INCTR PAX (Palyatif Erişim) PROGRAMI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "INCTR PAX (Palyatif Erişim) PROGRAMI"

Transkript

1 1

2 2

3 INCTR INCTR kurucu üyeleri Kansere karş Uluslararas Birlik ve Pasteur Enstitüsü, Brüksel lan kar amac gütmeyen bir kuruluştur. Kuruluşun hedefi gelişmekte lan ülkelerde kanser tedavisi ve araşt rmalar altyap s n n geliştirilmesi yluyla kanserle mücadeleye yard mc lmakt r. INCTR dünya genelinde kanserle mücadele için uluslararas işbirliğinin alt n çizer ve geniş bir uzman ve gönüllü yelpazesinde iletişimi art rmaya çal ş r. PAX (Palyatif Erişim) PROGRAMI PAX Prgram n n amac kaliteli palyatif bak m kaynaklar aç s ndan fakir alanlara götürmeye yard mc lmakt r. Stratejilerimiz üç başl ğa ayr labilir: INCTR ile birlikte çal şan belirli kilit kurumlarda Bölge Palyatif Bak m Merkezlerinin geliştirilmesinde işbirliği, ulusal ve bölgesel hükümetlere uzman dan şmanl k ve istişare hizmetlerinin sağlanmas, ve klinik k lavuzlar, çal ştaylar ve diğer vas talarla nklji ve diğer alanlarda iyi bir genel palyatif bak m n teşviki. 3

4 Destekleyen Kuruluşlar Destekleyen Kuruluşlar 4

5 Bu prgram k smen Lilly Onclgy den eğitim amaçl bir bağ ş ile finanse edilmiştir. Lilly Onclgy nin içeriğe bir katk s bulunmamaktad r. 5

6 INCTR aisbl 2008 İlgili materyalin tümü ya da bir k sm na ilişkin larak özellikle resim ya da metinlerin çğalt lmas, ya da tercüme veya yeniden bas m na dair tüm haklar mahfuzdur. Resim ya da metinleri çğaltma ya da INCTR yay nlar n tercüme etme izinleri ve diğer her türlü srular INCTR asbl, 642, Rue Engeland, 1180 Brüksel, Belçika, Tel: , Faks: , e-psta: adresine yöneltilmelidir. INCTR bu yay n n ihtiva ettiği bilgilerin tam ya da dğru lduğu garantisini vermez ve uygulanmas ndan kaynaklanabilecek hiçbir zarardan mesul tutulamaz. Her durumda klinik değerlendirmeye başvurulmal d r. ISBN

7 Katk da bulunanlar: INCTR PAX Üyeleri ve Ortaklar Dr. Fraser Black Dr. Stuart Brwn Dug Ennals, MSW Dr. Juan Dieg Haris Virginia LeBarn, RN Dr. Rbin Lve Dr. Alisn Brwn Anna Callegari (Eczac ) Dr. Gayatri Palat Dr. M.R. Rajagpal Dr. Aziza Shad Dr. Sudip Shrestha Dr. Geff Spry Ayr ca Nepal, Hindistan ve Tanzanya daki çal şma arkadaşlar m z ile Dr. Ian Magrath, Benedicte Chaidrn ve Sphie Lebedff a çaba ve desteklerinden ötürü teşekkür etmek isteriz. Editörler: Prf. Dr. A. Murat TUNCER Op. Dr. Nejat ÖZGÜL Op. Dr. Murat GÜLTEKİN Yard mc Editörler: Dt. Bengü ERDİN Reyhan YILMAZ Ekim 2008 INCTR Yay n N. 3 7

8 İÇİNDEKİLER Katk da Bulunanlar... 7 Önsöz ) Palyatif Bak m n felsefesi ) Değerlendirme ) Çcuklar için Palyatif Bak m ) Dengeli Bak m Anreksiya ve Kaşeksi Asit Kanama Kab zl k Öksürük Deliryum Slunum Güçlüğü H çk r k Habis Bağ rsak T kan kl ğ Habis Omurilik S k şmas Habis Ülser ve Yaralar Bulant ve Kusma Ağr Plevral Efüzyn Kaş nt Ölüme Yak n Hastalarda Slunum Yllar Sekresynu Krizler Erişkin ve Çcuklarda Superir Vena Kava Sendrmu Psikssyal Bak m Ek ) Yükleme ya da Müdahale Mrfin Dzlar ) WHO Ağr Merdiveni ) Krnik Opiid Dzaj için Analjezik Eşdeğerlik Tablsu ) Aş r Dzda Opiid den kaynaklanan Slunum Depresynunda Nalksen Kullan m ) Nörpatik Ağr ya Bak ş ) Palyatif Bak mda Kan Ürünleri Nakli ) Palyatif Perfrmans Skalas (PPSv2) ) Ölüm Yaklaşt ğ nda Al nan İşaret ve Semptmlar ) K saltmalar Reçeteli İlaçlar IAHPC Palyatif Bak m İçin Önemli İlaçlar Listesi Asetaminpen / Parasetaml Amitriptilin Atrpin

9 Bizakdil Karbamazepin Karbsistein Klrprmazin Sitalpram Clnazepam Kdein Despramin Deksametazn Dekstrmetrpan Diazepam Diklfenak Dimenhidrinat Difenhdramin Dkusat Fentanil transdermal bant Gabapentin Glikpirnyum / glikpirlat Halperidl Hiysin Butil Brmür Hiysin hidrbrmür İbuprfen İmipramin Levmeprmazin (Mettrimeprazin) Lperamid Lrazepam Megestrl Asetat Metadn Metklpramid Midazlam Mrfin Naprksen Oktretid Olanzapin Ondansetrn Oksikdn Fenitin Fenbarbital Prklrperazin Risperidn Senkt Tramadl Traneksamik Asit Trazdn Öz-bak m kntrl listesi

10 Ön Kaynakça: Tan m Dünya Sağl k Örgütü nden (WHO) uyarlanm şt r. Hain R, Gldman A, Liben S. Oxfrd Textbk f Palliative Care fr Children. (Oxfrd Çcuklarda Palyatif Bak m Ders Kitab ) der. Oxfrd University Press, Oxfrd Himelstein BP, Hilden JM, Bldt AM, Weissman D. Pediatric Palliative Care (Pediatrik Palyatif Bak m) N Engl J Med. 2004; 350: Ferris FD, Gmez-Batiste X, Furst CJ ve Cnnr S. Implementing quality palliative care. (Kaliteli Palyatif Bak m n Uygulanmas ) Jurnal f Pain and Symptm Management 2007; 33(5): Hearn J ve Higginsn IJ. Outcme measures in palliative care fr advanced cancer patients: a review. (İlerlemiş kanser hastalar nda palyatif bak m n snuç ölçütleri: bir inceleme) Jurnal f Public Health Medicine 1997; 19(2):

11 ÖNSÖZ Bu el kitab nklglar, kanser hemşireleri, ssyal hizmet persneli ve Uluslararas Kanser Tedavisi ve Araşt rmalar Ağ (INCTR Internatinal Netwrk fr Cancer Treatment and Research) ile işbirliği yapan diğer kişilerin talebi üzerine haz rlanm şt r. Dileğimiz bu kullan c dstu k lavuzun günlük çal şmalar s ras nda rastlan lan yayg n palyatif bak m srunlar n n yönetiminde yard mc lmas d r. Dlay s yla kitap öncelikle palyatif bak m alan nda temel eğitimi alm ş ancak alanda uzmanlaşmam ş kişilere yöneliktir. Bir diğer dileğimiz de el kitab n n kanser d ş nda HIV/AIDS gibi ömrü k saltan başka hastal klarla yaşayan kişilere de faydas n n dkunmas d r. Her ne kadar k sa ve öz tutmay amaçlasak da bu önsözde değinmemiz gerektiğini düşündüğümüz dört knu bulunmaktad r. Bunlar palyatif bak m felsefesi, iyi bir değerlendirme ihtiyac, pediatrik palyatif bak m ve dengeli bak m n önemidir. Palyatif Bak m Felsefesi Dünya Sağl k Örgütü ve diğer sağl k kuruluşlar nca farkl şekillerde tan mlanm şt r. Özünde ömrü k saltan hastal klar bulunan her yaştan insan n ve nlara bak m sağlayan kişilerin yaşam kalitesini art rmay amaçlayan tümel ve disiplinler aras bir yaklaş m larak görülmelidir. Genel anlamda palyatif bak m: Hem bir bak m felsefesi hem de klinik bir bak m yaklaş m d r Hem hastalar, hem de nlara bakanlar için fiziksel, psikssyal ve ruhsal byutlardaki zd rab ele al r Kişilerin inanç ve davran şlar yla ssyal ve kültürel değerlerine yan t verir Yas dönemi de dâhil lmak üzere hastal k süreci byunca uygulanabilir Diğer terapilerle birlikte uygulanabileceği gibi bak m n tek dağ n da teşkil edebilir 11

12 Çcuklar ve ailelerinin özel ihtiyaçlar na yan t verir Değerlendirme hastaya sağlanan bak m yönlendirmeye yard mc lmak üzere bilgi tplama sürecidir. Düşünceli ve detayl bir değerlendirme iyi palyatif bak m n temelini luşturur ve uygulay c n n iyi bir dinleyici lmas n, ilgili srular srmas n ve fiziksel durumu anlayabilmesini gerektirir. Öte yandan hastal ğ n yaşam kalitesini etkileyen fiziksel, duygusal ve ruhsal byutlar uygun araçlar kullan larak daha da detayl bir şekilde değerlendirilebilir. Hasta bu sürecin merkezindedir ancak değerlendirme aile ve bak m sağlayan diğer kişileri de içermelidir. Devam eden bir değerlendirme ve yeniden değerlendirme döngüsü semptmlar çk zaman çeşitli nedenlerle h zla değişen palyatif bak m hastalar n n yönetiminde hayati önem taş r. Araşt rmalar, özellikle de fiziksel veya psikljik bir yük getirenler, hastan n prgnzunun, isteklerinin ve muhtemel faydalar n dengeli bir değerlendirmesini gerektirir. Çcuklarda Palyatif Bak m Ciddi bir hastal k yaşayan çcuklar n bak m çcuğun gelişim aşamas ve bilişsel yeteneklerine özel bir ihtimam ve hassasiyet gösterilmesini gerektirir. Küçük bir çcuk hastaland ğ nda ebeveyn ve kardeşlerin yaşayacağ s k nt y anlamak ve aileye ek destek sağlamak sn derece önemlidir. Çcuklar çk zaman hastal klar hakk nda fark nda lduğumuz ya da kabul ettiğimizden çk daha fazla şeyi anlarlar ve srular na mümkün lduğunca dürüst bir biçimde yan t vermek en iyisidir. Çcuklar ayr ca sanat, çizim ya da yun gibi yllar iç dünyalar nda hissettiklerini d şa vurmak amac yla kullanabilirler ve bu da çcuğun krku, üzüntü ve ümitlerini anlamada sn derece faydal labilir. Pediatrik palyatif bak mda fiziksel semptmlar n yönetimi erişkinlerdekiyle çk rtak nktaya sahiptir. Ancak ilaç ve dzaj tercihinde baz farklar mevcuttur. 12

13 Yaşam tehdit eden ve ciddi hastal klar bulunan çcuklar n akl m zdan ç kmamas n ve iyileşmeleri art k mümkün lmad ğ nda da bir köşeye at lmamalar n sağlamam z gerekir. Çcuklar ve ebeveynleri şefkat ve anlay şla birlikte uzman bir semptm değerlendirmesi ve yönetimi ile desteklenmelidir. Dengeli Bak m Hastan n istekleri ve prgnz bağlam nda araşt rma ve tedavinin faydas n ile getirecekleri yük ve muhtemel zararlar ile dengelemek mühimdir. Belki de t bb n tüm alanlar içinde dengeli bir yaklaş ma en çk palyatif bak mda hastalar m z için en iyi yaşam kalitesini yakalamakta ihtiyaç duyulmaktad r. Belirli bir müdahaleyi (örneğin bir araşt rma ya da tedavi) yap p yapmama knusundaki karar çk zaman karmaş k bir klinik baz durumlarda da etik ikilemi rtaya ç kar r. Şu srular üzerinde düşünmek yard mc labilir: Hastaya fayda sağlama yönünde makul bir şans mevcut mudur? Müdahalenin hastan n semptmlar nda iyileşmeye neden lmas ve yaşam kalitesini art rmas muhtemel midir? Bu iyileşmenin sürekli labilmesi mümkün müdür? Örneğin kan naklinin daha aylarla ölçülen bir ömrü bulunan anemili bir hastada yrgunluk ya da nefessiz kalma gibi srunlara yard m dkunabilecekken benzer bir müspet etkiyi ölümü daha yak n lan bir hastada görme ihtimali daha düşüktür. Müdahalenin hastaya zarar vermesi muhtemel midir? Çğu müdahalenin fiziksel zd rap, değerli zaman n israf, ya da hasta ya da ailesinde bş ümitler dğurmak gibi lumsuz etkileri lacakt r. Örneğin snucu tedaviyi etkilemeyecek lduğu halde bir CT taramas gerçekleştirmek hem ac y art rabilir, hem de hastal ğ n seyrini değiştirecek bir tedavi yönünde (böyle bir durum planlanm yrsa) beklenti yaratabilir ve bu nedenle böyle bir müdahaleden sak n lmal d r. 13

14 Müdahale eldeki kaynaklar n münasip (adil) bir kullan m m d r? Çğu durumda t bbi kaynaklar k s tl d r ve adil bir biçimde kullan lmal d r. Örneğin nakledilebilecek trmbsit s k nt s çekildiği bir durumda eldeki trmbsitler ölümcül hastal ğ lanlardan ziyade iyileştirmeye yönelik tedavi gören hastalar için ayr lmal d r. Bu unsurlar aras nda bir denge sağlamaya çal şt ktan snra srulmas gereken sru: Hastan n istekleri nelerdir? Yeri geldiğinde hasta müdahalenin muhtemel fayda ve zararlar hakk nda bilgilendirilmeli ve istekleri tespit edilmelidir. Hastalar n inançlar, gelişimsel aşamalar, bilişsel becerileri ve hayat tecrübeleri (özellikle de hastal k knusundaki) karar vermelerini etkileyecektir ve değerlendirmeye al nmas gerekir. Çğu zaman aile ya da diğer bak m sağlayanlar bu sürecin bir parças n luşturur. Çcuklarda bak m n fazladan karmaş k byutlar vard r. Baz durumlarda bir çcuğun istekleri kendisine bakan erişkinlerinkinden farkl labilir. İlgili herkesin ihtiyaç ve isteklerini anlamak için özel çaba sarf edilmelidir. Bu el kitab ndaki materyaller özetlenmiş lduğu için diğer materyal ve ders kitaplar bağlam nda yrumlanmalar gerekir. 14

15 Anreksiya ve Kaşeksi ESAS NOKTALAR Kanser ve HIV/AIDS gibi diğer hastal klar çk zaman bir iştahs zl k hali (anreksiya) ve kas erimesi getiren kil kayb na (kaşeksi) neden labilir Bunlara genellikle yrgunluk da eşlik eder Anreksiya/kaşeksi süreci karmaş k bir süreçtir ve çk say da metablik değişimi ihtiva eder Anreksiya/kaşeksi kanser hastalar n n %80 e varan bir k sm nda görülmektedir. Kitle şeklinde tümörü bulunan çcuklar n kaşeksi geçirme las l ğ, hematljik maligniteli çcuklara ranla daha yüksektir Çcuğun yemek yemediğini izlemek aile için çk s k nt verici labilir DEĞERLENDİRME sayfa 13 deki yruma bak n z İyi bir öykü ve klinik değerlendirme anreksiya/kaşeksinin rtadan kald r labilir nedenini belirlemek ad na önemlidir İştah değerlendirin Yutma ve çiğneme yeteneği/güçlüğünü değerlendirin İştah azalmas na neden labilecek ağr, kab zl k, depresyn veya bulant ve kusma gibi diğer semptmlar tespit edin Ağ z bölgesini yaralar lezynlar ve enfeksiynlar aç s ndan gözden geçirin Anreksiya/kaşeksinin tedavi edilebilir nedenleri aras nda şunlar bulunur: Devam eden ağr Bulant ve kusma Depresyn Oral prblemler - Ağ z kuruluğu Anreksiya ve Kaşeksi Anreksiya ve Kaşeksi 15

16 - Kemterapinin yan etkisi mukzit - Pamukçuk / mantar luşumu - Oral herpes Gastrintestinal mtilite srunlar - Reflü Özfajiti - Gastrik Staz - Knstipasyn Erişkinlerde lduğu gibi: iştah ve beslenmeyi etkileyebilecek bulant, ağr, ral srunlar, knstipasyn ve depresyn gibi muhtemel tedavi edilebilir srunlar değerlendirin YÖNETİM Eğer tespiti mümkünse altta yatan nedenin tedavisini değerlendirin Hastan n faydalanabilecek durumda lup lmad ğ n değerlendirin FARMAKOLOJİK OLMAYAN YAKLAŞIMLAR Hasta ve ailenin eğitimi Diyet k s tlamalar n n rtadan kald r lmas Hastay sevdiği yemekleri yemeye teşvik etmek FARMAKOLOJİK YAKLAŞIMLAR İyi bir ağr ve bulant /kusma kntrlü sağlay n, kab zl ğ tedavi edin İştah uyar n - Günde dört taneye kadar mg veya bir kere 800 mg PO Megestrl asetat - Her sabah 4-8 mg PO Deksametazn Erişkinlerde lduğu gibi: Krtiksteridler iştah knusunda yard mc labilir. Ancak önemli ptansiyel yan etkileri nedeniyle tedavi edebilecekleri tek semptm anreksiya/kaşeksi ise kullan lmamalar nda fayda vard r. Anreksiya ve Kaşeksi 16 Anreksiya ve Kaşeksi

17 TEHLİKELER/KAYGILAR Kalri al m n art rmak ilerlemiş kanserden kaynaklanan zafiyette muhtemelen vücut ağ rl ğ n ve yaşam kalitesini art rmayacakt r PALYATİF İPUÇLARI Kötü beslenmenin görünüşteki etkisine rağmen anreksiya/kaşeksi genellikle yaln z daha iyi beslenme ile tersine ÇEVRİLEMEZ Aş r besleme çğu zaman bulant, kusma ve ağr gibi semptmlar daha kötü hale getirecektir Aileyi güçten düşmenin hastal k sürecinin bir parças lduğu, ailenin hastaya yeterli besini sağlamamas ndan kaynaklanmad ğ yönünde eğitmek önemlidir Anreksiya iştah kayb n n ölüm sürecinin yayg n bir semptmu lduğunun fark nda lmayan aile üyeleri ve bak m sağlay c lar da ciddî miktarda endişe ve s k nt ya neden labilir IV ya da PO larak sağlanan besin desteğinin ölümcül hastalarda hastal k ya da ölüm ranlar na lumlu etki yapt ğ yönünde bulgu yktur Çcuğun en sevdiği g dalar n küçük ve s k öğünlerle verilmesi yard mc labilir Küçük tabaklar n ve pipetlerin kullan m da faydal labilir KAYNAKÇA Fabbr, E., Dalal, S. ve Bruera, E. (2006). Symptm cntrl in palliative care part II: cachexia/anrexia and fatigue. (Palyatif bak mda semptm kntrlü bölüm II: kaşeksi/anreksiya ve yrgunluk). Jurnal f Palliative Medicine, 9(2), Hardy J., Rees E., Ling J. ve ark. (2001). A Prspective survey f the use f dexamethasne n a palliative care unit. (Bir palyatif bak m biriminde deksametazn kullan m na dair geleceğe dönük bir anket.) Palliative Medicine, 15, 3-8. Lpez A., Figuls M., Cuchi G. ve ark. (2004). Systematic review f megestrl acetate in the treatment f anrexia-cachexia syndrme. (Megestrl asetat n anreksiya-kaşeksi sendrmu tedavisindeki rlünün sistematik incelemesi). Jurnal f Pain and Symptm Management, 27(4) Nelsn KA, Walsh D. The cancer anrexia-cachexia syndrme: a survey f the prgnstic inflammatry and nutritinal index (PINI) in advanced disease. (Kanserde anreksiyakaşeksi sendrmu: hastal ğ n ileri aşamalar nda prgnstik enflamatuar ve beslenme endeksinin (PINI) incelenmesi) Jurnal f Pain & Symptm Management 2002;24(4): Anreksiya ve Kaşeksi Anreksiya ve Kaşeksi 17

18 Ple K. ve Frggatt K. (2002). Lss f weight and lss f appetite in advanced cancer: a prblem fr the patient, the carer, r the health prfessinal? (İlerlemiş kanserde kil kayb ve iştah kayb : hasta, bak c ve sağl k çal şan için bir srun?). Palliative Medicine, 16, Plnk W. ve Arnld R. (2005). Terminal care: the last weeks f life. (Ölüm öncesi bak m: ömrün sn haftalar ). Jurnal f Palliative Medicine, 8(5), Shragge J., Wismer W., Olsn K ve Baracs V. (2006). The management f anrexia by patients with advanced disease: a critical review f the literature. (Hastal ğ ilerlemiş hastalarca anreksiya yönetimi: literatürün eleştirel bir gözden geçirmesi). Palliative Medicine, 20, , Strasser F. Eating-related disrders in patients with advanced cancer. (İlerlemiş kanserli hastalarda yeme ile ilişkili bzukluklar) Supprtive Care in Cancer 2003; 11(1): Strasser F., Bruera ED. Update n anrexia and cachexia. (İştahs zl k ve zafiyet knusundaki gelişmeler) Hematlgy-Onclgy Clinics f Nrtah America 2002; 16(3): Suttn LM., Demark-Wahnefired W., Clipp EC. Management f terminal cancer in elderly patients (Yaşl hastalarda ölümcül kanserin yönetimi) Lancet Onclgy 2003;4(3): Tmiska M. ve ark. Palliative treatment f cancer anrexia with ral suspensin f megestrl acetate. (Megestrl asetat ral süspansiynu ile kanserde anreksiyan n palyatif tedavisi). Neplasma 2003;50(3): Anreksiya ve Kaşeksi 18 Anreksiya ve Kaşeksi

19 Asitler ESAS NOKTALAR Asit (vücut bşluklar nda su tplanmas ) habasetli hastalar n %15-50 sinde bildirilmektedir. Tüm asit vakalar n n %10 u habaset kaynakl d r. Habaset kaynakl lmayan asit de kanser hastalar nda (başka nedenlerden dlay ) görülebilir, ve kanser d ş ndaki palyatif bak m hastalar nda (sirz, kalp yetmezliği, tüberkülz vs.) da görülebilir Asit yumurtal k, meme ve gastrintestinal habasetlerde de yayg nd r (yumurtal k kanseri hastalar n n %30 unda asit luşur) Prgnz kötüdür, dlay s yla amaç genellikle en az rahats zl ğ yaratarak knfr sağlamakt r (rta halli bir prgnzun söz knusu labileceği yumurtal k kanseri d ş nda) Parasentez çcuklarda güvenlidir Çcuklar parasentez gibi invazif prsedürlerden krku duyabilirler. Çcuğun anlayabilme kabiliyetine göre ne lacağ n aç klamak ve r zas n almak önemlidir Hasta bu prsedürden fayda sağlayabilecek kadar iyi durumdaysa düşünülmelidir DEĞERLENDİRME sayfa 13 deki yruma bak n z Klinik göstergeleri aras nda kar nda şişme, genişleme, kil al m, reflü ve slunum güçlüğü yer al r Muayene artan kar n ölçüsü, yanlarda şişkinlik ve değişen kar n sertliği gösterebilir Düşünülmesi gereken tetkikler ultrasn, tan sal su al m (sitlji, albümin, bakteriyel kültür), serum elektrlitleri ve albümindir Kötü huylu asit karaciğer hastal ğ / prtal hipertansiyna neden lan metastaz, kar n bşluğunda metastaz / kar n zar tutulumu, lenf damarlar nda t kanma ve s z nt (şilz asit), ya da bunlar n bir kmbinasynundan kaynaklanabilir Asit Asit 19

20 YÖNETİM Birincil tümörün tedavisi düşünülmelidir (özellikle de yumurtal k kanserinde), öte yandan genellikle kanser ilerlemiş lup prgnz kötüdür İdrar söktürücüler baz asitli hastalarda faydal labilir. Serum elektrlitlerinin (Na, K) izlenmesi gerekebilir. İdrar söktürücüler şilz asite (yüksek trigliserit knsantrasynlar yla karakterize edilen kar n zar bşluğunda lenf birikmesi) muhtemelen faydal lmayacakt r Asit idrar söktürücülere yan t vermiyrsa veya şilz asit söz knusuysa parasentez semptmlar knusunda an nda rahatlama sağlamakta en başar l yöntemdir Farmakljik Yönetim Günde 50 mg ile başlayarak gerekirse günde 400 mg düzeyine ç kar lan Spirnlaktn Günde 40 mg ile başlayarak gerekirse günde 160 mg düzeyine ç kar lan Fursemit Parasentez Hasta yatağ nda ya da ultrasn rehberliğinde (ki bu tan sal belirsizlik, muhtemel lkülasynlar veya tümör kütleleri nedeniyle kateter knumland rmas nda belirsizlik durumlar nda önerilir) gerçekleştirilebilecek basit bir prsedürdür Diren 6 saat snra, 5 litre al nd ğ nda ya da ak ş durduğunda al nmal d r Az say da hastan n (%5 ten az) durumu parasentez snras nda h zla kötüleşebilir. Sepsis ve kateter t kanmalar da diğer kmplikasynlar aras nda say labilir I.V. s v lar ve I.V. albumin (düşük tansiyn, dehidrasyn veya ciddi böbrek yetmezliği söz knusu lmad kça) genellikle gerekli değildir Asit 20 Asit

21 Parasentez s ras nda vital bulgular kntrl edilmelidir En iyi semptmatik rahatlamay sağlayacak miktarda s v al nmal d r 24 saat içinde vücut s v lar n n %10 undan fazlas al nmamal d r TEHLİKELER/KAYGILAR Ölüm aşamas ndaki hastalarda ölüme saatler ya da günler kalm şsa nrmal şartlarda asit in al nmas uygun lmayacakt r (tedavi mümkün lduğunca minimal invazif lmal d r) Ölüm aşamas ndaki hastalarda ölüme saatler ya da günler kalm şsa farmaklji ve diğer yllarla semptmatik rahatlatma tercih edilebilir PALYATİF İPUÇLARI S v semptmatik rahatlama sağlamak için al nmal d r, s rf rada var lduğu için değil Diren bölgesi işlemin snras nda da ak nt ya devam ederse bölgeye yerleştirilen bir stmi trbas s v n n muhafazas na yard mc labilir Yüksek dzda idrar söktürücü verildiği halde h zla yeniden s v birikimi görülen baz hastalar kal c kateter kullan m ndan yarar sağlayabilir. Prgnz haftalar sürecek düzeyde ise enfeksiyn riskini azaltmak için tünelli bir kateter kullan lmas düşünülmelidir Sirzdan kaynaklanan asiti lan hastalar sdyum k s tlamas ndan fayda görebilirler. Buradan sağlanacak fayda diyet k s tlamas n n getireceği lüzumsuz rahats zl kla k yaslanarak değerlendirilmelidir Oktretit asit kntrlünde faydal labilir PARASENTEZ YÖNTEMİ Büyük ölçüde asit mevcutsa (gergin kar n bölgesi) ultrasn lmadan da işlemi gerçekleştirmek muhtemelen tehlikesizdir Hasta yar rekümbent pzisynda ve mesanesi bş durumdayken, göbekalt rta hatt nda ya da palpasynla hissedilebilen sertliğin alt nda, ön aksiler çizgide bulunan LLQ'ya gelecek şekilde bir pnksiyn nktas seçin. Asit Asit 21

22 Steril yöntemler kullanarak cildi antiseptikle haz rlay n z ve lkal anestezi uygulay n z Deriyi alttan içe çekiniz; Drenaj tüpüne (IV uzant tüpü) bağl bir kateter ya da 14-16g lik bir iğne kullan n z Bir kaba yerçekimi yard m yla alan tümüyle kuruyana ya da 5-6 litreye ulaş lana kadar s v y ak t n z İğneyi ç kararak cildin rijinal knumuna dönmesine müsaade ediniz (bu bir Z-izi luşturarak prsedür snras ak nt y azalt r) KAYNAKÇA Alsam N. ve C. R. Marin. Malignant Ascites. (Kötü huylu asit) Arch Int Med 2001;161: Kramer RE. Skl RJ., Yerushalmi B., ve ark. Large vlume paracentesis in the management f ascites in children (Çcuklarda asit yönetiminde yüksek hacimli parasentez). J Pediatr Gastrenterl Nutr 2001;33(30:245-9) Lee A., T.N. Lau, K.Y. Leng. Indwelling catheters fr the management f malignant ascites. (Kötü huylu asitlerin yönetiminde kal c kateterler) Supprt Care Cancer 2000;8: Stephensn, J. The develpment f clinical guidelines n paracentesis fr ascites related t malignancy. (Habasetle ilişkili asitlerde parasenteze dair klinik k lavuzlar n luşturulmas ). Palliative Medicine 2002; 16: Waller, A ve N.L. Carline. Handbk f Palliative Care in Cancer. (Kanserde Palyatif Bak m El kitab ) 2. Bask. Butterwrth-Heinemann, Asit

23 Kanama ESAS NOKTALAR Kanama kanserde bazen, özellikle de hastal k ilerledikçe görülebilir Hastalar ve aileleri en ufak bir görünür kanama ile bile ciddi stres alt na girebilirler DEĞERLENDİRME sayfa 13 deki yruma bak n z Kanaman n değerlendirilmesinde neden, ciddiyet ve hastan n prgnzunun bütün larak değerlendirmesini yapmak önemlidir Yeri geldiğinde bir p ht laşma tetkiki de dâhil lmak üzere ilgili testler gerçekleştirilmelidir YÖNETİM Kanamal hastalar n tedavisi hastan n prgnzuna ve tedavinin etkili lup lamayacağ na bağl d r Hasta bu prsedürden fayda sağlayabilecek kadar iyi durumdaysa düşünülmelidir Genel Önlemler Hasta ve aileye durumu aç klayarak endişelerini giderin Genel destekleyici tedbirler aras nda kanama ciddi byuttaysa kaybedilen s v lar n yerine knmas önemlidir NSAID ler ya da p ht laşma önleyiciler gibi kanamaya neden lan ya da nu art ran ilaçlar n kullan m kesilmelidir Her türlü anrmal p ht laşmay K vitamini ya da mümkünse taze dnmuş plazma gibi müdahalelerle düzeltmek düşünülmelidir. Yeri geldiğinde transfüzyn yap lmal d r (ek 6 ya bak n z) Alyuvar Trmbsit Kanama Kanama 23

24 Diğer Traneksamik asit, erişkinlerde: günde üç kez 1 g PO ya da IV, mg/kg/dz günde iki ila üç kez IV; 25 mg/kg/dz günde üç ila dört kez PO Hemstatik radyasyn ya da emblizasyn düşünülmelidir Yara/ülser kanamas Sürekli bask uygulay n Adrenalin/epinefrin e (1;1000) bat r lm ş pansuman Gastrintestinal sistem kanamalar NSAID ler kesilmeli ve mümkünse steridler azalt lmal ya da kesilmelidir Omeprazl, ranitidin veya benzer ilaçlara başlanmal d r Mümkün ve gerekliyse endskpi yap lmal d r. İdrarda kanama Sürekli mesane y kama ve hemstatik ajanlar n damlat lmas yararl labilir Hasta yeterince iyi durumda ise sistskpi/diyatermi düşünülmelidir Traneksamik asit ürgenital kanamalarda p ht luşumu srunlu labileceği için dikkatle kullan lmal d r Ağ z / dişeti kanamas Ağz n dikkatli bir şekilde temizlenmesi IV larak verilebilen traneksamik asit s v s (%50 su ile seyreltilmiş) gargara larak faydal labilir Burun kanamas Sürekli bask uygulamak suretiyle durdurulabilir Gümüş nitrat çubuklar kullan labilir 1;1000 adrenalin/epinefrin e bat r lm ş gazl bezle 15 dakika tampn uygulay n z Kanama 24 Kanama

25 Ölüm aşamas nda büyük çapl kanama Hastan n yan nda kal n z Aileye mral veriniz Yerine göre hastay 5 mg 10 mg SC / IV midazlam ile yat şt r n z Kan gizlemek için k rm z, yeşil ya da mavi havlular kullan n z TEHLİKELER/KAYGILAR Büyük çapl bir kanama beklentisi varsa mümkün lduğunca aile ve hasta bu duruma haz rlanmal d r Yayg n damar içi p ht laşmas ndan şüphe edildiği durumlarda traneksamik asit kullanmay n z PALYATİF İPUÇLARI İlerlemiş karaciğer hastal ğ ya da böbrek yetmezliği bulunan hastalar bu srunu daha da karmaş k hale getirecek anrmal p ht laşma da sergileyebilirler. (Ayr ca başka bir srun nedeniyle daha evvelden p ht laşma önleyicilere başlam ş da labilirler) Kanama Kanama 25

26 Kab zl k ESAS NOKTALAR Önleme tedavinin en önemli parças d r Kab zl k sert d şk lar n seyrek ve güç at m d r Kab zl k hastal k veya tedavisi ile ilişkili labileceği gibi bunlarla ilgisiz de labilir Palyatif bak m hastalar nda kab zl ğ n rastlanma s kl ğ %29-86 d r Kab zl k hastalar için s k nt verici bir semptmdur ve bulant ve kusma, kar n ağr s, ya da tedavi edilmediğinde bağ rsak t kan kl ğ gibi başka prblemlere de yl açabilir Kab zl ğ n önlenmesi ve tedavisi yaşam kalitesini art rabilir Her bir çcukta bağ rsak hareketliliğinin nrmal s kl ğ farkl d r Ac l kuru d şk kab zl k işareti larak alg lanmal d r DEĞERLENDİRME sayfa 13 deki yruma bak n z Detayl bir anemnezin al nmas ve iyi bir klinik değerlendirmenin yap lmas (anal bölgede sertleşmiş gaita lup lmad ğ n değerlendirmek ve knstipasyn ihtimalini rtadan kald rmak için rektal muayene de dâhil lmak üzere) knstipasynun alt nda yatan nedenleri tespit etmek için önemlidir Kab zl k nedenleri aras nda şunlar yer alabilir: piidler ve diğer ilaçlar, dehidrasyn, mekanik t kan kl klar, hareketsizlik, duygusal stres, ral yldan al nan g dalar n azalmas ve elektrlit dengesizlikleri Göz önünde bulundurulmas gereken tetkikler aras nda şunlar bulunabilir: bağ rsaktaki gaz durumunu tespit etmek ve bağ rsak t kanmas ihtimalini bertaraf etmek için ayakta direk kar n grafisi. Kab zl k 26 Kabızlık

27 Sl Alt kadranda kitle bulunabilir Rektal muayene knstipasynlu d şk, y rt k ya da tümörlere işaret edebilir YÖNETİM Hafif kab zl k Mümkünse - S v al m n art r n - Lif al m n art r n (s v al m ndaki art şla birlikte lif al m artmal d r, yksa kab zl ğ daha da art rabilir) - Hareketi art r n Opiidlere başlan rken hafif ya da rta düzeyde kab zl k Yukar dakilere ek larak d şk yumuşat c, örneğin: - Dküsat günde iki defa mg PO ve bir bağ rsak çal şt r c ajan: - Günde iki kez PO bizakdil veya - Yatmadan önce iki tablet PO sena, gerekirse yine PO günde iki defaya ç kar n z 3 gün byunca d şk lmamas ve rektumda d şk bulunmas halinde Yukar dakilere ek larak Laktulz veya %70 srbitl cc PO günde iki defa, Gliserin ve dulklaks fitilleri Fitiller etkisizse k sa etkili veya salin lavman Rektumda pekişmiş d şk bulunmas halinde Durumun gerektirdiği şekilde lavman Erişkinlerde lduğu gibi piidlere başlan rken müshil kullan m ile kab zl k engellenmeye çal ş lmal d r: Dküsat 3 yaştan küçük: PO günde iki defa mg/24 saat 3-6 yaş: PO günde iki defa mg/24 saat 6-12 yaş: PO günde iki defa mg/24 saat Bizakdil 6-12 yaş: PO günde bir defa 5-10 mg Kab zl k Kabızlık 27

28 Sena 2-6 yaş: PO günde yar m ila günde iki defa birer tablet 6-12 yaş: PO günde yar m ila günde iki defa birer tablet Laktulz 1 ay 1 yaş: PO günde iki defa 2,5 ml 1-5 yaş: PO günde iki defa 5 ml 5-10 yaş: PO günde iki defa 10 ml yaş: PO günde iki defa 15 ml yan ta göre ayarlay n z TEHLİKELER/KAYGILAR Sn ve ölümcül aşamaya gelmiş, say l saatleri ya da günleri kalm ş hastalarda barsak t kan kl ğ veya kab zl k tedavisi uygun lmayabilir Lavman ve fitillere nötrpeni ve trmbsitpenili çcuklarda başvurmay n z Kab z çcuklarda bu srunu daha da karmaş k hale getirebilecek rektal y rt klara da maruz kalabilirler PALYATİF İPUÇLARI Bağ rsağa yönelik perhizler kişiye özel larak uygulanmal ve hastan n yan t na göre titre edilmelidir Bağ rsağa yönelik perhizler piidlere başland ğ dönemde başlat lmal ve hasta piid ald ğ süre byunca devam ettirilmelidir Baz durumlarda; idrar retansiynu, bulant -kusma, terminal dönemde görülebilen rahats zl klar ve diğer semptmlar knstipasynun tedavi edilmesi yluyla azalt labilir Erişkinlerde lduğu gibi yüksek s v al m ve yeri geldiğinde egzersiz teşvik edilmelidir KAYNAKÇA Dalal, S., Fabbr, E. ve Bruera E. (2006). Symptm cntrl in palliative care part I: Onclgy as a paradigmatic example (Palyatif bak mda semptm kntrlü Kab zl k 28 Kabızlık

29 bölüm I: Bir paradigmatik örnek larak nklji). Jurnal f Palliative Medicine, 9(2), Dwning M. Medical Care f the Dying, 4 th editin. (Ölmekte lanlara t bbi bak m, 4. bask ). Victria Hspice Sciety. 2006, ss Falln MT ve Hanks GW. (1999). Mrphine, cnstipatin and perfrmance status in advanced cancer patients. (İleri aşamadaki kanser hastalar nda mrfin, kab zl k ve perfrmans durumu). Palliative Medicine 13: Gdman, M. ve Wilkinsn, S. (2005). Cnstipatin management in palliative care: a survey f practices in the United Kingdm. (Palyatif bak mda kab zl k yönetimi: Birleşik Krall ktaki uygulamalar n bir etüdü). Jurnal f Pain and Symptm Management, 29(3), Kabızlık 29 Kab zl k

Ekstrauterin hayatın ilk 90 günü içinde gelişen direkt hiperbilirubinemidir. Genellikle total bilirubinin % 20 sinden fazla

Ekstrauterin hayatın ilk 90 günü içinde gelişen direkt hiperbilirubinemidir. Genellikle total bilirubinin % 20 sinden fazla YENİDOĞAN KOLESTAZI Nenatal klestazın ayırıcı tanısı Direkt hiperbilirubinemili yenidğanın değerlendirilmesi Klestazlı yenidğanlarda tedavi yaklaşımları Ekstrauterin hayatın ilk 90 günü içinde gelişen

Detaylı

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir.

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir. LENFOMA LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir. LENF SİSTEMİ NEDİR? Lenf sistemi vücuttaki akkan dolaşım sistemidir. Lenf yolu damarlarındaki bağışıklık hücreleri,

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her bir çiğneme tableti 725 mg (250 mg baza eşdeğer) Pirantel pamoat içerir.

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her bir çiğneme tableti 725 mg (250 mg baza eşdeğer) Pirantel pamoat içerir. KULLANMA TALİMATI KONTİL çiğneme tableti Ağızdan alınır. Etkin madde: Her bir çiğneme tableti 725 mg (250 mg baza eşdeğer) Pirantel pamoat içerir. Yardımcı maddeler: Sodyum siklamat, povidon K-30, sukroz,

Detaylı

IESEC. Özel Eğitim ve Yenilikçi Güçlendirme Yoluyla İstihdam ve Standartların Artırılması

IESEC. Özel Eğitim ve Yenilikçi Güçlendirme Yoluyla İstihdam ve Standartların Artırılması IESEC Özel Eğitim ve Yenilikçi Güçlendirme Yluyla İstihdam ve Standartların Artırılması (Increasing Emplyability and Standards f Elderly Caregivers thrugh Specialized Training and Innvative Empwerment)

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI CASODEX 150 mg film tablet Ağız yoluyla alınır. Etkin madde: 150 mg bikalutamid Yardımcı maddeler: Laktoz monohidrat, magnezyum stearat, polividon, sodyum nişasta glikolat, hipromelloz,

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KETEK 400 mg film-kaplı tablet Ağızdan alınır. KULLANMA TALİMATI Etkin madde: Telitrmisin 400 mg Yardımcı maddeler: Mikrkristalin selülz, krskarmelz sdyum,pvidn K25, magnezyum stearat, talk, makrgl 8000,

Detaylı

Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit

Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit www.printo.it/pediatric-rheumatology/tr/intro Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit 2016 un türevi 1. ROMATİZMAL ATEŞ NEDİR? 1.1 Nedir? Romatizmal ateş, streptokok adı

Detaylı

T.C Ġstanbul Medipol Üniversitesi Sürekli Eğitim Merkezi ICD 10 AM KLĠNĠK KODLAMA EĞĠTĠMĠ PROGRAMI

T.C Ġstanbul Medipol Üniversitesi Sürekli Eğitim Merkezi ICD 10 AM KLĠNĠK KODLAMA EĞĠTĠMĠ PROGRAMI T.C Ġstanbul Medipl Üniversitesi Sürekli Eğitim Merkezi ICD 10 AM KLĠNĠK KODLAMA EĞĠTĠMĠ PROGRAMI AçılıĢ Süreç de gelinen nkta Hastalıkların sınıflandırılması ve ICD-10 Tanıtımı Kdlama kavramı Tıbbi kayıtlardan

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. ONDAREN 8 mg/4 ml I.V. enjeksiyonluk çözelti içeren ampul Damar içine uygulanır.

KULLANMA TALİMATI. ONDAREN 8 mg/4 ml I.V. enjeksiyonluk çözelti içeren ampul Damar içine uygulanır. KULLANMA TALİMATI ONDAREN 8 mg/4 ml I.V. enjeksiyonluk çözelti içeren ampul Damar içine uygulanır. Etkin madde: Her bir ml çözelti 2 mg ondansetron baza eşdeğer miktarda ondansetron hidroklorür dihidrat

Detaylı

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Deomed Medikal Yay nc l k Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Birinci bask Deomed, 2009. 62

Detaylı

D- BU AMELİYATIN RİSKLERİ Bu ameliyatın taşıdığı bazı riskler/ komplikasyonlar vardır. Ameliyattaki riskler:

D- BU AMELİYATIN RİSKLERİ Bu ameliyatın taşıdığı bazı riskler/ komplikasyonlar vardır. Ameliyattaki riskler: Mikro TESE Sayın Hasta, Sayın Veli/Vasi, Mikroskopik TESE ameliyatı genel, veya bolgesel anestezi altında yapılabilir. Skrotum (torba) orta hattan 4 cm lik bir kesi yapılırak testislere ulaşılır ve testisler

Detaylı

KULLANMA TALİMATI FERICOSE

KULLANMA TALİMATI FERICOSE KULLANMA TALİMATI FERICOSE 100mg/5ml İ.V. Enjeksiyonluk Çözelti İçeren Ampul Damar içine uygulanır. Etkin madde: 5 ml lik her bir ampul, 100 mg (20 mg/ml) elementer demire eşdeğer 2700 mg demir hidroksit

Detaylı

İş Sağlığı İş Sağlığı nedir? Çağdaş İş Sağlığı anlayışı nedir?

İş Sağlığı İş Sağlığı nedir?    Çağdaş İş Sağlığı anlayışı nedir? İş Sağlığı İş sağlığı denilince, üretimi ve işyerini içine alan bir kavram düşünülmelidir. İşyerinde sağlıklı bir çalışma ortamı yoksa işçilerin sağlığından söz edilemez. İş Sağlığı nedir? Bütün çalışanların

Detaylı

4- Solunum Sisteminin Çalışması : Solunum sistemi soluk (nefes) alıp verme olayları sayesinde çalışır.

4- Solunum Sisteminin Çalışması : Solunum sistemi soluk (nefes) alıp verme olayları sayesinde çalışır. SOLUNUM SİSTEMİ Canlılar yaşamsal faaliyetlerini sürdürebilmek için enerjiye ihtiyaç duyarlar. İhtiyaç duyulan bu enerji besinlerden karşılanır. Hücre içerisinde besinlerden enerjinin üretilebilmesi için,

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNĐTE 1 : VÜCUDUMUZDA SĐSTEMLER (MEB)

ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNĐTE 1 : VÜCUDUMUZDA SĐSTEMLER (MEB) ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNĐTE 1 : VÜCUDUMUZDA SĐSTEMLER (MEB) B- BOŞALTIM SĐSTEMĐ (6 SAAT) BOŞALTIM SĐSTEMĐMĐZ VÜCUDUMUZDAN ATIKLARI UZAKLAŞTIRIR 1- Boşaltım Sistemi 2- Boşaltım Sistemi Organları

Detaylı

Hasta Bilgilendirme. Sağl k sigortan z AOK`n n yeni Diyabet Tip 2 program. AOK-Curaplan Daha fazla yaşam kalitesi!

Hasta Bilgilendirme. Sağl k sigortan z AOK`n n yeni Diyabet Tip 2 program. AOK-Curaplan Daha fazla yaşam kalitesi! Hasta Bilgilendirme Sağl k sigortan z AOK`n n yeni Diyabet Tip 2 program AOK-Curaplan Daha fazla yaşam kalitesi! Başlang çtan itibaren yan n zday z AOK Curaplan nedir? AOK Curaplan, Tip 2 Diyabet hastal

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI AMBREKS PEDİATRİK şurup Ağızdan alınır. Etkin madde: 5 ml (1 ölçek) şurup solüsyonu, 15 mg ambroksol HCl içerir. Yardımcı maddeler: Sorbitol % 70 solüsyonu, metil paraben, propil paraben,

Detaylı

SÜTÇÜ İNEKLERDE SAĞIM HİJYENİ

SÜTÇÜ İNEKLERDE SAĞIM HİJYENİ SÜTÇÜ İNEKLERDE SAĞIM HİJYENİ Sütçü inek işletmelerinde Yasal düzenlemeler ve standartlara uygun üretim Hayvan sağlığı ve refahı Çalışanların bilgi-becerisi ve memnuniyeti MASTİTİSLERDE AZALMA - SÜT KALİTESİNDE

Detaylı

İLKYARDIM TEMEL EĞİTİMİ TEORİ SINAV SORULARI-4

İLKYARDIM TEMEL EĞİTİMİ TEORİ SINAV SORULARI-4 İLKYARDIM TEMEL EĞİTİMİ TEORİ SINAV SORULARI-4 1) İlkyardımla ilgili yazılanlardan doğru olan hangisidir? a) İlkyardım esnasında ilaç kullanılır. b) İlkyardım eldeki mevcut araç gereçlerle yapılır. c)

Detaylı

DAVRANIŞ KURALLARI VE ETİK DEĞERLER TEKEL KARŞITI & REKABET İLKELERİ

DAVRANIŞ KURALLARI VE ETİK DEĞERLER TEKEL KARŞITI & REKABET İLKELERİ DAVRANIŞ KURALLARI VE ETİK DEĞERLER TEKEL KARŞITI & REKABET İLKELERİ TEKEL KARŞITI & REKABET İLKELERİ Magna, aktif ancak adil bir rekabet içindedir ve serbest ve adil rekabeti desteklemektedir. Tarafımızca,

Detaylı

Doç. Dr. Orhan YILMAZ

Doç. Dr. Orhan YILMAZ Yazar Ad 151 Doç. Dr. Orhan YILMAZ İnsanda iletişimin en önemli araçlarından biri olan ses, kişinin duygusal yapısını yansıtan bir olaydır. Yaş ilerledikçe tüm organlarda görülebilen yaşlanma konuşma

Detaylı

VERİMLİ DERS ÇALIŞMA TEKNİKLER

VERİMLİ DERS ÇALIŞMA TEKNİKLER VERİMLİ DERS ÇALIŞMA TEKNİKLER 1- Bir Amaç Belirleyiniz Her çalışma bir amaca yönelik lmalıdır. Bu amaçlar, bir prblemin çözümünü öğrenmek, bir yazıdaki ana düşünceyi bulabilmek labilir. Bunları iyi belirleyerek

Detaylı

EGZERSİZ REÇETESİNİN GENEL PRENSİPLERİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ

EGZERSİZ REÇETESİNİN GENEL PRENSİPLERİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ EGZERSİZ REÇETESİNİN GENEL PRENSİPLERİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ EGZERSİZ REÇETESİ? Egzersiz reçetesi bireylere sistematik ve bireyselleştirilmiş fiziksel aktivite önerileri yapılmasıdır. EGZERSİZ REÇETESİNİN GENEL

Detaylı

İZMİR METROPOL İLÇELERİNDE YAPILAN ASANSÖR DENETİMLERİ VE GÜVENLİK SEVİYESİNDEKİ GELİŞMELERİN İNCELENMESİ

İZMİR METROPOL İLÇELERİNDE YAPILAN ASANSÖR DENETİMLERİ VE GÜVENLİK SEVİYESİNDEKİ GELİŞMELERİN İNCELENMESİ 401 İZMİR METROPOL İLÇELERİNDE YAPILAN ASANSÖR DENETİMLERİ VE GÜVENLİK SEVİYESİNDEKİ GELİŞMELERİN İNCELENMESİ M. Berkay ERİŞ, Halim AKIŞIN, Zafer GÜNEŞ Makina Mühendisleri Odas akm@mmo.org.tr ÖZET Kentimizde

Detaylı

Çocuğum Krup Oldu! Türkischer Elternratgeber Krupp. Doktorunuzla birlikte çocuğunuza nasıl yardımcı olabilirsiniz.

Çocuğum Krup Oldu! Türkischer Elternratgeber Krupp. Doktorunuzla birlikte çocuğunuza nasıl yardımcı olabilirsiniz. Türkischer Elternratgeber Krupp Çocuğum Krup Oldu! Doktorunuzla birlikte çocuğunuza nasıl yardımcı olabilirsiniz. Anne babalar için yararlı ipuçları: Bir krupnöbetinde ne yapmalı? Krupa karşı hangi ilaçlar

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. PROCTO-GLYVENOL krem Rektal yoldan uygulanır.

KULLANMA TALİMATI. PROCTO-GLYVENOL krem Rektal yoldan uygulanır. KULLANMA TALİMATI PROCTO-GLYVENOL krem Rektal yoldan uygulanır. Etkin madde: 100 g krem 5 g tribenosid ve 2 g lidokain hidroklorür içerir. Yardımcı maddeler: Makrogol setosteril eter, setil alkol, izopropil

Detaylı

Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetlerinin Amaçları

Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetlerinin Amaçları Rehberlik ve Psikljik Danışma Hizmetlerinin Amaçları Psikljik danışma ve rehberlik uygulamalarının amacını rtaya kyabilmek için öncelikle, "kendini gerçekleştirme" (self-actualizing) kavramından hareket

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her saşe1200 mg asetilsistein içerir. Yardımcı maddeler: Beta karoten, aspartam, sorbitol ve portakal aroması içerir.

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her saşe1200 mg asetilsistein içerir. Yardımcı maddeler: Beta karoten, aspartam, sorbitol ve portakal aroması içerir. KULLANMA TALİMATI ASİST 1200 mg toz içeren saşe Ağızdan alınır. Etkin madde: Her saşe1200 mg asetilsistein içerir. Yardımcı maddeler: Beta karoten, aspartam, sorbitol ve portakal aroması içerir. Bu ilacı

Detaylı

HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR

HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR Hepatit C nedir? Hepatit C virüsünün neden olduğu karaciğer hastalığıdır. Hepatit C hastalığı olarak bilinir ve %70 kronikleşir, siroz, karaciğer yetmezliği, karaciğer kanseri

Detaylı

Hasta Bilgilendirme. Sağl k sigortan z AOK`n n yeni Diyabet Tip 2 program. AOK-Curaplan Daha fazla yaşam kalitesi!

Hasta Bilgilendirme. Sağl k sigortan z AOK`n n yeni Diyabet Tip 2 program. AOK-Curaplan Daha fazla yaşam kalitesi! Hasta Bilgilendirme Sağl k sigortan z AOK`n n yeni Diyabet Tip 2 program AOK-Curaplan Daha fazla yaşam kalitesi! 2 AOK-Curaplan Diyabet Tip 2 AOK Curaplan nedir? AOK Curaplan, Tip 2 Diyabet hastal ğ olan

Detaylı

Yönetici tarafından yazıldı Perşembe, 08 Ekim 2009 05:19 - Son Güncelleme Perşembe, 08 Ekim 2009 05:22

Yönetici tarafından yazıldı Perşembe, 08 Ekim 2009 05:19 - Son Güncelleme Perşembe, 08 Ekim 2009 05:22 Çocuğumun Sık Sık Başı Ağrıyor Ne Yapabilirim? Başağrısı toplumun büyük kesiminde görülebilen ve insanların büyük çoğunluğunun hayatlarının değişik dönemlerinde karşılaştığı ve çare aradığı bir problemdir.

Detaylı

Meme kanseri taramasi

Meme kanseri taramasi Meme kanseri taramasi 2015 Bevolkingsonderzoek Neden halk taraması yapılır? BMeme kanseri çok sık görülür. Hollanda da yaklaşık her 8 kadından 1 i hayatında meme kanserine yakalanır. Bu kadınların çoğu

Detaylı

Değerlendirme erlendirme Süreci: S

Değerlendirme erlendirme Süreci: S Değerlendirme erlendirme Süreci: S Değerlendirici erlendirici Bilgileri MÜDEK Prgram Değerlendiricileri erlendiricileri Eğitim E Sunum İçeriği Değerlendiricilerin Yükümlülükleri Değerlendirme Süreci Evreleri

Detaylı

This information on (4) Breast cancer and genetics is in Turkish Göğüs kanseri ve genetiği (İngilizce'si Breast cancer and genetics)

This information on (4) Breast cancer and genetics is in Turkish Göğüs kanseri ve genetiği (İngilizce'si Breast cancer and genetics) Kanser ve genler This information on (4) Breast cancer and genetics is in Turkish Göğüs kanseri ve genetiği (İngilizce'si Breast cancer and genetics) Vücudumuz milyonlarca hücreden (cells) meydana gelir.

Detaylı

RHEOMACRODEX damar içi yoldan uygulanan berrak, renksiz bir çözeltidir.

RHEOMACRODEX damar içi yoldan uygulanan berrak, renksiz bir çözeltidir. KULLANMA TALİMATI RHEOMACRODEX %10 - İzotonik sodyum klorür solüsyonunda (Cam şişede) Damar yolundan kullanılır Etkin maddeler: Yardımcı maddeler: Her bir litre çözelti 9 gram sodyum klorür ve 10 gram

Detaylı

Natalis Doğum Jeli Obstetrik Jel

Natalis Doğum Jeli Obstetrik Jel Natalis Doğum Jeli Obstetrik Jel Natalis doğum jeli, vajinal doğumu kolaylaştırmak için özel olarak geliştirilmiş bir jeldir. Anne ve bebek için doğumu kolaylaştırmak, pelvik tabanı ve perineal bölgeyi

Detaylı

HASTA VE ÇALIŞAN GÜVENLĐĞĐ RĐSK DEĞERLENDĐRME PROSEDÜRÜ

HASTA VE ÇALIŞAN GÜVENLĐĞĐ RĐSK DEĞERLENDĐRME PROSEDÜRÜ Sayfa No: / 5. AMAÇ: Bu Prosedürün amacı Sakarya Yenikent Devlet Hastanesinde yapılan faaliyetlerde "Hasta ve Çalışan Güvenliği" açısından oluşabilecek tehlikeleri tanımlayarak, bu tanımlamalar neticesinde

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. 35, 50 ve 100 gramlık alüminyum tüplerde, uygulayıcısı ve kullanma talimatı ile birlikte karton kutuda kullanıma sunulmaktadır.

KULLANMA TALİMATI. 35, 50 ve 100 gramlık alüminyum tüplerde, uygulayıcısı ve kullanma talimatı ile birlikte karton kutuda kullanıma sunulmaktadır. ESTRIOL Vajinal Krem, 1 mg Vajinal yolla veya haricen uygulanır. KULLANMA TALİMATI Etkin madde: 1 gramında 1 mg östriol bulunur. Yardımcı maddeler: Dekalinyum klorür, Parfüm yağı, Dokusat sodyum, Propilen

Detaylı

HASTA TRANSFER PROSEDÜRÜ

HASTA TRANSFER PROSEDÜRÜ REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No 08.11.2012 Acil Servis Hemşire İzlem Formu ifadesi kaldırıldı. 01 Yerine Acil Servis hasta Değerlendirme ve Gözlem Formu ndaki hemşire izlem notları

Detaylı

Gebeliğiniz süresince Doğum Öncesi Bakım Hizmetleri;

Gebeliğiniz süresince Doğum Öncesi Bakım Hizmetleri; Gebeliğiniz süresince Doğum Öncesi Bakım Hizmetleri; Aile Sağlığı Merkezlerinde Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Merkezlerinde Toplum Sağlığı Merkezlerinde ÜCRETSİZ verilmektedir. Temizlik, genel vücut

Detaylı

Genellikle 50 yaş üstünde görülür ancak seyrekte olsa gençler de de görülme olasılığı vardır.

Genellikle 50 yaş üstünde görülür ancak seyrekte olsa gençler de de görülme olasılığı vardır. Erkek üreme sisteminin önemli bir üyesi olan prostatta görülen malign (kötü huylu)değişikliklerdir.erkeklerde en sık görülen kanser tiplerindendir. Amerika'da her 5 erkekten birinde görüldüğü tespit edilmiştir.yine

Detaylı

YÖNETMELİK ANKARA ÜNİVERSİTESİ YABANCI DİL EĞİTİM VE ÖĞRETİM YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

YÖNETMELİK ANKARA ÜNİVERSİTESİ YABANCI DİL EĞİTİM VE ÖĞRETİM YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar 24 Mart 2016 PERŞEMBE Resmî Gazete Sayı : 29663 YÖNETMELİK ANKARA ÜNİVERSİTESİ YABANCI DİL EĞİTİM VE ÖĞRETİM YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin

Detaylı

BUĞDAY RUŞEYMİ (WHEAT GERM)

BUĞDAY RUŞEYMİ (WHEAT GERM) BUĞDAY RUŞEYMİ (WHEAT GERM) Buğday rüşeymi buğday başağının alt kısmında bulunan embriyodur. Buğdayın 1 tonundan sadece 1 kilogram rüşeym elde edilebilmektedir. Rüşeym özel yöntemlerle elde edilmediği

Detaylı

HASTANESİ KARDİYOLOJİ KLİNİĞİ KORONER YOĞUN BAKIM BİRİMİNDE UYGULANMASI OLASI TEDAVİ VE GİRİŞİMLER İÇİN HASTANIN BİLGİLENDİRİLMİŞ ONAM (RIZA) BELGESİ

HASTANESİ KARDİYOLOJİ KLİNİĞİ KORONER YOĞUN BAKIM BİRİMİNDE UYGULANMASI OLASI TEDAVİ VE GİRİŞİMLER İÇİN HASTANIN BİLGİLENDİRİLMİŞ ONAM (RIZA) BELGESİ HASTANESİ KARDİYOLOJİ KLİNİĞİ KORONER YOĞUN BAKIM BİRİMİNDE UYGULANMASI OLASI TEDAVİ VE GİRİŞİMLER İÇİN HASTANIN BİLGİLENDİRİLMİŞ ONAM (RIZA) BELGESİ HASTANIN Adı Soyadı:..... Protokol Numarası:..... Doğum

Detaylı

Şeker Hastaları için Genel Sağlık Önerileri

Şeker Hastaları için Genel Sağlık Önerileri ÖNEMLİ! İlaçlarınızı düzenli kullanmanız çok önemlidir. Kilonuza dikkat ediniz. Ani bir kan şekeri düşmesi (hipoglisemi) durumuna karşı yanınızda her zaman birkaç adet şeker bulundurunuz. Mutlaka egzersiz

Detaylı

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak İNME Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Rana Karabudak TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü Türk Nöroloji Derneği (TND) 2014 Beyin Yılı Aktiviteleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Tüm hakları TND ye aittir. Kaynak

Detaylı

Tarifname. MADDE BAĞIMLILIĞININ TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK OLUġTURULMUġ BĠR FORMÜLASYON

Tarifname. MADDE BAĞIMLILIĞININ TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK OLUġTURULMUġ BĠR FORMÜLASYON 1 Tarifname MADDE BAĞIMLILIĞININ TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK OLUġTURULMUġ BĠR Teknik Alan FORMÜLASYON Buluş, madde bağımlılığının tedavisine yönelik oluşturulmuş bir formülasyon ile ilgilidir. Tekniğin Bilinen

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI TİSİNON 10 mg kapsül Ağızdan alınır. Her kapsül; Etkin madde: 10 mg nitisinon Yardımcı maddeler: Prejelatinize nişasta ve opak beyaz gövde / opak lacivert kapak No:3 sert jelatin kapsül

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. ZALAIN 300 mg Vajinal Supozituvar Hazne (vajina) içine uygulanır.

KULLANMA TALİMATI. ZALAIN 300 mg Vajinal Supozituvar Hazne (vajina) içine uygulanır. KULLANMA TALİMATI ZALAIN 300 mg Vajinal Supozituvar Hazne (vajina) içine uygulanır. - Etkin Madde: Her bir vajinal supozituvar (ovül) 300 mg sertakonazol nitrat içerir. - Yardımcı Maddeler: Katı, yarı

Detaylı

Tarifname KRONİK YORGUNLUK SENDROMUNUN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON

Tarifname KRONİK YORGUNLUK SENDROMUNUN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON 1 Tarifname Teknik Alan KRONİK YORGUNLUK SENDROMUNUN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON Buluş, kronik yorgunluk sendromunun tedavisine yönelik oluşturulmuş bir kompozisyon ile ilgilidir. Tekniğin Bilinen

Detaylı

MALZEME GÜVENLİK FORMU KALD SOĞUK ASFALT KISIM 1 MÜSTAHZAR VE İŞ TANIMI

MALZEME GÜVENLİK FORMU KALD SOĞUK ASFALT KISIM 1 MÜSTAHZAR VE İŞ TANIMI MALZEME GÜVENLİK FORMU KALD SOĞUK ASFALT KISIM 1 MÜSTAHZAR VE İŞ TANIMI 1. MALZEMENİN TANIMI 1.1 MALZEMENİN ADI: KALD SOĞUK UYGULANAN ASFALT TAMİR MALZEMESİ. 1.2 MALZEMENİN KULLANIM ALANI Yollardaki bozulan

Detaylı

İçindekiler Hosting hizmeti için silme isteği oluşturulması Reseller Paketi altında hosting hizmetinin oluşturulması Kesintiyi en aza indirmek için

İçindekiler Hosting hizmeti için silme isteği oluşturulması Reseller Paketi altında hosting hizmetinin oluşturulması Kesintiyi en aza indirmek için Mevcut Share Hsting Paketlerinin Reseller Paketleri Altına Aktarılması İçindekiler Hsting hizmeti için silme isteği luşturulması Reseller Paketi altında hsting hizmetinin luşturulması Kesintiyi en aza

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. PRENT Film Kaplı Tablet. Ağız yoluyla alınır.

KULLANMA TALİMATI. PRENT Film Kaplı Tablet. Ağız yoluyla alınır. KULLANMA TALİMATI PRENT Film Kaplı Tablet Ağız yoluyla alınır. Etkin madde: Asebutolol Yardımcı maddeler: Selüloz, mısır nişastası, povidon 25, magnezyum stearat, hipromelloz, makrogol, kuru nane esansı,

Detaylı

KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ

KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ 12 NİSAN 2013-KKTC DR. VAHDETTIN ERTAŞ SERMAYE PIYASASI KURULU BAŞKANI KONUŞMA METNİ Sayın

Detaylı

KANSER TANIMA VE KORUNMA

KANSER TANIMA VE KORUNMA KANSER TANIMA VE KORUNMA Uzm. Dr Dilek Leyla MAMÇU Sunum İçeriği Genel Bilgiler Dünyada ve Ülkemizdeki son durum Kanser nasıl oluşuyor Risk faktörleri neler Tedavi seçenekleri Önleme mümkün mü Sorular/

Detaylı

SİRKÜLER. 1.5-Adi ortaklığın malları, ortaklığın iştirak halinde mülkiyet konusu varlıklarıdır.

SİRKÜLER. 1.5-Adi ortaklığın malları, ortaklığın iştirak halinde mülkiyet konusu varlıklarıdır. SAYI: 2013/03 KONU: ADİ ORTAKLIK, İŞ ORTAKLIĞI, KONSORSİYUM ANKARA,01.02.2013 SİRKÜLER Gelişen ve büyüyen ekonomilerde şirketler arasındaki ilişkiler de çok boyutlu hale gelmektedir. Bir işin yapılması

Detaylı

" YANGIN SİGORTASI KAPSAMINDA MEYDANA GELEN HASARLARDA MUHASEBE EVRAKLARININ İNCELENMESİ EĞİTİMİ" BAŞVURU VE UYGULAMA KILAVUZU

 YANGIN SİGORTASI KAPSAMINDA MEYDANA GELEN HASARLARDA MUHASEBE EVRAKLARININ İNCELENMESİ EĞİTİMİ BAŞVURU VE UYGULAMA KILAVUZU " YANGIN SİGORTASI KAPSAMINDA MEYDANA GELEN HASARLARDA MUHASEBE EVRAKLARININ İNCELENMESİ EĞİTİMİ" BAŞVURU VE UYGULAMA KILAVUZU SİGORTACILIK EĞİTİM MERKEZİ 2016 Bu Kılavuz SEGEM ve SEDEV işbirliğiyle düzenlenecek

Detaylı

MAKÜ YAZ OKULU YARDIM DOKÜMANI 1. Yaz Okulu Ön Hazırlık İşlemleri (Yaz Dönemi Oidb tarafından aktifleştirildikten sonra) Son aktif ders kodlarının

MAKÜ YAZ OKULU YARDIM DOKÜMANI 1. Yaz Okulu Ön Hazırlık İşlemleri (Yaz Dönemi Oidb tarafından aktifleştirildikten sonra) Son aktif ders kodlarının MAKÜ YAZ OKULU YARDIM DOKÜMANI 1. Yaz Okulu Ön Hazırlık İşlemleri (Yaz Dönemi Oidb tarafından aktifleştirildikten sonra) Son aktif ders kodlarının bağlantıları kontrol edilir. Güz ve Bahar dönemindeki

Detaylı

BİYOEŞDEĞERLİK ÇALIŞMALARINDA KLİNİK PROBLEMLERİN BİR KAÇ ÖZEL OLGUYLA KISA DEĞERLENDİRİLMESİ Prof.Dr.Aydin Erenmemişoğlu

BİYOEŞDEĞERLİK ÇALIŞMALARINDA KLİNİK PROBLEMLERİN BİR KAÇ ÖZEL OLGUYLA KISA DEĞERLENDİRİLMESİ Prof.Dr.Aydin Erenmemişoğlu BİYOEŞDEĞERLİK ÇALIŞMALARINDA KLİNİK PROBLEMLERİN BİR KAÇ ÖZEL OLGUYLA KISA DEĞERLENDİRİLMESİ Prof.Dr.Aydin Erenmemişoğlu 3.Klinik Farmakoloji Sempozyumu-TRABZON 24.10.2007 Klinik ilaç araştırmalarına

Detaylı

KULLANMA TALİMATI HEKSA DERİ MERHEMİ. Deriye lokal olarak uygulanır. Etkin madde:

KULLANMA TALİMATI HEKSA DERİ MERHEMİ. Deriye lokal olarak uygulanır. Etkin madde: KULLANMA TALİMATI HEKSA DERİ MERHEMİ Deriye lokal olarak uygulanır. Etkin madde: Her 1 gram merhemde 30 mg oksitetrasiklin e eşdeğer oksitetrasiklin hidroklorür ve 10.000 ünite polimiksin B ye eşdeğer

Detaylı

Aile içinde şiddet nedir?

Aile içinde şiddet nedir? Aile içinde şiddet nedir? Aile içinde şiddet aşağıdakileri içerir: fiziksel zarar cinsel saldırı duygusal ve psikljik taciz sözlü taciz size veya başkalarına karşı şiddet tehdidi gizlice takip etmek paranızı

Detaylı

Dahiliye Konsültasyonu için Altın Öneriler: En Sık Görülen On Olgu Örneği Asıl Deniz alt Güney başlık Duman stilini düzenlemek için tıklatın Marmara

Dahiliye Konsültasyonu için Altın Öneriler: En Sık Görülen On Olgu Örneği Asıl Deniz alt Güney başlık Duman stilini düzenlemek için tıklatın Marmara Dahiliye Konsültasyonu için Altın Öneriler: En Sık Görülen On Olgu Örneği Asıl Deniz alt Güney başlık Duman stilini düzenlemek için tıklatın Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Olgu 1 28 yaşında erkek Ortopedi

Detaylı

Hayatboyu Öğrenme Programı Erasmus Eğitim Alma Hareketliliği Sözleşme Modeli (Personel ile Üniversite arasında) [Asgari şartlar]

Hayatboyu Öğrenme Programı Erasmus Eğitim Alma Hareketliliği Sözleşme Modeli (Personel ile Üniversite arasında) [Asgari şartlar] Ek V.12 Hayatbyu Öğrenme Prgramı Hayatbyu Öğrenme Prgramı Erasmus Eğitim Alma Hareketliliği Sözleşme Mdeli (Persnel ile Üniversite arasında) [Asgari şartlar] Bundan böyle kurum larak adlandırılacak taraf:

Detaylı

Sizinle araştırmalar bir adım daha ileriye gidecek. Hastalara ait veri ve tahlillerin kullanılması hakkında bilgiler

Sizinle araştırmalar bir adım daha ileriye gidecek. Hastalara ait veri ve tahlillerin kullanılması hakkında bilgiler Sizinle araştırmalar bir adım daha ileriye gidecek Hastalara ait veri ve tahlillerin kullanılması hakkında bilgiler Sayın hast, Hastalıkların teşhisi ve tedavisinde son on yılda çok büyük gelişmeler kaydedildi.

Detaylı

Kent Hastanesi, Hepimizden Önce Çocuklarımızın Hastanesi!

Kent Hastanesi, Hepimizden Önce Çocuklarımızın Hastanesi! Kent Hastanesi, Hepimizden Önce Çocuklarımızın Hastanesi! www.kenthospital.com Kent Hastanesi, hepimizden önce çocuklarımızın hastanesi! Çünkü, çocuklarımız, hepimizin geleceği! Kuruluşumuzdan bu yana

Detaylı

KİLO KONTROLÜ. Doç. Dr. FERDA GÜRSEL

KİLO KONTROLÜ. Doç. Dr. FERDA GÜRSEL KİLO KONTROLÜ Doç. Dr. FERDA GÜRSEL Sinsi sinsi artan Obesiti FE azalması metabolik hızın düşmesine neden olur. Harcanan enerji alınandan fazla değilse o zaman kilo alımı gerçekleşir. Aşırı Yağlılığın

Detaylı

Sosyal Riski azaltma Projesi Kapsamında Şartlı Nakit Transferi Uygulaması Genelgesi 2004 / 64

Sosyal Riski azaltma Projesi Kapsamında Şartlı Nakit Transferi Uygulaması Genelgesi 2004 / 64 Sosyal Riski azaltma Projesi Kapsamında Genelgesi 2004 / 64 Tarihi:03.05.2004 Sayısı:2004/64-1838 SAĞLIK BAKANLIĞI Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü ANKARA 03/05/2004 Sayı : B100ACS0140000-9216/1853

Detaylı

Çocuğunuzun işitmesine yardımcı olun

Çocuğunuzun işitmesine yardımcı olun Ponto Kemiğe takılan işitme cihazında seçme özgürlüğü Çocuğunuzun işitmesine yardımcı olun Ponto yumuşak bant Çocuğunuzun işitmesine yardımcı olun Ponto yumuşak bant Çocuklar dil becerilerini bebeklikten

Detaylı

KULLANMA TALİMATI SOMATOSTATİN EUMEDICA 250 µg i.v. İnfüzyon için Liyofilize Toz içeren Flakon Damardan uygulanır. Etkin madde: Her flakonda etkin madde olarak, 250 µg somatostatine eşdeğer miktarda hidratlanmış

Detaylı

3. SIKLIKLA TEDAVİ EDİLEN HASTALIKLAR, UYGULANAN PROSEDÜRLER VE HİZMETLER:

3. SIKLIKLA TEDAVİ EDİLEN HASTALIKLAR, UYGULANAN PROSEDÜRLER VE HİZMETLER: Dk.Kdu : FR-YLY-15-301 İlk Yay.Tarihi : 15 Nisan 2007 Sayfa Rev. N : 03 Rev.Tarihi : 28 Şubat 2012 1 / 6 1. HİZMET KAPSAMI: Genel Cerrahi Anabilim Dalı (AD), 16 yaşın üzerindeki ayaktan ve yatan hastalara

Detaylı

3. SIKLIKLA TEDAVİ EDİLEN HASTALIKLAR, UYGULANAN PROSEDÜRLER VE HİZMETLER:

3. SIKLIKLA TEDAVİ EDİLEN HASTALIKLAR, UYGULANAN PROSEDÜRLER VE HİZMETLER: Rev. N : 03 Rev.Tarihi : 28 Şubat 2012 1 / 6 NOT: Üst Bilgide Başlığa Anabilim Dalı veya Bilim Dalı İsmini, Dküman kdunda XXX Bölüne Anabilim Dalı/ Bilim Dalı kdunuzu giriniz 1. HİZMET KAPSAMI: Göz Anabilim

Detaylı

Rahim ağzı kanseri; Serviks tümörü; Cerviks kanseri; Cerviks tümörü; Cervix Ca;

Rahim ağzı kanseri; Serviks tümörü; Cerviks kanseri; Cerviks tümörü; Cervix Ca; SERVİKS KANSERİ Rahim ağzı kanseri; Serviks tümörü; Cerviks kanseri; Cerviks tümörü; Cervix Ca; Serviks kanseri uterusun giriş kısmı olan serviks bölümünün tümörüdür. Halk arasında Rahim ağzı kanseri denir.

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. VOTRON 250 µg/ 5 ml I.V. Enjeksiyonluk Çözelti İçeren Flakon Damar içine uygulanır.

KULLANMA TALİMATI. VOTRON 250 µg/ 5 ml I.V. Enjeksiyonluk Çözelti İçeren Flakon Damar içine uygulanır. KULLANMA TALİMATI VOTRON 250 µg/ 5 ml I.V. Enjeksiyonluk Çözelti İçeren Flakon Damar içine uygulanır. Etkin madde: 5 ml çözelti 250 µg Palonosetrona eşdeğer Palonosetron hidroklorür içermektedir. (Her

Detaylı

E tkin madde: Her bir litre çözelti 100 gram dekstroz monohidrat içerir. Yardımcı madde(ler): Enjeksiyonluk su

E tkin madde: Her bir litre çözelti 100 gram dekstroz monohidrat içerir. Yardımcı madde(ler): Enjeksiyonluk su KULLANMA TALİMATI %10 DEKSTROZ SUDAKİ SOLÜSYONU SUDAKİ SOLÜSYONU Damar içine uygulanır. E tkin madde: Her bir litre çözelti 100 gram dekstroz monohidrat içerir. Yardımcı madde(ler): Enjeksiyonluk su Bu

Detaylı

KAVRAMLAR. Büyüme ve Gelişme. Büyüme. Büyüme ile Gelişme birbirlerinden farklı kavramlardır.

KAVRAMLAR. Büyüme ve Gelişme. Büyüme. Büyüme ile Gelişme birbirlerinden farklı kavramlardır. KAVRAMLAR Büyüme ve Gelişme Büyüme ile Gelişme birbirlerinden farklı kavramlardır. Büyüme Büyüme, bedende gerçekleşen ve boy uzamasında olduğu gibi sayısal (nicel) değişikliklerle ifade edilebilecek yapısal

Detaylı

Türk Toraks Derneği. Akut Bronşiyolit Tanı, Tedavi ve Korunma Uzlaşı Raporu Cep Kitabı. Cep Kitapları Serisi. www.toraks.org.tr

Türk Toraks Derneği. Akut Bronşiyolit Tanı, Tedavi ve Korunma Uzlaşı Raporu Cep Kitabı. Cep Kitapları Serisi. www.toraks.org.tr Türk Toraks Derneği Türk Toraks Derneği Cep Kitapları Serisi Akut Bronşiyolit Tanı, Tedavi ve Korunma Uzlaşı Raporu Cep Kitabı www.toraks.org.tr Editörler HAZIRLAYANLAR Prof. Dr. Münevver Erdinç Ege Üniversitesi

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. SPRAMAX 1.5 M.I.U film kaplı tablet Ağızdan alınır. KULLANMA TALİMATI Etkin madde: Her kaplanmış tablet; 1.500.000 IU Spiramisin içerir. Yardımcı maddeler: Hidroksipropil selüloz, Prejelatinize Mısır Nişastası,

Detaylı

Prioderm losyon prospektüsü

Prioderm losyon prospektüsü Prioderm losyon sayfa 1 / 5 önceki versiyon.1.1 tarih: 05/94 Prioderm losyon prospektüsü Sizin için önemli bilgiler içeren bu prospektüsü dikkatlice okuyun. Bu ilaç doktor tavsiyesini gerektirmeyen hafif

Detaylı

Ci C n i s n e s l e l iş i l ş e l v e v bo b z o u z k u l k u l k u l k a l r a r y l y a l a il i g l i g l i i l P i a P r a i r s i s t e t

Ci C n i s n e s l e l iş i l ş e l v e v bo b z o u z k u l k u l k u l k a l r a r y l y a l a il i g l i g l i i l P i a P r a i r s i s t e t Kadınlarda cinsel işlev bozukluğu Parlak buluş! Cinsel işlev bozukluklar yla ilgili Paris te düzenlenen büyük bir toplant ilaç satanlar için milyar dolarl k pazarlar yaratabilecek yeni bir hastal ğ tan

Detaylı

D VİTAMİNİ TARİHSEL BAKI 01.11.2008. 25-D vitamini miktarına göre değişir. öğünde uskumru yesek de, böbrekler her

D VİTAMİNİ TARİHSEL BAKI 01.11.2008. 25-D vitamini miktarına göre değişir. öğünde uskumru yesek de, böbrekler her VİTAMİN BİYOKİMYASI D VİTAMİNİ BU BÖLÜMDE ANLATILACAK KONULAR: Tarihsel Bakış D vitamininin kimyasal ve biyolojik fonksiyonları Besin kaynakları Hazırlayan: V. Murat BOSTANCI Toksisite 1 2 TARİHSEL BAKI

Detaylı

Panik Atak ve Panik Bozukluk

Panik Atak ve Panik Bozukluk Panik Atak ve Panik Bzukluk Panik ve kaygı her türlü insanı yaşamının herhangi bir döneminde etkileyebilir. Araştırmalara göre her 30 kişiden biri hayatının bir döneminde ciddi panik atak srunu yaşayabilir.

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz. Çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz. Çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI DROPOLEV 60 mg/ml ORAL DAMLA, 30 ml Ağız yolu ile kullanılır. Etkin madde: Her 1 ml çözelti 60 mg levodropropizin içerir. Yardımcı maddeler: Metil paraben sodyum, propilen glikol, sukroz,

Detaylı

Haz rlayan: Halime Ayd n Kartal E itim ve Ara rma Hastanesi Stoma ve Yara Bak m Hem iresi

Haz rlayan: Halime Ayd n Kartal E itim ve Ara rma Hastanesi Stoma ve Yara Bak m Hem iresi Haz rlayan: Halime Ayd n Kartal E itim ve Ara rma Hastanesi Stoma ve Yara Bak m Hem iresi *Ac badem Üniversitesi 2. Geleneksel Bilgi Güncelleme Sempozyumunda Sunulmu tur 1-BASINÇ YARASI Tan m Evreleri

Detaylı

Tarifname BÖBREKÜSTÜ BEZĠ YETMEZLĠĞĠNĠN TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON

Tarifname BÖBREKÜSTÜ BEZĠ YETMEZLĠĞĠNĠN TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON 1 Tarifname Teknik Alan BÖBREKÜSTÜ BEZĠ YETMEZLĠĞĠNĠN TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON Buluş, böbreküstü bezi yetmezliğinin tedavisine yönelik oluşturulmuş bir formülasyon ile ilgilidir. Tekniğin Bilinen

Detaylı

KORELASYON VE REGRESYON ANALİZİ

KORELASYON VE REGRESYON ANALİZİ KORELASON VE REGRESON ANALİZİ rd. Doç. Dr. S. Kenan KÖSE İki ya da daha çok değişken arasında ilişki olup olmadığını, ilişki varsa yönünü ve gücünü inceleyen korelasyon analizi ile değişkenlerden birisi

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Yardımcı maddeler: Fosforik asit, Sodyum bisülfit, Glasiyel asetik asit, Enjeksiyonluk su.

KULLANMA TALİMATI. Yardımcı maddeler: Fosforik asit, Sodyum bisülfit, Glasiyel asetik asit, Enjeksiyonluk su. KULLANMA TALİMATI FRESELAMİN %8.5 Aminoasit IV infüzyon solüsyonu Damar yolundan uygulanır. Etkin maddeler: Her 100 ml lik çözelti: 0.59 g L-İzolösin; 0.77 g L-Lösin; 0.62 g Lizin (0.87 g L-Lizin asetat

Detaylı

BALIK YAĞI MI BALIK MI?

BALIK YAĞI MI BALIK MI? BALIK YAĞI MI BALIK MI? Son yıllarda balık yağı ile ilgili kalp damar hastalıklarından tutun da romatizma, şizofreni, AIDS gibi hastalıklarda balık yağının kullanılmasının yararları üzerine çok sayıda

Detaylı

UÜ-SK ORGAN VE DOKU NAKLİ PROSEDÜRÜ

UÜ-SK ORGAN VE DOKU NAKLİ PROSEDÜRÜ Rev. No : 01 Rev.Tarihi : 13 Haziran 2012 1/ 1. Amaç: UÜ-SK da organ ve doku nakli hizmetlerinden yararlanacak hastaların ve/veya canlı vericilerinin başvuru kriterlerinin ve organ bekleme listelerine

Detaylı

DEVLET KATKI SİSTEMİ Devlet katkısı nedir? Devlet katkısı başlangıç tarihi nedir? Devlet katkısından kimler faydalanabilir?

DEVLET KATKI SİSTEMİ Devlet katkısı nedir? Devlet katkısı başlangıç tarihi nedir? Devlet katkısından kimler faydalanabilir? DEVLET KATKI SİSTEMİ Devlet katkısı nedir? Katılımcı tarafından ödenen katkı paylarının %25 i oranında devlet tarafından katılımcının emeklilik hesabına ödenen tutardır. Devlet katkısı başlangıç tarihi

Detaylı

TEKNOLOJİ VE TASARIM

TEKNOLOJİ VE TASARIM TEKNOLOJİ VE TASARIM YAPIM KUŞAĞI SINIFLAR ODAK NOKTALARI 7. SINIF Üretiyoruz 8. SINIF Üretelim Tanıtalım Öğrencinin: Adı Soyadı: Aslı KARTAL Sınıf, No: 7/C, 2729 Yahya KARAKURT Teknoloji ve Tasarım Öğretmeni

Detaylı

OTİZM NEDİR? becerilerinin oluşmasını etkileyen gelişim bozukluğudur.

OTİZM NEDİR? becerilerinin oluşmasını etkileyen gelişim bozukluğudur. OTİZM NEDİR? Otizm, sosyal ve iletişim Otizm, sosyal ve iletişim becerilerinin oluşmasını etkileyen gelişim bozukluğudur. GÖRÜLME SIKLIĞI Son verilere göre 110 çocuktan birini etkilediği kabul edilmektedir

Detaylı

I. ULUSAL KANSERLİ HASTALAR KONGRESİ

I. ULUSAL KANSERLİ HASTALAR KONGRESİ TOPLANTI ADI, TARİHİ ve YERİ BİRİNCİ ULUSAL KANSERLİ HASTALAR KONGRESİ 7-8 NİSAN 2006 ANKARA-TÜRKİYE TOPLANTI PROGRAMI 07 Nisan 2006, Cuma 08:30-09:00 Katılımcı Kayıt İşlemleri 09:00-09:30 Açılış Knuşmaları

Detaylı