Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi"

Transkript

1 Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Cilt: 7 Sayı: 33 Volume: 7 Issue: 33 Issn: ZHNSEL ENGELL ÇOCUKLARDA MÜZK TERAP YÖNTEMLERNDE KULLANILAN MÜZK ALETLER ÜZERNE BR NCELEME AN INVESTIGATION OF USING MUSICAL INSTRUMENTS IN MUSIC THERAPY METHODS ON MENTALLY RETARDED CHILDREN Günsu YILMA Öz Bu aratırma, zihinsel engelli çocuklar üzerinde müzik terapi esaslı müzik aletleri bazında tedavileri incelemek amacıyla yapılmıtır. Aratırma sırasında birçok kaynaktan yararlanılmı, ayrıca, yurt dıında müzik terapi içerisindeki kullanılan çeitli tedavi yöntemleri esas alınarak, zihinsel engelli çocuklar üzerinde herhangi bir müzik aleti ile ne tür bir tedavi yöntemi kullanıldıı incelenmitir. Daha sonra bu müzik aletlerini sınıflandırma yoluna gidilmi, ortak ya da nadir olarak kullanılan müzik aletleri belirlenmi ve ne tür bir metod içerisinde kullanıldıkları incelenmitir. Ayrıca konu ile ilgili faaliyet gösteren kuruluların müzik terapi bazlı çalımaları ve izledikleri yöntemlere de aratırma içerisinde yer verilmitir. Aratırmada dünyaca kabul edilen be farklı müzik terapi metodu incelenmi, zihinsel engelli çocuklar üzerinde enstrüman destekli müzik terapinin faydaları üzerine çeitli önerilerde bulunulmutur. Anahtar Kelimeler: Müzik Terapi, Engelli, Zihinsel Engelli Çocuk, Müzik Aletleri. Abstract This survey, has been researched on the purpose of on mentally retarded children based on music therapy with musical instruments. During in this survey, imposed on so many source. In addition, the various treatments used abroad within music therapy methods, based on mentally disabled children with any musical instrument what kind of treatment method used is examined. Then, these instruments are classified and investigated common or rare instruments designated and what kind of instruments are used in a method. Also follow on the subject of the organizations operating the instrument and the music therapy-based studies. In the study, five different music therapy globally accepted method is studied and have been made a various suggestions on the instrument-assisted to mentally handicapped children on the benefits of music therapy. Keywords: Music Therapy, Handicapped, Mentally Retarded Children, Musical Instruments. 1. Giri Engel, insan yaamını kısıtlayan önemli bir durumdur. Anne karnından, doum sırası ve sonrasında veya salıklı bir yaam sürerken elim bir kaza sonucundan dolayı her insan, yaamı boyunca birer engelli adayı olarak hayatını sürdürmektedir. Çeitli engel türlerine sahip birey, hayat ile iç içe bir yaam sürebilme, sosyal anlamda daha aktif bir birey olarak yer alma çabası içerisinde olmalıdır. Ar. Gör., Yıldız Teknik Üniversitesi, Sanat ve Tasarım Fakültesi, Müzik ve Sahne Sanatları Bölümü

2 Engelli terimi günümüze kadar birçok ekilde karımıza çıkmaktadır. En belirgin tanımı ile engelli; Dünya Salık Örgütü nün (WHO), daha çok salık yönüne aırlık veren ve sınıflandırma yapan tanımıdır. Bu tanıma göre engelli; Noksanlık (Impairment): Salık bakımından noksanlık, psikolojik, anatomik veya fiziksel yapı ve fonksiyonlardaki bir noksanlıı veya dengesizlii ifade eder. Özürlülük (Disability): Salık alanında sakatlık, bir noksanlık sonucu meydana gelen ve normal sayılabilecek bir insana oranla bir ii yapabilme yeteneinin kaybedilmesi ve kısıtlanması durumunu ifade eder. Maluliyet (Handicap): Salık alanında maluliyet, bir noksanlık veya sakatlık sonucunda, belirli bir kiide meydana gelen ve o kiinin ya, cinsiyet, sosyal ve kültürel durumuna göre normal sayılabilecek faaliyette bulunma yeteneini önleyen ve sınırlayan dezavantajlı bir durumu ifade eder. eklinde tanımlanmaktadır 1. Ülkemizde 5378 sayılı özürlüler (engelliler) kanununa göre ise engelli; Doutan veya sonradan gelen hastalıklar veya kaza sonucu oluan sakatlıklar (vücudun görsel/ilevsel/iitsel/zihinsel/ruhsal farklılıkları) öne sürülerek toplumsal /yönetsel tutum ve tercihler sonucu yaamın birçok alanında kısıtlanan, engellerle karılaan kiilere denir 2. Günümüzde birçok engelli türü vardır. Bunlardan bazıları, ortopedik, görme, iitme ve konuma, zihinsel, fiziksel, otistik (otizm) ve süreen hastalıklılardır. Ortopedik engellilerin yaygınlıı bata olmak üzere zihinsel engelliliin de ülkemizde en yaygın engellilik türünden biri olduu söylenebilir. Zihinsel Engellilik Birlii nin (AAMR) 1992 yılında yayınlanan dokuzuncu kitapçıındaki tanımına göre zihinsel engellilik, Gerizekalılık hali hazırdaki ilevlerde önemli sınırlılıkları göstermektedir. Bu zihinsel ilevlerde önemli derecede normal altı, bunun yanı sıra uyumsal beceri alanlarından (iletiim. özbakım, ev yaamı, sosyal beceriler, toplumsal yararlılık, kendini yönetme, salık ve güvenlik, ilevsel akademik beceriler, bo zaman ve i)iki ya da daha fazlasında sınırlılıklar gösterme durumudur. Gerizekalılık18 yaından önce ortaya çıkmaktadır. (Eripek,1996:84). Babakanlık Özürlüler daresi Bakanlıı nın, Babakanlık Devlet statistik Enstitüsü ile birlikte 2002 yılında yayımlamı olduu aratırma sonuçlarına göre ülkemizde kii engelli olarak yaamını sürdürmektedir 3. Tufan ve Arun un ikincil bir analizde ele aldıı Türkstat aratırmasına göre,bu nüfus içerisinde zihinsel engelli bireylerin sayısı tür ve 2002 yılı itibariyle 0-9 ya grubundaki çocukların %1,54 ü ve ya grubundakilerin %1,96 sı bir ekilde engellidir(tufan, Arun,2006:28). Ayrıca 2002 yılında yayımlanan Babakanlık Özürlüler daresi Bakanlıı nın Devlet statistik Enstitüsü ile ortaklaa sürdürdükleri bu aratırmada 18 yaının altındaki birey zihinsel engelli çocuk olarak tabir edilir 4. Ayrıca aratırmanın ana konusu oluturan zihinsel engelli çocukların ülkemizdeki engelli nüfusuna oranını ise Özgür, Bugün ülkemizdeki engelli çocukların genel nüfustaki oranı %14 olarak kabul edilmektedir.(özgür, 2008:2) eklinde ifade etmektedir. Zihinsel engelli çocuk kavramı ise; Geliim süreci içinde zeka düzeyinin normalin altında olmasının yanı sıra uyumsal davranılarda da yetersizlik gösterme durumudur. Ayrıca zihinsel engellileri zeka ve uyumsal davranılarında yetersizliklerin olması yanında eitim performanslarının da önemli derecede gerilik gösteren çocuklar eklinde de tanımlanmıtır (Federal Register, 1977, Akt. Akçamete, 2002:117). Zihinsel engelli çocuklar; sahip oldukları zeka puanları dorultusunda eitilebilir, öretilebilir ve ileri derecede zihinsel engelli olarak üç farklı ekilde sınıflandırılmaktadır. Bu 1Canan Koca (2010). Engelsiz ehir Planlaması Bilgilendirme Raporu,Dünya Engelliler Vakfı, s. 4., stanbul. 2 Age, s T.C. Babakanlık Özürlüler daresi, Özürlülük Ar. Ve statistik Daire Bk. (2002). Özürlülük Aratırmaları, Türkiye Özürlüler Aratırması Temel Göstergeleri, Ankara. 4 T.C. Babakanlık Özürlüler daresi, age,

3 sınıflandırmalar çeitli zeka ölçekleri dorultusunda yapılmaktadır. Kısaca bahsetmek gerekirse; Eitilebilir (hafif derece) zihinsel engelli çocuklar; zeka bölümleri çeitli ölçeklerle sürekli olarak (45-75) arasında olan engelli grubudur. Bazı özel eitimci ve alanında uzman kiiler bu bireyleri hafif derecede zihinsel engelli bireyler olarak da tanımlandırmaktadır. Rehabilitasyon ya da özel eitime tamamen muhtaç deillerdir. Gerilik derecesine göre 8-12 ya düzeyinde zekaya sahip olabilirler,6. Sınıf düzeyinde akademik çalımalar yapabilirler(özgür, 2008:190). Kaynatırma eitimlerine dahil olabilirler ya da herhangi örgün bir okul eitimine ek olarak rehabilitasyon ve özel eitim alabilirler. Öretilebilir zihinsel engelli çocuklar; zeka puanı (25-44) arası deien, salık kurumlarıyla i birlii içerisinde gerçekletirilebilecek özel eitim ve rehabilitasyona muhtaç olan zihinsel engelli grubudur. Akademik çalımaları sınırlı düzeyde olup; basit düzeyde konumayı örenebilirler. Ayrıca bu bireyler sınırlı ve monoton ileri yapabilirler. leri derecede zihinsel engelliler; zeka puanlarının (0-25) arasında deiiklik gösterebilen, klinik bakıma muhtaç, hayata kesinlikle uyum salayamayan ve salık kurumlarında devamlı klinik bakıma ihtiyacı olan engelliler olarak tanımlanabilir. Özgür ün çok aır derecede zihinsel engellilik olarak da tanımladıı bu türdeki çocukların zeka geliimleri 0-2 ya düzeyindedir(özgür, 2008:189). Bu sınıflandırmalar ile yapabilirlikleri dorultusunda bir doru orantı kurmak söz konusu olabilir. Örnein, eitilebilir zihinsel engelli çocuklar, öretilebilir ve ileri derecede zihinsel engelli türlerinden daha yüksek zeka puanlarına sahip oldukları için öz-bakım, uyum, sosyal ve akademik becerilerde daha ileride olabilir. Dier bir deyile, ileri derecede zihinsel engelli çocukların zeka puanları öretilebilir ve eitilebilir zihinsel engelli çocuklara kıyasla daha düük olduundan yine öz-bakım, uyum, sosyal ve akademik becerilerde daha geride bir performans sergilemeleri mümkün olabilir. Sergileyecekleri tutum, davranı ve performans her ne olursa olsun, Müzik Terapi nin, zihinsel engelli çocukların kendi sınırlılıkları dorultusunda olumlu farklılıklar gösterebilmeleri açısından önemli bir tedavi yöntemi olduu söylenebilir. te bu noktada, müzik terapi, engelli bireylerin çeitli sorunlarını çözmede ve yaama daha sıkı tutunmalarında önemli bir araç olabilir. Yüzyıllar boyunca süregelen bir tedavi yöntemi olan müzik terapi, yalı, genç, engelli, engelsiz birçok kiiye uygulanmı ve uygulanmaktadır. Özellikle aratırma alanı içerisinde yer alan zihinsel engelli çocukların, müzik terapi ile tanımaları; aktivite içerisinde yer alma, baarma duygusunun geliiminin yanısıra; psikomotor, sosyal beceri, iletiim, uyum becerileri geliimine de katkı salama açısından önemlidir. Çünkü müzik terapi, onların kefedilmemi becerilerini sergilemeye fırsat tanımaktadır. Böylece iletiim gücü yüksek daha aktif bireyler olabilmeleri açısından müzik terapi aracılıı ile gelitirilen müzikal deneyimler, özgüven geliimine de katkı salamada önemli bir rol oynamaktadır. 2. Müzik Terapi Müzik ile tedavinin eski çalardan günümüze kadar uzandıı tarihsel bir geçmii vardır. aman ve amanizmde, aman aracılıı ile yapılan dinsel törenlerde kötü ruhların hastaların bedeninden çıkması için tütsü eliinde söylenen arkılar, yapılan müzik, ritim, dansbir nevi müzik ile tedavi niteliindedir. M.Ö. III. yüzyıldan sırasıyla Antik Dönem, Eski Yunan, Çin, Mısır a kadar süregelen müzik ile tedavi Avrupa ya da sıçramı, Orta Ça dan XX. yüzyıla kadar çetili yöntemler ve uygulamalar ile günümüze kadar sürmütür. Yüzyıllar boyu süre gelen müzik ile tedavi Eski Türkler de de uygulanmıtır. Her dönemde olduu gibi müzik ile tedavide araç olarak ses, ritim ve enstrüman kullanılmıtır. Örnek olarak amanlar da ses, zil ve çıngıraklar, Eski Yunan da paignon denilen müzik parçaları, Çin de Lo isimli gong, Orta Ça Avrupası nda müzik eliinde dans kullanılmıtır

4 Orta Asya Türkleri nde kopuz ve saz müzik ile tedavide aracı olarak kullanılmıtır. Daha sonra Osmanlı da çeitli makamlar aracılıı ile sazendeler eliinde çeitli yerlerde akıl hastaları bata olmak üzere engellilere de müzik ile tedavi uygulanmıtır. On üçüncü yüzyıldan itibaren dünyada Arabistan daki hastanelerde özel müzik odaları kurulmutur. Hastalara bu odalarda müzik ile tedavi uygulanmıtır. Yine bu zamanlarda Amerika da ise Kızılderili büyücülerin hastalara dini yakarılar ve danslar eliinde ifa yöntemi olarak müzik ile tedavi yöntemini kullandıkları bilinmektedir(antrim,2006:410). Müzik terapi, günümüzde bilindii ekilde, Birinci ve kinci Dünya Savaı sırasında daha çok ngiltere de olmak üzere bir grup müzisyenin hastaneleri gezip, savaın getirdii ruhsal ve fiziksel travma geçiren askerlere müzik yapmaları ile son halini almıtır (Dunja, Pozgain, Filakovic,2005:290). Böylece müzik ile tedavi, eski zamanlardan günümüze kadar gelen ve gelimekte olan bir müzik terapi yöntemi olmu, kısa zamanda tüm dünyada kabul gören bir bilim dalı haline gelmitir. Çoban a göre müzik terapi, nsandaki iitme melekelerini gelitiren, bunları kullanan ve kiinin tedavi edilmesine vesile olan bir yöntemdir. Batıda müzik terapi veya müzikoterapi adıyla da anılmaktadır (Çoban, 2005:27). Dünya Müzik Terapi Federasyonu (TWFMT) 1997 yılında müzik terapiyi ise öyle tanımlamaktadır: Müzik terapi; fiziksel, ruhsal, zihinsel, sosyal ve kavramsal/bilisel ihtiyaçları karılamak için deneyimli müzik terapistler aracılıı ile birey ya da grup ile iletiimi salamak, arkadalık kurabilmek, örenmek ve güçlendirmek, dıa dönüklük, organize olmak ve dier ilgili terapatik amaçlar dorultusunda müzik kullanımı ve/veya sound, ritm, melodi ve armoni gibi müzikal elementleri içerir (Smith&Patey, 2003:1). Dolayısı ile Müzik terapinin amacının, mevcut potansiyelleri gelitirebilmek ve/ya da geliim fonksiyonlarını onarmak olduu söylenebilir. Böylelikle birey, müzik terapi sırasında hem içsel olarak hem de gerek müzik terapist, gerek terapi arkadaları gerek ise sosyal hayattaki çevresi ile fiziksel ve psikolojik olarak bütünleir, sonunda, tedaviyi ya da rehabilitasyonu daha iyi bir yaam sürebilmek açısından kabul etmi olur yılında Washington da düzenlenen onuncu Dünya Müzik Terapi Kongresi nde uluslararası kabul gören müzik terapinin be önemli metodu açıklanmıtır. Bu metotlar sırasıyla; Madsen, Cotter ve Madsen in 1968 yılında tanımladıı Davranısal Müzik Terapi, 1981 yılında Benenzon un kendi adını taıdıı Benenzon Müzik Terapi (BMMT), Goldberg in 1995 yılında tanımladıı TheBonnyMethod of GuidedImageryand Music (GIM) ve son olarak aynı dönemlerde ngiltere de Paul Nordoff ve CliveRobbins tarafından oluturulan Nordoff&Robbins Müzik Terapi ve yine Nordoff-Robbins ile birlikte müzik terapinin bir dier metodu olarak görülen Mary Priestley in gelitirdii Analitik Müzik Terapi (AMT) dir(rachel, Smith&Helen, Patey, 2003:24). Ayrıca Nordoff&Robbins ve Bonny Method of Guided Imagery and Music, metot olarak özellikle müzik terapi üzerinden gelitirilen son metotlar olmulardır. Bu iki metot hastaneler dıında daha çok müzik terapi merkezlerinde de uygulanan metotlardır. Dier metotların çeitli hastanelerde (ruh ve sinir hastalıkları, medikal hastaneler vb.) uygulanan ve uygulama alanlarının sınırlı olan metotlar olduu söylenebilir. Dünyaca kabul gören bu be müzik terapi metodu kısaca u ekildedir: Davranısal Müzik Terapi; Madsen tarafından, Müzik terapi için davranısal yaklaım olarak belirtilmitir (Madsen, 1968:15). Bu yaklaım, müziin kullanımı ve terapistin davranıı deitirmedeki kiisel etkisi ile mümkündür. Davranısal Müzik Terapi Metodu, müzik aracılıı ile olumsuz davranıları kontrol altına almak, bu davranıları analiz edebilmek ve davranıları müzik yolu ile iyiletirebilmek üzerine dayandırılmıtır. Gitar, piyano gibi müzik aletleri ile doaçlamalar, arkı söyleme vb. müzikal yaklaımlar davranısal müzik terapide kullanılmaktadır. Benenzon Müzik Terapi (BMMT); Arjantin li psikolog, müzisyen, besteci ve heykeltıra Benenzon un gelitirdii bir metodtur. Bu metod, 1966 yılından beri Latin ülkelerinin geni bir bölümünde gelitirilmektedir. lk müzik terapi çalımaları Arjantin de, bu yıllarda, Buenos

5 Aires ve Salvador Üniversitesi nin Medikal Bilim Bölümü nde Benenzon un önderliinde yapılmıtır yılında metot Onuncu Dünya Müzik Terapi Kongresi nde uluslararası kabul gören be metot içerisine girmitir. Metodun yaklaımı, temel olarak psikoanalitiktir. Metodun özellii, müziin aracılıı ile klinik vakaları baarılı bir ekilde tedavi eden özelliinin olmasıdır. Müziin, aynı zamanda metodun içerisindeki yeri, psikoanalitik yaklaım dorultusunda rahatsızlıın gerilemesini göz önünde tutan bir faktör olması açısından önem taımaktadır. Metotta örnek olarak, bireyin yalanları üzerine gidilerek düünsel bir sistem kurulmaya çalıılınır. Genetik ve biyolojik temeller üzerinden davranısal ve mental düüncenin derinine inilerek ilerleme kaydedilmesi tedavi açısından önemli olmak ile birlikte, amaç; insan özündeki sembolik deerler ve sübjektif olarak bulunan ipuçları üzerine gitmektir. Bu modeli iyi anlamak ve analiz edebilmek için müziin ve soundun öncelikliine yer verilmelidir (Wagner, 2007:146). Ayrıca metodun amacını Benenzon; Amaç, hayatı daha kaliteli bir hale getirebilmek ve insan hayatında önemli bir yer tutan iletiim gücünü gelitirebilmektir (Benenzon, 2007:148). eklinde ifade etmitir. Bu metot, dünyanın pek çok yerinde hastane ve kliniklerde de uygulanmıtır yılında Lam in yapmı olduu aratırma sonuçlarına göre Amerika da bu metodun kullanım sıklıı dier metodlara göre en azdır. Dierleri sırası ile; The Bonny Method of Guided Imageryand Music (GIM), Nordoff Robbins Music Therapy, Davranısal Müzik Terapi ve Kliniksel Doaçlama * dır. Dier bir deyile, kliniklerde yapılan doaçlamalar, hastaları tedavi etmeye yönelik yapılan çalımalar arasında en sık kullanılanıdır. Lam in, 2007 yılında yapmı olduu aratırmada, Amerika Müzik Terapi Birlii nin (AMTA) çalıma alanlarına dahil olan müzik terapi hizmeti veren hastaneler ve klinikler seçilmi, bunların be biriminde (Onkoloji, Pediatri, Yatan Hasta, Youn Bakım Ünitesi, Zihinsel Salık) servis içerisinde tedavi amaçlı kullanılan müzik aletleri belirlenmitir. Yapılan bu aratırmanın sonuçlarına göre en çok kullanılan müzik aleti ses ve gitardır. Daha sonra sırası ile; davul(n=12), yardımcı perküsyonlar (el perküsyonları gibi) (n=8), Orff aletleri (n=4), arp/autoarp/folk arp (n=4), ksilafon (n=3), lir (n=2), boomwhacker 5 (n=1), Hint flütü (n=1), klarnet (n=1), cello (n=1), obua (n=1), yerel Amerikan Flütü (n=1), blok flüt (n=1) ve mızıka (n=1) yer almaktadır (Lam, 2007: 20-21). The Bonny Method of Guided Imagery and Music (GIM); 1970 yıllarında müzisyen ve psikoterapist H. Bonny nin gelitirdii bir müzik terapi metodudur. Psikoterapide müziiözellikle klasik müzii- temel olarak alan metotta, içsel deneyimlerin dinamik bir ekilde dıa vurumu esas alınmıtır (Goldberg, 1995:112). Metodun uygulanıı, bireyin bir yere uzanarak gözlerini kapatıp, hayatını büyük bir resim olarak hayal etmesi, müzik eliinde terapiste tasvir etmesiyle balamaktadır. Fonda dinletilen müzikler, Beethoven, Brahms, Mozart, Debussy, Rachmaninov, Vivaldi gibi önemli klasik müzik bestecilerinin eserlerinden olumaktadır. Metodun önemi bireye müzik eliinde hayal gücünü kullanmasını salamak olduu söylenebilir. Müzik burada önemli bir partner görevi görmektedir. Hayalindeki resmi anlatan bireyi dinleyen müzik terapist, çeitli yönlendirmelerle problemi saptar ve çözmeye yönelik çalımalarda bulunur. Bu problemler bazen anıların içerisinde bazen de terapistin sorduu basit soruların içerisinde bireyin verdii tepkiler dorultusunda saptanabilir. Yaklaık dakika süren seansta müzik sona erdiinde gözlerini açan birey, dı dünyaya geri döner ve hayata daha olumlu yaklaır 6. Bu metot, bireyin bilinçaltında yer alan negatif durumları (olayları), çeitli endie, korku, stres vb. çeitli olguları en aza indirgemeye yarayan bir metot olarak da görülebilir. Son yirmi be yılda hızla yayılan bu metot, bata Amerika olmak üzere, Meksika, ngiltere, sviçre, Danimarka, Kuzey Kore, Avustralya, talya, Norveç, Avusturya, Almanya da da uygulanmaktadır. * Kliniksel doaçlama, bu aratırmada özel olarak kullanılmıtır. Doaçlama, her müzik terapi metodun içerisinde olan önemli bir öedir. Söz konusu aratırma hastaneler ve kliniklerde olduu için hastalar üzerinde tedavi amaçlı kullanılan doaçlama teknii, kliniksel doaçlama olarak aratırmacı tarafından ifade edilmitir. 5 Birbirinden farklı renkler ve çeitli ebat ve kalınlıktaki plastik tüplerden oluan, malet ile çalınan bir tür çalgı. Bu çalgı aynı zamanda pentatonik tınılar çıkarmaktadır. 6www.gim-trainings.com

6 Analitik Müzik Terapi; Metodun, Nordoff&Robbins müzik terapi metodu ile birleik çalıma disiplinine sahip bir metot olduu söylenebilir. Dier bir deyile Nordoff&Robbins Müzik Terapi metodu, Analitik Müzik Terapi metodunu da içine alan bir metot olarak literatürde yer almaktadır. Metot, Priestley tarafından gelitirilen bir müzik terapi metodudur yılında yayımlanan Analitik Müzik Terapi Makaleleri isimli kitabında belirtilen, Analitik Müzik Terapi isimli makalesinde (1983), bu metot hakkında kesin bir tanım belirtmemek ile birlikte metodu, müzikal etkileimin bir ifa kaynaı olarak gördüünü söylemektedir (Priestley,1994:8). Priestley, ilk olarak bu metodu psikiyatrik vakaların bulunduu hastanelerde uygulamaya balamıtır. Kiinin savunma mekanizması üzerine giden Priestley, müzik aracılıı ile (doaçlama ve vokal olarak) bireyi analiz etme yoluna gitmitir. Vakaları bu yol ile sınıflandırmı, bu sınıflandırmaları Gestalt Terapi ve Psikosentezlerin dayandıı teknikler ile yapmıtır. Priestley e göre Analitik Müzik Terapi metodunu uygulayan terapist, eitiminin öncesi ve sonrasında tecrübelerini iyi analiz edebilen ya da analitik psikoterapi alanında tecrübe sahibi olan iyi derecede müzisyen özelliine sahip kiiler olmalıdır. Aynı zamanda keman çalan Priestley, piyanoda doaçlamalar dıında oda müziinin de metodunu gelitirmede yardımcı bir faktör olduunu belirtmektedir (Prestley; 1994:10). Bu terapide müzik; vokal, enstrümental, vücudu enstrüman gibi kullanmaya çalımak, bilinçli sessizlik olarak dört ekilde kullanılır. Müziin analitik müzik terapide kullanılan bu dört ekli, bireyin içsel müzik bilincini geni alanlara yaymaya çalıarak kendisini rahatlaması ve daha iyi ifade edebilmesi açısından son derece önemli olduu söylenebilir. Almanya da çocuklar üzerinde Analitik Müzik Terapi çalımaları yapan Wolfgang Mahns, okula gitmek istemeyen bir çocuk ile terapi sırasında piyano, ksilofon, vibrafon, davul, bateri, ziller, çan çubukları, mızıkalar, küçük çubuklar, minik davullar, autoharp 7 dıında bir de masa üzerinde ses kayıt cihazı bulundurmutur. Öretmeni ve velisinden aldıı ön bilgilerden sonra terapist, çocuk ile ilk bulumasında içe dönük, zayıf olduunu gözlemlemitir. Bu ilk seans olumsuz sonuçlanmı, çocuk ile bir iletiim kurulamamıtır. Fakat terapistin çeitli enstürmanlar ile doaçlama yapması, çocuun dikkatini çekmi, bir süre sonra birlikte farklı enstrümanlar ile doaçlama yaptıkları belirtilmitir. Daha sonraki seanslarda terapist, aldıı çeitli notlar dorultusunda çocuk ile iletiime geçerek bu terapi yöntemi ile okula gitmek istememe sorununu amada önemli bir yol katetmitir (Mahns,2002:95). Nordoff&Robbins Müzik Terapi temelinin; Amerikalı besteci-piyanist P. Nordoff un ve ngiltere de Kimsesiz Çocuklar Bakım Evi nin okulunda özel eitime gereksinim duyan çocuklara eitim veren C. Robbins in, 1959 yılında Nordoff un piyano resitali için okula gelmesi ile atıldıı söylenebilir. Resital sırasında Nordoff, terapide sanatın yeri ve önemi ile ilgili projesinden bahseder ve projede ona yardımcı olan okulun psikolou Dr. Herbert Geuter i davet eder. Terapide sanat ve çocukların geliimi, müziin çocuklar üzerindeki etkisinden bahseden Geuter ile birlikte Nordoff piyanist ve bestecilik kabiliyetlerini kullanarak sahnede doaçlama yapmaya balar. Doaçlama sırasında çocukların birliktelik içerisinde uyumlu davranılar sergiledikleri, doaçlamaya çeitli mırıltılar ile elik ettii gözlemlenmitir.(smith, Patey, 2003:50).Robbins bu sunumdan çok etkilenir ve Nordoff ile çalımaya balar. Bunun sonucunda Nordoff&Robbins Müzik Terapi nin doduu söylenebilir. Bu terapi metodu taraflarınca gelitirilerek tüm dünyada özellikle ruhsal problemi olanlar, örenme güçlüü de dahil herhangi bir engel türüne sahip olan çocuk, genç, yalı herkese uygulanmaktadır. Metod uluslararası be metottan biri olarak seçilen bir metot olmakla birlikte birçok aratırmacı tarafından aratırma konusu olmutur. Verney ve Ansdell bu metot hakkında, Doaçlama sırasında müzik terapistin, engelli/zihinsel engelli çocuun duygu-durumuna göre benzer ritim, vuru, üslup (tarz) benimseyerek çalması gerektiini belirtmilerdir (Verney, Ansdell,2010:7). Burada amaç duyguların müzik aracılıı ile özgürce sergilenmesi olduu söylenebilir. Doaçlamadaki teknik zorluk burada hiçbir önem taımamakla birlikte performans 7Akor çalan bir çeit kanun

7 anında karısındaki bireyin tepkilerini iyi analiz edebilme ve adaptasyon salayabilme becerisinin yüksek olması daha önemlidir. Böylece terapist ile bireyin arasındaki iletiim müzik ile daha da güçlenmi olur. Birey kendisini müzie bırakır ve dilediince duygularını ifade eder. Nordoff ve Robbins daha sonra kendi isimlerini alan bir kurum kurmu, bu kurum aracılıı ile birçok engelli / zihinsel engelli çocua hizmet vermitir. Dünya da en yaygın kurum arasına giren Nordoff&Robbins, müzik terapiyi müzik aletleri bazında yürütmektedir. Müzik terapistler, sanatçılar, gönüllüler ile çeitli müzik aletleriyle doaçlama bata olmak üzere; piyano, vurmalı aletler, koro ve bireysel arkı söylemek, gitar, marimba, ksilofon, vibrofon, mızıka, kornet gibi enstrümanları çalmayı örenmeye yönelik çalımalar da yapılmaktadır. C. Robbins ve C. M. Robbins in dokuz yaındaki Avustralya lı orta derece zihinsel engelli bir kız çocuu üzerinde Nordoff&Robbins Müzik Terapi den yola çıkarak, çocuklarda yaratıcı müzik terapi olarak tanımladıkları terapi yöntemine dayalı seanslar yapmılardır. Bu seanslar boyunca piyano elikli çeitli parçaları birlikte söylemilerdir. Burada çocuun müzikal hafızasını güçlendirmeye yönelik çalıma yapılırken, aynı zamanda kendi hafızasını gelitirmeye yönelik bir yol izlediklerini belirten terapistler, terapi süreci sonunda piyanoya sesiyle elik eden çocuun aynı melodileri mırıldandıı gözlemlendiini belirtmilerdir (Robbins&Robbins, 1991:46). Özellikle orta derecedeki zihinsel engelli çocukların hafızalarındaki zayıflık göz önünde bulundurulacak olunursa, bu durumun küçümsenemeyecek derecede önemli olduu söylenebilir. Ayrıca, Nordoff&Robbins in gelitirdii bu müzik terapi metodu, özellikle zihinsel engelli çocukların motor ve bilisel geliimlerinde olumlu derecede katkı salayabilir. Zihinsel engelli çocuun müzik aletleri ile terapide yer alması, müzik aracılı ile yapabilirliini en üst seviyeye çıkarabilmesi açısından da önem taımaktadır. Bu metodun bir baka önemli özellii ise dier metotlara göre müzik aletleri bazında tedavilerde daha çok kullanılmasıdır. Böylece, birey burada aktif bir rol oynamaktadır. Nordoff&Robbins müzik terapi metodu ile zihinsel engelli çocuk metot içerisinde kullanılan herhangi bir müzik aleti ile kendisini daha rahat ifade etme imkanı bulabilir, çevresi ve arkadaları ile daha uyumlu davranılar sergileyebilir. Dier bir deyile, bu metot, zihinsel engelli çocukların davranılarını daha olumlu ve ılımlı yönde deimesine / gelimesine katkı salayabilir. 3. Zihinsel Engelli Çocuklarda Müzik Terapi Esaslı Müzik Aletleri ile Tedavi Amaçlı Yapılan Çalımalar Zihinsel engelli çocuklar ve müzik terapi üzerine birçok aratırma yapılmıtır. Özellikle müzik aletleri ile tedavi bazında yapılan müzik terapi çalımalar içerisinde Wilson ve Smith in 2000 yılında yılları arasında yayımlanan bir dizi makaleyi incelemeye yönelik yapmı oldukları aratırması ilgi çekicidir (Wilson, Smith, 2000:95-117). Aratırmacılar, belirtilen tarihler arası toplam on yedi yıl içerisinde yayımlanan makaleleri incelemilerdir. Ayrıca bu aratırma; engelli, özellikle zihinsel engelli çocuklar için on yedi yıl içerisinde ne türde aratırmalar yapıldıı bilgisine ulamak açısından önem taımaktadır. Bu aratırma, çeitli okullarda çalıan müzik terapistlerin, okul ortamlarında müzik terapi yöntemine dayalı çeitli müzik aletlerinin kullanımı, uygulanabilirlikleri ve müzik terapi yöntemlerine uygunluu ve ilikisinin ne yönde olduunu incelemek amacıyla yapılmıtır. Be aratırma sorusu müzik terapi literatüründen elde edilen kaynaklar aracılııyla derlenmitir. Üç farklı online veri tabanı (ERIC, Psyc INFO, and Article 1st) 1980 ve 1997 arası basılan makaleler taranmı, 0-18 ya engelli çocuklar üzerinde müzik terapi bazlı aratırmalar incelenmitir. Sorular ve cevapları unlardır: 1) Kayda deer hangi müzik aletleri kullanılmıtır? On yedi yıl içerisinde yapılan bu çalımalar dorultusunda elde edilen sonuçlara göre, çok az müzik aleti müzik terapistlerce kullanılmı ve aratırmacılar tarafından kefedilmitir. Toplam 41 çalımada 20 si (%49) isimlendirilen ya da balıklanan aletlerdir. Geri kalan

8 çalımaların %51 i yazarın balıksız olarak raporlandırdıı ve genelde dizayn edilmi (uyarlanmı) ya da orijinal müzik aletleridir. 2) Birden fazla çalımada bu müzik aletleri kullanılmı mı? Müzik aletleri tek baına çok az sayıda aratırmada yer almıtır. Sadece 3 farklı alet birden fazla aratırmada yer almakla birlikte, 16 tanesi tek bir aratırmada ismiyle kullanılmıtır **. 3) Makale içerisinde tanımlı bir ekilde kullanımı var mı? Sadece yirmi çalımanın üçünde isimlendirilerek kullanılmıtır. Yirmi bir çalıma içerisinde de orijinal haliyle kullanılmıtır. Bu çalımalarda ayrıca uzmanların dizayn ettii aletler de bulunmaktadır. Bu müzik aletlerine sadece 6 makalede yer verilmitir. 4) Müzik aletlerinin kullanımındaki temel amaçlar nelerdir? Literatürde 6 temel amaç ortaya koyulmutur. Verileri birbirleriyle karılatırma(%39), temel ölçüm ya da öntest ölçümü (%29), tedavilerin yanıt vermesi ya da uygunluunun tanımlanması (%12), deerlendirmelerin psikometrik tanımlanması (%7), tümünde aletlerin kullanılılıı (%7) ve müzikal aralıın tanımlandırılması( %5). 5) Müzikal ya da müzikal olmayan elementler nelerdir? Müzikal elementler, Müzik algısı (%37), Müzikal yetenek (%29), Müzikal tercihler (%12), müzik üzerinde dikkat (%2), Müzikal olmayanlar; öz- ifade (dıavurum) (%10), davranısal tepkiler (%7), bilisel (kavramsal) geliim (%2), iletiim (%2). 6) Yapılan bu aratırmalar kimler üzerinde yapılmıtır? Zihinsel engelli çocuklar (%24), otistik çocuklar (%10), iitsel engelli çocuklar (%17), psikiyatrik vakalar ya da duygusal bozukluklar sahip çocuklar (%22), birden fazla engeli olan çocuklar( %5), fiziksel engelli çocuklar (%2) üzerinde yapılmıtır. Bunt un 2003 yılında asosyal, fiziksel, zihinsel, psikolojik sorunlarından dolayı içe dönük çocuklar üzerine yaptıı çalımada, bata müzik eitimcileri ve aratırmacılarıyla birlikte olmak üzere bu çocukların toplumda daha sosyal ve dıadönük bireyler olmalarına yönelik deiimler içermeyi hedefledii müzik terapi çalımalarına yer verilmitir. Üç bölümden oluan aratırmanın ilk bölümünde Bunt; müzik terapinin tanımından ve çocuklar üzerinde faydalarından bahsetmitir. kinci bölümde ise ngiltere deki müzik terapi çalımalara ve çocuklar üzerinde yapılan güncel çalımalara deinmitir. Son olarak üçüncü bölümde ise müzik eitimcileri ve aratırmacıların daha önce de belirtildii üzere daha sosyal ve dıa dönük bireyler olmaları yönündeki deiim ve yakın uyumlarını içeren çeitli çalımalar yer almıtır (Bunt, 2003: ). lk bölüme ayrıntılı bakıldıında, müzik terapiye balamadan önce çocuk ile terapist arasındaki iletiimin salanmasından bahsedilmitir. Sık sık çocuk ile görümeler, onun ilgi alanlarına girilmesi ve yakın iletiime dayalı güven duygusunu aılamanın önemi üzerine durulmutur. Çocuk ve terapist özel müzikal parametreler ve yapılar üzerinde odaklanmılardır. Müzik aleti aracılıı ile (ksilofon, vibrafon, marimba, piyano, çeitli küçük perküsyon aletleri ), terapistçe doaçlamalar (tempo, tını, süre, ses, zaman, melodi, armon vb.) yapılarak çocuun müzie ve müzik aleti ilgisine odaklanılmıtır. Stern (1985) ve Robarts(1996) tarafından yapılan bir çalımada, çocuun nefes alıverii ve el hareketleri piyano aracılıı ile uyumlu hale dönütürülmesi salanmaya çalıılmıtır. kinci bölümde, 1974 te Amerikan besteci ve piyanist Paul Nordoff ve ngiliz Koleji Eitim Bölümü nden Clive Robbins müzik terapi alanında drama, müzikal algı kursları ve çeitli çalımalar yapmıtır ( ). Ayrıca 2000 yılından önce Profesyonel Müzik Terapistleri Birlii (APMT) tarafınca organize edilen 159 okuldan 93 müzik terapist çocuklara hizmet etmitir. Bu çocukların %5 i zihinsel çocuklardan olumaktadır. Olumlu birçok sonuç elde edilmitir. Bunlar; çalımadan memnuniyet (%93.7), genel olarak çocukların terapiye ** Yapılan bu aratırmada müzik aletlerinin isimleri tek tek belirtilmemitir

9 katılımı (%92.4) kendi engel grupları içerisinde genel olarak problemlerinde iyileme (%89.3), okulda elenceli vakit geçirme (83.6), Öretmenleri ve arkadaları ile iyi iliki kurabilme (%82.3), Takımın parçası olma (%68.6)dır. Üçüncü bölümde ise, müzik terapistin örenme grubu olarak adlandırdıı 12 yaında bir grup engelli çocuk herhangi bir okulda engelsiz yadaları arasına koyulmutur. Çeitli müzikal aktivitelere katılan bu gruba terapist her geldiinde örencilerin (engelli-engelsiz) birbirleri ile bu süreci onararak geçirmilerdir. Müzikal aktivitelerden en belirgin olanı bir müzik aleti ile iletiim ve müzik dinlemektir. Daha sonra bu grup aynı çalımaları çevresel bir ortamda da yapmıtır. Müzik aletleri eliinde arkılar söylenmitir. Burada önemli olan, engelli çocukların yadalarıyla bir alıveri içerisinde olduudur. Birlikte vakit geçirdikçe bazı becerilerinde (öz-bakım, uyum, sosyal) olumlu gelimeler gözlemlenmitir. Sonuç ve Öneriler Zihinsel engelli çocuklarda müzik terapi ile tedavide kullanılan müzik aletleri hakkında yapılan çalımalar göz önünde bulundurulduunda, Onuncu Dünya Müzik Terapi Kongresi nde kabul gören be metottan özellikle H. Bonny nin 1970 yılında gelitirdii The Bonny Method of Guided Imageryand Music (GIM) ile P. Nordoff ve C. Robbins in 1960 larda gelitirdikleri Nordoff&Robbins Müzik Terapi metotlarının çeitli kurumlar, (bakım evleri, rehabilitasyon, özel eitim merkezleri vb.) daha sık kullanıldıı görülmektedir. Dier üç metodun ise daha çok klinik ve hastanelerde kullanıldıı görülmektedir. Ayrıca zihinsel engelli çocukların müzik terapi amaçlı enstrüman bazındaki tedavilerin kullanım yerleri müzik terapi merkezleri, rehabilitasyon, özel eitim merkezleri, klinikler, hastaneler eklinde farklılık göstermektedir. Zihinsel engelli çocuklarda müzik terapi sırasında kullanılan müzik aletleri sırası ile; Davranısal Müzik Terapi metodunda genellikle gitar ve piyano elii ile doaçlama aırlıklı olmak üzere, elikli arkı söyleme yer almaktadır. Lam in 2007 yılında Amerika daki zihinsel salık biriminin de içerisinde bulunduu klinik ve hastanelerde yapmı olduu aratırma sonuçlarına terapi amaçlı en sık kullanılan müzik aletleri gitar ve sestir. Daha sonra sırası ile; davul, yardımcı perküsyonlar (el perküsyonları gibi), Orff aletleri, arp/autoarp/folk arp, ksilofon, lir, boomwhacker 8, Hint flütü, klarnet, cello, obua, Yerel Amerikan Flütü, blok flüt ve mızıka yer almaktadır 9. Priestley tarafından gelitirilen Analitik Müzik Terapi metodunda ise piyano ile doaçlama yer almaktadır. Ayrıca, Almanya da bu metod üzerinde Mahns ın yaptıı bir aratırmada terapistin piyano dıında ksilofon, vibrafon, davul, bateri, ziller, çan çubukları, küçük çubuklar, minik davullar ve autoharp kullandıı görülmektedir. Analitik Müzik Terapi nin daha çok psikoanalitik bir yöntem izledii görülse de zihinsel engelli çocuklar üzerinde henüz bir çalımaya ulaılamaması dikkat çekicidir. Bu metodun daha çok savunma mekanizması aırı olarak görülen, kiilik bozukluu, depresyon gibi rahatsızlıı olan bireyler üzerinde uygulandıı da ayrıca söylenebilir. Nordoff&Robbins Müzik Terapi de ise, özellikle kurucuları P. Nordoff ve C. Robbins in aynı isimli kurulularında özellikle engelli/zihinsel engelli çocuklara yönelik faaliyetler gösterdii görülmektedir. Piyano, vurmalı aletler, koro ve bireysel arkı söylemek, gitar, marimba, ksilofon, vibrafon, mızıka, kornet gibi müzik aletleri bu metot içerisinde kullanılmaktadır. Özellikle 1991 yılında Avustralyalı orta derecede zihinsel engelli bir kız çocuu üzerinde piyano elikli parçalar söyletilerek hafızasını güçlendirmeye yönelik çalımaları, zihinsel engelli çocuklarda müzik aleti bazında müzik ile tedavinin uygulanıı açısından önem taımaktadır. 8 Birbirinden farklı renkler ve çeitli ebat ve kalınlıktaki plastik tüplerden oluan, malet ile çalınan bir tür çalgı. Bu çalgı aynı zamanda pentatonik tınılar çıkarmaktadır. 9 Oranlar için bkz., s

10 Wilson ve Smith in 2000 yılında yılları arasında yayımlanan makaleleri incelemeye yönelik yapmı oldukları aratırmada 0-18 ya engelli çocuklar baz alınmıtır. ncelenen makalelerin %24 ünün zihinsel engelli çocuklar üzerinde olduu görülmütür. Bu çalıma müzik aleti ile müzik terapi bazında tedavileri içermemekle birlikte daha çok, çocukların tedaviye verdii yanıtların analizi eklinde yapılmıtır. Bunt un 2003 yılında zihinsel çocuklar da dahil olmak üzere, asosyal, fiziksel, psikolojik sorunlarından dolayı içe dönük çocuklar üzerine yaptıı çalımada ise; terapistin yaklaımı, kullandıı müzikal öeler ve enstrümanlar belirtilmitir. Ksilofon, vibrafon, marimba, piyano, çeitli küçük perküsyon aletleri kullanılan müzik aletleridir. Müzik terapist tarafından yapılan çeitli müzikal öeleri (tempo, tını, süre, ses, zaman, melodi, armoni vb.) barındıran doaçlamalar da yer almaktadır. Bunt, çalımasında ayrıca, P. Nordoff ve C. Robbins in de içerisinde bulunduu %5ini zihinsel engelli çocukların oluturduu aratırmada, yüzdeleri yüksek olumlu sonuçlar elde edilmitir. Bu sonuçlar sırasıyla, çalımada memnuniyet (%93.7), genel olarak çocukların terapiye katılımı (%92.4) kendi engel grupları içerisinde genel olarak problemlerinde iyileme (%89.3), okulda elenceli vakit geçirme (83.6), Öretmenleri ve arkadaları ile iyi iliki kurabilme (%82.3), Takımın parçası olma (%68.6) dır. Ayrıca Bunt, çalımasında 12yaındaki bir grup engelli çocuk ve yadalarıyla grup terapisi düzenlemitir. Enstrüman ile doaçlama ve elikli arkı söylemenin yer aldıı seanslarda, birlikte vakit geçiren engelli-engelsiz çocukların uyumlu davranılar sergiledikleri belirtilmektedir. Ayrıca aratırmacıların yapmı oldukları aratırmaları hangi müzik terapi metoduna dayandırdıklarını belirtmemeleri dikkat çekicidir. Buna balı olarak müzik terapistin herhangi bir ya da birkaç metodtan yola çıkarak uygulamaya gidebilmesi söz konusu olduu söylenebilir. Günümüzde engelli / zihinsel engelli çocuklar ve müzik terapi -özellikle müzik aletleri aracılıı ile müzik terapi- üzerine yapılan bu çalımaların dıında günümüzde birçok kurum da çeitli çalımalar yapmaktadır. Bu kurumların en yaygın olanları Nordoff&Robbins ve Prelüd Müzik Terapi dir. Bu iki kurum özellikle engelli/zihinsel engelli çocuklar üzerinde müzik aleti ile müzik tedavi uygulamaktadır. Her iki kurumda bata piyano olmak üzere çeitli aletler ile doaçlamalar yapılmaktadır. Doaçlama dıında zihinsel engelli çocuk ile müzik aletlerinin kullanımı da salanmaktadır. Zihinsel engelli çocuk, müzik aletine dokunabilmekte, yapılan doaçlamalar sırasında istedii bir alet ile elik etmeye çalımakta ya da arkı söylemeye, koro ile arkı söylemeye çalımaktadır. Nordoff&Robbins te kullanılan müzik aletleri sırasıyla; vurmalı aletler (zil, tef, trampet, davul, gong, tumba, kastaniyet, çeitli el zilleri vb.), piyano, org, gitar, marimba, ksilofon, vibrafon, mızıka, kornettir. Akordion, keman ve flüt Nordoff&Robbins te daha çok uzmanlarca elik amaçlı çalınan müzik aletleridir. Dier bir müzik terapi merkezinde ise kullanılan aletler; Paddle Drum, Small Cabasa, A Transparan Rainstick, Kokiro, Shakereggs 10 tir. Bu aletlerin tamamen engelli/zihinsel engelli çocuklar için tasarlanmı olan ve kullanım açısından rahat olduu söylenebilir. Yapılan aratırma sonuçlarına göre en sık kullanılan müzik aletinin piyano, gitar ve çeitli vurmalı aletler (davul, zil, ksilofon, vibrafon, marimba, küçük perküsyon aletleri) olduu görülmektedir. Bu müzik aletlerini daha sonra Orff aletleri ve arp/autoarp/folk arp izlemektedir. En az kullanılanlar ise boomwhacker, çeitli flütler (hint, amerikan, blok), mızıka vekornet tir. Akordion, keman, piyano, arp, klarnet, cello, obua ise elik olarak kullanılmaktadır. Bu müzik aletleri dıında müzik terapistler ayrıca terapi sırasında 10PaddleDrum: Gövdesi deriden yapılmı, tenis raketini andıran bir çeit vurmalı enstrüman. Üzerinde top sektirilerek veya malet ile vurularak çeitli sesler elde edilir. Small Cabasa; silindir etrafına geçirilen küçük metal zillerden oluan bir tür vurmalı enstrüman. Sapından tutulmak suretiyle sallayarak veya kendi etrafında döndürülerek çalınır. A Transparan Rainstick; Kızılderililerin yamur borusu olarak da isimlendirilen bir tür ritim enstrümanı. Kokiro; Kısa tahtaların, birbirine yatay bir ekilde balanmasıyla oluan bir tür enstrüman. ki elle tutulup, her bir elin aaı ve yukarı hareket edilmesi ile ses çıkarılması salanır. ShakerEggs; renkli sert plastikten üretilmi yumurtaların içerisinde farklı boyut ve aırlıklarda boncuklar bulunmaktadır. Avuç içinde sallayarak çalınan bir enstrüman

11 kendilerinin uyarladıkları aletleri de kullanmaktadırlar. Bunlar sırasıyla, Paddle Drum, Small Cabasa, A Transparan Rainstick, Kokiro, Shaker Eggs tir. Engelli, özellikle zihinsel engelli çocuklarda müzik terapide müzik aleti kullanımına yönelik çalımalar göz önünde bulundurularak, müzik terapistçe yapılan doaçlamaların sık olarak kullanıldıı görülmektedir. Buna balı olarak, doaçlamanın müzik terapi sırasında müzik aleti ile zihinsel engelli çocuun tanıması, yakınlaması açısından önemli bir öe olduu söylenebilir. Ayrıca elikli veya koro ile arkı söylemek de müzik terapi seanslarında önemli bir yer tekil etmektedir. Birliktelii oluturmaya dayalı olduu söylenebilen bu yöntem yine en sık kullanılan yöntemler arasındadır. Ülkemizde engelli çocuklar özellikle zihinsel engelli çocuklar üzerinde müzik aletleri ile müzik terapi yöntemlerinin uygulanma sıklıı son derece azdır. Buradan yola çıkılarak ülkemizdeki zihinsel engelli çocuklara yönelik çeitli müzik terapi çalımaları, yerel müzik aletlerimiz de dahil pek çok alet müzik terapi metotlarına dayalı enstrüman bazlı tedavilerde kullanılmalıdır. Ayrıca bir müzik aleti ile doaçlamanın, zihinsel engelli çocuk üzerinde tedaviye motive olması açısından son derece önemli bir etken olabilecei söylenebilir. Böylece zihinsel engelli çocuk müzik aleti ile tanıması ve daha sonraki seanslarda ise onunla bütünlemesi salanabilir. Herhangi bir müzik aleti ile tanıan ve terapistin de yardımı ile çalmaya çalıan zihinsel engelli çocuun zaman içerisinde gerek motor, sosyal, uyum, gerekse bilisel, duygusal geliiminde belirli oranlarda bir artı gözlenebilir. KAYNAKÇA ANTRIM, Doron (2006). Music Therapy, The Musical Quarterly, August, 2006, JSTOR. T.C. Babakanlık Özürlüler daresi, Özürlülük Ar. Ve statistik Daire Bk.(2002). Özürlülük Aratırmaları, Türkiye Özürlüler Aratırması Temel Göstergeleri, Ankara. ISBN: BENENZON, Ronaldo (2007). The Benenzon Model, Nordic Journal of Music Therapy, Vol 16, Issue 2, pp ÇOBAN, Adnan (2005). Müzikterapi, Ruh salıı çin Müzikle Tedavi, stanbul: Tima Yayınları. DUNJA, Degmecic, POZGAIN, Ivan, FILAKOVIC, Pavo (2005). Music as Therapy, International Review of the Aesthetics and Sociology of Music, Dec. 2005, JSTOR. Dünya Engelliler Vakfı (2010). Engelsiz ehir Planlaması Bilgilendirme Raporu, stanbul. ERPEK, Süleyman (1996). Zihinsel Engelli Çocukların Tanımı, Anadolu Üniversitesi Eitim Fakültesi Dergisi, C. 6, S.2, (1996); 81-87, Eskiehir. GOLDBERG, Frances, Smith (1995). The Bonny Method of Guided Imagery and Music, England: The Art andscience of Music Therapy: A Handbook, Harwood Academic Pub. pp HICKY, M., MOODY, R. (2010).Don Leonard Remembered Through Music Program, HolyAngelsHeartline, Winter KOCA, Canan (2010). Engelsiz ehir Planlaması Bilgilendirme Raporu, Dünya Engelliler Vakfı, stanbul: MAHNS, Wolfgang (2002).The Psychodynamic Function of Music in Analytical Music TherapywithChildren, Analytical Music Therapy, Edited by Eschen, J.,UK: Jessica KingsleyPublish. Ltd., PRIESTLEY, Mary (1994).Essays on Analytical Music Therapy, USA: Barcelona Publish., ISBN ÖZGÜR, skender (2008). Engelli Çocuklar ve Eitimi, Özel Eitim, Adana: Karahan Kitabevi. SMITH, Rachel, Darnley, & PATEY, Helen (2003).Music Therapy, Sage Publications Ltd.,UK. SUCUOLU, Bülbin, KIRCAAL, ftar, Gönül, TEKN, ftar, Elif, KANER, Sema, BAKKALOLU,Hatice (2009).Zihinsel Engelliler ve Eitimi, Ankara: Kök Yayıncılık. T.C.BABAKANLIK ÖZÜRLÜLER DARES, ÖZÜRLÜLÜK ARATIRMALARI VE STATSTK DARES BAKANLII (2006).Özürlülük Aratırmaları, Türkiye Özürlüler Aratırması Temel Göstergeleri, Ankara, TUFAN, smail, ARUN, Özgür (2006). Türkiye Özürlüler Aratırması 2002 kincil Analizi, Sosyal ve Beeri Bilimler Aratırma Grubu, TÜBTAK, Proje No: SOBAG-104K077, Ankara. VERNEY, Rachel, ANSDELL, Gary(2010).Conversations on Nordoff-Robbins Music Therapy, The Nordoff-Robbins Music Music Monograph Series, Vol., 5., Barcelona Publishers, ISBN 13: WAGNER, Gabriela (2007). The Benenzon Model of Music Therapy, Nordic Journal of Music Therapy, Vol. 16, Issue 2. WILSON, Brian, L., SMITH, David, S. (2000). Music TherapyAssessment in School Settings: A Preliminary nvestigation, Journal of Music Therapy, Vol., 37, p., , by the American Music Therapy Association, Summer, nternet Kaynakları: Clifford K., A Behavioral Approachto Music Therapy

EL PARMAKLARINA DEERLER VEREREK KOLAY YOLDAN ÇARPMA ÖRETM YÖNTEMYLE ZHN ENGELL ÖRENCLERE ÇARPIM TABLOSU ÖRETM UYGULAMASI

EL PARMAKLARINA DEERLER VEREREK KOLAY YOLDAN ÇARPMA ÖRETM YÖNTEMYLE ZHN ENGELL ÖRENCLERE ÇARPIM TABLOSU ÖRETM UYGULAMASI Bu aratırma 2005 yılında 1. Uluslararası zmir Özel Eitim ve Otizm Sempozyumu'nda poster bildiri olarak sunulmutur. EL PARMAKLARINA DEERLER VEREREK KOLAY YOLDAN ÇARPMA ÖRETM YÖNTEMYLE ZHN ENGELL ÖRENCLERE

Detaylı

OTSTK ÇOCUKLARDA TEACCH PROGRAMININ GELMSEL DÜZEYE ETKS: OLGU SUNUMU

OTSTK ÇOCUKLARDA TEACCH PROGRAMININ GELMSEL DÜZEYE ETKS: OLGU SUNUMU Bu aratırma 2005 yılında 1. Uluslararası zmir Özel Eitim ve Otizm Sempozyumu'nda poster bildiri olarak sunulmutur. OTSTK ÇOCUKLARDA TEACCH PROGRAMININ GELMSEL DÜZEYE ETKS: OLGU SUNUMU Psk. Deniz VARIR

Detaylı

BURSA DA GÖREV YAPAN MÜZK ÖRETMENLERNN ULUDA ÜNVERSTES ETM FAKÜLTES GÜZEL SANATLAR ETM BÖLÜMÜ MÜZK ETM ANABLM DALI LE LETM VE ETKLEM

BURSA DA GÖREV YAPAN MÜZK ÖRETMENLERNN ULUDA ÜNVERSTES ETM FAKÜLTES GÜZEL SANATLAR ETM BÖLÜMÜ MÜZK ETM ANABLM DALI LE LETM VE ETKLEM BURSA DA GÖREV YAPAN MÜZK ÖRETMENLERNN ULUDA ÜNVERSTES ETM FAKÜLTES GÜZEL SANATLAR ETM BÖLÜMÜ MÜZK ETM ANABLM DALI LE LETM VE ETKLEM Dr. Ayhan HELVACI *1924-2004 Musiki Muallim Mektebinden Günümüze Müzik

Detaylı

GÜNCEL GELMELER IIINDA LKÖRETM: MATEMATK-FEN-TEKNOLOJ-YÖNETM

GÜNCEL GELMELER IIINDA LKÖRETM: MATEMATK-FEN-TEKNOLOJ-YÖNETM KTAP NCELEMES GÜNCEL GELMELER IIINDA LKÖRETM: MATEMATK-FEN-TEKNOLOJ-YÖNETM Editörler: Arif Altun ve Sinan Olkun Orhan KARAMUSTAFAOLU Yrd.Doç.Dr., Amasya Üniversitesi, Eitim Fakültesi, Dekan Yrd., AMASYA

Detaylı

OTSTK ÇOCUKLARIN ALELERNE YÖNELK GRUP REHBERL NN ANNE BABALARIN DEPRESYON VE BENLK SAYGISINA ETKS

OTSTK ÇOCUKLARIN ALELERNE YÖNELK GRUP REHBERL NN ANNE BABALARIN DEPRESYON VE BENLK SAYGISINA ETKS Bu aratırma 2005 yılında 1. Uluslararası zmir Özel Eitim ve Otizm Sempozyumu'nda poster bildiri olarak sunulmutur. OTSTK ÇOCUKLARIN ALELERNE YÖNELK GRUP REHBERL NN ANNE BABALARIN DEPRESYON VE BENLK SAYGISINA

Detaylı

OTSTK BR OLGUNUN DUYGULARI ANLAMA VE FADE ETME BECERSNN KAZANDIRILMASINA YÖNELK DÜZENLENEN KISA SÜREL BR E TM PROGRAMININ NCELENMES

OTSTK BR OLGUNUN DUYGULARI ANLAMA VE FADE ETME BECERSNN KAZANDIRILMASINA YÖNELK DÜZENLENEN KISA SÜREL BR E TM PROGRAMININ NCELENMES Bu aratırma 005 yılında 1. Uluslararası zmir Özel Eitim ve Otizm Sempozyumu'nda poster bildiri olarak sunulmutur. OTSTK BR OLGUNUN DUYGULARI ANLAMA VE FADE ETME BECERSNN KAZANDIRILMASINA YÖNELK DÜZENLENEN

Detaylı

Kompozisyon ve Müzik Teorisi: 7 Kompozisyon ve Müzik Teorisi: 1 (%100 Burslu) Kompozisyon ve Müzik Teorisi 2 (%25 Burslu)

Kompozisyon ve Müzik Teorisi: 7 Kompozisyon ve Müzik Teorisi: 1 (%100 Burslu) Kompozisyon ve Müzik Teorisi 2 (%25 Burslu) 2011-2012 E!itim-Ö!retim Yılında Ba"kent Üniversitesi Devlet Konservatuvarı na Önkayıt ve Özel Yetenek Sınavları ile ö!renci alınacaktır. Ön Kayıt Ko"ulları : 2011 YGS puanlarının herhangi birinden en

Detaylı

SINIF ÖRETMEN ADAYLARININ NTERNET KULLANIMINA LKN TUTUMLARININ DEERLENDRLMES

SINIF ÖRETMEN ADAYLARININ NTERNET KULLANIMINA LKN TUTUMLARININ DEERLENDRLMES Ahi Evran Üniversitesi Kırehir Eitim Fakültesi Dergisi (KEFAD) Cilt 8, Sayı 1, (2007), 209-222 209 SINIF ÖRETMEN ADAYLARININ NTERNET KULLANIMINA LKN TUTUMLARININ DEERLENDRLMES Erturul USTA Ahi Evran Üniversitesi,

Detaylı

Sosyo-Ekonomik Gelimilik Aratırması

Sosyo-Ekonomik Gelimilik Aratırması Giri Sosyo-Ekonomik Gelimilik Aratırması Taner Kavasolu Devlet Planlama Tekilatı Kalkınma Planlarımızda, ülke corafyasında ve kesimler arasında dengeli bir gelime salanması hedefi, ülke ekonomisi için

Detaylı

BREYSEL ÇALGI ETM I (KEMAN) DERS HEDEFLERNN GERÇEKLEME DÜZEYLERNN BELRLENMES * (A..B.Ü ÖRNE)

BREYSEL ÇALGI ETM I (KEMAN) DERS HEDEFLERNN GERÇEKLEME DÜZEYLERNN BELRLENMES * (A..B.Ü ÖRNE) BREYSEL ÇALGI ETM I (KEMAN) DERS HEDEFLERNN GERÇEKLEME DÜZEYLERNN BELRLENMES * (A..B.Ü ÖRNE) Yrd.Doç.Dr. Öznur Öztosun Yrd.Doç.Dr. Dolunay Akgül Barı *1924-2004 Musiki Muallim Mektebinden Günümüze Müzik

Detaylı

MÜZK ÖRETMEN YETTREN KURUMLARDAK YARDIMCI ÇALGI PYANO DERSLER ÜZERNE BR ARATIRMA *

MÜZK ÖRETMEN YETTREN KURUMLARDAK YARDIMCI ÇALGI PYANO DERSLER ÜZERNE BR ARATIRMA * MÜZK ÖRETMEN YETTREN KURUMLARDAK YARDIMCI ÇALGI PYANO DERSLER ÜZERNE BR ARATIRMA * Dr. Belir Tecimer Kasap GR *1924-2004 Musiki Muallim Mektebinden Günümüze Müzik Öretmeni Yetitirme Sempozyumu Bildirisi

Detaylı

ETM MÜZNDE PROZOD * Yrd.Doç.Dr. Selçuk BLGN

ETM MÜZNDE PROZOD * Yrd.Doç.Dr. Selçuk BLGN ETM MÜZNDE PROZOD * Yrd.Doç.Dr. Selçuk BLGN *1924-2004 Musiki Muallim Mektebinden Günümüze Müzik Öretmeni Yetitirme Sempozyumu Bildirisi SDÜ, 7-10 Nisan 2004, Isparta Okul öncesi eitim kurumlarından yüksek

Detaylı

Yöntem Ara tırma Modeli Evren ve Örneklem Veri Toplama Aracı Verilerin Analizi Bulgular

Yöntem Ara tırma Modeli Evren ve Örneklem Veri Toplama Aracı Verilerin Analizi Bulgular Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Cilt: 8 Sayı: 38 Volume: 8 Issue: 38 Haziran 2015 June 2015 www.sosyalarastirmalar.com Issn: 1307-9581 ÖRETMENLK UYGULAMASI

Detaylı

AMER KA B RLE K DEVLETLER SAYI TAYI

AMER KA B RLE K DEVLETLER SAYI TAYI AMERKA BRLEK DEVLETLER SAYITAYI Yazan: Dawid M. WALKER Çeviren: Müslüm PARLAK Amerika Birleik Devletleri Sayıtayı, Birleik Devlet yönetiminin yasama bölümü içerisinde yer alan baımsız bir kurumdur. Genellikle

Detaylı

LKÖRETM KNC KADEME (2005) TÜRKÇE DERS ÖRETM PROGRAMINDA GENEL AMAÇLAR - HEDEF/KAZANIMLAR

LKÖRETM KNC KADEME (2005) TÜRKÇE DERS ÖRETM PROGRAMINDA GENEL AMAÇLAR - HEDEF/KAZANIMLAR LKÖRETM KNC KADEME (2005) TÜRKÇE DERS ÖRETM PROGRAMINDA GENEL AMAÇLAR - HEDEF/KAZANIMLAR LKS* THE ASSOCIATION BETWEEN GENERAL TARGETS AND GOALS/ACQUISITIONS IN TURKISH LANGUAGE PROGRAM Erhan DURUKAN**

Detaylı

PYANO ETMNE YEN BALAYAN ÖRENCYLE LK DERSN ÖNEM. Özlem Ömür ÖZET

PYANO ETMNE YEN BALAYAN ÖRENCYLE LK DERSN ÖNEM. Özlem Ömür ÖZET Piyano Eitimine Yeni Balayan Örenciyle lk Dersin Önemi Özlem ÖMÜR PYANO ETMNE YEN BALAYAN ÖRENCYLE LK DERSN ÖNEM Özlem Ömür ÖZET Piyano eitimine yeni balayan bir örenciye, piyano enstrümanını benimsetmek

Detaylı

GÜZEL SANATLAR ETM BÖLÜMÜ ÖRENCLERNN OKUL DENEYM I DERSNE YÖNELK LGLER VE BEKLENTLER **

GÜZEL SANATLAR ETM BÖLÜMÜ ÖRENCLERNN OKUL DENEYM I DERSNE YÖNELK LGLER VE BEKLENTLER ** GÜZEL SANATLAR ETM BÖLÜMÜ ÖRENCLERNN OKUL DENEYM I DERSNE YÖNELK LGLER VE BEKLENTLER ** Yrd.Doç.Dr. Gürsan SARAÇ * **1924-2004 Musiki Muallim Mektebinden Günümüze Müzik Öretmeni Yetitirme Sempozyumu Bildirisi

Detaylı

Vakko Tekstil ve Hazır Giyim Sanayi letmeleri A.. 30.06.2013 Tarihi tibarıyla Sona Eren Hesap Dönemine likin Yönetim Kurulu Yıllık Faaliyet Raporu

Vakko Tekstil ve Hazır Giyim Sanayi letmeleri A.. 30.06.2013 Tarihi tibarıyla Sona Eren Hesap Dönemine likin Yönetim Kurulu Yıllık Faaliyet Raporu Sayfa No: 1 Vakko Tekstil ve Hazır Giyim Sanayi letmeleri A.. 30.06.2013 Tarihi tibarıyla Sona Eren Hesap Dönemine likin Yönetim Kurulu Yıllık Faaliyet Raporu Sayfa No: 2 Vakko Tekstil ve Hazır Giyim Sanayi

Detaylı

MÜZK ÖRETMEN YETTREN KURUMLARDA ÇADA TÜRK PYANO ESERLERNN YER VE ÖNEM *

MÜZK ÖRETMEN YETTREN KURUMLARDA ÇADA TÜRK PYANO ESERLERNN YER VE ÖNEM * MÜZK ÖRETMEN YETTREN KURUMLARDA ÇADA TÜRK PYANO ESERLERNN YER VE ÖNEM * Ar. Gör. Feyza SÖNMEZÖZ *1924-2004 Musiki Muallim Mektebinden Günümüze Müzik Öretmeni Yetitirme Sempozyumu Bildirisi SDÜ, 7-10 Nisan

Detaylı

ODÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Aratırmaları Dergisi Issn: 1309-9302 http://sobiad.odu.edu.tr Cilt: 1 Sayı: 2 Aralık 2010

ODÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Aratırmaları Dergisi Issn: 1309-9302 http://sobiad.odu.edu.tr Cilt: 1 Sayı: 2 Aralık 2010 ODÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Aratırmaları Dergisi Issn: 1309-9302 http://sobiad.odu.edu.tr Cilt: 1 Sayı: 2 Aralık 2010 KAVRAM HARTALARI LE NOT TUTMANIN LKÖRETM ÖRENCLERNN DNLEDN ANLAMA

Detaylı

KIREHR REHBERLK VE ARATIRMA MERKEZ ÖZEL ETM BÖLÜMÜNDE NCELENEN ÖRENCLERN ÇETL DEKENLERE GÖRE NTELKLER

KIREHR REHBERLK VE ARATIRMA MERKEZ ÖZEL ETM BÖLÜMÜNDE NCELENEN ÖRENCLERN ÇETL DEKENLERE GÖRE NTELKLER GAZ ÜNVERSTES KIREHR ETM FAKÜLTES Cilt 7, Sayı 1, (2006), 175-189 175 KIREHR REHBERLK VE ARATIRMA MERKEZ ÖZEL ETM BÖLÜMÜNDE NCELENEN ÖRENCLERN ÇETL DEKENLERE GÖRE NTELKLER Cengiz AHN Ahi Evran Üniversitesi

Detaylı

ÖZGEÇM!" Derece Alan Üniversite Yıl. Lisans Hem#irelik Istanbul Üniversitesi Florence Nıghtıngale Hem#irelik Yüksekokulu. Görev Unvanı Görev Yeri Yıl

ÖZGEÇM! Derece Alan Üniversite Yıl. Lisans Hem#irelik Istanbul Üniversitesi Florence Nıghtıngale Hem#irelik Yüksekokulu. Görev Unvanı Görev Yeri Yıl Adı Soyadı: BURÇ!N (KISA) I"IK Do#um Tarihi: 12/06/1979 Unvanı: Yard. Doç. Dr. Ö#renim Durumu: Doktora ÖZGEÇM!" Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Hem#irelik Istanbul Üniversitesi Florence Nıghtıngale Hem#irelik

Detaylı

Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi

Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Cilt: 7 Sayı: 33 Volume: 7 Issue: 33 www.sosyalarastirmalar.com Issn: 1307-9581 FARKLI SPOR BRANINDAK ÜNVERSTE ÖRENCLERNN

Detaylı

ENGELL ÇOCUU OLAN ALELERN SOSYAL DESTEK ÖRÜNTÜLER VE BUNUN PSKOLOJK SALIK LE L KS. Uzm. Psk. Arzu YURDAKUL* Uzm. Psk. Alev GRL *

ENGELL ÇOCUU OLAN ALELERN SOSYAL DESTEK ÖRÜNTÜLER VE BUNUN PSKOLOJK SALIK LE L KS. Uzm. Psk. Arzu YURDAKUL* Uzm. Psk. Alev GRL * Bu aratırma 1998 yılında 10. Ulusal Psikoloji Kongresinde sunulmu ve lkıık Dergisi Mart 1999 sayısında yayınlanmıtır. NGLL ÇOCUU OLAN ALLRN SOSYAL DSTK ÖRÜNTÜLR V BUNUN PSKOLOJK SALIK L L KS Özet Uzm.

Detaylı

MATEMATK ÖRETMNDE BULMACA ETKNLNN ÖRENC BAARISINA ETKS

MATEMATK ÖRETMNDE BULMACA ETKNLNN ÖRENC BAARISINA ETKS MATEMATK ÖRETMNDE BULMACA ETKNLNN ÖRENC BAARISINA ETKS THE EFFECT OF PUZZLE EXPERINCE TO THE STUDENTS SUCCESS IN MATHS TEACHING Yrd.Doç.Dr. EMN AKKAN ÖZET Bu çalımanın amacı; bulmaca etkinliinin, ilköretim

Detaylı

BELEDYELERDE NORM KADRO ÇALIMASI ESASLARI

BELEDYELERDE NORM KADRO ÇALIMASI ESASLARI BELEDYELERDE NORM KADRO ÇALIMASI ESASLARI Belediyelerin görevlerini etkin ve verimli bir ekilde yerine getirebilmeleri için ihtiyaç duydukları optimal (ihtiyaçtan ne fazla ne de az) kadronun nicelik ve

Detaylı

MÜZK ETM YÖNETM ve DEERLENDRME LKLER *

MÜZK ETM YÖNETM ve DEERLENDRME LKLER * MÜZK ETM YÖNETM ve DEERLENDRME LKLER * Prof. Dr. lknur OKATAN *1924-2004 Musiki Muallim Mektebinden Günümüze Müzik Öretmeni Yetitirme Sempozyumu Bildirisi SDÜ, 7-10 Nisan 2004, Isparta Sunu Sayın Bakan

Detaylı

LKÖRETM ÖRENCLERNE YÖNELK MÜZKSEL TME TESTNN GELTRLMES *

LKÖRETM ÖRENCLERNE YÖNELK MÜZKSEL TME TESTNN GELTRLMES * LKÖRETM ÖRENCLERNE YÖNELK MÜZKSEL TME TESTNN GELTRLMES * DEVELOPMENT OF A MUSICAL AUDITION TEST TOWARD ELEMENTARY STUDENTS Dr. Elif TEKN GÜRGEN** Özet Bu aratırmanın amacı ilköretim 3. ve 4. sınıf örencilerinin

Detaylı

Bu model ile çalımayı öngören kuruluların (servis ve içerik salayıcılar),.nic.tr sistemi ile uyumlu, XML tabanlı yazılım gelitirmeleri gerekmektedir.

Bu model ile çalımayı öngören kuruluların (servis ve içerik salayıcılar),.nic.tr sistemi ile uyumlu, XML tabanlı yazılım gelitirmeleri gerekmektedir. .tr alan adlarını tescili, 1991 yılından itibaren, Türkiye'yi ilk olarak nternet'e balayan Üniversitemiz bünyesinde devam etmektedir. Bu kapsamda, bugün itibarı ile, toplam yaklaık 70,000 adet.tr uzantılı

Detaylı

2. Bölgesel Kalkınma ve Yönetiim Sempozyumu 25-26 Ekim 2007, zmir

2. Bölgesel Kalkınma ve Yönetiim Sempozyumu 25-26 Ekim 2007, zmir Türkiye de Bölgesel Kalkınmanın Aracı Olarak Kalkınma Ajansları: zmir Kalkınma Ajansı Örnei Ergüder Can zmir Kalkınma Ajansı Giri: Türkiye de dier ülkeler gibi bölgelerarası hatta bölgeler içinde kalkınma

Detaylı

PORTER MODEL: ULUSLARARASI REKABET ÖZLEM ÖZ ODTÜ LETME BÖLÜMÜ

PORTER MODEL: ULUSLARARASI REKABET ÖZLEM ÖZ ODTÜ LETME BÖLÜMÜ : ULUSLARARASI REKABET ÖZLEM ÖZ ODTÜ LETME BÖLÜMÜ Genel Çerçeve Makroekonomik, Politik ve veyasal Çevre Rekabet Edebilirliliin Mikroekonomik Temelleri irket irket Stratejisi Stratejisi Mikroekonomik Mikroekonomik

Detaylı

EĞİTİLEBİLİR ZİHİNSEL ENGELLİ ÇOCUKLARDA MÜZİK ALETLERİNİN GÖRSEL DESTEKLİ ALGILANABİLİRLİĞİ ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA (İstanbul / Sancaktepe Örneği)

EĞİTİLEBİLİR ZİHİNSEL ENGELLİ ÇOCUKLARDA MÜZİK ALETLERİNİN GÖRSEL DESTEKLİ ALGILANABİLİRLİĞİ ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA (İstanbul / Sancaktepe Örneği) EĞİTİLEBİLİR ZİHİNSEL ENGELLİ ÇOCUKLARDA MÜZİK ALETLERİNİN GÖRSEL DESTEKLİ ALGILANABİLİRLİĞİ ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA (İstanbul / Sancaktepe Örneği) Günsu YILMA Yıldız Teknik Üniversitesi, Sanat ve Tasarım

Detaylı

ICS 04.200.10 TÜRK STANDARDI TS EN OHSAS 18001/Mart 2001

ICS 04.200.10 TÜRK STANDARDI TS EN OHSAS 18001/Mart 2001 OHSAS 18001 SALII VE GÜVENL YÖNETM REHBER STANDARDI GR : Dünyada, üretim faktörünün temel öesi olan çalıanların salıı ve güvenlii endüstriyel gelimelere paralel olarak, ön plana çıkmaktadır. Salıı ve i

Detaylı

DOKTORA E TMNDE DANIMAN

DOKTORA E TMNDE DANIMAN DOKTORA E TMNDE DANIMAN Prof. Dr. Nee Atabey DEÜ Tp Fakültesi Tbbi Biyoloji ve Genetik Anabilim Dal Ö"retim Üyesi DEÜ Tp Fakültesi Dekan Yard., &zmir PhD e"itimi hedefleri Danmann nitelikleri Danmann bilimsel

Detaylı

MUSK MUALLM MEKTEBNDEN GÜNÜMÜZE MÜZK ÖRETMEN YETTRME PROGRAMLARINDAK YAYLI ÇALGI ÖRETMNE LKN SINAMA-ÖLÇME-DEERLENDRME DURUMLARININ NCELENMES

MUSK MUALLM MEKTEBNDEN GÜNÜMÜZE MÜZK ÖRETMEN YETTRME PROGRAMLARINDAK YAYLI ÇALGI ÖRETMNE LKN SINAMA-ÖLÇME-DEERLENDRME DURUMLARININ NCELENMES MUSK MUALLM MEKTEBNDEN GÜNÜMÜZE MÜZK ÖRETMEN YETTRME PROGRAMLARINDAK YAYLI ÇALGI ÖRETMNE LKN SINAMA-ÖLÇME-DEERLENDRME DURUMLARININ NCELENMES 1. GR Yrd.Doç.Dr.Cansevil TEB *1924-2004 Musiki Muallim Mektebinden

Detaylı

GAZ ÜNVERSTES GAZ ETM FAKÜLTES MÜZK ÖRETMENL ANABLM DALI SON SINIF ÖRENCLERNN ÖRETMENLK UYGULAMASINDA SINIF ORTAMINDA SESLERN KULLANMA BECERLER *

GAZ ÜNVERSTES GAZ ETM FAKÜLTES MÜZK ÖRETMENL ANABLM DALI SON SINIF ÖRENCLERNN ÖRETMENLK UYGULAMASINDA SINIF ORTAMINDA SESLERN KULLANMA BECERLER * GAZ ÜNVERSTES GAZ ETM FAKÜLTES MÜZK ÖRETMENL ANABLM DALI SON SINIF ÖRENCLERNN ÖRETMENLK UYGULAMASINDA SINIF ORTAMINDA SESLERN KULLANMA BECERLER * Yrd. Doç. Dr. Serap YÜKRÜK *1924-2004 Musiki Muallim Mektebinden

Detaylı

GÜNÜMÜZDE BLGSAYAR DESTEKL MÜZK YAZILIMLARININ MÜZK ETMNE KATKILARI

GÜNÜMÜZDE BLGSAYAR DESTEKL MÜZK YAZILIMLARININ MÜZK ETMNE KATKILARI GÜNÜMÜZDE BLGSAYAR DESTEKL MÜZK YAZILIMLARININ MÜZK ETMNE KATKILARI Doç. Adnan Koç *1924-2004 Musiki Muallim Mektebinden Günümüze Müzik Öretmeni Yetitirme Sempozyumu Bildirisi SDÜ, 7-10 Nisan 2004, Isparta

Detaylı

KOÇ ÜNVERSTES SOSYAL BLMLER (KÜSB) KULÜBÜ TÜZÜÜ

KOÇ ÜNVERSTES SOSYAL BLMLER (KÜSB) KULÜBÜ TÜZÜÜ KOÇ ÜNVERSTES SOSYAL BLMLER (KÜSB) KULÜBÜ TÜZÜÜ YAPI Madde 1. Koç Üniversitesi Sosyal Bilimler Kulübü, kısa adıyla K.Ü.S.B., Koç Üniversitesi örenci kulüpleri tüzüüne balı ve Koç Üniversitesi örencilerinin

Detaylı

ÜNVERSTE ÖRENCLERNN ÇEVRE DUYARLILIKLARININ NCELENMES

ÜNVERSTE ÖRENCLERNN ÇEVRE DUYARLILIKLARININ NCELENMES ! "#$#%$#%&$#' #$$ ÜNVERSTE ÖRENCLERNN ÇEVRE DUYARLILIKLARININ NCELENMES Ar. Gör. Burcu ÇABUK Ankara Üniversitesi Eitim Bilimleri Fakültesi lköretim Bölümü Okulöncesi Eitim Anabilim Dalı Öretim Elemanı

Detaylı

Dousan Boru Sanayi ve Ticaret A.. 30.09.2009 Tarihli Faaliyet Raporu. irket Merkezi Erzincan Sivas Karayolu 14 Km Pk 74 Erzincan

Dousan Boru Sanayi ve Ticaret A.. 30.09.2009 Tarihli Faaliyet Raporu. irket Merkezi Erzincan Sivas Karayolu 14 Km Pk 74 Erzincan Dousan Boru Sanayi ve Ticaret A.. 30.09.2009 Tarihli Faaliyet Raporu Dousan Boru Sanayi ve Ticaret A.. Ödenmi Sermaye: 11.173.366 YTL. irket Merkezi Erzincan Sivas Karayolu 14 Km Pk 74 Erzincan Sayfa No:

Detaylı

BilgiEdinmeHakki.Org Raporu Bilgi Edinme Hakkı Kanunu nun Salık Bakanlıı Tarafından Uygulanmasındaki Yanlılıklar

BilgiEdinmeHakki.Org Raporu Bilgi Edinme Hakkı Kanunu nun Salık Bakanlıı Tarafından Uygulanmasındaki Yanlılıklar BilgiEdinmeHakki.Org Raporu Bilgi Edinme Hakkı Kanunu nun Salık Bakanlıı Tarafından Uygulanmasındaki Yanlılıklar Sürüm 1.0 21 Ekim 2004 Dr. Yaman AKDENIZ * akdeniz@bilgiedinmehakki.org Bilgiedinmehakki.org

Detaylı

BOYASAN TEKSTL SANAY VE TCARET ANONM RKET Sayfa No: 1 SER:XI NO:29 SAYILI TEBLE STNADEN HAZIRLANMI YÖNETM KURULU FAALYET RAPORU 31 MART 2010 TBARYLE

BOYASAN TEKSTL SANAY VE TCARET ANONM RKET Sayfa No: 1 SER:XI NO:29 SAYILI TEBLE STNADEN HAZIRLANMI YÖNETM KURULU FAALYET RAPORU 31 MART 2010 TBARYLE Sayfa No: 1 A- 1-RAPORUN DÖNEM : Faaliyet raporu, BOYASAN A. nin MART/2010 yılı faaliyetlerini kapsar. 2-ORTAKLIIN ÜNVANI : BOYASAN TEKSTL SANAY VE TCARET A.. 3-DÖNEM ÇNDE YÖNETM VE DENETM KURULUNDA GÖREV

Detaylı

TÜRKÇE ÖRETMEN ADAYLARININ KONUMA KAYGILARINA LKN BR NCELEME A STUDY ON SPEECH ANXIETY OF TURKISH LANGUAGE TEACHER CANDIDATES Esra LÜLE MERT

TÜRKÇE ÖRETMEN ADAYLARININ KONUMA KAYGILARINA LKN BR NCELEME A STUDY ON SPEECH ANXIETY OF TURKISH LANGUAGE TEACHER CANDIDATES Esra LÜLE MERT Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Cilt: 8 Sayı: 7 Volume: 8 Issue: 7 Nisan 015 April 015 www.sosyalarastirmalar.com Issn: 107-9581 TÜRKÇE ÖRETMEN ADAYLARININ

Detaylı

Ölçek Geli tirme Çal malarnda Kapsam Geçerlik ndeksinin Kullanm

Ölçek Geli tirme Çal malarnda Kapsam Geçerlik ndeksinin Kullanm Ölçek Geli tirme Çal malarnda Kapsam Geçerlik ndeksinin Kullanm Dr. Halil Yurdugül Hacettepe Üniversitesi Eitim Fakültesi yurdugul@hacettepe.edu.tr Motivasyon: Proje tabanl bir öretim sürecinde örencilerin

Detaylı

MÜZK ÖRETMEN ADAYLARININ MESLEK KAYGILARI. H. Seval KÖSE ÖZET

MÜZK ÖRETMEN ADAYLARININ MESLEK KAYGILARI. H. Seval KÖSE ÖZET H. Seval KÖSE Müzik öretmeni Adaylarının Mesleki Kaygıları MÜZK ÖRETMEN ADAYLARININ MESLEK KAYGILARI H. Seval KÖSE ÖZET Bu aratırmada, müzik öretmeni adaylarının mesleki kaygı alanlarına ilikin kaygı düzeyleri

Detaylı

Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi

Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi SINIF ÖRETMEN ADAYLARININ LSANS ETMLERNN ÖZEL ALAN YETERLKLERN KAZANDIRMASINA YÖNELK GÖRÜLER * THE OPINIONS OF PROSPECTIVE ELEMENTARY SCHOOL TEACHERS REGARDING THEIR UNDERGRADUATE EDUCATION EFFECTIVENESS

Detaylı

ETK LKELER BANKACILIK ETK LKELER

ETK LKELER BANKACILIK ETK LKELER ETK LKELER Türkiye Bankalar Birlii tarafından hazırlanan ve Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu nun 15 Haziran 2006 tarih ve 1904 sayılı kararlı ile yayımlanan Bankacılık Etik lkeleri Bankamız tarafından

Detaylı

ÖZ YETERLLK (SELF-EFFCACY) KAVRAMI ÜZERNE Tülin ACAR

ÖZ YETERLLK (SELF-EFFCACY) KAVRAMI ÜZERNE Tülin ACAR ÖZ YETERLLK (SELF-EFFCACY) KAVRAMI ÜZERNE Tülin ACAR Öz yeterlik (self efficacy) Bandura nın Sosyal Örenme Kuramı nda dikkati çeken bir kavramdır. Öyleyse nedir öz yeterlilik? Öz Yeterlilik Bandura ya

Detaylı

EUROFIT TESTLER LE 12-14 YA GRUBU ERKEK ÖRENCLERN FZKSEL UYGUNLUK NORMLARININ ARATIRILMASI (Kastamonu li Örnei)

EUROFIT TESTLER LE 12-14 YA GRUBU ERKEK ÖRENCLERN FZKSEL UYGUNLUK NORMLARININ ARATIRILMASI (Kastamonu li Örnei) Ahi Evran Üniversitesi Kırehir Eitim Fakültesi Dergisi (KEFAD) Cilt 7, Sayı 2, (2006), 79-87 79 EUROFIT TESTLER LE 12-14 YA GRUBU ERKEK ÖRENCLERN FZKSEL UYGUNLUK NORMLARININ ARATIRILMASI (Kastamonu li

Detaylı

TÜRKYE OTOMOBL SPORLARI FEDERASYONU

TÜRKYE OTOMOBL SPORLARI FEDERASYONU TÜRKYE OTOMOBL SPORLARI FEDERASYONU 01 Ocak 2006 31 Temmuz 2006 FAALYET PROGRAMI Türkiye Otomobil Sporları Federasyonu, 2006 Faaliyet Programı, 01 Ocak 2006 31 Temmuz 2006 tarihleri arasında 5 ana balık

Detaylı

Amaç ve Kapsam. Yetki ve Sorumluluk

Amaç ve Kapsam. Yetki ve Sorumluluk TEKSTL BANKASI A.. Amaç ve Kapsam Tekstil Bankası A.. (Tekstilbank) bilgilendirme politikası; Bankacılık Kanunu ve bu kanuna ilikin düzenlemeler, Sermaye Piyasası Mevzuatı, Türk Ticaret Kanunu, stanbul

Detaylı

TÜM OTOBÜSÇÜLER VE LETMECLER FEDERASYONU KARAYOLU YOLCU TAIMACILII SEKTÖRÜNÜN TARHSEL GELM

TÜM OTOBÜSÇÜLER VE LETMECLER FEDERASYONU KARAYOLU YOLCU TAIMACILII SEKTÖRÜNÜN TARHSEL GELM TÜM OTOBÜSÇÜLER VE LETMECLER FEDERASYONU KARAYOLU YOLCU TAIMACILII SEKTÖRÜNÜN TARHSEL GELM 1955 ten 1999 a kadar karayolu yolcu taımacılıının ulaım biçimleri içindeki payı Karayolu ile yolcu taımacılıının

Detaylı

BOSAD Boya Sanayicileri Dernei TÜRK BOYA SEKTÖRÜ. Dünya Boya Ticaretindeki Gelimeler

BOSAD Boya Sanayicileri Dernei TÜRK BOYA SEKTÖRÜ. Dünya Boya Ticaretindeki Gelimeler BOSAD Boya Sanayicileri Dernei Dünya Boya Ticaretindeki Gelimeler TÜRK BOYA SEKTÖRÜ Dünya ekonomisindeki gelimeyle paralel olarak dünya boya üretimi bugün 29,4 milyon ton civarında gerçeklemektedir ve

Detaylı

HAZIRLAYAN KONTROL EDEN ONAYLAYAN

HAZIRLAYAN KONTROL EDEN ONAYLAYAN Sayfa No 1 / 145 TANIMI ve N GEREKLER 1. N KML Kadro Unvanı Müfetti Fiili Görev Unvanı Müfetti stihdam Türü (Statü) Memur Tarih Kod No 2. E LKN BLGLER 2.1. in Özeti...belediyesi; faaliyet ve ilemlerinde

Detaylı

*** Prof. Dr., Mersin Üniversitesi, Eitim Programları ve Öretimi Bölümü, tyanpar@gmail.com - 654 -

*** Prof. Dr., Mersin Üniversitesi, Eitim Programları ve Öretimi Bölümü, tyanpar@gmail.com - 654 - Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Cilt: 8 Sayı: 38 Volume: 8 Issue: 38 Haziran 2015 June 2015 www.sosyalarastirmalar.com Issn: 1307-9581 INTEL ÖRETMEN

Detaylı

GÖRME ENGELL ÖRENCLERN ÇETL DEKENLER AÇISINDAN ÖRENME STLLER ÜZERNE BR ARATIRMA

GÖRME ENGELL ÖRENCLERN ÇETL DEKENLER AÇISINDAN ÖRENME STLLER ÜZERNE BR ARATIRMA GÖRME ENGELL ÖRENCLERN ÇETL DEKENLER AÇISINDAN ÖRENME STLLER ÜZERNE BR ARATIRMA A STUDY ON LEARNING SYTLES OF VISUALLY IMPAIRED STUDENTS IN ACCORDANCE WITH CERTAIN VARIABLES Tazegül DEMR Ülker EN Özet

Detaylı

OTSTK VE ZHNSEL ENGELL ÇOCUU OLAN ALELERN STRESLE BAETME YOLLARI ANNE-BABA FARKLILIKLARI

OTSTK VE ZHNSEL ENGELL ÇOCUU OLAN ALELERN STRESLE BAETME YOLLARI ANNE-BABA FARKLILIKLARI Bu aratırma 1998 yılında 10. Ulusal Psikoloji Kongresinde sunulmu ve lkıık Dergisi Temmuz 2000 sayısında yayınlanmıtır. OTSTK VE ZHNSEL ENGELL ÇOCUU OLAN ALELERN STRESLE BAETME YOLLARI ANNE-BABA FARKLILIKLARI

Detaylı

DANS TERAPİ. Dokuz Eylül Üniversitesi

DANS TERAPİ. Dokuz Eylül Üniversitesi DANS TERAPİ MSc Sevinç RENKVER Dokuz Eylül Üniversitesi 1 Dans terapi nedir? Tarihçesi İlkeleri Yaratıcı süreç Kimler yararlanabilir? Nerelerde uygulanabilir? Türk halk danslarıyla meditasyon, Meditatif

Detaylı

ÖRETMEN ADAYLARININ ALGILADIKLARI LETM BECERS DÜZEYLERNN NCELENMES

ÖRETMEN ADAYLARININ ALGILADIKLARI LETM BECERS DÜZEYLERNN NCELENMES Ahi Evran Üniversitesi Kırehir Eitim Fakültesi Dergisi (KEFAD) Cilt 8, Sayı 1, (2007), 123-135 123 ÖRETMEN ADAYLARININ ALGILADIKLARI LETM BECERS DÜZEYLERNN NCELENMES Mehmet Arif ÖZERBA Gazi Üniversitesi

Detaylı

ULUDA ÜNVERSTES ETM FAKÜLTES GÜZEL SANATLAR ETM BÖLÜMÜ MÜZK ETM ANABLM DALI, UYGULANAN ETM SSTEM VE 2003 YILI GR YETENEK SINAVININ DEERLENDRLMES

ULUDA ÜNVERSTES ETM FAKÜLTES GÜZEL SANATLAR ETM BÖLÜMÜ MÜZK ETM ANABLM DALI, UYGULANAN ETM SSTEM VE 2003 YILI GR YETENEK SINAVININ DEERLENDRLMES ULUDA ÜNVERSTES ETM FAKÜLTES GÜZEL SANATLAR ETM BÖLÜMÜ MÜZK ETM ANABLM DALI, UYGULANAN ETM SSTEM VE 2003 YILI GR YETENEK SINAVININ DEERLENDRLMES Yrd.Doç.Dr.R.Erol DEMRBATIR 1.GR *1924-2004 Musiki Muallim

Detaylı

TME ENGELL YETKNLERN FARKLI ORTAMLARDA KULANDIKLARI LETM YÖNTEMLERNN/BECERLERNN NCELENMES

TME ENGELL YETKNLERN FARKLI ORTAMLARDA KULANDIKLARI LETM YÖNTEMLERNN/BECERLERNN NCELENMES ! "#$#%$#%&$#' #$$ TME ENGELL YETKNLERN FARKLI ORTAMLARDA KULANDIKLARI LETM YÖNTEMLERNN/BECERLERNN NCELENMES Çogun GÜRBOA T.C. Babakanlık Özürlüler daresi Bakanlıı Yrd. Doç. Dr. Tevhide KARGIN Ankara Üniversitesi

Detaylı

- 422 - 1) Komisyon: lköretim 7 Türkçe Örenci Çalıma Kitabı, MEB Yayınları, Ankara,

- 422 - 1) Komisyon: lköretim 7 Türkçe Örenci Çalıma Kitabı, MEB Yayınları, Ankara, Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Cilt: 4 Sayı: 19 Volume: 4 Issue: 19 Güz 2011 Fall 2011 www.sosyalarastirmalar.com 7. SINIF TÜRKÇE DERS ÖRENC ÇALIMA

Detaylı

stanbul, 11 Ekim 2004 2004/1021

stanbul, 11 Ekim 2004 2004/1021 TÜRKYE SERMAYE PYASASI ARACI KURULULARI BRL Büyükdere Cad.No:173 I. Levent Plaza A-Blok Kat:4 34394 I. Levent-stanbul Tel : (212) 280 85 67 Faks : (212) 280 85 89 www.tspakb.org.tr stanbul, 11 Ekim 2004

Detaylı

ELEKTRK MÜHENDSLER ODASI MESLEK Ç SÜREKL ETM MERKEZ YÖNETMEL

ELEKTRK MÜHENDSLER ODASI MESLEK Ç SÜREKL ETM MERKEZ YÖNETMEL ELEKTRK MÜHENDSLER ODASI MESLEK Ç SÜREKL ETM MERKEZ YÖNETMEL Amaç Madde 1: Bu Yönetmeliin amacı; meslekteki bilimsel, teknolojik gelimelerle ve uygulama alanları ile ilgili olarak Üye Mühendislere verilecek

Detaylı

Intel Ö!renci Programı

Intel Ö!renci Programı Intel Ö!renci Programı De!erlendirme Raporu Eylül 2009 - A!ustos 2010 Cengiz Hakan AYDIN Hasan ÇALI"KAN Murat ATA#Z# Giri! Intel Ö!renci Programı, özellikle teknolojiye eri$imin sınırlı oldu!u bölgelerdeki

Detaylı

DELTA MENKUL DEERLER A..

DELTA MENKUL DEERLER A.. sayfa No: 1 A) Giri 1.Raporun Dönemi: Bu rapor, Delta Menkul Deerler A.. kuruluunun 1 Ocak 2008 31 Mart 2008 çalıma dönemini kapsamaktadır. 2. Ortaklıın Unvanı: Delta Menkul Deerler A.. 3. Dönem çinde

Detaylı

II. KURUMSAL YÖNETM LKELER UYUM RAPORU

II. KURUMSAL YÖNETM LKELER UYUM RAPORU II. KURUMSAL YÖNETM LKELER UYUM RAPORU KURUMSAL YÖNETM LKELERNE UYUM BEYANI Kordsa Global Endüstriyel plik ve Kord Bezi Sanayi ve Ticaret A.. (bundan böyle Kordsa Global veya irket diye anılacaktır) 01

Detaylı

GÜLEN ANDAK, AHMET GÜVENÇ SANAT AKADEMİSİ TÜRKİYE CUMHURİYETİ MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI ONAYI İLE KURULMIŞ OLUP, DENETİMİNDE FAALİYET GÖSTERMEKTEDİR.

GÜLEN ANDAK, AHMET GÜVENÇ SANAT AKADEMİSİ TÜRKİYE CUMHURİYETİ MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI ONAYI İLE KURULMIŞ OLUP, DENETİMİNDE FAALİYET GÖSTERMEKTEDİR. 3 GÜLEN ANDAK, AHMET GÜVENÇ SANAT AKADEMİSİ TÜRKİYE CUMHURİYETİ MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI ONAYI İLE KURULMIŞ OLUP, DENETİMİNDE FAALİYET GÖSTERMEKTEDİR. Misyon Okulumuz, Kurucumuz Dansın Duayenlerinden Gülen

Detaylı

PIZZA DONALDO TÜRKYE. Mevcut Durum

PIZZA DONALDO TÜRKYE. Mevcut Durum PIZZA DONALDO TÜRKYE Pizza Donaldo talya Ltd. (P.D.I) 1 1960 yılında talya da Senyör Donaldo tarafından küçük bir talyan restoranı olarak kurulmutur. 10 çocua sahip olan Senyör Donaldo yıllar içerisinde

Detaylı

SVAS L MERKEZNDE BULUNAN LKÖRETM ÇAINDAK ÇOCUKLARIN AIZ D SALII DURUMU VE ALIKANLIKLARININ BELRLENMES

SVAS L MERKEZNDE BULUNAN LKÖRETM ÇAINDAK ÇOCUKLARIN AIZ D SALII DURUMU VE ALIKANLIKLARININ BELRLENMES SVAS L MERKEZNDE BULUNAN LKÖRETM ÇAINDAK ÇOCUKLARIN AIZ D SALII DURUMU VE ALIKANLIKLARININ BELRLENMES DETERMINING ORAL HEALTH CONDITION AND HABITS OF PRIMARY SCHOOL STUDENTS IN CENTRAL SVAS Ör.Gör. Dr.

Detaylı

DERECELENDRLM DEM TEKN KULLANILARAK OTSTK BR ÇOCUUN BESLENME PROBLEMNN ÇÖZÜMLENMES: OLGU SUNUMU

DERECELENDRLM DEM TEKN KULLANILARAK OTSTK BR ÇOCUUN BESLENME PROBLEMNN ÇÖZÜMLENMES: OLGU SUNUMU DERECELENDRLM DEM TEKN KULLANILARAK OTSTK BR ÇOCUUN BESLENME PROBLEMNN ÇÖZÜMLENMES: OLGU SUNUMU Uzm.Psk. Semra Öztürk Beslenme problemleri otizmde, normal geliim gösteren çocuklarda rastlanan örüntülerden

Detaylı

Genel Geli!im Sürecinde Müziksel Geli!im. Musical Development In The Procces Of Development

Genel Geli!im Sürecinde Müziksel Geli!im. Musical Development In The Procces Of Development Genel Geliim Sürecinde Müziksel Geliim Musical Development In The Procces Of Development Gökhan ÖZDEMR *, Gökay YILDIZ ** Özet Toplumların kültürel özellikleri incelendi"inde, kültürün geli#imi a#amalarında

Detaylı

Research and Trends in Mathematics Education: 2000 to 2006

Research and Trends in Mathematics Education: 2000 to 2006 Elementary Education Online, 7(3), 614-626, 2008. lköretim Online, 7(3), 614-626, 2008. [Online]: http://ilkogretim-online.org.tr Research and Trends in Mathematics Education: 2000 to 2006 Fulya ULUTA,

Detaylı

BRSA BRDGESTONE SABANCI LASTK SANAY VE TCARET A. BLGLENDRME POLTKASI

BRSA BRDGESTONE SABANCI LASTK SANAY VE TCARET A. BLGLENDRME POLTKASI BRSA BRDGESTONE SABANCI LASTK SANAY VE TCARET A. BLGLENDRME POLTKASI Amaç Brisa, hissedarlarıyla effaf ve yakın bir iletiim içinde olmayı ilke edinmitir. Bu kapsamda Brisa yönetimi stratejik planları uygulayıp,

Detaylı

ÜNVERSTELERN GÖREVLER

ÜNVERSTELERN GÖREVLER ÜNVERSTELERN GÖREVLER VE YENDEN YAPILANMA Günümüz Türkiye sini gelecee taıyanlar i adamlarıdır. Ancak, i hayatının gayretleri Türkiye yi belli bir sınıra kadar ilerletebilir. Eer Türkiye, kaybettii bilimin

Detaylı

TÜLN OTBÇER. Seminer Raporu Olarak Hazırlanmıtır.

TÜLN OTBÇER. Seminer Raporu Olarak Hazırlanmıtır. TÜLN OTBÇER Seminer Raporu Olarak Hazırlanmıtır. Ankara Hacettepe Üniversitesi Mayıs, 2004 ! - " $ - "%%&%$ - "%' $ - "(%' $ - "( ) (* $+,( $ - ") (',( $ - "- %./$ 0 1*&/1(2, %("%. 3/1(4""3%(/1-( /32 $$

Detaylı

YÖNETCLERN VE ÖRETMENLERN ALTI YA GRUBUNDAK ÖRENCLERN LKOKUMA-YAZMAYA HAZIRLANMALARINA YÖNELK BLGLER VE GÖRÜLER. Banu YANGIN

YÖNETCLERN VE ÖRETMENLERN ALTI YA GRUBUNDAK ÖRENCLERN LKOKUMA-YAZMAYA HAZIRLANMALARINA YÖNELK BLGLER VE GÖRÜLER. Banu YANGIN YÖNETCLERN VE ÖRETMENLERN ALTI YA GRUBUNDAK ÖRENCLERN LKOKUMA-YAZMAYA HAZIRLANMALARINA YÖNELK BLGLER VE GÖRÜLER Banu YANGIN ÖZET Bu çalımanın amacı, yöneticilerin ve öretmenlerin altı ya grubundaki örencilerin

Detaylı

LKÖRETM SOSYAL BLGLER DERS KTAPLARININ ÖRETMEN GÖRÜLERNE GÖRE DEERLENDRLMES (KIRIKKALE ÖRNE)

LKÖRETM SOSYAL BLGLER DERS KTAPLARININ ÖRETMEN GÖRÜLERNE GÖRE DEERLENDRLMES (KIRIKKALE ÖRNE) Ahi Evran Üniversitesi Kırehir Eitim Fakültesi Dergisi (KEFAD) Cilt 8, Sayı 1, (2007), 51-61 51 LKÖRETM SOSYAL BLGLER DERS KTAPLARININ ÖRETMEN GÖRÜLERNE GÖRE DEERLENDRLMES (KIRIKKALE ÖRNE) Adem ÖCAL G.Ü.G.E.F.

Detaylı

LKÖRETM 3. SINIF TÜRKÇE DERS ÖRETMEN KILAVUZ KTABI VE ÖRENC ÇALIMA KTABININ YAPILANDIRMACI YAKLAIMA UYGUNLUU. Tolga ERDOAN * ÖZET

LKÖRETM 3. SINIF TÜRKÇE DERS ÖRETMEN KILAVUZ KTABI VE ÖRENC ÇALIMA KTABININ YAPILANDIRMACI YAKLAIMA UYGUNLUU. Tolga ERDOAN * ÖZET lköretim 3. Sınıf Türkçe Dersi Öretmen Kılavuz Tolga ERDOAN LKÖRETM 3. SINIF TÜRKÇE DERS ÖRETMEN KILAVUZ KTABI VE ÖRENC ÇALIMA KTABININ YAPILANDIRMACI YAKLAIMA UYGUNLUU Tolga ERDOAN * ÖZET Bu aratırmada,

Detaylı

03. En Muhtemel Sayı (EMS) Yöntemi (5 li EMS) 03.01. EMS Yönteminde Dilüsyon Kavramı

03. En Muhtemel Sayı (EMS) Yöntemi (5 li EMS) 03.01. EMS Yönteminde Dilüsyon Kavramı 03. En Muhtemel Sayı (EMS) Yöntemi (5 li EMS) En muhtemel sayı yöntemi, tüp dilüsyon yönteminin gelitirilmi eklidir. Bu yöntemde, materyalden FTS ile standart 1 : 9 oranında dilüsyon yapılır. Dilüsyonlardan

Detaylı

LKÖRETM 6. SINIF ÖRENCLERNN YARATICI DÜÜNME DÜZEYLER*

LKÖRETM 6. SINIF ÖRENCLERNN YARATICI DÜÜNME DÜZEYLER* LKÖRETM 6. SINIF ÖRENCLERNN YARATICI DÜÜNME DÜZEYLER* THE CREATIVE THINKING LEVELS OF STUDENTS AT SIXTH CLASS OF PRIMARY EDUCATION Esen ERSOY** Ne e BAER*** Özet Günümüzde yaratıcı bireylere ve onların

Detaylı

ÇETL ÜLKELERN ORTA ÖRETM KMYA DERSLERNN MÜFREDATLARININ KARILATIRILMALI OLARAK NCELENMES VE TÜRKYE ÇN YEN BR KMYA MÜFREDAT ÇERÇEVES ÖNERS

ÇETL ÜLKELERN ORTA ÖRETM KMYA DERSLERNN MÜFREDATLARININ KARILATIRILMALI OLARAK NCELENMES VE TÜRKYE ÇN YEN BR KMYA MÜFREDAT ÇERÇEVES ÖNERS Ahi Evran Üniversitesi Kırehir Eitim Fakültesi Dergisi (KEFAD) Cilt 7, Sayı 2, (2006), 199-205 199 ÇETL ÜLKELERN ORTA ÖRETM KMYA DERSLERNN MÜFREDATLARININ KARILATIRILMALI OLARAK NCELENMES VE TÜRKYE ÇN

Detaylı

MÜZKSEL TMENN TEMEL PRENSPLER. Fatih Yayla *

MÜZKSEL TMENN TEMEL PRENSPLER. Fatih Yayla * MÜZKSEL TMENN TEMEL PRENSPLER Fatih Yayla * ÖZET Bu makalede, müziksel yetenein temel öesi olan müziksel iitme becerisi incelenmitir. Konunun etkili olarak açıklanabilmesi için iitmeyi oluturan fiziksel

Detaylı

EK-4 ÖZGEÇM!" Derece Alan Üniversite Yıl. Görev Unvanı Görev Yeri Yıl

EK-4 ÖZGEÇM! Derece Alan Üniversite Yıl. Görev Unvanı Görev Yeri Yıl 1. Adı Soyadı :Gülümser SERTBA" 2. Do#um Tarihi: 21/11/1950 3. Unvanı: Yrd. Doc. 4. Ö#renim Durumu: Doktora EK-4 ÖZGEÇM!" Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Klinik Hem$ireli#i Ege Ün.Yük.Hem. Okulu 1974

Detaylı

TÜRKYE'DE OTOMOBL SAHPLNN MODELLENMES

TÜRKYE'DE OTOMOBL SAHPLNN MODELLENMES TÜRKYE'DE OTOMOBL SAHPLNN MODELLENMES Kemal Selçuk ÖÜT 1 SUMMARY Car ownership forecasting plays an important role in both traditional and innovates planning. It is often recognised that the level of car

Detaylı

2. Bölgesel Kalkınma ve Yönetiim Sempozyumu 25-26 Ekim 2007, zmir

2. Bölgesel Kalkınma ve Yönetiim Sempozyumu 25-26 Ekim 2007, zmir Yönetiim, Bölgesel Kalkınma ve Kalkınma Ajansları: Çukurova Kalkınma Ajansı Uygulaması A. Celil Öz 1 1- Giri Son çeyrek yüzyılda küresellemenin ve uluslar arası ve uluslar üstü kurumların da etkisiyle

Detaylı

AYDIN KESEN. ZMR TCARET BORSASI-Gazi Bulvarı No:2 35210 zmir, Tel: (0232) 425 13 70 (5 Hat), Fax: (0232) 484 29 54, www.itb.org.tr

AYDIN KESEN. ZMR TCARET BORSASI-Gazi Bulvarı No:2 35210 zmir, Tel: (0232) 425 13 70 (5 Hat), Fax: (0232) 484 29 54, www.itb.org.tr The Developments in Production and Trade of Biotech Cotton in Turkey and Traceability Türkiye de Biyoteknolojik Pamuk Üretim ve Ticaretindeki Gelimeler ve Biyoteknolojik pamukların zlenebilirlii Aydın

Detaylı

SESN PROFESYONEL OLARAK KULLANAN VEYA KULLANACAK OLAN BREYLERDE KARILAILAN SES SORUNLARI VE NEDENLER *

SESN PROFESYONEL OLARAK KULLANAN VEYA KULLANACAK OLAN BREYLERDE KARILAILAN SES SORUNLARI VE NEDENLER * SESN PROFESYONEL OLARAK KULLANAN VEYA KULLANACAK OLAN BREYLERDE KARILAILAN SES SORUNLARI VE NEDENLER * Yrd. Doç. Dr. Nalan YT *1924-2004 Musiki Muallim Mektebinden Günümüze Müzik Öretmeni Yetitirme Sempozyumu

Detaylı

EĞİTİMDE KAVRAMLAR, İLKELER, HİZMETLER VE SAYISAL BİLGİLER

EĞİTİMDE KAVRAMLAR, İLKELER, HİZMETLER VE SAYISAL BİLGİLER İÇİNDEKİLER 1. Bölüm ÖZEL EĞİTİMDE KAVRAMLAR, İLKELER, HİZMETLER VE SAYISAL BİLGİLER Giriş... 3 Türkiye de Özel Eğitim Gerektiren Bireylerle İlgili Sayısal Bilgiler...10 Özel Eğitimde İlkeler...11 Türkiye

Detaylı

! "#$ % %&%' (! ) ) * ()#$ % (! ) ( + *)!! %, (! ) - )! ) ) +.- ) * (/ 01 ) "! %2.* ) 3."%$&(' "01 "0 4 *) / )/ ( +) ) ( )

! #$ % %&%' (! ) ) * ()#$ % (! ) ( + *)!! %, (! ) - )! ) ) +.- ) * (/ 01 ) ! %2.* ) 3.%$&(' 01 0 4 *) / )/ ( +) ) ( ) ! "#$ % %&%' (! ) ) * ()#$ % (! ) ( + *)!! %, (! ) - )! ) ) +.- ) * (/ 01 ) "! %2.* ) 3."%$&(' "01 "0 4 *) / )/ ( +) ) ( )! )! ) 1 87 Seri No'lu Gider Vergileri Genel Teblii Resmi Gazete Sayısı 27737 Resmi

Detaylı

TÜRKYE DE MÜZK ÖRETMENLNE YÖNELME NEDENLER. Cansevil TEB * ÖZET

TÜRKYE DE MÜZK ÖRETMENLNE YÖNELME NEDENLER. Cansevil TEB * ÖZET TÜRKYE DE MÜZK ÖRETMENLNE YÖNELME NEDENLER Cansevil TEB * ÖZET Günümüzde daha popüler bir yer edinen müzik öretmenlii giderek bireylerin kendilerini daha iyi ifade edebildikleri bir alan olmaktadır. Müzik

Detaylı

CUMHURYETN KURULUUNDAN GÜNÜMÜZE TÜRKYE DE HAYAT BLGS DERS PROGRAMLARININ GELM EVOLUTION OF THE SOCIAL STUDIES CURRICULUM FROM REPUBLIC TO PRESENT

CUMHURYETN KURULUUNDAN GÜNÜMÜZE TÜRKYE DE HAYAT BLGS DERS PROGRAMLARININ GELM EVOLUTION OF THE SOCIAL STUDIES CURRICULUM FROM REPUBLIC TO PRESENT CUMHURYETN KURULUUNDAN GÜNÜMÜZE TÜRKYE DE HAYAT BLGS DERS PROGRAMLARININ GELM EVOLUTION OF THE SOCIAL STUDIES CURRICULUM FROM REPUBLIC TO PRESENT Mustafa AHN Özet Bu çalımada cumhuriyet dönemi boyunca

Detaylı

SRKÜLER NO: POZ - 2006 / 42 ST, 08. 08. 2006 YEN KURUMLAR VERGS KANUNU NDA ÖRTÜLÜ SERMAYE

SRKÜLER NO: POZ - 2006 / 42 ST, 08. 08. 2006 YEN KURUMLAR VERGS KANUNU NDA ÖRTÜLÜ SERMAYE SRKÜLER NO: POZ - 2006 / 42 ST, 08. 08. 2006 çindekiler: Yeni Kurumlar Vergisi Kanunu nda örtülü sermaye YEN KURUMLAR VERGS KANUNU NDA ÖRTÜLÜ SERMAYE Bilindii üzere, 21.06.2006 tarihli Resmi Gazete de

Detaylı

ÖZEL YUMURCAK ANAOKULU

ÖZEL YUMURCAK ANAOKULU BRANŞ DERSLERİMİZ ÖZEL YUMURCAK ANAOKULU eğitiminde uygulanan programda Milli Eğitim Bakanlığı okul öncesi eğitim ve öğretim müfredatında yer alan çalışmalar ve bu çalışmalara ek olarak çağın gerekleri

Detaylı

ARACI KURUMUN UNVANI :DELTA MENKUL DEERLER A.. Sayfa No: 1 SER:XI NO:29 SAYILI TEBLE STNADEN HAZIRLANMI YÖNETM KURULU FAALYET RAPORU

ARACI KURUMUN UNVANI :DELTA MENKUL DEERLER A.. Sayfa No: 1 SER:XI NO:29 SAYILI TEBLE STNADEN HAZIRLANMI YÖNETM KURULU FAALYET RAPORU Sayfa No: 1 A) Giri 1.Raporun Dönemi: Bu rapor, Delta Menkul Deerler A.. kuruluunun 1 Ocak 2009 31 Mart 2009 çalıma dönemini kapsamaktadır. 2. Ortaklıın Unvanı: Delta Menkul Deerler A.. irket in Merkezi

Detaylı

MÜZİK ALETLERİ 40 BİN YIL ÖNCESİNE DAYANIR

MÜZİK ALETLERİ 40 BİN YIL ÖNCESİNE DAYANIR MÜZİK ALETLERİ 40 BİN YIL ÖNCESİNE DAYANIR Dünyanın en eski flütü 40 bin yıl önceye uzanıyor. Hititler in flüt, gitar, lir, arp, tef, çalpara, davul ve gayda kullandığını gösteren taş kabartmalar var.

Detaylı

ZHNSEL ENGELL VE OTSTK ÇOCUKLARIN EBEVEYNLERNE YÖNELK GRUP DANIMANLIININ DEPRESYON, BENLK SAYGISI VE TUTUMLARI ÜZERNE ETKS

ZHNSEL ENGELL VE OTSTK ÇOCUKLARIN EBEVEYNLERNE YÖNELK GRUP DANIMANLIININ DEPRESYON, BENLK SAYGISI VE TUTUMLARI ÜZERNE ETKS Bu aratırma 1998 yılında 10. Ulusal Psikoloji Kongresinde sunulmutur. ZHNSEL ENGELL VE OTSTK ÇOCUKLARIN EBEVEYNLERNE YÖNELK GRUP DANIMANLIININ DEPRESYON, BENLK SAYGISI VE TUTUMLARI ÜZERNE ETKS Uzm. Psk.

Detaylı