Perakendecilik ve Toptanc l k

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Perakendecilik ve Toptanc l k"

Transkript

1 10 Perakendecilik ve Toptanc l k Perakendecilikteki de iflim topluma pek çok fayda ve f rsat getirmektedir. Dünyan n bir ucundan di er bir noktaya uçarken ya da evinize dönmekteyken aile bireylerinden birinin ya da bir dostunuzun do um gününü an msar ve hediye almak için bir ma azaya gereksinim duyabilirsiniz. On bin ya da on iki bin metre yükseklikte bile sipariflleriniz için bir perakendeci bulabilece inizi bilirsiniz. Önünüzdeki koltu un cebinde bir al fl verifl katalo una, hediye seçenekleri sunan görsel çekicili i yüksek sayfalara, tüm bunlara ulaflman z sa layacak iletiflim olanaklar na birkaç dakikada ulaflabilir ve seçti iniz hediyeye havaalan na indi inizde kavuflabilir ya da belirledi iniz tarih ve saatte hediyenin istedi iniz adreste bulunmas n sa layabilirsiniz. Günümüz teknolojilerindeki geliflmeler perakendecili i hayal edemeyece imiz boyutlara erifltirmifltir. Toptanc lar da perakendeciler gibi bu kanal n önemli bir parças n olufltururlar. Buna paralel bir geliflim ve de iflim da t m zinciri içinde toptanc lar da etkilemektedir. Amaçlar m z N N N N N N N Bu üniteyi okuduktan sonra; Perakendecilik kavram ve perakendeci kurumlar n ifllevlerini, Perakendeci kurumlar n çeflitli kriterlere göre s n fland r lmas, Perakendecilikte pazarlama karmas n, Perakendecilikte müflteri hizmetlerini, ma aza kurulufl yeri ve ma aza imaj n, Toptanc l k kavram n, toptanc lar n pazarlama kanal ndaki yerini ve ifllevlerini Toptanc l k türlerini ve Toptanc lar n pazarlama stratejilerini içeren konularda gerekli bilgi ve becerilere sahip olabilirsiniz. 45

2 46 Pazarlama Yönetimi Örnek Olay McDonald s 5 Kurufl Kâr Edemedi McDonald s n Türkiye deki faaliyetlerini de erlendiren genel müdür, McDonald s n geçen y l kas m ay nda 3 ülkeden çekilme, Türkiye nin de bulundu u 4 ülkede ise yeniden yap lanma karar ald n an msatt. Türkiye de, McDonald s markas n n iflletme hakk n n, yerel bir gelifltirici lisansöre devretme karar al nd - n belirten genel müdür, yeniden yap land rma karar gerekçesini aç klarken, 1986 y l ndan beri Türkiye de faaliyet gösteren McDonald s n ilk y llarda bir yerel gelifltirici lisansör ile çal flmaya bafllad n, 1991 y l nda ise Türkiye operasyonunu yerel gelifltirici lisansörden devrald n anlatt. Türkiye de McDonald s kalitesinde ifl yapman n maliyetinin yüksek oldu unu dile getiren genel müdür, en çok da kiralar ve et fiyatlar ndan flikayetçi olduklar - n söyledi. Kapatt klar ma azalar n yüzde inin yüksek kiralar nedeniyle boflalt ld n bildirdi. Türkiye nin, 2001 y l fiubat ay ndaki devalüasyon öncesi 121 ülke aras nda et fiyat en pahal ülke oldu unu belirten genel müdür, etin kilosunun dolara geldi ini, Türkiye yi izleyen en yak n ülkede 6 dolar oldu unu, ABD de bu rakam n dolar seviyesinde bulundu unu kaydetti. Bu maliyetle nas l rekabet edebilirsiniz diyen genel müdür, et fiyatlar n n devalüasyonla düfltü üne, ancak geçen y l enflasyon yüzde 30 seviyesinde gerçekleflirken, et fiyatlar n n yüzde 80 artt na dikkati çekti. Türkiye de hayvanc l k probleminin çözümü için, ilgili firmalar n milyon dolarl k yat r m n da taahhüt eden bir projeyi, geçmifl y llarda hükümetlere götürdüklerini, bunun karfl l nda 7 y l süreyle gümrüksüz et ithali izni istediklerini, ancak yetkilileri ikna edemediklerini söyledi. Kaynak: Hürriyet, Anahtar Kavramlar Perakendeci Zincir Ma aza Bölümlü Ma aza Özel Ma aza Franchising Süpermarket Hipermarket Ma aza maj Toptanc l k çindekiler PERAKENDEC L K VE PERAKENDEC KURUMLARIN filevler PERAKENDEC KURUMLARIN PAZARLAMA KANALINDAK YER PERAKENDEC KURUMLARIN SINIFLANDIRILMASI DE fien PERAKENDEC L K ANLAYIfiI PERAKENDEC L KTE B LG TEKNOLOJ LER N N ARTAN ÖNEM MÜfiTER H ZMETLER MA AZA KURULUfi YER SEÇ M MA AZA MAJI TOPTANCILIK TOPTACILARIN filevler TOPTANCILIK TÜRLER TOPTANCILIK YÖNET M

3 Ünite 10 - Perakendecilik ve Toptanc l k 47 PERAKENDEC L K VE PERAKENDEC KURUMLARIN filevler Perakendecilik, ürünlerin ve hizmetlerin nihai tüketicilere pazarlanmas yla ilgili eylemler bütünüdür. Pazarlama sürecinin son aflamas n oluflturan perakendecili- in temelini, tüketicilerin kendi ihtiyaçlar n ya da ailesinin ihtiyaçlar n karfl lamak amac yla ürünleri sat n almas ve sat fl n perakende yap lmas oluflturur. Sat fl n perakende yap lmas baflka bir deyiflle perakende sat fl ise sat fl yap lan ürünlerin aynen ya da ifllendikten sonra sat fl n yapan kimseler d fl ndakilere (yani arac lar d - fl ndakilere, nihai tüketicilere) sat lmas d r. Yeniden satmak ve kâr sa lamak ya da endüstride kullanmak amac yla sat n al nan ürünlerde perakendecilikten söz edilemez. K saca, nihai tüketicilere yap lan sat fl perakende sat flt r. Perakendeci, perakendecili i u rafl edinmifl olan, do rudan son tüketicilere sat fl yapan kiflidir. Perakendeciler üreticilerin ürün ve hizmetlerini tüketiciye sunarak zaman, yer, sahiplik ve flekil faydas yarat rlar. Tüketicilerin ihtiyaçlar oldu u zaman sunulmak üzere ürünleri stoklayarak zaman faydas n olufltururlar. Sözgelifli, okullar aç lmadan önce okul önlüklerinin, e itim araç ve gereçlerinin, yaz tatili için gerekli günefl ya, palet vb. malzemelerin tüketicilerin ihtiyaçlar oldu u dönemlerde sunulmak üzere haz rlanmas gibi. Perakendeci üreticilerden ya da toptanc lardan sat n ald ürünleri tafl yarak ve depolayarak yer faydas n n yan s ra zaman faydas da yaratm fl olur. Perakendecilerin müflterilerine uzun süre hizmet sunabilmek için ma aza kapan fl saatlerini uzatarak ya da ülkemizde de oldu u gibi önemli günlerde örne in; y lbafl nda, bayramlarda, anneler gününde vb. geç saatlere kadar aç k kalarak meflgul müflterilerine hizmet sunmas da zaman faydas yaratmakla ilgilidir. Perakendeciler yer faydas n tüketicilere uygun yerlerde ma azalar açarak yarat rlar. Bu ma azalar flehrin hareketli ticaret merkezlerinde olabilece i gibi, tüketicilerin haftal k ya da ayl k al flverifllerini bir tek merkezden yapabilecekleri, gereksinim duyduklar pek çok ürünü topluca bulabilecekleri ve hoflça vakit geçirebilecekleri flehir d fl nda kurulan al flverifl merkezleri, hipermarketler fleklinde olabilir. Ürünleri tüketiciye uygun yer ve zamanda sunman n yan nda, ürünleri tüketiciye satarak yarat lan bir fayda vard r ki bu sahiplik faydas olarak tan mlan r. Ürünleri perakendecilerden sat n almakla ürünlerin sahipli i yani mülkiyeti tüketicilere geçmekte, böylece perakendeci sahiplik faydas yaratmaktad r. Perakendeciler nas l flekil faydas yarat r? PERAKENDEC KURUMLARIN PAZARLAMA KANALINDAK YER DÜfiÜNEL M Üretici ile tüketici aras ndaki pazarlama kanal nda çeflitli arac lar n yer ald bilinmektedir. Üretici ürünlerini do rudan tüketicilere satabildi i gibi, SORU perakendecinin de aralar nda bulundu u arac lardan yararlanabilir. Ancak üreticiler için pazarlama kanal nda perakendecinin varl oldukça önemlidir. Çünkü perakendeci D KKAT üreticinin ürünlerini tüketicilere sunmakla kalmaz, üretici ile tüketici aras nda bilginin, mülkiyetin, paran n akt bir köprü görevini üstlenir. 1 DÜfiÜNEL M SORU D KKAT AMAÇLARIMIZ AMAÇLARIMIZ K T A P K T A P

4 48 Pazarlama Yönetimi fiekil 10.1 Tüketim Ürünlerinin Pazarlama Kanallar fiekilde tüketim ürünlerinin üreticiden tüketiciye do ru izledi i pazarlama kanallar gösterilmektedir. Üretici ile tüketici aras nda yer alan çeflitli arac lardan biri olan perakendeci pazarlama kanal n n önemli ve tüketiciye ulaflan son halkas n oluflturur. Bir an için pazarlama kanal nda perakendecinin olmad n düflünelim. Bu durumda üretici ürünlerini son tüketicilere kendisi ulaflt rmaya çal flacak, perakendecinin yerine getirdi i ifllevleri ve sundu u hizmetleri kendisi sunmak zorunda kalacakt r. ÜRET C LER Toptanc lar Perakendeciler Perakendeciler TÜKET C LER Di er Arac lar Toptanc lar Perakendeciler fiekilde tüketim ürünlerinin üreticiden tüketiciye do ru izledi i pazarlama kanallar gösterilmektedir. Üretici ile tüketici aras nda yer alan çeflitli arac lardan biri olan perakendeci pazarlama kanal n n önemli ve tüketiciye ulaflan son halkas n oluflturur. Biran için pazarlama kanal nda perakendecinin olmad n düflünelim. Bu durumda üretici ürünlerini son tüketicilere kendisi ulaflt rmaya çal flacak, perakendecinin yerine getirdi i ifllevleri ve sundu u hizmetleri kendisi sunmak zorunda kalacakt r. Perakendecinin olmad bir pazarlama kanal n bir de tüketici aç s ndan de erlendirelim. Perakendecinin olmad bir pazarlama kanal nda tüketici ürün kayna- n belirlemek, incelemek, seçim yapmak, ürünlerin özellikleri ve nas l kullan laca konusunda bilgi toplamak, ürün kayna ndan ürünleri kendisi tafl mak zorunda kalacakt r. Her seferinde bu tür zorluklara katlanmamak için de ürünü çok miktarda almak, stok yapmak bunun riskine katlanmak ve stok için belli bir nakit ba lamak durumundad r. Bütün bunlar oldukça maliyetli, zaman ve çaba gerektiren faaliyetlerdir. Perakendecinin da t m kanal ndaki yerini almas yla tüketici pek çok ürün çeflidini bir arada bulabilmekte, hizmet gereksinimlerini karfl layabilmekte, k saca al flverifl zevkli ve kolay bir hale gelmektedir (fiekil 10.1). Perakendeciler pazarlama kanallar içindeki yeri, türü ve büyüklü ü göz önüne al nmaks z n, tüketicilerin taleplerini yorumlamak, tüketicilerin istedikleri ürünleri ve hizmetleri sunmak, tüketicilerin istedikleri yer ve zamanda bulundurmak gibi görevleri yerine getirme konusunda önem tafl rlar. PERAKENDEC KURUMLARIN SINIFLANDIRILMASI Perakendeci kurumlar çeflitli kriterlere göre farkl farkl s n fland r labilir. Örne in, ölçek büyüklü ü, uygulad klar yöntemler ya da örgütsel yap gibi kriterlerden yararlan labilir. Perakendeciler genellikle sahipli e, sunulan ürünlere, faaliyet yöntemlerine, hizmet düzeyine ve yerleflim yerine göre s n fland r lmaktad r. Afla da perakendeci kurumlar n s n fland r lmas yer almaktad r.

5 Ünite 10 - Perakendecilik ve Toptanc l k 49 S n flama Yöntemi Perakendeci Kurum 1. Sahipli e Göre Ba ms z perakendeciler Birleflik perakendecilik - Gönüllü zincirler - Perakendeci gruplaflmalar - Zincir ma azalar - fiube ma azalar malatç n n kendi sat fl ma azalar Kooperatifler Franchise 2. Sunulan Ürünlere Göre Genel ma azalar S n rl türde ürün satan ma azalar Özel ma azalar Bölümlü ma azalar Kolayl k ma azalar 3. Faaliyet Yöntemine Göre Ma azal perakendecilik Ma azas z perakendecilik - Postayla sat fl - Kap dan kap ya sat fl - Otomatik makinede sat fl - Telefon, televizyon, bilgisayar arac l yla sat fl 4. Hizmet Düzeyine Göre Self servis perakendeciler (Kendin seç-al perakendeciler) S n rl hizmet sunan perakendeciler Tam hizmet sunan perakendeciler 5. Yerleflim Yerine Göre Mahalle dükkânlar Ticaret merkezindeki ma azalar kincil ticaret merkezleri Kent ana ticaret merkezlerindeki ma azalar Al flverifl merkezlerindeki ma azalar Semt pazarlar ndaki tezgahl sat c lar Karayollar kenarlar ndaki sat c lar Köy ve kasabalardaki dükkanlar Seyyar sat c lar (araçl -araçs z) Kamyonlu sat c lar Perakendeci kurumlar ayr ca ma aza sat fl alan, çal flt rd personel say s, sat fllar, sermaye gibi faktörler baz al narak ölçek büyüklü üne göre s n fland r labilir. Perakendeciler örgütsel yap ve uygulad klar yöntemlere göre ise klasik ve modern perakendeciler fleklinde ayr labilmektedir. Klasik perakendeciler kasap, bakkal gibi ba ms z küçük toptanc lar n ve perakendecilerin oluflturduklar pazarlama kanal nda yer alan, kiflisel hizmete dayal küçük ölçekli kurulufllard r. Modern perakendeciler ise ölçek büyüklü ü, sunduklar hizmet düzeyi, ifllevleri bak m ndan klasik perakendecilerden oldukça farkl olan bölümlü ma azalar, süpermarketler, hipermarketler gibi kurulufllard r. Perakendeci kurumlar n mülkiyete ve uygulad klar pazarlama stratejilerine göre ikili bir s n flamas n yapmak da mümkündür. Mülkiyete göre yap lan s n flamada perakendeciler ba ms z perakendeciler, zincir ma azalar, sözleflmeye dayal dikey pazarlama sistemleri (kooperatifler, franchise sistemler, gönüllü zincirler) olarak ele al nmaktad r. Pazarlama stratejilerine göre ise, ürün karmas n n geniflli-

6 50 Pazarlama Yönetimi ine ve derinli ine göre, fiyat düzeyine göre ve sunulan müflteri hizmeti düzeyine göre s n fland r lmaktad r. Biz bu bölümde perakendeci türlerinden belli bafll lar - na k saca de inece iz. Zincir Ma azalar Bu ma azalar ortak bir mülkiyet alt nda birden çok perakende sat fl yerinin toplanmas yla oluflan kurumlard r. Sat n alma ve yönetsel kararlarda merkezleflme vard r. Bu ma azalar n mülkiyeti imalatç ya ait olabilece i gibi, ba ms z zincirleme ma azalar ya da toptanc lara ait zincirleme ma azalar fleklinde de olabilir. Bu ma azalara Amerika dan Safeway, Sears Roebuck, Almanya dan Kaufhof, Fransa dan Le Printemps örnek verilebilir. Türkiye de ise Gima, Tansafl, Migros, GS, Yeni Karamürsel, Mudo, Beymen ve Vakko gibi ma azalar örnek gösterilebilir. malatç n n Kendi Sat fl Ma azas Bir üreticinin kendi sahipli i alt nda, kendi ürünlerini satmak için bir ma aza aç p çal flt rmas d r. Kontrol tamamiyle üretici firmadad r. Prestijli ürünlerde daha geçerlidir. Örne in, Beymen, Vakko, Roman ve Sarar ma azalar gibi. Bir imalatç n n tüketiciye yak n yerlerde,ifllek flehirler aras yol kenarlar nda ya da üretim merkezlerinin yan nda açt fabrika sat fl ma azas da bu gruba dahil edilebilir. Fabrika sat fl ma azalar bafllang çta üreticilerin çeflitli nedenlerle ellerinde kalan ürünleri de- erlendirmek amac yla aç lm flt r. Günümüzde ise hem bu amaca hem de üreticinin di er perakendecilere satt ürünleri daha ucuza satmak ve tüketicileri çekmek amac na hizmet etmektedir. Ülkemizden bu tür ma azalara, çocuk ve genç giyim ürünleri satan L. C. Waikiki ve kot giyim ürünleri satan Levis ma azalar örnek verilebilir. Franchise Sistemler Franchising kavram yerine ülkemizde imtiyazl sat fl, yetkili sat c l k, bayilik, ayr - cal kl sat fl gibi çeflitli kavramlar kullan lmaktad r. Ancak frachising i kavramlaflt rma zorlu u nedeniyle ve kavram kar fl kl yaratmamak için burada Franchising olarak kullan lacakt r. Franchising belli bir firman n ürünlerinin ya da hizmetinin sat fl için yap lan bir anlaflmaya dayan r. Bir toptanc, üretici ya da hizmet iflletmesinin, ürünlerinin, hizmetlerinin ya da unvan n n anlaflma koflullar çerçevesinde sat fl hakk n n verilmesi olarak tan mlanabilir. Genel Ma azalar (Her Türlü Tüketim Ürünü Satan Ma azalar) Genel ma azalar birçok ürünün s n rl say da çeflidinin bölümlere ayr lmadan sat ld ma azalard r. Yiyecek, giyim eflyalar, beyaz eflya ve mobilya bir arada sat l r. Tüketicilere yak n yerlerde kurulan bu ma azalarda genellikle tezgahta sat fl yöntemi uygulanmakla birlikte, baz ma azalarda kendin seç-al yöntemi (self-servis) uygulan r. Bölümlü (Departmanl ) Ma azalar Bölümlü ma aza, tüketicilere genifl ve derin ürün dizileri ve yo un tüketici hizmetleri sunan büyük ölçekli perakende ma aza türüdür. Kiflisel ya da aileye yönelik

7 Ünite 10 - Perakendecilik ve Toptanc l k 51 tüketime, kullan ma yönelik çok çeflitli ürünlerin bir çat alt nda tüketicilere sunumu söz konusudur. G da ürünleri, çocuk, kad n, erkek giysileri, mobilyalar, ev eflyalar ayr ayr bölümlerde sat fla sunulur. Her bölüm s n rl türde ürün satan bir ma aza ya da özel bir ma aza gibidir. Gima bu ma azalara örnek olarak verilebilir. Bölümlü ma azalarda tüm bölümlerin sahipli i bir tek kiflide toplanmayabilir, bölümler kirayla ayr ayr iflletmelere verilebilir. Özel Ma azalar Bu tür ma azalar bir ya da birbirleriyle ilgili bir kaç ürün çeflidini fiyat indirimiyle ya da indirimsiz satan ma azalard r. Tek bir ürün dizisini (örne in; ayakkab ), birbiriyle ilgili birkaç ürün dizisini (örne in; ayakkab lar, çantalar, spor giysiler, aksesuarlar gibi) ya da bir ürün dizisinin belli bir bölümünü (örne in; spor ayakkab - lar ) satarlar. Görüldü ü gibi oldukça dar (bir tek tür kolayda ya da be enmeli ürün) ancak derin ürün çeflidinde genellikle özel bir ürün dizisinde ya da özel bir ürün dizisinin bir bölümünde yo unlaflma söz konusudur. Saat, gözlük, hal, deri, kürk satan ma azalar, yaln zca ayakkab ve/veya çanta satan ma azalar, giyim ma- azalar örnek verilebilir. Bu tür kolayda ve be enmeli ürün sunan ma azalar n ürünleri genellikle modaya ba l d r. Dar fakat derin bir ürün karmas sunarak pazarlama stratejilerini seçici pazar bölümlerine yönelik olarak biçimlendirirler. Günümüzde tan nm fl baz moda tasar mc lar n n da (örne in; Georgi Armani, Ralph Lauren, Pierre Cardin gibi) kendi özel ma azalar vard r. Bu tür ma azalar n baflar s derin ürün çeflidi ve kaliteli hizmet isteyen tüketicileri çekebilmelerine ve tatmin edebilmelerine ba l d r. S n rl Türde Ürün Satan Ma azalar Bu tür ma azalar birbirleriyle ilgili birkaç tür ürünün birçok çeflidini satan ma azalard r. Bu ma azalar tüketiciye yak n yerlerde kurulurlar ve ürünler bölümlere ayr lmadan sat l r. A rl kl olarak g da ürünleri satarlar ve süpermarket ya da g da pazarlar diye adland r lan ma azalar bu tür ma azalar aras nda say labilir. Her türlü kuru ve yafl yiyeceklerin, et ve süt ürünlerinin bölümlere ayr lmadan sat ld süpermarketler, kuruyemiflçiler, kasaplar bu tür ma azalara örnek verilebilir. Kolayl k Ma azalar Kolayl k ma azalar tüketicilere daha yak n yerlerde kurulan, self servise dayal çal flan, çeflitleri az ve g da ürünlerinin a rl kta olduklar ma azalard r. Bu tür ma azalarda tüketicilerin her an ihtiyaç duyabilecekleri baz g da d fl ürünler de sat labilmektedir. Fiyatlar süpermarketlere göre pahal olmakla birlikte, genellikle geç saatlere kadar aç k olma üstünlükleri vard r. Sat fl alanlar m 2 aras ndad r. Bu tür ma azalara 7-Eleven örnek verilebilir. ndirimli Ma azalar Fiyat indirimi genellikle tüm perakendecilerin zaman zaman ve belirli ürünlerde uygulad klar bir sat fl yöntemi olmakla birlikte, indirimli ma azalarda sürekli ve tüm ürünlere uygulanmaktad r. A. B. D. de 1950 lerden itibaren yayg nlaflan bu tür ma azalarda dayan kl ve dayan ks z tüketim ürünlerinin genifl bir çeflitlemesi di er perakende sat fl yerlerine oranla daha ucuza sat lmaktad r. Bu tür ma azalarda sat fl hacminin yüksek olmas, müflterilerin self servis yöntemiyle al flverifl yapmas ve çok az müflteri hizmeti sunulmas nedeniyle ürünler düflük fiyata sat labilmektedir. Bu nedenle bu

8 52 Pazarlama Yönetimi DÜfiÜNEL M SORU D KKAT tür ma azalar genellikle düflük ve orta gelir gruplar na hitap etmektedir. Hizmet saatleri oldukça uzundur. Ülkemizde Migros un fiok marketleri bu tür ma azalara örnek verilebilir. Süpermarketler Süpermarketlerin ülkeden ülkeye farkl l klar gösterdi i ve ülkemizde de oldukça yanl fl tan mland görülmektedir. Temel olarak g da ürünlerinin yan s ra günlük ev gereksinimlerinin self servis anlay flla sunuldu u, birçok otomatik yazar kasa ç - k fl n n oldu u, otopark alanlar na sahip, genellikle tek katl ve genifl bir yerleflim alan na sahip ma azalard r. Tam bir tan m n yapmak güç olmakla birlikte bir perakendecilik yöntemi olarak, çeflitli ürün dizileri, self servise dayal hizmet anlay - fl, genifl ölçüde merkezi kontrol ve rekabetçi fiyat gibi özellikler gösterir. Genifl bir tüketici kitlesinin günlük al flverifl ihtiyaçlar n karfl layabilmek amac yla öncelikle g da olmak üzere dergiden oyunca a, küçük mutfak eflyalar ndan k rtasiyeye ve yap malzemelerine de in uzanan bir ürün yelpazesi tüketicilere sat lmaktad r. Avrupa da sat fl konular n n en az %70 inin g da ve ihtiyaç maddelerinin oluflturdu u süpermarketler, m2 aras nda sat fl alan na sahip self-servis ma azalar olarak tan mlanmaktad r. Süpermarketlerde tüketicilere sunulan hizmet düzeyi s n rl d r. Tüketiciyi mümkün oldu unca çok say da ürünle karfl karfl ya b rakmak ve böylece sat n alma dürtüsünü artt rmak amac yla ma aza içinde ürünün yeri üzerinde dikkatle durulur. Süpermarketlerin büyük ma aza (bölümlü) ya da zincir ma azalardan fark nedir? Hipermarketler Hipermarketler DÜfiÜNEL M perakendecilik alan ndaki yeniliklerden biri olarak de erlendirilebilir. Hipermarketler genellikle en az 2500 m 2 lik bir sat fl alan na sahip, g da ve g - da d fl pek çok SORU ürünün indirimli fiyatlarla sunuldu u, insanlar n tek bir yerden ço- u gereksinimlerini temin etmesine yönelik olarak kurulmufl dev al flverifl yerleridir. Genellikle kent d fl alanlarda kurulan hipermarketlerin tipik özellikleri büyük D KKAT bir alana kurulmalar, büyük otopark alanlar na sahip olmalar ve g da d fl ürünlerin a rl kl olmas d r. Hipermarket kavram 1960 lar n sonlar nda halen ülkemizde de faaliyet gösteren Carrefour la ortaya ç km fl ve zamanla Avrupa dan Kanada ve Amerika ya yay lm flt r. G da ürünlerinden oto yedek parçalar na, yap malzemelerinden oyunca- a kadar pek çok ürünün sunuldu u bu tür yerlerde restoranlar, güzellik salonlar, kuaför, banka flubeleri vb. olanaklar da bulunmaktad r. AMAÇLARIMIZ AMAÇLARIMIZ K T A P TELEV ZYON NTERNET 2 K T A P Al flverifl Merkezleri Al flverifl merkezleri belirli bir co rafik alanda al flverifl yapanlara tek bir birimden al flverifl yapma TELEV ZYON olana sa lamak üzere planlanan ve koordine edilen çeflitli perakendeci ma azalar n oluflturdu u bir gruptur. Bu tür al flverifl merkezlerinde birkaç tane bölümlü ma aza, özellikli ürünler satan ma azalar ve süpermarketler gibi çeflitli perakende ma azalar n yan s ra, kafeterya, sinema, kuaför, pastane vb. de yer al r. NTERNET

9 Ünite 10 - Perakendecilik ve Toptanc l k 53 DE fien PERAKENDEC L K ANLAYIfiI Günümüzde rekabet ortam nda önde olabilmek, ancak müflteri beklentilerini daha iyi anlamak ve daha iyi karfl lamakla mümkündür. Çünkü müflteriler, içinde bulundu umuz bilgi ça nda gereksinimlerini çok farkl seçeneklerle karfl lama olanaklar na sahiptirler. Bilgi teknolojilerindeki geliflmeler tüketicileri geleneksel perakendecili in oluflturdu u zaman ve yer k s tlar na karfl daha ba ms z bir konuma getirmifltir. Perakendeci kurulufllar için e-ma azac l k bu konuda önemli bir f rsat alan yaratmaktad r. E-ma aza, mevcut ve potansiyel müflterilerin sadakatini artt rmak ve yaln zca ziyaret amac yla ma azaya u rayan kullan c lar yaflam boyu müflteri yapmak için onlara s ra d fl bir deneyim yaflatmak amac n gütmelidir. Bunun için de etkin pazarlama çabalar yerine getirme olana n yaratacak bir e- ma aza uygulamas na sahip olmak gerekir. fiekil 10,2 den de görülebilece i gibi geleneksel perakendeci ma azalar müflterilerinin seçeneklerine s n rlamalar getirmektedir. Geleneksel perakendecili in geçerli oldu u ortamlarda müflteriler gereksinimlerini karfl layabilmek için ma azalar n bulunduklar yerlere gitmek ve onlar n aç l fl saatlerine kadar beklemek zorundad rlar. Bilgi teknolojisindeki geliflmeler ise günümüzde müflterileri geleneksel ma azac l ktaki yer ve zaman k s - t n n yaratt ba ml l ktan önemli ölçüde kurtarm flt r. Bu ba ms zl k seçene inin oluflumu da sektördeki sat fl hacmini giderek artt rarak kendisini kan tlam flt r. Tüketiciler kendilerine sa lanan elektronik al flverifl ortam yla sahip olduklar zaman, enerji ve di er kaynaklar n diledikleri gibi kullanma olana na kavuflmufllard r. Örne in, bir müflteri sabah n ünde internet ortam nda bir ma azaya girebilir ya da evinde veya ofisinde bir mola verdi inde k sa bir TV tan t m program n gözden geçirirken kredi kart yla ücretsiz numaralardan al flverifl yapabilir, diledi i kargo flirketini seçerek ürünün kendisine ulafl m n sa layabilir. Geçen on y l içinde, ma aza operasyonlar n n tüm yönleri teknolojik geliflmelerden fazlas yla etkilenmifltir. Günümüzde teknoloji, geçmifltekinden çok daha yüksek oranda f rsatlar sunabilmektedir. fiekil 10.2 Ba ml (zaman) Ba ms z (yer) Ma azas z Perakendecilik Ba ms z (zaman) Geleneksel Perakendecilikten Ma azas z Perakendecili e Kaynak: Ron Hasty ve James Reardon(1997). Retail Management, McGraw-Hill, New York, s.571. Geleneksel Perakendeci Ma azac l k Ba ml (yer)

10 54 Pazarlama Yönetimi fiekil 10.3 Teknolojinin sundu u bu f rsatlar ; müflteriyle daha etkin ve etkileflimli iletiflim kurma ve gelifltirme yöntemlerindeki art fl fleklinde özetlememiz mümkündür. fiekil 10,2 de perakende endüstrisindeki de iflim ve de iflimi kuflatan faktörler ayr nt l olarak gösterilmektedir. Art k günümüzde çok say da ma azas z perakendeci kurulufl çeflitli alanlarda katalogla sat fl yapabilmekte, bireysel müflterilere ürün/hizmet tekliflerini postayla iletebilmekte ya da sadece internet üzerinden sat fl yapan sanal ma azalar oluflturabilmektedir. LL Bean gibi pek çok perakendecinin fiziksel ma azas bulunmakta ancak as l sat fllar ma aza d fl ndan yap lmaktad r. JC Penny ise bir departmanl ma azalar zinciri olmas na karfl n genelde katalogla sat fl yapmaktad r. Baz perakendeciler tüm mal çeflitlerini k sa tan t mlar, reklâmlar ve TV al flverifl flebekeleri ile satmaktad rlar. Ma azas z perakendecilik alanlar n n tümü, gittikçe artan bir h zla büyümektedir. Bunun temel nedenlerini de afla daki gibi s ralamam z mümkündür: Tüketicilerin hemen hemen % 50 den fazlas n n kendilerini çok fazla zaman bask s alt nda hissetmeleri ve online al flveriflin daha zevkli oldu una inanmalar. Reklâm y nlar n n (karmafl kl ) müflteride b kk nl k yaratmas. Perakendeci kurulufllar n promosyon programlar n n da buna ek olarak kar fl kl a yol açmas. Sat n alma sonras ma azadan ayr lan müflterilerin iyi hizmet ya da yeterli bilgi alamamalar. Kataloglar, do rudan postalama, TV üzerinden al flverifl kanallar, bilgisayar flebekelerindeki geliflmeler gibi seçeneklerin giderek artmas. Yeni teknolojilerin ma aza d fl al flverifl deneyimlerini art rmas ve basitlefltirmesi, giderek artan ve kolaylaflan online uygulamalar. Perakende Endüstrisindeki De iflim - De iflimi Kuflatan Unsurlar: Rekabetçi Üstünlükler Kaynak: Ron Hasty ve James Reardon (1997). Retail Management, McGraw-Hill, New York, s.572. PERAKENDE FORMATINDA DE fime LER DÜZEY PERAKENDEC L K SANAL MA AZACILIK KÜRESELLEfiME De iflen Perakende Endüstrisi YEN PERAKENDE B Ç M PERAKENDEC L KTE VER TABANLI PAZARLAMA GÜÇLENEN ALICI/SATICI L fik LER MÜfiTER ODAKLI TEKNOLOJ LER Y ÇALIfiAN VER ML ORGÜT YAPILARI DE ER YARATAN F YATLAMA-DÜfiÜK MAL YET YAPILARI

11 Ünite 10 - Perakendecilik ve Toptanc l k 55 Ma azas z perakendecilik yaklafl m n n günümüzde giderek daha fazla SIRA benimsenir S ZDE olmas n nas l aç klars n z? 3 DÜfiÜNEL M PERAKENDEC L KTE B LG TEKNOLOJ LER N N ARTAN ÖNEM Herhangi bir büyük ma azaya yap lan bir ziyaretle bilgi teknolojisinin SORU (BT) perakendecilikte yaflamsal bir öneme sahip oldu u görülecektir. Pek çok büyük ma azada lazer taray c lar kullan larak ürün barkodlar n n okunmas, ürünün dosyas nda bulunan ayr nt lar n gözden geçirilmesi, saniyeden daha k sa bir sürede do ru D KKAT fiyata eriflim, ça dafl bilgisayar teknolojisinin ve ileri yaz l m uygulamalar n n sa lad ay r c özelliklerden baz lar d r. Buna ek olarak internetin geliflimi; tüketici- lerin evlerine teslim edilmek üzere gece ya da gündüz her istedikleri vakitte kitap, CD, giysi ve hatta bakkaliye ürünleri siparifl etmelerini mümkün k lm flt r. Ma azalar, dünya çap nda da t m merkezleri, tedarikçiler, merkez bürolar ve müflteriler aras nda veri toplamay ve veri de iflimini yapan pahal bilgisayarlara ve yüksek h zda iletiflim sa layan networklere (flebekeler) perakendeciler K önemli T A P kaynaklar ay rmaktad rlar. BT sistemlerinin göreceli maliyetlerindeki düflüfller ve son y llarda her büyüklükteki perakendecinin bu tür yat r mlara yönelimini mümkün k lan genifl finansal destek, teflvik ve yard mlar (leasing sistemleri gibi), TELEV ZYON bu tür sistemleri sadece büyük flirketlere özgü bir ayr cal k olmaktan ç karm flt r te Management Horizons dergisinde de inildi i gibi teknoloji baflar l bir rekabet için yaflamsal bir ön koflul haline gelmifltir. Ayr ca, perakendeci-tedarikçi ortakl nda bilgiyi toplay p kullanan, bilgiden yararlanan teknolojilerin kullan m NTERNET verimlili i artt - r rken maliyetlerin azalt lmas nda anahtar rol oynam flt r. Pek çok perakendeci flirketin hâlihaz rdaki baflar s, teknolojiye yapt klar yat - r m ifllerini gelifltirmesiyle sa lanm flt r. Etkinli i art rmaya yönelik anlaml katk lar; veri tarama ve stok kontrol sistemleri, veri de iflimi ve karar destek sistemlerine iliflkin uygulamalarla do rudan iliflkilidir. Büyük perakendeciler kadar küçük perakendeciler için de BT ye yönelik yat r mlardaki büyüme ya da geliflme sadece basit bir tercih konusu de il ayn zamanda pazarda kal c ve önemli bir rakip olabilmenin gerekli ön kofluludur. Bu bölümde; topluma hizmet eden ya da birbiriyle rekabet halinde bulunan perakendeciler için yeni bir aç l m sunan elektronik ticaretin yan s ra; perakendecilerin etkinlik, verimlilik ve pazarlama gereklerini karfl lamay mümkün k lan BT sistemlerinin önemi de aç klanmaya çal fl lacakt r. malat endüstrisinde faaliyet gösteren iflletmelerle karfl laflt r ld nda 1970 lerden itibaren üç temel neden perakendecileri BT kullanmada öne ç karm flt r. Bu üç temel nokta flunlard r: Örgütsel de iflim, geliflen perakende lojisti i, ürün teslim sürelerinde k salmalar, perakende stok tutmada azalma yönlü geliflmelerin yaratt BT yönlü yat r mlar n art fl. Kendi markas n yaratma iste i, ürün gelifltirmeye yönelik perakende politikalar yla desteklenen müflteri beklentilerine yönelik daha iyi bilgi elde etme iste i ve baflar l firmalar n yeniden tan mlanmas. Daha fazla yar zamanl ve geçici ifl gücü kullanarak etkin insan gücü planlamalar yla bu tür maliyetleri azaltma. BT nin ça dafl perakendecilik üzerinde önemli etkileri bulunmaktad r. flletmeler aras elektronik ticaretin bafllamas yla birlikte geliflen barkod uygulamalar perakendeciler için hem maliyet ve verimlili e hem de pazarlamaya yönelik DÜfiÜNEL M SORU D KKAT AMAÇLARIMIZ AMAÇLARIMIZ K T A P TELEV ZYON NTERNET

12 56 Pazarlama Yönetimi ola anüstü yararlar getirmifltir. fiimdi bu iki önemli katk n n neleri kapsad n s ralayal m: Maliyetlere ve verimlili e yönelik yararlar: Zaman/ifllem etkinli i ile daha fazla h z kazanma Kuyrukta bekleme sürelerinin azalmas Faaliyete dönük maliyetlerde azalma, örne in, daha az etiketleme Sat fl iflleminin tüm yönlerinde artan do ruluk Ürün teslim süresinde k salma Stok tükenmesi ve stokta tutmada azalma Fiyatlarda kolay ve do ru de ifliklik yapabilme Pazarlamaya yönelik yararlar: Gelifltirilmifl veri iflleme ile promosyonlar, sat fl tahminleri ve stok kay tlar - n n etkisi Daha h zl bir da t m çevirim sistemi Gelifltirilmifl ticari ortakl k iliflkileri Pazar koflullar ndaki de iflime daha h zl ayak uydurma Faaliyetsel etkinliklerde tüketici ç karlar n öne alma, örne in, kuyruklarda daha az bekletme Sadakat programlar ve veri tabanlar oluflturmaya imkân tan ma Stokta tutmay azaltarak ek sat fl olanaklar yaratma 4 Perakendecileri BT kullan m nda öne ç karan temel nedenler hangi noktalarda toplanmaktad r? DÜfiÜNEL M SORU PERAKENDEC L KTE DÜfiÜNEL M KULLANILAN ÇEfi TL TEKNOLOJ LER Barkod SORU Barkod, karakterlerin (bunlar rakam ve/veya harf olabilir), uygun okuma araçlar yla okunup deflifre edilmesi ve bas l bir formda ifade edilmesinin bir yoludur. Bar- D KKAT D KKAT kod ürünlerin benzersiz bir biçimde tan mlanmas na daha sonra bilgisayarlara belli sembollerle SIRA girilebilir S ZDE hale getirilifline olanak sa lar. Bir barkodun içeri i esas n- da kodlanm fl karakterlerdir. Barkodu okuma veya deflifre ifllemi, flifrelenmifl harfleri veya karakterleri flifre çözücünün ba l oldu u bilgisayar sistemine uygun hale getirmektir. AMAÇLARIMIZ AMAÇLARIMIZ Barkod sistemi; üretim, tafl ma, depolama ve da t m, perakende sat fl ifllemleri, malzeme K takibi, T A Pkalite kontrol, personel devaml l n n kontrolü, demirbafllar n K T A P izlenmesi, doküman yönetimi, sa l k, bilgi depolama, elektronik ticaret, de erli evraklar n izlenmesi, garanti uygulamalar, servis hizmetleri, park ve otoyollar, posta hizmetleri, elektrik, su, do al gaz ve telefon vezneleri, ihracat ifllemleri vb. TELEV ZYON TELEV ZYON gibi pek çok alanda kullan lmaktad r. NTERNET RFID Dünyada birçok NTERNET teknoloji, kinci Dünya Savafl s ras nda, savunma amaçl olarak gelifltirilmifltir. Bunlardan biri de Radio Frequency Identification Device (RFID) ad verilen teknolojidir. Amerikal lar, dost ve düflman uçaklar n birbirinden ay rmak için RFID uygulamalar na baflvurmufl ve büyük ölçüde de baflar kazanm fllard r. Uzun y llar özel sektörde, flirketlerde kullan lmayan teknoloji, sonraki y llarda

13 Ünite 10 - Perakendecilik ve Toptanc l k 57 yön de ifltirmifl, baflta perakende olmak üzere hayat n içine girmifltir lerde bafllayan uygulamalar, 1990 larda büyük h z kazanm flt r. flin özünde ise t pk uçaklarda oldu u gibi, ürünün tan nmas gerekmektedir. Radyo frekanslar kullan larak ürünün ak ll etiketleri arac l yla her türlü bilgi aktar m yap lmaktad r. Uygulama, her ürünün kendi minik bir bilgisayar çipine sahip olmas n öngörmektedir. Böylece, ürün ve sistemlerin konuflmas da sa lanabilmektedir. RFID (Radio Frequency Identification Device), radyo frekanslar kullan larak etiket okumay sa layan teknolojidir. Barkodlardan farkl olarak ürünle ilgili bilgiler, herhangi bir fiziksel destekli operasyona gerek olmadan okunabilmekte ve üzerindeki anten vas tas yla bir RFID al c s na iletilmektedir. Temel prensibi, mikroçiplerin ürünlere yerlefltirilerek, fiziksel irtibat yerine, ürünlerin kimliklerinin radyo dalgalar yla okunabilmesine dayanmaktad r. Barkodlar n aksine, nesnelere temas etmeye ve görsel kontrole gerek bulunmamaktad r. Yak n bir gelecekte, ak ll etiketlerin barkotlar n yerine geçece ine kesin gözle bak lmaktad r. Günümüzde bunun önündeki en büyük engel ise sistemin getirdi- i yüksek maliyettir. RFID etiketlerinin fiyat, sat n al nan miktara ba l olarak 25 ile 75 sent aras nda de iflmektedir. Dan flman ve analistler, geçen y llarda 1 dolar olan maliyetlerin, sistemin yayg n kullan m için 5 sent civar na inmesi gerekti ini düflünmektedir. RFID nin önündeki en önemli sorunun ise gizlilik oldu u tart fl lmaktad r. Çünkü bu sistemle tüketici evine kadar izlenebilmektedir. Bu da baz tüketici gruplar taraf ndan etik d fl olarak yorumlanmakta ve RFID etiketleriyle gere inden daha çok bilgi topland iddia edilmektedir. Al flverifl Arkadafl Al flverifl Arkadafl (Shopping Buddy) teknolojisi müflterilerin ço unun almay planlay p da almad klar ürünler oldu u halde ma azalardan ayr lmalar durumunu de ifltirebilecek bir uygulamad r. Baz süpermarketlerde deneme amaçl olarak kullan lmaya bafllanan bu sistemde al flverifl sepetine ba l dokunmatik bir ekran, bir barkod okuyucusu ve bir kart okuyucusu bulunmaktad r. Müflteri, al flverifl arkadafl n kullanarak al flveriflini kolaylaflt racak pek çok bilgiye kolayl kla ulaflabilmektedir. Müflteri, almak istedi i ürünün yerini ekrandaki ma aza plan üzerinden görebilmekte, barkodunu okuttu u ürünün nerede yap ld n, son kullanma tarihine ne kadar süre kald n, kaç kalori oldu unu ve hatta içeri ini kolayca ö renebilmektedir. Özel Terazi IBM taraf ndan gelifltirilen Özel Terazi (Special Scale) sayesinde müflteriler manav reyonundan ald klar ürünleri kendi bafllar na tart p barkotlar n basabilmektedirler. Ürünü renk, boyut ve doku gibi özellikleriyle tan yan terazinin geliflmifl kameras poflet içerisindeki ürünleri bile aç k bir flekilde tan mlayabilmektedir. Dokunarak Öde Perakendecilik sektöründe zaman kayb n ve h rs zl önleyecek baflka bir teknoloji de Dokunarak Öde (Pay by Touch) uygulamas d r. ABD de baz süpermarketlerde kullan lan sistemde, müflteriler bir defaya mahsus olmak üzere parmak izlerini ve banka kart bilgilerini vermektedirler. Bundan sonraki al flverifllerinde kasaya gelen müflterinin ödemek için tek yapmas gereken parmak izini ekrana okutmakt r. Uzmanlara göre bu sistem, ödeme zaman n % 34 azaltmakta ve dolay s y-

14 58 Pazarlama Yönetimi la müflteriye zaman kazand r rken, ma azalara da daha az çal flanla daha çok müflteriye hizmet sunabilme imkân vermektedir. Kasiyersiz Kasa Kasiyersiz kasalarda müflteriler ald klar ürünlerin barkotlar n kendileri okutmakta ve daha sonra ç k fltaki görevli taraf ndan kontrol ifllemi ve para ödeme ifllemi yapmaktad rlar. ABD deki kasalar n % 5 ini bu tür kasalar n oluflturdu u tahmin edilmektedir. Bu sistemin Al flverifl Arkadafl ve RfiD teknolojisi ile daha da geliflmesi beklenmektedir. Müflterinin sepetine koydu u ürün, üzerindeki RFID etiketiyle tan nacak ve müflteri marketi terk ederken kredi kart n Al flverifl Arkadafl ndaki okuma cihaz ndan geçirerek ödeme ifllemini tamamlayabilecektir. Ödemesi yap lmam fl ürün marketten ç karken alarm sistemini harekete geçirece inden h rs zl k da önlenmifl olacakt r. MÜfiTER H ZMETLER Müflteri hizmetleri bir iflletmenin müflterilerini tatmin etmek ve sat n ald klar ürün ve hizmetlerden mümkün olan en yüksek de eri elde etmelerini sa lamak için sunduklar kolayl klar kapsar. Perakendeci kurumlar al flverifl yapanlara çeflitli müflteri hizmetleri sunabilirler. Bu hizmetler: Ürüne ba l hizmetler ve Müflteriye sa lanan kolayl klar fleklinde olabilir. Ürüne ba l hizmetler sat fl kredilendirme, ürünü ambalajlama, ürün teslimat, iade ve ürün de ifltirme kolayl klar, ürün düzenlemeleri (örne in giysilerin k - salt lmas, daralt lmas gibi) fleklinde olabilir. Müflteriye sa lanan kolayl klar fleklindeki hizmetler ise, ücretli ya da ücretsiz otoparklar, otobüs servisleri, PTT, banka flubeleri ya da otomatik vezneler, ürünlere yönelik dan flmanl k ya da kurs verme fleklinde olabilir. Örne in, dikifl makinesi satan ma azalar n dikifl kursu açmas gibi. Bu tür yerlerde bulunan kafeterya, restoran, al flverifl esnas nda çocuklar n b - rak labilece i çocuk klüpleri, ücretsiz çay-kahve ikram, dinlenme yerleri al flverifl yapanlar n refah için tasar mlanmaktad r. Örne in, çocuk giysileri satan bir ma aza olan Quicksilver de aileler için ayr bir yer ayr lm flt r. Bu ayr lan yerde ailelerin gerekiyorsa çocuklar sallayabilmeleri, biberonlar n s tabilmeleri ve bebeklerinin tuvalet temizli ini yapabilmeleri için gerekli olanaklar yer almaktad r. Az say da ürün alan müflterilerin beklemeden ödeme yapmas n sa layan ekspres kasalar da önemli müflteri hizmetlerinden biridir. Perakendeci müflterilere hangi hizmetlerin sunulaca ve bunlar n maliyetinin müflteriye yüklenip yüklenemeyece i konusunda karar vermek durumundad r. Perakendecinin bu karar baz faktörlerden etkilenir. Bunlar: Ma azan n türü, büyüklü ü, Sunulan ürünlerin türü ve ürün çeflitleri, Tüketicilerin beklentileri, Firman n sat fl hacmi ve finansal olanaklar, Rakipler taraf ndan sunulan hizmet düzeyidir. Müflteri hizmetlerinin temel amac, hedef tüketicileri ma azaya çekmek, tatmin olmalar n sa lamak ve ma azan n devaml müflterileri k lmakt r. Böylece ma azan n sat fllar, kâr ve dolay s yla pazar pay artacakt r. Müflteri hizmetleri belirli bir ürüne talep yaratmak amac yla da kullan labilir. Sözgelifli mutfak, banyo, yatak odas ve ev dekorasyonu ürünlerine talep yaratmak için ma aza içinde bir dekoratörün dan flmanl ndan yararlan labilir.

15 Ünite 10 - Perakendecilik ve Toptanc l k 59 MA AZA KURULUfi YER SEÇ M Bir perakendeci kurumun baflar ya da baflar s zl nda en temel faktörün kurulufl yeri seçimi oldu u düflünülür. Yer seçimi perakendecilikte önemli bir konudur. Hedef tüketicilerin gereksinimlerine ve beklentilerine ba l olarak yerleflim yeri belirlenmeli ve seçilen yer tüketicilerin zihninde ma azay konumland rmak amac yla kullan labilmelidir. Ma aza kurulufl yerine iliflkin kararlar ve uygulamalar n önemi son otuz, k rk y lda ortaya ç km flt r. Pazarlama ve da t m sistemi içinde büyük ölçekli ma aza olgusunun ortaya ç k fl, ma aza yeri talebinin art fl ve kentleflme sürecinin kazand yeni boyutlar yerleflim yerinin seçiminin önem kazanmas - n sa lam flt r. Ma aza kurulufl yeri seçimi hem perakendeciler hem de üreticiler ve tüketiciler için önemlidir. Perakendecinin baflar s n etkilemesi, katlan lan yat r m maliyetleri ve de ifltirmenin güçlü ü nedeniyle kurulufl yeri seçimi perakendeci için önemlidir. Çünkü kurulufl yeri seçiminde perakendeci kurumlar n baz amaçlar söz konusudur. Bu amaçlar: Büyüme için yeterli kâr elde etmek, Yeni gelifltirilen da t m tesisleri (depolar vb.), yat r mlar ve tüketicilere hitap edebilen ürün sunumu için yeterli kâr elde etmek, Yat r mdan doyurucu bir gelir sa lamak, Sat fl tutarlar n ve müflteri say s n art rmak olarak, s ralanabilir. E er perakendeciler ma azalar n hedef tüketiciler için en do ru yerde konumland rmazlarsa, faaliyetlerini sürdürmeleri güçleflebilir. Mobil gibi benzin da t c s için yer, ana cadde ya da yoldan geçen sürücülerin kolayl kla girebilecekleri ana yol ç k fl yak n nda bir alan demektir. Prestij sembolü Beymen ve Vakko için ise seçkin semtler, popüler al flverifl merkezleri, demek olabilir. Coca Cola ve Pepsi otomatik sat fl makinelerini üniversite kampuslar na ö rencilerin so uk bir içece i kolayl kla bulabilmesini dikkate alarak yerlefltirirler. Perakendecilikle ma aza yeri ve alan seçiminin yan nda önemli bir konu da alan yönetimidir. Perakendecinin ma azas n n s n rl büyüklükte olmas ve bu alanda sergilenmesi gereken çok say da ürünün olmas, alan yönetimi üzerinde dikkatle durmay gerektirir. Alan yönetiminin amaçlar birim alan verimlili ini ölçmek, izlemek ve yükseltmek, yüksek kârl l k potansiyeli yaratmak, do rudan ürün kârl l n artt rmak ve müflteri tatminini yükseltmek olarak s ralanabilir. Bu amaçlar gerçeklefltirmek için baz noktalar dikkate al nmal d r: Ürün s n fland rmas, Ürün/marka çeflitlili i, Mevcut raf ve sat fl alan, Raflar n ürünlere tahsisindeki müflteri talebi, Ürünlerin rafta kal fl süresi ve Raf düzenleme teknolojisindeki geliflmelerdir. Söz konusu noktalar n üzerinde durulmas ma aza içi alan n etkin ve verimli bir flekilde de erlendirme olana yan nda müflterilere al flverifl kolayl da sunar. MA AZA MAJI Tüketicinin zihninde perakendeci kurumun nas l alg lanarak hat rland ya da tüketicinin bir ma azay zihninde nas l tan mlad ma azan n imaj yla ilgilidir. En basit anlat mla ma aza imaj tüketici taraf ndan ma azan n alg lanan kiflili idir. Bir ma azan n imaj n tan mlama bir ölçüde bir insan n kiflili ini tan mlamaya benzer, gerçekler kadar hisleri de içerir. maj, ma azada sat lan ürünlerin fiziksel unsurlar ndan, ma azan n yerinden, ürünlerin fiyat ndan ve tutundurma etkinlikle-

16 60 Pazarlama Yönetimi 5 rinden etkilenir. Çal flanlar n tutumu, ma azan n flöhreti, al flverifl kolayl gibi soyut faktörler de ma aza imaj n etkileyen unsurlard r. Ma aza atmosferi ma aza imaj n n önemli bir unsurunu oluflturur. Atmosfer oluflturan fiziksel unsurlar iç ve d fl unsurlar olarak iki grupta ele al nabilir. Ma azan n d fl görünümü ve vitrini yani tüketiciye ilk etapta yans yan k sm d fl unsurlar oluflturur. Bu unsurlar ma aza hakk nda bilgi verebilmeli ve müflterileri çekebilmelidir. D fl ayd nlatma, mimari tarz, yollar, etraf ndaki di er ma azalar ve bu ma azalar n imaj gibi unsurlar üzerinde dikkatle durulmal d r. Ma aza içi fiziksel unsurlar ise ayd nlatma, s tma, renkler, yer döflemesi, hal - lar ve oturma gruplar, ses, ma aza içi trafik (yürüme alan ), teknolojik yap, ürünlerin sunulufl flekli, temizlik, koku vb. unsurlar kapsar. Genifl, rahat, gürültüsüz, hatta insanlar rahats z etmeyen hafif bir müzik yay n yapan ve iyi ayd nlat lm fl bir ma aza tüketicilere hem al flverifl kolayl hem de al flverifl zevki sunar. Son zamanlarda temizli in yan s ra ma azac l kta al flverifl ortam n n kokusu üzerinde önemle durulmaktad r. Ma aza imaj n SIRA etkileyen S ZDE unsurlar nelerdir? TOPTANCILIK DÜfiÜNEL M Toptanc l k DÜfiÜNEL M do rudan perakendecilere ve/veya di er toptanc lara, endüstriyel ve kurumsal al c lara ürünleri satan ve nihai tüketicilere önemli miktarda sat fl yapmayan kifli ya da SORU kurulufllar n eylemlerini içerir. SORU Toptanc dan sat n al nan ürünler yeniden satmak, di er ürün ve hizmetlerin üretiminde kullanmak ya da bir örgütün faaliyetlerinde kullan lmak amaçlar yla sat n al n rlar. Sözgelifli, bir firma bir haz r giyim ma azas na nihai tüketicilere sat l- D KKAT D KKAT mak üzere tiflört, etek vb. giyim ürünleri sat yorsa bu firma bir toptanc d r. Bir de- irmen büyük SIRA bir S ZDE f r na pasta ve ekmek yap m nda kullan lmak üzere un sat yorsa o da bir toptanc d r. Ayn flekilde bir firma di er bir kuruma ifl esnas nda iflgörenlerin giymesi için ifl önlü ü, üniforma sat yorsa bu firmada bir toptanc d r. Örneklerden de görülece i AMAÇLARIMIZ gibi kiflisel tüketim ya da kullan m için ürünleri sat n alan ni- AMAÇLARIMIZ hai tüketicilerin d fl nda, her tür al c ya bir iflletmenin yapt sat fl toptanc l kt r. Bazen perakendeciler ve ana u rafllar üretim olan imalat, tar m, maden iflletmeleri de K T A P K T A P toptanc l k eylemlerini yerine getirirler. Üretici firmalar n bir k sm küçüktür ve belirli alanlarda uzmanlaflm fllard r. Perakendecilerle ve nihai kullan c larla ba lant kurabilecek bir sat fl gücünü oluflturmak ve sürdürmek için yeterli sermayeye sahip de ildirler. Yeterli sermayeye sa- TELEV ZYON TELEV ZYON hip üretici firmalar için bile, kendi ürünlerini satmak için bir sat fl gücü oluflturmak oldukça maliyetlidir. Bu nedenle üretici firmalar için pazarlama kanal nda toptanc n n yeri oldukça NTERNETönemlidir. NTERNET TOPTANCILARIN filevler Pazarlama kanal nda toptanc baz ifllevleri yerine getirmektedir. Bu ifllevler flöyle s ralanabilir: Bir sat n alma acentesi gibi müflterilerin gereksinimlerini öngörmek. De iflik üreticilerden al nan ürünleri yeniden grupland rma. Böylece tafl ma ve depolama maliyetlerini azaltacak hacimler elde etmek, ürünleri müflteri taleplerine göre ay rabilmek, kalite, nitelik ve boyutlara göre ay rmak ve derecelendirme olana sa lamak. Stok yaparak müflterilerinin stok tutma gereksinimini hafifletmek. Ürünleri teslim etmek.

17 Ünite 10 - Perakendecilik ve Toptanc l k 61 Kredilendirme, finansal destek sa lamak. Pazar hakk nda bilgi sa lamak, teknik, mali ve yönetsel konularda dan flmanl k yapmak. Risk üstlenmek (ürünlerin sahipli ini üstlendi inde, bozulma, k r lma, demode olma, fiyat dalgalanmalar risklerini de üstlenir). Toptanc lar n bu genel bafll klar alt nda s ralad m z ifllevleri, üretici veya imalatç lara ve perakendecilere sunduklar hizmetleri kapsar. Asl nda toptanc lar n bu ifllevleri genel pazarlama ifllevlerinin uygulamaya yans yan fleklidir. Yani toptanc lar de iflim ifllevi, fiziksel ifllevler ve kolaylaflt r c ifllevler olarak tan mlanan pazarlama ifllevlerini gerçeklefltirmektedirler. Sat n alma ve satma ile de iflim ifllevini; tafl ma ve depolama ile fiziksel da t m ifllevini; finans, risk üstlenme, standartlaflt rma-dereceleme ve pazar bilgisi sa lama ile kolaylaflt r c ifllevleri yerine getirmektedir. Toptanc lar n Perakendecilere Yönelik fllevleri Toptanc lar n perakendecilere sa lad hizmetler flunlard r: Toptanc lar perakendecilere sat fl noktas malzemeleri ortak reklam, özel fiyatl ürünlerde fiyat ayr cal klar, indirimler gibi önemli do rudan sat fl deste i sunabilirler. Ma aza düzeninde, planlamada, tasar mda, malzeme spesifikasyonlar nda yard mc olabilirler. Halkla iliflkiler, muhasebe, stok kontrolü, sat fl elemanlar n e itimi ve yönetim konular nda yol göstererek, dan flmanl k yaparlar. Ticari kredi açmak, konsinye sat fl yapmak yoluyla finansal yard mda bulunurlar. Perakendeci müflterilerine yak n yerlerde depolar bulundurarak ve stok tutarak perakendecilerin zaman, yer ve maliyetlerden tasarruf yapmalar n sa larlar. malatç dan çok miktarda al m yapmalar nedeniyle, perakendecilere indirim yapma olanaklar vard r. Çeflitli tedarik kaynaklar ndan ald klar ürünlerle genifl bir ürün çefliti sunabilirler. Yeni ürünler, rakiplerin fiyatlar, faaliyetleri gibi konularda perakendeciyi bilgilendirirler. Toptanc lar n Üreticilere Yönelik fllevleri Toptanc kurumlar üreticilere yönelik baz ifllevleri yerine getirir, baz hizmetleri üstlenirler. Toptanc lar n üreticilere yönelik ifllevleri ve sa lad klar hizmetler flunlard r: Üreticilerden ürünleri sat n alarak, üreticilerin stok yükünü ve riskini azaltabilirler. Üreticiden çok miktarlarda alarak, üreticileri üretime teflvik edebilirler, üretimi planlamalar na yard mc olabilirler. Herhangi bir ürünün sat fl nda ilk ad m oluflturduklar ndan mevcut ve olas al c lara, kullan c lara üretici firmadan daha yak nd rlar. Bu da tüketici, perakendeci ve di er arac kurumlar konusunda üretici firmay bilgilendirme olana yarat r. Üreticilerin sat fl/pazarlama giderlerini azalt r, düflük bir maliyet ve güçlü bir sat fl kadrosuyla çok say da perakendeciye ulaflabilirler. Üreticinin do rudan sat fl yapmalar ndan do acak, çaba ve maliyetlerini azalt rlar.

18 62 Pazarlama Yönetimi DÜfiÜNEL M SORU D KKAT 6 fiekil 10.4 Toptanc kime SIRA denir? S ZDE TOPTANCILIK TÜRLER Hem perakendecilere DÜfiÜNEL M hem de üreticilere çeflitli hizmetler sunan toptanc arac lar, farkl adlar alt nda toplanabilir. Toptanc arac lar üç genel grupta incelemek mümkündür. Bunlar: SORU Tüccar toptanc lar. Acente ve brokerler. Üreticinin D KKAT sat fl flubeleri ve bürolar d r. Tüccar toptanc lar ile acente ve brokerler ba ms z toptanc lar olarak da nitelendirilirler. SIRA fiekil S ZDE de toptanc l k türleri görülmektedir. Toptanc Türleri: fiekilden de görülece i gibi tüccar toptanc lar sa lad klar hizmetlere göre tam hizmet ve s n rl AMAÇLARIMIZ hizmet veren toptanc lar olmak üzere iki türdedir. Di er toptanc lar ise üreticinin sahipli indeki sat fl flubeleri AMAÇLARIMIZ ve bürolar ile acenteler ve brokerlerden oluflmaktad r. K T A P K T A P Toptanc Kurumlar TELEV ZYON TELEV ZYON NTERNET Tüccar toptanc lar NTERNET Üreticinin sahip oldu u kurumlar Acenteler ve brokerler Tam hizmet veren toptanc lar S n rl hizmet veren toptanc lar Üreticinin sat fl flubeleri ve bürolar Brokerler sat fl acenteleri üreticinin acentalar komisyoncu tüccarlar müzayede firmalar fiekilden de görülece i gibi tüccar toptanc lar sa lad klar hizmetlere göre tam hizmet ve s n rl hizmet veren toptanc lar olmak üzere iki türdedir. Di er toptanc - lar ise üreticinin sahipli indeki sat fl flubeleri ve bürolar ile acenteler ve brokerlerden oluflmaktad r. Tüccar Toptanc lar Ba ms z toptanc lar aras nda yer alan tüccar toptanc lar, perakendecilere, di er toptanc lara ve kurumsal-endüstriyel al c lara pazarlad klar ürünlerin sahipli ini üzerine alan, riskini tafl yan iflletmelerdir. Dolay s yla hem tüketim ürünlerinin hem de endüstriyel ürünlerin pazarlanmas nda yayg n olarak kullan l rlar. Tüccar toptanc lar teslim, depolama, tutundurma etkinliklerine destek gibi çeflitli hizmetleri sa lay p sa lamamas na göre ikiye ayr l r: Tam hizmet veren toptanc lar S n rl hizmet veren toptanc lar Tam Hizmet Veren Toptanc lar Bu tür toptanc lar al c lar na hem çok çeflitli ürünler sa larlar hem de depolamadan pazar hakk nda bilgi toplamaya de in bir çok ifllevi yerine getirirler. Tam hiz-

19 Ünite 10 - Perakendecilik ve Toptanc l k 63 met toptanc lar perakendecilere ve endüstriyel al c lara ürün satt klar için, hem tüketim hem de endüstriyel ürünlerin sat fl n gerçeklefltirirler. S n rl Hizmet Sunan Toptanc lar Ba ms z tüccar toptanc lar n bir di er türü olan s n rl hizmet toptanc lar, tam hizmet toptanc lar n n perakendecilere, endüstriyel al c lara ve kurumsal müflterilere sunduklar hizmetlerin daha az n sunarlar. Ülkemizde bu toptanc lar n baz lar yar toptanc olarak tan mlan rlar. Ulafl m n güç ve uzak oldu u yerlerdeki perakendecilere ürünleri satarlar. S n rl hizmet toptanc lar dört grupta incelenebilir: Öde-götür toptanc lar. Masabafl toptanc lar. Araçl (kamyonlu) toptanc lar. Posta siparifliyle çal flan toptanc lar. Acente Türü Toptanc l k Bu tür kurumlar baflkalar ad na pazarl k ederek, al flverifli kolaylaflt ran, s n rl hizmet sunan ve karfl l nda anlaflmaya göre belli bir komisyon alan ifllevsel arac lard r. En temel farkl l klar ürünlerin zilyetli ini nadiren de olsa almakla birlikte, ürünlerin mülkiyetini hiç almazlar. Sa lad klar hizmetler daha s n rl d r ve belli bir komisyon karfl l gerçeklefltirilir. Brokerler (Simsarlar) Brokerlerin (simsarlar n) yerine getirdikleri pazarlama ifllevleri di er arac lara göre oldukça s n rl d r. Sat c lar ve al c lar bir araya getirirler. Risk üstlenmez, stok bulundurmaz ve finansal destek sa lamazlar. Sunduklar hizmetlerin s n rl l n n yan s ra, üreticilerle sürekli ifl iliflkileri kurmamalar özelilikleriyle de acentelerden farkl l k gösterirler. Üreticilerle genellikle k sa süreli bazen de bir seferlik iliflkileri söz konusudur. Belli bir ticari ifllemde al c ya da sat c y temsil ederler. Emlak komisyoncular, borsa brokerleri, tar m ürünleri brokerleri örnek olarak gösterilebilir. Üreticinin Sat fl fiubeleri ve Bürolar Üretici firmalar toptanc l k faaliyetlerini kendi sahip olduklar birimler arac l yla da yürütebilirler. Üreticilerce sahip olunan ve iflletilen bu tür birimler iki grupta incelenebilir: Üreticinin sat fl flubeleri. Üreticinin sat fl bürolar. Üreticinin Sat fl fiubeleri Bu flubeler al c lar n siparifllerini karfl lamak için stok bulundurur ve çeflitli pazarlama ifllevlerini yerine getirirler. Sat fl flubelerinin ifllevleri tüccar toptanc lar n ifllevleriyle benzerdir. Ancak belirli bir üreticinin sahipli inde olan birimler olma özellikleriyle tüccar toptanc lardan farkl lafl rlar. Bu flubeler kredi tan ma, ürünleri teslim etme, tutundurma etkinliklerine yard mc olma gibi hizmetleri sunarlar. Üreticinin Sat fl Bürolar rtibat bürosu olarak da adland r lan sat fl bürolar n n kurulmas ndaki amaç, stok kontrolü, do rudan sat fl ve tutundurmada etkinlik sa lanmaktad r. Sat fl flubeleri ile aras ndaki en büyük farkl l k sipariflleri karfl lamak üzere stok bulundurmama-

20 64 Pazarlama Yönetimi lar d r. Sipariflleri üretici firman n merkezi depolar na iletmekle yetinirler. fllevleri itibariyle acentelere benzetilebilir. TOPTANCILIK YÖNET M Tüm di er iflletmeler gibi toptanc lar da yerine getirdikleri etkinlikleri baflar yla sürdürebilmek için çeflitli kararlar almak, stratejiler gelifltirmek durumundad r. Toptanc lar n baflar s n belirleyen bafll ca karar alanlar iki grupta incelenebilir: Pazarlama stratejisi. Finansal performans. Pazarlama stratejisi hedef pazar n seçimi ve pazarlama karmas na iliflkin stratejilerin belirlenmesiyle ilgilidir. Finansal performans ise kâr marjlar ve stok devir h - z arac l yla sa lanacak baflar y kapsar. Pazarlama Stratejisi Toptanc lar da di er kurumlar gibi pazarlama stratejileri gelifltirmeden önce hedef pazarlar n belirlemek durumundad rlar. Hedef pazar oluflturan al c lar n seçiminde büyüklük (örne in, sadece büyük perakendeciler), müflteri türü (örne in, yaln z bakkallar), hizmet gereksinimleri (örne in, kredi isteyen al c lar) gibi kriterlerden yararlan l r. Toptanc lar kaynaklar na ve hedeflerine uygun hedef pazar belirledikten sonra, bu hedef pazara yönelik pazarlama karmas düzenlemek ve al c - larla iyi iliflkiler kurmak için harekete geçerler. Finansal Performans Toptanc kurumlar n baflar s büyük ölçüde finansal performanslar na ba l d r. Finansal performans iki önemli unsuru kapsamaktad r. Bunlar: Kâr marj ve Stok devir h z d r. Net kâr marj brüt marj n ve giderlerin bir fonksiyonudur. Bu nedenle toptanc - l k faaliyetlerinde net kâr, faaliyet giderlerindeki de iflikliklere oldukça duyarl d r. Toptanc lar maliyetlerin yönetiminde dikkatli davranarak baflar l olmaya çal fl rlar. Teknik olarak geliflmifl ekipman ve otomasyon, toptanc lar n maliyetlerini k smada yararland klar yöntemlerden biridir. Üretici firmalar n ve toptanc kurumlar n kâr marjlar n mümkün oldu unca yüksek tutmak için, da t m süreçlerinin otomasyonuna yönelik çeflitli bilgisayarl yat r m proramlar ve sistemleri yapan iflletmeler vard r. Bu programlar al c lara sa lanan çeflitli fiyat indirimleri ve tavizler karfl s nda iflletmenin gelir durumlar n görme olana sa lar. Kâr marjlar n n önemli ölçüde ba l oldu u bir di er faktör de fiyatlard r. Fiyatlar ise tedarikçilerle yap labilecek pazarl a, sunulan ürün karmalar na, hizmet etmek için seçilen pazar bölümlerine ve ulafl lmak istenen büyüme oranlar na göre de iflebilecektir. Finansal performans n ikinci temel faktörü de stok devir h z d r. Stok devir h - z en basit anlat mla sat fllar n ortalama stoklara oran d r.toptanc lar n dönen varl klar içinde stoklar n pay oldukça büyüktür. Genellikle toptanc kurumlar n varl k yap s içinde dönen varl klar n büyük bir k sm n stoklar n ve alacaklar n oluflturdu u bilinmektedir. Alacaklar n yüksekli i genellikle toptanc lar n sat fllar n n %90 ndan fazlas n kredili yapmas ndan kaynaklanmaktad r. Yat r lan sermayenin etkin çal flmas kadar sat fllar artt rmada kredili sat fl önem tafl r. Ancak kredilendirme dikkatli bir politika izlenmesini zorunlu k lar.

Araflt rma modelinin oluflturulmas. Veri toplama

Araflt rma modelinin oluflturulmas. Veri toplama 21 G R fi Araflt rman n amac na ba l olarak araflt rmac ayr ayr nicel veya nitel yöntemi kullanabilece i gibi her iki yöntemi bir arada kullanarak da araflt rmas n planlar. Her iki yöntemin planlama aflamas

Detaylı

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Hmfl. Sevgili GÜREL Emekli, Ac badem Sa l k Grubu Ac badem Hastanesi, Merkezi Sterilizasyon Ünitesi, STANBUL e-posta: sgurkan@asg.com.tr H

Detaylı

SÜREÇ YÖNETİMİ VE SÜREÇ İYİLEŞTİRME H.Ömer Gülseren > ogulseren@gmail.com

SÜREÇ YÖNETİMİ VE SÜREÇ İYİLEŞTİRME H.Ömer Gülseren > ogulseren@gmail.com SÜREÇ YÖNETİMİ VE SÜREÇ İYİLEŞTİRME H.Ömer Gülseren > ogulseren@gmail.com Giriş Yönetim alanında yaşanan değişim, süreç yönetimi anlayışını ön plana çıkarmıştır. Süreç yönetimi; insan ve madde kaynaklarını

Detaylı

EVOK Güvenlik in hedefi daima bu kalite ve standartlarda hizmet sunmakt r. Hasan ERDEM R. Mustafa AL KOÇ. Yönetim Kurulu Baflkan.

EVOK Güvenlik in hedefi daima bu kalite ve standartlarda hizmet sunmakt r. Hasan ERDEM R. Mustafa AL KOÇ. Yönetim Kurulu Baflkan. EVOK Güvenlik, ülkemizde büyük ihtiyaç duyulan güvenlik hizmetlerine kalite getirmek amac yla Mustafa Alikoç yönetiminde profesyonel bir ekip taraf ndan kurulmufltur. Güvenlik sektöründeki 10 y ll k bilgi,

Detaylı

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uygulama Önerileri 59 Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uluslararas ç Denetim Meslekî Uygulama Standartlar ndan Standart 1110 un Yorumu lgili Standart 1110 Kurum çi Ba

Detaylı

TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*)

TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*) TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*) Amaç ve Kapsam Madde 1- Bu Yönetmelik, Türkiye Bilimsel

Detaylı

Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi

Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi Otomasyon Sistemleri E itiminde Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi Murat Ayaz Kocaeli Üniversitesi Teknik E itim Fakültesi, Elektrik E itimi Koray Erhan Kocaeli Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi,

Detaylı

2008 1. Çeyrek Finansal Sonuçlar. Konsolide Olmayan Veriler

2008 1. Çeyrek Finansal Sonuçlar. Konsolide Olmayan Veriler 2008 1. Çeyrek Finansal Sonuçlar Konsolide Olmayan Veriler Rakamlarla Halkbank 70 y l Kooperatif ve KOB kredilerinde 70 y ll k tecrübe ve genifl müflteri taban Halkbank n rekabette kuvvetli yönleridir.

Detaylı

C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER

C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER 1. Patates ve sütün miktar nas l ölçülür? 2. Pinpon topu ile golf topu hemen hemen ayn büyüklüktedir. Her iki topu tartt n zda bulaca n z sonucun ayn olmas n bekler misiniz?

Detaylı

Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif

Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif Dr. Yeflim Toduk Akifl Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif flirket birleflmeleri ve sat nalmalar, türkiye deki küçük iflletmelerden, dev flirketlere kadar her birinin gündeminde olmaya devam

Detaylı

G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl

G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl 220 ÇEfi TL ADLARLA ÖDENEN C RO PR MLER N N VERG SEL BOYUTLARI Fatih GÜNDÜZ* I-G R fi G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl Primi,Has lat Primi, Y l Sonu skontosu)

Detaylı

: TRE Investment-TRE II Proje Tarihi : 01.2005-06.2005 nflaat Tarihi : 06.2005-12.2006 Ana Strüktür. : Betonarme Karkas Ana fllev

: TRE Investment-TRE II Proje Tarihi : 01.2005-06.2005 nflaat Tarihi : 06.2005-12.2006 Ana Strüktür. : Betonarme Karkas Ana fllev EGEM MARLIK 00/ - 0 Yap Tan t m Genel görünüm O live Park Evleri Mimari Tasar m : M art D Mimarl k, Metin K l ç Mimari Proje ve Uygulama Ekibi: Özgür Dinçer, Gökhan Yadel, Okan Taflk ran, brahim Deniz,

Detaylı

BAfiVURU FORMU. Lütfen Kat lmak stedi iniz Kategoriyi flaretleyiniz:

BAfiVURU FORMU. Lütfen Kat lmak stedi iniz Kategoriyi flaretleyiniz: AMPD ÖDÜLLER 2008 BAfiVURU FORMU AMPD 2008 Ödülleri Program nda yer almak için lütfen afla daki k sa formu doldurup AMPD Merkezi ne ulaflt r n z. Size daha detayl doküman ve kat l m formu gönderilecektir.

Detaylı

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z Nisan 2010 ISBN 978-9944-60-631-8 1. Bask, 1000 Adet Nisan 2010 stanbul stanbul Sanayi Odas Yay nlar No: 2010/5 Araflt rma fiubesi Meflrutiyet

Detaylı

KULLANILMIfi B NEK OTOMOB L TESL MLER N N KDV KANUNU KARfiISINDAK DURUMU

KULLANILMIfi B NEK OTOMOB L TESL MLER N N KDV KANUNU KARfiISINDAK DURUMU KULLANILMIfi B NEK OTOMOB L TESL MLER N N KDV KANUNU KARfiISINDAK DURUMU Bülent SEZG N* 1-G R fi: Bilindi i üzere 3065 say l Katma De er Vergisi Kanununun Verginin konusunu teflkil eden ifllemler bafll

Detaylı

K atma de er vergisi, harcamalar üzerinden al nan vergilerin en geliflmifl ve

K atma de er vergisi, harcamalar üzerinden al nan vergilerin en geliflmifl ve ÖZEL MATRAH fiekl NE TAB ALKOLLÜ ÇK SATIfiLARINDA SON DURUM H.Hakan KIVANÇ Serbest Muhasebeci Mali Müflavir I. G R fi K atma de er vergisi, harcamalar üzerinden al nan vergilerin en geliflmifl ve modern

Detaylı

1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ

1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ 1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ 1. GİRİŞ Odamızca, 2009 yılında 63 fuara katılan 435 üyemize 423 bin TL yurtiçi fuar teşviki ödenmiştir. Ödenen teşvik rakamı, 2008 yılına

Detaylı

S STEM VE SÜREÇ DENET M NDE KARfiILAfiILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNER LER

S STEM VE SÜREÇ DENET M NDE KARfiILAfiILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNER LER S STEM VE SÜREÇ DENET M NDE KARfiILAfiILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNER LER Erol LENGERL / Akis Ba ms z Denetim ve SMMM A.fi. 473 474 2. Salon - Paralel Oturum VIII - Sistem ve Süreç Denetiminde Karfl lafl lan

Detaylı

Kendimiz Yapal m. Yavuz Erol* 16 Sütunlu Kayan Yaz

Kendimiz Yapal m. Yavuz Erol* 16 Sütunlu Kayan Yaz Kendimiz Yapal m Yavuz Erol* 16 Sütunlu Kayan Yaz Bu yaz da 8 sat r, 16 sütundan oluflan LED li kayan yaz projesi anlat l yor. Projenin en önemli özelli i gerek donan m gerekse yaz l m olarak basit olmas.

Detaylı

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler Metin TUNÇ Seçici Olun ISI' n editoryal çal flanlar her y l yaklafl k olarak 2,000 dergiyi de erlendirmeye tabi tutmaktad r. Fakat de erlendirilen

Detaylı

B anka ve sigorta flirketlerinin yapm fl olduklar ifllemlerin özelli i itibariyle

B anka ve sigorta flirketlerinin yapm fl olduklar ifllemlerin özelli i itibariyle B anka ve sigorta flirketlerinin yapm fl olduklar ifllemlerin özelli i itibariyle bu ifllemlerin üzerinden al nan dolayl vergiler farkl l k arz etmektedir. 13.07.1956 tarih 6802 say l Gider Vergileri Kanunu

Detaylı

B E Y K E N T Ü N İ V E R S İ T E S İ S O S Y A L B İ L İ M L E R E N S T İ T Ü S Ü İ Ş L E T M E Y Ö N E T İ M İ D O K T O R A P R O G R A M I

B E Y K E N T Ü N İ V E R S İ T E S İ S O S Y A L B İ L İ M L E R E N S T İ T Ü S Ü İ Ş L E T M E Y Ö N E T İ M İ D O K T O R A P R O G R A M I B E Y K E N T Ü N İ V E R S İ T E S İ S O S Y A L B İ L İ M L E R E N S T İ T Ü S Ü İ Ş L E T M E Y Ö N E T İ M İ D O K T O R A P R O G R A M I İLİŞKİSEL PAZARLAMA 31 MAYIS 2014 K O R A Y K A R A M A N

Detaylı

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac Ders 3: SORUN ANAL Z Sorun analizi nedir? Sorun analizi, toplumda varolan bir sorunu temel sorun olarak ele al r ve bu sorun çevresinde yer alan tüm olumsuzluklar ortaya ç karmaya çal fl r. Temel sorunun

Detaylı

PROMOSYON VE EfiANT YON ÜRÜNLER N GEL R VE KURUMLAR VERG S LE KATMA DE ER VERG S KANUNLARI KARfiISINDAK DURUMU

PROMOSYON VE EfiANT YON ÜRÜNLER N GEL R VE KURUMLAR VERG S LE KATMA DE ER VERG S KANUNLARI KARfiISINDAK DURUMU PROMOSYON VE EfiANT YON ÜRÜNLER N GEL R VE KURUMLAR VERG S LE KATMA DE ER VERG S KANUNLARI KARfiISINDAK DURUMU Aytaç ACARDA * I G R fi flletmeler belli dönemlerde sat fllar n artt rmak ve iflletmelerini

Detaylı

OTOMATİZE KAMPANYALAR KULLANARAK DÖNÜŞÜM ORANINDA % 45 E VARAN ARTIŞ

OTOMATİZE KAMPANYALAR KULLANARAK DÖNÜŞÜM ORANINDA % 45 E VARAN ARTIŞ BAŞARI ÖYKÜSÜ: TOYS R US OTOMATİZE KAMPANYALAR KULLANARAK DÖNÜŞÜM ORANINDA % 45 E VARAN ARTIŞ Toys R Us mağazaları dünya çapında küçük ve büyük çocukların favori destinasyonu olarak bilinir! Emarsys B2C

Detaylı

Hart Walker, gövde deste i ve dengeli tekerlek sistemi sayesinde, geliflim düzeyi uygun olan çocuklar n, eller serbest flekilde yürümesini sa lar.

Hart Walker, gövde deste i ve dengeli tekerlek sistemi sayesinde, geliflim düzeyi uygun olan çocuklar n, eller serbest flekilde yürümesini sa lar. Cerebral palsi gibi hareket ve postüral kontrol bozukluklar na yol açan hastal klar olan çocuklar, hastal klar n n derecesine ba l olarak yürüme güçlü ü çekmekte veya hiç yürüyememektedir. Hart Walker,

Detaylı

Dikkat! ABD Enerji de Yeni Oyun Kuruyor!

Dikkat! ABD Enerji de Yeni Oyun Kuruyor! Dikkat! ABD Enerji de Yeni Oyun Kuruyor! Dursun YILDIZ topraksuenerji 21 Ocak 2013 ABD Petrol İhracatçısı Olacak. Taşlar Yerinden Oynar mı? 1973 deki petrol krizi alternatif enerji arayışlarını arttırdı.

Detaylı

Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü 07.03.2012 06:18

Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü 07.03.2012 06:18 http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2012/03/201203... 1 of 5 6 Mart 2012 SALI Resmî Gazete Sayı : 28225 Atatürk Üniversitesinden: YÖNETMELİK ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ ASTROFİZİK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ

Detaylı

2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme

2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme 2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme Proje bütçesi haz rlarken dikkat edilmesi gereken üç aflama vard r. Bu aflamalar flunlard r: Kaynak belirleme ve bütçe tasla n n haz rlanmas Piyasa araflt

Detaylı

F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme

F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme S GORTA KOM SYON G DER BELGES mali ÇÖZÜM 171 Memifl KÜRK* I-G R fi: F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme göstermifltir. Geliflmifl ekonomilerde lokomotif rol üstlenen

Detaylı

BELGES Z MAL BULUNDURULMASI VEYA H ZMET SATIN ALINMASI NEDEN YLE KDV SORUMLULU U

BELGES Z MAL BULUNDURULMASI VEYA H ZMET SATIN ALINMASI NEDEN YLE KDV SORUMLULU U BELGES Z MAL BULUNDURULMASI VEYA H ZMET SATIN ALINMASI NEDEN YLE KDV SORUMLULU U Cengiz SAZAK* 1.G R fi Bilindi i üzere Katma De er Vergisi harcamalar üzerinden al n r ve nihai yüklenicisi, (di er bir

Detaylı

MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY

MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY brahim ERCAN * 1- GENEL B LG : Motorlu tafl t sürücüleri kurslar, 5580 say l Özel Ö retim Kurumlar Kanunu kapsam nda motorlu tafl

Detaylı

Milli Gelir Büyümesinin Perde Arkası

Milli Gelir Büyümesinin Perde Arkası 2007 NİSAN EKONOMİ Milli Gelir Büyümesinin Perde Arkası Türkiye ekonomisi dünyadaki konjonktürel büyüme eğilimine paralel gelişme evresini 20 çeyrektir aralıksız devam ettiriyor. Ekonominin 2006 da yüzde

Detaylı

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1 Sağlık Reformunun Sonuçları İtibariyle Değerlendirilmesi 26-03 - 2009 Tuncay TEKSÖZ Dr. Yalçın KAYA Kerem HELVACIOĞLU Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Türkiye 2004 yılından itibaren sağlık

Detaylı

Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.9. Pazar De eri Esasl ve Pazar De eri D fl De er Esasl De erlemeler için ndirgenmifl Nakit Ak fl Analizi

Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.9. Pazar De eri Esasl ve Pazar De eri D fl De er Esasl De erlemeler için ndirgenmifl Nakit Ak fl Analizi K lavuz Notlar Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.9 Pazar De eri Esasl ve Pazar De eri D fl De er Esasl De erlemeler için ndirgenmifl Nakit Ak fl Analizi 1.0 Girifl 1.1 ndirgenmifl nakit ak fl ( NA)

Detaylı

Endüstri Mühendisliğine Giriş. Jane M. Fraser. Bölüm 2. Sık sık duyacağınız büyük fikirler

Endüstri Mühendisliğine Giriş. Jane M. Fraser. Bölüm 2. Sık sık duyacağınız büyük fikirler Endüstri Mühendisliğine Giriş Jane M. Fraser Bölüm 2 Sık sık duyacağınız büyük fikirler Bu kitabı okurken, büyük olasılıkla öğreneceğiniz şeylere hayret edecek ve varolan bilgileriniz ve belirli yeni becerilerle

Detaylı

30 > 35. nsan Kaynaklar. > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu

30 > 35. nsan Kaynaklar. > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu 30 > 35 nsan Kaynaklar > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu > nsan Kaynaklar Personele Göre fl De il, fle Göre Personel. stanbul Büyükflehir Belediyesi, Personele Göre

Detaylı

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL 2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL NOT: Düzeltmeler bold (koyu renk) olarak yaz lm flt r. YANLIfi DO RU 1. Ünite 1, Sayfa 3 3. DÜNYA HAYVAN POPULASYONU

Detaylı

TEDAŞ Dışında Bir Elektrik Tedarikçisinden Elektrik Almak İçin Hangi Koşullar Gerekmektedir?

TEDAŞ Dışında Bir Elektrik Tedarikçisinden Elektrik Almak İçin Hangi Koşullar Gerekmektedir? Sık Sorulan Sorular? TEDAŞ Dışında Bir Elektrik Tedarikçisinden Elektrik Almak İçin Hangi Koşullar Gerekmektedir? TEDAŞ dışında elektrik alabilmeniz için Elektrik Piyasası Düzenleme Kurulu'nun belirlediği

Detaylı

Yat r m Ortakl klar nda Vergi Rejimi. BFS - 2008/13 stanbul, 10.06.2008

Yat r m Ortakl klar nda Vergi Rejimi. BFS - 2008/13 stanbul, 10.06.2008 Yat r m Ortakl klar nda Vergi Rejimi BFS - 2008/13 stanbul, 10.06.2008 Menkul K ymet Yat r m Ortakl klar, Sermaye Piyasas Mevzuat gere ince sadece portföy iflletmecili i faaliyetlerinde bulunmakta ve buradan

Detaylı

Farkl alanlarda çal flmalar n sürdüren firmam z n bafll ca faaliyet alanlar ;

Farkl alanlarda çal flmalar n sürdüren firmam z n bafll ca faaliyet alanlar ; FARK n zolsun Bir DPAK Prestij Torbalar DPAK File Torbalar DPAK Bantl Torbalar Etiketler Etiketli Çuvallar Rulo Etiketler Üzüm Torbalar Sebze Torbalar Koliler Tüp File ve Extrude File çeflitleri Hakk m

Detaylı

SİİRT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar. Amaç

SİİRT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar. Amaç SİİRT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Siirt Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama

Detaylı

Baflkanl n, Merkez : Türkiye Bilimsel ve Teknik Araflt rma Kurumu Baflkanl na ba l Marmara Araflt rma Merkezi ni (MAM),

Baflkanl n, Merkez : Türkiye Bilimsel ve Teknik Araflt rma Kurumu Baflkanl na ba l Marmara Araflt rma Merkezi ni (MAM), TÜRK YE B L MSEL VE TEKN K ARAfiTIRMA KURUMU YAYIN YÖNETMEL (*) B R NC BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tan mlar Amaç ve Kapsam Madde 1. Bu Yönetmelik ile; Baflkanl k, Merkez ve Enstitülere ait tüm yay nlar

Detaylı

Mehmet TOMBAKO LU* * Hacettepe Üniversitesi, Nükleer Enerji Mühendisli i Bölümü

Mehmet TOMBAKO LU* * Hacettepe Üniversitesi, Nükleer Enerji Mühendisli i Bölümü Nükleer Santrallerde Enerji Üretimi ve Personel E itimi Mehmet TOMBAKO LU* Girifl Sürdürülebilir kalk nman n temel bileflenlerinden en önemlisinin enerji oldu unu söylemek abart l olmaz kan s nday m. Küreselleflen

Detaylı

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog KONYA KARAMAN BÖLGESİ BOŞANMA ANALİZİ 22.07.2014 Tarihsel sürece bakıldığında kalkınma,

Detaylı

MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES

MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES Ahmet AKIN / TÜRMOB Yönetim Kurulu Üyesi 387 388 Genel Oturum III - Meslek Mensuplar Aç s ndan Türkiye Denetim Standartlar n

Detaylı

YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI ENGELLİLER DANIŞMA VE KOORDİNASYON YÖNETMELİĞİ (1) BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI ENGELLİLER DANIŞMA VE KOORDİNASYON YÖNETMELİĞİ (1) BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI ENGELLİLER DANIŞMA VE KOORDİNASYON YÖNETMELİĞİ (1) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (Değişik:RG-14/2/2014-28913) (1) Bu Yönetmeliğin amacı; yükseköğrenim

Detaylı

MKB'de fllem Gören Anonim fiirketlerin Kendi Paylar n Sat n Almalar Hakk nda Sermaye Piyasas Kurulu Düzenlemesi Hakk nda

MKB'de fllem Gören Anonim fiirketlerin Kendi Paylar n Sat n Almalar Hakk nda Sermaye Piyasas Kurulu Düzenlemesi Hakk nda MKB'de fllem Gören Anonim fiirketlerin Kendi Paylar n Sat n Almalar Hakk nda Sermaye Piyasas Kurulu Düzenlemesi Hakk nda BFS - 2011/08 stanbul, 25.08.2011 Sermaye Piyasas Kurulunun afla da yer alan 10.08.2011

Detaylı

TETAŞ TÜRKİYE ELEKTRİK TİCARET VE TAAHHÜT A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

TETAŞ TÜRKİYE ELEKTRİK TİCARET VE TAAHHÜT A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TETAŞ TÜRKİYE ELEKTRİK TİCARET VE TAAHHÜT A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YÖNERGE 10 BÜTÇE YÖNERGESİ T E T A Ş TÜRKİYE ELEKTRİK TİCARET VE TAAHHÜT ANONİM ŞİRKETİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ BÜTÇE YÖNERGESİ TÜRKİYE ELEKTRİK TİCARET

Detaylı

Bölüm 11. Yönetim Stratejilerinin Uygulanmasında Kullanılan Teknikler İŞLETME BİRLEŞMELERİ. (Mergers)

Bölüm 11. Yönetim Stratejilerinin Uygulanmasında Kullanılan Teknikler İŞLETME BİRLEŞMELERİ. (Mergers) Bölüm 11 Yönetim Stratejilerinin Uygulanmasında Kullanılan Teknikler İŞLETME BİRLEŞMELERİ (Mergers) İki veya daha fazla sayıda bağımsız işletmenin, eski kimlik ve tüzel kişiliklerini sona erdirerek, sahip

Detaylı

Hukuk için Biliflim, Biliflim için Hukuk... Kurultay : 1-A ve 1-B No lu Salonlar Sergi (Stant) : 2 No lu Salon zmir Uluslararas Fuar Alan - Kültürpark Ülkemizin bilgi otoyollar ile sar ld günümüzde, bilgiyi

Detaylı

BYazan: SEMA ERDO AN. ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi. Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha

BYazan: SEMA ERDO AN. ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi. Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi Baflkent Üniversitesi T p Fakültesi Adana Eriflkin Kemik li i Nakil ve Hücresel Tedavi Merkezi, Türkiye

Detaylı

Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i. 3. Ödemeler Dengesi

Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i. 3. Ödemeler Dengesi Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i 3. Ödemeler Dengesi 2003 y l nda 8.037 milyon dolar olan cari ifllemler aç, 2004 y l nda % 91,7 artarak 15.410 milyon dolara yükselmifltir. Cari ifllemler aç ndaki bu

Detaylı

BİRİNCİ BÖLÜM KAR AMACI GÜTMEYEN ORGANİZASYONLAR VE PAZARLAMA

BİRİNCİ BÖLÜM KAR AMACI GÜTMEYEN ORGANİZASYONLAR VE PAZARLAMA İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM KAR AMACI GÜTMEYEN ORGANİZASYONLAR VE PAZARLAMA Kar Amacı Gütmeyen Organizasyonlar: Kavramsal Bir Bakış... 3 Kar Amacı Gütmeyen Organizasyonlar ve Kavramlaştırma... 3 Kar Amacı

Detaylı

2010-2013 İZMİR BÖLGE PLANI İLÇE LANSMAN SÜRECİ KINIK SONUÇ RAPORU

2010-2013 İZMİR BÖLGE PLANI İLÇE LANSMAN SÜRECİ KINIK SONUÇ RAPORU 1 2010-2013 İZMİR BÖLGE PLANI İLÇE LANSMAN SÜRECİ KINIK SONUÇ RAPORU Tarih: 10 Aralık 2010 Yaklaşık Katılımcı Sayısı: 40 Katılımcı listesindeki Sayı: 38 Katılımcı Düzeyi ve Profili: 2 3 4 Dağıtılan Belgeler:

Detaylı

NSAN KAYNAKLARI NSAN KAYNAKLARI 2009 YILI ODA FAAL YET RAPORU

NSAN KAYNAKLARI NSAN KAYNAKLARI 2009 YILI ODA FAAL YET RAPORU NSAN KAYNAKLARI NSAN KAYNAKLARI 2009 YILI ODA FAAL YET RAPORU 36 nsan Kaynaklar SMMMO Kurumsallaflma çal flmalar çerçevesinde; 2008 y l nda nsan Kaynaklar Birimi oluflturulmufltur. nsan Kaynaklar Biriminin

Detaylı

OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir.

OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir. OYUNCA IN ADI Akl nda Tut YAfi GRUBU 4-6 yafl OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir. GENEL KURALLAR Çocuklar n görsel belle inin

Detaylı

MUŞ ALPARSLAN ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ

MUŞ ALPARSLAN ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ MUŞ ALPARSLAN ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Muş Alparslan Üniversitesi Uzaktan

Detaylı

KOOPERAT F GENEL KURUL TOPLANTISINA KATILMA VE OY HAKKI BULUNAN K MSELER

KOOPERAT F GENEL KURUL TOPLANTISINA KATILMA VE OY HAKKI BULUNAN K MSELER KOOPERAT F GENEL KURUL TOPLANTISINA KATILMA VE OY HAKKI BULUNAN K MSELER Merdan ÇALIfiKAN* I. G R fi 1163 say l Kooperatifler Kanunu na göre kooperatiflerin zaruri 3 organ bulunmaktad r. Bunlardan en yetkili

Detaylı

İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ENGELSİZ ÜNİVERSİTE KOORDİNATÖRLÜĞÜ VE ENGELLİ ÖĞRENCİ BİRİMİ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI BİRİNCİ BÖLÜM

İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ENGELSİZ ÜNİVERSİTE KOORDİNATÖRLÜĞÜ VE ENGELLİ ÖĞRENCİ BİRİMİ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI BİRİNCİ BÖLÜM İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ENGELSİZ ÜNİVERSİTE KOORDİNATÖRLÜĞÜ VE ENGELLİ ÖĞRENCİ BİRİMİ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Genel Esaslar Amaç Madde 1- (1)Bu

Detaylı

YÜKSEK HIZLI DEMİRYOLU YOLCULUKLARININ ÖZELLİKLERİ

YÜKSEK HIZLI DEMİRYOLU YOLCULUKLARININ ÖZELLİKLERİ YÜKSEK HIZLI DEMİRYOLU YOLCULUKLARININ ÖZELLİKLERİ Hazırlayan: Doç.Dr. Hakan Güler Sakarya Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, İnşaat Mühendisliği Karlsruhe Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Almanya

Detaylı

... müflterilerin ifllerini kendi iflimiz gibi görerek uzun ömürlü iliflkiler kurmak.

... müflterilerin ifllerini kendi iflimiz gibi görerek uzun ömürlü iliflkiler kurmak. EDSM Enerji kimdir? EDSM Enerji, Enerji Kaynaklar n n ve Enerjinin Kullan m nda Verimlili in Artt r lmas na liflkin Yönetmelik gere ince, binalara ve endüstriyel tesislere enerji yönetim planlama ve strateji

Detaylı

TMS 19 ÇALIfiANLARA SA LANAN FAYDALAR. Yrd. Doç. Dr. Volkan DEM R Galatasaray Üniversitesi Muhasebe-Finansman Anabilim Dal Ö retim Üyesi

TMS 19 ÇALIfiANLARA SA LANAN FAYDALAR. Yrd. Doç. Dr. Volkan DEM R Galatasaray Üniversitesi Muhasebe-Finansman Anabilim Dal Ö retim Üyesi 1 2. B Ö L Ü M TMS 19 ÇALIfiANLARA SA LANAN FAYDALAR Yrd. Doç. Dr. Volkan DEM R Galatasaray Üniversitesi Muhasebe-Finansman Anabilim Dal Ö retim Üyesi 199 12. Bölüm, TMS-19 Çal flanlara Sa lanan Faydalar

Detaylı

.. 95. Çeviren: Dr. Almagül sina

.. 95. Çeviren: Dr. Almagül sina .. 95 Türkiye ile Kazakistan: Karfl l kl Kazan mlara Dayal Bir flbirli i Bektas Mukhamejanov * Çeviren: Dr. Almagül sina Kazakistan ba ms zl n kazand ndan itibaren, d fl politika stratejisinde çok yönlü

Detaylı

Eylül 2009 Finansal Sonuçları. Konsolide Olmayan Veriler

Eylül 2009 Finansal Sonuçları. Konsolide Olmayan Veriler Finansal Sonuçları Konsolide Olmayan Veriler Ülke Çapında Yaygınlık Halkbank 2008 y lsonundan itibaren açt 28 yeni flube ile flube a n geniflletmeye devam etmektedir. Yurtiçi flube say s 650 ye ulaflm

Detaylı

MAKÜ YAZ OKULU YARDIM DOKÜMANI 1. Yaz Okulu Ön Hazırlık İşlemleri (Yaz Dönemi Oidb tarafından aktifleştirildikten sonra) Son aktif ders kodlarının

MAKÜ YAZ OKULU YARDIM DOKÜMANI 1. Yaz Okulu Ön Hazırlık İşlemleri (Yaz Dönemi Oidb tarafından aktifleştirildikten sonra) Son aktif ders kodlarının MAKÜ YAZ OKULU YARDIM DOKÜMANI 1. Yaz Okulu Ön Hazırlık İşlemleri (Yaz Dönemi Oidb tarafından aktifleştirildikten sonra) Son aktif ders kodlarının bağlantıları kontrol edilir. Güz ve Bahar dönemindeki

Detaylı

Yay n No : 2436 flletme-ekonomi Dizisi : 476. 1. Bask Nisan 2011 STANBUL

Yay n No : 2436 flletme-ekonomi Dizisi : 476. 1. Bask Nisan 2011 STANBUL MA AZACILIKTA ATMOSFER F. Müge ARSLAN Yay n No : 2436 flletme-ekonomi Dizisi : 476 1. Bask Nisan 2011 STANBUL ISBN 978-605 - 377-458 - 7 Copyright Bu kitab n bu bas s n n Türkiye deki yay n haklar BETA

Detaylı

T ürk Gelir Vergisi Sisteminde, menkul sermaye iratlar n n ve özellikle de

T ürk Gelir Vergisi Sisteminde, menkul sermaye iratlar n n ve özellikle de KURUMLARDAN ELDE ED LEN KAR PAYLARININ VERG LEND R LMES VE BEYANI Necati PERÇ N Gelirler Baflkontrolörü I.- G R fi T ürk Gelir Vergisi Sisteminde, menkul sermaye iratlar n n ve özellikle de flirketlerce

Detaylı

T evsik zorunlulu u Maliye Bakanl taraf ndan kay t d fl ekonomi ile

T evsik zorunlulu u Maliye Bakanl taraf ndan kay t d fl ekonomi ile mali ÇÖZÜM 133 ALACA IN TEML K HAL NDE VE AYNI ÖDEMELERDE TEVS K ZORUNLULU U Memifl KÜRK* I-G R fi: T evsik zorunlulu u Maliye Bakanl taraf ndan kay t d fl ekonomi ile mücadele amac yla getirilen uygulamalardan

Detaylı

Genel ekonomik görünüm ve sermaye piyasalar

Genel ekonomik görünüm ve sermaye piyasalar Genel ekonomik görünüm ve sermaye piyasalar fl Yat r m 2005 y l nda, MKB Hisse Senetleri Piyasas nda, Tahvil Bono Piyasas nda ve faaliyete yeni geçen Vadeli fllem ve Opsiyon Borsas nda rakip kurulufllar

Detaylı

dan flman teslim ald evraklar inceledikten sonra nsan Kaynaklar Müdürlü ü/birimine gönderir.

dan flman teslim ald evraklar inceledikten sonra nsan Kaynaklar Müdürlü ü/birimine gönderir. TÜB TAK BAfiKANLIK, MERKEZ VE ENST TÜLERDE ÇALIfiIRKEN YÜKSEK L SANS VE DOKTORA Ö REN M YAPANLARA UYGULANACAK ESASLAR (*) Amaç ve Kapsam Madde 1- Bu Esaslar n amac ; Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araflt

Detaylı

S on y llarda özel e itim kurumlar na sa lanan vergisel teflviklerin artmas yla

S on y llarda özel e itim kurumlar na sa lanan vergisel teflviklerin artmas yla mali ÇÖZÜM 171 E T M TES SLER VE REHAB L TASYON MERKEZLER NE L fik N KURUMLAR VERG S ST SNASI Fatih GÜNDÜZ* I-G R fi S on y llarda özel e itim kurumlar na sa lanan vergisel teflviklerin artmas yla birlikte

Detaylı

Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi. 4. Bas

Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi. 4. Bas 1 Prof. Dr. Yunus Kishal Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi Tekdüzen Hesap Sistemi ve Çözümlü Muhasebe Problemleri 4. Bas Tekdüzen Muhasebe Sistemi Uygulama Tebli leri

Detaylı

performansi_olcmek 8/25/10 4:36 PM Page 1 Performans Ölçmek

performansi_olcmek 8/25/10 4:36 PM Page 1 Performans Ölçmek Performans Ölçmek Cep Yönderi Dizisi Cep Yönderi Dizisi yöneticilerin ifl yaflam nda her gün karfl laflt klar en yayg n meydan okumalara ivedi çözümler öneriyor. Dizi içinde yer alan her kitapta, güçlü

Detaylı

SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN. GYODER ZİRVESİ nde YAPTIĞI KONUŞMA METNİ 26 NİSAN 2007 İSTANBUL

SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN. GYODER ZİRVESİ nde YAPTIĞI KONUŞMA METNİ 26 NİSAN 2007 İSTANBUL SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN GYODER ZİRVESİ nde YAPTIĞI KONUŞMA METNİ 26 NİSAN 2007 İSTANBUL Sözlerime gayrimenkul ve finans sektörlerinin temsilcilerini bir araya

Detaylı

ÜN TE IV. SATIfi VE REKLAM

ÜN TE IV. SATIfi VE REKLAM ÜN TE IV SATIfi VE REKLAM 1. SATIfi VE REKLAMIN TANIMI VE AMACI 2. SATIfi ELEMANININ TANIMI VE ÖZELL KLER 3. REKLAMIN ÖNEM, YARAR VE ETK LER 4. REKLAMIN T CARET VE fi HAYATINDA OYNADI I ROL BU BÖLÜMÜN

Detaylı

İKİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Tanımlar ve İstisnalar

İKİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Tanımlar ve İstisnalar TÜRKİYE RADYO TELEVİZYON KURUMU AMBAR HİZMETLERİNE İLİŞKİN USUL VE ESASLAR (Yönetim Kurulunun 20/05/2009 tarih ve 2009/191 sayılı Kararı) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Tanımlar ve İstisnalar Amaç MADDE 1

Detaylı

DEVLET KATKI SİSTEMİ Devlet katkısı nedir? Devlet katkısı başlangıç tarihi nedir? Devlet katkısından kimler faydalanabilir?

DEVLET KATKI SİSTEMİ Devlet katkısı nedir? Devlet katkısı başlangıç tarihi nedir? Devlet katkısından kimler faydalanabilir? DEVLET KATKI SİSTEMİ Devlet katkısı nedir? Katılımcı tarafından ödenen katkı paylarının %25 i oranında devlet tarafından katılımcının emeklilik hesabına ödenen tutardır. Devlet katkısı başlangıç tarihi

Detaylı

2010 2011 2012 2013 1Ç13 2Ç13 3Ç13 4Ç13 1Ç14 2Ç14

2010 2011 2012 2013 1Ç13 2Ç13 3Ç13 4Ç13 1Ç14 2Ç14 Bilici Yatırım Şirket Notu 4 Kasım 2014 Ana faaliyet konusu tekstil olan Bilici Yatırım ın (BLCYT), aynı zamanda Adana nın merkezinde 203 yatak kapasiteli otel yatırımı ve fabrika alanı içerisinde 8 adet

Detaylı

standartlar Standartlar ve Sertifikalar sertifika

standartlar Standartlar ve Sertifikalar sertifika standartlar Standartlar ve Sertifikalar sertifika Standartlar ve Sertifikalar.1. Genel Önceki bölümlerde paslanmaz çeliklere ait pek çok özellikler, standartlar ve karfl l klar hakk nda baz bilgiler verilmiflti.

Detaylı

Veri Toplama Yöntemleri. Prof.Dr.Besti Üstün

Veri Toplama Yöntemleri. Prof.Dr.Besti Üstün Veri Toplama Yöntemleri Prof.Dr.Besti Üstün 1 VERİ (DATA) Belirli amaçlar için toplanan bilgilere veri denir. Araştırmacının belirlediği probleme en uygun çözümü bulabilmesi uygun veri toplama yöntemi

Detaylı

ÜRÜNÜN ADI : FOLLOWER ÜRÜN: AKÜLÜ BAVUL

ÜRÜNÜN ADI : FOLLOWER ÜRÜN: AKÜLÜ BAVUL ÜRÜNÜN ADI : FOLLOWER ÜRÜN: AKÜLÜ BAVUL Ürün Nedir? FOLLOWER, Akülü tekerlekli bir bavuldur. Ürünün mini boyu, orta boyu, büyük boyu vardır. Ürünün içine konulan küçük bir akü ile bavul güç kullanmadan

Detaylı

Örneğin, salepi herhangi bir kuzey ülkesinde pazarlamayı düşünebilirsiniz.

Örneğin, salepi herhangi bir kuzey ülkesinde pazarlamayı düşünebilirsiniz. Hasmet Gokirmak MBA508 Uluslararası Ticaret Dönem Projesi Süleyman Şah Üniversitesi, Tezsiz Yüksek Lisans Programı Bahar 2016 Hasmet Gokirmak 20 Şubat 2016 Bir ülke seçin ve Türkiye de üretilen fakat hedef

Detaylı

GALATA YATIRIM A.Ş. Halka Arz Fiyat Tespit Raporu DEĞERLENDİRME RAPORU SAN-EL MÜHENDİSLİK ELEKTRİK TAAHHÜT SANAYİ VE TİCARET A.Ş.

GALATA YATIRIM A.Ş. Halka Arz Fiyat Tespit Raporu DEĞERLENDİRME RAPORU SAN-EL MÜHENDİSLİK ELEKTRİK TAAHHÜT SANAYİ VE TİCARET A.Ş. 22-11-2013 Fiyat Tespit Raporu DEĞERLENDİRME RAPORU İş bu rapor, Galata Yatırım A.Ş. tarafından, Sermaye Piyasası Kurulu nun 12/02/2013 tarihli ve 5/145 sayılı kararında yer alan; payları ilk kez halka

Detaylı

300 yılı aşkın uzmanlığımızla bugün olduğu gibi yarın da yanınızdayız. PLAN 113 YATIRIM FONLARI TANITIM KILAVUZU

300 yılı aşkın uzmanlığımızla bugün olduğu gibi yarın da yanınızdayız. PLAN 113 YATIRIM FONLARI TANITIM KILAVUZU 300 yılı aşkın uzmanlığımızla bugün olduğu gibi yarın da yanınızdayız. PLAN 113 YATIRIM LARI TANITIM KILAVUZU AVIVASA EMEKL L K VE HAYAT A.fi. GEL R AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKL L K YATIRIM U Genifl

Detaylı

Meriç Uluşahin Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu Başkan Vekili. Beşinci İzmir İktisat Kongresi

Meriç Uluşahin Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu Başkan Vekili. Beşinci İzmir İktisat Kongresi Meriç Uluşahin Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu Başkan Vekili Beşinci İzmir İktisat Kongresi Finansal Sektörün Sürdürülebilir Büyümedeki Rolü ve Türkiye nin Bölgesel Merkez Olma Potansiyeli 1 Kasım

Detaylı

Yorka Yazılım Dokuma Otomasyonu Projesi. KONU : Dokuma Üretim Takibi ve Otomasyonu

Yorka Yazılım Dokuma Otomasyonu Projesi. KONU : Dokuma Üretim Takibi ve Otomasyonu KONU : Dokuma Üretim Takibi ve Otomasyonu GENEL TANIMLAMA: Projenin amacı, gerçek zamanlı üretim bilgisi sağlamak için fabrika bünyesinde hali hazırda çalışmakta olan muhtelif marka ve özellikte dokuma

Detaylı

ÇANKAYA BELEDİYE BAŞKANLIĞI STRATEJİ GELİŞTİRME MÜDÜRLÜĞÜ KURULUŞ, GÖREV, YETKİ, SORUMLULUK ÇALIŞMA USUL VE ESASLARINA İLİŞKİN YÖNETMELİK

ÇANKAYA BELEDİYE BAŞKANLIĞI STRATEJİ GELİŞTİRME MÜDÜRLÜĞÜ KURULUŞ, GÖREV, YETKİ, SORUMLULUK ÇALIŞMA USUL VE ESASLARINA İLİŞKİN YÖNETMELİK ÇANKAYA BELEDİYE BAŞKANLIĞI STRATEJİ GELİŞTİRME MÜDÜRLÜĞÜ KURULUŞ, GÖREV, YETKİ, SORUMLULUK ÇALIŞMA USUL VE ESASLARINA İLİŞKİN YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM Genel Hükümler Amaç ve kapsam MADDE 1- (1) Bu yönetmeliğin

Detaylı

Proje Yönetiminde Toplumsal Cinsiyet. Türkiye- EuropeAid/126747/D/SV/TR_Alina Maric, Hifab 1

Proje Yönetiminde Toplumsal Cinsiyet. Türkiye- EuropeAid/126747/D/SV/TR_Alina Maric, Hifab 1 Proje Yönetiminde Toplumsal Cinsiyet Türkiye- EuropeAid/126747/D/SV/TR_Alina Maric, Hifab 1 18 Aral k 1979 da Birle mi Milletler Genel cinsiyet ayr mc l n yasaklayan ve kad n haklar n güvence alt na alan

Detaylı

Farklı Televizyon Yayın Ortamlarında Aynı Anda Farklı Reklam Yayını Bir Koltuğa İki Karpuz Sığar mı?

Farklı Televizyon Yayın Ortamlarında Aynı Anda Farklı Reklam Yayını Bir Koltuğa İki Karpuz Sığar mı? Farklı Televizyon Yayın Ortamlarında Aynı Anda Farklı Reklam Yayını Bir Koltuğa İki Karpuz Sığar mı? *Av.Erdal AKSU 17 Kasım 2008 KONU: Rekabet Kurulu nun 03.07.2008 tarihinde Kablo TV şebekesine entegre

Detaylı

YURTDIŞI VATANDAŞLAR DANIŞMA KURULUNUN ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK

YURTDIŞI VATANDAŞLAR DANIŞMA KURULUNUN ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK 24 Aralık 2010 CUMA Resmî Gazete Sayı : 27795 YÖNETMELİK Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığından: YURTDIŞI VATANDAŞLAR DANIŞMA KURULUNUN ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ

Detaylı

İş Sağlığı İş Sağlığı nedir? Çağdaş İş Sağlığı anlayışı nedir?

İş Sağlığı İş Sağlığı nedir?    Çağdaş İş Sağlığı anlayışı nedir? İş Sağlığı İş sağlığı denilince, üretimi ve işyerini içine alan bir kavram düşünülmelidir. İşyerinde sağlıklı bir çalışma ortamı yoksa işçilerin sağlığından söz edilemez. İş Sağlığı nedir? Bütün çalışanların

Detaylı

Doç. Dr. Nurhan BABÜR TOSUN. LET fi M TEMELL MARKA YÖNET M STANBUL - 2010

Doç. Dr. Nurhan BABÜR TOSUN. LET fi M TEMELL MARKA YÖNET M STANBUL - 2010 Doç. Dr. Nurhan BABÜR TOSUN I LET fi M TEMELL MARKA YÖNET M STANBUL - 2010 I LET fi M TEMELL MARKA YÖNET M Yay n No : flletme-ekonomi Dizisi : 1. Bask - Ocak 2010 - stanbul ISBN Copyright Bu kitab n bu

Detaylı

önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir

önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir 2002 May s ay nda yap lan Birleflmifl Milletler Çocuk Özel Oturumu öncesinde tüm dünyada gerçeklefltirilen Çocuklar çin Evet Deyin kampanyas na Türkiye

Detaylı

Demiryolu Taşımacılığı ve Bilişim Teknolojileri. Mete Tırman

Demiryolu Taşımacılığı ve Bilişim Teknolojileri. Mete Tırman Demiryolu Taşımacılığı ve Bilişim Teknolojileri Mete Tırman Konu Başlıkları Bilişim Teknolojileri ve Taşımacılık Global rekabette Demiryollarının Konumu Rekabet ve Bilişim Teknolojileri Bilişim ve Demiryollarındaki

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN. İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları

Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN. İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları I Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları II Yay n No : 2056 Hukuk Dizisi : 289 1. Bas Kas m 2008 - STANBUL ISBN 978-975 - 295-953 - 8

Detaylı

Araştırma Notu 15/177

Araştırma Notu 15/177 Araştırma Notu 15/177 02 Mart 2015 YOKSUL İLE ZENGİN ARASINDAKİ ENFLASYON FARKI REKOR SEVİYEDE Seyfettin Gürsel *, Ayşenur Acar ** Yönetici özeti Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yapılan enflasyon

Detaylı

Perakende lojistiğinde kullanılan depo yönetim sistemlerinin, hizmet alanlar ve WMS yazılımcıları açısından değerlendirilmesi; sorunlar ve çözümleri.

Perakende lojistiğinde kullanılan depo yönetim sistemlerinin, hizmet alanlar ve WMS yazılımcıları açısından değerlendirilmesi; sorunlar ve çözümleri. Perakende lojistiğinde kullanılan depo yönetim sistemlerinin, hizmet alanlar ve WMS yazılımcıları açısından değerlendirilmesi; sorunlar ve çözümleri. Büyüme sürecindeki firmalar, gelişmede önceliği üretim

Detaylı

Firmadaki Mevcut Öğrenme Faaliyetleri 2.2. Aşama

Firmadaki Mevcut Öğrenme Faaliyetleri 2.2. Aşama DE/11/LLP-LDV/TOI 147 420 Firmadaki Mevcut Öğrenme Faaliyetleri 2.2. Aşama 1. Adınız: 2. İşletmenin Adı: 3. Tarih: Evet Hayır Bilmiyorum 1. Mevcut işinizde mesleki eğitim fırsatlarına erişebiliyor musunuz?

Detaylı