İklim Değişikliği Müzakereleri Kılavuzu

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "İklim Değişikliği Müzakereleri Kılavuzu"

Transkript

1 İklim Değişikliği Müzakereleri Kılavuzu 1

2 MÜZAKERECİLER İÇİN ÖNERİLER 1. İklim değişikliği ile ilgili temel kavramları bildiğinizden emin olun. 2. Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli nin (IPCC) ve diğer kurumların raporlarını okuyarak iklim değişikliğinin bilimsel kanıtları hakkında en azından genel bilgiye sahibi olun. 3. Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (BMİDÇS) ve Kyoto Protokolü (KP) dokümanlarını daima yanınızda bulundurun. 4. Müzakerelerin hem resmi hem de gayriresmi usûllerini öğrenin. 5. Kendi ülkenizin çıkarları dışında, diğer tarafların çıkarlarını da anlamaya çalışın. 6. Delegasyon üyelerine açıkça belirtilmiş rol ve sorumlulukların verildiğinden emin olun. 7. Müzakere dokümanlarındaki ve diğer önemli dokümanlardaki önemli yerlerin altını çizin ve sizin için önemli olan kısımları işaretlemek için ayrıcılar kullanın. 8. Aradığınızda dokümanları daha kolay bulabilmeniz için, Taraflar Konferansı (COP), Uygulama Yardımcı Organı (SBI) ve Geçici Çalışma Grubu (AWG) gibi farklı süreçler ile ilgili dokümanları farklı klasörlere koyun. Müzakereler sırasında COP kararlarını yanınızda bulundurmaya çalışın. Bunlar BMİDÇS Sekretaryası ndan CD olarak da edinilebilinir. 9. Katılamadığınız toplantılardaki müzakereleri Earth Negotiations Bulletin (ENB) veya diğer bültenlerden okuyarak takip etmeye çalışın. Kişisel iletişim de müzakereleri takip etmek açısından çok önemli bir araçtır. 10. Kafanızda herhangi bir soru veya belirsizlik olması durumunda, bunları iyi ilişkileriniz bulunan sivil toplum kuruluşlarına (STK) her zaman danışabilirsiniz. 11. Uzun vadede bir müzakere koalisyonu veya grubu oluşturmaya veya bir gruba katılmaya ve farklı grupların sözcüleri ile görüşmeye çalışın. 12. Kişisel iletişim yoluyla diğer tarafların çıkarları hakkında daha fazla şey öğrenmeye ve pozisyonlarının arkasındaki temel itici güçleri anlamaya çalışın. 13. Bir dokümanı okurken örtük anlamları ortaya çıkarmaya çalışın. Bu konuda her zaman bir hukukçuya danışabilirsiniz. 14. Resmi oturumlar öncesinde, oturum programını ve önceki oturumların sonuçlarını gözden geçirmek ve sorumlulukları dağıtmak için delegasyon toplantıları yapın. 15. Resmi oturumlar başlamadan önce, grup toplantıları yaparak kilit müzakere ortakları ile görüş alışverişinde bulunun. 16. Toplantı yerine varmadan önce müzakere gruplarıyla (Türkiye örneğinde AB ile) toplantılar ayarlayın. 17. Resmi oturumların ilk gününde, lojistik hususları, iletişim bilgilerini, genel yaklaşımı ve rolleri gözden geçirmek için bir delegasyon toplantısı yapın. 18. Müzakereler boyunca, benzer düşüncedeki gruplara veya bölgesel gruplara ilave olarak, büro irtibat sorumluları ve Sekretarya da dâhil olmak üzere kilit müzakere ortakları ile düzenli olarak irtibat halinde olun. 19. Müzakereler boyunca, ülkenizin önceliklerini takip edin ve üst düzeyde karar verilecek hususları tespit edin. 20. Delegasyon içerisinde düzenli bilgi akışını sağlayın. 21. Müzakereler boyunca başkentiniz ile temas ve istişare halinde olun ve düzenli bilgi akışını sağlayın. 22. Delegasyon raporları hazırlayın ve müzakere ortaklarından önemli müzakere dokümanlarını ve ilgili materyalleri temin edin. 23. Müzakereler boyunca, herhangi bir müdahalenin gerekip gerekmediğini değerlendirin ve taslak toplantı raporlarına dâhil edilebilecek girdi/katkıları düşünün. 24. Zor durumlarda dâhi yapıcı bir şekilde katılımda bulunun. 25. Müzakereler süresince her zaman desteğe ihtiyaç duyabilirsiniz. Dolayısıyla, gelecekte desteklerine ihtiyaç duyabileceğinizi düşünerek, farklı çıkarlara sahip ülkeleri destekleme fırsatlarını değerlendirin. 26. Kişisel iletişim ve iyi ilişkiler çok önemlidir; dolayısıyla diğer katılımcılara nazik ve dürüst davranın. 27. Bir oturum sırasında görüşülen metinle ilgili herhangi bir endişenizin olması durumunda, söz konusu metnin köşeli parantez içine alınmasını talep edin; ancak, bu müzakerelerde zaman kaybına yol açabileceğinden, bu aracı gerçekten ihtiyaç duyduğunuzda kullanın. 28. Söylenenleri olduğu kadar söylenmeyenleri de dikkatli bir şekilde takip edin. 29. İlerleme kaydedebilmek için çoğu zaman daha fazla bilgi ve daha derin anlayış gerekir; iletişim, gayriresmi gruplar ve çalıştaylar müzakereler hakkında daha derin bir anlayışa sahip olmanıza yardımcı olabilir. 2

3 30. Müdahalelerinizin daha fazla destek görebilmesi için amaç odaklı ve kısa olması gerekir. Gelişigüzel müdahalelerde bulunmayın. 31. Usûl kurallarına göre, karar almak için uzlaşma gereklidir; tek bir Tarafın itirazı bile süreci bloke etmek için yeterli olabilir. Fakat bu aracı son çare olarak kullanın ve suiistimal etmeyin. 32. Diğer Tarafların müdahale ve açıklama ları daha fazla zaman kazanmak amacıyla mı, başka nedenlerle mi kullandıklarını anlamak için, bunların arkasındaki asıl gerekçeleri saptamaya çalışın. 33. Müzakereler süresince kilit müzakere ortakları ile düzenli olarak görüş alışverişinde bulunun. 34. Gerektiğinde STK grupları ve kendi ülkenizin akredite kuruluşları ile istişarelerde bulunun. 35. Bir karar veya sonuç kabul edileceği durumlarda, nihai hukuki inceleme, formaliteler ve iletişimle ilgili ihtiyaçları gözden geçirin. 36. Yemek, yerel para ve alternatif ulaşım gibi pratik ihtiyaçlar konusunda hazırlıklı olun. Kaynaklar: REC Türkiye, 2006; UNEP, 2007a; UNEP, 2007b. 1. İLKELİ MÜZAKERE TEORİSİ Bu Bölüm İklim Diplomatı 2012 Sonrası İklim Değişikliği Müzakere Simülasyonu ndan (Climate Diplomat Post-2012 Climate Change Negotiation Simulation) uyarlanmıştır. Çıkar-tabanlı bir müzakere yaklaşımı olan ilkeli müzakere teorisi, beş temel ilkeyi savunmaktadır: (1) Kişileri sorundan ayırmak: Kişisel sorunların ve konuların temel müzakere konularından ayrı tutulması anlamına gelir. Kızgınlık ve güvensizlik gibi duygular anlaşmaya varılmasını güçleştirir. İlişki sorunlarının müzakerelerden ayrı tutulması ve bunların ayrı ayrı ele alınması, ilkeli müzakere teorisinin birinci ilkesidir. (2) Pozisyonlar üzerinde değil çıkarlar üzerinde odaklanmak: Taraflar çoğu zaman diğer tarafların çıkarlarını dikkate almayan katı pozisyonlar alır. Tarafların pozisyonları genellikle diğerlerinin meşru çıkarlarını göz ardı eder ve kendi çıkarlarını korumak veya rakiplerinin pozisyonlarına karşı çıkmak üzere tasarlanır. Pozisyonlara odaklanmak yerine, bunların altında yatan hususların saptanması ve tartışılmasından sonra, tüm tarafların çıkarlarını karşılayan bir çözümün müzakere edilmesi, anlaşmaya varılmasını çok daha kolaylaştıracaktır. Taraflar, çıkarlarını açık bir şekilde tartıştıklarında, çoğunlukla çıkarlarının birbirini dışlamadığını fark ederler. Özetle, pozisyonlar yerine çıkarlar üzerine odaklanma, bir pozisyonun müzakeresinden ziyade bir tarafın temel sorunlarını ve endişelerini müzakere etme anlamına gelir ve bu da sonuçta daha iyi seçeneklerin ve sonuçların geliştirilmesini sağlayabilir. (3) Karşılıklı kazanç için seçenekler yaratmak: Taraflar pozisyonlar yerine çıkarlar üzerine odaklanarak, tek bir kazanan yerine iki kazananın olduğu karşılıklı kazanca dayalı seçenekler yaratabilirler. Sorunlara yeni ve yaratıcı çözümler bulunmasına yönelik ortak bir arayış, anlaşmaya varılmasını kolaylaştıracaktır. (4) Nesnel kriterler üzerinde ısrarcı olmak: Karar verme için nesnel kriterler üzerinde ısrarcı olmak, müzakerelerin dördüncü ilkesidir. Örneklemek gerekirse, bir arabanın fiyatı üzerinde müzakere edilirken, benzer arabaların en son satış fiyatları nesnel bir kriter olarak referans alınabilir. Nesnel kriterlerin mevcut olduğu durumlarda, bunların müzakerelerde kullanımı çatışmaları azaltabilir, müzakereleri basitleştirebilir ve daha adil bir sonucun yolunu açabilir. (5) Müzakere Edilen Anlaşmaya En İyi Alternatifiniz den (BATNA) daha düşük bir sonucu kabul etmeyin: Bu ilke, tarafların diğer taraf ile anlaşma ihtiyacı olmadan, en iyi seçenek olarak düşünülen en alt çizgilerini bilmelerini gerektirir. Alternatiflerin farkında olmak ve bunları BATNA ile karşılaştırmak, müzakerecilerin herhangi bir anlaşmaya varmamaktan daha kötü olan bir anlaşmayı kabul etmelerini veya tek başlarına ulaşabilecekleri sonuçtan daha iyisini içeren bir anlaşmayı reddetmelerini engeller. Müzakereciler, müzakere edilen anlaşmaya en iyi alternatif lerinden daha düşük sonucu kabul etmemelidir. 3

4 Taraflardan biri bu ilkelere sadık kalır, fakat diğer taraf başkalarının çıkarlarını tanımayı reddederek, kendi katı pozisyonunu korumaya devam ederse ne yapmalı? Birinci adım, tartışmaları çıkarlara ve seçeneklere doğru yönlendirmeye çalışmak konusunda ısrarcı olmak ve diğer tarafa sorun ve çıkarların tartışılmasından kaybedecekleri bir şey olmadığını hatırlatmak olabilir. Eğer bundan sonuç alınamazsa, Müzakere Edilen Anlaşmaya En İyi Alternatifiniz kritik bir önem kazanır. Bazen, özellikle de taraflardan biri müzakerelerde öteki tarafların çıkarlarını dikkate almayı reddettiğinde, hiç anlaşmaya varılmaması en iyi sonuç olabilir. 2. ÇOK TARAFLI ÇEVRE ANLAŞMALARI: ANTLAŞMA YAPMA ESASLARI VE SÜREÇLERİ Bu bölüm Çok Taraflı Çevre Anlaşması: Müzakerecinin El Kitabı ndan (The Multilateral Environmental Agreement: Negotiator s Handbook; UNEP, 2007a) alınmış ve uyarlanmıştır Antlaşma Yapma Süreci Bu bölümde Çok Taraflı Çevre Anlaşmaları (MEAs) ve antlaşma yapma süreci hakkında temel bilgiler verilmiştir Çok taraflı çevre anlaşmalarının (MEAs) türleri Çok taraflı çevre anlaşmaları ikiden fazla devlet arasında çevre ile ilgili olarak yapılan, hukuksal olarak bağlayıcı anlaşmalardır. Çok taraflı çevre anlaşmaları anlaşma, sözleşme, akit, protokol ve antlaşma gibi çeşitli adlar alabilmekle birlikte, en yaygın olarak kullanılan ifade sözleşmedir. Aralarında farklılıklar bulunmakla birlikte, antlaşma ve sözleşme devletler arasındaki hukuksal olarak bağlayıcı anlaşmalar için kullanılan genel terimlerdir. Çok taraflı çevre anlaşmaları coğrafi kapsam açısından tüm devletlerin taraf olabileceği şekilde küresel veya belli bir bölgeyi ilgilendirecek şekilde bölgesel olabilir. Örneğin, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (BMİDÇS) tüm devletlerin katılımına açık küresel bir anlaşma iken, Uzun Menzilli Sınırlar Ötesi Hava Kirliliği Sözleşmesi (CLRTAP) bölgesel bir sözleşmedir. Protokol ise, mevcut bir sözleşmeyi müteakiben, sözleşmeye ilave yapmak veya mevcut sözleşmeyi değişiklik etmek üzere geliştirilen, yalnızca söz konusu sözleşmeye taraf olan devletler için hukuksal olarak bağlayıcılığı bulunan ayrı bir anlaşmadır. Değişiklik mevcut bir anlaşmaya ilavelerde bulunur veya anlaşmada değişiklik yapar; ancak değişiklik ayrı bir anlaşma değildir. Bazı anlaşmaların kabulü, daha sonraki tamamlayıcı anlaşmaların kabulü için karar verme ve teşkilat çerçevesi ortaya koymayı amaçlamaktadır. Genellikle çerçeve sözleşme olarak anılan bu anlaşmalar, çoğunlukla bilgi derlemeyle ilgili hükümler gibi genel kurumsal nitelikte yükümlülükler içerir (örneğin, BMİDÇS, Madde 4). Bu yükümlülükler genellikle aynı konuda daha sonraki protokollerde yer alacak çok daha spesifik yükümlülüklerin (hedefler, takvimler, mekanizmalar gibi) kabulüne yönelik bir ilk adım olarak görülmektedir (örneğin, BMİDÇS ne ek Kyoto Protokolü, Madde 3). Genel bir kural olarak sadece çerçeve sözleşmenin Tarafları, müteakiben hazırlanan bir protokole taraf olabilir (ancak bu yine de sözleşme metnine bağlıdır). Esas olarak, kabul edilebilecek protokol sayısı konusunda bir sınırlama bulunmamaktadır. Genellikle bir çerçeve sözleşmenin kabulünü takiben bir protokolün geliştirileceği yolunda bir beklenti olmakla birlikte, çerçeve sözleşme olmayan bir sözleşmenin 4

5 Taraflarının da bir protokol kabul etmelerinin önünde engel bulunmamaktadır. Çok taraflı bir çevre anlaşmasında yer alan yükümlülüklerin anlaşma Tarafları için hukuken bağlayıcı olduğu kabul edilmektedir. Çok taraflı çevre anlaşmaları, antlaşmaları düzenleyen uluslararası hukuk kurallarına tabidir. Devletler arasındaki yazılı antlaşmalar için uygulanan kurallar, kendisi de bir antlaşma olan Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi nde (VCLT) belirtilmektedir. VCLT 1980 yılında yürürlüğe girmiştir ve şu anda 94 Devlet bu sözleşmeye taraftır. Bazı önemli ülkeler (ABD gibi) sözleşmeye taraf değildir. Genel olarak, bir antlaşmada yer alan kurallar sadece anlaşmanın Tarafı olan devletler için geçerlidir. Bununla birlikte, VCLT örneğinde kuralların çoğunun tüm devletler için geçerli olduğu kabul edilir Çok taraflı çevre anlaşmalarının etkisi Çok taraflı çevre anlaşmaları, Tarafları arasında bağlayıcı uluslararası yükümlülükler oluşturur. Herhangi bir çok taraflı çevre anlaşmasının tüm Tarafları, yükümlülüklerini iyi niyet çerçevesinde yerine getirmelidir (pacta sunt servanda ahde vefa ilkesi olarak bilinmektedir). Hiçbir Taraf kendi iç hukukunun hükümlerini çok taraflı çevre anlaşmasından kaynaklanan yükümlülüğünü yerine getirmeme gerekçesi olarak gösteremez Taraflar Devletler ve antlaşma yapma yetkisine sahip uluslararası kuruluşlar çok taraflı bir çevre anlaşmasının Tarafı olabilir. Avrupa Birliği gibi Bölgesel Ekonomik Entegrasyon Kuruluşları (REIO) antlaşmaya taraf olma ehliyetine sahiptir; dolayısıyla çok taraflı bir çevre anlaşmasına taraf olabilirler İmza Çok taraflı çevre anlaşmasının diplomatik bir konferansta kabulünden sonra, antlaşma imzaya açılır ve devletler antlaşmayı imzalamaya davet edilir. Devletlerin imzacı taraf olması için tanınan süre anlaşmada belirtilir. Çok taraflı bir çevre anlaşmasının imzalanması büyük ölçüde semboliktir ve anlaşmada imzanın bağlayıcı yükümlülükler doğurduğu belirtilmediği sürece, bir devletin anlaşmaya Taraf olduğu anlamına gelmez. Bununla birlikte, bir devlet kesin imza (onay veya kabul süreçlerine tabi değildir) yoluyla da bağlanma rızası beyan edebilir. Bir devletin niyeti hakkında herhangi bir kuşku bulunuyorsa, bunun açıklığa kavuşturulması gerekir. Ancak, imza sahibi taraf genel olarak çok taraflı çevre anlaşmasında yer alan spesifik yükümlülüklere uymak zorunda olmamakla birlikte, anlaşmanın amacına ters düşecek eylemlerden kaçınmalıdır. İmza ile ilgili hüküm, çok taraflı çevre anlaşmasının son hükümleri arasında yer alır Onay, katılım, kabul veya uygun bulma Çok taraflı bir çevre anlaşmasının Tarafı olmak için, bir devletin anlaşmayı onaylaması ( kabul veya uygun bulma ) veya anlaşmaya katılması gerekir. Alternatif olarak, yukarıda da belirtildiği gibi, bir devlet onay veya katılım ile aynı sonucu doğuracak kesin imza atabilir. Çok taraflı bir çevre anlaşması kabul edildikten sonra, genellikle devletlerin imzasına ve daha sonra da onayına sunulur. Müzakerelere katılmayan veya imzaya kapanış tarihinden önce anlaşmayı imzalamayan bir devlet için anlaşmanın bağlayıcı hale gelmesinin tek yolu anlaşmaya katılmadır. Bazı anlaşmalarda, sadece sınırlı bir grup devlet tarafından imzalanmaya veya onaylanmaya açık oldukları belirtilir. 5

6 İmzadan sonra bir anlaşmanın kabulü veya uygun bulunması, onay ile aynı etkiye sahiptir ve antlaşmada aksi belirtilmediği sürece aynı kurallar geçerlidir. Bazı yükümlülükler, zamanlama ve/veya son tarihler ile ilgili hükümlerden etkilenebilirler. Buradaki kilit husus, onay veya katılımın, genellikle bir Tarafın uluslararası hukuktaki bağlayıcı yükümlülükleri kabul ettiği mekanizma olmasıdır. Yukarıda da belirtildiği gibi, bazı devletler imza ile bir anlaşmanın bağlayıcılığı altına girmek için irade beyan etme yönünde yasal ehliyete sahiptir, ancak çoğunda onay veya katılımı sağlayacak ilave bazı yürütme veya yasama süreçleri gereklidir. Her bir devletin kendine ait iç prosedürleri mevcuttur, ancak uluslararası hukukta onayın veya katılımın yürürlük kazanabilmesi için, belirlenen üç yetkiliden birisi yani Devlet Başkanı, Hükümet Başkanı veya Dışişleri Bakanı- tarafından imzalanan onay veya katılım enstrümanının anlaşmanın depoziterine gönderilmesi gerekir. Bu yapıldıktan ve antlaşmada belirtilen süre geçtikten sonra, çok taraflı çevre anlaşması onaylayan devlet için bağlayıcı hale gelir (söz konusu devletin onayladığı tarihte çok taraflı çevre anlaşması yürürlüğe girmiş durumda ise). Birçok ülke onay sürecinin yönetilmesi için spesifik ve genellikle teknik yasal süreçlere sahiptir. Türk hukukunda uluslararası çok taraflı bir çevre anlaşması Anayasanın 90. Maddesi uyarınca, bir uygun bulma kanuna dayanılarak Bakanlar Kurulu tarafından çıkarılan onay kararnamesinin Resmi Gazete'de yayımlanması ile içhukuka aktarılır. İlgili bakanlıkların görüşüne açıldıktan sonra, söz konusu anlaşmanın uygun bulunduğuna dair bir Kanun Tasarısı hazırlanır. Anlaşma iç hukukta Onay Kararnamesinin Resmi Gazetede yayımlandığı tarihte, uluslararası hukukta ise, onay belgelerinin (çok taraflı anlaşmalar için) depozitere tevdi edildiği tarihte veya anlaşmada başka bir tarih belirlenmişse. belirtilen tarihte yürürlüğe girer Yürürlüğe girme Çok taraflı bir çevre anlaşması ancak gerekli onay veya katılım sayısına ulaşıldıktan sonra yürürlüğe girer. Kyoto Protokolü örneğinde, yürürlüğe giriş için gerekli onay sayısı bir ölçüde belirtilen gazların toplam salım miktarına bağlı idi. Kyoto Protokolü nün 25.1 Maddesi nde Protokol ün yürürlüğe giriş tarihi, Sözleşme Taraflarından en az % 55 inin Protokole taraf olması ve taraflar arasındaki EK-I ülkelerinin, bu grubun 1990 yılı toplam karbondioksit salımlarının yüzde 55 ini temsil edebilecek sayıda olmasını takiben taraf ülkelerin onay, kabul, tasdik ya da katılım belgelerini Depoziter e tevdi ettikleri tarihten sonraki doksanıncı gün olarak belirlenmiştir Değişiklikler Değişiklik, antlaşma veya eklerinin ana hükümlerinin değiştirilmesine yönelik bir araçtır. BMİDÇS ve Kyoto Protokolü değişikliklerin kabulü ve yürürlüğe girmesine ilişkin kural ve usûller belirlemiştir. BMİDÇS 15. Maddesi uyarınca, yalnızca Taraflar Sözleşme de değişiklik önerebilir. Sekretarya önerilen değişiklik metnini kabul edilmesi teklif edilen toplantıdan en az altı ay önce Taraflara, imzacılara ve Depoziter e bildirir. Sözleşme de yapılan değişiklikler Taraflar Konferansı nın (COP) bir olağan oturumunda (olağanüstü oturumunda değil) kabul edilmelidir. Sözleşme genellikle uzlaşı yoluyla değiştirilmelidir. Uzlaşmanın imkânsız olduğunun ortaya çıkması durumunda, değişiklik son çare olarak toplantıda hazır bulunan ve oy kullanan (yani, fiili olarak olumlu veya olumsuz yönde oy kullanan) Tarafların dörtte üç çoğunluk oyu ile kabul edilebilir. Değişiklik kabul edildikten sonra, Sekretarya değişikliği Depoziter e bildirir ve Depoziter de tüm Taraflara dağıtır. Kabul edilen bir değişiklik, Tarafların dörtte üçü tarafından onaylandıktan doksan gün sonra yürürlüğe girer. Değişiklik yalnızca kabul eden Taraflar için bağlayıcıdır. Değişiklik, daha geç bir aşamada kabul eden 6

7 Taraflar için, onay enstrümanlarının Depoziter e ulaşmasından doksan gün sonra yürürlüğe girer. Şu ana kadar Sözleşme de herhangi bir değişiklik yapılmamıştır (UNFCCC, 2006). Kyoto Protokolü değişikliklerle ilgili usûlleri 20. Madde de düzenlemiştir. Eklerin ve eklerde yapılacak değişikliklerin kabulü ve yürürlüğe girmesine ilişkin usûller 21. Madde de belirtilmiştir. Protokol Ek-A ve Ek-B de yapılacak değişiklikler için 20. Madde de tanımlanan usûller takip edilmelidir. Ek-B de yapılacak değişiklikler için özel bir hüküm bulunmaktadır; Protokol, Ek-B ye ilişkin herhangi bir değişikliğin yalnızca ilgili Taraf ın yazılı rızası ile kabul edileceğini hükme bağlamıştır (Madde 21.7) Çekilme Hem BMİDÇS hem de Kyoto Protokolü, Tarafların anlaşmanın kendileri için yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç yıl geçtikten sonra istedikleri zaman çekilmelerine izin vermektedir. Sözleşme den çekilme Protokol den de çekilme olarak kabul edilmektedir. Taraflar değişikliklerden de çekilebilmektedir (UNFCCC, 2006). Müzakerelerin başlaması Depoziterin orijinal metni hazırlaması İmza süresinin başlaması Antlaşmanın onayı, kabulü veya uygun bulunması Devletler anlaşmaya katılabilir Devletlerin yürürlüğe girmeyi bekleyen anlaşmayı geçici olarak uygulamaları Devletlerin anlaşmayı onaylaması Antlaşmanın kabulü Bildirimin dağıtılması Devletlerin antlaşmaya kesin imza koyması veya onay, kabul ya da uygun bulmaya tabi olarak imzalamaları Anlaşmanın imzaya kapanması Anlaşmanın yürürlüğe girmesi Devletlerin onaylanmayı bekleyen anlaşmayı geçici olarak uygulamaları Devletlerin anlaşmaya katılması Şekil 1. Antlaşma Süreci Çizelgesi Kaynak: UNEP, 2007a Çok Taraflı Çevre Anlaşması Toplantılarının İşleyişi Aşağıda, çok taraflı çevre anlaşmaları toplantılarının işleyişi ve genel çalışma usûlleri kısaca açıklanmıştır. 7

8 2.2.1 Toplantıların gündemi Belirli konuların tartışılmasını şekillendirebileceği, engelleyebileceği veya teşvik edebileceğinden dolayı, gündemin yönetilmesi stratejik açıdan çok önemli olabilir. Her bir toplantının geçici gündemi Taraflar Konferansı (COP) Başkanının onayı ile Sekretarya tarafından hazırlanır ve usûl kurallarına (içtüzük) bağlı olarak genellikle toplantıdan en az altı hafta önceden destekleyici dokümanlarla birlikte Taraflara dağıtılır. Tarafların gündeme konu eklemek için kullanabileceği çeşitli fırsatlar bulunmaktadır. Bu yöndeki taleplerini geçici gündem dağıtılmadan önce Sekretarya ya iletebilirler. Geçici gündem dağıtılmış ise, ilave geçici gündeme bir gündem maddesi ilave edilmesini talep edebilirler. Son olarak, gündemin kabulü sırasında Taraflar Konferansı ndan gündeme madde eklemesini talep edebilirler. Yukarıda söz edilen son duruma ilişkin olarak, usûl kuralları genellikle sadece COP tarafından acil ve önemli görülen gündem maddeleri ilave edilebilir hükmünü içermektedir. BMİDÇS ve diğer çok taraflı çevre anlaşması forumlarında bir gündem maddesinin askıda tutulması nispeten yaygın bir uygulamadır. Üzerinde uzlaşı bulunmayan bir gündem maddesi kenara ayrılır; ancak gündemde veya askıda tutulur. Böylelikle gündemin geri kalanı kabul edilebilir ve toplantıda çalışmalar başlatılabilir. Eğer toplantı sonunda gündem maddesi hala askıda tutuluyorsa, bir sonraki oturumun geçici gündemine otomatik olarak dâhil edilmesi (genellikle uygun dipnotlar ile birlikte) için ortak bir usûl oluşturulmuştur. Bu uygulama, eğer gündem maddesinin değerlendirilmesi tamamlanmamış ise, o maddenin ilgili organın bir sonraki oturumuna tevdi edilmesini hüküm altına alan bir usûl kuralının işletilmesine dayalı olabilir. Buna bir örnek olarak BMİDÇS Usûl Kuralları nın 16. Kuralı gösterilebilir Müdahaleler Bir toplantıda söz almak için, bir delegenin Başkan dan izin alması gerekir. Bir delege söz alabilmek için ülkesinin isim kartını ( bayrak olarak adlandırılır) havaya kaldırır ve kurallara göre Başkan konuşma isteklerini belirtme sırasına göre konuşmacılara söz verir. Bir Tarafın veya Başkanın teklifi ile Taraflar Konferansı her bir konuşmacı için ayrılacak süreyi veya bir temsilcinin söz alma sayısını sınırlamaya karar verebilir Usûl itirazları ve önergeler Usûl itirazı, bir başka delegenin veya başkanlık eden görevlinin belirli bir eyleminin usûl kurallarına uygun olup olmadığına ilişkin delegelerce yöneltilen resmi bir sorudur. Usûl itirazı herhangi bir zamanda dile getirilebilir ve Başkan ın hemen gerekli kararı vermesi gerekir. Önerge, usûlle ilgili resmi ve sözlü bir öneridir. Örneğin, bir organın belirli bir konuyu ele alma veya bir teklifi kabul etme yetkisinin olup olmadığının kararlaştırılması için bir önerge verilebilir. Önergeler uzlaşmayla veya oylamayla getirilebilir. Aşağıdaki önergeler (öncelik sırası ile), usûl itirazları dışında diğer tüm önergeler ve teklifler karşısında önceliğe sahiptir: toplantının askıya alınması veya ertelenmesi tartışılan konu ile ilgili görüşmelerin ertelenmesi, tartışılan konu ile ilgili görüşmelerin sonlandırılması Öneriler ve değişiklikler 8

9 Öneriler ve değişiklikler Taraflarca yapılır (Tarafların talebi üzerine Başkan veya Sekretarya tarafından bir metin sunulmuş olsa bile). Önerinin amacı Tarafların bir karar almasını sağlamaktır ve öneri çalışma programı, eylem planı, kılavuz veya başka bir metnin kabul edilmesini içerebilir. Öneriler ve bunlarda yapılacak değişiklikler normalde BM nin altı resmi dilinden birinde yazılı olarak yapılmalıdır ve Sekretarya tarafından delegasyonlara dağıtılmalıdır. Genel bir kural olarak, öneriler veya değişiklikler bir gün önceden dağıtılmamış ise bunlar görüşülmez veya oylanmaz. Bununla birlikte, Başkan öneri veya usûl önergelerinde yapılacak değişiklikler ile ilgili aksi yönde karar verebilir. Bir delege, öneri değiştirilmediği sürece, önerisini oylamadan önce istediği zaman geri çekebilir Karar alma, oylama ve oyların açıklanması (EOV) Çok taraflı çevre anlaşması forumlarında karar alma genellikle Taraflar arasında uzlaşı yoluyla (oybirliğiyle) gerçekleştirilir. Normal olarak, tartışmadan sonra bir uzlaşıya ulaşılacağının görüldüğü durumlarda Başkan uzlaşı olup olmadığını sorar. Eğer hiçbir Taraf itirazda bulunmazsa, Başkan konunun karara bağlandığını açıklar (genellikle karara bağlanmıştır ifadesini kullanır). BMİDÇS kapsamında karar alma işlemi Taslak Usûl Kuralları na göre gerçekleşir. Sözleşme Madde 7.2 de Taraflar Konferansı, kendisi ve yardımcı organlardan herhangi biri için usûl ve mali yönetmelik kurallarını oybirliği ile kararlaştırır ve kabul eder hükmü yer almaktadır. Madde 7.3, Taraflar Konferansı nı ilk oturumunda kendisi ve Sözleşme tarafından oluşturulan yardımcı organların, Sözleşme de belirtilen karar alma mekanizması tarafından kapsanmayan sorunlara ilişkin karar alma yöntemlerini de kapsayan usûl kuralları kabul etmesi konusunda görevlendirmiştir. Taslak usûl kuralları 1. Taraflar Konferansı (COP1) tarafından kabul edilmek üzere hazırlanmıştır. Ancak, oylama hakkındaki taslak Kural 42 üzerinde anlaşma sağlanamaması COP 1 de uzlaşıya varılmasını engellemiştir. Taraflar, COP un çalışmalarına devam edebilmesini sağlamak için, taslak usûl kurallarının, Kural 42 hariç olmak üzere, FCCC/CP/1996/2 sayılı COP belgesinde yer aldığı şekliyle, uygulanmasını kabul etmiştir. Usûl kuralları konusundaki anlaşmazlığın devam etmesi nedeniyle, bu uygulama o zamandan bu yana sürmektedir. Çözüm bekleyen husus, esasa ilişkin konular ile Sözleşme Madde 4.3 ve Madde 11 tarafından düzenlenen finansal mekanizmaya ilişkin sorunlar hakkındaki kararlar için Kural 42 de belirlenecek olan oy çoğunluklarıdır. Taslak usûl kurallarının dayandığı BM uygulaması esasa ilişkin tüm konularda oybirliği ile anlaşmaya varılmasını ve oylamaya son çare olarak başvurulmasını teşvik etmektedir. COP oturumlarında oylama ile ilgili herhangi bir kural uygulanmadığından, esasa ilişkin tüm konulardaki kararlar oybirliği gerektirmektedir. Usûle ilişkin tüm konular içinse, hazır bulunan ve oy kullananların basit çoğunluğu kuralı geçerlidir. COP oturumlarında genel olarak oylama, oturum yeri ve tarihinin belirlenmesi, gündemin kabulü ve çalışmaların yürütülmesi gibi alanlarda taslak usûl kurallarına uyulmaktadır (UNFCCC, 2006) Resmi belgeler Çok taraflı çevre anlaşmalarının müzakere sürecinde çeşitli belgeler ortaya çıkmaktadır. Bunların çoğu ya toplantı öncesinde hazırlanan resmi toplantı belgeleri (oturum öncesi belgeler) ya da toplantıdan hemen sonra hazırlanan belgelerdir (toplantı raporu gibi). Belgeler normal olarak ilgili anlaşmanın resmi web sitesinde yayımlanmaktadır. Diğer belgeler ilk kez toplantı sırasında hazırlanmakta ve dağıtılmaktadır. Resmi belgeler genellikle BM in resmi dillerinden birinde müzakere edilmekte ve oluşturulmakta ve daha sonra diğer resmi dillere çevrilmektedir. Anlaşma organları genellikle bir çalışma dili belirlemektedir ve bu dil genellikle İngilizce olmaktadır. 9

10 İklim değişikliği rejiminde farklı türde belgeler üretilmektedir. Tablo 1 başlıca belge türlerini göstermektedir. Tablo 1. Belge Türleri Kısaltma (Sembol) Tam Adı Açıklama Dil FCCC/CP BMİDÇS hazırlık belgesi Taraflar Konferansı (COP) öncesi - ya da düzenli belge belge FCCC/CMP Kyoto Protokolü hazırlık Taraflar Toplantısı (COP/MOP) - belgesi ya da düzenli belge öncesi belge INF.doc Bilgilendirme belgesi Yardımcı bilgiler İngilizce Misc.doc Çeşitli belgeler Tarafların önerileri veya görüşleri Sunum dili (genellikle İngilizce) Add. Ek Daha önce yayımlanan bir belgenin Orijinal belgeye göre devamı Corr. Düzeltme Daha önce yayımlanan bir belgedeki Orijinal belgeye göre yapılan düzeltmeler Rev. Yenileme Daha önceki bir belgenin yeniden düzenlenmiş hali Orijinal belgeye göre CRP. Konferans salonu belgesi Müzakereler sırasında ortaya çıkan çalışma belgesi L.docs Sınırlı belge Kabul için COP veya SB ye sunulan Taslak Kararlar veya Sonuçlar Non-papers Gayriresmi belge Müzakereler sırasında, müzakerelere yardımcı olmak amacıyla hazırlanan, Sekretarya veya Taraflarca dağıtılan, herhangi bir sembol veya Sekretarya logosu taşımayan belge IDR Ayrıntılı gözden geçirme Ulusal Bildirim ayrıntılı gözden geçirme raporu TP Teknik belgeler Teknik konulara ilişkin ayrıntılı arka plan belgeleri NC Ulusal Bildirimler Sözleşme nin uygulanması ile ilgili olarak, Taraflar Konferansı na sunulan ulusal bildirimler. İngilizce Altı BM resmi dilinin tümü Genellikle İngilizce İngilizce İngilizce - X/CP.Y Z/CMP.T Y sayılı BMİDÇS Taraflar Konferansı, X numaralı kararı T sayılı Kyoto Protokolü Taraflar Toplantısı, Z numaralı kararı - - Kaynak: UNEP, 2007a; Yamin ve Depledge 2004; REC Türkiye, 2006; UNFCCC, 2002 İklim değişikliği sürecinde başlatılan yeni bir uygulama ise web belgelerinin hazırlanmasıdır. Bunlar sadece Sekretarya nın resmi web sitesinde yayımlanan belgelerdir (talep edilmesi halinde Sekretarya dan basılı nüshaları edinilebilir). 10

11 Resmi belgelere ek olarak, müzakere oturumları sırasında sıklıkla gayriresmi belgeler üretilmektedir. Gayriresmi belgeler tipik olarak Taraflardan gelen önerileri ve pozisyon belgelerini içermektedir. Hızlı dağıtım ihtiyacı karşısında basit bir şekilde resmi logonun olmadığı boş kâğıtlar üzerinde fotokopi ile çoğaltılmaktadırlar. Sekretarya genellikle önemli gayriresmi belgelerin kayıtlarını tutmaktadır. 3. İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BİLİMİ 3.1. Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli (IPCC) Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli (IPCC) iklim değişikliğinin değerlendirilmesi konusunda önde gelen kuruluştur. Panel, iklim değişikliği ve iklim değişikliğinin potansiyel çevresel ve sosyoekonomik sonuçları hakkında disiplinlerarası güncel ve güvenilir bilgi sağlamak amacıyla Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP) ve Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO) tarafından 1988 yılında kurulmuştur (UNFCCC, 2006). IPCC dünya genelindeki iklim değişikliği hakkındaki bilimsel çalışmaları üç çalışma grubu aracılığıyla değerlendirmektedir: 1) Fiziksel bilim, 2) İklim değişikliğinin etkileri, uyum ve etkilenebilirlik ve 3) Azaltım. Panel bugüne kadar iklim değişikliği hakkında en güvenilir bilgi kaynağı olarak kabul edilen dört kapsamlı değerlendirme raporu hazırlamıştır. Panel ayrıca, bazıları Sözleşme organlarının talebine istinaden olmak üzere, belirli konularda teknik değerlendirmeler ve özel raporlar da hazırlamaktadır. Panel vardığı sonuçların politika emredici değil tavsiye niteliğinde olduğunu belirtmektedir. Panel kendisi bir Sözleşme kurumu olmamakla birlikte, Sözleşme organları BMİDÇS de ve bazı COP kararlarında tanımlandığı gibi IPPC ile işbirliği yapmaktadır (UNFCCC, 2002; UNFCCC, 2006). IPCC Genel Kurulu IPCC Sekretaryası IPCC Bürosu Çalışma Grubu I Fiziksel Bilim Temeli TDB Çalışma Grubu II İklim Değişikliğinin Etkileri, Uyum ve Etkilenebilirlik Çalışma Grubu III Azaltım TDB TDB TDB Ulusal Sera Gazı Envanterleri Görev Gücü Yazarlar, Katkıda Bulunanlar, Gözden Geçirenler/ Hakemler TDB: Teknik Destek Birimi Şekil 2. IPCC Teşkilat Yapısı Kaynak: Tablo 2. IPCC Raporları Rapor Adı Yılı Birinci Değerlendirme Raporu (FAR) 1990 İkinci Değerlendirme Raporu (SAR)

Bu nedenle çevre ve kalkınma konuları birlikte, dengeli ve sürdürülebilir bir şekilde ele alınmalıdır.

Bu nedenle çevre ve kalkınma konuları birlikte, dengeli ve sürdürülebilir bir şekilde ele alınmalıdır. 1992 yılına gelindiğinde çevresel endişelerin sürmekte olduğu ve daha geniş kapsamlı bir çalışma gereği ortaya çıkmıştır. En önemli tespit; Çevreye rağmen kalkınmanın sağlanamayacağı, kalkınmanın ihmal

Detaylı

ULUSLARARASI ÇEVRE MEVZUATI

ULUSLARARASI ÇEVRE MEVZUATI ULUSLARARASI ÇEVRE MEVZUATI 1. Viyana Anlaşmalar Hukuku Sözleşmesi (1969) Viyana Anlaşmalar Hukuku Sözleşmesi (The Vienna Convention on the Law of Treaties, 1969 (VCLT)), uluslararası hukuk araçlarının

Detaylı

Kyoto Protokolü nün Onanması (Taraf Olunması) ve Uluslararası İklim Rejiminin Geleceği ile İlgili Bazı Politik ve Diplomatik Noktalar

Kyoto Protokolü nün Onanması (Taraf Olunması) ve Uluslararası İklim Rejiminin Geleceği ile İlgili Bazı Politik ve Diplomatik Noktalar Kyoto Protokolü nün Onanması (Taraf Olunması) ve Uluslararası İklim Rejiminin Geleceği ile İlgili Bazı Politik ve Diplomatik Noktalar José Romero* İsviçre Federal Çevre Bakanlığı Berne, İsviçre Ankara,

Detaylı

BİRLEŞMİŞ MİLLETLER ÇÖLLEŞME İLE MÜCADELE SÖZLEŞMESİ 12. TARAFLAR KONFERANSI (COP12) EKİM 2015 TARİHLERİNDE ANKARA DA YAPILACAKTIR.

BİRLEŞMİŞ MİLLETLER ÇÖLLEŞME İLE MÜCADELE SÖZLEŞMESİ 12. TARAFLAR KONFERANSI (COP12) EKİM 2015 TARİHLERİNDE ANKARA DA YAPILACAKTIR. [ BİRLEŞMİŞ MİLLETLER ÇÖLLEŞME İLE MÜCADELE SÖZLEŞMESİ 12. TARAFLAR KONFERANSI (COP12) 12-23 EKİM 2015 TARİHLERİNDE ANKARA DA YAPILACAKTIR. [ Birleşmiş Milletler Çölleşme ile Mücadele 12. Taraflar Konferansı

Detaylı

Türkiye de Sivil Toplumu Geliştirme ve Sivil Toplum-Kamu Sektörü Diyaloğunu Güçlendirme Projesi

Türkiye de Sivil Toplumu Geliştirme ve Sivil Toplum-Kamu Sektörü Diyaloğunu Güçlendirme Projesi Türkiye de Sivil Toplumu Geliştirme ve Sivil Toplum-Kamu Sektörü Diyaloğunu Güçlendirme Projesi Uluslararası Konferans Sivil Toplum-Kamu Sektörü İşbirliği 25-26 Nisan 2013, İstanbul 2 nci Genel Oturum

Detaylı

TEST REHBER İLKELERİ PROGRAMI ULUSAL KOORDİNATÖRLER ÇALIŞMA GRUBU 26. TOPLANTISI (8-11 Nisan 2014, Paris)

TEST REHBER İLKELERİ PROGRAMI ULUSAL KOORDİNATÖRLER ÇALIŞMA GRUBU 26. TOPLANTISI (8-11 Nisan 2014, Paris) TEST REHBER İLKELERİ PROGRAMI ULUSAL KOORDİNATÖRLER ÇALIŞMA GRUBU 26. TOPLANTISI (8-11 Nisan 2014, Paris) Dr. A. Alev BURÇAK Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü Sunu Planı OECD Hakkında

Detaylı

1. İklim Değişikliği Nedir?

1. İklim Değişikliği Nedir? 1. İklim Değişikliği Nedir? İklim, en basit ifadeyle, yeryüzünün herhangi bir yerinde uzun yıllar boyunca yaşanan ya da gözlenen tüm hava koşullarının ortalama durumu olarak tanımlanabilir. Yerküre mizin

Detaylı

ÇEVRE ve ORMAN BAKANLIĞI SON GELİŞMELER VE ÜLKEMİZİN DURUMU

ÇEVRE ve ORMAN BAKANLIĞI SON GELİŞMELER VE ÜLKEMİZİN DURUMU ÇEVRE ve ORMAN BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2012 SONRASI İKLİM REJİMİNDE SON GELİŞMELER VE ÜLKEMİZİN DURUMU 24 Haziran 2009 KYOTO PROTOKOLÜ NDE ÜLKEMİZİN SON DURUMU Kyoto Protokolü nün 13 Mayıs

Detaylı

Piyasaya Hazırlık Ortaklık Girişimi

Piyasaya Hazırlık Ortaklık Girişimi Piyasaya Hazırlık Ortaklık Girişimi Geleceğin Karbon Piyasaları Şekilleniyor Pazara Hazırlık Ortaklık Girişimi (PMR) Kyoto Protokolü nün ilk yükümlülük döneminin sona ereceği 2020 yılı sonrası yeni iklim

Detaylı

III. ÇALIŞMA GRUBU İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ETKİLERİNE UYUM AÇILIŞ ÇALIŞTAYI

III. ÇALIŞMA GRUBU İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ETKİLERİNE UYUM AÇILIŞ ÇALIŞTAYI III. ÇALIŞMA GRUBU İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ETKİLERİNE UYUM AÇILIŞ ÇALIŞTAYI 2 Mayıs 2007, Ankara Bölgesel Çevre Merkezi - REC Tarafsız, bağımsız ve kar amacı gütmeyen uluslararası bir kuruluş Orta ve Doğu Avrupa

Detaylı

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNE KARŞI MÜCADELE ADIMLARI

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNE KARŞI MÜCADELE ADIMLARI İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNE KARŞI MÜCADELE ADIMLARI 16 Haziran 2009 Four Seasons Sultanahmet-İstanbul bv.karbonhizmetleri@tr.bureauveritas.com Kyoto Sonrası Dönemde Küresel Dinamikler Bahar Ubay İDKG Proje Yöneticisi

Detaylı

İKLİM DOSTU ŞİRKET MÜMKÜN MÜ?

İKLİM DOSTU ŞİRKET MÜMKÜN MÜ? İKLİM DOSTU ŞİRKET MÜMKÜN MÜ? Gülçin Özsoy REC Türkiye Proje Uzmanı İklim Platformu Program Yöneticisi 22 Mart 2012, İzmir REC Türkiye REC Kuruluş Sözleşmesi Ekim 2002 de imzalandı; Ocak 2004 te yürürlüğe

Detaylı

ĠKLĠM DEĞĠġĠKLĠĞĠ, BĠRLEġMĠġ MĠLLETLER ĠKLĠM DEĞĠġĠKLĠĞĠ ÇERÇEVE SÖZLEġMESĠ, KYOTO PROTOKOLÜ VE TÜRKĠYE

ĠKLĠM DEĞĠġĠKLĠĞĠ, BĠRLEġMĠġ MĠLLETLER ĠKLĠM DEĞĠġĠKLĠĞĠ ÇERÇEVE SÖZLEġMESĠ, KYOTO PROTOKOLÜ VE TÜRKĠYE ĠKLĠM DEĞĠġĠKLĠĞĠ, BĠRLEġMĠġ MĠLLETLER ĠKLĠM DEĞĠġĠKLĠĞĠ ÇERÇEVE SÖZLEġMESĠ, KYOTO PROTOKOLÜ VE TÜRKĠYE Gözde SEVĠLMĠġ Bugün küresel ölçekte karşılaştığımız en önemli problemlerden biri iklim değişikliğidir.

Detaylı

BMİDÇS -COP16 SONRASI DEĞERLENDİRMELER

BMİDÇS -COP16 SONRASI DEĞERLENDİRMELER BMİDÇS -COP16 SONRASI DEĞERLENDİRMELER AYŞE YASEMİN ÖRÜCÜ ODTÜ Mezunları Derneği Ankara, 2011 Tespitler Kopenhag-Cancun: İD BM kapsamında çözülebilecek bir konu mu? Kopenhag maliyeti: 1 trilyon $;belirsizlik

Detaylı

Uluslararası Gelişmeler

Uluslararası Gelişmeler Kopenhag Öncesi ve Sonrasında Uluslararası Gelişmeler Kapasitelerin Artırılması Projesi Bahar Ubay 1 İçerik İklim Değişikliği Rejimi Kilometre Taşları UNFCCC ve Politika Grupları İki Eksenli Müzakere Süreci

Detaylı

SERA GAZI SALIMLARININ DEĞERLEND

SERA GAZI SALIMLARININ DEĞERLEND KAPANIŞ KONFERANSI 2006 ENVANTERİ IŞIĞINDAINDA 1990-2004 DÖNEMD NEMİNDE NDE TÜRKT RKİYE NİN SERA GAZI SALIMLARININ DEĞERLEND ERLENDİRMESİ 9 Ocak 2008, Ankara Bilgi Kaynakları Sıra No. Belge Adı/Numara

Detaylı

İşletmelerde Karbon Yönetimi ve Gönüllü Karbon Piyasaları. Yunus ARIKAN REC Türkiye İklim Değişikliği Proje Yöneticisi

İşletmelerde Karbon Yönetimi ve Gönüllü Karbon Piyasaları. Yunus ARIKAN REC Türkiye İklim Değişikliği Proje Yöneticisi İşletmelerde Karbon Yönetimi ve Gönüllü Karbon Piyasaları Yunus ARIKAN REC Türkiye İklim Değişikliği Proje Yöneticisi ÇET 07, 7.6.2007 Bölgesel Çevre Merkezi - REC ( ) Tarafsız, bağımsız ve kar amacı gütmeyen

Detaylı

OECD Ticaretin Kolaylaştırılması Göstergeleri - Türkiye

OECD Ticaretin Kolaylaştırılması Göstergeleri - Türkiye OECD Ticaretin Kolaylaştırılması Göstergeleri - Türkiye OECD, hükümetlerin sınır (gümrük dahil) prosedürlerini geliştirmeleri, ticaret maliyetlerini azaltmaları, ticareti artırmaları ve böylece uluslar

Detaylı

9. Uluslararası İlişkiler

9. Uluslararası İlişkiler 9. Uluslararası İlişkiler 9.1. Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmaları (ÇVÖA) Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmaları, 03.11.1970 tarihinde Avusturya ile imzalanarak başlamış olup, bugüne kadar 76 ülke

Detaylı

3 Temmuz 2009 İngiltere Büyükelçiliği Konutu, Ankara Saat: 16:00. Çevre ve Orman Bakanlığı nın Saygıdeğer Müsteşar Yardımcısı,

3 Temmuz 2009 İngiltere Büyükelçiliği Konutu, Ankara Saat: 16:00. Çevre ve Orman Bakanlığı nın Saygıdeğer Müsteşar Yardımcısı, Türkiye nin İklim Değişikliği Ulusal Eylem Planı nın Geliştirilmesi Projesi nin Açılış Toplantısında Ulrika Richardson-Golinski a.i. Tarafından Yapılan Açılış Konuşması 3 Temmuz 2009 İngiltere Büyükelçiliği

Detaylı

NEC hakkında gerekli bilgi

NEC hakkında gerekli bilgi NEC hakkında gerekli bilgi TR 2008 IB-EN-02 1 Kaynak: CCE İçerik NEC Çerçevesi & Yasal Uyumlaştırma Envanter & Projeksiyonlar Ulusal Program (Eylem Planı & Yol Haritası) 2 NEC Çerçevesi (1): Tek Direktif

Detaylı

KARŞILIKLI TANIMA ANLAŞMALARI OCAK 2014 GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI AB VE DIŞİLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YÜCEL KARADİŞ/DAİRE BAŞKANI

KARŞILIKLI TANIMA ANLAŞMALARI OCAK 2014 GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI AB VE DIŞİLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YÜCEL KARADİŞ/DAİRE BAŞKANI KARŞILIKLI TANIMA ANLAŞMALARI OCAK 2014 GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI AB VE DIŞİLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YÜCEL KARADİŞ/DAİRE BAŞKANI İÇERİK -Karşılıklı Tanıma Anlaşması (MRA) Nedir? -Karşılıklı Tanıma Anlaşmaları

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKUNUN KAYNAKLARI

AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKUNUN KAYNAKLARI AVRUPA BİRLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKUNUN KAYNAKLARI Hazırlayan: Ömer Faruk Altıntaş Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü Daire Başkanı ANKARA 5 Nisan 2007 Birincil Kurucu Antlaşmalar Yazılı kaynaklar

Detaylı

TEKSTİLDE SÜRDÜRÜLEBİLİR ÜRETİM. Prof.Dr. Şule ALTUN, Bursa Teknik Üniversitesi

TEKSTİLDE SÜRDÜRÜLEBİLİR ÜRETİM. Prof.Dr. Şule ALTUN, Bursa Teknik Üniversitesi TEKSTİLDE SÜRDÜRÜLEBİLİR ÜRETİM Prof.Dr. Şule ALTUN, Bursa Teknik Üniversitesi İklim değişikliği Küresel iklim değişikliği Küresel Isınma Sera gazları 1. Karbon Dioksit (CO 2 ) 2. Metan (CH 4 ) 3. Diazot

Detaylı

TEKSTİLDE SÜRDÜRÜLEBİLİR ÜRETİM

TEKSTİLDE SÜRDÜRÜLEBİLİR ÜRETİM TEKSTİLDE SÜRDÜRÜLEBİLİR ÜRETİM Prof.Dr. Şule ALTUN, Bursa Teknik Üniversitesi B U T E K O M S E M I N E R L E R I, 2 9. 0 9. 2 0 1 4, B U R S A İklim değişikliği Küresel iklim değişikliği Küresel Isınma

Detaylı

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ EYLEM PLANINDA SU

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ EYLEM PLANINDA SU T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI SU YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TAŞKIN VE KURAKLIK YÖNETİMİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ EYLEM PLANINDA SU TANSEL TEMUR Meteoroloji Mühendisi Ulusal Su ve Sağlık Kongresi,

Detaylı

İklim Değişikliği ve Hava Yönetimi Koordinasyon Kurulu Çalışma Grupları

İklim Değişikliği ve Hava Yönetimi Koordinasyon Kurulu Çalışma Grupları İklim Değişikliği ve Hava Yönetimi Koordinasyon Kurulu Çalışma Grupları İklim Değişikliği ve Hava Yönetimi Koordinasyon Kurulu altında oluşturulan Çalışma Grupları şunlardır: 1. Sera Gazı Emisyon Azaltımı

Detaylı

187 SAYILI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNİ GELİŞTİRME ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ, 2006

187 SAYILI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNİ GELİŞTİRME ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ, 2006 187 SAYILI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNİ GELİŞTİRME ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ, 2006 ILO Kabul Tarihi: 15 Haziran 2006 Yürürlüğe Giriş Tarihi: 20 Şubat 2009 Uluslararası Çalışma Örgütü Genel Konferansı, Uluslararası

Detaylı

Avrupa Ve Türkiye Araç Pazarı Değerlendirmesi (2011/2012 Ekim)

Avrupa Ve Türkiye Araç Pazarı Değerlendirmesi (2011/2012 Ekim) Rapor No: 212/23 Avrupa Ve Türkiye Araç Pazarı Değerlendirmesi (211/212 Ekim) Kasım 212 OSD OICA Üyesidir OSD is a Member of OICA 1. Otomobil Pazarı AB (27) ve EFTA Ülkeleri nde otomobil pazarı 211 yılı

Detaylı

Dağlık alanda yaşayan insanlar ve yaşadıkları çevreler için birlikte çalışmak

Dağlık alanda yaşayan insanlar ve yaşadıkları çevreler için birlikte çalışmak Dağlık alanda yaşayan insanlar ve yaşadıkları çevreler için birlikte çalışmak BİZ KİMİZ? Dağ Ortaklığı bir Birleşmiş Milletler gönüllü ittifakı olup, üyelerini ortak hedef doğrultusunda bir araya getirir.

Detaylı

UNFCC VE KYOTO PROTOKOLÜ GEREKLİLİKLERİ

UNFCC VE KYOTO PROTOKOLÜ GEREKLİLİKLERİ TÜRKİYE CUMHURİYETİ ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI UNFCC VE KYOTO PROTOKOLÜ GEREKLİLİKLERİ Kadir Demirbolat Uzman 29 Haziran 2011 TEMEL GÖSTERGELER Türkiye; OECD üyesi,g-20 üyesi, AB ne aday ülke, OECD, AB ve

Detaylı

3 Kasım 2006, İstanbul

3 Kasım 2006, İstanbul İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ için STK BULUŞMALARI 3 Kasım 2006, İstanbul Bölgesel Çevre Merkezi - REC ( ) Tarafsız, bağımsız ve kar amacı gütmeyen uluslararası bir kuruluş olan REC, çevreyle ilgili sorunların çözümüne

Detaylı

KYOTO PROTOKOLÜ NÜN TÜRKİYE ENERJİ SEKTÖRÜNE MUHTEMEL ETKİLERİ

KYOTO PROTOKOLÜ NÜN TÜRKİYE ENERJİ SEKTÖRÜNE MUHTEMEL ETKİLERİ KYOTO PROTOKOLÜ NÜN TÜRKİYE ENERJİ SEKTÖRÜNE MUHTEMEL ETKİLERİ 1. Kyoto Protokolü nedir? Kyoto Protokolü ( Protokol ), Anlaşma 1992 de Rio de Janeiro da (Brezilya) gerçekleştirilen Dünya Zirvesi nde kabul

Detaylı

KALKINMA BAKANLIĞI KALKINMA ARAŞTIRMALARI MERKEZİ

KALKINMA BAKANLIĞI KALKINMA ARAŞTIRMALARI MERKEZİ Yükseköğretim Sisteminin Uluslararasılaşması Çerçevesinde Türk Üniversitelerinin Uluslararası Öğrenciler İçin Çekim Merkezi Haline Getirilmesi Araştırma Projesi KALKINMA BAKANLIĞI KALKINMA ARAŞTIRMALARI

Detaylı

YÜKSEK ÇEVRE KURULU VE MAHALLİ ÇEVRE KURULLARININ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARINA İLİŞKİN YÖNETMELİK

YÜKSEK ÇEVRE KURULU VE MAHALLİ ÇEVRE KURULLARININ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARINA İLİŞKİN YÖNETMELİK Çevre ve Şehircilik Bakanlığından: YÜKSEK ÇEVRE KURULU VE MAHALLİ ÇEVRE KURULLARININ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARINA İLİŞKİN YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve kapsam MADDE 1

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Münevver Cebeci Marmara Üniversitesi, Avrupa Birliği Enstitüsü

Yrd. Doç. Dr. Münevver Cebeci Marmara Üniversitesi, Avrupa Birliği Enstitüsü Yrd. Doç. Dr. Münevver Cebeci Marmara Üniversitesi, Avrupa Birliği Enstitüsü AVRUPA BİRLİĞİNEDİR? Hukuki olarak: Uluslar arası örgüt Fiili olarak: Bir uluslararası örgütten daha fazlası Devlet gibi hareket

Detaylı

ürünümü tüm dünyada koruyabilir miyim?

ürünümü tüm dünyada koruyabilir miyim? Hayır. Türkiye de patent başvurusu yapmakla ürünümü tüm dünyada koruyabilir miyim? Sadece, 1 Kasım 2000 tarihinden itibaren Türkiye nin de dahil olduğu 38 Avrupa ülkesi tarafından kabul edilen ve ayrıca

Detaylı

Resmî Gazete Sayı : 29361

Resmî Gazete Sayı : 29361 20 Mayıs 2015 ÇARŞAMBA Resmî Gazete Sayı : 29361 TEBLİĞ Orman ve Su İşleri Bakanlığından: HAVZA YÖNETİM HEYETLERİNİN TEŞEKKÜLÜ, GÖREVLERİ, ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA TEBLİĞ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam,

Detaylı

24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL

24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL 24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL UNCTAD Dünya Yatırım Raporu Türkiye Lansmanı Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü «UNCTAD» ın Uluslararası Doğrudan Yatırımlara ilişkin olarak hazırladığı Dünya Yatırım

Detaylı

International Cartographic Association-ICA

International Cartographic Association-ICA International Cartographic Association-ICA 1.AMAÇ: Uluslararası Kartografya Birliği (International Cartographic Association-ICA), 1959 yılında kurulmuştur. Hükümetler dışı bir kuruluş olan ICA nın ana

Detaylı

TÜRKİYE DE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ POLİTİKALARININ TANITILMASI. İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ için STK BULUŞMALARI. 26 Ocak 2007, İzmir

TÜRKİYE DE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ POLİTİKALARININ TANITILMASI. İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ için STK BULUŞMALARI. 26 Ocak 2007, İzmir İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ için STK BULUŞMALARI 26 Ocak 2007, İzmir Bölgesel Çevre Merkezi - REC ( ) Tarafsız, bağımsız ve kar amacı gütmeyen uluslararası bir kuruluş olan REC, çevreyle ilgili sorunların çözümüne

Detaylı

Avrupa Birliği ve Türkiye Yerel Yönetimler Analizi

Avrupa Birliği ve Türkiye Yerel Yönetimler Analizi Büyükdere Cad. No. 106 34394 Esentepe - İstanbul AçıkDeniz Telefon Bankacılığı: 444 0 800 www.denizbank.com Avrupa Birliği ve Türkiye Yerel Yönetimler Analizi 2013 Mali Verileri DenizBank bir Sberbank

Detaylı

Yerel Yönetimler İçin Sera Gazı Salım Envanteri (Karbon Ayak İzi) nin Önemi

Yerel Yönetimler İçin Sera Gazı Salım Envanteri (Karbon Ayak İzi) nin Önemi Yerel Yönetimler İçin Sera Gazı Salım Envanteri (Karbon Ayak İzi) nin Önemi Prof. Dr. Cengiz Türe Türkiye Sağlıklı Kentler Birliği Danışma Kurulu Üyesi ve Anadolu Üniversitesi Ekoloji Anabilim Dalı Başkanı

Detaylı

AB Fonları nda Ortaklık İlkesi Macaristan dan Deneyimler

AB Fonları nda Ortaklık İlkesi Macaristan dan Deneyimler AB Fonları nda Ortaklık İlkesi Macaristan dan Deneyimler Ákos Éger Orta ve Doğu Avrupa Banka İzleme Ağı (CEE Bankwatch Network) Ulusal Çevre ve Doğa Korumacıları Topluluğu AB Fonlarının planlanması 2004-2006

Detaylı

HAVA YÖNETİMİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI. Emisyon Kontrolünün Geliştirilmesi Projesi 09.03.2012

HAVA YÖNETİMİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI. Emisyon Kontrolünün Geliştirilmesi Projesi 09.03.2012 HAVA YÖNETİMİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI Emisyon Kontrolünün Geliştirilmesi Projesi 09.03.2012 Ulusal Emisyon Tavanlarının Belirlenmesi Ülkemizin, Ø Uzun Menzilli Sınırötesi Hava Kirliliği Sözleşmesi (CLRTAP)

Detaylı

KIRSAL KALKINMA PROGRAMI YÖNETİM OTORİTESİNİN GÖREVLERİ VE ÇALIŞMA ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK

KIRSAL KALKINMA PROGRAMI YÖNETİM OTORİTESİNİN GÖREVLERİ VE ÇALIŞMA ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK Resmi Gazete Tarihi: 22.06.2012 Resmi Gazete Sayısı: 28331 KIRSAL KALKINMA PROGRAMI YÖNETİM OTORİTESİNİN GÖREVLERİ VE ÇALIŞMA ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Detaylı

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ REJİMİ VE TÜRKİYE ÇALIŞMA GRUBU (ÇGI) 3. ÇALIŞTAYI. 6 Kasım 2007 - Ankara

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ REJİMİ VE TÜRKİYE ÇALIŞMA GRUBU (ÇGI) 3. ÇALIŞTAYI. 6 Kasım 2007 - Ankara İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ REJİMİ VE TÜRKİYE ÇALIŞMA GRUBU (ÇGI) 3. ÇALIŞTAYI 14:00 14:05 Açılış 14:05 14:20 Sunum: SB26 nın Ardından COP13 Kapsamında Müzakere Başlıkları Yunus ARIKAN, REC Türkiye İklim Değişikliği

Detaylı

Kopenhag Birleşmiş Milletler Đklim Değişikliği Konferansı (COP15) Genel Değerlendirmesi ve Türkiye ye Yansımaları

Kopenhag Birleşmiş Milletler Đklim Değişikliği Konferansı (COP15) Genel Değerlendirmesi ve Türkiye ye Yansımaları Kopenhag Birleşmiş Milletler Đklim Değişikliği Konferansı (COP15) Genel Değerlendirmesi ve Türkiye ye Yansımaları Amaç Atmosferdeki sera gazı seviyesinin sabit düzeyde kalmasını sağlayamak Đnsan kaynaklı

Detaylı

ISSAI UYGULAMA GİRİŞİMİ 3i Programı

ISSAI UYGULAMA GİRİŞİMİ 3i Programı ISSAI UYGULAMA GİRİŞİMİ 3i Programı 3i Programme Taahhütname ARKA PLAN BİLGİSİ Temel denetim alanları olan mali denetim, uygunluk denetimi ve performans denetimini kapsayan kapsamlı bir standart seti (Uluslararası

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ AVUSTURYA ÜLKE RAPORU Şubat 2009 B.Ö. AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ 1 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Avusturya Cumhuriyeti Yönetim Şekli

Detaylı

Su Yönetimi Sektörü için pilot SÇD 23 Ekim 2014

Su Yönetimi Sektörü için pilot SÇD 23 Ekim 2014 Technical Assistance for Implementation of the By-Law on Strategic Environmental Assessment EuropeAid/133447/D/SER/TR Stratejik Çevresel Değerlendirme Yönetmeliği'nin Uygulanması Teknik Yardım Projesi

Detaylı

(1) ATRG L 268, 3.10.1998, s. 1.

(1) ATRG L 268, 3.10.1998, s. 1. 2119/98/AT sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Kararı çerçevesinde bulaşıcı hastalıkların önlenmesi ve kontrolü için erken uyarı ve yanıt sistemi hakkında 22 Aralık 1999 tarihli KOMİSYON KARARI [C(1999)

Detaylı

TÜRKİYE DENETİM STANDARTLARI RİSKİN ERKEN SAPTANMASI SİSTEMİ VE KOMİTESİ HAKKINDA DENETÇİ RAPORUNA İLİŞKİN ESASLARA YÖNELİK İLKE KARARI

TÜRKİYE DENETİM STANDARTLARI RİSKİN ERKEN SAPTANMASI SİSTEMİ VE KOMİTESİ HAKKINDA DENETÇİ RAPORUNA İLİŞKİN ESASLARA YÖNELİK İLKE KARARI TÜRKİYE DENETİM STANDARTLARI RİSKİN ERKEN SAPTANMASI SİSTEMİ VE KOMİTESİ HAKKINDA DENETÇİ RAPORUNA İLİŞKİN ESASLARA YÖNELİK İLKE KARARI 18 Mart 2014 SALI Resmî Gazete Sayı : 28945 KURUL KARARI Kamu Gözetimi,

Detaylı

AKDENİZ EYLEM PLANI SEKRETARYASI (AEP)

AKDENİZ EYLEM PLANI SEKRETARYASI (AEP) AKDENİZ EYLEM PLANI SEKRETARYASI (AEP) Türkçe Adı Akdeniz Eylem Planı Sekretaryası (AEP) İngilizce Adı Secretariat on Mediterrenaen Action Plan (MAP) Logo Resmi İnternet Sitesi http://www.unepmap.org Kuruluş

Detaylı

KASIM AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER. Türkiye nin AB ye üyelik müzakereleri çerçevesinde 22 Nolu fasıl müzakereye açıldı.

KASIM AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER. Türkiye nin AB ye üyelik müzakereleri çerçevesinde 22 Nolu fasıl müzakereye açıldı. KASIM AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER SİYASİ GELİŞMELER Türkiye nin AB ye üyelik müzakereleri çerçevesinde 22 Nolu fasıl müzakereye açıldı. AB ile üyelik müzakerelerinde üç yıllık aradan sonra, 22. Fasıl müzakereye

Detaylı

AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4.

AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4. AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4. Ülkelerin Büyüme Oranı 5. Ülkelerin Kişi Başına Gayri Safi Yurtiçi

Detaylı

ENERJİ GÜVENLİĞİ ÇALIŞTAYI Türkiye Nükleer Güç Programı 2030

ENERJİ GÜVENLİĞİ ÇALIŞTAYI Türkiye Nükleer Güç Programı 2030 VİZYON BELGESİ(TASLAK) ENERJİ GÜVENLİĞİ ÇALIŞTAYI Türkiye Nükleer Güç Programı 2030 (03-05 Aralık 2015, İstanbul) BÖLÜM 1 Nükleer Güç Programı (NGP) Geliştirilmesinde Önemli Ulusal Politika Adımları Temel

Detaylı

MESGEMM İSG/Mevzuat/Yönetmelikler. Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği Konseyi Yönetmeliği Resmi Gazete Yayım Tarih ve Sayısı : 05.02.

MESGEMM İSG/Mevzuat/Yönetmelikler. Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği Konseyi Yönetmeliği Resmi Gazete Yayım Tarih ve Sayısı : 05.02. MESGEMM İSG/Mevzuat/Yönetmelikler İçindekiler Birinci Bölüm - Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Madde 1 Amaç ve kapsam Madde 2 Dayanak Madde 3 Tanımlar İkinci Bölüm - Konseyin Kuruluş Amacı, Oluşumu ve

Detaylı

1.- GÜMRÜK BİRLİĞİ: 1968 (Ticari engellerin kaldırılması + OGT) 2.- AET den AB ye GEÇİŞ :1992 (Kişilerin + Sermayenin + Hizmetlerin Serbest Dolaşımı.

1.- GÜMRÜK BİRLİĞİ: 1968 (Ticari engellerin kaldırılması + OGT) 2.- AET den AB ye GEÇİŞ :1992 (Kişilerin + Sermayenin + Hizmetlerin Serbest Dolaşımı. TÜRKİYE AB İLİŞKİLERİ HAFTA 2 Roma Antlaşması Avrupa Ekonomik Topluluğu AET nin kurulması I. AŞAMA AET de Gümrük Birliğine ulaşma İngiltere, Danimarka, İrlanda nın AET ye İspanya ve Portekiz in AET ye

Detaylı

AVRUPA OTOMOTİV PAZARI 2014 YILI OCAK AYINDA %5 ARTTI.

AVRUPA OTOMOTİV PAZARI 2014 YILI OCAK AYINDA %5 ARTTI. 28 Şubat 2014 BASIN BÜLTENİ AVRUPA OTOMOTİV PAZARI 2014 YILI OCAK AYINDA %5 ARTTI. AB (28) ve EFTA ülkeleri toplamına göre otomotiv pazarı 2014 yılı Ocak ayında 2013 yılı aynı ayına göre %5 büyüdü ve toplam

Detaylı

ĐKLĐM DEĞĐŞĐKLĐĞĐ, KYOTO PROTOKOLÜ VE TÜRKĐYE

ĐKLĐM DEĞĐŞĐKLĐĞĐ, KYOTO PROTOKOLÜ VE TÜRKĐYE ĐKLĐM DEĞĐŞĐKLĐĞĐ, KYOTO PROTOKOLÜ VE TÜRKĐYE Dr. Mustafa ŞAHĐ Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü Hava Yönetimi Dairesi Başkanı 7 Haziran 2008 ĐSTA BUL SUNUM İÇERİĞİ * Đklim Değişikliği ve Çerçeve Sözleşmesi

Detaylı

Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği Konseyi Yönetmeliği. www.irisakademi.com

Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği Konseyi Yönetmeliği. www.irisakademi.com Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği Konseyi Yönetmeliği www.irisakademi.com Resmi Gazete Tarihi:05.02.2013 Resmi Gazete Sayısı:28550 BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve kapsam MADDE 1 (1)

Detaylı

BÜYÜK ÖLÇEKLİ AVRUPA GÖNÜLLÜ HİZMETİ ETKİNLİKLERİ

BÜYÜK ÖLÇEKLİ AVRUPA GÖNÜLLÜ HİZMETİ ETKİNLİKLERİ Bölüm B Büyük Ölçekli Avrupa Gönüllü Hizmeti etkinlikleri BÜYÜK ÖLÇEKLİ AVRUPA GÖNÜLLÜ HİZMETİ ETKİNLİKLERİ BÜYÜK ÖLÇEKLİ AGH ETKİNLİKLERİNİN AMAÇLARI NELERDİR? Bu eylem, gençlik, kültür ve spor alanında

Detaylı

BATMAN TİCARET BORSASI

BATMAN TİCARET BORSASI BATMAN TİCARET BORSASI 10-14 KASIM 2014 EURO TIER 2014 TARIM VE HAYVANCILIK FUARI & HANNOVER/ALMANYA İŞ SEYAHATİ RAPORU 1.EURO TIER 2014 TARIM VE HAYVANCILIK FUARI 1.1. FUAR İLE İLGİLİ GENEL BİLGİLER Euro

Detaylı

2014-2015 AKADEMİK YILI ERASMUS ARTI (+) PROGRAMI BİLGİLENDİRME TOPLANTISI

2014-2015 AKADEMİK YILI ERASMUS ARTI (+) PROGRAMI BİLGİLENDİRME TOPLANTISI 2014-2015 AKADEMİK YILI ERASMUS ARTI (+) PROGRAMI BİLGİLENDİRME TOPLANTISI SUNUM PLANI Erasmus artı( +) Programı Nedir? Erasmus artı (+) Programının Amacı? Programa Kapsamındaki Ülkeler Program Kapsamında

Detaylı

Resmi Gazete Tarihi: 08.10.2006 Resmi Gazete Sayısı: 26313

Resmi Gazete Tarihi: 08.10.2006 Resmi Gazete Sayısı: 26313 Resmi Gazete Tarihi: 08.10.2006 Resmi Gazete Sayısı: 26313 Amaç MADDE 1 KENT KONSEYİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar (1) Bu Yönetmeliğin amacı; kent yaşamında, kent vizyonunun

Detaylı

ANONİM ŞİRKETLERDE ELEKTRONİK ORTAMDA YAPILACAK GENEL KURULLARA İLİŞKİN YÖNETMELİK

ANONİM ŞİRKETLERDE ELEKTRONİK ORTAMDA YAPILACAK GENEL KURULLARA İLİŞKİN YÖNETMELİK SİRKÜLER TARİHİ : 29.08.2012 SİRKÜLER NO : 2012/49 SİRKÜLER ANONİM ŞİRKETLERDE ELEKTRONİK ORTAMDA YAPILACAK GENEL KURULLARA İLİŞKİN YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE

Detaylı

Enerji Verimliliği: Yüzde 50 Çözüm

Enerji Verimliliği: Yüzde 50 Çözüm Enerji Verimliliği: Yüzde 50 Çözüm Almanya nın Büyümesi 4,000,000 3,500,000 3,000,000 2,500,000 2,000,000 Enerji Kullanımı Energy Use GSYH GDP 1,500,000 1,000,000 500,000 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13

Detaylı

Uluslararası Anlaşmalar İhtisas Komitesi

Uluslararası Anlaşmalar İhtisas Komitesi Uluslararası Anlaşmalar İhtisas Komitesi Sina Baydur UTMK Başkan Vekili Uluslararası Anlaşmalar İhtisas Komitesi Başkanı Komite Başkanı: Sina BAYDUR UNESCO Türkiye Milli Komisyonu Yönetim Kurulu Üyesi,

Detaylı

Birleşmiş Milletler Asya ve Pasifik Ekonomik ve Sosyal Komisyonu (UNESCAP)

Birleşmiş Milletler Asya ve Pasifik Ekonomik ve Sosyal Komisyonu (UNESCAP) Birleşmiş Milletler Asya ve Pasifik Ekonomik ve Sosyal Komisyonu (UNESCAP) Kurtuluş Aykan* Küresel mali krizin ortaya çıkardığı en önemli gerçek, ekonomik sorunların bundan böyle artık tek tek ülkelerin

Detaylı

F. KÜRESEL VE BÖLGESEL ÖRGÜTLER

F. KÜRESEL VE BÖLGESEL ÖRGÜTLER F. KÜRESEL VE BÖLGESEL ÖRGÜTLER 20. yy.da meydana gelen I. ve II. Dünya Savaşlarında milyonlarca insan yaşamını yitirmiş ve telafisi imkânsız büyük maddi zararlar meydana gelmiştir. Bu olumsuz durumun

Detaylı

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNDE ÖNCÜLERİN EĞİTİMİ -II

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNDE ÖNCÜLERİN EĞİTİMİ -II İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNDE ÖNCÜLERİN EĞİTİMİ -II 13-14-15 Aralık 2006, Ankara Bölgesel Çevre Merkezi - REC ( ) Tarafsız, bağımsız ve kar amacı gütmeyen uluslararası bir kuruluş olan REC, çevreyle ilgili sorunların

Detaylı

ĞİŞİKLİĞİ. Prof.Dr.Hasan Z. SARIKAYA Müsteşar. 08 Mart 2010, İSTANBUL LİTİ

ĞİŞİKLİĞİ. Prof.Dr.Hasan Z. SARIKAYA Müsteşar. 08 Mart 2010, İSTANBUL LİTİ İKLİM M DEĞİŞİ ĞİŞİKLİĞİ POLİTİKALARI ve DÜŞÜK D K KARBON EKONOMİSİ LİTİ Prof.Dr.Hasan Z. SARIKAYA Müsteşar 08 Mart 2010, İSTANBUL BİRLEŞMİŞ MİLLETLER İKLİM M DEĞİŞİ ĞİŞİKLİĞİ ÇERÇEVE EVE SÖZLES ZLEŞMESİ

Detaylı

Yeni Sosyal Güvenlik Sistemi Üzerine Notlar

Yeni Sosyal Güvenlik Sistemi Üzerine Notlar Yeni Sosyal Güvenlik Sistemi Üzerine Notlar Recep Kapar Muğla Üniversitesi recepkapar@sosyalkoruma.net www.sosyalkoruma.net Sosyal Güvenlik Harcamaları Yüksek Değildir Ülke İsveç Fransa Danimarka Belçika

Detaylı

LÜTFEN KAYNAK GÖSTEREREK KULLANINIZ 2013

LÜTFEN KAYNAK GÖSTEREREK KULLANINIZ 2013 OECD 2013 EĞİTİM GÖSTERGELERİ RAPORU: NE EKERSEN ONU BİÇERSİN (4) Prof. Dr. Hasan Şimşek İstanbul Kültür Üniversitesi (www.hasansimsek.net) 5 Ocak 2014 Geçtiğimiz üç hafta boyunca 2013 OECD Eğitim Göstergeleri

Detaylı

11 Eylül: AET Bakanlar Konseyi, Ankara ve Atina nın Ortaklık başvurularını kabul etti.

11 Eylül: AET Bakanlar Konseyi, Ankara ve Atina nın Ortaklık başvurularını kabul etti. ARAŞTIRMA RAPORU ÖZEL ARAŞTIRMA--AVRUPA BİRLİĞİ TÜRKİYE KRONOLOJİSİ 20/06/2005 1959 1963 1964 1966 1968 1970 1971 1972 1973 31 Temmuz: Türkiye, AET ye ortaklık için başvurdu. 11 Eylül: AET Bakanlar Konseyi,

Detaylı

II- ÖNCELİKLERİN TANIMLARI VE ÖNCELİKLER ÇERÇEVESİNDE AB MEVZUATINA UYUM, UYGULAMAYA YÖNELİK KURUMSAL YAPILANMA VE FİNANSMAN TABLOLARI

II- ÖNCELİKLERİN TANIMLARI VE ÖNCELİKLER ÇERÇEVESİNDE AB MEVZUATINA UYUM, UYGULAMAYA YÖNELİK KURUMSAL YAPILANMA VE FİNANSMAN TABLOLARI 26- DIŞ İLİŞKİLER I- ÖNCELİKLER LİSTESİ ÖNCELİK 26.1 Genelleştirilmiş Tercihler Sistemi ÖNCELİK 26.2 Serbest Ticaret Anlaşmaları (STA) ÖNCELİK 26.3 Çift Kullanımlı Mallar II- ÖNCELİKLERİN TANIMLARI VE

Detaylı

Karbon Piyasasına Hazırlık Teklifi Market Readiness Proposal (MRP)

Karbon Piyasasına Hazırlık Teklifi Market Readiness Proposal (MRP) Karbon Piyasasına Hazırlık Teklifi Market Readiness Proposal (MRP) İklim Değişikliği Dairesi Başkanlığı Sera Gazlarının İzlenmesi ve Emisyon Ticareti Şube Müdürlüğü 4 Ekim 2012, İstanbul Uygulayıcı Ülkeler

Detaylı

Bir Bakışta Proje Döngüsü

Bir Bakışta Proje Döngüsü 1 Bir Bakışta Proje Döngüsü Carla Pittalis, Operasyonlar Sorumlusu Dünya Bankası UYGULAMA DESTEK ÇALIġTAYI Ankara, 6-10 Şubat 2012 2 Amaçlar Proje hazırlık ve yönetim çalışmalarının önemini vurgulamak

Detaylı

EK-8. Madde 1. 1. Komite, 59 uncu maddenin 1 ve 2 nci paragrafları uyarınca, Sözleşmeye ilişkin değişiklik önerilerini inceler.

EK-8. Madde 1. 1. Komite, 59 uncu maddenin 1 ve 2 nci paragrafları uyarınca, Sözleşmeye ilişkin değişiklik önerilerini inceler. EK-8 İDARİ KOMİTE VE TIR YÜRÜTME KURULUNUN OLUŞUMU, İŞLEVLERİ, USUL VE ESASLARI / VE İÇ TÜZÜĞÜ İDARİ KOMİTENİN OLUŞUMU, İŞLEVLERİ, USUL VE ESASLARI VE İÇ TÜZÜĞÜ (06/06/1999 tarihli ve 23717 sayılı Resmi

Detaylı

AVRUPA TOPLULUKLARININ TARİHSEL GELİŞİMİ

AVRUPA TOPLULUKLARININ TARİHSEL GELİŞİMİ AVRUPA TOPLULUKLARININ TARİHSEL GELİŞİMİ 1. AVRUPA TOPLULUKLARI 1.1. Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu (AKÇT) Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu nun kurulması yönündeki ilk girişim, 9 Mayıs 1950 tarihinde Fransız

Detaylı

2001 yılında Marakeş te gerçekleştirilen 7.Taraflar Konferansında (COP.7),

2001 yılında Marakeş te gerçekleştirilen 7.Taraflar Konferansında (COP.7), ULUSAL M DEĞİŞİ ĞİŞİKLİĞİ FAALİYETLER YETLERİ LİTİ Mehrali ECER Şube Md. V. Sektörel İklim Koruma Potansiyelleri Türk Alman Ortak Çalıştayı 6 Mayıs 2010, ANKARA BİRLEŞMİŞ MİLLETLER ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ (BMİDÇS)

Detaylı

SERA GAZI EMİSYONU HAKAN KARAGÖZ

SERA GAZI EMİSYONU HAKAN KARAGÖZ İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE SERAGAZI EMİSYONU İklim değişikliği, nedeni olursa olsun iklim koşullarındaki büyük ölçekli (küresel) ve önemli yerel etkileri bulunan, uzun süreli ve yavaş gelişen değişiklikler olarak

Detaylı

Anket`e katılan KOBİ lerin ait olduğu branş 10,02% 9,07% 5,25% 3,10% Enerji sanayi. Oto sanayi. Gıda sanayi. Ağaç sanayi. İnformasyon teknolojisi

Anket`e katılan KOBİ lerin ait olduğu branş 10,02% 9,07% 5,25% 3,10% Enerji sanayi. Oto sanayi. Gıda sanayi. Ağaç sanayi. İnformasyon teknolojisi Metodoloji Anket`e katılan KOBİ lerin ait olduğu branş 25,0% 2 17,42% Birden fazla cevap 22,20% 15,0% 1 5,0% 12,89% 10,02% 9,07% 7,88% 8,11% 6,21% 5,97% 5,25% 5,49% 5,25% 3,10% 12,17% 10,26% 2,86% 3,58%

Detaylı

DEĞİŞEN DÜNYA-DEĞİŞEN ÜNİVERSİTE:YÜKSEKÖĞRETİMİN GELECEĞİ TÜRKİYE İÇİN BİR ÖNERİ

DEĞİŞEN DÜNYA-DEĞİŞEN ÜNİVERSİTE:YÜKSEKÖĞRETİMİN GELECEĞİ TÜRKİYE İÇİN BİR ÖNERİ DEĞİŞEN DÜNYA-DEĞİŞEN ÜNİVERSİTE:YÜKSEKÖĞRETİMİN GELECEĞİ TÜRKİYE İÇİN BİR ÖNERİ Kemal Gürüz Atılım Üniversitesi 12 Mart 2012 Yirmi beş yaş üstü nüfus içinde ortaöğrenim görmüş olanların oranı, %. 2007.

Detaylı

KÜLTÜRÜN TEŞVİKİ ULUSLARARASI FONU (IFPC) YÖNERGESİ 1

KÜLTÜRÜN TEŞVİKİ ULUSLARARASI FONU (IFPC) YÖNERGESİ 1 Hedefler KÜLTÜRÜN TEŞVİKİ ULUSLARARASI FONU (IFPC) YÖNERGESİ 1 1. Kültürün Teşviki Uluslararası Fonu kaynakları aşağıda sayılanları teşvik etmeyi hedeflemektedir: a. Bilginin, anlamların, değerlerin ve

Detaylı

Devletin Bilgi Talepleri ile ilgili Rapor

Devletin Bilgi Talepleri ile ilgili Rapor Devletin Bilgi Talepleri ile ilgili Rapor Ocak - Haziran Apple da, verilerinizi koruma konusundaki taahhüdümüzü son derece ciddiye alıyoruz ve size mümkün olan en güvenli donanımları, yazılımları ve hizmetleri

Detaylı

Erasmus+ OKUL DEĞERİNİ BİLİN! www.happykids.com.tr

Erasmus+ OKUL DEĞERİNİ BİLİN! www.happykids.com.tr Erasmus+ OKUL DEĞERİNİ BİLİN! Erasmus+ Okul Okul Eğitimi Programı AMAÇLARI Eğitimde kaliteyi artırmak, Program ülkeleri okullar ve eğitim personeli arasında işbirliğini güçlendirmek Erasmus+ Okul Hedef

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ TARİHÇESİ

AVRUPA BİRLİĞİ TARİHÇESİ AVRUPA BİRLİĞİ TARİHÇESİ Bilindiği üzere; Belçika, Federal Almanya, Fransa, Hollanda, İtalya ve Lüksemburg tarafından, 1951 yılında Paris te imzalanan bir Antlaşma ile Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu (AKÇT)

Detaylı

FİKRİ MÜLKİYET HAKLARI KORUMA DERNEĞİ ÇALIŞMA GRUPLARI VE KOMİTELER YÖNETMELİĞİ

FİKRİ MÜLKİYET HAKLARI KORUMA DERNEĞİ ÇALIŞMA GRUPLARI VE KOMİTELER YÖNETMELİĞİ FİKRİ MÜLKİYET HAKLARI KORUMA DERNEĞİ ÇALIŞMA GRUPLARI VE KOMİTELER YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Hukuki Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde 1 Bu Yönetmeliğin amacı, Fikri Mülkiyet Hakları Koruma Derneği

Detaylı

OECD TARIMSAL POLİTİKALAR VE PİYASALAR ÇALIŞMA GRUBU 31.07.2013

OECD TARIMSAL POLİTİKALAR VE PİYASALAR ÇALIŞMA GRUBU 31.07.2013 OECD TARIMSAL POLİTİKALAR VE PİYASALAR ÇALIŞMA GRUBU 31.07.2013 İÇERİK OECD Hakkında Genel Bilgi OECD Çalışma Şekli OECD Teşkilat Yapısı OECD Ticaret ve Tarım Direktörlüğü OECD ve Tarım 2 OECD HAKKINDA

Detaylı

SERA GAZLARININ İZLENMESİ ve EMİSYON TİCARETİ

SERA GAZLARININ İZLENMESİ ve EMİSYON TİCARETİ T.C. ÇEVRE ve ORMAN BAKANLIĞI Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü İklim Değişikliği Dairesi Başkanlığı SERA GAZLARININ İZLENMESİ ve EMİSYON TİCARETİ Semra GÜNEN Kimya Mühendisi III. Enerji Verimliliği Kongresi

Detaylı

MDG-F 1680 TÜRKİYE NİN İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNE UYUM KAPASİTESİNİN GELİŞTİRİLMESİ

MDG-F 1680 TÜRKİYE NİN İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNE UYUM KAPASİTESİNİN GELİŞTİRİLMESİ MDG-F 1680 TÜRKİYE NİN İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNE UYUM KAPASİTESİNİN GELİŞTİRİLMESİ 5 Mart 2009 Kayseri Toplantısı 6 Mart 2009 Niğde Toplantısı 12 Mart 2009 Adana Toplantısı İklim değişikliği nedir? İklim değişikliği,

Detaylı

Küresel Çevre Yönetimi için Ulusal Kapasite Öz Değerlendirme Analizi

Küresel Çevre Yönetimi için Ulusal Kapasite Öz Değerlendirme Analizi Küresel Çevre Yönetimi için Ulusal Kapasite Öz Değerlendirme Analizi REPUBLIC OF SLOVENIJA MINISTRSTRY OF ENVIRONMENT AND SPATIAL PLANNING Milena Marega Bölgesel Çevre Merkezi, Slovenya Ülke Ofisi Sunum

Detaylı

Avrupa Konseyi Kadın Erkek Eşitliğinden Sorumlu 7. Bakanlar Konferansı Raporu. 24-25 Mayıs 2010. Bakü/Azerbaycan

Avrupa Konseyi Kadın Erkek Eşitliğinden Sorumlu 7. Bakanlar Konferansı Raporu. 24-25 Mayıs 2010. Bakü/Azerbaycan Avrupa Konseyi Kadın Erkek Eşitliğinden Sorumlu 7. Bakanlar Konferansı Raporu Katılımcılar: 24-25 Mayıs 2010 Bakü/Azerbaycan Leyla COŞKUN (Kadının Statüsü Genel Müdür Yardımcısı) Şengül ALTAN ARSLAN (Dış

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ BÜLTENİ AB SERVİSİ SAYI:15 NİSAN 2004/2

AVRUPA BİRLİĞİ BÜLTENİ AB SERVİSİ SAYI:15 NİSAN 2004/2 Hazırlayan: Müge ÇAKAR İÇİNDEKİLER 1. AB- TÜRKİYE SON DAKİKA 1.1. AB-Türkiye İlişkileri nde Kıbrıs 2. AB den ÖNEMLİ BAŞLIKLAR 2.1. Avrupa Birliği nde Tarihi Genişleme AVRUPA BİRLİĞİ BÜLTENİ AB SERVİSİ

Detaylı

UNIDO Eko-Verimlilik (Temiz Üretim) Programı

UNIDO Eko-Verimlilik (Temiz Üretim) Programı UNIDO Eko-Verimlilik (Temiz Üretim) Programı 27 Nisan 2011 KAYSERĠ OSB ġenol ATAMAN 7 Haziran 2011 NĠĞDE OSB 8 Haziran 2011 ADANA Ticaret Odası Kapsam İklim Değişikliği, Küresel Isınma Azaltım (Mitigasyon),

Detaylı

159 NOLU SÖZLEŞME SAKATLARIN MESLEKİ REHABİLİTASYON VE İSTİHDAMI HAKKINDA SÖZLEŞME. ILO Kabul Tarihi: 1Haziran 1983. Kanun Tarih ve Sayısı (*) :

159 NOLU SÖZLEŞME SAKATLARIN MESLEKİ REHABİLİTASYON VE İSTİHDAMI HAKKINDA SÖZLEŞME. ILO Kabul Tarihi: 1Haziran 1983. Kanun Tarih ve Sayısı (*) : 159 NOLU SÖZLEŞME SAKATLARIN MESLEKİ REHABİLİTASYON VE İSTİHDAMI HAKKINDA SÖZLEŞME ILO Kabul Tarihi: 1Haziran 1983 Kanun Tarih ve Sayısı (*) : Resmi Gazete Yayım Tarihi ve Sayısı: Bakanlar Kurulu Kararı

Detaylı