s (aktaran: Ahmet Yıldız, Bazı Arupa Ülkelerinde Siyasi Parti Kapatma ile Đlgili Düzenlemeler, Kütüphane ve Dökümantasyon Müdürlüğü Araştırma Servisi, 1997, s.1. TBMM Araştırma Merkezi 8

12 Madde 32- Hükmün Yerine Getirilmesi Bir parti veya parti teşkilatının, Alman Temel Kanunu nun 21. maddesinin 2. fıkrası uyarınca Anayasaya aykırılığına hükmedilmesi halinde, eyalet hükümetlerinin tespit edeceği merciler, hükmün icra edilmesiyle ilgili çeşitli kanunlarda yer alan önlemleri ve Alman Anayasa Mahkemesinin öngördüğü usülleri uygular. Bu amaca yönelik olarak söz konusu mercilerdeki üst düzey devlet yetkililerinin, kamu güveni ve düzenini sağlamakla görevli bütün federe makam ve hizmet mercileri üzerinde kayıtsız emretme hakları vardır. Bir siyasal parti ya da parti teşkilatının, yapılanma veya faaliyetleri itibariyle anayasaya aykırı olduğu tespit edilir ve bu aykırılığın etkilerinin bir eyaletle sınırlı kalmayıp, başka eyaletlere de sirayet ettiği düşünülüyorsa, bu takdirde Đçişleri Bakanı nın a anayasaya aykırılık hükmünün gereklerinin yerine getirilmesinde Federal devletin tamamında bir bütünlük sağlanması amacıyla gerekli bütün tedbirleri alması gerekir. Yürütme tedbirlerine karşı itirazda bulunmak veya iptal davası açmak söz konusu kararın yürütülmesinin askıya alınması sonucunu doğurmaz. Bir idari davada yargılama sırasında karşılaşılan bir mesele, nihai hükmün yerine getirilmesi bakımından esası ilgilendirecek derecede önemli ise, yargılamaya devam edilmez ve Federal Anayasa Mahkemesi nin bu konuda vereceği karar beklenir. Federal Anayasa Mahkemesi bunun yanı sıra hükmün icrasıyla ilgili kendisinin tespit ettiği yürütme tedbirleri hakkında yapılan itirazları da karara bağlar. Madde 33- Yasaklanan Parti Yerine Đkame Teşkilat Oluşturma Yasağı Alman Temel Kanunu nun 21. maddesinin 2. fıkrası ve Federal Anayasa Mahkemesi Kanunu nun 46 inci maddesine göre anayasaya aykırı olduğuna hükmedilmiş siyasal partinin yerine kaim olmak üzere bu partinin anayasaya aykırı bulunan amaçlarını devam ettirecek teşkilatlar kurulması veya mevcut teşkilatların bu kapsamda faaliyetlerde bulunması yasaktır. Partiye ikamet eden teşkilat söz konusu siyasi partinin kapatılmasından önce mevcut bulunan bir parti veya Federal Meclis (Bundestag) ya da bir eyalet meclisinde temsil olunan bir parti olduğu takdirde, Federal Anayasa Mahkemesi bu partinin yasaklanmış bir siyasi partiyi ikame eden bir yan teşkilat olduğuna karar verip, bu kararı ilan eder. Bu durumda Federal Anayasa Mahkemesi Kanununun 38, 41, 44 üncü maddleri ve 46 inci maddenin üçüncü fıkrası ile bu kanunun 32. maddesi uygunluğu nisbetinde geçerlidir TBMM Araştırma Merkezi 9

13 Siyasi partilerin anayasa aykırılığı konusunda yapılacak başvurular, Bundestag (Almanya Federal Meclisi), Bundesrat (Almanya Eyaletler Meclisi) veya Federal Hükümet tarafından gerçekleştirilebilir. Siyasi parti yalnızca tek bir federe devlet içinde faaliyet gösterdiği takdirde, o devletin hükümetinin de başvuru hakkı mevcuttur. Federal Anayasa Mahkemesi başvuru üzerine, siyasi partinin hesaplarını dondurma, malvarlığına el koyma kararı alabilir ya da parti faaliyetlerinin devamını sağlayabilir. Duruşmanın hazırlığı sırasında Mahkeme ön tahkikat isteyebilir. Mahkeme, partinin yetkili temsilcilerine belli bir süre dahilinde açıklama yapma fırsatı tanır ve bunun üzerine başvurunun kabulü veya reddine ya da duruşmanın yapılmasına karar verir. Federal Anayasa Mahkemesi, her biri sekiz yargıçtan müteşekkil Birinci ve Đkinci Senato dan oluşmaktadır. Siyasi partilerin yasaklanması davalarına Đkinci Senato bakar. Senatolar en az altı yargıç ile toplanır. Özellikle ivedi toplantılarda toplantı yeter sayısı sağlanamadığı takdirde, Başkan diğer Senato dan gerekli sayıda yargıç atayarak toplantıyı başlatır. Başvuru haklı bulunduğu takdirde Federal Mahkeme siyasi partinin anayasaya aykırılığına karar verir. Parti feshedilir ve yerine kurulacak olan ikame teşkilatlar yasaklanır AVUSTURYA 1975 tarihli Federal Siyasi Partiler Kanunu nun 1. maddesi, 3. bendine göre, siyasi partilerin kurulması Federal Anayasa nın aksini belirrtiği durumlar hariç olmak üzere serbesttir. Siyasi parti faaliyetleri kanunla öngörülmüş olsalar dahi hiçbir sınrlamaya tabi tutulamaz 5. Hukuk sisteminde siyasi partilerin kapatılmasına ilişkin olarak herhangi bir yasal düzenlemeye yer verilmeyen Avusturya da, çalışmamız açısından önem taşıyan bir partiye değinilecektir. Bu önem aşağıda da belirtildiği gibi, Avrupa Birliği nin politik bir yaptırım uygulayarak müdahalede bulunmasından kaynaklanmaktadır. Avusturya Özgürlük Partisi (FPÖ) Avusturya Özgürlük Partisi (Freiheitliche Partei Österreichs-FPÖ) 1956 tarihinde Avusturya nın 1938 de Hitler Almanyası tarafından ilhakından sonra Seyyss-Inquart nasyonal sosyalist hükümetinde görev alan Anton Reinthaller tarafından kurulmuştur. Alman 4 ECPRD - European Centre for Parliamentary Research and Documentation, 692 no.lu talep Judicial Procedures to ban Political Parties, https://ecprd.secure.europarl.europa.eu/ecprd/getfile.do?id=7250, (Erişim Tarihi: ) 5 ECPRD - European Centre for Parliamentary Research and Documentation, 692 no.lu Judicial Procedures to ban Political Parties talebine Avusturya nın verdiği cevap, https://ecprd.secure.europarl.europa.eu/ecprd/getfile.do?id=20102, (Erişim Tarihi: ) TBMM Araştırma Merkezi 10

14 yanlısı bir parti olan FPÖ daha ziyade SPÖ (Sosyal Demokrat Parti) ve ÖVP nin (Christian Democratic Austrian People s Party- Avusturya Hristiyan Demokrat Halk Partisi) sosyalistmuhafazakâr (socialist-clerical) koalisyon hükümetlerinden rahatsızlık duyan kişilerin oluşturduğu bir parti görünümündedir. Parti içerisinde genellikle uzlaşamayan liberal ve milliyetçi olmak üzere iki parti grubu göze çarpmaktadır. Esasında radikal bir parti olmayan FPÖ, buna rağmen Nazi yanlısı ve Avusturya nın büyük germen kültürel topluluğu dahilinde olmasını arzu eden kişiler için de çekim merkezi olmuştur. Günümüz itibariyle partiye genel olarak popülist, aşırı sağcı ve göçmen karşıtı görüşlere sempati duyan kitleler oy vermektedir. FPÖ nün milliyetçilik vurgusu, dünya genelinde atipik liberal bir parti olarak algılanmasına neden olmuştur. Bununla birlikte, parti 1979 yılında dünya genelinde liberal partilerin örgütlediği Liberal Enternasyonal e üye olmuştur. Temel ideolojisi, devlet iktidarının güçlenmesine karşın bireysel özgürlüklerin korunmasıdır. Bu bağlamda FPÖ, eşitlik için sosyal sınıflar arasındaki mücadeleyi merkezine alan sosyalizme karşıdır, serbest teşebbüsün özendirilmesi ve devletin ekonomik rolünün sınırlı olması gerekliliği benimsenmiştir. Parti yılları arasında % 5.0 ile 7.7 arasında değişen oy oranları ile ancak sınırlı bir muhalefeti mümkün kılacak şekilde parlamentoda temsil imkanı bulmuştur. Sonraki yıllarda liberal kanadı zayıflayan parti, SPÖ ile yapılan anlaşma ile seçim kanunlarındaki revizyon neticesinde öncelikle parlamentoda üye sayısını arttırmış ve nihayet yılları arasında FPÖ, SPÖ ile birlikte çalkantılı geçen ve siyasi krizlerin eksik olmadığı üç yıllık koalisyon hükümetini yürütmüştür yılında partinin milliyetçi grubundan olan Jörg Heider başkanlığa seçilmiştir. Heider in yaklaşımı yukarıda bahsedilen germen kültürel topluluğu özlemini çağrıştırmış ve tartışmalara yol açmıştır. O dönemde Avusturya nın ideolojik deformasyon içerisinde bulunduğunu söyleyen Jörg Heider, giderek milliyetçi çevrelerin sempatisini kazanmaya başlamış ve 1989 yılında ilk defa ülkenin iki büyük partisine (SPÖ ve ÖVP) alternatif olarak Carinthia Bölgesi yerel seçimlerini kazanıp bölge valisi olmuştur. Daha sonra ülke tarihinde ilk kez bir vali hakkında SPÖ ve ÖVP tarafından verilen güvensizlik önergesinin kabulüyle Heider görevden alınmıştır. Daha sonra yine 1991 yerel seçimlerinde başarılı olmuş ve iki büyük partiye alternatif olabileceğini kanıtlamıştır yılında partinin liberal grubundan ayrılan beş üye Liberal Forum Partisi ni (The Liberal Forum-Das Liberale Forum) kurmuşlardır. Söz konusu parti de aynı şekilde Liberal Enternasyonal e üye olmuş ve partinin Heider in klasik Avrupa liberal anlayışıyla uyuşmayan eylemleri nedeniyle bertaraf edilmesi görevini yükleneceği umut edilmiştir, ancak TBMM Araştırma Merkezi 11

15 soğuk savaşın sona erdiği dönemden ilk defa ikinci parti unvanını aldığı 1999 seçimlerine kadar Jörg Heider başkanlığındaki FPÖ giderek halk desteğini arttırmıştır. 6 ÖVP- FPÖ Koalisyonu ve Avrupa Birliği Müdahalesi 1999 parlamento seçimlerinde % 27 oy oranıyla FPÖ, seçimlerden en fazla oyu alan ikinci parti olarak çıkmıştır. Merkez sağ partisi ÖVP, hükümeti kurmak için gerekli çoğunluğa FPÖ ile koalisyon yaparak ulaşmış ve Avrupa Birliği nden gelen tüm baskılara rağmen hükümet 3 Şubat 2000 de kurulmuştur. Avrupa Birliği koalisyonun kurulacağına ilişkin açıklamalar üzerine derhal 31 Ocak 2000 tarihinde, dönem başkanlığını yürüten Portekiz Başbakanı marifetiyle ve diğer 13 üyenin katılımıyla bir bildiri yayınlamıştır. Bildiride; 14 üye ülke, FPÖ nün içerisinde yer alacağı herhangi bir hükümet olması halinde Avusturya dan politik düzeyde hiçbir resmi görevliyi kabul etmeyecek Uluslararası kuruluşlardaki mevkilere aday olan Avusturya vatandaşları desteklenmeyecek Avrupa Birliği başkentlerindeki Avusturya Büyükelçileri sadece teknik düzeyde kabul edilecek kararları alınmıştır. Benzer biçimde Avrupa Parlamentosu da derhal toplanarak Avusturya yı benzer biçimde uyarmıştır. Avrupa Komisyonu, üye devletlerin endişelerini paylaşmakla beraber, Avusturya nın üyeliğinin halihazırda zarar görmeyeceği, ancak kişisel haklar ve azınlık haklarına bir zarar gelmesi durumunda yaptırımların gündeme gelebileceğini açıklamıştır. 7 Tüm bu gelişmeler neticesinde Jörg Heider istifa etmiştir. Avrupa Birliği nin ilk politik yaptırımlarına maruz kalan Avusturya da birliğe olan halk desteği de bu olay neticesinde sekteye uğramıştır Kasım seçimlerinde tekrar koalisyon hükümeti içerisinde yer alan FPÖ nün bu tarihten sonra popülaritesi azalmıştır. Parti 2005 yılında ikiye ayrılmıştır. Heider ve partinin diğer önde gelen isimleri FPÖ den ayrılarak BZÖ yü (Avusturya nın Geleceği Đçin Birlik Partisi) kurmuşlardır. FPÖ adı altında siyasete devam 6 Library of Congress, Country Studies, (Erişim Tarihi: 21/03/2008) 7 Illias Bantekas, Austria, the European Union and 2(7) of the UN Charter, The American Society of International Law, (Erişim Tarihi: 21/03/2008) TBMM Araştırma Merkezi 12

16 eden diğer grup ise Heinz-Christian Strache başkanlığında siyasi faaliyetlerine devam etmektedir BELÇĐKA Belçika hukukunda siyasi partilerin kapatılmasını öngören herhangi bir düzenleme bulunmamakta ve konu dernek kurma özgürlüğü kapsamında değerlendirilmektedir DANĐMARKA Siyasi partilerin ve siyasi nitelikli derneklerin kapatılmaları ile ilgili genel hükümler, Danimarka Anayasası nın 78. maddesinde düzenlenmiştir. Bir siyasi partinin kapatılması istemiyle mahkeme önünde dava açma yetkisi Savcılık makamına aittir. Bu durumda ceza muhakemesi usulü uygulanır. Bunun yanında, bir siyasi partinin kapatılmasında yeterli derecede menfaati olduğunu kanıtlayan herkes bu davayı açabilir, bu halde hukuk muhakemesi usulü uygulanır. Dava öncelikle, siyasi parti/siyasi nitelikli derneğin veya yönetim kurullarının merkezlerinin bulunduğu yer ilk derece mahkemesinde açılır. Bu mahkeme tarafından verilen karar kural olarak, Yüksek Mahkeme ve Anayasa Mahkemesi nde temyiz edilebilir. Đlk derece mahkemesi de davayı doğrudan Yüksek Mahkeme ye havale edebilir ESTONYA Siyasi Partiler Kanunu nun 4. maddesi ne göre, Estonya nın Anayasal düzeni ve toprak bütünlüğünü zor kullanarak değiştirme yönünde amaç ve faaliyetlere sahip olan veya bu amaç ve faaliyetlerin Ceza Kanunu nu başka bir şekilde ihlal ettiğine hükmedilen partiler yasaklanmıştır. Aynı kanunun 12. Maddesine göre Bu siyasi partilerin faaliyetlerine, Anayasa Mahkemesi Usul Kanunu na uygun olarak son verilir. 8 Katinka Barysch, The Austrian EU Precidency and the Future of the Constitutional Treaty, Centre for European Reform, 24 Ocak 2006, (Erişim tarihi: 21/03/2008) 9 ECPRD - European Centre for Parliamentary Research and Documentation, 692 no.lu Judicial Procedures to ban Political Parties talebine Belçika nın verdiği cevap, https://ecprd.secure.europarl.europa.eu/ecprd/getfile.do?id=19531, (Erişim Tarihi: ) 10 ECPRD - European Centre for Parliamentary Research and Documentation, 692 no.lu Judicial Procedures to ban Political Parties talebine Danimarka nın verdiği cevap, https://ecprd.secure.europarl.europa.eu/ecprd/getfile.do?id=19572, (Erişim Tarihi: ) TBMM Araştırma Merkezi 13

17 Estonya Yüksek Mahkemesi hem temyiz mahkemesi hem de anayasa mahkemesi olarak görev yapmaktadır. 32. maddeye göre Siyasi partinin yasaklanması için Yüksek Mahkeme ye başvurma yetkisi, Hükümete aittir. Yargıtay dan talepte bulunabilir. Yargıtay böyle bir kararı tüm üyelerinin hazır bulunduğu bir oturumda verebilir. Eğer bir siyasi parti Konvansiyonda garanti altına alınan bir özgürlüğü veya hakkı ihlal ederse, Yüksek Đdari Mahkeme (Danıştay) Genel Kurulunca mali desteği azaltılabilir. Mahkemeden bunu, Senato ve Temsilciler Meclisinin konudan sorumlu denetim komisyonunun en az üçte bir üyesi isteyebilir FĐNLANDĐYA Finlandiya da siyasi partinin kapatılmasını isteme hakkı, Đçişleri Bakanı, savcı veya bir parti üyesine aittir. Bu yöndeki başvuru, partinin kurulu olduğu yer Bölge Mahkemesi ne yapılır (örneğin Genel Bidayet Mahkemesi). Bölge Mahkemesinin kararı, Đlk Derece Temyiz Mahkemesinde, Temyiz Mahkemesinin kararı da Yargıtay da temyiz edilebilir FRANSA Fransa da siyasi partiler dernek statüsündedir. Siyasi partilerle ilgili olarak, derneklerin hüküm altına alındığı 1 Temmuz 1901 tarihli kanun ve 4 Ekim 1958 tarihli Anayasa nın 4. maddesi uygulanacaktır. Bu maddeye göre Siyasi partiler ve siyasi alanda faaliyet gösteren diğer örgütlenmeler oy hakkının kullanılmasına katkıda bulunurlar. Kurulmaları ve faaliyetlerinde serbest olan bu oluşumlar ulusal egemenlik ve demokrasi ilkelerine riayet etmekle yükümlüdürler Dernekler ülke çapında veya beli bir bölgede, sürekli şekilde faaliyet göstermek üzere kurulmak durumundadırlar Temmuz 1901 tarihli kanuna göre derneklerin kurulmasında serbesti ilkesi geçerli olup herhangi bir yerden izin alma ya da önceden bildirimde bulunma şartı söz konusu değildir. Đsteyen herkes bir derneğe üye olmakta serbesttir, hiç kimse üye olmaya zorlanamayacağı gibi, üye olduğu bir dernekten istediği zaman ayrılma hakkından 11 ECPRD - European Centre for Parliamentary Research and Documentation, 692 no.lu Judicial Procedures to ban Political Parties talebine Estonya nın verdiği cevap, https://ecprd.secure.europarl.europa.eu/ecprd/getfile.do?id=19811, (Erişim Tarihi: ) 12 ECPRD - European Centre for Parliamentary Research and Documentation, 692 no.lu Judicial Procedures to ban Political Parties talebine Finlandiya nın verdiği cevap, https://ecprd.secure.europarl.europa.eu/ecprd/getfile.do?id=19703, (Erişim Tarihi: ) 13 Ministére Des Affaires Etrangéres, Les partis politiques en France, (Erişim Tarihi: ) TBMM Araştırma Merkezi 14

18 yoksun bırakılamaz. Yine bu kanunda derneklerin, ancak kanuna aykırı amaçlara sahip oldukları ve devletin toprak bütünlüğüne ya da cumhuriyet ilke ve değerlerine karşı bir saldırı olarak değerlendirilen faaliyet içinde bulundukları gerekçesiyle, mahkeme kararıyla kapatılacakları hükme bağlanmıştır. Hukuken dernek statüsünde olan siyasi partilerin kapatılmalarında da aynı usul uygulanacaktır. Ayrıca 10 Ocak 1936 tarihli muharebe grupları ve özel milisler hakkında kanun, kamu düzeni ve demokrasiyi ihlal eder nitelikte faaliyetlere sahip olduğuna hükmedilen derneklerin, bir Bakanlar kurulu kararnamesiyle kapatılmalarına olanak tanımaktadır. Kanunda kamu düzeni ve demokrasinin ihlali kapsamına giren fiiller yedi madde olarak sayılmıştır. Bunlar; 1. cadde ve sokaklarda silahlı gösterilerin yapılmasını teşvik etmek, 2. askeri nitelikteki kendi teşkilat yapısını ve örgütlenmesini muharebe grubu ve özel milis niteliğinde gösteren, 3. Ulusal toprak bütünlüğünü bozmayı amaçlamak, 4. Eylemleriyle cumhuriyetçiliğe dayalı kanuniliğin muhafazası için gerekli tedbirlere zarar verme eğilimi içinde olmak, 5. düşmanla işbirliği yapmak suçundan yargılanmış kişilerin bir araya getirilmesini amaçlamak veya işbirliği yapmayı teşvik etmek, 6. sahip olunan etnik köken, milliyet, ırk veya dine bağlı olarak belli bir kişi veya kişi topluluğuna karşı ayrımcılık, kin ve şiddete yol açacak şekilde fikir ve teoriler ileri sürüp, propaganda yapmak, 7. Fransa topraklarında veya yurtdışında terörist eylemler gerçekleştirmek amacını güden faaliyetler içinde olmak, Đdari nitelikteki bu cezaya ek olarak, Ceza Kanunu nun , ve maddeleri, bu kanunda yasaklanan fillerin işlenmesinde veya tekerrüründe herhangi bir şekilde yer alan kişiler de cezalandırılmasını öngörmektedir Loi du 10 janvier 1936 sur les groupes de combat et milices privées, (Erişim Tarihi: ) TBMM Araştırma Merkezi 15

19 3.7. HĐNDĐSTAN Hindistan anayasasında siyasi partilere ilişkin özel bir hüküm bulunmamaktadır tarihli Halkın Temsili Kanununun (Representative of The People s Act )29/A maddesine göre; kendisini siyasi parti olarak seçim kuruluna kaydettiren her türlü kurum ve yapılar siyasi parti sayılmaktadır. Maddenin devamında ise parti olarak kayıt altına alınmak için gerekli belge ve işlemler belirtilmiştir. Aynı kanunun 29/B ve 29/C maddelerinde ise siyasi partilere maddi yardımlar ve sınırları belirtilmiştir ancak siyasi parti yasaklarına ilişkin herhangi bir hükme yer verilmemiştir. 15 Bununla birlikte 1980 tarihli Ulusal Güvenlik Kanunu (National Security Act) 16 kapsamında olmayan Kashmir ve Jammu Bölgelerine ait 1978 tarihli Kamu Güvenliği Yasası (Public Security Act) gereğince, söz konusu bölgesel hükümetler terör eylemlerinin yaygınlaşması ve ulusal güvenliğin tehlikede olduğu gerekçesiyle herhangi bir yargı kararı olmaksızın bu terör eylemlerine karışan partileri kapatma yoluna gitmektedir. Örneğin, Hindistan Maocu Komünist Parti (Communist Party of India-Maoist) ve buna bağlı 7 organizasyon Kashmir de 157 kişinin öldürülmesi olayından sorumlu tutularak tarihinde kapatılmıştır HOLLANDA Hollanda Medeni Kanunu nun 20. maddesi siyasi partiler de dahil olmak üzere tüzel kişileri yasaklamayı mahkemeler için mümkün hale getirmektedir. Mahkeme, umumi huzur bozma durumlarında böyle bir karar alabilir. Medeni Kanun daki normal prosedür uygulanır. Bu prosedür için savcı başvuru yapar Ministiry of Law and Justice of India, Representation of The People s Act 1951, df, (Erişim Tarihi: ) 16 The Gazette of India, (Erişim Tarihi: ) 17 Syed Amin Jafri, AP home minister says ban covers CPI-Maoist and seven frontal organisations, (Erişim Tarihi: ) 18 ECPRD - European Centre for Parliamentary Research and Documentation, 692 no.lu Judicial Procedures to ban Political Parties talebine Hollanda nın verdiği cevap, https://ecprd.secure.europarl.europa.eu/ecprd/getfile.do?id=20015, (Erişim Tarihi: ) TBMM Araştırma Merkezi 16

20 3.9. ĐNGĐLTERE Đngiltere de siyasi partilerin kapatılmasını öngören yasal bir düzenleme bulunmamaktadır yılında çıkarılan Siyasi Partiler, Seçim ve Referandum Hakkında Kanun a kadar siyasi partilerin bir sicile kaydolmaları da öngörülmemiştir. Bu kanunla siyasi partiler için getirilen sicile kayıt zorunluluğu, partilerin seçimlere katılabilmeleri için bir ön şart olup, bununla asıl amaçlanan ise partilerin mali kaynaklarının ve harcamalarının düzenleme altına alınması ve mali denetime tabi tutulmasıdır. Bu kanunda, kayıt işleminin oluşturulacak bir Seçim Komitesi nin nezaretinde yürütüleceği öngörülmüş fakat bir siyasi partinin kayıt yaptırabilmesi için, herhangi bir demokratik koşulun yerine getirilmesi şart koşulmamıştır. Kanun ayrıca siyasi partilerin mali düzenlemeleri hakkında bildirim yapmalarına hükmetmiş, ama yine bu yükümlülüğü yerine getirmeyen partinin kaydının silineceğinden bahsetmemiştir. Kanunun ihlali halinde, siyasi partiler için para cezası, parti üyeleri için parti faaliyetlerinden men cezası verileceği öngörülmüştür ĐSPANYA 6/2002 sayılı Siyasi Partiler Kanunu nun 10. maddesinde, bir siyasi partinin kapatılması için iki yargı yolu öngörülmüştür: Bunlardan birincisi partinin Ceza Kanunu nda tanımlanan bir suçu işlemesi halinde verilecek olan cezai nitelikli yasaklama veya kapatma kararıdır. Bu durumda yargılama yetkisi genel mahkemeye aittir ve bu nitelikte bir kararın alınması için başvuruda bulunmaya, sözkonusu suç fiilinden zarar gören kişi, kamu savcısı ve menfaat sahibi diğer ilgililer yetkilidir. Đkinci durumda ise partinin faaliyetleri ve teşkilat yapısıyla, temel demokrasi ilkelerini sürekli biçimde ihlal edip özgürlüklere dayalı sistemin ortadan kaldırılması veya kullanılmasının imkansız hale getirilmesi halinin mevcut olmasında verilecek hukuki nitelikli yasaklama veya kapatma kararı söz konusudur. Bu kararın alınması için başvuruda bulunmaya Hükümet ve kamu savcısı yetkilidir. Temsilciler Meclisi ve Senato nun Hükümeti bu başvuruyu yapmaya ne şekilde zorlayacağı, uygulanack usul Başkanlık Divanı tarfından belirlenir. Siyasi Partiler Kanunu nun 9. maddesi, hangi faaliyetlerin bu kapsama gireceğini belirtmiştir ECPRD - European Centre for Parliamentary Research and Documentation, 692 no.lu Judicial Procedures to ban Political Parties talebine Đngiltere nin verdiği cevap, https://ecprd.secure.europarl.europa.eu/ecprd/getfile.do?id=26367, (Erişim Tarihi: ) 20 ECPRD - European Centre for Parliamentary Research and Documentation, 692 no.lu Judicial Procedures to ban Political Parties talebine Đspanya nn verdiği cevap, https://ecprd.secure.europarl.europa.eu/ecprd/getfile.do?id=19467, (Erişim Tarihi: ) TBMM Araştırma Merkezi 17

İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesine İlişkin 30.11.2007 Tarihli Yönetmeliğin 11 ve 19. Maddeleri Anayasaya Aykırıdır

İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesine İlişkin 30.11.2007 Tarihli Yönetmeliğin 11 ve 19. Maddeleri Anayasaya Aykırıdır İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesine İlişkin 30.11.2007 Tarihli Yönetmeliğin 11 ve 19. Maddeleri Anayasaya Aykırıdır Doç. Dr. Tuğrul KATOĞLU* * Bilkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ceza

Detaylı

ANAYASA MAHKEMESİ NE BİREYSEL BAŞVURU YOLU AÇILDI

ANAYASA MAHKEMESİ NE BİREYSEL BAŞVURU YOLU AÇILDI ANAYASA MAHKEMESİ NE BİREYSEL BAŞVURU YOLU AÇILDI GENEL OLARAK Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 148. maddesinde yapılan değişiklik ile Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yolu açılmıştır. 23 Eylül 2012

Detaylı

KARAR 1 (672 sayılı KHK ile kamu görevinden çıkarılmaya dair) Davalı : Başbakanlık /ANKARA

KARAR 1 (672 sayılı KHK ile kamu görevinden çıkarılmaya dair) Davalı : Başbakanlık /ANKARA KARAR 1 (672 sayılı KHK ile kamu görevinden çıkarılmaya dair) Davalı : Başbakanlık /ANKARA Davanın Konusu : Uyuşmazlık, davacının 672 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Kamu Personeline İlişkin Alınan Tedbirlere

Detaylı

TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN

TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN TEMEL HUKUK BU DERSTE NELER ÖĞRENECEĞİZ? Yargı nedir? Türk hukukunda yargının bölümleri Anayasa Yargısı İdari Yargı Adli Yargı TEMEL HUKUK YARGI Yargı, devletin hukuk

Detaylı

İDARİ YARGI ( ADL104U )

İDARİ YARGI ( ADL104U ) İDARİ YARGI ( ADL104U ) KISA ÖZET kolayaof.com İDARİ YARGI - ADL104U İÇİNDEKİLER Ünite Ünite Adı Sayfa Ünite 1 : İdarenin Denetlenmesi 1 Ünite 2 : İdari Yargı Yetkisi Ve Yargı Düzenleri 4 Ünite 3 : İdari

Detaylı

TEMEL HUKUK DERS NOTLARI SON HAFTA. Öğr. Gör. Erkan ÇAKIR

TEMEL HUKUK DERS NOTLARI SON HAFTA. Öğr. Gör. Erkan ÇAKIR TEMEL HUKUK DERS NOTLARI SON HAFTA Öğr. Gör. Erkan ÇAKIR ANAYASANıN TEMEL ILKELERI 2 1. madde Türkiye devleti bir cumhuriyettir. 2. Madde Cumhuriyetin nitelikleri Cumhuriyetçilik Başlangıç ilkeleri Atatürk

Detaylı

2-) Türkiye de tek dereceli seçim ilk kez hangi seçimlerde uygulanmıştır? A) 1942 B) 1946 C) 1950 D) 1962 E) 1966

2-) Türkiye de tek dereceli seçim ilk kez hangi seçimlerde uygulanmıştır? A) 1942 B) 1946 C) 1950 D) 1962 E) 1966 1-) 1921 Anayasası ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır? A) Milli egemenlik ilkesi benimsenmiştir B) İl ve nahiyelerde yerinden yönetim ilkesi kabul edilmiştir. C) Yasama ve yürütme kuvvetleri

Detaylı

İŞ MAHKEMELERİ KANUNU

İŞ MAHKEMELERİ KANUNU 2243 İŞ MAHKEMELERİ KANUNU Kanun Numarası : 5521 Kabul Tarihi : 30/1/1950 Yayımlandığı R.Gazete : Tarih : 4/2/1950 Sayı : 7424 Yayımlandığı Düstur : Tertip : 3 Cilt : 31 Sayfa : 753 Madde 1 İş Kanununa

Detaylı

TÜRK YARGI SİSTEMİ YARGITAY Öğr. Gör. Ertan Cem GÜL MYO Hukuk Bölümü Adalet Programı

TÜRK YARGI SİSTEMİ YARGITAY Öğr. Gör. Ertan Cem GÜL MYO Hukuk Bölümü Adalet Programı TÜRK YARGI SİSTEMİ YARGITAY Öğr. Gör. Ertan Cem GÜL MYO Hukuk Bölümü Adalet Programı Yargıtay, tanımı Anayasa ile yapılan, işlevleri, mensupları ve bunların seçimi ve diğer kuruluş esasları, Anayasa'da

Detaylı

Sayı: 27/2013 İYİ İDARE YASASI. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar:

Sayı: 27/2013 İYİ İDARE YASASI. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi nin 11 Kasım 2013 tarihli Onbirinci Birleşiminde Oybirliğiyle kabul olunan İyi İdare Yasası Anayasanın 94 üncü maddesinin (1) inci fıkrası gereğince Kuzey

Detaylı

HAKİMLER VE SAVCILAR YÜKSEK KURULU DEĞİŞİKLİK TEKLİFİ HAKKINDA BİLGİ NOTU

HAKİMLER VE SAVCILAR YÜKSEK KURULU DEĞİŞİKLİK TEKLİFİ HAKKINDA BİLGİ NOTU HAKİMLER VE SAVCILAR YÜKSEK KURULU DEĞİŞİKLİK TEKLİFİ HAKKINDA BİLGİ NOTU HSYK Teklifi Teklif; 2797 sayılı Yargıtay Kanunu, 6087 sayılı Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Kanunu, 4954 sayılı Türkiye Adalet

Detaylı

CEZA MUHAKEMESİ KANUNUNUN YÜRÜRLÜK VE UYGULAMA ŞEKLİ HAKKINDA KANUN

CEZA MUHAKEMESİ KANUNUNUN YÜRÜRLÜK VE UYGULAMA ŞEKLİ HAKKINDA KANUN CEZA MUHAKEMESİ KANUNUNUN YÜRÜRLÜK VE UYGULAMA ŞEKLİ HAKKINDA KANUN Kanun Numarası: 5320 Kanun Kabul Tarihi: 23/03/2005 Yayımlandığ Resmi Gazete No: 25772 Mükerrer Yayımlandığı Resmi Gazete Tarihi: 31/03/2005

Detaylı

İYİ İDARE YASASI İÇDÜZENİ. BİRİNCİ KISIM Genel Kurallar. İKİNCİ KISIM İyi İdarenin İlkeleri

İYİ İDARE YASASI İÇDÜZENİ. BİRİNCİ KISIM Genel Kurallar. İKİNCİ KISIM İyi İdarenin İlkeleri Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi nin 11 Kasım 2013 tarihli Onbirinci Birleşiminde Oybirliğiyle Kabul olunan İyi İdare Yasası Anayasanın 94 üncü maddesinin (1) inci fıkrası gereğince Kuzey

Detaylı

Başkentteki Yardımcı Kuruluşlar. Türkiye nin Yönetim Yapısı Doç. Dr. Aslı Yağmurlu

Başkentteki Yardımcı Kuruluşlar. Türkiye nin Yönetim Yapısı Doç. Dr. Aslı Yağmurlu Başkentteki Yardımcı Kuruluşlar Türkiye nin Yönetim Yapısı Doç. Dr. Aslı Yağmurlu Yardımcı Kuruluşlar Hükümete veya bakanlıklara görevlerinde yardımcı olmak, belirli konularda görüş bildirmek, bir idari

Detaylı

SİYASİ PARTİLERİN TEMELLİ KAPATILMASI İLE KAPATILMASI ARASINDAKİ FARKLAR VE KAPATILAN PARTİLERİN YENİDEN AÇILMASI

SİYASİ PARTİLERİN TEMELLİ KAPATILMASI İLE KAPATILMASI ARASINDAKİ FARKLAR VE KAPATILAN PARTİLERİN YENİDEN AÇILMASI hakemli makaleler Uğur YİĞİT SİYASİ PARTİLERİN TEMELLİ KAPATILMASI İLE KAPATILMASI ARASINDAKİ FARKLAR VE KAPATILAN PARTİLERİN YENİDEN AÇILMASI Uğur YİĞİT* I. GİRİŞ 1982 Anayasası ndan sonra yürürlüğe giren

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER...IX

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER...IX ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER...IX BIRINCI BÖLÜM ANAYASA HUKUKUNUN KISA KONULARI 1. 1961 Anayasası ile 1982 Anayasası nın Hazırlanış ve Kabul Ediliş Süreçlerindeki Farklılıklar...1 2. Üniter, Federal ve Bölgeli

Detaylı

MEMURLAR VE DİĞER KAMU GÖREVLİLERİNİN YARGILANMASI HAKKINDA KANUN

MEMURLAR VE DİĞER KAMU GÖREVLİLERİNİN YARGILANMASI HAKKINDA KANUN MEMURLAR VE DİĞER KAMU GÖREVLİLERİNİN YARGILANMASI HAKKINDA KANUN MEMURLAR VE DİĞER KAMU GÖREVLİLERİNİN YARGILANMASI HAKKINDA KANUN Kanun No. 4483 Resmi Gazete Tarih: 4.12.1999; Sayı: 23896 Amaç MADDE

Detaylı

1-Hâkim ve Savcılar idari görevleri dolayısıyla aşağıdaki kurumlardan hangisine bağlıdır?

1-Hâkim ve Savcılar idari görevleri dolayısıyla aşağıdaki kurumlardan hangisine bağlıdır? 1-Hâkim ve Savcılar idari görevleri dolayısıyla aşağıdaki kurumlardan hangisine bağlıdır? A) Cumhurbaşkanlığı B) Başbakanlık C) Adalet Bakanlığı D) Halk E) HSYK 3-Aşağıdakilerden hangisi adli yargının

Detaylı

ÖZETLE. Türk ye Cumhur yet Cumhurbaşkanlığı S stem

ÖZETLE. Türk ye Cumhur yet Cumhurbaşkanlığı S stem ÖZETLE Türk ye Cumhur yet Cumhurbaşkanlığı S stem MiLLETiN ONAYIYLA Mevcut Anayasa da Cumhurbaşkanı, Türkiye Cumhuriyeti Devleti nin başıdır. Sistemin işleyişi, devletin bekası ve vatanın bütünlüğü, Türkiye

Detaylı

ÜYE ROBERT CAROLAN TARAFINDAN BİLDİRİLEN KARŞIOY VE MUTABIK GÖRÜŞ YAZISI

ÜYE ROBERT CAROLAN TARAFINDAN BİLDİRİLEN KARŞIOY VE MUTABIK GÖRÜŞ YAZISI Priştine, 31 Ekim 2012 Nr. Ref.: MMP 304/12 ÜYE ROBERT CAROLAN TARAFINDAN BİLDİRİLEN KARŞIOY VE MUTABIK GÖRÜŞ YAZISI Başvuru No: KO 61/12 Kosova Cumhuriyeti Meclis Başkanı tarafından 22 Haziran 2012 tarihinde

Detaylı

İTİRAZIN KONUSU: günlü, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu nun;

İTİRAZIN KONUSU: günlü, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu nun; ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Resmi Gazete tarih/sayı: 11.08.2004/25550 Esas Sayısı : 2004/26 Karar Sayısı : 2004/51 Karar Günü : 15.4.2004 İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Ankara 5. İdare Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU:

Detaylı

KAMU YÖNETİMİ. 5.Ders. Yrd.Doç.Dr. Uğur ÖZER

KAMU YÖNETİMİ. 5.Ders. Yrd.Doç.Dr. Uğur ÖZER KAMU YÖNETİMİ 5.Ders Yrd.Doç.Dr. Uğur ÖZER 1 TÜRK KAMU YÖNETİMİNİN YAPISI (MERKEZ ÖRGÜTÜ) DEVLETİN TEMEL ORGANLARI KAMU YÖNETİMİNİN YAPISI MERKEZ (BAŞKENT) ÖRGÜTÜ Cumhurbaşkanı Bakanlar kurulu Başbakan

Detaylı

AİLE MAHKEMELERİNİN KURULUŞ, GÖREV VE YARGILAMA USULLERİNE DAİR KANUN

AİLE MAHKEMELERİNİN KURULUŞ, GÖREV VE YARGILAMA USULLERİNE DAİR KANUN AİLE MAHKEMELERİNİN KURULUŞ, GÖREV VE YARGILAMA USULLERİNE DAİR KANUN Kanun No: 4787 Kabul Tarihi : 09/01/2003 Resmi Gazete Tarihi: 18/01/2003 Resmi Gazete Sayısı: 24997 AMAÇ VE KAPSAM Madde 1 - Bu Kanunun

Detaylı

İPTAL BAŞVURUSUNA KONU OLAN YASA MEDDESİ İLE İLGİLİ AÇIKLAMA:

İPTAL BAŞVURUSUNA KONU OLAN YASA MEDDESİ İLE İLGİLİ AÇIKLAMA: Sanık. 30/08/2014 tarihinde emniyet görevlileri tarafından yapılan üst aramasında uyuşturucu olduğu değerlendirilen madde ele geçirildiği, ekspertiz raporu uyarınca ele geçirilen maddenin uyuşturucu niteliğine

Detaylı

CEZA MUHAKEMESİ KANUNUNUN YÜRÜRLÜK VE UYGULAMA ŞEKLİ HAKKINDA KANUN. BİRİNCİ BÖLÜM Genel Hükümler

CEZA MUHAKEMESİ KANUNUNUN YÜRÜRLÜK VE UYGULAMA ŞEKLİ HAKKINDA KANUN. BİRİNCİ BÖLÜM Genel Hükümler 9333 CEZA MUHAKEMESİ KANUNUNUN YÜRÜRLÜK VE UYGULAMA ŞEKLİ HAKKINDA KANUN Kanun Numarası : 5320 Kabul Tarihi : 23/3/2005 Yayımlandığı R.Gazete : Tarih: 31/3/2005 Sayı : 25772 (M.) Yayımlandığı Düstur :

Detaylı

ŞİKAYET NO : 02.2013/317 KARAR TARİHİ : 21/01/2014 RET KARARI ŞİKAYETÇİ :

ŞİKAYET NO : 02.2013/317 KARAR TARİHİ : 21/01/2014 RET KARARI ŞİKAYETÇİ : ŞİKAYET NO : 02.2013/317 KARAR TARİHİ : 21/01/2014 RET KARARI ŞİKAYETÇİ : ŞİKAYET EDİLEN İDARE : Kültür ve Turizm Bakanlığı Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü ŞİKAYETİN KONUSU : Özel büro ve turizm tesisleri

Detaylı

Yargı ÜNİTE. Amaçlar. İçindekiler

Yargı ÜNİTE. Amaçlar. İçindekiler Yargı ÜNİTE 9 Amaçlar Bu üniteyi çalıştıktan sonra; Yargı bağımsızlığı kavramını tanımlayabilecek, Yargı içinde yer alan farklı mahkemeleri ve bunların görevlerini öğreneceksiniz. İçindekiler Yargı Yetkisi

Detaylı

ANAYASA DEĞĠġĠKLĠKLERĠ HAKKINDA GÖRÜġ VE ÖNERĠLERĠMĠZ

ANAYASA DEĞĠġĠKLĠKLERĠ HAKKINDA GÖRÜġ VE ÖNERĠLERĠMĠZ 5 Aralık 2011 ANAYASA DEĞĠġĠKLĠKLERĠ HAKKINDA GÖRÜġ VE ÖNERĠLERĠMĠZ I.YENĠ BĠR ANAYASA MI? GENĠġ KAPSAMLI BĠR ANAYASA DEĞĠġĠKLĠĞĠ MĠ? Anayasa hazırlığıyla ilgili olarak kamuoyunda önemli bir tartışma yaşanıyor:

Detaylı

ANAYASA MAHKEMESİNDEN VERGİ USUL KANUNUYLA İLGİLİ BİREYSEL BAŞVURUYA İLİŞKİN YETKİSİZLİK KARARI

ANAYASA MAHKEMESİNDEN VERGİ USUL KANUNUYLA İLGİLİ BİREYSEL BAŞVURUYA İLİŞKİN YETKİSİZLİK KARARI Sirküler Rapor 28.03.2013/84-1 ANAYASA MAHKEMESİNDEN VERGİ USUL KANUNUYLA İLGİLİ BİREYSEL BAŞVURUYA İLİŞKİN YETKİSİZLİK KARARI ÖZET : Anayasa Mahkemesi, 5.3.2013 tarihli ve 2012/829 sayılı Başvuru Kararında,

Detaylı

ÜÇÜNCÜ KISIM Olağanüstü Kanun Yolları. BİRİNCİ BÖLÜM Karar Düzeltme ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının İtiraz Yetkisi

ÜÇÜNCÜ KISIM Olağanüstü Kanun Yolları. BİRİNCİ BÖLÜM Karar Düzeltme ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının İtiraz Yetkisi ÜÇÜNCÜ KISIM Olağanüstü Kanun Yolları BİRİNCİ BÖLÜM Karar Düzeltme ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının İtiraz Yetkisi Bölge adliye mahkemelerinde karar düzeltme Madde 339- Bölge adliye mahkemesi ceza

Detaylı

KPSS 2007 GK (50) DENEME 3 / 52. SORU 50. Aşağıdakilerden hangisi hukuk devleti ilkesinin gereklerinden biri değildir? A) Yasal idare B) Devlet faaliyetlerinin belirliliği C) İdarenin mali sorumluluğu

Detaylı

ANAYASA MAHKEMESİNE BİREYSEL BAŞVURU MÜRACAAT SÜRECİNDE DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN NOKTALAR:

ANAYASA MAHKEMESİNE BİREYSEL BAŞVURU MÜRACAAT SÜRECİNDE DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN NOKTALAR: ANAYASA MAHKEMESİNE BİREYSEL BAŞVURU Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru 1982 Anayasası nın 148. ve 149. Maddeleri ile geçici 18. maddesi hükümleri ve ayrıca 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu

Detaylı

T.C. YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI Basın Bürosu Sayı: 19

T.C. YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI Basın Bürosu Sayı: 19 09/04/2010 BASIN BİLDİRİSİ Anayasa değişikliğinin Cumhuriyetin ve demokrasinin geleceği yönüyle neler getireceği neler götüreceği dikkatlice ve hassas bir şekilde toplumsal uzlaşmayla değerlendirilmelidir.

Detaylı

Sayı: 32/2014. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar:

Sayı: 32/2014. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi nin 24 Şubat 2014 tarihli Kırkaltıncı Birleşiminde Oybirliğiyle kabul olunan Özel Hayatın ve Hayatın Gizli Alanının Korunması Yasası Anayasanın 94 üncü

Detaylı

ANAYASA HUKUKU (İKTİSAT VE MALİYE BÖLÜMLERİ) 2014 2015 GÜZ DÖNEMİ ARASINAV 17 KASIM 2014 SAAT 09:00

ANAYASA HUKUKU (İKTİSAT VE MALİYE BÖLÜMLERİ) 2014 2015 GÜZ DÖNEMİ ARASINAV 17 KASIM 2014 SAAT 09:00 ANAYASA HUKUKU (İKTİSAT VE MALİYE BÖLÜMLERİ) 2014 2015 GÜZ DÖNEMİ ARASINAV 17 KASIM 2014 SAAT 09:00 A. ANLATIM SORUSU (10 puan) Temsilde adalet yönetimde istikrar kavramlarını kısaca açıklayınız. Bu konuda

Detaylı

TİCARÎ SIR, BANKA SIRRI VE MÜŞTERİ SIRRI HAKKINDA KANUN TASARISI

TİCARÎ SIR, BANKA SIRRI VE MÜŞTERİ SIRRI HAKKINDA KANUN TASARISI TİCARÎ SIR, BANKA SIRRI VE MÜŞTERİ SIRRI HAKKINDA KANUN TASARISI Amaç ve kapsam MADDE 1- (1) Bu Kanunun amacı; kamu kurum ve kuruluşları ile iktisadî, ticarî ve malî sektörlerde üretim, tüketim ve hizmet

Detaylı

İlgili Kanun / Madde 6356 S. STSK. /9

İlgili Kanun / Madde 6356 S. STSK. /9 T.C YARGITAY 22. HUKUK DAİRESİ Esas No. 2015/28964 Karar No. 2015/29704 Tarihi: 02.11.2015 İlgili Kanun / Madde 6356 S. STSK. /9 SENDİKALARIN DEMOKRATİK İŞLEYİŞE SAHİP OLUP OLMADIĞINI SENDİKA GENEL KURULLARININ

Detaylı

İDARİ YARGI DERSİ (VİZE SINAVI)

İDARİ YARGI DERSİ (VİZE SINAVI) SORULAR İDARİ YARGI DERSİ (VİZE SINAVI) 1- İdarenin denetim yollarından biri olarak, idari yargının gerekliliğini tartışınız (10 p). 2- Dünyadaki idari yargı sistemlerini karşılaştırarak, Türkiye nin mensup

Detaylı

SPKn İDARİ PARA CEZALARI

SPKn İDARİ PARA CEZALARI SPKn İDARİ PARA CEZALARI Av. Ümit İhsan Yayla Sermaye Piyasası Kanununda Halka Açık Şirketlerle İlgili Suç ve Yaptırımlar ile Önemli Nitelikte İşlemler Paneli İstanbul 27.06.2014 Sunum İçeriği Ceza Vermeye

Detaylı

TÜRK HUKUK DÜZENİNDE MEVCUT YAPTIRIM TÜRLERİ. Dr.Barış TEKSOY Hukukun Temel Kavramları Dersi

TÜRK HUKUK DÜZENİNDE MEVCUT YAPTIRIM TÜRLERİ. Dr.Barış TEKSOY Hukukun Temel Kavramları Dersi TÜRK HUKUK DÜZENİNDE MEVCUT YAPTIRIM TÜRLERİ Dr.Barış TEKSOY Hukukun Temel Kavramları Dersi 1) CEZA VE GÜVENLİK TEDBİRLERİ Hukuka aykırılıklar çok çeşitli biçimde gerçekleşebilir. Her hukuka aykırılık

Detaylı

İCRA VE İFLÂS KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN. Kanun No. 5311 Kabul Tarihi : 2.3.2005

İCRA VE İFLÂS KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN. Kanun No. 5311 Kabul Tarihi : 2.3.2005 İCRA VE İFLÂS KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN Kanun No. 5311 Kabul Tarihi : 2.3.2005 MADDE 1.- 9.6.1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflâs Kanununun 10/a maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki

Detaylı

Ba ve Bs FORMLARININ VERİLMEMESİ NEDENİYLE ADİ ORTAKLIK ADINA KESİLEN CEZAYLA İLGİLİ KANUN YARARINA BOZMA KARARI YAYIMLANDI

Ba ve Bs FORMLARININ VERİLMEMESİ NEDENİYLE ADİ ORTAKLIK ADINA KESİLEN CEZAYLA İLGİLİ KANUN YARARINA BOZMA KARARI YAYIMLANDI Sirküler Rapor 04.02.2013/50-1 Ba ve Bs FORMLARININ VERİLMEMESİ NEDENİYLE ADİ ORTAKLIK ADINA KESİLEN CEZAYLA İLGİLİ KANUN YARARINA BOZMA KARARI YAYIMLANDI ÖZET : Danıştay Üçüncü Daire Başkanlığının 17.10.2012

Detaylı

TÜRK VATANDAŞLARI HAKKINDA YABANCI ÜLKE MAHKEMELERİNDEN VE YABANCILAR HAKKINDA TÜRK MAHKEMELERİNDEN VERİLEN CEZA MAHKUMİYETLERiNİN İNFAZINA DAİR KANUN

TÜRK VATANDAŞLARI HAKKINDA YABANCI ÜLKE MAHKEMELERİNDEN VE YABANCILAR HAKKINDA TÜRK MAHKEMELERİNDEN VERİLEN CEZA MAHKUMİYETLERiNİN İNFAZINA DAİR KANUN 6405 TÜRK VATANDAŞLARI HAKKINDA YABANCI ÜLKE MAHKEMELERİNDEN VE YABANCILAR HAKKINDA TÜRK MAHKEMELERİNDEN VERİLEN CEZA MAHKUMİYETLERiNİN İNFAZINA DAİR KANUN Kanun Numarası : 3002 Kabul Tarihi : 8/5/1984

Detaylı

Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü30 Mayıs 2009 CUMARTESİResmî GazeteSayı : 27243 ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü30 Mayıs 2009 CUMARTESİResmî GazeteSayı : 27243 ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü30 Mayıs 2009 CUMARTESİResmî GazeteSayı : 27243 ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2009/16 Karar Sayısı : 2009/46 Karar Günü : 12.3.2009 İTİRAZ

Detaylı

DANIŞTAYIN SÜRESİNDE AÇILMAYAN DAVAYLA İLGİLİ KANUN YARARINA BOZMA KARARI

DANIŞTAYIN SÜRESİNDE AÇILMAYAN DAVAYLA İLGİLİ KANUN YARARINA BOZMA KARARI Sirküler Rapor 26.07.2012/139-1 DANIŞTAYIN SÜRESİNDE AÇILMAYAN DAVAYLA İLGİLİ KANUN YARARINA BOZMA KARARI ÖZET : Danıştay Üçüncü Daire Başkanlığının E: 2010/6979 K: 2012/667 sayılı Kanun Yararına Bozma

Detaylı

KAMU GÖREVLİLERİ ETİK KURULU KURULMASI VE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI. HAKKINDA KANUN ileti5176

KAMU GÖREVLİLERİ ETİK KURULU KURULMASI VE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI. HAKKINDA KANUN ileti5176 KAMU GÖREVLİLERİ ETİK KURULU KURULMASI VE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA KANUN ileti5176 Kanun Numarası : 5176 Kabul Tarihi : 25/5/2004 Yayımlandığı R.Gazete : Tarih : 8/6/2004 Sayı :25486

Detaylı

I sayılı İdarî Yargılama Usûlü Kanunun başvuru konusu kuralının Anayasaya aykırılığı sorunu:

I sayılı İdarî Yargılama Usûlü Kanunun başvuru konusu kuralının Anayasaya aykırılığı sorunu: Davacı şirket tarafından defter ve belgeler ile aylık ücret bordrolarının kanuna uygun düzenlenmediğinden bahisle 5510 sayılı Kanunun 102/l-e-4ve 5. maddelerine istinaden şirket adına kesilen toplam 3.064,50

Detaylı

Prof. Dr. Zehra ODYAKMAZ Ümit KAYMAK İsmail ERCAN THEMIS İDARİ YARGI

Prof. Dr. Zehra ODYAKMAZ Ümit KAYMAK İsmail ERCAN THEMIS İDARİ YARGI Prof. Dr. Zehra ODYAKMAZ Ümit KAYMAK İsmail ERCAN THEMIS İDARİ YARGI İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM İdarenin Denetlenmesi I. GENEL OLARAK...1 II. YARGI DIŞI DENETİM...2 A. İdari Denetim...2 1. Genel İdari Denetim...2

Detaylı

ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARININ TÜRLERİ VE NİTELİKLERİ

ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARININ TÜRLERİ VE NİTELİKLERİ Ayrıntılı Bilgi ve On-line Satış İçin www.hukukmarket.com İSMAİL KÖKÜSARI Erzincan Üniversitesi Hukuk Fakültesi ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARININ TÜRLERİ VE NİTELİKLERİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... vii İÇİNDEKİLER...ix

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Tevfik Sönmez KÜÇÜK Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Anayasa Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi PARTİ İÇİ DEMOKRASİ

Yrd. Doç. Dr. Tevfik Sönmez KÜÇÜK Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Anayasa Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi PARTİ İÇİ DEMOKRASİ Yrd. Doç. Dr. Tevfik Sönmez KÜÇÜK Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Anayasa Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi PARTİ İÇİ DEMOKRASİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... IX İÇİNDEKİLER...XIII KISALTMALAR...XXI TABLOLAR

Detaylı

HUKUK. Soru Bankası İÇTİHAT

HUKUK. Soru Bankası İÇTİHAT HUKUK Soru Bankası ÇTHT G SS - TÜK. TH VT TM T.- 1 SOU G SS - TÜK. TH VT TM T.- 1 SOU 1.. Federal devletin tüzel kişiliği yoktur.. Federe devletlerin ayrılma hakkı yoktur.. Federe devletlerin uluslararası

Detaylı

Durdurulmasını İsteyenler : 1- Ankara Gümrük Müşavirleri Derneği

Durdurulmasını İsteyenler : 1- Ankara Gümrük Müşavirleri Derneği Davacı ve Yürütmenin Durdurulmasını İsteyenler : 1- Ankara Gümrük Müşavirleri Derneği 2- Mersin Gümrük Müşavirleri Derneği 3- Bursa Gümrük Müşavirleri Derneği 4- İstanbul Gümrük Müşavirleri Derneği 5-

Detaylı

Sayı: Ankara, 24 /03/2014 ANKARA İDARE MAHKEMESİ BAŞKANLIĞI NA

Sayı: Ankara, 24 /03/2014 ANKARA İDARE MAHKEMESİ BAŞKANLIĞI NA YÜRÜTMENİN DURDURULMASI TALEPLİDİR. DURUŞMA TALEPLİDİR. ANKARA İDARE MAHKEMESİ BAŞKANLIĞI NA DAVACI VEKİLİ DAVALILAR : Türkiye Barolar Birliği Başkanlığı : Oğuzlar Mah. Barış Manço Cad. Av. Özdemir Özok

Detaylı

LAW 104: TÜRK ANAYASA HUKUKU 14 HAFTALIK AYRINTILI DERS PLANI Doç. Dr. Kemal Gözler Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi

LAW 104: TÜRK ANAYASA HUKUKU 14 HAFTALIK AYRINTILI DERS PLANI Doç. Dr. Kemal Gözler Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi LAW 104: TÜRK ANAYASA HUKUKU 14 HAFTALIK AYRINTILI DERS PLANI Doç. Dr. Kemal Gözler Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi 1. HAFTA: OSMANLI ANAYASAL GELİŞMELERİ [Türk Anayasa Hukukukun Bilgi Kaynaklarının Tanıtımı:

Detaylı

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI. Resmi Gazete tarih/sayı: /25526 Esas Sayısı : 2004/52 Karar Sayısı : 2004/94 Karar Günü :13.7.

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI. Resmi Gazete tarih/sayı: /25526 Esas Sayısı : 2004/52 Karar Sayısı : 2004/94 Karar Günü :13.7. ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Resmi Gazete tarih/sayı: 18.07.2004/25526 Esas Sayısı : 2004/52 Karar Sayısı : 2004/94 Karar Günü :13.7.2004 İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Danıştay Onuncu Dairesi İTİRAZIN KONUSU: 6.10.1983

Detaylı

II- UYGULANACAK YASA KURALI DEĞERLENDİRMESİ:

II- UYGULANACAK YASA KURALI DEĞERLENDİRMESİ: Davacı... vekili... tarafından, Manisa Yunusemre İlçe Emniyet Müdürlüğünde polis memuru olarak görev yapan davacının, ek göstergesinin jandarma personeli esas alınarak 3600 olarak düzeltilmesi talebinin

Detaylı

Av. Ece KAVAKLI Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Ankara Halk Sağlığı Müdürlüğü Hukuk Birimi

Av. Ece KAVAKLI Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Ankara Halk Sağlığı Müdürlüğü Hukuk Birimi Av. Ece KAVAKLI Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Ankara Halk Sağlığı Müdürlüğü Hukuk Birimi 02.11.2011 tarihli ve 28103 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren 663 sayılı Kanun Hükmünde Kararname

Detaylı

Federal İdare İş Mahkemesi

Federal İdare İş Mahkemesi Federal İdare İş Mahkemesi Karar Tarihi : 15.10.2013 Sayısı : 1 ABR 31/12 Çev: Alpay HEKİMLER * İşçiler, kendileri için işveren tarafından hizmet içi kullanım için tahsis edilmiş olan e-mail adreslerini

Detaylı

MAL BİLDİRİMİNDE BULUNULMASI YASASI İÇDÜZENİ. BİRİNCİ KISIM Genel Kurallar. İKİNCİ KISIM Mal Bildirimi

MAL BİLDİRİMİNDE BULUNULMASI YASASI İÇDÜZENİ. BİRİNCİ KISIM Genel Kurallar. İKİNCİ KISIM Mal Bildirimi Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi nin 5 Mayıs 2008 tarihli Ellialtıncı Birleşiminde Oybirliğiyle kabul olunan Bulunulması Yasası Anayasanın 94 üncü maddesinin (2) inci fıkrası gereğince

Detaylı

YÜRÜTMENİN DURDURULMASINI İSTEYEN (DAVACI):

YÜRÜTMENİN DURDURULMASINI İSTEYEN (DAVACI): YÜRÜTMENİN DURDURULMASINI İSTEYEN (DAVACI):. ADINA BİRİNCİ BASAMAK SAĞLIK ÇALIŞANLARI BİRLİK VE DAYANIŞMA SENDİKASI VEKİLİ: AV. BASRİ VURAL Esentepe Mah. Emekli Subay Evleri Cemil Cahit Toydemir Sk. 53.

Detaylı

Bilgi Raporu. KONYA TİCARET ODASI Etüt Araştırma Servisi. Tarih: 21.03.2008. Sayı : 2008/12/106 Konu : TÜRKİYE DE VE AVRUPA DA PARTİ KAPATMALARI

Bilgi Raporu. KONYA TİCARET ODASI Etüt Araştırma Servisi. Tarih: 21.03.2008. Sayı : 2008/12/106 Konu : TÜRKİYE DE VE AVRUPA DA PARTİ KAPATMALARI KONYA TİCARET ODASI Etüt Araştırma Servisi Tarih: 21.03.2008 Bilgi Raporu Sayı : 2008/12/106 Konu : TÜRKİYE DE VE AVRUPA DA PARTİ KAPATMALARI Hazırlayan: Seyida ERKEK TÜRKİYE DE VE AVRUPA DA PARTİ KAPATMALARI

Detaylı

T.C. D A N I Ş T A Y Yedinci Daire

T.C. D A N I Ş T A Y Yedinci Daire T.C. D A N I Ş T A Y Yedinci Daire Esas No : 2012/4237 Karar No : 2012/7610 Anahtar Kelimeler: Serbest Dolaşıma Giriş Beyannamesi, Yatırım Teşvik Belgesi, Muafiyet Özeti: Yatırım teşvik mevzuatı koşullarına

Detaylı

3.Meclisin faaliyetlerine ara vermemesi şeklinde olan meclisin her zaman açık olması yasamanın hangi ilkesi ile ilgilidir?

3.Meclisin faaliyetlerine ara vermemesi şeklinde olan meclisin her zaman açık olması yasamanın hangi ilkesi ile ilgilidir? 1.Aşağıdakilerden hangisi Anayasa Mahkemesinin sadece şekil olarak incelediği bir konudur? A) Anayasa değişiklikleri B) İç Tüzükler C) KHK D) Kanunlar E) Tüzükler 3.Meclisin faaliyetlerine ara vermemesi

Detaylı

3346 SAYILI KAMU İKTİSADİ TEŞEBBÜSLERİ İLE FONLARIN TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİNCE DENETLENMESİNİN DÜZENLENMESİ HAKKINDA KANUN

3346 SAYILI KAMU İKTİSADİ TEŞEBBÜSLERİ İLE FONLARIN TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİNCE DENETLENMESİNİN DÜZENLENMESİ HAKKINDA KANUN 3346 SAYILI KAMU İKTİSADİ TEŞEBBÜSLERİ İLE FONLARIN TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİNCE DENETLENMESİNİN DÜZENLENMESİ HAKKINDA KANUN KAMU İKTİSADİ TEŞEBBÜSLERİ İLE FONLARIN TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİNCE DENETLENMESİNİN

Detaylı

TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN

TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN BU DERSTE NELER ÖĞRENECEĞİZ? İdare nedir? Organik anlamda idare-fonksiyonel Anlamda İdare Hukuk devleti İdare teşkilatı İdari davalar İDARE HUKUKU Devletin 3 fonksiyonu vardır:

Detaylı

Özet : Hakim ve savcıların havaalanlarında VIP uygulamasından yararlanamayacağı

Özet : Hakim ve savcıların havaalanlarında VIP uygulamasından yararlanamayacağı T.C. D A N I Ş T A Y ONUNCU DAİRE Esas No : 2010/2495 Karar No : 2014/7763 Anahtar Kelimeler : Hakim, savcı, havaalanı, VİP hakkında. Özet : Hakim ve savcıların havaalanlarında VIP uygulamasından yararlanamayacağı

Detaylı

SİRKÜLER İstanbul, 08.02.2012 Sayı: 2012/33 Ref: 4/33. Konu: ÇEK KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN YAYINLANMIŞTIR

SİRKÜLER İstanbul, 08.02.2012 Sayı: 2012/33 Ref: 4/33. Konu: ÇEK KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN YAYINLANMIŞTIR SİRKÜLER İstanbul, 08.02.2012 Sayı: 2012/33 Ref: 4/33 Konu: ÇEK KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN YAYINLANMIŞTIR 03.02.2012 tarih ve Mükerrer 28193 sayılı Resmi Gazete de 5941 Sayılı Çek Kanunu

Detaylı

M. Gözde ATASAYAN. Kamu Hizmetlerinin Süreklilik ve Düzenlilik İlkesi

M. Gözde ATASAYAN. Kamu Hizmetlerinin Süreklilik ve Düzenlilik İlkesi M. Gözde ATASAYAN Kamu Hizmetlerinin Süreklilik ve Düzenlilik İlkesi İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... XI KISALTMALAR...XXI GİRİŞ...1 A. «KAMU HİZMETİ» KAVRAMI...1 1. Kamu Hizmetinin Klasik Tanımı...1

Detaylı

T Ü R M O B TÜRKİYE SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLER VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLER ODALARI BİRLİĞİ SİRKÜLER RAPOR MEVZUAT

T Ü R M O B TÜRKİYE SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLER VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLER ODALARI BİRLİĞİ SİRKÜLER RAPOR MEVZUAT Sirküler Rapor 07.10.2011/ 114-1 MİRASÇILIK BELGESİ VERİLMESİ VE TERK EDEN EŞİN ORTAK KONUTA DAVET EDİLMESİ İŞLEMLERİNİN NOTERLER TARAFINDAN YAPILMASINA İLİŞKİN USUL VE ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK YAYIMLANDI

Detaylı

4734 sayılı Kamu İhale Kanununda düzenlenen cezai ve idari yaptırımlar ile sorumluluk hükümleri; İhale dışı bırakılacak olanlar, İhaleye katılamayacak

4734 sayılı Kamu İhale Kanununda düzenlenen cezai ve idari yaptırımlar ile sorumluluk hükümleri; İhale dışı bırakılacak olanlar, İhaleye katılamayacak BİLGİ VE BELGELERİ AÇIKLAMA YASAKLARI Uzm.Dr.Rukiye BERKEM S.B Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi KLİNİK MİKROBİYOLOJİ LABORATUARINDA SATIN ALMA İŞLEMLERİ (İhale) KURSU I. Ulusal Klinik Mikrobiyoloji

Detaylı

İSTANBUL TAHKİM MERKEZİ KANUNU

İSTANBUL TAHKİM MERKEZİ KANUNU 12265 İSTANBUL TAHKİM MERKEZİ KANUNU Kanun Numarası : 6570 Kabul Tarihi : 20/11/2014 Yayımlandığı R.Gazete : Tarih: 29/11/2014 Sayı : 29190 Yayımlandığı Düstur : Tertip : 5 Cilt : 55 Amaç ve kapsam MADDE

Detaylı

T.C. KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

T.C. KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK) T.C. KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK) ŞİKAYET NO : 2015/5132 KARAR TARİHİ : 01/04/2016 RET KARARI ŞİKAYETÇİ : ŞİKAYET EDİLEN İDARE ŞİKAYETİN KONUSU : Türkiye Serbest Muhasebeci ve Mali Müşavirler

Detaylı

1982 Anayasası nın Cumhuriyetin Nitelikleri başlıklı 2. maddesinde, Türkiye Cumhuriyeti nin bir hukuk devleti olduğu kurala bağlanmıştır.

1982 Anayasası nın Cumhuriyetin Nitelikleri başlıklı 2. maddesinde, Türkiye Cumhuriyeti nin bir hukuk devleti olduğu kurala bağlanmıştır. Esas Sayısı : 2015/109 Karar Sayısı : 2016/28 1982 Anayasası nın Cumhuriyetin Nitelikleri başlıklı 2. maddesinde, Türkiye Cumhuriyeti nin bir hukuk devleti olduğu kurala bağlanmıştır. Anayasa nın 2. maddesinde

Detaylı

BALIKESİR SU VE KANALİZASYON İDARESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ MEMUR DİSİPLİN YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, Tanımlar

BALIKESİR SU VE KANALİZASYON İDARESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ MEMUR DİSİPLİN YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, Tanımlar BALIKESİR SU VE KANALİZASYON İDARESİ LÜĞÜ MEMUR DİSİPLİN YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, Tanımlar Amaç MADDE 1- (1) Balıkesir Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünde; 657

Detaylı

7536 İKİNCİ BÖLÜM Görev, Yetki ve Sorumluluklar

7536 İKİNCİ BÖLÜM Görev, Yetki ve Sorumluluklar 7535 KARAPARANIN AKLANMASININ ÖNLENMESİNE, 2313 SAYILI UYUŞTURUCU MADDELERİN MURAKEBESİ HAKKINDA KANUNDA, 657 SAYILI DEVLET MEMURLARI KANUNUNDA VE 178 SAYILI MALİYE BAKANLIĞININ TEŞKİLAT VE GÖREVLERİ HAKKINDA

Detaylı

Anahtar Kelimeler : Merciine Tevdi Kararı, Süre Aşımı Dava Açma Süresi

Anahtar Kelimeler : Merciine Tevdi Kararı, Süre Aşımı Dava Açma Süresi Onbeşinci Daire Yargılama Usulü Kararları İdare Mahkemesi'nce verilen karar ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup bozulmasını gerektirecek bir sebep de bulunmadığından temyiz isteminin reddi ile

Detaylı

: Av.Tezcan ÇAKIR Meşrutiyet Cd. N:3/15 - ANKARA

: Av.Tezcan ÇAKIR Meşrutiyet Cd. N:3/15 - ANKARA Esas No : 1995/1983 Karar No: 1997/519 Temyiz İsteminde Bulunan :. : Türk Dişhekimleri Birliği : Av.Tezcan ÇAKIR Meşrutiyet Cd. N:3/15 - ANKARA İstemin Özeti : Dişhekimi olan davacıya, Türk Dişhekimleri

Detaylı

ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ

ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ 209 ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu nun 20 Aralık 1993 tarihli ve 47/135 sayılı Kararıyla ilan edilmiştir.

Detaylı

DERSİMİZİN TEMEL KONUSU

DERSİMİZİN TEMEL KONUSU DERSİMİZİN TEMEL KONUSU 1 1. TÜRK HUKUKUNUN TEMEL KAVRAMLARINI TANIMAK 2. TÜRKIYE DE NELER YAPABİLİRİZ SORUSUNUN CEVABINI BULABİLMEK DERSİN KAYNAKLARI 2 SİZE GÖNDERİLEN MATERYAL: 1. 1982 Anayasası: https://www.tbmm.gov.tr/anayasa/anayasa_2011.pdf

Detaylı

Mevzuat Kroniği CEZA HUKUKU

Mevzuat Kroniği CEZA HUKUKU 1 MEVZUAT KRONİĞİ Mevzuat Kroniği CEZA HUKUKU 1) Avukatlık mesleği ile ilgili suçlar 1136 sayılı Avukatlık kanununda bir takım suçlar da yer almıştır. a) Yetkisi olmayanların avukatlık yapması suçu Levhada

Detaylı

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI Uluslararası Arka Plan Uluslararası Arka Plan Birleşmiş Milletler - CEDAW Avrupa Konseyi - Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi

Detaylı

MALİYE BAKANLIĞI BAŞHUKUK MÜŞAVİRLİĞİ VE MUHAKEMAT GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İÇ GENELGELER

MALİYE BAKANLIĞI BAŞHUKUK MÜŞAVİRLİĞİ VE MUHAKEMAT GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İÇ GENELGELER MALİYE BAKANLIĞI BAŞHUKUK MÜŞAVİRLİĞİ VE MUHAKEMAT GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İÇ GENELGELER 1 31 Sayılı BAHUM İç KONU; 659 sayılı KHK nın Adli uyuşmazlıkların sulh yoluyla halli, uzlaşma ve vazgeçme yetkileri başlıklı

Detaylı

DEMOKRASİ VE SAYDAMLIK ENSTİTÜSÜ www.dse.org.tr

DEMOKRASİ VE SAYDAMLIK ENSTİTÜSÜ www.dse.org.tr DEMOKRASİ VE SAYDAMLIK ENSTİTÜSÜ www.dse.org.tr YENİ ANAYASA DEĞİŞİKLİK ÖNERİLERİMİZ (TCBMM Başkanlığı na iletilmek üzere hazırlanmıştır) 31.12.2011 İletişim: I. Anafartalar Mah. Vakıf İş Hanı Kat:3 No:

Detaylı

ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK DANIŞMA MECLİSİ TOPLANTISI İLE ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI YÖNETMELİĞİ

ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK DANIŞMA MECLİSİ TOPLANTISI İLE ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI YÖNETMELİĞİ ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK DANIŞMA MECLİSİ TOPLANTISI İLE ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI YÖNETMELİĞİ (15.12.2011 - R.G. 213 - EK III - A.E. 652 Sayılı Yönetmelik) ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK DANIŞMA MECLİSİNİN

Detaylı

T.C. D A N I Ş T A Y Üçüncü Daire Esas No : 2010/5785. Karar No : 2012/3582

T.C. D A N I Ş T A Y Üçüncü Daire Esas No : 2010/5785. Karar No : 2012/3582 T.C D A N I Ş T A Y Üçüncü Daire Esas No : 2010/5785 Karar No : 2012/3582 Anahtar Kelimeler : Haciz İşlemi, İhtiyati Haciz, Şirket Ortağı, Teminat, Kişiye Özgü Ev Eşyaları Özeti: Teşebbüsün muvazaalı olduğu

Detaylı

İnsanların birbirleriyle ve devletle olan ilişkilerini düzenleyen kurallara hukuk denir. Hukuk kurallarını koyan, uygulanıp uygulanmadığını

İnsanların birbirleriyle ve devletle olan ilişkilerini düzenleyen kurallara hukuk denir. Hukuk kurallarını koyan, uygulanıp uygulanmadığını İnsanların birbirleriyle ve devletle olan ilişkilerini düzenleyen kurallara hukuk denir. Hukuk kurallarını koyan, uygulanıp uygulanmadığını denetleyen en yüksek organ ise devlettir. Hukuk alanında birlik

Detaylı

AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ

AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ ĐKĐNCĐ DAĐRE GÜZELER v. TÜRKĐYE (Başvuru no. 13347/07) KARAR STRAZBURG 22 Ocak 2013 Đşbu karar nihaidir ancak şekli bazı değişikliklere tabi tutulabilir. T.C. Adalet Bakanlığı,

Detaylı

Dr. Hediye BAHAR SAYIN. Pay Sahibi Haklarının Korunması Kapsamında Anonim Şirket Yönetim Kurulu Kararlarının Butlanı

Dr. Hediye BAHAR SAYIN. Pay Sahibi Haklarının Korunması Kapsamında Anonim Şirket Yönetim Kurulu Kararlarının Butlanı Dr. Hediye BAHAR SAYIN Pay Sahibi Haklarının Korunması Kapsamında Anonim Şirket Yönetim Kurulu Kararlarının Butlanı İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... IX KISALTMALAR LİSTESİ... XIX Giriş...1 Birinci

Detaylı

YENİ VAKIFLAR KANUNUNA VE VAKIFLAR YÖNETMELİĞİNE SİVİL DEĞERLENDİRME

YENİ VAKIFLAR KANUNUNA VE VAKIFLAR YÖNETMELİĞİNE SİVİL DEĞERLENDİRME YENİ VAKIFLAR KANUNUNA VE VAKIFLAR YÖNETMELİĞİNE SİVİL DEĞERLENDİRME Tüzel Kişilik MADDE 4 Vakıflar, özel hukuk tüzel kişiliğine sahiptir. Yeni vakıfların kuruluşu, mal varlığı, şube ve temsilcilikleri

Detaylı

FASIL 23 YARGI VE TEMEL HAKLAR

FASIL 23 YARGI VE TEMEL HAKLAR FASIL 23 YARGI VE TEMEL HAKLAR Öncelik 23.1 Yargının verimliliği, etkinliği ve işlevselliğinin arttırılması 1 Mevzuat Uyum Takvimi Tablo 23.1.1 No Yürürlükteki AB mevzuatı Taslak Türk mevzuatı Kapsam Sorumlu

Detaylı

1982 ANAYASASI NA GÖRE SİYASİ PARTİLERİN KAPATILMASI

1982 ANAYASASI NA GÖRE SİYASİ PARTİLERİN KAPATILMASI makaleler A. Emrah AKYAZAN 1982 ANAYASASI NA GÖRE SİYASİ PARTİLERİN KAPATILMASI A. Emrah AKYAZAN * I. Giriş Demokrasilerin ana unsurlarından olan siyasi partilerin kuruluş prensipleri ve esasları yanında,

Detaylı

T.C. ANKARA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ BELEDİYE MECLİSİ. Karar N0:292 12.02.2007 KARAR

T.C. ANKARA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ BELEDİYE MECLİSİ. Karar N0:292 12.02.2007 KARAR ANKARA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ BELEDİYE MECLİSİ Karar N0:292 12.02.2007 KARAR 30000 metre kareyi geçen yeşil alanların rekreasyon alanlarının, kapalı ve açık spor alanlarının, oyun alanlarının, kooperatifler

Detaylı

Anayasa Hukuku Tek Numaralı Öğrenciler Vize Sınavı Cevap Anahtarı

Anayasa Hukuku Tek Numaralı Öğrenciler Vize Sınavı Cevap Anahtarı Anayasa Hukuku Tek Numaralı Öğrenciler Vize Sınavı Cevap Anahtarı I. Varsayımsal olay: Büyük Okyanus ta yer alan B, C, D ve E adalarının biraraya gelmesiyle 1990 yılında kurulan A Devleti Anayasası nın

Detaylı

SAVUNMANIN ÖZETİ : Tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek davanın reddi gerektiği savunulmuştur.

SAVUNMANIN ÖZETİ : Tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek davanın reddi gerektiği savunulmuştur. T.C. ANKARA 7. İDARE MAHKEMESİ ESAS NO : 2007/1198 KARAR NO : 2008/419 DAVACI :... VEKİLİ : Av. Zafer DİNÇ Mithatpaşa Cad. 34 F No:29 Kızılay -ANKARA DAVALI : SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI - ANKARA

Detaylı

MADDELER T.C. İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ GENÇLİK MECLİSİ YÖNETMELİĞİ

MADDELER T.C. İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ GENÇLİK MECLİSİ YÖNETMELİĞİ MADDELER T.C. İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ GENÇLİK MECLİSİ YÖNETMELİĞİ AMAÇ Madde 1 İstanbul Büyükşehir Belediyesi Gençlik Meclisi Yönetmeliği nin amacı; gençlerimizin demokratik katılımını sağlayarak

Detaylı

OLAĞANÜSTÜ HAL KAPSAMINDA GÖREVDEN ÇIKARILAN, İHRAÇ EDİLEN, UZAKLAŞTIRILAN KAMU PERSONELİNİN HUKUKİ HAKLARI

OLAĞANÜSTÜ HAL KAPSAMINDA GÖREVDEN ÇIKARILAN, İHRAÇ EDİLEN, UZAKLAŞTIRILAN KAMU PERSONELİNİN HUKUKİ HAKLARI OLAĞANÜSTÜ HAL KAPSAMINDA GÖREVDEN ÇIKARILAN, İHRAÇ EDİLEN, UZAKLAŞTIRILAN KAMU PERSONELİNİN HUKUKİ HAKLARI Türk Psikologlar Derneği Vekili Av. Mehmet Ferit aka Bu metinde sırasıyla 21.7.2016 tarihinde

Detaylı

D A N I Ş T A Y ONUNCU DAİRE Esas No : 2011/10572

D A N I Ş T A Y ONUNCU DAİRE Esas No : 2011/10572 D A N I Ş T A Y Esas No : 2011/10572 Davacı ve Yürütmenin Durdurulmasını İsteyen: Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) Vekili ;Av. Nurten Çağlar Yakış Selanik Cad. No:19/1 - Kızılay/ANKARA Davalı

Detaylı

İlgili Kanun / Madde 5434 S.ESK/ S. SGK/101

İlgili Kanun / Madde 5434 S.ESK/ S. SGK/101 T.C YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ Esas No. 2012/15329 Karar No. 2013/8585 Tarihi: 29.04.2013 İlgili Kanun / Madde 5434 S.ESK/1 5510 S. SGK/101 5510 SAYILI YASANIN YÜRÜLÜĞÜNDEN ÖNCE MEMUR VE İŞTİRAKÇİ OLANLARIN

Detaylı

ANAYASA HUKUKU DERSİ

ANAYASA HUKUKU DERSİ ÇOKTAN SEÇMELİ SORULAR HİTİT ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ İKTİSAT BÖLÜMÜ (İÖ) ANAYASA HUKUKU DERSİ ARA SINAVI (11 Kasım 2010 Saat 19:00) 1- Amerikan modeli anayasa yargısı için aşağıdakilerden

Detaylı

2015 YILI 25. DÖNEM MİLLETVEKİLİ GENEL SEÇİMİNDE ADAY OLMAK İSTEYEN KAMU GÖREVLİLERİYLE İLGİLİ REHBER

2015 YILI 25. DÖNEM MİLLETVEKİLİ GENEL SEÇİMİNDE ADAY OLMAK İSTEYEN KAMU GÖREVLİLERİYLE İLGİLİ REHBER 2015 YILI 25. DÖNEM MİLLETVEKİLİ GENEL SEÇİMİNDE ADAY OLMAK İSTEYEN KAMU GÖREVLİLERİYLE İLGİLİ REHBER A- İLGİLİ MEVZUAT Türkiye Cumhuriyeti Anayasası nın 76. maddesinin son fıkrasında; hâkimler ve savcılar,

Detaylı