TC. ANADOLU ÜN VERS TES YAYINI NO: 1769 AÇIKÖ RET M FAKÜLTES YAYINI NO: 919 TRAF K VE LK YARDIM

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "TC. ANADOLU ÜN VERS TES YAYINI NO: 1769 AÇIKÖ RET M FAKÜLTES YAYINI NO: 919 TRAF K VE LK YARDIM"

Transkript

1 TC. ANADOLU ÜN VERS TES YAYINI NO: 1769 AÇIKÖ RET M FAKÜLTES YAYINI NO: 919 TRAF K VE LK YARDIM Yazarlar Doç.Dr. lker YILMAZ (Ünite 2, 4, 5) Yard.Doç.Dr. Ali ERSOY (Ünite 3) Yard.Doç.Dr. Ays n KÜÇÜKYILMAZ (Ünite 6, 9) Yard.Doç.Dr. Handan DEVEC (Ünite 10) Yard.Doç.Dr. Meral GÜVEN (Ünite 7, 8) Ö r.gör.dr. Dilruba KÜRÜM (Ünite 1) Editör Yard.Doç.Dr. fi. Dilek BELET ANADOLU ÜN VERS TES

2 Bu kitab n bas m, yay m ve sat fl haklar Anadolu Üniversitesine aittir. Uzaktan Ö retim tekni ine uygun olarak haz rlanan bu kitab n bütün haklar sakl d r. lgili kurulufltan izin almadan kitab n tümü ya da bölümleri mekanik, elektronik, fotokopi, manyetik kay t veya baflka flekillerde ço alt lamaz, bas lamaz ve da t lamaz. Copyright 2007 by Anadolu University All rights reserved No part of this book may be reproduced or stored in a retrieval system, or transmitted in any form or by any means mechanical, electronic, photocopy, magnetic, tape or otherwise, without permission in writing from the University. UZAKTAN Ö RET M TASARIM B R M Genel Koordinatör Prof.Dr. Levend K l ç Genel Koordinatör Yard mc s Yard.Doç.Dr. Müjgan Bozkaya Ö retim Tasar mc s Doç.Dr. Nezih Orhon Grafik Tasar m Yönetmenleri Prof. T. Fikret Uçar Ö r.gör. Cemalettin Y ld z Ö r.gör. Nilgün Salur Televizyon Programlar Yöneticisi Prof. Yalç n Demir Dil ve Yaz m Dan flman Yard.Doç.Dr. Hülya Pilanc Ölçme De erlendirme Sorumlusu Ayhan Turan Kitap Koordinasyon Birimi Yard.Doç.Dr. Feyyaz Bodur Uzm. Nermin Özgür Kapak Düzeni Prof. T. Fikret Uçar Dizgi Aç kö retim Fakültesi Dizgi Ekibi Trafik ve lk Yard m ISBN Bask Bu kitap ANADOLU ÜN VERS TES Web-Ofset Tesislerinde adet bas lm flt r. ESK fieh R, Eylül 2007

3 çindekiler iii çindekiler Önsöz... Kullan m K lavuzu... ix x Trafik ve lk Yard m Dersinin Tan m, Kapsam ve lkö retim Program ndaki Yeri... 1 G R fi... 3 TRAF K VE LK YARDIM E T M... 4 Trafik ve lk Yard mla lgili Temel Kavramlar... 4 Trafik ve lk Yard m E itiminin Önemi... 5 Trafik ve lk Yard m E itimine liflkin Yap lan Çal flmalar... 8 OKUL PROGRAMLARINDA TRAF K VE LK YARDIM E T M N N GEL fi M... 9 Ö retim Programlar nda Trafik ve lk Yard m E itiminin Amaçlar TRAF K VE LK YARDIM DERS N N TANIMI VE KAPSAMI Trafik ve lk Yard m Dersi Ö retim Program n n Temel Özellikleri Trafik ve lk Yard m Ö retim Program n n Ögeleri Trafik ve lk Yard m Ö retim Program n n Genel Amaçlar ve Kazan mlar Trafik ve lk Yard m Ö retim Program n n çeri i Trafik ve lk Yard m E itimi Program n n Ö renme- Ö retme Süreci Trafik ve lk Yard m E itimi Program n n De erlendirmesi Özet Kendimizi S nayal m Yaflam n çinden Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan ve Baflvurulabilecek Kaynaklar Sa l kla lgili Temel Bilgiler G R fi GENEL SA LIK B LG S Sa l k ve Bileflenleri Sa l n Korunmas SA LIK VE BESLENME Sa l kl Beslenmenin Planlanmas KALP VE DOLAfiIM S STEM SA LI I VE KORUNMASI Kalp Krizinin Belirtileri Kalp Krizi An nda Yap lmas Gerekenler Kalp Hastal klar nda Risk Etmenleri De ifltirilemeyen Risk Etmenleri De ifltirilebilen Risk Etmenleri Di er Etmenler BULAfiICI HASTALIKLAR VE SA LIK MADDE BA IMLILI I VE SA LIK STRES VE SA LIK Stresle Bafla Ç kman n Yollar ÜN TE 1 ÜN TE 2

4 iv çindekiler Gevfleme Teknikleri SA LIK VE EGZERS Z Özet Kendimizi S nayal m Yaflam n çinden Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan ve Baflvurulabilecek Kaynaklar ÜN TE 3 ÜN TE 4 Sa l k E itimine Yönelik Ö retme-ö renme Etkinlikleri G R fi SA LIK E T M NE L fik N TEMEL KAVRAMLAR LKÖ RET MDE SA LIK E T M N N AMACI VE KAPSAMI lkö retimin Genel Amaçlar çinde Sa l k E itimi Ö retim Programlar nda Sa l k E itimi Amaçlar ve Kapsam SA LIK E T M Ö RETME-Ö RENME SÜREC SA LIK E T M NE YÖNEL K Ö RETME-Ö RENME ETK NL KLER Etkinlik 1 - Dengeli Besleniyorum, Sa l kl Büyüyorum Ö retmenin Haz rlad Probleme Dayal Ö renme Metni (Ali nin Bir Günü) Etkinlik 2 - Temiz ve Güvenli G dalar Tüketmeliyiz Etkinlik 3 - Sonuçlar n Biliyorum* Etkinlik 4 - Vitaminler En Çok Hangi Besinlerde Bulunur? Özet Kendimizi S nayal m Yaflam n çinden Okuma Parças Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan ve Baflvurulabilecek Kaynaklar lk Yard mla lgili Temel Bilgiler G R fi LK YARDIM VE ÖNEM LK YARDIM SÜRES VE UYGULAMA NEDENLER LK YARDIMDA LKELER Sakin Olmak Kaza Yerinde Yap lmas Gerekenler lk Yard mda Temel Uygulamalar LK YARDIM MALZEMELER LK YARDIMDA SARGI VE BANDAJLAR LK YARDIMDA HASTAYI YA DA YARALIYI TAfiIMA Hasta/Yaral n n Sürüklenerek Tafl nmas K sa Mesafede Sürekli Tafl ma Teknikleri Araç çindeki Yaral y Tafl ma (Rentek Manevras ) Sedye Üzerine Yerlefltirme Yöntemleri Sedye le Tafl ma Özet Kendimizi S nayal m Yaflam n çinden Okuma Parças Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan ve Baflvurulabilecek Kaynaklar... 86

5 çindekiler v Temel lk Yard m Uygulamalar G R fi YARALANMALAR VE KANAMALARDA LK YARDIM Aç k Yaralarda lk Yard m Kapal Yaralarda lk Yard m Delici Gö üs Yaralanmalar nda lk Yard m Delici Kar n Yaralanmalar nda lk Yard m fiiddetli Kanamalarda lk Yard m fiok VE LK YARDIM SOLUNUM VE DOLAfiIMLA LG L DURUMLARDA LK YARDIM Solunum Yolunun Aç lmas (Airway) Solunum Yollar na Yabanc Cisim Kaçmas Solunumun Sa lanmas (Breathing) Dolafl m n Sa lanmas (Circulation) YANIKLAR VE LK YARDIM ZEH RLENMELERDE LK YARDIM Sindirim (A z) Yoluyla Olan Zehirlenmelerde lk Yard m Solunum Yoluyla Olan Zehirlenmelerde lk Yard m Cilt Yoluyla Olan Zehirlenmelerde lk Yard m Deniz Zehirlenmelerinde lk Yard m Akrep Sokmalar nda lk Yard m Y lan Sokmalar nda lk Yard m YANLIfi LAÇ KULLANIMLARINDA LK YARDIM DONMA VE LK YARDIM SICAK ÇARPMALARI, ISI KRAMPLARI VE LK YARDIM AN GEL fien HASTALIKLARDA LK YARDIM Koma Havale (Konvülsiyon) Ateflli Hastal klar Epilepsi (Sara) Krizi Kalp Krizi KIRIK, ÇIKIK VE BURKULMALARDA LK YARDIM K r k Ç k k Burkulma K r k ve Ç k klarda Tespit Yöntemleri Özet Kendimizi S nayal m Yaflam n çinden Okuma Parças Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan ve Baflvurulabilecek Kaynaklar lk Yard m E itimine Yönelik Ö retme-ö renme Etkinlikleri G R fi LK YARDIM E T M N N ÖNEM LKÖ RET M PROGRAMINDA LK YARDIM E T M N N AMACI VE KAPSAMI Trafik ve lk Yard m Dersinde lk Yard m E itiminin Amaçlar LK YARDIM E T M NDE Ö RETME-Ö RENME SÜREC VE ETK NL K ÖRNEKLER Örnek Etkinlikler ÜN TE 5 ÜN TE 6

6 vi çindekiler Etkinlik Etkinlik Etkinlik Özet Kendimizi S nayal m Yaflam n çinden Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan ve Baflvurulabilecek Kaynaklar ÜN TE 7 ÜN TE 8 Trafikle lgili Temel Bilgiler G R fi ULAfiTIRMA VE TRAF K TRAF KLE LG L TEMEL ÖZELL KLER Trafikle lgili Belli Bafll Tan mlar Genel Tan mlar Kara Yoluna, Kara Yolu Üzerinde ve Kenar ndaki Tesislere liflkin Tan mlar Araçlara liflkin Tan mlar Trafik flaretleri ve Levhalar Özet Kendimizi S nayal m Yaflam n çinden Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan ve Baflvurulabilecek Kaynaklar Trafi in Yönetimi ve Düzenlenmesi TRAF N DÜZENLENMES N N VE YÖNET M N N YASAL DAYANAKLARI Trafi i Yöneten Yasalar, Kurumlar ve Kurulufllar TRAF DÜZENLEYEN KURALLAR Kara Yollar nda Trafi in Ak fl ve Kara Yolunun Kullan lmas le lgili Kurallar Trafik flaretlerine Uyma Demir Yolu Geçitleri Motorlu Tafl t Sürücülerine Yönelik Kurallar Geçme Kurallar Durma, Duraklama ve Park Etme Kurallar Yayalara liflkin Kurallar TRAF K SORUNLARI VE ÇÖZÜM YAKLAfiIMLARI Trafik ve Çevre Kirlili i Trafik T kan kl Trafi in nsan ve Toplum Üzerindeki Olumsuz Etkileri Trafik Kazalar nsan Etkeni Yol ve Trafik Yo unlu u Etkenleri Araç ve Donan m Etkenleri Co rafi ve klim ile lgili Etkenler Trafik Sorunlar na Çözüm: E itim Özet Kendimizi S nayal m Yaflam n çinden Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan ve Baflvurulabilecek Kaynaklar

7 çindekiler vii Trafik E itimine Yönelik Ö retme-ö renme Etkinlikleri G R fi LKÖ RET M PROGRAMLARINDA TRAF K E T M, AMACI VE KAPSAMI lkö retimin Genel Amaçlar çinde Trafik E itimi Hayat Bilgisi Dersi Ö retim Program nda Trafik E itiminin Amac ve Kapsam Trafik E itimi ile lgili Hayat Bilgisi 1. S n f Kazan mlar Trafik E itimi ile lgili Hayat Bilgisi 2. S n f Kazan mlar Trafik E itimi ile lgili Hayat Bilgisi 3. S n f Kazan mlar Trafik ve lk Yard m Dersi Program nda Trafik E itiminin Amac ve Kapsam S n f Kazan mlar TRAF K E T M NDE Ö RETME-Ö RENME SÜREC Örnek Ö retme-ö renme Etkinlikleri Etkinlik 1- Tafl tlar Ö reniyoruz Etkinlik 2- Hata Kimde? Etkinlik 3- Bilinçli Yayalar Etkinlik 4- Yolculuk Kurallar Özet Kendimizi S nayal m Yaflam n çinden Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan ve Baflvurulabilecek Kaynaklar Trafik ve lk Yard m E itiminde Ölçme ve De erlendirme G R fi ÖLÇME VE DE ERLEND RME LE LG L TEMEL KAVRAMLAR Ölçme Türleri Ölçek Türleri Bir Ölçme Arac n n Sahip Olmas Gereken Özellikler SONUÇ DE ERLEND RMEYE YÖNEL K DE ERLEND RME TEKN KLER Sözlü S navlar Yaz l Yoklama K sa Yan tl Testler Do ru Yanl fl Testleri Çoktan Seçmeli Testler Efllefltirme Maddeleri SÜREÇ DE ERLEND RMEYE YÖNEL K DE ERLEND RME TEKN KLER Bireysel Ö renci Projeleri Portfolyo Gözlem Kontrol Listeleri ve Dereceleme Ölçekleri Anekdot ve Günlük Özet Kendimizi S nayal m Yaflam n çinden Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan ve Baflvurulabilecek Kaynaklar ÜN TE 9 ÜN TE 10 Sözlük Dizin

8 viii Önsöz Önsöz Ülkemizde meydana gelen trafik kazalar nda ve kazalar sonucu meydana gelen ölüm oranlar nda son y llarda azalmalar olmas na karfl n, geliflmifl ülkelerle karfl laflt rd m zda karfl m za çok da iyimser bir tablo ç kmamaktad r. Bugüne kadar yap lan araflt rmalarla, trafik kazalar n n azalt lmas konusunda al nabilecek önlemlerin, genel olarak trafik e itimine dayand belirlenirken, trafik kazalar sonras meydana gelen ölüm oranlar n n azalt lmas için ise; ilk yard m ve acil tahliye hizmetlerinin yeterli seviyeye ç kar lmas gereklili i vurgulanmaktad r. EGM. ve Jandarma istatistikleri do rultusunda, 2001 y l nda kiflinin ölümüyle sonuçlanan trafik kazalar n n nedenleri incelendi inde; di er sebeplerin yan nda trafik bilinci ve e itim eksikli inin ilk s ralar ald, yap lan araflt rmalar ve istatistikler sonucu ortaya ç kmaktad r. Ayr ca, ülkemizde kazalar n % 99 unu oluflturan insan faktörünün kazalara etkisi Avrupa ülkelerinde % 50 seviyesindedir. Bu aç dan bak ld nda sürücü, yaya ve yolcu olarak insan merkezli sorunun çözümlenmesinde e itimin önemi daha da artmaktad r. Trafik e itimi; ö rencilerin ve e itimlerini tamamlam fl olan yol kullan c lar ile trafi i denetleyenlerin e itilmesi olarak de erlendirilmektedir. E itim, insanlar belli amaçlara göre yetifltirme süreci olup bu sürecin en önemli bölümünü okullar oluflturur. Bilinçli, nitelikli, sorumluluk sahibi, trafik kültürü oluflmufl sürücü, yaya ve yolcular n yetifltirilmesi sadece e itimle olas görülmektedir. Trafik e itiminin, uygulanabilirli i araflt r ld nda, okul öncesi e itimden yüksek ö retime kadar uzanan e itimdeki yetersizliklerin giderilmesinin gere i de yads namaz. Trafik e itimi kadar önemli di er bir konu ise, kazalar sonras nda yap lacak olan ilk yard md r. Günümüzde acil t bbi hastal klar, kazalar, fliddet olaylar ve afetler s k görülmektedir. Bu nedenle, hasta veya yaral n n yaflam flans n artt rmak, oluflabilecek sakatl klar önlemek ve iyileflmeyi kolaylaflt rmak için ilk yard m e itimi zorunludur. Günlük hayatta meydana gelen kaza ve hastal klardan birçok insan zarar görmektedir. Ancak bunlardan daha ac olan yanl fl ilk yard m uygulamalar nedeniyle hastalara yarar yerine zarar verilmesidir. Yanl fl ilk yard m uygulamalar hastalar n iyileflmelerini geciktirmekte, sakat kalmalar na veya ölmelerine neden olmaktad r. Yaralanma, ölüm olaylar n n dördüncü ana nedenidir. Düflmeler en s k rastlanan yaralanma sebebi, trafik kazalar ise en ölümcül olan - d r. Yaralanma ölümlerinin % 22 si trafik kazalar sonucu oluflmaktad r. Kaza ölümlerinin % 10 u ilk befl dakika içinde, % 54 ü ise ilk yar m saat içinde meydana gelmektedir. Kaza yerinde ilk befl dakika içerisinde uygulanacak etkili bir ilkyard m ile bu ölümlerin yaklafl k yar s n önlemek olas d r. Bu durum ilkyard m n ve ilk yard m e itiminin önemini aç kça göstermektedir. Trafik ve ilk yard m kitab genelde, sizin, trafik ve ilk yard m e itimi alan n kapsaml olarak tan man z, kavramsal bir görüfl gelifltirmeniz ve bu alana yönelik ö retme-ö renme etkinlikleri düzenleme bilgi ve becerilerinizi gelifltirmek amac yla haz rlanm flt r. Bu amaca yönelik olarak kitapta; trafik ve ilk yard m dersinin tan m, kapsam ve ilkö retim program ndaki yeri; sa l kla ilgili temel bilgiler; sa -

9 Önsöz ix l k e itimine yönelik ö retme-ö renme etkinlikleri; ilk yard mla ilgili temel bilgiler; temel ilk yard m uygulamalar ; ilk yard m e itimine yönelik ö retme-ö renme etkinlikleri; trafikle ilgili temel bilgiler; trafi in düzenlenmesi ve yönetimi; trafik e itimine yönelik ö retme-ö renme etkinlikleri; trafik ve ilk yard m e itiminde ölçme ve de erlendirme konular na yer verilmifltir. Konular kendi kendinize çal flarak ö renmenize olanak sa layacak biçimde, uzaktan e itim ilkelerine uygun olarak haz rlanm fl bu kitaptaki bilgileri daha kolay ve etkili bir biçimde ö renebilmeniz için öncelikle ünitelerin bafl k s mlar nda yer alan amaçlar bölümünü gözden geçiriniz. Ünitelerinin içindekiler k s mlar n inceleyiniz. Ünitelerin içine yerlefltirilmifl olan sorular n ve tart flma önerilerinin gere ini yerine getiriniz. Ünitelere iliflkin metni çal flt ktan sonra ünite sonundaki özeti okuyunuz. Ünitelerin sonundaki de erlendirme sorular n yan tlay n z. Konuyla ilgili ayr nt l bilgi için ünitelerin sonlar ndaki kaynaklara baflvurunuz. Kitaptaki kimi üniteler için çekilen televizyon programlar n izlemeye özen gösteriniz. Kitab n yararl olmas n umuyor, baflar lar diliyorum. Editör Yard.Doç.Dr. fi. Dilek BELET

10 x Kullan m K lavuzu K endi kendine ö renme ilkelerine göre haz rlanm fl olan bu kitab n ifllevlerini ö renmek için haz rlanan Kullan m K lavuzu, konular anlaman zda ve s navlara haz rlanman zda sizlere fayda sa layacakt r. Girifl: Ünitede ifllenen konulara iliflkin bilgi veren, konuya bafllamadan önce sizi düflünmeye iten, gerekti inde konular daha iyi kavrayabilmeniz için yapman z gerekenleri belirten k sa aç klamalard r. Amaçlar m z: Üniteyi tamamlad - n zda kazanaca n z bilgi ve becerilerdir. Örnek Olay: Ünitede ifllenen konular n günlük yaflama yans malar n içeren, SIRA kuramsal aç klamalarla çevrenizde yafla- S ZDE nan olaylar aras nda ba kurman za yard mc olmay hedefleyen DÜfiÜNEL M olaylard r. SORU D KKAT S ra SIRA Sizde: S ZDE fllenen konular kavray p kavramad n z kendi kendinize ölçmenize DÜfiÜNEL M yard mc olmaya amaçlayan, düflünmeye ve uygulamaya SORU yönlendiren sorulard r. D KKAT Yana Ç kma: Metin içinde yer alan önemli kavram ve ifadelere iliflkin tan m ya da aç klamalard r. Önemsemeniz gereken noktalar gösterir. Metin içinde yap lan aç klamalar n bir tür çok k sa özeti gibi düflünülebilir. Anahtar Kavramlar: Ünitede aç klanan temel kavramlard r. Ünitedeki önemli noktalara iliflkin ipuçlar verir. AMAÇLARIMIZ AMAÇLARIMIZ K T A P TELEV ZYON DÜfiÜNEL M SORU K T A P D KKAT DÜfiÜNEL M SORU D KKAT AMAÇLARIMIZ AMAÇLARIMIZ TELEV ZYON K T A P K T A P NTERNET çindekiler: Ünite içinde hangi konular n ifllenece ini gösterir. Ana konular n bafll klar n içerir. TELEV ZYON TELEV ZYON NTERNET NTERNET NTERNET nternet: Konu ile ilgili internet adreslerine yönlendirir.

11 Kullan m K lavuzu xi Özet: Ünitede ayr nt l ifllenen konular n önemli noktalar tekrar vurgulan r. Kendimizi S nayal m: Ünitede ifllenen konular ö renip ö renmedi inizi kendi kendinize ölçmenizi sa layacak, bir tür s nava haz rl k testidir. S navlarda ç - kabilecek türde sorular içerir. kuramsal aç klamalar ile günlük yaflam m zda karfl - laflt m z olaylar aras nda iliflki kurman z sa lamak için verilmifl haber ve al nt lard r. Yaflam n çinden: Ünitede aktar lan Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar : Kendimizi S nayal m bölümündeki sorular n cevaplar n ve ilgili olduklar konular içerir. Yanl fl cevaplad - n z sorularla ilgili konular tekrar etmeniz s navdaki baflar n z art rabilir. S ra Sizde Yan t Anahtar : "S ra Sizde"lerde yer alan sorular n cevaplar n içerir. Her hangi bir S ra Sizde sorusuna verdi iniz cevap ile bu bölümdeki cevab karfl laflt rarak, ilgili konuyu ne ölçüde ö rendi inizi belirleyebilirsiniz. Yararlan lan ve Baflvurulabilecek Kaynaklar: fllenen konulara iliflkin daha genifl bilgi edinmek isterseniz bu bölümde yer alan kaynaklar inceleyebilirsiniz.

12

13 Trafik ve lk Yard m Dersinin Tan m, Kapsam ve lkö retim Program ndaki Yeri 1 1 Kaynak: Türkiye de yaflanan en önemli sorunlardan biri olan trafik kazalar n n bafll ca nedenlerinden biri, trafik e itiminin yetersizli idir. Trafikle ilgili yaflanan sorunlar n en etkili çözümü, bilinçli, sorumluluk sahibi bireyler yetifltirmektir. Trafik güvenli i ve ilk yard m hizmetleri konusunda bilinçli, sorumluluk sahibi bireylerin yetifltirilmesi ise ancak erken yafllarda bafllamas gereken trafik ve ilk yard m e itimiyle olanakl d r. Amaçlar m z Bu üniteyi tamamlad ktan sonra; Trafik ve ilk yard mla ilgili temel kavramlar tan mlayabilecek, Trafik ve ilk yard m e itiminin önemini tart flabilecek, Trafik ve ilk yard m e itimiyle ilgili yap lan çal flmalar aç klayabilecek, Okul programlar nda trafik ve ilk yard m e itiminin geliflimini tart flabilecek, Ö retim programlar nda trafik ve ilk yard m e itiminin amaçlar n aç klayabilecek, Trafik ve lk Yard m E itimi dersinin kapsam n aç klayabilecek, Trafik ve lk Yard m Ö retim Program n n yap s n aç klayabileceksiniz.

14 2 Trafik ve lk Yard m Örnek Olay Trafik Kazas nda Kurtarma Rezaleti! Zeytinburnu nda meydana gelen trafik kazas nda kurtarma rezaleti yafland. Bariyere vuran otomobil içerisinde s k flan sürücüyü kurtarmak için vatandafllar türlü yollara baflvurdu. Zeytinburnu nda yan yola girme konusunda karars z kalan bir sürücü bariyere ortadan vurdu. Kazada otomobil içerisinde s k flan bir sürücü olay yerinde hayat n kaybetti. Yeni yap lan yan yollar n tehlikeli oldu unu iddia eden baz vatandafllar ise belediyeye tepki gösterdi. Ayr ca kazada, kurtarma rezaleti yafland. Sürücüyü kurtarmak için vatandafllar türlü yollara baflvurdu. Kaza yerinde itfaiye ekipleri bir taraftan otomobilin girdi i bariyeri keserken vatandafllarda bir taraftan t r n önüne ba lanan halatlarla otomobili çekti. Polis ise yard m yar fl na giren vatandafllar engellemek için yo un u rafl verdi. Kaynak: 23 Aral k 2006_Bas ndan (http://www.habervitrini.com) Kurtar n Yavrumu! Halkal -Sirkeci seferini yapan banliyö treninden düflen genç ölümden döndü. Olay yerine gelen polis ekipleri hemen telsizle ambulans istedi. Ancak beklenen t bbi yard m bir türlü gelmiyordu. Bu s rada ayn trende bulunan annesi, bayg n hâlde yatan o lunun baflucundan ayr lmad. Çevresindeki görevlilerle vatandafllardan gözyafllar içinde yard m isteyen ac - l anne Kurtar n o lumu! diye yalvard. Kafas ndan a r darbe alan talihsiz gence ilk müdahale yine çevresindeki vatandafllarca bilinçsiz bir flekilde yap ld. Kaynak: 4 Ocak 2001_Bas ndan (http://www.aksam.com.tr) Anahtar Kavramlar Trafik Kaza Trafik Kazas lk Yard m Trafik ve lk Yard m E itimi Trafik ve lk Yard m Dersi Trafik ve lk Yard m Ö retim Program çindekiler G R fi TRAF K VE LK YARDIM E T M Trafik ve lk Yard mla lgili Temel Kavramlar Trafik ve lk Yard m E itiminin Önemi Trafik ve lk Yard m E itimiyle lgili Yap lan Çal flmalar OKUL PROGRAMLARINDA TRAF K VE LK YARDIM E T M N N GEL fi M Ö retim Programlar nda Trafik ve lk Yard m E itiminin Amaçlar TRAF K VE LK YARDIM DERS N N TANIMI VE KAPSAMI Trafik ve lk Yard m Ö retim Program n n Temel Özellikleri Trafik ve lk Yard m Ö retim Program n n Ögeleri

15 Ünite 1 - Trafik ve lk Yard m Dersinin Tan m, Kapsam ve lkö retim Program ndaki Yeri 3 G R fi Trafik kazalar terörden beter. TBMM Trafik Komisyonunun Türkiye deki trafik kazalar na iliflkin çal flmalar sonunda yapt klar bu de erlendirme, oldukça düflündürücüdür. Bu durum, geçmiflte s kl kla yaflanan ve toplumun her kesimini yak ndan etkileyen trafik kazalar n n, hala yaflanan en önemli sorunlardan biri oldu unun temel göstergesidir. Trafik kazalar, ço unlukla telafisi olanakl olmayan olumsuz etkileri içermektedir. Kazalar n geride b rakt ölü, yaral ve özürlü insanlar n say s n n yan nda, trilyonlarca liral k maddi kay plar n kimi zaman önemini yitirdi ini söylemek yanl fl olmayacakt r. Ancak geçmiflten günümüze kadar yaflanan trafik kazalar n n manevi ve maddi kay plar birlikte de erlendirildi inde trafik konusunun bir tehdit unsuru olmaya devam etti i aç kça anlafl lmaktad r. Türkiye de meydana gelen trafik kazalar n n sonuçlar na iliflkin düflündürücü bir di er konu, kazalardan en çok etkilenen yafl grubunun çocuklar olmas d r. Trafik kazalar n n oluflum nedenleri çocuklar aç s ndan irdelendi inde, çocuklara özgü özellikler ön plana ç kmaktad r. Yap lan çal flmalara göre, çocuklar n trafik kazalar ndan daha çok etkilenmelerinin nedenleri aras nda, çocuklar n fiziksel ve ruhsal özellikleri aç s ndan yetiflkinlere oranla dikkatlarinin daha düflük olmas, çocu un sosyal çevresi içinde yer alan bireylerin (aile, ö reticiler, sürücüler vb.) etkisi, çevre düzenlemelerinin çocu un gereksinimlerini karfl layabilecek yeterlikte olmamas ve çocuklar n fiziksel özelliklerine uygun biçimde düzenlenmemesi yer almaktad r (Tombaklar, 2002). Trafik kazalar n tamamen ortadan kald rmak olanakl de ildir. Ancak kazalar önlemek ya da ortaya ç kan manevi ve maddi kay plar azaltmak, çözümü olmayan bir sorun olarak da düflünülmemelidir. Trafik kazalar n n önlenmesi ya da etkilerinin azalt lmas için öncelikle kazalar n nedenlerinin bilinmesi gerekir. Coflkun ve di erlerinin (2002) belirttikleri gibi, kaza nedenlerinin bilinmesi, çözüm yollar n n da do ru olarak belirlenmesini sa lar. Yap lan çal flmalar, trafik kazalar n n ço unlukla dikkatsizlik ve e itimsizlikten kaynakland n ortaya koymaktad r. Ulafl lan bu sonuç, sorunun çözümünü aç k bir biçimde ortaya koymaktad r. Çözüm için, bir televizyon reklam nda da belirtildi i gibi, e itim flart denilebilir. Trafik kazalar ve ilk yard m hizmetlerinin yetersizli i sorununun çözümü için trafik ve ilk yard m bilincinin erken yafllarda kazand r lmas na dönük e itim etkinliklerine a rl k verilmeli ve bu e itim etkinliklerinin etkili olabilmesi için de trafik ve ilk yard mla ilgili yap lan çal flmalar ayr nt l olarak irdelenmelidir. Bu amaçla, bu bölümde trafik ve ilk yard mla ilgili temel kavramlar tan mlanarak konunun önemi kimi istatistik sonuçlar na dayanarak aç klanacak, çeflitli ülkelerde ve Türkiye de yap lan çal flmalar özetlenecek, son olarak ö retim programlar nda trafik ve ilk yard m e itiminin yeri tart fl larak trafik ve ilk yard m dersi ö retim program tan t lacakt r. Çocuk trafik kazalar na neden olan etmenler: Çocu un trafik içindeki hal ve hareketleri Sosyal çevre Fiziki çevre Türkiye de yaflanan trafik kazalar, toplumda yaflanan di er sorunlar SIRA içinde S ZDE üzerinde düflünülmesi gereken bir konu mudur? Resim 1.1 ü göz önünde bulundurarak tart fl n z. DÜfiÜNEL M 1 DÜfiÜNEL M SORU SORU D KKAT D KKAT

16 4 Trafik ve lk Yard m Resim 1.1 Trafik Sorununun Genel Görünümü Kaynak: TRAF K VE LK YARDIM E T M Trafik kazalar ve kazalar sonucunda oluflan zararlar n en aza indirgenmesinde yap lmas gereken ilk yard m hizmetleri, toplumdaki her kesim insan, sivil toplum örgütlerini, tüm kamu ve kurulufllar n ve özel kurumlar yak ndan ilgilendiren bir konudur. Çünkü trafik ve ilk yard m bilgi ve becerilerinin kazan lmas ve bunlar n etkili bir flekilde uygulanmas, ancak herkesin bu sorumlulu un fark na varmas ve bu sorumlulu u paylaflmas yla olanakl d r. Bu nedenle, trafikte güvenli in sa lanmas, olas olaylarda ilk yard m hizmetlerinden yararlan labilmesi için bireylere ve özellikle çocuklara bu konularda yeterli ve etkili bir e itim verilmesi gerekmektedir. Trafik ve ilk yard m e itiminin anlafl labilmesi, öncelikle bu kavramlar n ne oldu unun, neleri kapsad n n bilinmesini gerektirir. Bu kavramlar n bilinmesi, ayn zamanda konunun öneminin anlafl lmas ve yap lacak çal flmalara yol göstermesi aç s ndan da önem tafl maktad r. Kaza kavram : Can ya da mal kayb na neden olan kötü olay olarak tan mlanmaktad r. Trafik ve lk Yard mla lgili Temel Kavramlar tarih ve 2918 say l Karayollar Trafik Kanunu na (2006) göre trafik, yayalar n, hayvanlar n ve araçlar n kendilerine ayr lan alanlar üzerinde hâl ve hareketleridir. Bu tan ma göre trafik; insanlar, di er canl lar, yol ve araç gibi unsurlar içermektedir. Oluflum s kl nedeniyle, trafik kavram yla özdefllefltirilen di er bir kavram da kazad r. Türk Dil Kurumu (1999) kaza kavram n, can ya da mal kayb na neden olan kötü olay olarak tan mlamaktad r. Bir di er tan ma göre ise kaza, bir fleyin istemd fl olarak meydana gelmesidir (Karaday, 2002). DÜfiÜNEL M SORU 2 Trafik ve kaza SIRA kavramlar n n S ZDE tan mlar na göre, sizce trafik kazalar istemd fl meydana gelen bir olay olarak nitelendirilebilir mi? Trafik ve DÜfiÜNEL M kaza kavramlar n n bir araya gelmesiyle oluflan ve ne yaz k ki en çok duydu umuz ya da kulland m z kavramlardan biri, trafik kazas kavram d r SORU D KKAT D KKAT

17 Ünite 1 - Trafik ve lk Yard m Dersinin Tan m, Kapsam ve lkö retim Program ndaki Yeri say l Karayollar Trafik Kanunu (2006) trafik kazas n, kara yolu üzerinde hareket halinde olan bir ya da birden fazla arac n kar flt ölüm, yaralanma ve zararla sonuçlanm fl olan olay olarak tan mlamaktad r. Ancak trafik kazalar n n oluflum nedenleri dikkate al nd nda, bu tan m n kavram aç klamada s n rl oldu u söylenebilir. Çünkü trafik kazalar birçok nedenden oluflabilmektedir. Buna göre trafik kazalar, bir arac n bir baflka araca çarpmas yla oluflabildi i gibi yayalar, di er canl lar, yolun fiziki yap s ve iklim koflullar gibi unsurlar da trafik kazalar n n oluflmas na neden olabilmektedir. lk Yard m, kaza sonras nda oluflan sa l k sorunlar n en aza indirgemeyi amaçlayan uygulamalard r. lk yard m, sadece olay yerinde al nan geçici bir önlemdir ve amac, yaral n n hayatta kalmas n sa lamakt r. Trafik e itimi, yasal koflullar n belirledi i trafik ölçütlerini, kiflinin yaflant s s ras nda do al davran fllar flekline dönüfltürebilmek, kiflilerin can ve mal güvenli- ini sa lamak için yap lmas gereken çal flmalar n tümü dür (Ye en ve Gürsoy, 2005, 906). Trafik ve ilk yard m e itimi ise, bireylere yaflanabilecek olas olaylar en aza indirgenmesi için al nmas gereken önlemlerin ve yaflanabilecek olaylar n yarataca olumsuz etkiler karfl s nda yap lmas en do ru davran fllar n kazand r lmas n amaçlayan bir e itimdir. Trafik Kazas : Sürücülerin, yayalar n ve di er canl lar n etkisinin yan s ra, yolun yap s, iklim koflullar gibi unsurlar n bir ya da birkaç n n etkisiyle oluflan ve sonucunda manevi ve maddi kay plara neden olan olaylar. 5 Trafik ve lk Yard m E itiminin Önemi Yaflanan her trafik kazas, beraberinde ölüm, yaralanma ve sakatlanma gibi istenmeyen sonuçlara neden olabilmektedir. Öte yandan, kazalar n geride b rakt maddi zararlar ise, göz ard edilemeyecek kadar büyüktür. Türkiye de y llar aras nda toplam trafik kazas meydana gelmifltir. Yaflanan kazalar sonras nda ortaya ç kan ölü say s , yaral say s ise dur. Kazalar n y llara göre da l m Tablo 1.1 de gösterilmifltir. Y l Kaza Ölü Yaral Maddi Hasar (ABD$) * ** Tablo 1.1 Trafik Kazalar n n Y llara Göre Da l m Kaynak: Emniyet Genel Müdürlü ü. (2006).Trafik statistik Bülteni_Ekim Ankara. (*) 2005 y l Kaza, Ölü, Yaral ve Maddi Hasar miktarlar geçici bilgi niteli i tafl maktad r. (**) 2006 y l Kaza, Ölü, Yaral ve Maddi Hasar miktarlar Ekim ay sonu itibariyledir. Tablo 1.1 deki verilere göre, 1996 y l ndan 2006 y l na kadar kaza say lar n n art fl gösterdi i görülmektedir. Kazalar sonucunda meydana gelen ölü say s nda ise genel olarak bir düflüfl gözlenmektedir. Ancak 2004 ve 2005 y llar nda, önceki üç y la göre bir art fl söz konusudur. Yaral say s na iliflkin verilere göre, 2001 ve 2003

18 6 Trafik ve lk Yard m y llar aras nda bir düflüfl olmakla birlikte, genel olarak yaral say lar n n birbirine çok yak n oldu u söylenebilir. Öte yandan, ölü ve yaral say lar n n yan nda ortaya ç kan maddi zarar ise Karaday (2002) n n örne i en iyi biçimde aç klamaktad r. Karaday (2000) ya göre, yaln zca 2000 y l nda meydana gelen kazalar n toplam bedeli ile km yol infla edilebilir ya da kiflinin bir y l süreyle asgari ücretle çal flt r labilir. Trafik kazalar, insan, tafl t, yol ve çevre unsurlar n n biri ya da birkaç n n etkisiyle oluflmaktad r. Trafik kazalar n n oluflma nedenleri ile ilgili istatistikler, kazalar n oluflum nedenlerinin bafl nda insan unsuruna iflaret etmektedir. Tablo 1.2 Trafik Kazalar ndaki Kusur Unsurlar Oranlar Kaynak: Emniyet Genel Müdürlü ü. (2006). Trafik statistik Bülteni_Ekim Ankara. Kusur Unsurlar Kusur Say s Kusur Oran Sürücü Yaya Araç Yol Yolcu Toplam y l verilerinin yer ald Tablo 1.2 de görüldü ü gibi, kazalara neden olan insan unsuru içinde, kusur oran en yüksek grubu sürücüler (%98.13) oluflturmaktad r. Bunu ikinci s rada %1.59 ile yayalar izlemektedir. Araç ve yoldan kaynaklanan kusur oran ise yaln zca %0.23 tür. Trafik kazalar sonunda oluflan ölü ve yaral say lar ndaki art fl n nedenlerinden biri, ilk yard m hizmetlerinin yetersizli i olarak aç klanabilir. Bu tür kazalar n yol açt yaralanmalarda do ru uygulanan ilk yard m hizmetleri hayati bir önem tafl maktad r. Örne in, Türkiye de 1996 y l nda yaflanan trafik kazas nda kifli hayat n kaybetmifltir. Yap lan araflt rmalara göre, ölümlerin yaklafl k %50 sinin tafl ma s ras nda meydana geldi i ifade edilmektedir (Türkiye K z lay Derne i, 2007). Trafik kazlar nda ölümlerin %10 unun ilk 5 dakikada, yaklafl k % 50 sinin ise, ilk yar m saatte meydana geldi i belirtilmektedir (Türkiye K z lay Derne i, 2007). Bu durum, t pk trafik kazalar sorununda oldu u gibi, ilk yard m konusunda da çözümün, ilk yard m bilinci ve bilgisine sahip bireylerin yetifltirilmesinden geçti ini aç k bir biçimde göstermektedir. DÜfiÜNEL M SORU D KKAT 3 A. Grotjhan, SIRA Bir S ZDE toplum için en önemli hastal k en çok görülen, en çok öldüren, en çok sakat b rakan hastal kt r. demektedir (Akt.:fiemflekerci ve Türkan, 2006, 95). Sizce trafik kazalar bir hastal k olarak nitelendirilebilir mi? Tart fl n z. DÜfiÜNEL M Trafik kazalar n n nedenleriyle ilgili araflt rmalar n sonucu, trafik sorununun en önemli nedeninin SORUe itimsizlik oldu unu göstermektedir. Nitekim yukar da verilen istatistikler, e itimin trafik ve ilk yard m üzerindeki önemini aç k bir biçimde göstermektedir. D KKAT Güvenli trafik ve ilk yard m bilincinin oluflturulmas, bu durumdan en çok etkilenen çocuklar aç s ndan daha da büyük bir önem tafl maktad r. AMAÇLARIMIZ AMAÇLARIMIZ K T A P K T A P

19 Ünite 1 - Trafik ve lk Yard m Dersinin Tan m, Kapsam ve lkö retim Program ndaki Yeri 7 Çocuklar Trafik ve lk Yard m Uygulamalar fiekil 1.2 Kaynak: DÜfiÜNEL M DÜfiÜNEL M Trafik ve ilk yard m konusundan istenen yönde tutum ve davran fllar n SORU kazand r labilmesi için erken yafllardan itibaren trafik ve ilk yard m e itiminin verilmesi SORU gerekmektedir. Ancak verilecek e itimde dikkat edilmesi gereken en önemli nokta, e itimin yaln zca trafik iflaretlerini, kurallar n, ilk yard m tekniklerini D KKAT vb. bilgileri ö retmek olmad d r. Bu tür e itimler, biliflsel anlamda bilgileri kazand rma- D KKAT n n ötesinde, insana sevgiyi, hoflgörülü olmay, kurallara uyman n önemi gibi duyuflsal özelliklerin kazand r lmas ve bunlar n davran fl biçimine dönüfltürülmesini de içermelidir. Böylece, gelece in yetiflkinleri olan çocuklar; güvenli yaflam bilinci, AMAÇLARIMIZ yaflanan tehlikelere karfl duyarl l k gösterme, AMAÇLARIMIZ kendine ve baflkalar na karfl sayg l ve hoflgörülü olma, yaflad sosyal çevrenin güvenli i aç s ndan sorumluluklar n K T A önemseme, P K T A P olas tehlikeler karfl s nda bilinçli davran fllar sergileyebilme gibi konularda edinece i bilgi, tutum ve de erleri yaflam biçimi olarak benimseyebilecek, özetle bilinçli, nitelikli ve sorumluluk sahibi bireyler olabileceklerdir. TELEV ZYON TELEV ZYON Afla da bir kesiti verilen Trafik E itim Projesi, e itimin bu konudaki gereklili ini ve önemini anlatmada iyi bir örnek olarak nitelendirilebilir. Bu projeyle ilgili ayr nt l bilgiye NTERNET sayfas ndan ulaflabilirsiniz. NTERNET Birmot Trafik E itim Projesi Y l 2020; Türkiye, Dünya Trafik Örgütünce, En Kazas z Ülke Seçildi Son 15 y lda ülkemizdeki trafik kazalar 3 te 2 oran nda azald Neden olmas n? Bu y l Trafik Y l. En önemli sorunlar ndan biri, trafik kazalar olan Türkiye, kazalar n oran bak m ndan dünya ortalamas nda en üst s ralarda yer al yor. Geçen y l, ülkemizde 400 binin üzerinde kaza meydana geldi. Bu kazalarda 3 bine yak n insan m z hayat n kaybederken 95 binin üzerinde insan m z da yaraland. Kazalarda ekonomimizin maddi kayb ise 460 trilyonun üzerindeydi. Oysa büyük bölümü sürücü hatalar ndan kaynaklanan trafik kazalar, çözümsüz do al afetler de ildir. Çözüm bilinçli nesiller yetifltirmek

20 8 Trafik ve lk Yard m Trafik ve lk Yard m E itimine liflkin Yap lan Çal flmalar Trafik ve ilk yard m bilincinin oluflturulmas, pek çok ülkede üzerinde durulan konulardan biridir. Avrupa Birli i ülkelerinin pek ço unda trafik ve sa l k bilincinin oluflturulmas çal flmalar, okullaflma oranlar n n oldukça yüksek oldu u okul öncesi e itim basama nda bafllamaktad r. Bu ülkelerin ilkö retim programlar incelendi inde ise hemen hemen tüm Avrupa Birli i ülkelerinde, trafik güvenli i, yol güvenli i, trafik e itimi, sa l k ve çevre e itimi ad alt nda zorunlu derslere yer verildi i görülmektedir. Avrupa Birli i ülkelerinde trafik e itimiyle ilgili dikkat çeken bir di er nokta, bu e itimlerin ço unlukla ailelerle iflbirli i içinde sürdürülmesidir. Örne in Hollanda da 1995 y l nda, Trafik Aileleri ad alt nda bir uygulama bafllat lm flt r. Hâlen devam eden uygulamada, trafik e itimi ailelerin ifl birli i ile sürdürülmektedir. Benzeri bir uygulama ngiltere de gerçeklefltirilmektedir. Trafik e itiminin a rl kl olarak okul öncesinde verildi i ngiltere de, aileler bu e itimin bir parças olarak kabul edilmekte ve uygulamalara kat lmalar teflvik edilmektedir (EURYDICE, 2006). Öte yandan, bu ülkelerde ö retim programlar n n yan s ra, toplumu bilgilendirmeyi amaçlayan uygulamalar da söz konusudur. Türkiye de trafik ve ilk yard m sorunu, yeni bir sorun alan de ildir. Ancak son y llarda bu sorunun çözümü için somut uygulamalar n gerçekleflti i söylenebilir. Bu çal flmalar n bir k sm kamu kurum ve kurulufllar nca yürütülürken bir k sm ise özel kurumlar taraf ndan gerçeklefltirilmektedir. Gerçeklefltirilen bu uygulamalardan baz lar afla da verilmifltir. Okulöncesi E itimi Genel Müdürlü ü ile TRT ifl birli ince, Okulöncesi E itimi, Araflt rma ve Gelifltirme, Televizyon le Program Yapma Projesi bafll kl televizyon program. Okul öncesi çocuklara trafik e itiminin animasyon ve drama yoluyla verilmesinin amaçland televizyon program, 1998 y l Ekim ay nda TRT kanallar ndan yay nlanmaya bafllam flt r. DÜfiÜNEL M Çocuk DÜfiÜNEL M Trafik E itim Parklar. Anaokulu, ilk ve ortaö retim ö rencilerine, derslerde ö rendikleri trafik bilgilerini uygulamalar na olanak sa lamay SORU amaçlamaktad r. SORU stanbul Büyükflehir Belediyesi Trafik E itimi ve Toplum Bilincinin Art r lmas projesi. Bu proje kapsam nda trafik e itim parklar, gezici trafik e itim D KKAT otobüsü, D KKAT e itici konferanslar, okullar için trafik e itim setleri haz rlanmas konular nda çal flmalar yap lmaktad r. Toyotasa nsana Sayg Trafikte Sayg bafll kl sosyal bilinçlendirme kampanyas. AMAÇLARIMIZ lkö retim ö rencilerine trafik bilincinin kazand r lmas n n amaç- land kampanyada, haz rlanan trafik oyunlar gösterilmektedir. Renault ve Total, trafik güvenli i kapsam nda Sokakta lk Ad mlar kampanyas. Bu proje kapsam nda ilkö retim ö rencilerini bilinçlendirmeyi amaçlayan bir film haz rlam flt r. K T A P TELEV ZYON K T A P Türkiye K z lay Derne i taraf ndan çeflitli yafl gruplar na yönelik e itimler planlanm flt r. Çocuklara yönelik olarak, okul öncesi ve ilkö retim basamaklar için ayr haz rlanan Güvenli Davran fl ve lk Yard m E itimi program nda seminerlerin yan s ra, ö retmen ve ö renciler için e itim kitapla- TELEV ZYON r haz rlanm flt r. NTERNET Bu çal flmalara NTERNET iliflkin ayr nt l bilgi için, kaynakçada verilen web adreslerinden yararlanabilirsiniz.

Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN. İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları

Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN. İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları I Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları II Yay n No : 2056 Hukuk Dizisi : 289 1. Bas Kas m 2008 - STANBUL ISBN 978-975 - 295-953 - 8

Detaylı

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Hmfl. Sevgili GÜREL Emekli, Ac badem Sa l k Grubu Ac badem Hastanesi, Merkezi Sterilizasyon Ünitesi, STANBUL e-posta: sgurkan@asg.com.tr H

Detaylı

Ö RETMENL K UYGULAMASI-I

Ö RETMENL K UYGULAMASI-I T.C. ANADOLU ÜN VERS TES YAYINI NO: 2213 AÇIKÖ RET M FAKÜLTES YAYINI NO: 1215 AÇIKÖ RET M FAKÜLTES OKULÖNCES Ö RETMENL L SANS PROGRAMI Ö RETMENL K UYGULAMASI-I Yazarlar Doç.Dr. Mehmet GÜLTEK N (Ünite 1)

Detaylı

S on y llarda özel e itim kurumlar na sa lanan vergisel teflviklerin artmas yla

S on y llarda özel e itim kurumlar na sa lanan vergisel teflviklerin artmas yla mali ÇÖZÜM 171 E T M TES SLER VE REHAB L TASYON MERKEZLER NE L fik N KURUMLAR VERG S ST SNASI Fatih GÜNDÜZ* I-G R fi S on y llarda özel e itim kurumlar na sa lanan vergisel teflviklerin artmas yla birlikte

Detaylı

Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi. 4. Bas

Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi. 4. Bas 1 Prof. Dr. Yunus Kishal Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi Tekdüzen Hesap Sistemi ve Çözümlü Muhasebe Problemleri 4. Bas Tekdüzen Muhasebe Sistemi Uygulama Tebli leri

Detaylı

OKUL, A LE VE ÇEVRE fi B RL

OKUL, A LE VE ÇEVRE fi B RL TC. ANADOLU ÜN VERS TES YAYINI NO: 1838 AÇIKÖ RET M FAKÜLTES YAYINI NO: 955 AÇIKÖ RET M FAKÜLTES OKULÖNCES Ö RETMENL L SANS PROGRAMI OKUL, A LE VE ÇEVRE fi B RL Yazarlar Yard.Doç.Dr. Atilla CAVKAYTAR (Ünite

Detaylı

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac Ders 3: SORUN ANAL Z Sorun analizi nedir? Sorun analizi, toplumda varolan bir sorunu temel sorun olarak ele al r ve bu sorun çevresinde yer alan tüm olumsuzluklar ortaya ç karmaya çal fl r. Temel sorunun

Detaylı

TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*)

TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*) TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*) Amaç ve Kapsam Madde 1- Bu Yönetmelik, Türkiye Bilimsel

Detaylı

Araflt rma modelinin oluflturulmas. Veri toplama

Araflt rma modelinin oluflturulmas. Veri toplama 21 G R fi Araflt rman n amac na ba l olarak araflt rmac ayr ayr nicel veya nitel yöntemi kullanabilece i gibi her iki yöntemi bir arada kullanarak da araflt rmas n planlar. Her iki yöntemin planlama aflamas

Detaylı

2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme

2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme 2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme Proje bütçesi haz rlarken dikkat edilmesi gereken üç aflama vard r. Bu aflamalar flunlard r: Kaynak belirleme ve bütçe tasla n n haz rlanmas Piyasa araflt

Detaylı

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL 2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL NOT: Düzeltmeler bold (koyu renk) olarak yaz lm flt r. YANLIfi DO RU 1. Ünite 1, Sayfa 3 3. DÜNYA HAYVAN POPULASYONU

Detaylı

Mehmet TOMBAKO LU* * Hacettepe Üniversitesi, Nükleer Enerji Mühendisli i Bölümü

Mehmet TOMBAKO LU* * Hacettepe Üniversitesi, Nükleer Enerji Mühendisli i Bölümü Nükleer Santrallerde Enerji Üretimi ve Personel E itimi Mehmet TOMBAKO LU* Girifl Sürdürülebilir kalk nman n temel bileflenlerinden en önemlisinin enerji oldu unu söylemek abart l olmaz kan s nday m. Küreselleflen

Detaylı

MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY

MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY brahim ERCAN * 1- GENEL B LG : Motorlu tafl t sürücüleri kurslar, 5580 say l Özel Ö retim Kurumlar Kanunu kapsam nda motorlu tafl

Detaylı

1.2.1. Varolmak... 7 1.2.2. Ö renmek...7 1.2.3. Paylaflmak...7 1.2.4. Etkilemek ve Yönlendirmek...7 1.2.5. Mutlu Olmak...7

1.2.1. Varolmak... 7 1.2.2. Ö renmek...7 1.2.3. Paylaflmak...7 1.2.4. Etkilemek ve Yönlendirmek...7 1.2.5. Mutlu Olmak...7 V Ç NDEK LER BÖLÜM I TEMEL LET fi M B LG LER 1. LET fi M N KAVRAMSAL ÇERÇEVES, AMAÇ, TÜR VE ÖZELL KLER...2 1.1. letiflim Kavram...2 1.2. letiflimde Amaç...6 1.2.1. Varolmak... 7 1.2.2. Ö renmek...7 1.2.3.

Detaylı

AÇIKLAMALAR VE UYGULAMALAR

AÇIKLAMALAR VE UYGULAMALAR SEÇ LM fi TÜRK YE F NANSAL RAPORLAMA STANDARTLARI AÇIKLAMALAR VE UYGULAMALAR Prof. Dr. Cemal B fi (Marmara Üniversitesi) Doç. Dr. Yakup SELV ( stanbul Üniversitesi) Doç. Dr. Fatih YILMAZ ( stanbul Üniversitesi)

Detaylı

Prof. Dr. Neslihan OKAKIN

Prof. Dr. Neslihan OKAKIN I Prof. Dr. Neslihan OKAKIN Marmara Üniversitesi..B.F. Çal flma Ekonomisi ve Endüstri liflkileri Bölümü Yönetim ve Çal flma Psikolojisi Anabilim Dal Ç a l fl m a Y a fl a m n d a nsan Kaynaklar Yönetimi

Detaylı

OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir.

OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir. OYUNCA IN ADI Akl nda Tut YAfi GRUBU 4-6 yafl OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir. GENEL KURALLAR Çocuklar n görsel belle inin

Detaylı

Hart Walker, gövde deste i ve dengeli tekerlek sistemi sayesinde, geliflim düzeyi uygun olan çocuklar n, eller serbest flekilde yürümesini sa lar.

Hart Walker, gövde deste i ve dengeli tekerlek sistemi sayesinde, geliflim düzeyi uygun olan çocuklar n, eller serbest flekilde yürümesini sa lar. Cerebral palsi gibi hareket ve postüral kontrol bozukluklar na yol açan hastal klar olan çocuklar, hastal klar n n derecesine ba l olarak yürüme güçlü ü çekmekte veya hiç yürüyememektedir. Hart Walker,

Detaylı

30 > 35. nsan Kaynaklar. > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu

30 > 35. nsan Kaynaklar. > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu 30 > 35 nsan Kaynaklar > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu > nsan Kaynaklar Personele Göre fl De il, fle Göre Personel. stanbul Büyükflehir Belediyesi, Personele Göre

Detaylı

önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir

önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir 2002 May s ay nda yap lan Birleflmifl Milletler Çocuk Özel Oturumu öncesinde tüm dünyada gerçeklefltirilen Çocuklar çin Evet Deyin kampanyas na Türkiye

Detaylı

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler Metin TUNÇ Seçici Olun ISI' n editoryal çal flanlar her y l yaklafl k olarak 2,000 dergiyi de erlendirmeye tabi tutmaktad r. Fakat de erlendirilen

Detaylı

LE LG L YÖNETMEL KLER N DE ERLEND R LMES TOPLANTISI YAPILDI

LE LG L YÖNETMEL KLER N DE ERLEND R LMES TOPLANTISI YAPILDI Haberler 4857 SAYILI fi KANUNU LE LG L YÖNETMEL KLER N DE ERLEND R LMES TOPLANTISI YAPILDI 14 May s 2004 tarihinde Sendikam z Binas Mesut Erez Konferans Salonunda 4857 Say l fl Kanunu le lgili Yönetmeliklerin

Detaylı

dan flman teslim ald evraklar inceledikten sonra nsan Kaynaklar Müdürlü ü/birimine gönderir.

dan flman teslim ald evraklar inceledikten sonra nsan Kaynaklar Müdürlü ü/birimine gönderir. TÜB TAK BAfiKANLIK, MERKEZ VE ENST TÜLERDE ÇALIfiIRKEN YÜKSEK L SANS VE DOKTORA Ö REN M YAPANLARA UYGULANACAK ESASLAR (*) Amaç ve Kapsam Madde 1- Bu Esaslar n amac ; Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araflt

Detaylı

İş Sağlığı İş Sağlığı nedir? Çağdaş İş Sağlığı anlayışı nedir?

İş Sağlığı İş Sağlığı nedir?    Çağdaş İş Sağlığı anlayışı nedir? İş Sağlığı İş sağlığı denilince, üretimi ve işyerini içine alan bir kavram düşünülmelidir. İşyerinde sağlıklı bir çalışma ortamı yoksa işçilerin sağlığından söz edilemez. İş Sağlığı nedir? Bütün çalışanların

Detaylı

ORHAN YILMAZ (*) B- 3095 SAYILI YASADA YAPILAN DE fi KL KLER:

ORHAN YILMAZ (*) B- 3095 SAYILI YASADA YAPILAN DE fi KL KLER: YASAL TEMERRÜT FA Z ORHAN YILMAZ (*) A- G R fi: Bilindi i üzere, gerek yasal kapital faizi ve gerekse yasal temerrüt faizi yönünden uygulanmas gereken hükümler, 19.12.1984 gün ve 18610 say l Resmi Gazete

Detaylı

T.C. ANADOLU ÜN VERS TES YAYINI NO: 2696 AÇIKÖ RET M FAKÜLTES YAYINI NO: 1662 AÇIKÖ RET M FAKÜLTES OKULÖNCES Ö RETMENL L SANS PROGRAMI OKUL DENEY M

T.C. ANADOLU ÜN VERS TES YAYINI NO: 2696 AÇIKÖ RET M FAKÜLTES YAYINI NO: 1662 AÇIKÖ RET M FAKÜLTES OKULÖNCES Ö RETMENL L SANS PROGRAMI OKUL DENEY M T.C. ANADOLU ÜN VERS TES YAYINI NO: 2696 AÇIKÖ RET M FAKÜLTES YAYINI NO: 1662 AÇIKÖ RET M FAKÜLTES OKULÖNCES Ö RETMENL L SANS PROGRAMI OKUL DENEY M Yazarlar Doç.Dr. Mehmet GÜLTEK N (Ünite 1) Ö r.gör.dr.

Detaylı

MADDE 2 (1) Bu Yönetmelik, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında yer alan işyerlerini kapsar.

MADDE 2 (1) Bu Yönetmelik, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında yer alan işyerlerini kapsar. 18 Haziran 2013 Tarihli Resmi Gazete Sayı: 28681 Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından: İŞYERLERİNDE ACİL DURUMLAR HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1)

Detaylı

MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES

MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES Ahmet AKIN / TÜRMOB Yönetim Kurulu Üyesi 387 388 Genel Oturum III - Meslek Mensuplar Aç s ndan Türkiye Denetim Standartlar n

Detaylı

İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ENGELSİZ ÜNİVERSİTE KOORDİNATÖRLÜĞÜ VE ENGELLİ ÖĞRENCİ BİRİMİ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI BİRİNCİ BÖLÜM

İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ENGELSİZ ÜNİVERSİTE KOORDİNATÖRLÜĞÜ VE ENGELLİ ÖĞRENCİ BİRİMİ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI BİRİNCİ BÖLÜM İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ENGELSİZ ÜNİVERSİTE KOORDİNATÖRLÜĞÜ VE ENGELLİ ÖĞRENCİ BİRİMİ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Genel Esaslar Amaç Madde 1- (1)Bu

Detaylı

ÇALIŞAN SAĞLIĞI BİRİMİ İŞLEYİŞİ Hastanesi

ÇALIŞAN SAĞLIĞI BİRİMİ İŞLEYİŞİ Hastanesi KİHG/İŞL-005 19.08.2009 07.08.2012 2 1/8 GÜNCELLEME BİLGİLERİ Güncelleme Tarihi Güncelleme No Açıklama 11.11.2009 1 Belge içeriğinde ve belge numarasında değişiklik yapılması 07.08.2012 2 Komite, başlık,

Detaylı

Yeni Sınav Sistemi (TEOGES) Hakkında Bilgilendirme

Yeni Sınav Sistemi (TEOGES) Hakkında Bilgilendirme Yeni Sınav Sistemi (TEOGES) Hakkında Bilgilendirme 8. SINIF Sevgili Ö renciler, SBS nin kald r lmas ile bunun yerine yaz l s navlar n merkezî bir uygulamayla yap lmas n esas alan bir sistem getirilmifltir.

Detaylı

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ 120 kinci Bölüm - Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi 1. ARAfiTIRMANIN AMACI ve YÖNTEM Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi, tüketici enflasyonu, iflsizlik

Detaylı

KDU (Kazanım Değerlendirme Uygulaması) nedir?

KDU (Kazanım Değerlendirme Uygulaması) nedir? KDU (Kazanım Değerlendirme Uygulaması) nedir? Kazanım Değerlendirme Uygulaması (KDU), Vitamin Ortaokul Kurumsal üyesi olan özel okullarda, öğrencilerin bilgi ve beceri düzeylerinin bilişsel süreçler çerçevesinde

Detaylı

MADDE 3 (1) Bu Yönetmelik, 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 14 ve 49 uncu maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

MADDE 3 (1) Bu Yönetmelik, 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 14 ve 49 uncu maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır. AĞRI İBRAHİM ÇEÇEN ÜNİVERSİTESİ YABANCI DİLLER YÜKSEKOKULU EĞİTİM, ÖĞRETİM VE SINAV YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı Ağrı İbrahim Çeçen

Detaylı

Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi

Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi Otomasyon Sistemleri E itiminde Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi Murat Ayaz Kocaeli Üniversitesi Teknik E itim Fakültesi, Elektrik E itimi Koray Erhan Kocaeli Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi,

Detaylı

YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI ENGELLİLER DANIŞMA VE KOORDİNASYON YÖNETMELİĞİ (1) BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI ENGELLİLER DANIŞMA VE KOORDİNASYON YÖNETMELİĞİ (1) BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI ENGELLİLER DANIŞMA VE KOORDİNASYON YÖNETMELİĞİ (1) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (Değişik:RG-14/2/2014-28913) (1) Bu Yönetmeliğin amacı; yükseköğrenim

Detaylı

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z Nisan 2010 ISBN 978-9944-60-631-8 1. Bask, 1000 Adet Nisan 2010 stanbul stanbul Sanayi Odas Yay nlar No: 2010/5 Araflt rma fiubesi Meflrutiyet

Detaylı

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uygulama Önerileri 59 Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uluslararas ç Denetim Meslekî Uygulama Standartlar ndan Standart 1110 un Yorumu lgili Standart 1110 Kurum çi Ba

Detaylı

NTERNET ÇA I D NAM KLER

NTERNET ÇA I D NAM KLER Mustafa Emre C VELEK NTERNET ÇA I D NAM KLER www.internetdinamikleri.com STANBUL-2009 Yay n No : 2148 letiflim Dizisi : 55 1. Bas m - stanbul - Haziran 2009 ISBN 978-605 - 377-066 - 4 Copyright Bu kitab

Detaylı

G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl

G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl 220 ÇEfi TL ADLARLA ÖDENEN C RO PR MLER N N VERG SEL BOYUTLARI Fatih GÜNDÜZ* I-G R fi G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl Primi,Has lat Primi, Y l Sonu skontosu)

Detaylı

Bu doğrultuda ve 2104 sayılı Tebliğler dergisine göre Türkçe dersinde şu işlemlerin yapılması öğretmenden beklenir.

Bu doğrultuda ve 2104 sayılı Tebliğler dergisine göre Türkçe dersinde şu işlemlerin yapılması öğretmenden beklenir. Kök Kavramı Örneklerle Konu Anlatımı 1 TÜRKÇE DERSİNDE ATATÜRKÇÜLÜK 2104 sayılı Tebliğler dergisinde yayımlanan Temel Eğitim ve Orta Öğretim Kurumlarında Atatürk İlke ve İnkılaplarının Öğretim Esasları

Detaylı

GRAFİK TASARIMCISI TANIM

GRAFİK TASARIMCISI TANIM TANIM Bir mesajı görsel yolla belirli bir hedef kitleye ulaştırmak amacıyla logo, afiş, büyük boy sokak afişi yani billboard, basın ilanı, ambalaj, kitap, dergi, tanıtım filmleri, çizgi film gibi iletişim

Detaylı

Lima Bildirgesi AKADEM K ÖZGÜRLÜK VE YÜKSEK Ö RET M KURUMLARININ ÖZERKL

Lima Bildirgesi AKADEM K ÖZGÜRLÜK VE YÜKSEK Ö RET M KURUMLARININ ÖZERKL D ü n y a Ü n i v e r s i t e l e r S e r v i s i Lima Bildirgesi AKADEM K ÖZGÜRLÜK VE YÜKSEK Ö RET M KURUMLARININ ÖZERKL BAfiLANGIÇ nsan Haklar Evrensel Beyannamesinin 40. y ldönümünde 6-10 Eylül tarihleri

Detaylı

II. AMAÇ ve HEDEFLER 6-STRATEJ K ALAN: B L fi M TEKNOLOJ LER 6.1.STRATEJ K AMAÇ: Hizmetlerin kaliteli, güvenli, verimli, h zl ve düflük maliyetle sunulmas d r. STRATEJ K HEDEF 6.1.a) Birimler aras tam

Detaylı

EVOK Güvenlik in hedefi daima bu kalite ve standartlarda hizmet sunmakt r. Hasan ERDEM R. Mustafa AL KOÇ. Yönetim Kurulu Baflkan.

EVOK Güvenlik in hedefi daima bu kalite ve standartlarda hizmet sunmakt r. Hasan ERDEM R. Mustafa AL KOÇ. Yönetim Kurulu Baflkan. EVOK Güvenlik, ülkemizde büyük ihtiyaç duyulan güvenlik hizmetlerine kalite getirmek amac yla Mustafa Alikoç yönetiminde profesyonel bir ekip taraf ndan kurulmufltur. Güvenlik sektöründeki 10 y ll k bilgi,

Detaylı

2. Söz konusu koruma amaçlı imar planı üst ölçek plana aykırı hususlar içermektedir.

2. Söz konusu koruma amaçlı imar planı üst ölçek plana aykırı hususlar içermektedir. İstanbul İli, Beykoz İlçesi, Beykoz I. Bölge, 1/5000 ölçekli Koruma Amaçlı Revizyon Nazım İmar Planı ve Beykoz I. Bölge 1/1000 ölçekli Koruma Amaçlı Revizyon Uygulama İmar Planı Bakanlık Makamının 30.12.2014

Detaylı

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog KONYA KARAMAN BÖLGESİ BOŞANMA ANALİZİ 22.07.2014 Tarihsel sürece bakıldığında kalkınma,

Detaylı

Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü

Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü 18 EYLÜL 2014 1 GENEL MÜDÜRLÜĞÜMÜZE BAĞLI FAALİYETTE BULUNAN KURUMLAR Özel Okullar Okul öncesi İlkokul Ortaokul Lise MTSK (3.437) Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezleri

Detaylı

202 Türk ve Afrikal Sivil Toplum Kurulufllar / Turkish and African Civil Society Organizations

202 Türk ve Afrikal Sivil Toplum Kurulufllar / Turkish and African Civil Society Organizations 201 B RLEfiM fi M LLETLER ÇOCUKLARA YARDIM FONU (UNICEF) Ertan KARABIYIK UNICEF Türkiye Türkiye Temsilcili i E itim Bölümünün Çal flmalar Türkiye nin E itimle lgili Temel Göstergeleri Okul Öncesi E itim

Detaylı

Genel Yay n S ra No:148 2009/14 Cep Kitapl : XLV. Yay na Haz rlayan Av. Celal Ülgen - Av. Coflkun Ongun. Kapak Can Eren

Genel Yay n S ra No:148 2009/14 Cep Kitapl : XLV. Yay na Haz rlayan Av. Celal Ülgen - Av. Coflkun Ongun. Kapak Can Eren Genel Yay n S ra No:148 2009/14 Cep Kitapl : XLV ISBN No: 978-99-44-234-22-1 Yay na Haz rlayan Av. Celal Ülgen - Av. Coflkun Ongun Kapak Can Eren Tasar m / Uygulama Referans Ajans Tel: +90.212 347 32 47

Detaylı

Gelece in Bilgi flçilerini Do ru Seçmek: Araflt rma Görevlisi Al m Süreci Örne i

Gelece in Bilgi flçilerini Do ru Seçmek: Araflt rma Görevlisi Al m Süreci Örne i Uluslararas Yüksekö retim Kongresi: Yeni Yönelifller ve Sorunlar (UYK-2011) 27-29 May s 2011, stanbul; 2. Cilt / Bölüm XI / Sayfa 1359-1364 Gelece in Bilgi flçilerini Do ru Seçmek: Araflt rma Görevlisi

Detaylı

ÇEVRE KORUMA TEMEL ALAN KODU: 85

ÇEVRE KORUMA TEMEL ALAN KODU: 85 TÜRKİYE YÜKSEKÖĞRETİM YETERLİLİKLER ÇERÇEVESİ () TEMEL ALAN YETERLİLİKLERİ ÇEVRE KORUMA TEMEL ALAN KODU: 85 ANKARA 13 OCAK 2011 İÇİNDEKİLER 1.BÖLÜM: ÖĞRENİM ALANLARI VE ÇALIŞMA YÖNTEMİ...3 1.1.ISCED 97

Detaylı

Ak ld fl AMA Öngörülebilir

Ak ld fl AMA Öngörülebilir Ak ld fl AMA Öngörülebilir Ak ld fl AMA Öngörülebilir Kararlar m z Biçimlendiren Gizli Kuvvetler Dan Ariely Çevirenler Asiye Hekimo lu Gül Filiz fiar ISBN 978-605-5655-39-6 2008, Dan Ariely Orijinal ad

Detaylı

STRATEJ K V ZYON BELGES

STRATEJ K V ZYON BELGES STRATEJ K V ZYON BELGES BEYAZ K TAP S UNUfi Sivil toplum; demokrasi, insan haklar ve hukuk devleti kavramlar n n yerleflmesiyle ilgili taleplerden ekonomiyle ilgili endiflelere kadar sosyal yaflama dair

Detaylı

SOSYAL S GORTALAR VE GENEL SA LIK S GORTASI KANUNLARI VE GERÇEKLER SEMPOZYUMU

SOSYAL S GORTALAR VE GENEL SA LIK S GORTASI KANUNLARI VE GERÇEKLER SEMPOZYUMU SOSYAL S GORTALAR VE GENEL SA LIK S GORTASI KANUNLARI VE GERÇEKLER SEMPOZYUMU 26-27.01.2007 stanbul Üniversitesi Merkez Bina Doktora Salonu stanbul Barosu stanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi STANBUL BAROSU

Detaylı

AMASYA ÜNĠVERSĠTESĠ AVRUPA KREDĠ TRANSFER SĠSTEMĠ (ECTS/AKTS) UYGULAMA YÖNERGESĠ. BĠRĠNCĠ BÖLÜM Amaç-Kapsam-Dayanak-Tanımlar

AMASYA ÜNĠVERSĠTESĠ AVRUPA KREDĠ TRANSFER SĠSTEMĠ (ECTS/AKTS) UYGULAMA YÖNERGESĠ. BĠRĠNCĠ BÖLÜM Amaç-Kapsam-Dayanak-Tanımlar AMASYA ÜNĠVERSĠTESĠ AVRUPA KREDĠ TRANSFER SĠSTEMĠ (ECTS/AKTS) UYGULAMA YÖNERGESĠ BĠRĠNCĠ BÖLÜM Amaç-Kapsam-Dayanak-Tanımlar AMAÇ Madde 1-(1) Bu Yönergenin amacı; Avrupa Birliğine üye ve aday ülkeler arasında

Detaylı

Genel Yay n S ra No: 178 2010/20. Yay na Haz rlayan: Av. Celal Ülgen / Av. Coflkun Ongun

Genel Yay n S ra No: 178 2010/20. Yay na Haz rlayan: Av. Celal Ülgen / Av. Coflkun Ongun Genel Yay n S ra No: 178 2010/20 ISBN No: 978-605-5614-56-0 Yay na Haz rlayan: Av. Celal Ülgen / Av. Coflkun Ongun Tasar m / Uygulama Referans Medya ve Reklam Hiz. Ltd. Tel: +90.212 347 32 47 e-mail: info@referansajans.com

Detaylı

fen eğitim kurumları www.fenkoleji.com

fen eğitim kurumları www.fenkoleji.com fen eğitim kurumları www.fenkoleji.com K 8 Fen Koleji'nde, anas n f ndan 8. S n fa kadar bütünlük ve devaml l k arz eden bir e itim program uygulan r. Bu programla tüm s n f düzeylerinde ö rencilere temel

Detaylı

İLK YARDIM KURSUNUN KONULARI LKYARDIMDA TEMEL UYGULAMALAR AC L SA LIK H ZMETLER UBES E T M B R M

İLK YARDIM KURSUNUN KONULARI LKYARDIMDA TEMEL UYGULAMALAR AC L SA LIK H ZMETLER UBES E T M B R M İLK YARDIM KURSUNUN KONULARI LKYARDIMDA TEMEL UYGULAMALAR 1 LKYARDIM NED R? Herhangi bir hastal k veya kaza sonucu ya am tehlikeye girmi olan ki iye, Olay yerinde, sa l k görevlilerinin yard m sa lan ncaya

Detaylı

SANAT VE TASARIM GUAJ BOYA RESĠM MODÜLER PROGRAMI (YETERLĠĞE DAYALI)

SANAT VE TASARIM GUAJ BOYA RESĠM MODÜLER PROGRAMI (YETERLĠĞE DAYALI) T.C. MĠLLÎ EĞĠTĠM BAKANLIĞI Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü SANAT VE TASARIM GUAJ BOYA RESĠM MODÜLER PROGRAMI (YETERLĠĞE DAYALI) 2011 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde sanat dallarının değişim ile karşı

Detaylı

.. 95. Çeviren: Dr. Almagül sina

.. 95. Çeviren: Dr. Almagül sina .. 95 Türkiye ile Kazakistan: Karfl l kl Kazan mlara Dayal Bir flbirli i Bektas Mukhamejanov * Çeviren: Dr. Almagül sina Kazakistan ba ms zl n kazand ndan itibaren, d fl politika stratejisinde çok yönlü

Detaylı

HEMŞİRE İNSANGÜCÜNÜN YETİŞTİRİLMESİ VE GELİŞTİRİLMESİ

HEMŞİRE İNSANGÜCÜNÜN YETİŞTİRİLMESİ VE GELİŞTİRİLMESİ HEMŞİRE İNSANGÜCÜNÜN YETİŞTİRİLMESİ VE GELİŞTİRİLMESİ Doç. Dr. Ülkü TATAR BAYKAL İÜ Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi Hemşirelikte Yönetim Anabilim Dalı ve Yönetici Hemşireler Derneği Yönetim Kurulu

Detaylı

DR. NA L YILMAZ. Kastamonulular Örne i

DR. NA L YILMAZ. Kastamonulular Örne i I DR. NA L YILMAZ HEMfiEHR K ML Kastamonulular Örne i II Yay n No : 2039 Sosyoloji : 1 1. Bas - Ekim 2008 - STANBUL ISBN 978-975 - 295-936 - 1 Copyright Bu kitab n Türkiye deki yay n haklar BETA Bas m

Detaylı

BİREYSEL SES EĞİTİMİ ALAN ÖĞRENCİLERİN GELENEKSEL MÜZİKLERİMİZİN DERSTEKİ KULLANIMINA İLİŞKİN GÖRÜŞ VE BEKLENTİLERİ

BİREYSEL SES EĞİTİMİ ALAN ÖĞRENCİLERİN GELENEKSEL MÜZİKLERİMİZİN DERSTEKİ KULLANIMINA İLİŞKİN GÖRÜŞ VE BEKLENTİLERİ BİREYSEL SES EĞİTİMİ ALAN ÖĞRENCİLERİN GELENEKSEL MÜZİKLERİMİZİN DERSTEKİ KULLANIMINA İLİŞKİN GÖRÜŞ VE BEKLENTİLERİ Dr. Ayhan HELVACI Giriş Müzik öğretmeni yetiştiren kurumlarda yapılan eğitim birçok disiplinlerden

Detaylı

Baflkanl n, Merkez : Türkiye Bilimsel ve Teknik Araflt rma Kurumu Baflkanl na ba l Marmara Araflt rma Merkezi ni (MAM),

Baflkanl n, Merkez : Türkiye Bilimsel ve Teknik Araflt rma Kurumu Baflkanl na ba l Marmara Araflt rma Merkezi ni (MAM), TÜRK YE B L MSEL VE TEKN K ARAfiTIRMA KURUMU YAYIN YÖNETMEL (*) B R NC BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tan mlar Amaç ve Kapsam Madde 1. Bu Yönetmelik ile; Baflkanl k, Merkez ve Enstitülere ait tüm yay nlar

Detaylı

Senato Tarihi: 13.08.2015 Karar No: 2015-114 ORDU ÜNİVERSİTESİ SÜREKLİ EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ EĞİTİM VE SERTİFİKA PROGRAMLARI YÖNERGESİ

Senato Tarihi: 13.08.2015 Karar No: 2015-114 ORDU ÜNİVERSİTESİ SÜREKLİ EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ EĞİTİM VE SERTİFİKA PROGRAMLARI YÖNERGESİ Senato Tarihi: 13.08.2015 Karar No: 2015-114 ORDU ÜNİVERSİTESİ SÜREKLİ EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ EĞİTİM VE SERTİFİKA PROGRAMLARI YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç

Detaylı

Doç. Dr. Mehmet Durdu KARSLI Sakarya Üniversitesi E itim fakültesi Doç. Dr. I k ifa ÜSTÜNER Akdeniz Üniversitesi E itim Fakültesi

Doç. Dr. Mehmet Durdu KARSLI Sakarya Üniversitesi E itim fakültesi Doç. Dr. I k ifa ÜSTÜNER Akdeniz Üniversitesi E itim Fakültesi ÜN VERS TEYE G R SINAV S STEM NDEK SON DE KL E L K N Ö RENC LER N ALGILARI Doç. Dr. Mehmet Durdu KARSLI Sakarya Üniversitesi E itim fakültesi Doç. Dr. I k ifa ÜSTÜNER Akdeniz Üniversitesi E itim Fakültesi

Detaylı

İlkadım Birey Tanıma Envanteri

İlkadım Birey Tanıma Envanteri İlkadım Birey Tanıma Envanteri İLKADIM Birey Tanıma Envanteri; Birey tanıma teknikleri kapsamında hazırlanmıştır. İlkokul 3. ve 4. sınıf ve Ortaokul 5.6.7.8.sınıf, ile Lise Haz.9.10.11. ve 12.sınıf aralığındaki

Detaylı

Yay n No : 1696 Hukuk Dizisi : 759. 1. Bas m - Kas m 2006 ISBN 975-295 - 590-8

Yay n No : 1696 Hukuk Dizisi : 759. 1. Bas m - Kas m 2006 ISBN 975-295 - 590-8 I MEDENÎ HUKUK PRAT K ÇALIfiMALARI ve SINAV SORULARI Medenî Hukuk (Temel Kavramlar, Kifliler Hukuku, Aile Hukuku) Borçlar Hukuku Genel Hükümler Borçlar Hukuku Özel Hükümler Eflya Hukuku Miras Hukuku Kocaeli

Detaylı

4. Ünite Ö retmen K lavuz Kitab

4. Ünite Ö retmen K lavuz Kitab . Ünite Ö retmen K lavuz Kitab S n f: 1 : Matematik Ünite Numaras : 1 Ünite Süresi: ders saati / GEOMETR Örüntü ve Süslemeler Örüntü ve Süslemeler EK M EYLÜL Do al Do al 1. Bir örüntüdeki iliflkiyi belirler..

Detaylı

Kaynaştırma Uygulamaları Yrd. Doç. Dr. Emre ÜNLÜ. eskemre@gmail.com

Kaynaştırma Uygulamaları Yrd. Doç. Dr. Emre ÜNLÜ. eskemre@gmail.com Kaynaştırma Uygulamaları Yrd. Doç. Dr. Emre ÜNLÜ eskemre@gmail.com Kaynaştırma Özel Gereksinimli Bireylerin Eğitim Ortamları Tam zamanlı genel eğitim sınıfı Öğretmene danışmanlık sağlandığı tam zamanlı

Detaylı

MADEN HUKUKU İLE İLGİLİ İDARİ YARGI KARARLARI VE MEVZUAT

MADEN HUKUKU İLE İLGİLİ İDARİ YARGI KARARLARI VE MEVZUAT I MADEN HUKUKU İLE İLGİLİ İDARİ YARGI KARARLARI VE MEVZUAT HARUN HAKAN BAŞ Ankara 2009 II Yay n No : 2195 Hukuk Dizisi : 1031 1. Bas Eylül 2009 - STANBUL ISBN 978-605 - 377-113 - 5 Copyright Bu kitab n

Detaylı

Akreditasyon Çal malar nda Temel Problemler ve Organizasyonel Bazda Çözüm Önerileri

Akreditasyon Çal malar nda Temel Problemler ve Organizasyonel Bazda Çözüm Önerileri Akreditasyon Çal malar nda Temel Problemler ve Organizasyonel Bazda Çözüm Önerileri Prof.Dr. Cevat NAL Selçuk Üniversitesi Mühendislik-Mimarl k Fakültesi Dekan Y.Doç.Dr. Esra YEL Fakülte Akreditasyon Koordinatörü

Detaylı

Bir Ülke Bir Bayrak. Temel Kaynak 5. Toplum Hayat m z

Bir Ülke Bir Bayrak. Temel Kaynak 5. Toplum Hayat m z SOSYAL B LG LER Temel Kaynak 5 Bir Ülke Bir Bayrak Toplum Hayat m z Toplum, bireylerden oluflur. Toplum içinde bireyler sürekli birbirleriyle iletiflim hâlindedirler. liflkileri düzenleyen yaz l ve yaz

Detaylı

AR-GE YETENE DE ERLEND R LMES ESASLARI (*)

AR-GE YETENE DE ERLEND R LMES ESASLARI (*) AR-GE YETENE DE ERLEND R LMES ESASLARI (*) Amaç Madde 1. Bu Esaslar, kurulufllar n teknolojik AR-GE yapma yetene inin TÜB TAK taraf ndan de erlendirilmesine iliflkin usul ve esaslar belirlemektedir. Kapsam

Detaylı

OHSAS 18001 fl Sa l ve Güvenli i Yönetim Sisteminde Yap lan De iflikliklere Ayr nt l Bak fl

OHSAS 18001 fl Sa l ve Güvenli i Yönetim Sisteminde Yap lan De iflikliklere Ayr nt l Bak fl OHSAS 18001 fl Sa l ve Güvenli i Yönetim Sisteminde Yap lan De iflikliklere Ayr nt l Bak fl Altan ÇET NKAL MESS fl Sa l ve Güvenli i Uzman Geliflen yeni yönetim anlay fllar, hiyerarflik yap - lanmadan

Detaylı

T.C. GÖLBAġI KAYMAKAMLIĞI MELEK ĠPEK ĠLKOKULU/ORTAOKULU ĠNCEK TEK ĠLKOKULU/ORTAOKULU CAN DOSTLAR

T.C. GÖLBAġI KAYMAKAMLIĞI MELEK ĠPEK ĠLKOKULU/ORTAOKULU ĠNCEK TEK ĠLKOKULU/ORTAOKULU CAN DOSTLAR T.C. GÖLBAġI KAYMAKAMLIĞI MELEK ĠPEK ĠLKOKULU/ORTAOKULU ĠNCEK TEK ĠLKOKULU/ORTAOKULU CAN DOSTLAR ġubat 2016-HAZĠRAN 2016 PROJENİN ADI: PROJENİN SÜRESİ: ġubat 2016-Haziran 2016 PROJE KOORDİNATÖRÜ KURUM:

Detaylı

İSG Yasası & Uygulamalar

İSG Yasası & Uygulamalar İSG Yasası & Uygulamalar Dr. Rana GÜVEN, MSc. PhD. Genel Md. Yrd. 24 Mayıs 2013, Bursa İÇERİK Güvenlik Kültürü Kavramı Dünyada ve Türkiye de İSG İSG Yasası İSG Hizmetleri Yetkilendirme Hizmetleri Çalışma

Detaylı

SİİRT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar. Amaç

SİİRT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar. Amaç SİİRT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Siirt Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama

Detaylı

KAVRAMLAR. Büyüme ve Gelişme. Büyüme. Büyüme ile Gelişme birbirlerinden farklı kavramlardır.

KAVRAMLAR. Büyüme ve Gelişme. Büyüme. Büyüme ile Gelişme birbirlerinden farklı kavramlardır. KAVRAMLAR Büyüme ve Gelişme Büyüme ile Gelişme birbirlerinden farklı kavramlardır. Büyüme Büyüme, bedende gerçekleşen ve boy uzamasında olduğu gibi sayısal (nicel) değişikliklerle ifade edilebilecek yapısal

Detaylı

YEDİNCİ KISIM Kurullar, Komisyonlar ve Ekipler

YEDİNCİ KISIM Kurullar, Komisyonlar ve Ekipler YEDİNCİ KISIM Kurullar, Komisyonlar ve Ekipler Kurul, komisyon ve ekiplerin oluşturulması MADDE 107- (1) Okullarda, eğitim, öğretim ve yönetim etkinliklerinin verimliliğinin sağlanması, okul ve çevre işbirliğinin

Detaylı

Ders 11: PROJEN N R SKLER /VARSAYIMLARI

Ders 11: PROJEN N R SKLER /VARSAYIMLARI Risk nedir? Ders 11: PROJEN N R SKLER /VARSAYIMLARI Projeler, proje yöneticilerinin do rudan kontrol edemeyecekleri olaylardan etkilenebilirler. Proje gerçek durumun bütün boyutlar n kapsayamaz. D fl faktörler,

Detaylı

KAR YER GÜNLER PROJES. Murat F DAN

KAR YER GÜNLER PROJES. Murat F DAN KAR YER GÜNLER PROJES Murat F DAN 2012-2013 AYBASTI ANADOLU L SES KAR YER GÜNLER PROJES PROJE SAH OLAN OKUL AYBASTI ANADOLU L SES PROJEN N ADI KAR YER GÜNLER PROJEN N AMACI rencilerin meslekleri her yönüyle

Detaylı

Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.9. Pazar De eri Esasl ve Pazar De eri D fl De er Esasl De erlemeler için ndirgenmifl Nakit Ak fl Analizi

Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.9. Pazar De eri Esasl ve Pazar De eri D fl De er Esasl De erlemeler için ndirgenmifl Nakit Ak fl Analizi K lavuz Notlar Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.9 Pazar De eri Esasl ve Pazar De eri D fl De er Esasl De erlemeler için ndirgenmifl Nakit Ak fl Analizi 1.0 Girifl 1.1 ndirgenmifl nakit ak fl ( NA)

Detaylı

Mesle imizin ve hukuk devletinin teminat olan genç avukatlara arma and r. stanbul Barosu SEM Yürütme Kurulu

Mesle imizin ve hukuk devletinin teminat olan genç avukatlara arma and r. stanbul Barosu SEM Yürütme Kurulu Mesle imizin ve hukuk devletinin teminat olan genç avukatlara arma and r. stanbul Barosu SEM Yürütme Kurulu Cumhuriyeti ve onun gereklerini yüksek sesle anlat n z. Bunu yüreklere yerlefltirmek için elveriflli

Detaylı

Buradaki bilgiler özet olup genel hatları ile tanımlamalar bulunmaktadır. Derste anlatılan örnekler ve analizler bu dokümanda yer almaktadır.

Buradaki bilgiler özet olup genel hatları ile tanımlamalar bulunmaktadır. Derste anlatılan örnekler ve analizler bu dokümanda yer almaktadır. Buradaki bilgiler özet olup genel hatları ile tanımlamalar bulunmaktadır. Derste anlatılan örnekler ve analizler bu dokümanda yer almaktadır. GİRİŞ İnşaat sektörü, barınma ihtiyacı başta olmak üzere insanların

Detaylı

Dünyada ve Türkiye de Güncel Verilerle HIV/AIDS. Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araflt rma Merkezi (HATAM)

Dünyada ve Türkiye de Güncel Verilerle HIV/AIDS. Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araflt rma Merkezi (HATAM) Dünyada ve Türkiye de Güncel Verilerle /AIDS Dr. Aygen Tümer Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araflt rma Merkezi (HATAM) Dünyada /AIDS Dünya Sa l k Örgütü (DSÖ)/UNAIDS taraf ndan Aral k 2010 tarihinde

Detaylı

YÖNTEM 1.1. ÖRNEKLEM. 1.1.1. Örneklem plan. 1.1.2. l seçim ölçütleri

YÖNTEM 1.1. ÖRNEKLEM. 1.1.1. Örneklem plan. 1.1.2. l seçim ölçütleri BÖLÜM 1 YÖNTEM Bu çal flma 11, 13 ve 15 yafllar ndaki gençlerin sa l k durumlar ve sa l k davran fllar n saptamay hedefleyen, kesitsel tan mlay c ve çok uluslu Health Behavior in School Aged Children,

Detaylı

İSTANBUL KEMERBURGAZ ÜNİVERSİTESİ ÖNLİSANS VE LİSANS PROGRAMLARI ARASINDA YATAY GEÇİŞ YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

İSTANBUL KEMERBURGAZ ÜNİVERSİTESİ ÖNLİSANS VE LİSANS PROGRAMLARI ARASINDA YATAY GEÇİŞ YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar İSTANBUL KEMERBURGAZ ÜNİVERSİTESİ ÖNLİSANS VE LİSANS PROGRAMLARI ARASINDA YATAY GEÇİŞ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve Kapsam MADDE 1 - (1) Bu yönerge İstanbul Kemerburgaz

Detaylı

BÜTÜNSEL KAL TE VE SÜREÇ Y LE T RME

BÜTÜNSEL KAL TE VE SÜREÇ Y LE T RME BÜTÜNSEL KAL TE VE SÜREÇ Y LE T RME Amaç: Kat l mc lara bütünsel kalite ve bunun kurumlarda yarat laca geli im ihtiyac hakk nda geni bilgi vermek, yap labilecek uygulamalar hakk nda yöntemler sunmak. çerik:

Detaylı

YÜKSEK HIZLI DEMİRYOLU YOLCULUKLARININ ÖZELLİKLERİ

YÜKSEK HIZLI DEMİRYOLU YOLCULUKLARININ ÖZELLİKLERİ YÜKSEK HIZLI DEMİRYOLU YOLCULUKLARININ ÖZELLİKLERİ Hazırlayan: Doç.Dr. Hakan Güler Sakarya Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, İnşaat Mühendisliği Karlsruhe Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Almanya

Detaylı

İLKYARDIM TEMEL EĞİTİMİ TEORİ SINAV SORULARI-4

İLKYARDIM TEMEL EĞİTİMİ TEORİ SINAV SORULARI-4 İLKYARDIM TEMEL EĞİTİMİ TEORİ SINAV SORULARI-4 1) İlkyardımla ilgili yazılanlardan doğru olan hangisidir? a) İlkyardım esnasında ilaç kullanılır. b) İlkyardım eldeki mevcut araç gereçlerle yapılır. c)

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI TEMEL SAĞLIK HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİMCİ EĞİTİMİ DÜZENLEME YETKİ BELGESİ

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI TEMEL SAĞLIK HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİMCİ EĞİTİMİ DÜZENLEME YETKİ BELGESİ (EK-1) T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI TEMEL SAĞLIK HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Belge No : EĞİTİMCİ EĞİTİMİ DÜZENLEME YETKİ BELGESİ Eğitimci Eğitimi Veren Kuruluşun: ADI : ADRESİ ve TEL : BELGE GEÇERLİLİK TARİHİ

Detaylı

Otizm lilerin eğitim hakkı var mıdır? Nedir ve nasıl olmalıdır?

Otizm lilerin eğitim hakkı var mıdır? Nedir ve nasıl olmalıdır? Nisan, 01.04.2013 OTĠZM, EĞĠTĠM HAKKI VE UYGULAMALARI Nisan ayı otizm farkındalık ayı olarak belirlenmiştir. Gün, ay ve yıl olarak belli amaçlara hasredilen tema lar, toplumda dikkat çekmek, konunun önemini

Detaylı

T.C ATAŞEHİR ADIGÜZEL MESLEK YÜKSEKOKULU

T.C ATAŞEHİR ADIGÜZEL MESLEK YÜKSEKOKULU T.C ATAŞEHİR ADIGÜZEL MESLEK YÜKSEKOKULU 2015-2016 EĞİTİM ve ÖĞRETİM YILI MERKEZİ YERLEŞTİRME PUANIYLA YATAY GEÇİŞ İŞLEMLERİ (EK MADDE-1 E GÖRE) ve BAŞVURULARI Yükseköğretim Kurumlarında Ön lisans ve Lisans

Detaylı