Türkiye de Suistimal

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Türkiye de Suistimal"

Transkript

1 Türkiye de Suistimal Etik Kurallara Uyumsuzluklar

2 Sunuş Denetim Koçluğu günümüzde işletmelerin yoğun olarak ihtiyaç hissettiği ve bağımsız denetim kuruluşları, iç denetim hizmeti veren kuruluşlar ile Yeminli Mali Müşavirlerden alınan bir destek hizmetidir. Denetim Koçluğu temelde işletmelerin operasyonel ve finansal etkinliklerini artırmaya yönelik talep edilmekle birlikte vergi uygulamaları da sıklıkla destek verilen bir alandır. ASİL Denetim metodolojisini de açıklamayı hedefleyen bu seride aşağıdaki alanlardaki yayınlarımızı sizlerle paylaşacağız. Etik Kurallara Uyumsuzluklar: Türkiye de Suistimal Kurumsal Risk Yönetimi Uygulamaları İş Dünyasının Değişenleri: Yeni Türk Ticaret Kanunu Önemli Yenilikler Ayrıca Denetim Koçluğu hizmetleri kapsamında uygulamalı iç denetim eğitimlerimiz ve konferans organizasyonlarımızla işletmelerin geleceğini aydınlatmaya çalışacağız. Saygılarımızla YMM Hüseyin AKSOY Yönetim Kurulu Başkanı İç Denetim & Risk Yönetimi İtimat kontrole mani değildir 1

3 Önsöz Hileli işlemler; günümüzde pek çok şirket tarafından zamanında tespit edilemeyen, tespit edildiğinde de sistematik önlemler almak yerine bireysel tutumlarla geçiştirilen ve bundan dolayı da ilerleyen dönemlerde ciddi boyutlarda maddi kayıplara neden olan temel bir yönetim problemidir. Yolsuzluk ve suistimal olarak da adlandırılan hileli işlemlere yönelik küresel ölçekte önemsenmesi gereken ciddi çalışmalar yapılmaktadır. Yapılan çalışmalar, hem durum tespitine hem de alınabilecek her türlü önleme ilişkin uygulamadaki beklentileri yansıtmaktadır. Amerika da hileli işlemlere yönelik yürütülen çalışmalar, hileli işlemlerin işletmelere olan maliyetinin işletme gelirinin yaklaşık % 5 i civarında olduğunu göstermektedir. Küresel rekabette yapılan maliyet analizlerinin daha çok maliyet tasarruflu perspektife yöneldiği günümüzde hileli işlemlerin işletmelere vermiş olduğu zararlar çok ciddi boyutlara ulaşmıştır. Türkiye açısından hileli işlemlere yönelik tespit sonrası aksiyon planlamasını biraz daha hassas hale getiren faktör ise işletmelerin ağırlıklı olarak aile şirketi yapılanmasına sahip olmasıdır. Bundan dolayı aile işletmelerinde yaşanan, genellikle ortaya çıkmayan ve ortaya çıksa bile hukuki süreçlere aktarılamayan büyük meblağlarda hileli işlem gerçekleştiği tahmin edilmektedir. Şirketlerin sağlıklı bir iç kontrol ortamına sahip olacağı, iç denetim yapılanmasının tamamlanacağı, hile belirtilerinin risk analizlerine dahil edileceği ve hile denetimi süreçlerinin alanında uzman hile denetçileri tarafından icra edileceği geleceğin Türkiye sinde hileli işlem sıklıklarının ve şirketlere olumsuz yansımalarının azalacağı kabul edilebilir. Saygılarımızla Dr. Davut PEHLİVANLI İç Denetim & Risk Yönetimi İtimat kontrole mani değildir 1

4 İçindekiler Suistimal Ama Neden... 3 Suistimale Zemin Hazırlayan İşletme İçi Ortam... 4 Aile İşletmeleri ve Kurumsal İşletmelerde Suistimal... 5 Suistimal Belirtileri / Kırmızı Bayraklar... 6 Suistimal Yönetimi Araçları... 7 Metodoloji...11 Araştırma Sonuçları...12 Asil Çözümleri

5 Suistimal Ama Neden Hile, bir kişinin veya bir kurumun varlığına el koyma veya bu varlığın haksız bir biçimde kullanılması şeklinde tanımlanabilir. Bir diğer hile tanımı da; bir çalışanın çalıştığı şirket kaynaklarını ve varlıklarını kasıtlı olarak uygun olmayan bir biçimde kullanarak veya ele geçirerek haksız kazanç sağlamasıdır. Hile, muhasebe verilerinin manipülasyonu ve varlıkların çalınması şeklinde gerçekleşebileceği gibi işletmeye ait önemli verilerin kişisel bir menfaat sağlamak amacıyla işletme dışına çıkartılması şeklinde de gerçekleşebilir. Hile ve hata terimleri sıklıkla karıştırılsa da aralarındaki temel fark işlemin ardındaki niyet-kasıt tır. Hilenin temel unsurları olan özenti/baskılar (pressures), fırsatlar (opportunities) ve haklı gösterme (rationalization) hile üçgeni üzerinde aşağıda gösterilmektedir. Hile Üçgeni Haklı gösterme; çalışanların hak ettiklerini alamama duygusu veya terfi beklentilerinin karşılıksız kalması gibi nedenlerle hileli işlemi kendileri için haklı görme duygusudur. İşletme içi etik ortamın oluşturulması ve her kademe çalışanlarda etik davranışlara uyumun yükselmesi hileli işlemleri haklı görme eğilimini azaltacaktır. İşletme içi koşullardan veya kişisel faktörlerden kaynaklanabilecek özenti ve baskılar hileli işlemlere neden olabilmektedir. İşletme içi nedenler; aşırı hedefler, bireysel nedenlerden kaynaklanabilecek baskılar, kötü alışkanlıklardan doğan baskılar ve aşırı borçlanma şeklinde örneklendirilebilir. Özenti ve baskı nedeniyle hayat bulan hileli işlemler işletme hedeflerinin ulaşılabilir olmasıyla ve personelin kişilik analizleriyle engellenebilir. Fırsatlar ise temelde işletme iç kontrol zayıflıklarından kaynaklanmaktadır. Ayrıca işletme içindeki pozisyonun kuvvetli olması, işletmenin genel olarak kanun ve yönetmeliklere aykırı hareket etmesi ve işletme faaliyetleri hakkındaki üst düzey bilgi hileli işlemlere fırsat verebilmektedir. Fırsat odaklı ortaya çıkabilecek hileli işlemler iç kontrol sisteminin etkinlik seviyesi artırılarak ve işletme çalışanlarına hile eğitimleri verilerek önlenebilir. Hile üçgeni, hile risklerinin tanımlanması ve değerlendirilmesi aşamasında kullanılan ve literatürde benimsenmiş bir terimdir. Hile üçgeni; hile riski faktörleri olarak da adlandırılabilecek fırsat, baskı ve haklı gösterme adlı üç temel unsurdan meydana gelmektedir. Kurumsal işletmelerde dahi hile ortamının oluşması basit de olsa sıklıkla karşılaşılan bir durumdur. 3

6 Suistimale Zemin Hazırlayan İşletme İçi Ortam İşe alım sürecindeki aksamalar hileli işlemlere zemin hazırlayan en temel faktörlerdir. Günümüzde işletmelerin işe alım öncesinde gerçekleştirdikleri referans ve belge incelemesini işe alımdan sonraki 6 ay içinde de tekrar güncellemeleri gerekmektedir. 2 Yetersiz kayıt ortamı 3 Yetki ve sorumlulukların belirlenmemesi 4 Varlıklar için yetersiz koruma politikaları ve uygulamaları Aşırı üretim, satış beklentileri ve bu yöndeki baskılar İşletme hedeflerinin çalışanlar üzerinde olumlu etkisi olmakla birlikte aşırı yüksek hedefler ve beklentiler çalışanları hileli işlemlere yönlendirebilmektedir. Hileli işlemlerin gerçekleştiği işletmelerin temel özellikleri aşağıdaki gibi sıralanabilir; İşe alım sürecindeki aksamalar İşe alım sürecindeki aksamalar hileli işlemlere zemin hazırlayan en temel faktörlerdir. Günümüzde işletmelerin işe alım öncesinde gerçekleştirdikleri referans ve belge incelemesini işe alımdan sonraki 6 ay içinde de tekrar güncellemeleri gerekmektedir. Çünkü işe alım sürecinde aday personelin bir önceki çalıştığı iş yerinden çoğunlukla sağlıklı bilgi alınamamaktadır. Çoğunlukla işten çıkan/ çıkartılan personel hakkındaki soruşturma devam ettiğinden dolayı işletme sağlıklı bilgi verememekte/vermeye sıcak bakmamaktadır. Kontrol ortamına güven İç kontrol sistemine aşırı güvenin yanı sıra iç kontrol ortamının olmaması veya zayıf olması da bir diğer temel faktördür. Etkin çalışan iç kontrol sistemlerinin en kritik özelliği görevlerin ayrımı ilkesinin titizlikle iş süreçlerine tam olarak yansıtılmasıdır. Kontrol ortamındaki aksamalar özet olarak şu şekilde sıralanabilir; 1 Yetersiz gözlem, kontrol ve denetim 4

7 Aile İşletmeleri ve Kurumsal İşletmelerde Suistimal Aile işletmelerinde hileli işlemlere zemin hazırlayan temel etkenler aşağıdaki gibi sıralanabilir; Güven esaslı çalışma yapısı İç kontrol uygulamaların zayıf olması veya hiç olmaması Kurumsallaşmanın çok düşük düzeyde olması Görevlerin ayrılığı ilkesinin göz ardı edilmesi Genelde önde gelen bir aile bireyinin Bay Güvenilir olarak sınırsız yetkilere sahip olması ve yürüttüğü faaliyetlerden dolayı sorgulan(a) maması Kurumsal işletmelerde hileli işlemlere zemin hazırlayan temel etkenler aşağıdaki gibi sıralanabilir; Yetki devri nedeniyle kontrolün merkezden uzaklaşması ve merkez haricindeki birimlerin online sistemlerle izlenmemesi Hileye maruz kalan işletmelerde yaşanan problemlerin analizinde işletmelerin kurumsallık düzeyleri ve aile işletmesi olup olmadıkları dikkate alınmalıdır. İmar Bankası sürecinde ortaya çıkan temel bulgu: banka genel merkezi ile şubeler arasında online bilgi akışını sağlayan sistemin olmamasıydı. Özellikle çok şubeli işletmeler açısından genel merkezden faaliyetlerin kontrolüne ve kural dışı durum raporlamasına imkan veren bir bilgi teknolojisi altyapısının bulunması hileli işlemleri kısmen önleyebilmektedir. Sürekli büyüme ve farklı pazarlara açılma sonucunda riskin artması Karmaşık işletme süreçlerinin kontrolü zorlaştırması Artan pazar payı ve satış hacimleri şeklindeki aşırı baskıya neden olabilecek hedefler Etkin personel politikalarının oluşturulmaması 5

8 Suistimal Belirtileri Kırmızı Bayraklar Kırmızı bayrak olarak da ifade edilebilen hile belirtileri; hileli işlemlerin gerçekleşmiş olabileceğini / gerçekleşebileceğini gösteren işaretlerdir. Hile belirtileri analizi temelde işletmenin yapısı, departmanlar seviyesinde faaliyetlerin yürütülme tarzı ve işletme kültürünün analizine dayanmaktadır. İşletmelerin genel özellikleri ile ilişkili olan, sistematik olarak hileli işlemlere zemin hazırlayan ve ortadan kaldırılmaları halinde hileli işlemlerin gerçekleşme ihtimalini azaltan hile belirtileri aşağıdaki şekilde sınıflandırılabilir; Faaliyetlerin yürütülmesi ile ilgili anormallikler Açıklanamayan mali tablo rakamları Yetersiz özkaynak yapısı Büyük ölçekli toplu satışlar Yüksek borç ve faiz yapısı Alacak tahsilatında sıkıntılar Sektörün gerisinde kalan kâr rakamları Önemli davalar Yönetimle ilgili anormallikler Sabıkalı yönetici Kumar gibi kötü alışkanlıklara sahip yönetici Mali sıkıntı içindeki yönetici Uzun yıllar izin yapmayan yönetici Çalışanlarına değer vermeyen yönetici Yönetim devir oranının yüksek olması (özellikle muhasebe yöneticisi) Örgüt yapısı ile ilgili anormallikler Karmaşık işletme yapısı Denetim komitesi üyelerinin sağlıksız seçimi Baskıcı yönetim yaklaşımı Kontrol ve denetim faaliyetlerinin yapılmaması Yüksek riskli faaliyetler Sık değişen üst yönetim Yetki onay sürecinde yetersizlikler Görevlerin ayrılığı ilkesine uyumsuzluklar Sık yaşanan varlık kayıpları Üçüncü kişilerle olan ilişkilerdeki düzensizlikler Kamu kurumları, maliye ve SPK ile yaşanan sıkıntılar Sıklıkla bağımsız denetçi değişimi İç denetim faaliyet alanının daraltılması Önemli hukuki davalar İşletmenin iş yaptığı diğer kuruluş yöneticileri ile yakın ilişkiler Muhasebe sistemine yönelik genel kırmızı bayraklar Kayıp veya değiştirilmiş / tahrifata uğramış belgeler Tarih uyumsuzluklarına yönelik kanıtlar Orijinal olmayan belgeler Çelişkili belgeler Şüpheli imzalar Sıralanan hile belirtilerinin bir kısmı sistematik olarak yürütülmeyen işletme faaliyetlerinden kaynaklanmaktadır. Bu durum da aslında iç kontrol sisteminin olmadığı veya çok zayıf olduğu şeklinde yorumlanabilir. Öncelikle faaliyetlerin sistematik olarak yürütülmesi sağlanmalı ve işlemlere ait belge düzeni oluşturulmalıdır. 6

9 Suistimal Yönetimi Araçları Hileli İşlemlerin Ortaya Çıkartılmasında Kullanılan Yöntemler İşletmeler açısından işletme içi ve dışı hilelerin maliyetleri gün geçtikçe artmaktadır. Hileleri gerçekleşmeden önce önlemek ve gerçekleştikten sonra ortaya çıkarmak için telefon hatları, fısıltı yönetimi ve davranış kuralları oluşturmak gibi çeşitli yöntemler kullanılmaktadır. ACFE (Association of Certified Fraud Examiners) 2010 araştırmasına göre dünya genelinde hileli işlemlerin tespit edilme yöntemleri aşağıdaki gibidir; Şikayetler (% 40,2) Yönetim incelemeleri (% 15,4) İç denetim (% 13,9) Tesadüfen (% 8,3) Muhasebe mutabakatları (% 6,1) Belge incelemeleri (% 5,2) Bağımsız denetim (% 4,6) Gözlem (% 2,6) Kamu kurumlarının tespitleri (% 1,8) İtiraf (% 1) Bilgi teknolojileri kontrolleri (0.8) Yukarıda sıralananlara ilave olarak aşağıdaki yöntemler sistematik olarak hilenin oraya çıkarılması sürecinde etkilidir; Yönetim değişiklikleri (özellikle zincir işletmelerde) sonrası yapılan analizler İç denetim İç kontrol Hileli İşlemlerin Önlenmesinde Kullanılan Yöntemler Hileli işlemlerin ortaya çıkarılmasında kullanılan yöntemler aynı zamanda hileli işlemlerin önlenmesine de katkıda bulunmaktadır. Aşağıda sıralanan geleneksel yöntemler hileyi önlemede kullanılmaktadır; Sürpriz denetimler Gözetimler (kamera sistemi gibi) İşletmenin duran varlıkları ile özellikle stoklarının fiziksel incelemesi Seyahat ve eğlence harcamalarının kontrolü Bordro bilgilerinin kontrolü 7

10 Satıcıların kontrolü Banka mutabakatları İhbar hattı uygulaması Hile Karşıtı Proaktif Önlemler Günümüzde, iç denetim birimlerinden hilelerin önlenmesi, ortaya çıkarılması ve raporlanması konularındaki beklenti geçmişe nazaran daha da artmıştır. Beklentilerdeki farklılaşmanın temelinde öncelikle ENRON skandalından dolayı hile konusunda bağımsız denetçilere güvenin sarsılmış olması vardır. Şüphesiz aynı zamanda iç denetim birimlerinin bağımsız denetçilere kıyasla maliyet avantajına sahip olması da bir diğer etkendir. İç denetime yönelik beklenti farklılaşması sadece üst yönetimde yaşanmamış aynı zamanda denetim komitesinin, paydaşların ve yatırımcılarında iç denetime bakış açıları olumlu yönde değişmiştir. azaltacaktır. Genel anlamda hileli işlemlere karışan özel olarak da her türlü usulsüzlüklerin içinde yer almış kişiler ister istemez arkalarında iz bırakmaktadırlar. Hileli işlemleri ortaya çıkan kişiler işletme veya sektör değiştirmek zorunda kalırlar. Bu tip durumlarda önceki çalışanlarla iletişim kurulmaz ve işten ayrılma gerekçeleri şüpheye yer bırakmayacak ölçüde aydınlatılmazsa hileli işlemlere karışmış kişiler işe alım süreçlerindeki kontrol noktalarında elenemeyecektir. İşe alım öncesinde özgeçmişteki bilgiler titizlikle kontrol edilmeli ve gerekli bilgiler doğrulanmalıdır. Telefon numaraları bağımsız kaynaklardan teyit edilmeli, önceki işyeri kurumsal bilgilerinden hareket edilmeli, akademik dereceler ve gerekiyorsa sertifikalar direkt olarak ilgili kurumlardan doğrulanmalıdır. Denetçiler tarafından hilelere yönelik alınabilecek organizasyon büyüklükleri, sektörler ve lokasyonlara göre farklılaşmayan, diğer bir ifadeyle her işletme, her sektör ve her coğrafyada tatbik edilebilecek en temel proaktif yaklaşımlar aşağıdaki gibidir; Çalışan geçmişlerinin titizlikle araştırılması Doğru, etik değerlere bağlı ve güvenilir kişilerle çalışmak hile ile mücadele sürecinde işletmenin en büyük avantajıdır. İşe alım esnasında çalışan referanslarının kontrol edilmesi ve geçmişlerinin araştırılması hırsızlık, hile ve diğer nedenlerden dolayı işletmenin zarara uğrama ihtimalini 8

11 Bazı durumlarda hileli işlemelerden dolayı işten çıkarmalarda süreçlerin tamamlanması zaman almaktadır. İşten çıkaran işletme kınama veya para cezası gibi uygulamalar için süreçlerin tamamlanmasını beklemektedir. Bundan dolayı işe alım esnasında kesinleşmiş bilgiler olmadığı durumlarda kişi aleyhinde olumsuz bilgiler karşı tarafla paylaşılmamaktadır. Bu gibi durumlarla karşılaşmamak için işe alım sonrasında, ideal olanı 6 ay içinde, tekrar önceki referanslara ulaşmak ve bilgi istemektir. İşe alım sürecinde insan kaynakları personeli iç denetim birimi ile temas halinde olmalıdır. Denetçiler sürece dahil edilmelidir. Eğer süreçte denetçiler yer almıyorsa rutin insan kaynakları denetimlerinde ilgili kırmızı bayraklar gözlemlenmelidir. Analitik inceleme süreçlerinin daha yoğun kullanılması Hileli işlemler ilk yapıldıklarında veya düzensiz aralıklara tekrar edildiklerinde finansal tablolara bir değişiklik, trendlerden sapma, beklentilerin karşılanmaması ve/veya bütçe hedeflerine ulaşılamama şeklinde yansımaktadır. Denetçiler birden fazla yılı içeren analizlerde farklı tekniklere başvurmalı ve hileli işlemlerin finansal tablolara yansımalarını yakalamaya çalışmalıdır. Bu amaçla çok farklı analitik inceleme tekniklerine başvurulabilir. Bunlar; yatay analiz, dikey analiz, oran analizleri, bütçe karşılaştırmaları ve büyük defter hesaplarının incelemeleri vb. tekniklerdir. Ulaşılan olağanüstü sonuçların hileli işlemlerden kaynaklanma ihtimali büyüktür. Sözleşme incelemelerindeki titizlik İşletme sözleşmelerinin ve anlaşmalarının titizlikle incelenmesi olası rüşvet, yolsuzluk ve çıkar çatışmalarını ortadan kaldıracaktır. Sözleşme hileleri bir işletme çalışanı ile satıcı arasında olabileceği gibi birden fazla satıcı arasında da olabilir. Denetçiler sözleşme hilelerini incelerken normal 9

12 dışı sözleşme koşullarına odaklanmalıdırlar. Sözleşme hilelerine örnek olarak tekliflerin çok yüksek veya çok düşük olması gösterilebilir. İşletme sırlarının saklanmasında titizlik İşletme sırlarının korunması ve entelektüel sermayeye ilişkin denetçiler tarafından incelemeler yapılması şarttır. Bu aşamada yapılacak ilk faaliyet ticari sır niteliğindeki bilgi türleri tanımlanmalıdır. Bu çerçevede; gizlilik anlaşmaları, belge politikası, fiziksel erişim kontrolü, bilgisayar erişim kontrolü ve ilgili personele eğitim başlıklarında denetçiler incelemelerini yoğunlaştırmalıdırlar. uğramalarına neden olmaktadır. Genel olarak bilgi sistemi hileleri şu şekilde sınıflandırılabilir; şifre hileleri, veri depolama hileleri, işletim sistemi hileleri, network güvenlik kontrolleri hileleri ve yedekleme hileleri. Hile politikalarının oluşturulması İşletmeler hile politikaları oluşturmalı, hileli işlemleri ve davranışları tanımlamalı ve yazılı hale getirmelidirler. Hile politikaları davranış kuralları veya etik kurallar ile birleştirilmemeli ve öneminden dolayı ayrı olarak yayınlanmalıdır. Hile politikaları, açık ve net olmalıdır. İç kontrol değerlemeleri ve testlerinin sıklaştırılması Çoğunlukla hileler iç kontrol sistemi zayıf olan işletmelerde gerçekleşmektedir. İç kontroller genel anlamda işletmenin hedeflerine ulaşmasına yardımcı olmaktadır. Bu konuda yasal olarak bağımsız denetçiler de iç kontrole ilişkin bir takım değerlemeler yaparlar. Öte yandan iç denetçilerin en temel çalışma alanı kontrollerin yeterliliğini belirlemektir. Bağımsız denetçiler ve iç denetçilerin ortak çalışma alanı olan iç kontrollerin kalitesinin ve yeterliliklerinin artması, hem işletmenin hedeflerine ulaşma ihtimalini yükseltmekte hem de hilelerin gerçekleşmesini önleyici ve ortaya çıkarıcı bir güvence olarak öne çıkmaktadır. Bilgi sistemleri güvenliğinin artırılması Günümüzde bilgi sistemleri temelli hileler artmakta ve işletmelerin itibar kaybına 10

13 Metodoloji Anket sorularının hazırlanması sürecinde Kaplan ve Schultz (2006), Read ve Rama (2003), Waring (2004) ve Brown, Mendenhall ve Kramer (2003) tarafından yapılan çalışmaların uygulama kısımlarındaki anket soruları Türkiye denetim kültürüne uyarlanmıştır. Çalışma 2011 Şubat ayında katılımcılarla paylaşılmış ve 10 hafta boyunca yayında kalmıştır. Ankete gelen cevaplar içinden kamu kurumlarında çalışanların cevapları ile çalıştıkları işletmede iç denetim birimi faal olmayanların cevapları elenmiş ve toplam 81 katılımcının anketi değerlendirmede dikkate alınmıştır. Ankete cevap veren katılımcılar özel sektör kuruluşlarında çalışmaktadırlar ve bu kuruluşlarda iç denetim birimleri aktif olarak faaliyet göstermektedir. Araştırma; Türkiye İç Denetim Enstitüsü ve Ulusal Suistimal İnceleme Uzmanları Derneği ulaşılabilen üyelerini, özel sektör kuruluşlarında çalışan iç denetçileri ve iç denetim birimi yöneticilerini kapsayan web tabanlı anket uygulaması şeklinde gerçekleştirilmiştir. 11

14 Araştırma Sonuçları Kişisel Bilgiler ile Katılımcıların Çalıştıkları Kurumlara Ait Bilgiler Çalıştığınız kurumda etik kurallara uyumdan kim sorumlu? Etik kurallara uyum sorumluluğu Hangi pozisyonda çalışıyorsunuz? Etik Uyum Yöneticisi 13 (%20) Çalışılan Pozisyon Dağılımı İç Denetim Yöneticisi Kıdemli İç Denetçi İç Denetçi 9 (%11) 23 (%28) 33 (%41) Bir Yönetim Kurulu Üyesi CEO - Genel Müdür İç Denetim Yöneticisi 14 (%22) 19 (%30) 18 (%28) İç Denetçi Yardımcısı 16 (%20) Cevaplayıcıların % 28 i iç denetim yöneticisi, % 11 i kıdemli iç denetçi ve % 41 i de iç denetçidir. Genel olarak iç denetim faaliyetleri ve etik kurallara uyumun denetimi hakkında güvenilir bilgi alınabilecek kitleye ulaşıldığı varsayılabilir. Çalıştığınız işletme hangi sektörde faaliyet göstermektedir? Sektör Dağılımı Bankacılık - Finans Perakende Üretim Enerji Diğer 4 (%5) 2 (%2) 6 (%79) 29 (%36) 40 (%79) Bankacılık sektöründen ankete katılanların oranı % 36 dır. Bu durum; reel sektörde de iç denetimin belirli olgunluğa ulaştığını göstermektedir. Diğer yanıtı veren katılımcıların sektörleri; tarım, turizm, otomotiv, sigorta, lojistik, kargo, enerji holding, inşaat, operasyonel kiralama ve medya olarak belirlenmiştir. % 30 oranında katılımcı etik kurallara uyumda sorumluluğun CEO-Genel Müdür de olduğunu belirtirken % 28 oranında katılımcı ise sorumluluğun İç Denetim Yöneticisi nde olduğunu belirtmişlerdir. Son iki yılda iç denetim birimine ulaşan etik kurallara aykırılık bildirim sayısı nedir? Bildirimlerin Dağılımı Hiç 1-9 arası arası arası 40 ve üzeri 0 (%0) 1 (%1) 9 (%11) 29 (%36) 33 (%41) % 41 oranında işletme iç denetim birimi son iki yılda etik kurallara aykırılıklara ilişkin herhangi bir bildirim almamışlardır. 1 işletme iç denetim birimi ise 40 ve üzeri sayıda son iki yılda etik kurallara aykırılıklara ilişkin bildirim almıştır. Yeni işe alımlarda etik kurallara uyuma yönelik bir eğitim yapılıyor mu? Etik Kurallara Uyum Eğitimleri Evet Hayır 33 (%40) 48 (%60) 12

15 Yeni işe alımlarda etik kurallara uyuma yönelik bir eğitim yapan işletmelerin toplam cevaplayıcılara oranı % 40 olarak belirlenmiştir. % 60 oranında çoğunluğu oluşturan işletme, etik kurallara uyuma yönelik eğitimler düzenlememektedir. Eğitim düzenlemeyen işletme sayısının fazla olması etik kurallara uyum düzeyinin düşük olabileceğini dolayısıyla da denetçiler tarafından etik kurallara uyumun dikkatle değerlendirilmesi gerektiği sonucunu ortaya çıkarmaktadır. Sizce etik kurallara uyum konusunda üst yönetim gerekli desteği vermekte midir? Üst yönetim gerekli desteği veriyor mu? Evet Hayır 39 (%48) 42 (%52) % 52 oranında işletme etik kurallara uyum sürecinde yönetimin gerekli desteği verdiğini belirtmiştir. Etik kurallarda güncellenen hususlar olduğu takdirde yenileme eğitimleri yapılmakta mı? Etik Kurallar Yenileme Eğitimleri Evet 25 (%30) Denetim Komitesi toplantılarında etik kurallara uyum problemleri değerlendiriliyor mu? Uyum problemleri değerlendiriliyor mu? Hayır 56 (%70) Evet 34 (%42) Etik kurallarda güncellenen hususlar olduğu takdirde yenileme eğitimleri yapan işletmelerin sayısı % 30 olarak belirlenmiştir. Yeni işe alımlarda etik kurallara uyuma yönelik bir eğitim yapılıyor mu? sorusu ile birlikte değerlendirildiğinde etik kurallara yönelik işe alım sonrası eğitim veren işletmelerin (24/32) %70 i etik kurallarda güncelleme olması halinde de eğitim yapmaktadır. Etik kurallara uyumsuzluklar çalışanların kişisel dosyalarına İnsan Kaynakları tarafından ekleniyor mu? Kişisel dosyalara ekleniyor mu? Evet Hayır 39 (%48) 42 (%52) % 52 oranında işletme çalışanların etik kurallara aykırı eylemlerinin kişisel dosyalarda İnsan Kaynakları tarafından güncelleme yapıldığını belirtmiştir. Hayır 37 (%58) % 42 oranında işletme Denetim Komitesi toplantılarında etik kurallara uyum problemleri değerlendirildiği bilgisini vermiştir. Denetim Komitesi toplantılarının gündeminde etik kurallara uyum problemlerinin yer alması uyuma yönetimin destek verdiğini göstermektedir. Diğer yandan % 42 oranında işletmede etik kurallara uyumsuzlukların ciddi boyutta olması dolayısıyla Denetim Komitesi toplantılarında ele alındığını da gösterebilir. İşletmenizde etik aykırılıkları tespit etmede en sık kullanılan araç nedir? En sık kullanılan araçlar Fısıltı Yönetimi Telefon hattı ile ihbar Ombudsman Şikayet Yönetimi 1 (%1) 6 (%8) 14 (%21) 44 (%65) Diğer 2 (%2) 13

16 Araştırma Sonuçları Etik kurallara aykırı işlemleri belirlemede en sık kullanılan araç % 65 ile şikayet yönetimi ve % 21 ile fısıltı yönetimidir. kesiminde çalışmaktaydı) içinde bankacılık sektörü çalışanları olduğunu tahmin etmek mümkündür. Son iki yıl içinde etik kurallara aykırılık nedeniyle işten çıkarılan çalışan sayısı nedir? İşten çıkarılan çalışan sayısı 1-3 arası 4-6 arası 7-9 arası 10 ve üzeri 2 (%4) 7 (%14) 10 (%20) 30 (%61) % 61 oranında cevaplayıcı çalıştıkları işletmelerde son iki yılda 1-3 arası işten çıkarmanın etik kurallara aykırılıklardan kaynaklandığını belirtmişlerdir. 10 ve üzeri işten çıkarma ise % 14 oranında gerçekleşmiştir. İşletmede kullanılan bilgisayar sisteminde (ERP gibi) etik aykırılıkların Etik Yöneticisine ihbarı sistemi mevcut mu? Bilgisayar uygulamalarında etik ihbarları Evet Hayır 12 (%17) 59 (%83) Etik aykırılıkların tespitinde işletme genelinde sıklıkla kullanılan ERP yazılımlarının büyük katkısı olmaktadır. Bilgisayar uygulamalarının ilk katkısı bu tür yazılımlar üzerinde yapılacak uyarlamalarla mümkündür. İkinci olası uygulama ise işletmelerin hile denetimine özel yazılımları kullanmalarıdır. Bu çerçevede cevaplayıcıların % 17 si bilgisayar uygulamalarında etik aykırılık ihbar sistemlerinin mevcut olduklarını belirtmişlerdir. Mevcut yasal düzenlemeler çerçevesinde evet cevabını verenlerin finans kesimi (29 cevaplayıcı finans İç denetim evreninde etik riskler yer almakta mı? Denetim evreninde etik riskler yer almakta mı? Evet Hayır 39 (%48) 42 (%52) % 52 oranında işletmenin denetim evreninde etik risklerin yer alması işletmelerin etik kurallara aykırı eylemleri sistematik olarak değerlendirdikleri sonucuna ulaşılmasını sağlamaktadır. Denetim evreninde etik risklerin yer alması genel olarak hile ve mevzuata aykırı eylem belirtilerinin sistematik olarak denetim evrenine aktarıldığı sonucuna ulaşılmasını sağlamaktadır. Bu açıdan % 51 oranında işletmenin denetim evreninde etik risklerin yer alması olumlu bir sonuçtur. Eğer etik riskler denetim evreninizde yer alıyorsa, kaç adet riskli faaliyet vardır? Riskli faaliyet adetleri 1-10 arası arası arası 61 ve üzeri 0 (%0) 2 (%2) 6 (%7) 34 (%41) Denetim evreni ile kıyaslanması gereken ve sonuç olarak denetim evreni içindeki ağırlığının dikkate alınması gereken etik risk sayısı işletmelerin farklı özelliklerinden ve denetim evreninin hazırlanmasına yönelik belirleyici bir standardın olmamasından dolayı sadece rakamsal olarak değerlendirilmektedir. Denetim evreninin 1-10 arası etik riskin yer aldığını ifade eden işletmelerin oranı % 41 dir. 14

17 Araştırma Sonuçları Denetim evreninizde yer alan etik risklerin işletmeye etkileri bakımından ortalama risk seviyesi nedir? Etik kurallara uyumun denetlenme oranı Yüksek Orta Düşük 7 (%17) 17 (%40) 18 (%43) Denetim evreninde etik riskler olduğunu ifade eden 42 katılımcıdan % 17 si bu risklerin yüksek etki ve olasılık risk seviyesinde % 40 oranında katılımcı ise orta risk seviyesinde olduğunu belirtmiştir. İç denetim birimi etik kurallara uyumu denetlemekte mi? Son iki yılda iç denetim birimine ulaşan etik kurallara aykırılık bildirim sayısı nedir? Kurallara aykırılık bildirim sayısı Hiç 1-9 arası arası arası 40 ve üzeri 0 (%0) 1 (%1) 9 (%11) 29 (%36) 33 (%41) % 41 oranında işletme iç denetim birimi son iki yılda etik kurallara aykırılıklara ilişkin herhangi bir bildirim almamışlardır. 1 işletme iç denetim birimi ise 40 ve üzeri sayıda son iki yılda etik kurallara aykırılıklara ilişkin bildirim almıştır. Etik kurallara uyum denetleniyor mu? Evet Hayır 24 (%30) 57 (%69) Son iki yıl içinde iç denetim birimine ulaşan etik kurallara aykırılık bildirimlerinin kaynağı ve oranı nedir? (Çalışanlar) % 69 oranındaki işletmede etik kurallara uyumun denetlendiğine ilişkin sonuç etik kuralara uyumun denetlenmesi konusunda farkındalık seviyesinin üstünde bir iç denetim kültürünün oluştuğu sonucuna ulaşılabilir. Etik kurallara uyuma yönelik testler denetim programı adımları arasında yer almakta mıdır? Testler denetim programı adımları arasında mı? Evet Hayır 47 (%58) 34 (%41) Etik kurallara aykırılık bildirimleri oranı % 1-20 arası % arası % arası % arası % arası 5 (%6) 6 (%7) 6 (%7) 13 (%16) 15 (%19) % 19 oranında işletme % 1-20 arasında aykırılık bildirimlerinin kaynağının çalışanlar olduğunu bildirirken % 16 oranında işletme ise aykırılık bildirimlerinin % arasında çalışanlar tarafından yapıldığını belirtmişlerdir. % 41 oranında işletmede etik kurallara uyuma yönelik testler denetim programı adımları arasında yer alması iç denetim faaliyetlerinin sistematik olarak etik kurallara yöneldiğini göstermektedir. 15

18 Araştırma Sonuçları Aykırılıkları tesbit etmede kullanılan araçlar Fısıltı Yönetimi 14 (%17) Telefon hattı ile ihbar 6 (%7) Ombudsman 1 (%1) Şikayet Yönetimi Diğer 17 (%21) 43 (%53) Aşağıda yer alan özel denetim alanları için üst yönetim tarafından hangi sıklıkla denetim talep edilmektedir? Çıkar Çatışması Her yıl 1-3 yıl arası 4 yıl üzeri 9 (%18) 20 (%42) 19 (%40) % 53 oranında işletmede etik kurallara aykırılıklarda şikayet yönetimi metodu kullanılırken bu metodu sırasıyla fısıltı yönetimi, telefon hattı ihbar sistemi ve ombudsman metotları izlemektedir. Son iki yıl içinde tespit edilen etik kurallara aykırı faaliyetlerden önemli düzeyde olanlar % 36 oranında 1-9 arası faaliyet, orta düzeyde olanlar % 35 oranında 1-9 arası faaliyet ve önemsiz olanlar ise % 30 oranında 1-9 arası faaliyet olarak belirlenmiştir. Son iki yıl içinde tespit edilen etik kurallara aykırı faaliyetler kaç adettir? Etik kurallara aykırı faaliyet adetleri Önemli Aykırılık 1-9 arası arası arası 40 ve üzeri Son iki yıl içinde tespit edilen etik kurallara aykırı faaliyetler kaç adettir? 29 Aşağıda yer alan özel denetim alanları için üst yönetim tarafından hangi sıklıkla denetim talep edilmektedir? Sözleşme İncelemeleri Her yıl 1-3 yıl arası 4 yıl üzeri 5 (%10) 5 (%10) 41 (%80) Verilerden yıllık bazda üst yönetimin; % 80 oranında sözleşme incelemelerine, % 70 oranında bilgi gizliliğine, % 49 oranında içerden öğrenenlerin ticaretine ve % 42 oranında çıkar çatışmalarına yönelik özel denetim talep edildiği anlaşılmaktadır. Etik kurallara aykırı faaliyet adetleri Orta Düzeyde Aykırılık 1-9 arası arası arası 1 40 ve üzeri 0 16

19 Asil Çözümleri Süreç Denetimi Çözümleri Anlık İç Denetim Hizmetleri İç Denetim Sistem Tasarımı Hizmetleri İç Kontrol Sistem Tasarımı Hizmetleri Anlık Hile Denetimi Hizmetleri Kurumsal Risk Yönetimi Hizmetleri Eğitim Çözümleri Denetim Koçluğu Serisi 01 Modern İç Denetim 03 Risk Odaklı İç Denetim 05 Hile Denetimi, Metodoloji ve Raporlama 07 İç Denetimde Etkin Raporlama 09 İç Denetimin Kurumsal Risk Yönetimi Sürecindeki Rolü 11 Uygulamalı Satın Alma Departmanı İç Denetimi 13 Uygulamalı Muhasebe Departmanı İç Denetimi 15 Uygulamalı İnsan Kaynakları Departmanı İç Denetimi 17 Uygulamalı Pazarlama Departmanı İç Denetimi 19 Uygulamalı Zincir Mağazalar İç Denetimi 21 Uygulamalı Makyajlanmış Bilanço Analizleri ve Finansal Tablo Hileleri 17

20 İç Denetim & Risk Yönetimi İtimat kontrole mani değildir Kısıklı Mah. Bosna Bulvarı No:25 Üsküdar/İSTANBUL Tel: pbx Fax: w w w. a s i l d e n e t i m. com Çalışma; Dr. Davut Pehlivanlı, Hile Denetimi Metodoloji ve Raporlama, Beta Kitap, 2011 yayınından derlenmiştir.

HİLE DENETİMİ METODOLOJİ ve RAPORLAMA

HİLE DENETİMİ METODOLOJİ ve RAPORLAMA HİLE DENETİMİ METODOLOJİ ve RAPORLAMA Hile Teorisi ve Hile Denetimi Hile Türleri, Belirtileri ve İç Kontrol Önlemleri Hile Riski Değerleme Hile Denetimi Planı Hile Denetimi Programı Hile Denetiminde Bir

Detaylı

DENETİM KOÇLUĞU EĞİTİM SERİSİ

DENETİM KOÇLUĞU EĞİTİM SERİSİ DENETİM KOÇLUĞU EĞİTİM SERİSİ Sayın İlgili: İç denetim teknik bir uzmanlık alanı olmanın ötesinde çok temel bir yönetim aracıdır. Yönetim sürecinin temel bir unsuru olan kontrol ve izleme rolü iç denetim

Detaylı

GÜRELİ YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK VE BAĞIMSIZ DENETİM HİZMETLERİ A.Ş.

GÜRELİ YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK VE BAĞIMSIZ DENETİM HİZMETLERİ A.Ş. Ülkemizde ticari hayatın son 50 yılını önemli ölçüde etkilemiş olan 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu, 31 Temmuz 2012 tarihi itibariyle yerini 6102 sayılı Yeni Türk Ticaret Kanunu na bırakıyor. Her şeyden

Detaylı

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ HİZMET İÇİ EĞİTİM SUNUMU 02 MAYIS 2014

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ HİZMET İÇİ EĞİTİM SUNUMU 02 MAYIS 2014 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ HİZMET İÇİ EĞİTİM SUNUMU 02 MAYIS 2014 İÇ KONTROL SİSTEMİ VE KAMU İÇ KONTROL STANDARTLARI DERLEYEN CUMALİ ÇANAKÇI Şube Müdürü SUNUM PLANI İç Kontrol

Detaylı

Rüşvet ve Yolsuzlukla Mücadele Politikası nın oluşturulması, uygulanması ve güncellenmesinin sağlanmasından Banka nın Yönetim Kurulu sorumludur.

Rüşvet ve Yolsuzlukla Mücadele Politikası nın oluşturulması, uygulanması ve güncellenmesinin sağlanmasından Banka nın Yönetim Kurulu sorumludur. Yönetim Kurulu Rüşvet ve Yolsuzlukla Mücadele Politikası nın oluşturulması, uygulanması ve güncellenmesinin sağlanmasından Banka nın Yönetim Kurulu sorumludur. Denetim Komitesi Rüşvet ve Yolsuzlukla Mücadele

Detaylı

GİRİŞ. A. İç Kontrolün Tanımı, Özellikleri ve Genel Esasları:

GİRİŞ. A. İç Kontrolün Tanımı, Özellikleri ve Genel Esasları: GİRİŞ 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile kamu da mali yönetim ve kontrol sisteminin bütünüyle değiştirilerek, uluslararası standartlara ve Avrupa Birliği Normlarına uygun hale getirilmesi

Detaylı

RİSKİN ERKEN SAPTANMASI ve RİSK YÖNETİM KOMİTESİ GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI

RİSKİN ERKEN SAPTANMASI ve RİSK YÖNETİM KOMİTESİ GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI Ek-1 RİSKİN ERKEN SAPTANMASI ve RİSK YÖNETİM KOMİTESİ GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI 1. AMAÇ Şirketin varlığını, gelişmesini ve devamını tehlikeye düşürebilecek risklerin erken teşhisi, tespit edilen risklerle

Detaylı

MALİTÜRK DENETİM VE SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK A.Ş.

MALİTÜRK DENETİM VE SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK A.Ş. Misyon ve Vizyonumuz Müşterilerine en yüksek standartlarda kişisel hizmetler sağlamaya adanmış profesyonel kadro ile küresel bir iş ağı oluşturmaktır. Türkiye nin, yakın gelecekte AB ile üyeliğe varabilecek

Detaylı

KURUMSAL YÖNETİM KOMİTESİ GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI

KURUMSAL YÖNETİM KOMİTESİ GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI KURUMSAL YÖNETİM KOMİTESİ GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI 1. AMAÇ Petkim Petrokimya Holding A.Ş. Yönetim Kurulu bünyesinde 22/01/2010 tarih ve 56-121 sayılı Yönetim Kurulu kararı ile kurulan Kurumsal Yönetim

Detaylı

T.C. DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı

T.C. DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı T.C. DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı SORU VE CEVAPLARLA İÇ KONTROL Ankara-2012 İÇİNDEKİLER 1 Neden İç Kontrol? 2 İç Kontrol Nedir? 3 İç Kontrolün Amacı Nedir? 4 İç Kontrolün Yasal

Detaylı

İyi oluşturulmuş bir bağımsız denetim yaklaşımı bir şirketin hedeflerine ulaşmasına destek olur ve sürpriz sonuçları önler.

İyi oluşturulmuş bir bağımsız denetim yaklaşımı bir şirketin hedeflerine ulaşmasına destek olur ve sürpriz sonuçları önler. BAĞIMSIZ DENETİM Bağımsız Denetim işletme içi ve işletme dışı bilgi kullanıcılarının güvenilir bilgi ihtiyacını karşılar. Finansal tabloların güvenilirlik derecesini artırır. Bağımsız denetim, aşağıdaki

Detaylı

Şeffaflık, Sürdürülebilirlik ve Hesap Verilebilirlikte Yeni Yaklaşımlar: Finansal Raporlama ve Denetim Penceresinden Yeni TTK

Şeffaflık, Sürdürülebilirlik ve Hesap Verilebilirlikte Yeni Yaklaşımlar: Finansal Raporlama ve Denetim Penceresinden Yeni TTK Şeffaflık, Sürdürülebilirlik ve Hesap Verilebilirlikte Yeni Yaklaşımlar: Finansal Raporlama ve Denetim Penceresinden Yeni TTK Prof. Dr. Serdar ÖZKAN İzmir Ekonomi Üniversitesi İzmir Ticaret Odası Meclis

Detaylı

LOGO İÇ DENETİM BİRİMİ BAŞKANLIĞI. SUNUCULAR Cahit KURTULAN Volkan ÜNLÜ M.Hulisi GÜNŞEN

LOGO İÇ DENETİM BİRİMİ BAŞKANLIĞI. SUNUCULAR Cahit KURTULAN Volkan ÜNLÜ M.Hulisi GÜNŞEN LOGO SUNUCULAR Cahit KURTULAN Volkan ÜNLÜ M.Hulisi GÜNŞEN SUNUM PLANI 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu nun Getirdiği Sistem İçerisinde İç Kontrol ve İç Denetimin Yeri ve İşlevleri İzmir

Detaylı

MUHASEBE DENETİMİ ÖĞR.GÖR. YAKUP SÖYLEMEZ

MUHASEBE DENETİMİ ÖĞR.GÖR. YAKUP SÖYLEMEZ MUHASEBE DENETİMİ ÖĞR.GÖR. YAKUP SÖYLEMEZ MUHASEBE DENETİMİNİN TANIMI Bir ekonomik birime veyahut döneme ait bilgilerin önceden belirlenmiş ölçütlere olan uygunluk derecesini araştırmak ve bu konuda bir

Detaylı

KAMU İÇ KONTROL STANDARTLARI UYUM EYLEM PLANI REHBERİ. Ramazan ŞENER Mali Hizmetler Uzmanı. 1.Giriş

KAMU İÇ KONTROL STANDARTLARI UYUM EYLEM PLANI REHBERİ. Ramazan ŞENER Mali Hizmetler Uzmanı. 1.Giriş KAMU İÇ KONTROL STANDARTLARI UYUM EYLEM PLANI REHBERİ 1.Giriş Ramazan ŞENER Mali Hizmetler Uzmanı Kamu idarelerinin mali yönetimini düzenleyen 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu 10.12.2003

Detaylı

MEHMET ŞİRİN DENETİM STANDARTLARI DAİRESİ BAŞKANI

MEHMET ŞİRİN DENETİM STANDARTLARI DAİRESİ BAŞKANI MEHMET ŞİRİN DENETİM STANDARTLARI DAİRESİ BAŞKANI Bağımsız Denetim Standartları 1. Kilit Terimlerin Belirlenmesi 2. Metnin Çevrilmesi 3. İlk Uzman Kontrolü 4. Çapraz Kontrol İkinci Uzman Kontrolü 5. Metnin

Detaylı

KAMU İÇ KONTROL STANDARTLARI

KAMU İÇ KONTROL STANDARTLARI KAMU İÇ KONTROL KONTROL ORTAMI İç kontrolün temel unsurlarına temel teşkil eden genel bir çerçeve olup, kişisel ve mesleki dürüstlük, yönetim ve personelin etik değerleri, iç kontrole yönelik destekleyici

Detaylı

1- Neden İç Kontrol? 2- İç Kontrol Nedir?

1- Neden İç Kontrol? 2- İç Kontrol Nedir? T.C. İÇİŞLERİ BAKANLIĞI KİHBİ Dairesi Başkanlığı 10 SORUDA İÇ KONTROL MAYIS 2014 ANKARA 1- Neden İç Kontrol? Dünyadaki yeni gelişmeler ışığında yönetim anlayışı da değişmekte ve kamu yönetimi kendini sürekli

Detaylı

İç Kontrol Nedir? İç kontrol tanımında önemli olan bazı unsurlar şunlardır:

İç Kontrol Nedir? İç kontrol tanımında önemli olan bazı unsurlar şunlardır: İç Kontrol Nedir? İç kontrol kurumların hedeflerine ulaşması ve misyonlarını gerçekleştirmesi; bu yolda ilerlerken önlerine çıkabilecek belirsizliklerin en aza indirilmesi amacıyla uygulanan süreçtir.

Detaylı

ULUSAL PNÖMOKONYOZ ÖNLEME EYLEM PLANI

ULUSAL PNÖMOKONYOZ ÖNLEME EYLEM PLANI ULUSAL PNÖMOKONYOZ ÖNLEME EYLEM PLANI 1. Sorunun öneminin saptanması Pnömokonyoz ülkemizde en sık görülen mesleki akciğer hastalıklarından biri olup, önlenebilir meslek hastalıklarının başında gelmektedir.

Detaylı

3. Göz. Metodu. Doğrudan Kâra Etki Eden Yöntem

3. Göz. Metodu. Doğrudan Kâra Etki Eden Yöntem 3. Göz Metodu Doğrudan Kâra Etki Eden Yöntem GİRİŞ Tanımlar & İşleyiş Nedir? Nasıl İşler? 3. GÖZ METODU Hizmetler & Eğitim Hizmetler Uygulamalı Eğitimler EKİBİMİZ Biz İletişim TANIMLAR & İŞLEYİŞ Tanımlar

Detaylı

Altyapımızı Yeni TTK ile uyumlu hale getirmek...

Altyapımızı Yeni TTK ile uyumlu hale getirmek... Altyapımızı Yeni TTK ile uyumlu hale getirmek... Yeni TTK ya uyum, mevzuatı kavrayarak tamamlayabileceğimiz bir sürecin ötesinde; önemli altyapısal değişiklikler getirecek bir dönüşümdür Dış Paydaşlar

Detaylı

BAKANLIĞIMIZ İÇ KONTROL SİSTEMİ ÇALIŞMALARININ TAMAMLANMASI STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI

BAKANLIĞIMIZ İÇ KONTROL SİSTEMİ ÇALIŞMALARININ TAMAMLANMASI STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI BAKANLIĞIMIZ İÇ KONTROL SİSTEMİ ÇALIŞMALARININ TAMAMLANMASI STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI OCAK 2015 Sunum Planı İç Kontrol ün Tanımı ve Amaçları Birimlerin Sorumlulukları İç Kontrol Standartları Bakanlıkta

Detaylı

Tedarikçi risklerini yönetebilmek

Tedarikçi risklerini yönetebilmek www.pwc.com.tr Tedarikçi risklerini yönetebilmek. 12. Çözüm Ortaklığı Platformu İçerik 1. Tedarikçi risklerini yönetme ihtiyacı 2. Tedarikçi risk yönetimi bileşenleri 3. Yasal gelişmeler 2 Tedarikçi risklerini

Detaylı

AKTEK GARAGE DÖKÜMANI

AKTEK GARAGE DÖKÜMANI AKTEK GARAGE DÖKÜMANI Kurum İçi Girişimcilik ve İnovasyon İŞ GELİŞTİRME VE TEKNOLOJİ ENTEGRASYON BÖLÜMÜ 1 İÇERİK 1. Aktek Tarafından Belirlenmesi Gereken Adımlar... 4 1.1. Destek Verilecek Olan Sektörler

Detaylı

T.C. TUŞBA BELEDİYESİ

T.C. TUŞBA BELEDİYESİ T.C. TUŞBA BELEDİYESİ İç Kontrol Standartları EYLEM PLANI 1 1. İÇ KONTROL SİSTEMİNİNİN GENEL ESASLARI Amaç 5018 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinde iç kontrolün amaçları; Kamu gelir, gider, varlık ve yükümlülüklerinin

Detaylı

KURUMSAL YÖNETİM KOMİTESİ GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI

KURUMSAL YÖNETİM KOMİTESİ GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI KURUMSAL YÖNETİM KOMİTESİ GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI Yönetim Kurulu nun 21/03/2012 tarih ve 103/184 numaralı kararı ile Sermaye Piyasası Kurulu tarafından yayınlanan Seri: IV, No: 56 sayılı Kurumsal Yönetim

Detaylı

Müşteri Sadakat Kartlarınız Fraud Kanalınız Olabilir mi?

Müşteri Sadakat Kartlarınız Fraud Kanalınız Olabilir mi? Müşteri Sadakat Kartlarınız Fraud Kanalınız Neden Müşteri Sadakat Kartı? Müşteriyi tanımak, müşterilerin alışveriş alışkanlıklarını analiz edebilmek, müşteri odaklı pazarlama stratejileri geliştirebilmek,

Detaylı

BİLGİSAYAR DESTEKLİ DENETİM TEKNİKLERİ VE VERİ ANALİZİ İLE DENETİM VE HİLE İNCELEMESİ UZMANLIĞI

BİLGİSAYAR DESTEKLİ DENETİM TEKNİKLERİ VE VERİ ANALİZİ İLE DENETİM VE HİLE İNCELEMESİ UZMANLIĞI ANALİZİ İLE DENETİM VE HİLE İNCELEMESİ UZMANLIĞI İSMMMO AKADEMİ BAŞKANI NDAN İSMMMO Akademisi uzmanlaşma programları kapsamında, daha önce hiç gerçekleşmemiş bir program daha sunuluyor. 20. YY. ın en önemli

Detaylı

UZUNKÖPRÜ BELEDĠYESĠ ĠÇ KONTROL EYLEM PLANI

UZUNKÖPRÜ BELEDĠYESĠ ĠÇ KONTROL EYLEM PLANI UZUNKÖPRÜ BELEDĠYESĠ ĠÇ KONTROL EYLEM PLANI 2015-2016 İÇİNDEKİLER A. ĠÇ KONTROL SĠSTEMĠNĠNĠN GENEL ESASLARI 1-Amaç 2-Kapsam 3-Dayanak 4- Ġç Kontrolün Temel Ġlkeleri 5- Ġç Kontrol Sisteminin BileĢenleri

Detaylı

İşletmelere Özel. TFRS ve KOBİ TFRS. Eğitim ve Dönüşüm Çözüm Ortaklığı. 2012-2013 programı

İşletmelere Özel. TFRS ve KOBİ TFRS. Eğitim ve Dönüşüm Çözüm Ortaklığı. 2012-2013 programı İşletmelere Özel TFRS ve KOBİ TFRS Eğitim ve Dönüşüm Çözüm Ortaklığı 2012-2013 programı TÜRKİYE 2013 YILINA YENİ MUHASEBE STANDARTLARIYLA GİRİYOR Yasal defterlerini vergi kanunlarına göre tutmakta olan

Detaylı

10 SORUDA İÇ KONTROL

10 SORUDA İÇ KONTROL T.C. İÇİŞLERİ BAKANLIĞI Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Dairesi Başkanlığı 10 SORUDA İÇ KONTROL 1 Neden İç Kontrol? Dünyadaki yeni gelişmeler ışığında yönetim anlayışı da değişmekte ve kamu yönetimi kendini

Detaylı

İç denetim birimleri, risk değerlendirme çalışmalarına ilişkin hususları bu rehbere uygun olarak kendi iç denetim birim yönergelerinde düzenlerler.

İç denetim birimleri, risk değerlendirme çalışmalarına ilişkin hususları bu rehbere uygun olarak kendi iç denetim birim yönergelerinde düzenlerler. KAMU İÇ DENETİMİNDE RİSK DEĞERLENDİRME REHBERİ I. GİRİŞ Bu rehber, iç denetim birimlerince hazırlanacak risk değerlendirme çalışmalarının temel esaslarını belirlemek üzere, İç Denetçilerin Çalışma Usul

Detaylı

Kısaca. Müşteri İlişkileri Yönetimi. Nedir? İçerik. Elde tutma. Doğru müşteri 01.06.2011. Genel Tanıtım

Kısaca. Müşteri İlişkileri Yönetimi. Nedir? İçerik. Elde tutma. Doğru müşteri 01.06.2011. Genel Tanıtım Kısaca Müşteri İlişkileri Yönetimi Genel Tanıtım Başar Öztayşi Öğr. Gör. Dr. oztaysib@itu.edu.tr 1 MİY Genel Tanıtım 2 MİY Genel Tanıtım İçerik Müşteri İlişkileri Yönetimi Nedir? Neden? Tipleri Nelerdir?

Detaylı

TEİD ETİK VE UYUM YÖNETİCİLERİ PLATFORMU

TEİD ETİK VE UYUM YÖNETİCİLERİ PLATFORMU TEİD ETİK VE UYUM YÖNETİCİLERİ PLATFORMU NEDEN BURADAYIZ? İŞ ETİĞİNİN ŞİRKET PERFORMANSINA ETKİSİ 100% 80% 60% 40% 20% 0% ŞİRKET DEĞERİ 1975 1985 1995 2005 Mali varlıklar Gayrı-mali varlıklar Mali ve gayri-mali

Detaylı

KAMU İÇ DENETİMİNDE RİSK DEĞERLENDİRME REHBERİ

KAMU İÇ DENETİMİNDE RİSK DEĞERLENDİRME REHBERİ KAMU İÇ DENETİMİNDE RİSK DEĞERLENDİRME REHBERİ I. GİRİŞ Bu rehber, iç denetim birimlerince hazırlanacak risk değerlendirme çalışmalarının temel esaslarını belirlemek üzere, İç Denetçilerin Çalışma Usul

Detaylı

ZİRAAT HAYAT VE EMEKLİLİK A.Ş. BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01. 30.06.2012 HESAP DÖNEMİNE AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU VE

ZİRAAT HAYAT VE EMEKLİLİK A.Ş. BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01. 30.06.2012 HESAP DÖNEMİNE AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU VE BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01. 30.06.2012 HESAP DÖNEMİNE AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU VE YATIRIM PERFORMANSI KONUSUNDA KAMUYA AÇIKLANAN BİLGİLERE İLİŞKİN RAPOR NUN YATIRIM PERFORMANSI

Detaylı

KURUMSAL YÖNETİM KOMİTESİ GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI

KURUMSAL YÖNETİM KOMİTESİ GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI KURUMSAL YÖNETİM KOMİTESİ GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI I. AMAÇ ve KAPSAM Madde 1- Bu düzenlemenin amacı Bosch Fren Sistemleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Şirket) yönetim kurulu tarafından oluşturulacak Kurumsal

Detaylı

Dünya Bankası Finansal Yönetim Uygulamalarında Stratejik Yönelimler ve Son Gelişmeler

Dünya Bankası Finansal Yönetim Uygulamalarında Stratejik Yönelimler ve Son Gelişmeler Dünya Bankası Finansal Yönetim Uygulamalarında Stratejik Yönelimler ve Son Gelişmeler ECA Bölge Perspektifi Marius Koen TÜRKİYE: Uygulama Destek Çalıştayı 6-10 Şubat 2012 Ankara, Türkiye 2 Kapsam ve Amaçlar

Detaylı

TANITIM DOSYASI. bagatur.com. bagaturlaw

TANITIM DOSYASI. bagatur.com. bagaturlaw TANITIM DOSYASI bagatur.com bagaturlaw Deneyimli İşinizi anlayan, gereksinimlerinize uygun çözüm üreten Deneyimiyle risklerinizi yönetmenizi, önlemenizi sağlayan Kurumsal ve Güvenilir Dürüst, güvenilir,

Detaylı

MESLEK MENSUBU GEÇİŞ DÖNEMİ EĞİTİM PROGRAMI

MESLEK MENSUBU GEÇİŞ DÖNEMİ EĞİTİM PROGRAMI MESLEK MENSUBU GEÇİŞ DÖNEMİ EĞİTİM PROGRAMI EĞİTİM ALANI: SİGORTACILIK MEVZUATINA İLİŞKİN KONULAR Sigortacılık Mevzuatı Türkiye'de Sigortacılık Uygulamaları Sigortacılık ve Risk Yönetimi Sigortacılıkta

Detaylı

YATIRIM FİNANSMAN MENKUL DEĞERLER A.Ş. YATIRIM DANIŞMANLIĞI FAALİYETİ ÇIKAR ÇATIŞMASI POLİTİKASI

YATIRIM FİNANSMAN MENKUL DEĞERLER A.Ş. YATIRIM DANIŞMANLIĞI FAALİYETİ ÇIKAR ÇATIŞMASI POLİTİKASI YATIRIM FİNANSMAN MENKUL DEĞERLER A.Ş. YATIRIM DANIŞMANLIĞI FAALİYETİ ÇIKAR ÇATIŞMASI POLİTİKASI 02.02.2015 A. Amaç Yatırım Finansman Menkul Değerler A.Ş. (Kurum) Sermaye Piyasası Kanunu çerçevesinde yatırım

Detaylı

5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu

5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ BARBAROS DENİZCİLİK YÜKSEKOKULU İÇ KONTROL SİSTEMİ VE İÇ KONTROL STANDARTLARI İLE İLGİLİ EĞİTİM SEMİNERİ Eğitim Planı İç Kontrol Nedir? İç Kontrolün Amaçları ve Temel İlkeleri İç Kontrolde

Detaylı

HAKKARİ DEFTERDARLIĞI İÇ KONTROL EYLEM PLANI 1- KONTROL ORTAMI

HAKKARİ DEFTERDARLIĞI İÇ KONTROL EYLEM PLANI 1- KONTROL ORTAMI EK:1 HAKKARİ DEFTERDARLIĞI İÇ KONTROL EYLEM PLANI 1- KONTROL ORTAMI Standart Kamu İç Kontrol Standardı ve Genel Şartı Sorumlu KOS1 KOS 1.1 KOS 1.3 Etik Değerler ve Dürüstlük: Personel davranışlarını belirleyen

Detaylı

KOMİTELER VE ÇALIŞMA ESASLARI

KOMİTELER VE ÇALIŞMA ESASLARI KOMİTELER VE ÇALIŞMA ESASLARI KURUMSAL YÖNETİM KOMİTESİ ÜYELER VE ÇALIŞMA ESASLARI 1- AMAÇ Bu düzenlemenin amacı Lokman Hekim Engürüsağ Sağlık, Turizm, Eğitim Hizmetleri ve İnşaat A.Ş. Yönetim Kurulu tarafından

Detaylı

T.C. GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI İç Denetim Birimi Başkanlığı KALİTE GÜVENCE VE GELİŞTİRME PROGRAMI

T.C. GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI İç Denetim Birimi Başkanlığı KALİTE GÜVENCE VE GELİŞTİRME PROGRAMI T.C. GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI İç Denetim Birimi Başkanlığı KALİTE GÜVENCE VE GELİŞTİRME PROGRAMI Ocak 2013 BİRİNCİ BÖLÜM Genel Hükümler Amaç ve kapsam Madde 1 (1) Bu Programın amacı, Bakanlığımızda

Detaylı

DOĞAN BURDA DERGİ YAYINCILIK VE PAZARLAMA A.Ş. KURUMSAL YÖNETİM KOMİTESİ GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI

DOĞAN BURDA DERGİ YAYINCILIK VE PAZARLAMA A.Ş. KURUMSAL YÖNETİM KOMİTESİ GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI DOĞAN BURDA DERGİ YAYINCILIK VE PAZARLAMA A.Ş. KURUMSAL YÖNETİM KOMİTESİ GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI 1. AMAÇ Doğan Burda Dergi Yayıncılık ve Pazarlama A.Ş. ( Şirket veya Doğan Burda ) Kurumsal Yönetim Komitesi

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ İÇ KONTROL STANDARTLARI UYUM EYLEM PLANI KONTROL ORTAMI STANDARTLARI

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ İÇ KONTROL STANDARTLARI UYUM EYLEM PLANI KONTROL ORTAMI STANDARTLARI Standart Kod No 1 Kamu İç Kontrol Standardı ve Şartı ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ İÇ KONTROL STANDARTLARI UYUM EYLEM PLANI KONTROL ORTAMI STANDARTLARI Mevcut Durum Sorumlu Birim Eylem Kod No Öngörülen Eylem veya

Detaylı

Uyum Risk Yönetimi. KPMG İstanbul. Ekim 2014

Uyum Risk Yönetimi. KPMG İstanbul. Ekim 2014 Uyum Risk Yönetimi KPMG İstanbul Ekim 2014 Uyum Yönetimi Uyum Yönetimi, bir kurumun tüm paydaşları (müşteriler, tedarikçiler, kamu kurumları, çalışan ve hissedarlar) tarafından talep edilen ve her geçen

Detaylı

Vergi mevzuatı pek çok firma için karmaşık ve komplike olabilir. Tüm vergilendirme mevzuatlarına yönelik hizmet sunmaktayız.

Vergi mevzuatı pek çok firma için karmaşık ve komplike olabilir. Tüm vergilendirme mevzuatlarına yönelik hizmet sunmaktayız. VERGİ DANIŞMANLIĞI Vergi mevzuatı pek çok firma için karmaşık ve komplike olabilir. Tüm vergilendirme mevzuatlarına yönelik hizmet sunmaktayız. Bunlar: Gelir Vergisi Kurumlar Vergisi KDV Diğer Vergi Kanunları

Detaylı

a) 15.000 b) 16.000 c) 18.000 d) 20.000 e) 17.000

a) 15.000 b) 16.000 c) 18.000 d) 20.000 e) 17.000 1) İşletmenin yapmış olduğu ihracat karşılığında elde ettiği döviz tutarını, ulusal para üzerinden kayıtlara geçirmesi hangi muhasebe temel kavramı ile açıklanabilir? a) Tutarlılık kavramı b) Özün önceliği

Detaylı

ZİRAAT HAYAT VE EMEKLİLİK A.Ş. LİKİT KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01. 31.03.2012 HESAP DÖNEMİNE AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU VE YATIRIM PERFORMANSI

ZİRAAT HAYAT VE EMEKLİLİK A.Ş. LİKİT KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01. 31.03.2012 HESAP DÖNEMİNE AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU VE YATIRIM PERFORMANSI 01.01. 31.03.2012 HESAP DÖNEMİNE AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU VE YATIRIM PERFORMANSI KONUSUNDA KAMUYA AÇIKLANAN BİLGİLERE İLİŞKİN RAPOR NUN YATIRIM PERFORMANSI KONUSUNDA KAMUYA AÇIKLANAN BİLGİLERE İLİŞKİN

Detaylı

2010 Yılı Faaliyet Raporu

2010 Yılı Faaliyet Raporu 2010 Yılı Faaliyet Raporu İÇİNDEKİLER A. Sunuş a. Ulusal Faktoring ve 2010 a Genel Bakış b. Önemli Kilometre Taşları B. Faaliyetler a. Faktoring Sektörü b. Ulusal ın Başlıca Finansal Göstergeleri ve Sektördeki

Detaylı

MUHASEBE, DENETİM VE ETİK KURALLAR

MUHASEBE, DENETİM VE ETİK KURALLAR Aysel Gündoğdu, PhD C. Turgay Münyas, PhD C. asset MUHASEBE, DENETİM VE ETİK KURALLAR Sermaye Piyasası Faaliyetleri İleri Düzey Lisansı Eğitimi İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... V MUHASEBE, DENETİM VE ETİK KURALLAR...1

Detaylı

Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. Ücretlendirme Politikası

Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. Ücretlendirme Politikası Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. Ücretlendirme Politikası Bu politika, Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. nin (Banka) faaliyetlerinin kapsamı ve yapısı ile stratejileri, uzun vadeli hedefleri ve risk yönetim yapısına

Detaylı

KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ RİSK YÖNETİM MODELLERİ

KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ RİSK YÖNETİM MODELLERİ KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ RİSK YÖNETİM MODELLERİ HAZIRLAYAN : ŞERİF OLGUN ÖZEN, CGAP KİDDER EĞİTİM KOMİTESİ BAŞKANI ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI İÇ DENETİM BİRİMİ BAŞKANI sozen@csgb.gov.tr EĞİTİMİN

Detaylı

KURUMSAL. İlkelerine dayanmaktadır.

KURUMSAL. İlkelerine dayanmaktadır. KURUMSAL ERK Denetim ve Yeminli Mali Müşavirlik Hizmetleri Ltd. Şti., on altı yılı aşkın bir süredir Hesap Uzmanlığı ve Baş Hesap Uzmanlığı görevlerinin yanı sıra Maliye Bakanlığında Daire Başkanlığı görevlerinde

Detaylı

TİCARET ŞİRKETLERİNİN GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞINCA DENETLENMESİ HAKKINDA YÖNETMELİK

TİCARET ŞİRKETLERİNİN GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞINCA DENETLENMESİ HAKKINDA YÖNETMELİK SİRKÜLER TARİHİ : 28.08.2012 SİRKÜLER NO : 2012/48 SİRKÜLER TİCARET ŞİRKETLERİNİN GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞINCA DENETLENMESİ HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve

Detaylı

İÇ DENETİM NEDİR? Ali Kamil UZUN, CPA, CFE

İÇ DENETİM NEDİR? Ali Kamil UZUN, CPA, CFE İÇ DENETİM NEDİR? Ali Kamil UZUN, CPA, CFE İçinde bulunduğumuz mayıs ayı Uluslararası İç Denetçiler Enstitüsü (IIA) tarafından tüm dünyada Uluslararası İç Denetim Farkındalık Ayı olarak ilan edilmiştir.

Detaylı

Genel Katılıma Açık Eğitimlerimiz Başlıyor!

Genel Katılıma Açık Eğitimlerimiz Başlıyor! Genel Katılıma Açık Eğitimlerimiz Başlıyor! Mavi Akademi, bünyesinde barındırdığı yetki belgeleri ve alanında uzman akademisyenler, sektör tecrübesine sahip baş denetçiler ve uzmanlardan oluşan kadrosuyla

Detaylı

Üçüncü Taraf Risklerinin Denetimi

Üçüncü Taraf Risklerinin Denetimi Üçüncü Taraf Risklerinin Denetimi «Outsourcing the work but not the risks» XVIII. Türkiye İç Denetim Kongresi 20 Ekim 2014 Pelin Altındal Kıdemli Müdür, CRMA EY Risk Danışmanlık Hizmetleri Ajanda Üçüncü

Detaylı

Dr. Bertan Kaya, CIA. Control Solutions International

Dr. Bertan Kaya, CIA. Control Solutions International Dr. Bertan Kaya, CIA Control Solutions International 1. Bölüm: İç Denetimin Yönetim Performansına Etkisi, Rol ve Sorumlulukları ile Kullandığı Araçlar İç Denetim İç denetim, bir kurumun faaliyetlerini

Detaylı

İ.Ü. AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ Kullanıcı Deneyimi ve Kullanılabilirlik Değerlendirmesi Standardı

İ.Ü. AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ Kullanıcı Deneyimi ve Kullanılabilirlik Değerlendirmesi Standardı Dök. No: AUZEF-SS-2.4-07 Yayın Tarihi:30.06.2014 Rev.No:00Rev Tarihi:Sayfa 1 / 6 1. AMAÇ... 2 2. KAPSAM... 2 3. SORUMLULAR... 2 4. TANIMLAR... 2 5. STANDARIN DETAYLARI... 2 Dök. No: AUZEF-SS-2.4-07 Yayın

Detaylı

İÇ KONTROL SİSTEMİMİZİ İZLEME FORMU

İÇ KONTROL SİSTEMİMİZİ İZLEME FORMU İÇ KONTROL SİSTEMİMİZİ İZLEME FORMU İÇ KONTROL SİSTEMİNİZ DOĞRU ÇALIŞIYOR MU? Stareteji Geliştirme Başkanlığı bünyesinde uygulamaya geçirilen İç Kontrol Sisteminin, beklenen kalitede çalışmasını ve sürekliliğini

Detaylı

Risk Esaslı Denetim Planlaması ve Raporlaması. Kasım 2013 İstanbul

Risk Esaslı Denetim Planlaması ve Raporlaması. Kasım 2013 İstanbul Risk Esaslı Denetim Planlaması ve Raporlaması Kasım 2013 İstanbul Gündem I Neden risk esaslı iç denetim II Gelişen Yeni Risk Konuları Genel Örnekler III Risk esaslı iç denetim planlaması IV Risk esaslı

Detaylı

Suistimal Riski ve Analitik Yaklaşımlar

Suistimal Riski ve Analitik Yaklaşımlar Suistimal Riski ve Analitik Yaklaşımlar Gül Saraçoğlu Ali Tuncel 2013, İstanbul 1 Gündem Suistimal Suistimal İstatistikleri Suistimal Riskinin Yönetilmesi Suistimal Tespitinde Analitik Yaklaşımlar 2 Suistimal

Detaylı

Yeni Türk Ticaret Kanunu ile Kurumsallaşma, Denetim ve Risk Yönetimi. Ali Çiçekli, CPA, SMMM TTK İş Geliştirme Lideri 17 Ekim, Swissotel, İstanbul

Yeni Türk Ticaret Kanunu ile Kurumsallaşma, Denetim ve Risk Yönetimi. Ali Çiçekli, CPA, SMMM TTK İş Geliştirme Lideri 17 Ekim, Swissotel, İstanbul Yeni Türk Ticaret Kanunu ile Kurumsallaşma, Denetim ve Risk Yönetimi Ali Çiçekli, CPA, SMMM TTK İş Geliştirme Lideri 17 Ekim, Swissotel, İstanbul 1 Gündem Bir Bakışta Yeni Türk Ticaret Kanunu Kurumsal

Detaylı

DOĞAN ŞİRKETLER GRUBU HOLDİNG A.Ş. KURUMSAL YÖNETİM KOMİTESİ GÖREV ve ÇALIŞMA ESASLARI

DOĞAN ŞİRKETLER GRUBU HOLDİNG A.Ş. KURUMSAL YÖNETİM KOMİTESİ GÖREV ve ÇALIŞMA ESASLARI DOĞAN ŞİRKETLER GRUBU HOLDİNG A.Ş. KURUMSAL YÖNETİM KOMİTESİ GÖREV ve ÇALIŞMA ESASLARI 1. AMAÇ Doğan Şirketler Grubu Holding A.Ş. ( Şirket veya Doğan Holding ) (Komite), Şirketin kurumsal yönetim ilkelerine

Detaylı

BÖLÜM 4 İÇ KONTROL SİSTEMİ

BÖLÜM 4 İÇ KONTROL SİSTEMİ BÖLÜM 4 İÇ KONTROL SİSTEMİ Öğr. Gör. Mehmet KÖRPİ KONTROL KAVRAMI İşletmenin belirlenen amaçlarına ulaşması için, işletme yöneticilerinin almış olduğu önlemlere, uyguladığı yöntemlere kontrol usul ve yöntemleri

Detaylı

SAF GAYRİMENKUL YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş. RÜŞVET VE YOLSUZLUKLA MÜCADELE POLİTİKASI

SAF GAYRİMENKUL YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş. RÜŞVET VE YOLSUZLUKLA MÜCADELE POLİTİKASI SAF GAYRİMENKUL YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş. RÜŞVET VE YOLSUZLUKLA MÜCADELE POLİTİKASI 1. Amaç: Rüşvet ve Yolsuzlukla Mücadele Politikasının (Politika) amacı SAF GYO A.Ş nin ( Şirket ) faaliyet gösterdiği sektörde

Detaylı

...Türev Piyasalarda Yılların Deneyimi......Etkin Kurumsal Risk Yönetimi Çözümleri......Sermaye Piyasalarında Stratejik Danışmanlık...

...Türev Piyasalarda Yılların Deneyimi......Etkin Kurumsal Risk Yönetimi Çözümleri......Sermaye Piyasalarında Stratejik Danışmanlık... ...Türev Piyasalarda Yılların Deneyimi......Etkin Kurumsal Risk Yönetimi Çözümleri......Sermaye Piyasalarında Stratejik Danışmanlık... Deriva İle Tanışın Deriva Danışmanlık ve Eğitim reel ve mali sektör

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ 002 İÇİNDEKİLER 003 GİRİŞ 008 ŞEKİLLER LİSTESİ 011 BİRİNCİ BÖLÜM ADLİ MUHASEBE KAVRAMI VE ADLİ MÜŞAVİRLİK MESLEĞİ

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ 002 İÇİNDEKİLER 003 GİRİŞ 008 ŞEKİLLER LİSTESİ 011 BİRİNCİ BÖLÜM ADLİ MUHASEBE KAVRAMI VE ADLİ MÜŞAVİRLİK MESLEĞİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ 002 İÇİNDEKİLER 003 GİRİŞ 008 ŞEKİLLER LİSTESİ 011 BİRİNCİ BÖLÜM ADLİ MUHASEBE KAVRAMI VE ADLİ MÜŞAVİRLİK MESLEĞİ 1.1. Adli Kelimesinin Tanımı 012 1.2. Adli Muhasebe Kavramı 012 1.3.

Detaylı

İZMİR BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ İÇ KONTROL SİSTEMİ ÇALIŞMALARI SUNUCU AYDIN GÜZHAN MALİ HİZMETLER DAİRE BAŞKANI

İZMİR BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ İÇ KONTROL SİSTEMİ ÇALIŞMALARI SUNUCU AYDIN GÜZHAN MALİ HİZMETLER DAİRE BAŞKANI İZMİR BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ İÇ KONTROL SİSTEMİ ÇALIŞMALARI SUNUCU AYDIN GÜZHAN MALİ HİZMETLER DAİRE BAŞKANI * 5018 Sayılı Kanun Md.55 İç Kontrol Nedir? İç kontrol;idarenin amaçlarına, belirlenmiş politikalara

Detaylı

OMV Petrol Ofisi A.Ş. Denetimden Sorumlu Komite Tüzüğü

OMV Petrol Ofisi A.Ş. Denetimden Sorumlu Komite Tüzüğü OMV Petrol Ofisi A.Ş. Denetimden Sorumlu Komite Tüzüğü Amaç Denetimden Sorumlu Komitenin amacı, Yönetim Kurulunun (1) şirketin mali tablolarının doğruluğu, (2) şirketin yasal şartlara ve mevzuat şartlarına

Detaylı

3- KONTROL FAALİYETLERİ

3- KONTROL FAALİYETLERİ 3- KONTROL FAALİYETLERİ Standart Mevcut Kamu İç Kontrol Standardı ve Genel Şartı Kod No Durum Eylem Kod No Öngörülen Eylem veya Eylemler Sorumlu Birim veya Çalışma grubu üyeleri İşbirliği Yapılacak Birim

Detaylı

SAP Sigortaclık Zirvesi 2015

SAP Sigortaclık Zirvesi 2015 SAP Sigortaclık Zirvesi 2015 Sigortacılık için ERP Çözümleri Turgut BAKIR / Proje Yöneticisi 22 Mayıs 2015, Cuma Agenda CYBERSOFT Hakkında ERP Nedir? SAP ERP ve Sigortacılık İnsan Kaynakları Lojistik Süreçler

Detaylı

T.C. İSTANBUL KALKINMA AJANSI

T.C. İSTANBUL KALKINMA AJANSI T.C. İSTANBUL KALKINMA AJANSI Bölgesel Yenilik Stratejisi Çalışmaları; Kamu Kurumlarında Yenilik Anketi İstanbul Bölgesel Yenilik Stratejisi Kamu Kurumlarında Yenilik Anketi Önemli Not: Bu anketten elde

Detaylı

BDDK-Bilgi Sistemlerine İlişkin Düzenlemeler. Etkin ve verimli bir Banka dan beklenenler Bilgi Teknolojilerinden Beklenenler

BDDK-Bilgi Sistemlerine İlişkin Düzenlemeler. Etkin ve verimli bir Banka dan beklenenler Bilgi Teknolojilerinden Beklenenler Gündem Bilgi Sistemlerine İlişkin Yasal Düzenlemeler & COBIT AB Seminer 2009 Bankacılıkta Bilgi Sistemlerine İlişkin Düzenlemeler Etkin ve verimli bir Banka dan beklenenler Bilgi Teknolojilerinden Beklenenler

Detaylı

Bankacılık sektörü. 2011 değerlendirmesi ve 2012 yılı beklentileri

Bankacılık sektörü. 2011 değerlendirmesi ve 2012 yılı beklentileri Bankacılık sektörü 2011 değerlendirmesi ve 2012 yılı beklentileri Şubat 2012 İçerik Bankacılık sektörünü etkileyen gelişmeler ve yansımalar 2012 yılına ilişkin beklentiler Gündemdeki başlıca konular 2

Detaylı

İşletmelerde Suistimal Risklerinin Yönetilmesi Anket sonuçları

İşletmelerde Suistimal Risklerinin Yönetilmesi Anket sonuçları www.pwc.com.tr İşletmelerde Suistimal Risklerinin Yönetilmesi Anket sonuçları Bekir Özdemir ikmet Mısırlıoğlu 13. Çözüm Ortaklığı Platformu 8 Aralık 2014 Merhaba, 08 Aralık 2014 tarihinde 13. PwC Çözüm

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Biz Kimiz? 4 Ne Yapıyoruz? 5 Uluslararası 9

İÇİNDEKİLER. Biz Kimiz? 4 Ne Yapıyoruz? 5 Uluslararası 9 2 www.bilgener.com İÇİNDEKİLER Biz Kimiz? 4 Ne Yapıyoruz? 5 Uluslararası 9 3 Biz Kimiz? Geleneksel iş yöntemlerini en yenilikçi çözümlerle birleştiren, sağlam etik temeller üzerine inşa edilmiş takım odaklı

Detaylı

HÜRRİYET GAZETECİLİK VE MATBAACILIK A.Ş. KURUMSAL YÖNETİM KOMİTESİ GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI

HÜRRİYET GAZETECİLİK VE MATBAACILIK A.Ş. KURUMSAL YÖNETİM KOMİTESİ GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI HÜRRİYET GAZETECİLİK VE MATBAACILIK A.Ş. KURUMSAL YÖNETİM KOMİTESİ GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI 1. AMAÇ Hürriyet Gazetecilik ve Matbaacılık A.Ş. (Şirket) Kurumsal Yönetim Komitesi (Komite), Şirketin kurumsal

Detaylı

TÜSİAD, iç denetim ile ilgili raporunu kamuoyuna sundu

TÜSİAD, iç denetim ile ilgili raporunu kamuoyuna sundu TÜSİAD, iç denetim ile ilgili raporunu kamuoyuna sundu 27 Mayıs 2010 TS/BAS-BÜL/10-44 TÜSİAD, Reel Sektörde İç Denetim Uygulamaları: Tespit ve Öneriler başlıklı raporunu, 27 Mayıs 2010 Perşembe günü The

Detaylı

İş Güvenliği, Kalite, Çevre, Enerji Yönetimi, Eğitim ve Danışmanlık Hizmetleri

İş Güvenliği, Kalite, Çevre, Enerji Yönetimi, Eğitim ve Danışmanlık Hizmetleri İş Güvenliği, Kalite, Çevre, Enerji Yönetimi, Eğitim ve Danışmanlık Hizmetleri İçindekiler 1 Hakkımızda 4 Hizmetlerimiz 2 Vizyonumuz 5 Referanslarımız 3 Değerlerimiz 6 İletişim 1 Hakkımızda Genç, dinamik

Detaylı

YÖNETİŞİM RİSK VE UYUM

YÖNETİŞİM RİSK VE UYUM Doç. Dr. Davut PEHLİVANLI YÖNETİŞİM RİSK VE UYUM (Governance, Risk and Compliance GRC) OCEG OCEG GRC Capability Model - Red Book OCEG GRC Technology Solutions Guide ISO 31000 ve 38500 Hile ile Mücadelede

Detaylı

YÜKSEKÖĞRETİMDE SİSTEMİMİZDE KALİTE GÜVENCESİ SÜREÇLERİ ODAKLI GELİŞMELER

YÜKSEKÖĞRETİMDE SİSTEMİMİZDE KALİTE GÜVENCESİ SÜREÇLERİ ODAKLI GELİŞMELER YÜKSEKÖĞRETİMDE SİSTEMİMİZDE KALİTE GÜVENCESİ SÜREÇLERİ ODAKLI GELİŞMELER Hasan Mandal YÖK Yürütme Kurulu Üyesi YÜKSEKÖĞRETİM ALANINDAKİ EĞİLİMLER Azalan kamu kaynakları Uluslararasılaşma Eğitim-öğretim

Detaylı

FİNANSAL YÖNETİME İLİŞKİN GENEL İLKELER. Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ

FİNANSAL YÖNETİME İLİŞKİN GENEL İLKELER. Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ FİNANSAL YÖNETİME İLİŞKİN GENEL İLKELER Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ 1 İçerik Finansal Yönetim, Amaç ve İşlevleri Piyasalar, Yatırımlar ve Finansal Yönetim Arasındaki İlişkiler İşletmelerde Vekalet Sorunu (Asil

Detaylı

MOBİPA MOBİL YA TEKSTiL İNŞAAT NAKLİYE. SÜPERMARKET VE TuRİzM SANA Yİ. TİcARET ANONİM ŞİRKETİ. 2014 MALi YıLıNA İLişKiN YÖNETiM KURULU FAALİYET RAPORU

MOBİPA MOBİL YA TEKSTiL İNŞAAT NAKLİYE. SÜPERMARKET VE TuRİzM SANA Yİ. TİcARET ANONİM ŞİRKETİ. 2014 MALi YıLıNA İLişKiN YÖNETiM KURULU FAALİYET RAPORU , MOBİPA MOBİL YA TEKSTiL İNŞAAT NAKLİYE. PETROL ÜRÜNLERİ SÜPERMARKET VE TuRİzM SANA Yİ. TİcARET ANONİM ŞİRKETİ 2014 MALi YıLıNA İLişKiN YÖNETiM KURULU FAALİYET RAPORU ("Şirket") 01.01.20 ı4-31. ı2.20

Detaylı

H.Cem ÇELİKÖZ, SMMM AB Hibe Denetçisi, İzleme Uzmanı

H.Cem ÇELİKÖZ, SMMM AB Hibe Denetçisi, İzleme Uzmanı H.Cem ÇELİKÖZ, SMMM AB Hibe Denetçisi, İzleme Uzmanı FİNANSAL RİSK NEDİR? PROJE belirli bir AMAÇ için belirli bir AMAÇ için amaca uygun ve önceden belirlenmiş bir SÜRE içinde mevcut yada dış kaynaklardan

Detaylı

SUÇ GELİRLERİNİN AKLANMASININ VE TERÖRÜN FİNANSMANININ ÖNLENMESİ POLİTİKASI

SUÇ GELİRLERİNİN AKLANMASININ VE TERÖRÜN FİNANSMANININ ÖNLENMESİ POLİTİKASI SUÇ GELİRLERİNİN AKLANMASININ VE TERÖRÜN FİNANSMANININ ÖNLENMESİ POLİTİKASI ZİRAAT KATILIM BANKASI A.Ş. SUÇ GELİRLERİNİN AKLANMASININ VE TERÖRÜN FİNANSMANININ ÖNLENMESİ POLİTİKASI Suç gelirlerinin aklanması

Detaylı

Kurumsal Yönetişim, Risk Ve Uyum

Kurumsal Yönetişim, Risk Ve Uyum www.pwc.com.tr Kurumsal Yönetişim, Risk Ve Uyum. 12. Çözüm Ortaklığı Platformu 9 Aralık 2013 İçerik 1. GRC Nedir? 2. GRC Çözümleri RSA Archer 3. Başlık 3 4. Başlık 4 11. Çözüm Ortaklığı Platformu 9 Aralık

Detaylı

MALİ ANALİZ TÜRLERİ VE MALİ ANALİZ TEKNİKLERİ 4. HAFTA

MALİ ANALİZ TÜRLERİ VE MALİ ANALİZ TEKNİKLERİ 4. HAFTA MALİ ANALİZ TÜRLERİ VE MALİ ANALİZ TEKNİKLERİ 4. HAFTA Mali Analiz Kavramı ve Mali Analiz Teknikleri Mali Analiz Kavramı p Mali tablolar analizi, bir işletmenin finansal durumunu, faaliyet sonuçlarını

Detaylı

Mehmet BÜLBÜL. Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürülüğü Daire Başkanı

Mehmet BÜLBÜL. Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürülüğü Daire Başkanı Mehmet BÜLBÜL Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürülüğü Daire Başkanı Belirlenen düzenleme, standart ve yöntemler çerçevesinde; planlama, programlama, bütçeleme, uygulama, kontrol etme, muhasebeleştirme

Detaylı

NUROL GAYRİMENKUL YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş.

NUROL GAYRİMENKUL YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş. NUROL GAYRİMENKUL YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş. Kabul Tarihi: 26.03.2014 Yürürlük Tarihi: 26.03.2014 Nurol Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. Yönetim Kurulu Denetim Komitesi YÖNETMELİĞİ Hazırlayan: Kurumsal Yönetim

Detaylı

RİSK YÖNETİMİ İÇERİK: Risk Yönetimi Nedir? Risk Yönetiminin Faydaları Kritik Başarı Faktörleri Risk ile İlgili Tanımlar Görev ve Sorumluluklar

RİSK YÖNETİMİ İÇERİK: Risk Yönetimi Nedir? Risk Yönetiminin Faydaları Kritik Başarı Faktörleri Risk ile İlgili Tanımlar Görev ve Sorumluluklar RİSK YÖNETİMİ İÇERİK: Risk Yönetimi Nedir? Risk Yönetiminin Faydaları Kritik Başarı Faktörleri Risk ile İlgili Tanımlar Görev ve Sorumluluklar STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI 2 Nedir Risk Yönetimi Nedir

Detaylı

Körfez Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. Kurumsal Yönetim Komitesi

Körfez Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. Kurumsal Yönetim Komitesi Körfez Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. Kurumsal Yönetim Komitesi Şirketimiz; Sermaye Piyasası Kurulu nun II.17-1 sayılı Kurumsal Yönetim Tebliği uyarınca Kurumsal Yönetim İlkelerine uyum çalışmaları

Detaylı

All rights of this document reserved by Yilport Holding A.S. It is prohibited to copy, duplicate, quote and referring to this document without

All rights of this document reserved by Yilport Holding A.S. It is prohibited to copy, duplicate, quote and referring to this document without All rights of this document reserved by Yilport Holding A.S. It is prohibited to copy, duplicate, quote and referring to this document without getting any approval. Müşteri Odaklılık kavramını değerlerinin

Detaylı

T.C. GÜNEY MARMARA KALKINMA AJANSI İÇ KONTROL İZLEME VE YÖNLENDİRME KOMİTESİNİN GÖREV VE SORUMLULUKLARI HK YÖNERGE BİRİNCİ BÖLÜM

T.C. GÜNEY MARMARA KALKINMA AJANSI İÇ KONTROL İZLEME VE YÖNLENDİRME KOMİTESİNİN GÖREV VE SORUMLULUKLARI HK YÖNERGE BİRİNCİ BÖLÜM Sıra No İÇ KONTROL İZLEME VE YÖNLENDİRME KOMİTESİNİN GÖREV VE SORUMLULUKLARI HK YÖNERGE : GMKA/Yönerge/10 Revizyon No : 2 Tarih : 29/08/2013 BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak ve Tanımlar Amaç

Detaylı

KATMERCİLER ARAÇ ÜSTÜ EKİPMAN SANAYİ VE TİCARET A.Ş.

KATMERCİLER ARAÇ ÜSTÜ EKİPMAN SANAYİ VE TİCARET A.Ş. KATMERCİLER ARAÇ ÜSTÜ EKİPMAN SANAYİ VE TİCARET A.Ş. 01 OCAK 2012 31 MART 2012 FAALİYET RAPORU Sayfa No:1 İÇİNDEKİLER Sayfa No 1. ORTAKLIK YAPISI VE SERMAYE DAĞILIMI... 1 2. DÖNEM İÇİNDE ESAS SÖZLEŞMEDE

Detaylı