YATIRIM PROJELERININ DEGERLENDIRILMESI,

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "YATIRIM PROJELERININ DEGERLENDIRILMESI,"

Transkript

1 TicARET

2 istanbul TicARET ODASı YAYıN NO: 1995~21 YATIRIM PROJELERININ HAZıRLANMASı, \wl DEGERLENDIRILMESI, KURULUŞ YERI SEÇiMI Dr. Mehmet CAVlI Başabakanlık Hazine Müsteşarlığı Teşvik Uygulama Genel Müdürlüğü Hizmetler Daire Başkanı ANKARA

3 "Öyle ç,eyler Vard1r ki YoUuğu -Bir Daha Telafi Edilemez, Orman Unsuru Bunlardan Biridir. i! PRIVE GRAFİK & MATBAACıLıK SANAYİveTlcARET LTD.ŞTİ. TEL: FAX:

4 .... içindekiler ONSOZ..."'...,... 5 GIRıŞ... 7 BÖlÜM 1 TEMEL KAVRAMLAR 1. YATIRIM VE YATIRIM PROJESi TANIMI Yatırım Tanımı Proje Tanımı Yatırım Projesi Tanımı YATıRıMLARıN SıNıFLANDıRıLMASı BÖlÜM ii YATIRIM PROJELERiNDE ARAŞTIRMA VE DEGERLENDiRME 1. YATIRIM PROJELERiNDE ARAŞTıRMANıN ÖNEMi... " YATIRIM PROJEliRiNDE HAZıRLAMADA GRUP ÇALlŞMASI...., YATIRIM PROJELERiNiN KAPSAMI'... " ANALiz ÇALIŞMALARI Ekonomik Analiz A) Pazar Araştırması B) Kapasite Tesbiti C) Kuruluş Yeri Mali Analiz TeknikAnaliz TESiSLER VE YERlişiM PLANI... " inşaat işleri... ", MONTAJ işleri TEKNiK YARDIM, PATENT VE KNOW - HOW... " DENEME işletmesi... "... 4O BÖLÜM iii YATIRIM PROJELERiNDE KURULUŞ YERiNiN ETKisi 1. KURULUŞ YERi KAVRAMı KURULUŞ YERi SEçiMiNiN ÖNEMi KURULUŞ YERi TESpiT ÇAlıŞMASıNıN KAPSAMI... " KURULUŞ YERiNi ETKiLEYEN FAKTÖRLERiN GENEL DEGERLENOiRMESi... 44

5 5. YATIRIM KURULUŞ YERiNi ETKiLEYEN FAKTÖRLER YATIRIM TEşviKiNiN KURULUŞ YERiNE ETKiLERi BiBLiYOGRAFYA EKLER EK-1 FiziBiLiTE RAPORU ÖRNEGi EK-2 YATIRIM TAKip FORMU EK-3 YATIRIM TAMAMLAMA ViZESi için YATıRıMCıLARDAN istenen BELGELER... 76

6 ÖNSÖZ Girişimcilerin Sanayi, Tarım veya Hizmet Sektöründe bir yatırıma başlarken karlılık hesapları yapmaları olağandır ve gereklidir. Kamu yatırımlarında ise daha geniş olarak verimlilik üzerinde durulur. Yatırımların karlılık ve verimlilik hasaplanması her yatırımdan önce hazırlanan yatırım projesi üzerinden yapılır. Bu kitapçıkta yatırım ve proje kavramları konusunda geniş aydınlatıcı bilgiler ve projenin yapılabilirlik ve karlılığı konusunda karara varabilmek için gözönüne alınacak noktalar detaylı olarak incelenmektedir. Ayrıca kitapçığın sonunda yatırımlar için yapılabilirlik (Fizibilite) raporu hazır~anırken kılavuz teşkil edecek bir örnek yeralmaktadır. Yatırı m teklif ve projelerini, teşvike değerli olup olmadıkları bakımından inceleyen ve teşvik mevzuatını uygulayan yetkili bir kalemden çıkmış olan bu yayının, Odamız üyelerine ve bütün y~tırımcılara ve bu konuya ilgi duyanlara faydalı olmasını diler, bu çalışmasından dolayı Sayın Dr. Mehmet Cavlı'ya teşekkür ederiz. Prof Dr. ismail Özaslan Genel Sekreter

7

8 GiRiş Türkiye hızla gelişen ve değişen dünya şartlarına dikkatle uyum sağlamaya çalışmak zorunda olan, stratejik konuma sahip bir ülke. Ekonomik gücünü elde etmesi durumunda, ülke bulunduğu dünya coğrafyası içerisinde daha da hızlı bir şekilde güçlenecek. insana, toprağa, binalara, makinalara, emeğe yapılacak yatırıml.ar, istihdamı, ekonomik büyümeyi ihracatı artıracak vedoiayısıyla yapılanlar işsiz1iği, geri kalmışlığı ve döviz sıkıntısını giderecek. Yatırımların ülke ekonomisi içerisindeki yeri tartışılmaz. Yatırımların istikrarsız yapılması, yanlış metodlarla uygulamaya konulması, maliyetlerin yüksek tutturulması gibi menfi tesiri bu çeşit önemli konular. ele alındığında hem yatırımcının, hem de ülkemin maddi manevi kaybı ortaya çıkmaktadır. Ülke kaynaklarının israfına neden olunmaktadır. Bu da, ülke vatandaşının her ferdini hissettirmeden ve doğrudan doğruya nüfuz ederek bütün ekonomik yaşamını olumsuz etkilemektedir. Yatırımcılar en karlı olduğu kadar, en istikrarlı yatırımı gerçekleştirmek zorundadırlar. Üretim artışı yatırımların artışıyla doğru orantılıdır. Yatırımlar, sermaye ve emek birleşmesi ile gerçekleşebilecektir. iki ana unsurun biraraya getirilmesi ve hareketlendirilmesi hi,çte kolay pir iş değildir. Yatırım yapabilecek maddi ve manevi güce sahip yatırımc~ların fevkalade bilgilendirilmesi ve kendilerine değişik alanlarda kazanılan tecrübelerin aktarılması lazımdır. Onların istikrarsız ve sıhhatsiz yatırım yapma teşebbüsleri sonucu oluşan ekonomik ve mali kayıplar, ülkenin kaybı sayılır. Bu engeli kaldırabilmek için yatırım projelerinin hazırlanması, değerlendirilmesi ve kuruluş yerini etkileyen faktörler ismi altında bu mütevazi çalışma yapılmıştır. Birçok kitap, dergi, tebliğ, seminer çalışmaları incelenmiştir. Maalesef, fevkalade iyi hazırlanmış toplu bir çalışmaya rastlanılamamaktadır. Yatırımcılar el kitabı gibi isimlendirilen kitapçıklara bakıldığında da yalnızca basit prensip ve kuralların sadeifadelerle anlatımından öteye birşey görülememiştir. Bu kitaptaki uygulamalar akademik çalışmalarla uyumlu ve birçok projenin incelenmesi sonucunda, daha teknik ve ekonomik özellikli hazırlanmıştır. Yatırımcı tarafından bu teorik, zihne hitap eden çalışmalar dikkate alındığında, yatırımcının ufku açılacak ve proje uygulamasına daha fazla katkıda bulunulubilecektir. En azından, fizibilite analizinin metodu ve usulüne vakıf olunacak ve yatırımcı yatırım projesiyle tanıştırılacaktır. 7

9 i. BÖLÜM TEMEL KAVRAMLAR 1-.YATIRIM VE VA TIRIM PROJESi TANıMı işletme için gelir sağlayacak, üretimi ve hizmetleri artıracak temel harcamalar yatırım sayılmaktadır. Dolayısıyla milli gelirde artış sağlama, milli servet artışının göstergesidir. Başka bir ifadeyle, milli serveti n üretim ve hizmet artışına sebehp olan kısmı "yatırım" olarak kabul edilir. Tatmin edici ölçüde karlı olarak satmaya elverişli vasıflara sahip ve muayyen miktarda mal veya hizmet üretmek üzere bir tesisin mahiyet, maliyet ve müddet bakımıarından nasıl kurulacağı ve işletileceğini ayrıntılarıyla gösteren belgeye "Yatırım Projesi" diyoruz. (1) 1.1. Vatınm Tammı Yatırıma katkıda bulunan, duran ve dönen bütün varlıklar yatırım kapsamında yer alır. Aşınma ve yıpranmadan doğan değer düşüşleri dikkate alındığında, yatırım safi yatırım ve net yatırım adı altında sınıflandırılmaktadır. Çeşitli akademisyenler ve uzmanlarca yatırımlar farklı sınıflandırılmaya tabi tutulmaktadır. Yatırımlar üretime, hizmet gelirlerine, istihdama, fiyat istikrarına, rekabet ortamına, stoklara ve sabit sermayeye doğrudan veya dolaylı katkıları nedeniyle tanımlanabilmektedirler. Tanımların ve sınıflandırmaların çeşitliliği, değişik veya yanlış tanımların ve sınıflandırmanın yapıldığı anlamını taşımaktadır. Birkaç katlı bir binanın bir yüzünü bir yazar tanımlıyorsa, diğer yüzlerini de diğerleri tanımlamaktadır. Hepsinin aynı binayı tanımlamaya çalışması misali, yatırımların sınıflandırılmasında da yatırımın çeşitli yönleri ele alınmakta veya tanımlanmaktadır. Gerçi, burada yalnızca yatırımının tanımlanması hususu işlenmektedir. Ancak, hem yatırımın tanımı ve hem de sınıflandırılmasında farklı açılardan değerlendirmeler yapılabileceği de gözönüne alınmalıdır. Yani, her bir tanım veya sınıflandırma anlamı içersinde sıkışmamak lazımdır. Yatırım sayılabilen ve sayılamayan harcamaların sınıflandırılmasında içinde bulunulan şartlara bakılmaktadır. Bazı harcamaların hangi sınıflandırmaya alınabilmesi hususunda farklı değerlendirmeler yapıldığı gözlenmektedir. Örneğin, işletme safhasında birçok şirketler harcamalar yapmaktadırlar. Yaptıkları harcamaların işletme masrafları mı, yoksa yatırım harcamaları mı olduğuna bazen bakmamaktadır. Şirket yönünden harcanan paranın yatırım mı, yoksa cari masraf mı olduğunun bilinmesi gereklidir. (2) 8

10 Çünkü, yatırım harcaması kazancı, yatırım bir bütün halinde tamamlandıktan sonra görülecektir. Geniş anlamı ile yatırım, tüketici malları içinde üretilen ve ithalatı yapılan mallardan tüketilmeyerek ve ihracat yapılmayarak sonraki döneme aktarılan bölümdür (3). Ekonomik açıdan yatırım, tüketici malları üretim işleminde yardımcı olan aktif değerlere yapılan harcamalardır (4). Ekonomi ilminde yatırım sermaye artışı ile ilgili bir kavram olarak da ifade edilmektedir. Her hangi bir kuruluşun sahip bulunduğu sermaye stokuna yapılan birçok yönlerden tanımlamak mümkündür Proje Tanımı Proje ise genellikle, bitiş noktasına kadar bağımsız yürütülebilen ve her zaman değiştirilebilmesi imkanı taşıyabilen esnek planlar olarak tanımlanır. Örneğin, mimari proje, sıhhi tesisat projesi, yol projesi, fabrika projesi, köprü projesi gibi. Proje kavramı konusunda, proje değerlendirme, mühendislik ekonomisi, işletme ekonomisi vb. kitap ve dökümanlarda farklı tanımlarla karşılaşılmaktadır. Ancak, proje kavramının özünü ve sınırlarını kullanılan cümleler ve konular içerisinde belirlemek mümkündür. Mesela, bir binanın mimari çizimlerinin yapılması mimari proje, betonarme hesapların yapılması betonarme projesi, sıhhi tesisat ve kalorifer hesaplarının yapılması sıhhi tesisat ve kalorifer projeleri olarak isimlendirilir Yatırım Projesi Tanımı arasandaki çalışmaları Yatırım projelerinin yatırımın başlaması ve bitişi kapsadığı ve çalışmaların bir plan ve program içersinde takip edilmesinden ibaret olduğu anlaşılmaktadır. Yapılan yatırım projeleri çalışmalarında yatınmın gerçekleştirilmesine yönelik gayretleri ihtiva ettiği, bu esnada belli bir zaman sürecinin tespit edildiği, sorumlulukların paylaşıldığı, aşamalı faaliyetlerin olduğu görülmektedir. Yani, yatırım projesi, ekonomik, mali ve teknik yapılabilirliğe sahip küçültülmüş bir yatırımdır. Öte yandan, uzmanlarca "Yapılabilirlik Raporu" ve "Fizibilite" gibi deyimlerin yatırım projesiyle eş anlamlı olarak kullanıldığı görülmektedir. Yapılabilirlik sözcüğü, bir işin yapılabilir olmasını amaçlayan bir anlamdadır. "Yapılabilirlik Raporu" deyiminin uygulamada kamu kurum ve kuruluşlarının iş kollarına teşvik edici önlemleri uygulamak ve yönlendirebilmek için düzenlenmesini istedikleri "Yatırım Projesi" veya "Fizibilite Raporu" anlamında kullanıldıkları görülmektedir.

11 Yatırım kapsamında olduğu halde bazı yatırım harcamalarına yatırım projesi düzenlenmesi gerekmektedir. Mesela, işletmelerin taşımacılıkta kullanıldığı kamyonet, otomobil, otobüs gibi vasıtalar temin edilirken yatırım projesi yapılmamaktadır. Devlet bir sağlık ocağı yaparken yatırım programı çerçevesinde proje hazırlamak zorundadır. Bireczane açarken yatırım projesine ihtiyaç hissedildiği görülmemiştir. Ancak, bir banka açarken detaylı bir yatırım projesi hazırlamak lüzumu hissedilmektedir. işletmelerin yatırım harcamaları, gelecekteki piyasa ve büyüme faaliyetleri, gelirleri ve başarıları açısından oldukça büyük önem taşır. Çünkü, aşırı ya da noksan olarak yapılan yatırımlar, işletme açısından telafisı güç sorunlar çıkarırlar. Bu yüzden, işletmelerin plandıkları yatırımları, beklenen zamanda gerçekleştirebilmeleri için yapılabilirlik çalışmalarının kapsamı, yatırımın konusuna göre değişiklik gösterir. Komple yeni işletmeler kurmak, kurulan tesisleri genişletmek, 010- masyona gitmek, ürünlerin niteliklerini geliştirmek farklı ürün geliştirmek, pazar genişletmek, dağıtım organizasyonunu genişletmek, işletmenin çalışma ortamını verimleştirmek, çevreyi korumak, araştırma ve geliştirme çalışmaları yapmak için yatırım yapılmaktadır. işletmelerde yatırımların, konularına, kullanılan kaynaklara, ihtiyaçlara, diğer yatırımlara etkilerine, bağımsızlık ve zorunluluk durumlarına ve karekteristiğine göre değişik biçimlerde sınıflandırıldığı malumdur. Yatırım projeleri, yani ekonomik olarak bağımsız olma yada olmama, zorunlu yatırım, geliştirici yatırım, risk taşıyan veya taşımayan yatırım, belirsizliği yüksek olan yatırımgibi isimler altında hazırlanır ve değerlendirilirler. Yatırım projeleri esasında bilindiği gibi, her bakımdan yorumianma ve ele alınabilme imkanına sahiptir. Değişik amaçlarla hazırlanan yatırım projeleri arasında en mükemmelinin seçimini yapmak gerekmektedir. Düşünce düzeyinde mükemmeli yakalayan proje, teferruatlı bir incelemeye hak kazandığı zaman, projenin yürütülmesiyle ilgilenecek yatırımcıya en verimli ve karlı bir taslak şeklinde ulaşacaktır. Eğer ön analizler, önerilen projenin uygulamaya geçirilmesi çalışmaları başlatılacaktı r. Projenin genel ekonomik değerlendirilmesi, projenin fizibilite raporuna dayanan çok önemli bir safhası olup, daha özel ve titiz olarak proje ile ilgili ekonomik, teknik ve finansal bilgilerin ve dökümanların incelendiği ve sonucunda projenin seçimi, değiştirilmesi veya reddedilmesine karar verilebilecek sistematik bir çalışma ve yöntemdir. Projenin hazırlanması ve hazırlanırken bir çok sahada ekonomik değerlendirmenin de yapılması projedeki eksiklikleri giderici bir çalışma metodudur. Proje değerlençjirme!ekniği ile ilgili metod ve çalışmalar, özellikle, son yıllarda önemli ölçüde artmıştır. Farklı kalkınma düzeyinde olan ve çeşitli 10

12 ekonomik sistem izleyen ülkeler, kıt olan ülke kaynaklarının en verimli metodlarla kullanılabilmesi için proje düzenlemede en iyi ve yeni kriterleri bulmaya ve gözden geçirmeye çalışmaktadırlar. Yine, proje safhasında yatırımcı, kurulacak işletmenin güçlü ve zayıf taraflarını, rakip işletmelerle olan ilişkilerini, ilerde vaki olabilecek yatırım, işletmecilik, pazarlama yönünden sıkıntıları, yeni teknoloji, ekonomik ve mali tehlikelere karşı işletmenin savunma sistemini kurmak ve sosyal çevre durumunu etüt etmek ve proje kapsamında herşeyi hesaba katmak zorundadır. Birçok özel sektör müteşebbisi ve yatırımcısı, plan ve programlarını ve projelerini karlılık olayı üzerine inşa etmektedirler. Bazı işletmeciler piyasalardaki ekonomik ve mali kuralların kitaplarda okunduğu gibi olmadığını, aksine piyasanın acımasız olduğunu iddia ederek, piyasanın kitaplardaki şekliyle işlediğini söylemenin de bilgisizlik, tecrübesizlik ve akılsızlık olmadığını, kitapların yalnızca kural zincirini belirtmeye çalıştığını ve piyasaların farklı yapıda olduğunu ifade etmektedirler. Projelerinde en ucuz işçilik, en ucuz teknoloji, en ucuz arazi, en ucuz bina- inşaat, en ucuz yönetim ve işletmecilik anlayışını benimseyen müteşebbisler kendi sıkıntı ve problemlerinin sebeplerini ve çözümlerini her ne şekilde arasalar dahi doğrudan doğruya ve yalnızca kar-maliyet ilişkisini zihinlerinde yerleştirdiklerinden onlara anlatılabilecek şey bulunamıyacaktır. Bazı yatırımcılar, yatırımın proje safhasındaki fizibilite analizlerini kendi bir takım heveslerine ve piyasanın tesadüfi olaylarına terketmektedirler. Projelendirme, zaman kaybını önleyici ve mevcut kıt değerlerin israfına engelolan bir teorik çalışma safhası olup, yatırımcının düşünmesiyle, işletmenin açılması arasında fevkalade önemli bir köprüdür. Köprünün her iki tarafında faydalar ve riskler vardır. Yatırımcı projelendirme safhasında, faydalarını garantilemek ve risklere karşı önlem alıcı kararlar vermek zorundadır. Yatırımcının hevesleri veya tesadüfler yatırım projelerinde yer almamaktadır. Her projenin, konusuna, işin karakteristiğine, zamanın şartlarına ve bilhassa yatırımcının iş tutumuna göre değişik bir seyir takip ettiği ve yönlendiği görülmektedir. Yatırım projelerinin hazırlanmasında gösterilecek hassasiyet yatırımcı kadar, ülke ekonomisi için de önemlidir. Bir yatırım projesinin hazırlanması, mühendislerin ve değişik alanlarda ihtisaslaşmış uzmanların katıldığı ve sırası ile yapılan geleceğe ilişkin taslak, tahmin ve hesaplamalardan oluştuğu malumdur. Projenin başlangıcında "bu iş niçin, ne maksatla, ne ile, ne zamana kadar yapıldığı" sorusuna cevap bulunabilmelidir. Proje, aynı zamanda çok sayıda projelerden meydana gelebilir. Örneğin, tarıma dayalı bir sanayi projesi (meyva suyu üretme ve şişeleme gibi) olabilir. Bu nedenle, yatırım projesi çalışmaları seyrinin hem 1 1

13 işin karakteristiğine ve hem de projeyi değerlendirenlerin bilgi, beceri, tecrübe ve çalışma stiline bağlı olduğu bilinmelidir. Uluslararası karakter taşıyan yatırım projelerinin değerlendirilmesi ise farkladır. Çeşitli ülkelerin yararları açısından ve ürün veya hizmetteki karlılık esasına dayanarak değerlendirilmektedirler. Bir bölgeyi, bir ülkeyi veya diğer ülkeleri ilgilendiren yatırım projelerinin herbirine tek tek farklı boyutlarda bakmak ve değerlendirmek gerekmektedir. Diğer ülkelerin, hukuki yapısının, sosyal çevresinin, ikliminin, yatırım riskinin, ekonomik yapısının ve piyasanın proje içerinde dikkatle değerlendirilmesi gerekir. 2- YATıRıMLARıN SINIFLANDIRILMASI Yatırımın amacı, varmak istenilen hedeftir. Kar etmek, ürünün niteliğini yükseltmek, pazara girmek, pazarı genişletmek, yeni bir ürünü üretmek vb. amaçlar, belli başlı yatırım hedefleridir. Sağlayacağı çeşitli araçlar açısından yatırımları değişik şekillerde isimlendirmek mümkündür. ' Bağımsız veya diğer ismiyle otonom yatırımlar, tüketim ve satış miktarına bağlı olmaksızın yapılan yatırım çeşitleridir. Yani, milli gelir ve piyasadaki değişimlere dikkat edilmeksizin düşünülüp, tesis edilen yatırımlardır. Örneğin, bir bölgeyi kalkındırmak için devletin yol, santral, fabrika v.b. şeklinde yaptığı yatırımlardır. Savaş ekonomisinin uygulanmasında bağımsız yatırımlardır. Uyarıimış yatırımlar ise, milli gelir ve piyasada meydana gelecek bir değişmenin tüketim harcamalarıyla satış miktarına yansımasından etkilenen yatırımcıların talep artışlarına istinaden yapmak istedikleri yatrrımlardır. Uyarıimış yatırımlar, başka bir ifade ile, bihnen bir malın üretim hacminin arttırılmasını hedef alan yatırımlardır (10). Örneğin, talebin artışı tesbit edilen ürün arzının arttırılması için yapılan yatırım uyarıimış yatırımdır. Yatırımlara bir yatırımcı, bir mühendis, bir müfettiş, bir yatırım uzmanı, bir mali analist, bir devlet adamı, bir siyasetçi gözüyle bakıldığında farklı açılardan değerlendirmeler yapabileceği de gözlenmektedir. Müteşebbis kar amacı güderken, mühendis teknik hesaplara uygunluğuna, müfettiş kriterlere uygun olup olmadığına, siyasetçi oy potansiyeline bakarak değerlendirir. Yatırımların sınıflandırılmasında belki bu açılardan bakıldığında, farklı boyutlar kazanacağı görülmektedir. Sonuçta belli bir finansman kaynağının belli usul ve metodlarla belli amaç ve hedeflere harcanması yatırım olarak tanımlanabilir. Yatırımın amacı ve hedefi kendisine belli bir sıfat kazand i rmaktad ır. 12

14 II. BÖLÜM YATIRIM PROJELERiNDE ARAŞTIRMA VE DEGERlENDiRME 1.. YATIRIM PROJELERiNDE ARAŞTıRMANıN ÖNEMi insanlar olmazsa binaların ve makinaların hiçbir kıymeti yok. Yatırım projeleri becerikli, bilgiyi ve tecrübeli kadrolardan oluşan uzmanlar grubunun (insanların) çalışmaları ile gerçekleşir ve aynı projeler düşünce safhasından alınarak, işletme döneminin başlangıcına kadar çok titiz ve ciddi çalışmaların bir ürünü olarak hem yatırımcının ve hem de ülkenin hizmetine sunulur. Bütün bu çalışmalar, bir organizasyon ve koordinasyon çabası ile gerçekleşir. Organize etme veya dizayn işi ile mimari çalışmalar birbirlerine fazlaca benzerler. Uyumu yakalama, dengeleri kurma ve bağlantıları hesaplama gibi her bir çalışma dikkat edilen teknik kaidelerden biridir. Yatırım projeleri, örgütlü ve sıkı çalışmayı, ileriyi görmeyi, bilgili ve zeki olmayı gerektiren bir çalışmadır. Analiz çalışmalarını en ince detaya kadar sürdürmek projenin başarısı için şarttır. Yapılan proje örneğin, bir Maden Dairesi'ne veya Teşvik Uygulama Genel Müdürlüğü'ne verilecek ise beş yıllık kalkınma planına ve yıllık programa uygun olup olmadığına bakılmalıdır. Projenin ekonomik, mali ve teknik analizlerinin yapılıp yapılmadığı kontrol edilmelidir. Proje analizinin çeşitli kısımları arasında, kesin çizilmiş hudutları belirlenmelidir. Analiz çalışmalarında hazırlanan her bölümün diğer bölümleri de ilgilendirdiği dikkate alınmalıdır. Bu çalışmalar, bir orduda levazım, istihkam, piyade, topçu, tankçı gibi bölümlerdeki kısmi çalışmalara benzer. Yani, farklı meslekteki uzmanlarca yapılan analiz çalışmalarının her bir çalışma diğerlerine bağımlıdır. Birinde yapılan hata veya yanlış uygulama diğerlerini de olumsuz etkiler. Örneğin, bir entegre et kesimhanesi projesinde hayvan besleme ahırlarından kesilen etin soğuk hava depolarına konulmasına kadar bütün detayların belirlenerek projelendirilmesi lazımdır. Hayvan besleme ahırlarından alınan hayvanın, hayvan bekleme bölümüne, oradan kesimhaneye girişi, hayvanı kesme işlemi, hayvan derisinin yüzülmesi, sakatatlarının ayrılması, buzhaneye götürülmesi hem bina inşaatta ve hem de makina teçhizatların yerleştirilmesinde projelendirmeyi gerektirmektedir. Böyle bir entegre proje incelendiğinde, çoğu zaman yatırımcının ilk etapta projenin bütünlüğünü arsa veya araziye oturtamadığı, kullanılacak makina teçhizatları inşaat içerisine mimarı projeye uyumlu şekilde yerleştiremediği ve kesilen hayvan etlerinin piyasaya sevkinde tertip ve düzeni temin edemediği görülmektedir. Proje böyle olumsuzlukları kapsadığı halde, yatırımcının yatırımı yapabilmesindeki ciddiyeti ve kararlığı dikkate 13

15 alınarak, ortaya çıkmaktadır. Esasında, yatırımcı yatırımın ileriki safhalarında projede tadilatlar yapmak zorunluluğu projesinin kendisi ve ülke ekonomisi açısından gerekli çalışma ve incelemeler haiz olarak hazırlanıp hazırlanmadığını tespit etse ve tam anlamıyla dört dörtlük bir yatırım projesi hazırlandığına kanaat getirdikten sonra, yatırım projesini ilgili mercilere sunsa iyi bir iş yapmış olur. Analiz çalışması, yatırımcının bir çeke attığı imzadan daha önemlidir. Nasıl ki, direksiyonda otururken sürücünün maharetli olup olmamasına bakılmadan trafik kurallarına uygun ve dikkatli araba kullanmak zorunluluğu varsa, aynı şekilde yol kenarında duran yayanın her an yola çıkabileceğinin veya önden giden aracın her an duracağının tahmin edilmesi lazımdır. Yatırım, yatırımcıyı doğrudan etkilediği gibi aynı şekilde ülke ekonomisini de doğrudan etkiler. Bir projeye global bakılmalıdır. Yukarıdaki et kesimhanesi örneğini tekrar ele alalım. Aynı yatırımcı, mamüller (sucuk, pastırma, sosis vb.) kısmının ileriki yıllarda tevsii olarak açılabilmesine karar verebilir. Ancak, bu kararı verebileceğini ilk yatırım projesinin düzenlenmesi esnasında dikkate almalıdır. Yani analiz çalışması çok yönlü ele alınacak bir çalışmadır. ilk çalışmada ileriki yıllar önceden görülebilmelidir. ilerideki tevsh proje çalışmalarının ortaya konulabileceği hesaba katılmalıdır. 2- YATIRIM PROJELERiNi HAZıRLAMADA GRUP ÇALIŞMASI Genellikle grup, işletmeci, iktisatçı, hukukçu, mühendis, mali müşavir ve muhasebeciden oluşabilir. Eğer küçük çapta yatırım projesi çalışması yapılıyorsa, yukarıda bahsedilen mesleklere sahip uzmanlardan teşekkül eden grubu kurmak yerine tek tek ilgili uzmanlara danışılması yatırım projesinin daha dqşük maliyetle yapılmasını sağlamaktadır. Büyük proje çalışmalarında, idari yeteneğe sahip ve mesleğinde kıdemli kişinin çalışma grubunun şefi tayin edilerek fizibilite çalışmasına başlanılmaktadır. Grup şefinin koordinasyonu sağlayıcı ve yönlendirici fonksiyonunu unutmamak gerekir. Grup içindeki uzmanlar, yatırım projelerinin hazırlanması, de- ğerlendirilmesinde ve kuruluş yeri analizlerinde bilgi ve tecrübe birikimine sahip ve fikir üretebilen özellikleri haiz oldukları nisbette daha isabetli ve sıhhatli kararlar verilmesine katkıda bulunmaktadırlar. Diğer yandan, ku yeri seçiminde grubu katkıda bulunabilecek, öngörülen aday kuruluş ruluş yeri çevresinde, yöreyi iyi tanıyan ve bilgisine başvuracak kişilere de ihtiyaç duyulmaktadır. Örneğin, bir yem fabrikasının açılması durumunda, yatırım projesi safhasında bölgedeki küçük ve büyükbaş hayvan sayısı, ot temininin kolaylığı veya zorluğu tespit edilecektir. Tarım iı Müdürlüğü'nden 14

16 bazı istatistiki bilgiler istenecektir. Ticaret ve Sanayi Odasından bilgiler alınacaktır. Yem ihtiyacının bugünkü talebi hesaplanacaktır. Elazığ ilinde kurulan birkaç adet yem fabrikası üzerindeki bazı tesbitieri ele alalım. Teşvik imkanlarından yararlanabilmek için yatırım projesi hazırlanarak Teşvik Uygulama Genel Müdürlüğü'ne müracaat eden birkaç firmaya ilin veya bölgenin yem kullanım kapasitesi dikkate alınmadan teşvik belgeleri düzenlenmiş ve firmaların yem fabrikası tesisi için hazırlanan yatırım projeleri uygun görülmüştür. Çok geçmeden üç yıl içerisinde yem fabrikaları yatırımı tamamlanıp işletme safhasına ulaşıldığında pazar imkanlarının yem fabrikalarının sayıca fazla olması nedeniyle umulduğu gibi olmadığı görülmüştür. Bugün, Elazığ ilinde açılan yem fabrikaları yatırımcıları umdukları kapasite miktarını yakalayamamıştır. Hayvan besiciliği,. süt inek yetiştiriciliği de önemini yitirdiğinden yem tüketimi pazar payı düşmüş ve bütün Qunlar yatırım projesi hazırlamada kaidelere riayet edilmediği ve profesyonel bir grup çalışması yapılmadığının göstergesi ve ispatı olmuştur. Bahsi geçen projeleri değerlendirenler iyi bir grup çalışmasını yapsalardı ve masa başından kalkarak bölge kapasitesini globalolarak ele alıp yatırım projelerini hazırlasalardı ve değerlendirme yapan uzmanların da aynı usul ve metoda dikkat etmeleri mümkün olabilseydi, bahsi geçen atıl kapasiteli yem fabrikatarı yerine ihtiyacı giderecek başka fabrikalar kurulacaktı. Yatırım harcamaları heder olmayacak, milli servet ve milli gelir daha verimli artış gösterecekti. Çevre, devamlı olarak değişen, yani, sabit bir denge halini hiçbir zaman koruyamayan hareketli bir ortamdır (12). Bu nedenle, çevredeki faaliyetlerin ve hareketli ortamın analizi yapılarak birtakım risk ve tehlikelerden işletme uzaklaştırılmalıdır. Yatırım projesi grubu, çevrenin hareketliliği ve değişkenliğini ve ileriki yıllardaki piyasanın durumunu dikkate alabilecek şekilde projeyi düzenleyecek, şekillendirecek, ve ileride çıkabilecek muhtemel olayları ve projenin tevsii, modernizasyonu, tadilatı durumlarındaki hesapları, zorlukları masalarının üstüne sermek zorundadırlar. Bazı proje çalışmalarında yatırım konusu gereği, birçok insandan görüş ve fikir almak mecburiyetinde kalınmaktadır. insanları bir araya gelmeye ve çabalarını birleştirmeye iten neden, böyle bir birleşme olmadan sağlayamayacakları veya daha çok çabada bulunmakla ele geçirebilecekleri Çlkarlara, daha az emekle sahip olabileceklerine inanmalarıdır (13). Batı ülkelerinde bir ürün çıkarılmadan ewel, tüketiciler konutlarında ziyaret edilerek anket formu ile ürün tanıtılarak müşterilerin ön fikirleri alınmaktadır. Gerçi bugün Türkiye'de de aynı metod uygulanmağa çalışılmaktadır. Ancak, acemilik had safhadadır. Yeni ürün gösterilerek, satıcı perakendecilerin görüşlerine profesyonelce müracaat edilmelidir. 15

17 Belirli bir işin gerçekleştirilmesini, kişinin yeteneklerini aştığı andan itibaren, ahenk!i bii grup çalışmasının veya bir organizasyonun gereği açıktır (14). Projede çalışanların organizasyonunu, koordinasyonunu sağlayan ve çabaların bütünlüğünü temin eden çalışmalara önem verilmelidir. iyi bir proje becerikli, bilgili ve çalışkan uzmanların elinden çıkmaktadır. Olumsuz özellikli, yeteneksiz insanların çalışmasının ürünü bir yatırım projesi ya~ tırımcıya pahalıya malolur ve yatırım işletme safhasını göremeden pahalı ve ölü doğar. T.s.Lin şöyle diyor (15): "Kötü öğrenci yoktur. Kötü öğretmen vardır." diyen bir ingiliz atasözü var. Ben de inanıyorum ki şirkette kötü işçiler yoktur, yalnızca kötü idareciler vardır." Yakinen tanıdığım bir işletme var. O işletmede, geçmiş yıllarda gördüm ki, üst düzey idarecilerin, iş sahibi, karşısındaki endişeleri tereddütleri ve heyecanları bütün alt idarecilere ve işçilere yansıyor. Hemen, herkes rahatsız bir ortamda çalışıyordu. Ayrıca, fabrika sahibi, en üst idarecilere fazlaca güvendiğinden, alt kademelerde oluşan problemlerin faturası alt kesimlere ödetiliyor ve alt kesimlerde çalışanlar işlerinden kovularak fatura kesiliyordu. Halbuki, problemlerin yüzde doksanının en üst idareciden kaynaklandığını herkes biliyordu, sadece işveren, işletme sahibi olup bitenleri bilemiyordu. Ne yazık, hiçbir çalışan fabrikada bir ahenksizlik olduğunu iş sahibine anlatamıyor ve anlatılan olumsuz bir kaç olaya da iş sahibi inanmıyordu. Üst düzey idareciler grup çalışmasını güven, mükafatlandırma ve çok çalışma sistemine oturmayıp, bilakis çalışanları endişe, güvensizlik ve risk ortamına iterek çalışmanın verimliliğini düşürüyordu. Firma ürünleri işletmede çalışanlarca ve işten atılanlarca kötüleniyordu. Grup çalışması sağ~ Ianamadığından işletmenin idaresi kontrol altına alınamıyordu. işletme sahibi faturanın bu yüzüne bakma imkanı bulamıyordu. Birbirine rekabet eden ve endişe ile bakan insanlardan oluşan bu işletme üst düzey idareciler üretim ve pazarlama imkanlarında ve başka kuruluş ve kurumlarla olan iş ilişkilerinde isabetli kararlar alamıyorlardı ve dı-' şarıya güven veremiyorlardı. Bir kamu görevlisi veya başka bir fabrikanın en üst idarecisi geldiğinde bu firmanın en üst idarecileri temsiide pasif kalıyor ve noksanlığını açık şekilde hissettiriyorlardı. Sonuçta, yatırım projesi çalışmalarında olduğu gibi işletme safhasında da aynı grup çalışması gereklidir. Grup çalışması hayatın ve çalışanların her safhasında fevkalade önemli ve zaruridir. Proje hazırlanırken yapılan çalışma tahminidir. Yapılan inceleme veya kullanılan usul belirtilen sonucu vermezse, yenilere denenir alternatif çalışmalar yapılır. Grup içerisinde isabetli kararları verebilecek kadroyu kurabilmek için, takviye uzmanları temin etmeye çalışmak ve sonuca ula- 16

18 şabilmek için, her safhadaki eksikleri gidermek gerekmektedir. Grup raporu He, işletmenin kurulmasının karlı olup olmadığı, yatırımın kuruluş yeri, kapasite miktarı ve pazarlama imkanları belirlenip, ilgili müteşebbise, üst kurula veya kuruluşa bildirilir. Burada, çalışma grubunun hüneri, becerikliliği ve başarısı sonuçta karlı ve istikrarlı işletilebilecek bir teşebbüsün ortaya çıkmasıyla anlaşılacaktır. Müteşebbis bir işletme k.urarken herşeyden önce kar edip etmeyeceğini ve bu karın yeterli olup olmayacağını görmek ister (16). Yine aynı grup, genel giderler içerisinde tasarruf yapılabilecek veya harcama yapılmasında israf olduğuna kanaat getirilen giderleri tespit etmelidir. Uzmanlar grubu raporu en optimum faydalı ve karı sağlayacak analiz çalışmasını raporuna yansıtır. Bugünün dünyasında, küçük çocuklar bile, "hangisini istersin" sorusuna "her ikisini de isterim" cevabının kabul edilmeyecek bir cevap olduğunu bilir (17). iki hazırlanmış projenin birbirine eşit fayda veya kar getirilmesi ve ikisinin birden en iyi proje olabilmesi mümkün değildir. işletmelerin amaçlarına ulaşmasında ve hedeflerinin gerçekleşmesinde yatırım projelerinin iyi bir çalışma grubunun elinden çıkmasının önemli bir yeri vardır. Yatırımın her zaman uzun dönemde varlığını koruyabilmesi, teknolojik, ekonomik ve sosyal çevredeki değıişmelere uyum sağlayabilmesi planlanan yatırım projesinin kusursuz hazırlanmış olmasına bağlıdır. Birçok yatırım konuları içerisinde en uygununu seçmek, en iyi kuruluş yerini belirlemek, en mükemmel plan ve program hazırlayarak üretim ve pazarlama metodlarını belirlemek ve isabetli tesbitierde bulunarak ileriyi yönen;ç hesaplamalar yapmek yatırım için büyük önem taşır. Yatırımın başlangıcından, işletme dönemine kadar, her çalışanın sorumlulukları ve sorunlarından sayılan, finansman ihtiyacının karşılanması yanında alınan bütün kararların işletme dönemini etkilemesi nedeniyle, yatırımın bütün metod ve kurallarına uyulması gerekmektedir. Üretim konusu, teknolojisini, sistemini seçmek uygulamak, yeni kurulacak yada genişletilecek işletmeye yer bulmak, üretimin kapasitesini belirlemek, işletmenin yatırım projesi hazırlık aşamasında vücut bulur. Yatırım dönemi her fonksiyonun düşünüldüğü ve işletmenin faaliyetini etkileyecek bir öneme sahiptir. Böyle bir dönem ciddi, çalışkan, tecrübeli, her meslekten uzmanlardan oluşan bir grup çalışması ile geçirilecek olunduğunda örnekler ispat etmektedir ki, sıkıntı ve problemlerin aşıldığı ve halledildiği ve yatırımcının ileride rahat ve huzurla işletmesinin başında oturacağı gözlenmektedir. Proje hazırlama ve değerlendirmede ağırlık verilen konular her işletme ve her yöre içfnfarklılık göstediği gibi, çalışan uzmanların kendilerine mahsus ölçülerine,ye yöntemlerine görede çeşitli sonuçlar ortaya çıkmaktadır. "Her yiğidin bir yeğurt yiyişi vardır". atasözünden benzetme 17

19 yapılacak olunursa, "Her uzmanın kendisine has çalışma metodu vardır" denebilir. Burada, grup çalışmasındaki şefin, her bir uzmanın kendine mahsus çalışma yöntemini bilmesi ve hepsini iyi bir koordinatör sıfatıyla ortak hedefe yönlendirmesi lazımdır. Yapılacak yatırım projesinin müşterek çalışmaların muhsulü olması için çalışanlar arası koordinasyonun sağlanması şarttır. Mesela, dört yol ağzına inşa edilecek bir köprünün projelendirilmesinde çevredeki alışveriş mağazalarının durumu, trafiğin rahatlığı, yolunu bir an için şaşırabilen bir aracın hemen yanlışını düzeltebilecek bir manevrayla değişik bir yoldan hiç vakit harcamadan geriye dönebilmesi imkanı vb. her husus proje safhasında ele alınabilecek konudur. Burada gruptaki kişilerin düşünme metodlarına ve zekice tesbitlerine bağlı bir çalışma oluşacaktır. Proje grubu, projeyi bir çok yönlerden ele almalı ve incelemelidir. Bir sanayi yatırım projesi ister kamu, isterse özel girişimcilerce gerçekleştirilmek istensin, ilk anda tamamlanmamış veya eksik olduğu farkediiememiş projelerin tercih edilmesinden kaynaklanan zararları önlemek için, değişik şekillerdeki inceleme ve çözümlerle düzenli bir biçimde geliştirilmelidir (18). Eksik bilgilere sahip bir proje hazırlama grubunun proje çalışmasında, proje kapsamında yanlış karar almalar ortaya çıkabileceği sonuçlarla da karşılaşmak mümkündür. Öte yandan, bilinmelidir ki işletmelerin gelecekteki başarıları önceden alınan yatırım kararlarına bağlıdır (19) 3- YATIRIM PROJELERiNiN KAPSAMI işletmelerin uzun dönemdeki başarıları kesinlikle hazırlanan projelerinin uygulanabilirliğine ve planlanan yatırımların gerçekleşmesine bağlıdır. Gerek işletme düzeyinde olsun, gerekse ülke düzeyinde olsun kaynakların en uygun bir biçimde kullanılması, seçeneklerin değerlendirilmesi, değişik konularda hazırlanmış yatırım projeleriyle yakından alakalıdır. Ülkelerin kendi kalkınma planlarının hedeflerini yakalayabilmesinin, başarı ya ulaşmasının en güçlü araçlarından ve en önemli ekonomik unsurlarından biri gerçekleştirilen istikrarlı yatırımlardır. Yatırımlar gerçekleştirildiği bölgeden başlayarak, bölgeden çevreye, çevreden fertlere doğru bir ürün ve gelir akışına yol açarlar. Önce çalışanların gelirleri ve satınalma güçleri artar. Daha sonra, tüketim ürünlerine istekler artar. Sonra üretim artar ve artış birbirlerine bağımlı olarak değişme gösterir. Yatırım projeleri, belirli bir konuda çalışma grubunun becerilerini yansıtan ayrıntılı ve ciddi çalışmalardır. Malumdur ki, yatırımların planlanmasında ve gerçekleştirilmesinde ilk yapılması gereken, yatırım projelerinin hazırlanmasıdır. Ancak, proje düzenlemedetesadüflere bırakılan 18

20 hiçbir konu olmayıp, her bir konu akıı, mantık ve ilim usü! ve metodları çerçevesinde ele alınır. Tecrübelerden istifade edilir. Kaynakların en yararlı kullanım yerlerine tahsisi iyi hazırlanmış plan ve programların yanında arzulanan hedeflere yönelmiş ve fevkalede titizlikle yatırım projesi hazırlık grubunca hazırlanmış proje değerlendirme sistemine bağlıdır. Örneğin, 1990 yılında Teşvik Uygulama Genel Müdürlüğü'ne Silvan nüfusunun tüketeceği ekmek miktarının yaklaşık birkaç katı büyüklüğünü oluşturan ekmek fabrikası tesisi için yatırım projesi müracaatı yapılmıştır. Uzmanlar bu hususu geç de olsa izlemiş ve ekmek fabrikası müteşebbisinde bu hususu farketmesi gerektiği beklenilmektedir. Ancak, bilgisizlik ve tecrübesizlik herşeyin farkına vardıramamış ve inceleme uzmanları ile müteşebbisler zor durumda kalmıştır. Yatırım projelerinin hazırlanması ve değişik açılardan değerlendirilmesi ve uygulanabilirliği yatırımcıların olduğu kadar, devletin de önemle yönlendirmesi gerektiği esas ekonomik politikalarından biridir. Gerek işletmelerin, gerekse ülke ekonomilerinin sağlıklı bir biçimde büyümeleri için yatırım projelerinin belirlenen hedefler doğrultusunda gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Yatırımlardan beklenen yararları temin edebilmek için, projeler yatırımcı açısından ve ülke ekonomisi yönünden tutarlı olarak değerlendirilmelidir. Bir yatırım projesi ticari açıdan çok karlhı iken, üike ekonomisi açısından olumlu değerlendirilmeyebilir. Benzer şekilde, ülke ekonomisi yönünden ele alındığında çok olumlu görülen bir yatırım, ticari açıdan pek karlı görülmeyebilir. Yatırım projesinden ortaya çıkan problemlere yatırımcı gözüyle bakıldığı gibi dışarıdan da bakııdığı şekilde değerlendirmeler yapmaya ve problemlere çözümler üretmeye çalışmalıdır. Örneğin iran'dan hayvan ithalatı ülke için çok karlı görüldüğü halde, yerli hayvan besleyicileri ve üreticileri açısından zararlı bir politikadır. Otomobil ithali ülke ekonomisinin döviz kaybına ve yerli üreticilerin üretimlerinin düşmesine neden olduğu halde, otomobil alıcılarına daha kaliteli, rahat ve ucuz otomobil temin etme imkanı vermektedir. Kamuya ait yatırım projelerinin hazırlanması ve uygulanması ise, teknik ve ekonomik analizler, ön proje hazırlanması, kabul edilmesi, kesin proje hazırlanması, projelerin incelenmesi, değerlendirilmesi, finansman programlarının hazırlanması vb. gibi birtakım işlemler çerçevesinde özel sektör yatırım projelerinde olduğu gibi yapılmaktadır. Bu işlemler için, ilgili kuruluşlar ve çalışma grupları belirlenmiş ve kurallar konmuştur. Ancak bu kuralların bütünüyle, kesin ve uzun süre geçerli olduğunu söylemek zordur. Bunun nedeni, bir yandan, çeşitli sektörlerde farklı mal ve hizmetlerin farklı büyüklükte ve teknolojideki kapasitelerle üretilecek olması (bu durumda birbirinden farklı sahada ve karakterde birkaç araştırma yapma ve küçük çapta yatırım projesi hazırlama gereği ortaya çıkar), öte yandan uy- 19

GENEL İŞLETME İŞLETMEN. Yrd. Doç. Dr. Hasan ALKAN

GENEL İŞLETME İŞLETMEN. Yrd. Doç. Dr. Hasan ALKAN GENEL İŞLETME İŞLETMEN LETMENİN N KURULUŞ ÇALIŞMALARI Yrd. Doç. Dr. Hasan ALKAN İşletme denince köşe başındaki bakkaldan büyük bir demir çelik işletmesine kadar çeşitli tipte girişimler söz konusu olabildiğine

Detaylı

İŞLETMENİN KURULUŞ ÇALIŞMALARI. Doç. Dr. Mahmut AKBOLAT

İŞLETMENİN KURULUŞ ÇALIŞMALARI. Doç. Dr. Mahmut AKBOLAT İŞLETMENİN KURULUŞ ÇALIŞMALARI Doç. Dr. Mahmut AKBOLAT İŞLETMENİN KURULUŞ ÇALIŞMALARI Bu Dersimizde; Kuruluşla İlgili Bazı Temel Kavramlar Genel Olarak İşletmenin Kuruluş Aşamaları Fizibilite Çalışmalarının

Detaylı

Gürcan Banger 21 Mayıs 17 Haziran 2012

Gürcan Banger 21 Mayıs 17 Haziran 2012 Gürcan Banger 21 Mayıs 17 Haziran 2012 Üretim Yatırımı Girişim kapsamında hedeflenen ürün veya hizmetlerin üretilmesi için gerekli işletme faaliyetleri planlanmalıdır. Girişimcinin uzmanlığına da bağlı

Detaylı

Konu II Yatırım m Projelerinin Hazırlanmas. rlanması

Konu II Yatırım m Projelerinin Hazırlanmas. rlanması Konu II Yatırım m Projelerinin Hazırlanmas rlanması Yatırım m Projesi Sabit Yatırım Önerisidir Genel olarak yatırım projeleri sabit sermaye yatırım önerileri olarak görülmektedir. Yeni bir girişimin başlatılmasına

Detaylı

STANDART VE STANDARDİZASYON

STANDART VE STANDARDİZASYON STANDART VE STANDARDİZASYON İnsanoğlu yaratıldığı günden bu yana karışıklıktan kurtulma ve belirli bir düzen tesis etme gayreti içerisinde olmuştur. Bu düzenleme sürecinin tabiî bir neticesi olarak ortaya

Detaylı

BÖLÜM III İŞLETMENİN KURULUŞU 10/7/13 İŞLETMENİN KURULUŞ NEDENLERİ İŞLETMENİN KURULUŞ AŞAMALARI

BÖLÜM III İŞLETMENİN KURULUŞU 10/7/13 İŞLETMENİN KURULUŞ NEDENLERİ İŞLETMENİN KURULUŞ AŞAMALARI BÖLÜM III İŞLETMENİN KURULUŞU İŞLETMENİN KURULUŞ NEDENLERİ Miras Bağımsız iş yapma isteği Kazanç sağlama isteği Toplumsal itibar sağlamak Başka fırsatların yokluğu Bir düşünce veya bir misyonu gerçekleştirme

Detaylı

PAZAR NERESİDİR? Uygulamalı Girişimcilik Eğitimi. Pazar Araştırması

PAZAR NERESİDİR? Uygulamalı Girişimcilik Eğitimi. Pazar Araştırması Uygulamalı Girişimcilik Eğitimi Pazar Araştırması PAZAR NERESİDİR? Pazar mal ve hizmetlerin satışa sunuldukları ve alıcılar ile satıcıların bir araya geldikleri her yerdir. Mağaza, hal, manav, restoran,

Detaylı

İşletmelerin Özel Hedefleri Müşteri/Çalışan memnuniyeti - eğitimi ve kariyer gelişimi

İşletmelerin Özel Hedefleri Müşteri/Çalışan memnuniyeti - eğitimi ve kariyer gelişimi İşletmelerin Genel Hedefleri Finansal Hedefler: Kârlılık ve yeni kârlı yatırımlar Pazarlama hedefleri Var olma hedefi: Ticari hayatı sürdürmek Sosyal sorumluluk ve topluma hizmet İşletmelerin Özel Hedefleri

Detaylı

Girişimcinin İş Kurma Sürecindeki Temel Adımları. Yrd.Doç.Dr. Levent VURGUN Turgut Özal Üniversitesi

Girişimcinin İş Kurma Sürecindeki Temel Adımları. Yrd.Doç.Dr. Levent VURGUN Turgut Özal Üniversitesi Girişimcinin İş Kurma Sürecindeki Temel Adımları Yrd.Doç.Dr. Levent VURGUN Turgut Özal Üniversitesi Girişimcinin İş Kurma Sürecindeki Temel Adımları MOTİVASYON İŞ FİKRİ ÇALIŞMA PROGRAMI ÖN DEĞERLENDİRME

Detaylı

Güneş Enerjisi nde Lider

Güneş Enerjisi nde Lider Güneş Enerjisi nde Lider GO Enerji, 2003 yılından itibaren, Güneş enerjisinden elektrik üretimi teknolojilerinde uzmanlaşmış ekibiyle faaliyet göstermektedir. Kendi markaları ile ABD den Avustralya ya

Detaylı

PROJENİN TAHMİNİ FİNANSAL TABLOLARININ HAZIRLANMASI Kubilay Kavak Mart-2012 A) BAŞLANGIÇ YATIRIM HARCAMALARI Proje fikrinin geliştirilebilmesi için gerekli tüm yatırım özellikleri belirlenir. Tüm yatırım

Detaylı

YENİ TEŞVİK SİSTEMİ 1 / 7

YENİ TEŞVİK SİSTEMİ 1 / 7 YENİ TEŞVİK SİSTEMİ 1 / 7 Biliyorsunuz, 19 Haziran da yeni teşvik sistemine ilişkin gerekli yasal prosedürler tamamlandı ve konuya ilişkin Bakanlar Kurulu Kararı -2012 yılının başından itibaren geçerli

Detaylı

Gazi Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü. ENM 307 Mühendislik Ekonomisi. Ders Sorumlusu: Prof. Dr. Zülal GÜNGÖR

Gazi Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü. ENM 307 Mühendislik Ekonomisi. Ders Sorumlusu: Prof. Dr. Zülal GÜNGÖR Gazi Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü ENM 307 Mühendislik Ekonomisi Ders Sorumlusu: Prof. Dr. Zülal GÜNGÖR Oda No:850 Telefon: 231 74 00/2850 E-mail: zulal@mmf.gazi.edu.tr Gazi Üniversitesi Endüstri

Detaylı

İŞLETME VE ORGANİZASYON STAJI UYGULAMA ESASLARI

İŞLETME VE ORGANİZASYON STAJI UYGULAMA ESASLARI İŞLETME VE ORGANİZASYON STAJI UYGULAMA ESASLARI ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ İŞLETME VE ORGANİZASYON STAJI UYGULAMA ESASLARI 2014 İŞLETME VE ORGANİZASYON STAJI UYGULAMA ESASLARI Açıklama Staj yapılan işletmelerde

Detaylı

TEMATİK COĞRAFİ HARİTALARIN VERİMLİLİK AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ

TEMATİK COĞRAFİ HARİTALARIN VERİMLİLİK AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ TEMATİK COĞRAFİ HARİTALARIN VERİMLİLİK AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ Cihan Yalçın 1, * Edirne Bilim Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlüğü Engin Bişar 1 Edirne Bilim Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlüğü Seda Yalçın

Detaylı

R KARLILIK VE SÜRDÜRÜLEB

R KARLILIK VE SÜRDÜRÜLEB ÜRETİMDE İNOVASYON BİLAL AKAY Üretim ve Planlama Direktörü 1 İleri teknolojik gelişme ve otomasyon, yeni niteliklere ve yüksek düzeyde eğitim almış insan gücüne eğilimi artıyor. Mevcut iş gücü içinde bu

Detaylı

Trakya Kalkınma Ajansı. www.trakyaka.org.tr. İhracat Planı Hazırlanması Süreci

Trakya Kalkınma Ajansı. www.trakyaka.org.tr. İhracat Planı Hazırlanması Süreci Trakya Kalkınma Ajansı www.trakyaka.org.tr İhracat Planı Hazırlanması Süreci 2013 İHRACAT PLANI HAZIRLANMASI SÜRECİ İhracat Planı Neden Hazırlanır? İhracattan ne beklendiğinin belirlenmesi, İhracat amaçlarına

Detaylı

MAKİNA VE KİMYA ENDÜSTRİSİ KURUMU YATIRIM İŞLERI YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Genel Hükümler. Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar, İlkeler, Esaslar

MAKİNA VE KİMYA ENDÜSTRİSİ KURUMU YATIRIM İŞLERI YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Genel Hükümler. Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar, İlkeler, Esaslar MAKİNA VE KİMYA ENDÜSTRİSİ KURUMU YATIRIM İŞLERI YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Genel Hükümler Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar, İlkeler, Esaslar Amaç Madde 1- Bu Yönergenin amacı, Kurumun yeni,tevsi, modernizasyon

Detaylı

Sayı : B.13.1.SGK.0.(İÇDEN).00.00/04 18/01/2008 Konu : İç Denetim Birimi GENELGE 2008/8

Sayı : B.13.1.SGK.0.(İÇDEN).00.00/04 18/01/2008 Konu : İç Denetim Birimi GENELGE 2008/8 Sayı : B.13.1.SGK.0.(İÇDEN).00.00/04 18/01/2008 Konu : İç Denetim Birimi GENELGE 2008/8 Bilindiği üzere; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile yeni mali yönetim ve kontrol sisteminin gereği

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Contents I. KISIM İŞLETMECİLİK İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER

İÇİNDEKİLER. Contents I. KISIM İŞLETMECİLİK İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER İÇİNDEKİLER Contents I. KISIM İŞLETMECİLİK İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1.Bölüm: TEMEL İŞLETMECİLİK KAVRAM VE TANIMLARI... 2 Giriş... 3 1.1. Temel Kavramlar ve Tanımlar... 3 1.2. İnsan İhtiyaçları... 8 1.3.

Detaylı

UTY nin esas amacı, yol ağını kullanan araç sayısını azaltırken, seyahat etmek isteyenlere de geniş hareketlilik imkanları sağlamaktır.

UTY nin esas amacı, yol ağını kullanan araç sayısını azaltırken, seyahat etmek isteyenlere de geniş hareketlilik imkanları sağlamaktır. ULAŞTIRMADA TALEP YÖNETİMİ (UTY) NEDİR? Basit olarak, UTY programları bir araçtaki kişi sayısını arttırarak ya da seyahat zamanını ya da ihtiyacını etkileyerek taşımacılık sistemlerinin hareket kazandırdığı

Detaylı

İşletmelerin Büyüme Şekilleri

İşletmelerin Büyüme Şekilleri Yrd.Doç.Dr. Gaye Açıkdilli Yrd.Doç.Dr. Erdem Kırkbeşoğlu İŞLETMELERİN BÜYÜMESİ İşletmelerin Büyüme Nedenleri Optimum büyüklüğe ulaşma Piyasalarda etkinliği arttırarak kar elde etme olanaklarını arttırma

Detaylı

ENERJİ YATIRIMLARI VE TEŞVİK TEDBİRLERİ

ENERJİ YATIRIMLARI VE TEŞVİK TEDBİRLERİ ENERJİ YATIRIMLARI VE TEŞVİK TEDBİRLERİ TEŞVİK UYGULAMA ve YABANCI SERMAYE GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ANKARA - Nisan 2012 1 TEŞVİK NEDİR? Ekonomik literatürde teşvik kavramı, belirli ekonomik ve sosyal faaliyetlerin

Detaylı

Neden İşletme Kurarız?

Neden İşletme Kurarız? 1 Neden İşletme Kurarız? Bağımsız çalışma isteği Miras yoluyla işletme sahipliği Yeni bir buluş veya fikri pazara sunma arzusu Başka fırsatların yokluğu Toplumsal itibar sağlama Kazanç sağlama ve ülke

Detaylı

01.01.2013-31.03.2013 FAALİYET RAPORU

01.01.2013-31.03.2013 FAALİYET RAPORU Sayfa No:1 İSTANBUL PORTFÖY YÖNETİMİ A.Ş. 01.01.2013-31.03.2013 FAALİYET RAPORU Faaliyet Raporu İçeriği 1. Raporun Dönemi 2. Ortaklığın Ünvanı 3. Dönem içinde yönetim ve denetleme kurullarında görev alan

Detaylı

YATIRIM PROJELERİNİN YÖNETİMİ VE İŞ PLANI. Prof. Dr. YILDIRIM BEYAZIT ÖNAL

YATIRIM PROJELERİNİN YÖNETİMİ VE İŞ PLANI. Prof. Dr. YILDIRIM BEYAZIT ÖNAL YATIRIM PROJELERİNİN YÖNETİMİ VE İŞ PLANI Prof. Dr. YILDIRIM BEYAZIT ÖNAL YATIRIM PROJELERİNİN YÖNETİMİ Yatırım projelerinin yönetimi denilince, yatırım düşüncelerinin ortaya çıkışından üretime geçilmesine

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KURULLARI HAKKINDA YÖNETMELİK (7 Nisan 2004/25426 R.G.) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KURULLARI HAKKINDA YÖNETMELİK (7 Nisan 2004/25426 R.G.) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak Amaç İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KURULLARI HAKKINDA YÖNETMELİK (7 Nisan 2004/25426 R.G.) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak Madde 1 Bu Yönetmelik, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili çalışmalarda bulunmak

Detaylı

İNŞAAT MALİYETLERİNİN HESAPLANMASINA YÖNELİK BİR ÖRNEK

İNŞAAT MALİYETLERİNİN HESAPLANMASINA YÖNELİK BİR ÖRNEK İNŞAAT İŞLERİ HARCAMA TUTARININ BELİRLENMESİ Yapı birim metrekare maliyetleri Maliye ve Gümrük Bakanlığı ile Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından hesaplanarak yayınlanır. Bununla birlikte, özel kişilerin

Detaylı

GÜMRÜK MÜŞAVİRLİĞİ & DIŞ TİCARET

GÜMRÜK MÜŞAVİRLİĞİ & DIŞ TİCARET Gümrük Hizmetleri Özel Çözümler Lojistik Hizmetleri Sigorta ve Aracılık Hizmetleri Uluslar arası Dış Ticaret GÜMRÜK MÜŞAVİRLİĞİ & DIŞ TİCARET Ticaret Güvenle Şekillenir GÜMRÜK MÜŞAVİRLİĞİ & DIŞ TİCARET

Detaylı

MERSİN TİCARET VE SANAYİ ODASI OCAK 2011

MERSİN TİCARET VE SANAYİ ODASI OCAK 2011 MERSİN TİCARET VE SANAYİ ODASI OCAK 2011 TAŞIT ARAÇ VE PARÇALARI TİCARETİ SEKTÖRÜ MEVCUT DURUMU VE MÜŞTERİ EĞİLİMLERİ TESPİT ÇALIŞMASI TAŞIT ARAÇ VE PARÇALARI TİCARETİ SEKTÖRÜ MEVCUT DURUM ANALİZ SONUÇLARI

Detaylı

YEM İHRACATI MEVCUT DURUM PROBLEMLER BEKLENTİLER. Musa ÖZGÜÇLÜ İPEK YEM VE GIDA SAN.TİC.A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı

YEM İHRACATI MEVCUT DURUM PROBLEMLER BEKLENTİLER. Musa ÖZGÜÇLÜ İPEK YEM VE GIDA SAN.TİC.A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı YEM İHRACATI MEVCUT DURUM PROBLEMLER BEKLENTİLER Musa ÖZGÜÇLÜ İPEK YEM VE GIDA SAN.TİC.A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı HAMMADDE MALİYET ETKENLERİ Sektör ana hammaddeleri dövize endekslidir. Ülkemiz üretimi

Detaylı

İŞ SÜREKLİLİĞİ YÖNETİM SİSTEMİ İÇİN KRİTİK BAŞARI FAKTÖRLERİ

İŞ SÜREKLİLİĞİ YÖNETİM SİSTEMİ İÇİN KRİTİK BAŞARI FAKTÖRLERİ İŞ SÜREKLİLİĞİ YÖNETİM SİSTEMİ İÇİN KRİTİK BAŞARI FAKTÖRLERİ Ali Dinçkan, BTYÖN Danışmanlık İş sürekliliği, kurumun kritik süreçlerinin belirlenmesi, bu süreçlerin sürekliliği için gerekli çalışmaların

Detaylı

FMEA. Hata Türleri ve Etkileri Analizi

FMEA. Hata Türleri ve Etkileri Analizi FMEA Hata Türleri ve Etkileri Analizi 2007 FMEA Tanımı FMEA (HTEA), bir ürün veya prosesin potansiyel hatalarını ve bunların sonucu olabilecek etkilerini tanımlama, değerlendirme, potansiyel hatanın ortaya

Detaylı

Mühendislik Ekonomisi

Mühendislik Ekonomisi Mühendislik Ekonomisi Dersin Koordinatörü Prof. Dr. Orhan TORKUL Dersi Verenler Yrd. Doç. Dr. Alper GÖKSU Yrd. Doç. Dr. Abdülkadir HIZIROĞLU Yrd. Doç. Dr. Tijen ÖVER ÖZÇELİK Dr. Halil İbrahim CEBECİ Dersin

Detaylı

ÇİMENTO SEKTÖRÜ 10.04.2014

ÇİMENTO SEKTÖRÜ 10.04.2014 ÇİMENTO SEKTÖRÜ TABLO 1: EN ÇOK ÜRETİM YAPAN 15 ÜLKE (2012) TABLO 2: EN ÇOK TÜKETİM YAPAN 15 ÜLKE (2012) SEKTÖRÜN GENEL DURUMU Dünyada çimento üretim artışı hızlanarak devam ederken 2012 yılında dünya

Detaylı

DEVLET MALZEME OFİSİ TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ UYGULAMA VE ÖDÜL YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

DEVLET MALZEME OFİSİ TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ UYGULAMA VE ÖDÜL YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar DEVLET MALZEME OFİSİ TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ UYGULAMA VE ÖDÜL YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde l - Bu Yönergenin amacı, Devlet Malzeme Ofisi Merkez, Taşra Teşkilâtı ve

Detaylı

YILLIK TRANSFER FİYATLANDIRMASI RAPORU. A. Feridun Güngör Yeminli Mali Müşavir

YILLIK TRANSFER FİYATLANDIRMASI RAPORU. A. Feridun Güngör Yeminli Mali Müşavir YILLIK TRANSFER FİYATLANDIRMASI RAPORU A. Feridun Güngör Yeminli Mali Müşavir Belgelendirme Zorunluluğu İlişkili şirketler arasında gerçekleştirilen işlemlerde uygulanan fiyatların emsallere uygunluk ilkesi

Detaylı

SAĞLIK BAKANLIĞI STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞININ GÖREV ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNERGE İKİNCİ BÖLÜM. Amaç ve Kapsam

SAĞLIK BAKANLIĞI STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞININ GÖREV ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNERGE İKİNCİ BÖLÜM. Amaç ve Kapsam Amaç SAĞLIK BAKANLIĞI STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞININ GÖREV ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNERGE BİRİNCİ BÖLÜM Amaç ve Kapsam MADDE 1- Bu Yönerge nin amacı; Sağlık Bakanlığı Strateji Geliştirme

Detaylı

KOMPRESÖR SEÇİMİ. Ümit ÇİFTÇİ ÖZET

KOMPRESÖR SEÇİMİ. Ümit ÇİFTÇİ ÖZET 105 KOMPRESÖR SEÇİMİ Ümit ÇİFTÇİ ÖZET Günümüzde, basınçlı havanın otomasyonda kullanılması hayli yaygındır. Hemen her işletmede bir kompresör bulunması mümkündür. Üretimi arttırmak ve işgücü kullanımını

Detaylı

BÖLÜM: 2 İŞLETMENİN TANITIMI VE TEMEL KAVRAMLAR

BÖLÜM: 2 İŞLETMENİN TANITIMI VE TEMEL KAVRAMLAR DERS : GENEL İŞLETME BÖLÜM: 2 İŞLETMENİN TANITIMI VE TEMEL KAVRAMLAR İŞLETMENİN TANIMI İşletme; farklı anlamlarda kullanılabilmektedir. Bunlar; Bir aracı, makineyi, dükkanı veya iş yerini vb. çalıştırma.

Detaylı

BATMAN ÜNİVERSİTESİ İÇ KONTROL SİSTEMİ İZLEME GÖZDEN GEÇİRME VE DEĞERLENDİRME YÖNERGESİ

BATMAN ÜNİVERSİTESİ İÇ KONTROL SİSTEMİ İZLEME GÖZDEN GEÇİRME VE DEĞERLENDİRME YÖNERGESİ BATMAN ÜNİVERSİTESİ İÇ KONTROL SİSTEMİ İZLEME GÖZDEN GEÇİRME VE DEĞERLENDİRME YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu yönergenin amacı, Batman Üniversitesi iç kontrol

Detaylı

Sirküler No: 038 İstanbul, 16 Nisan 2014

Sirküler No: 038 İstanbul, 16 Nisan 2014 Sirküler No: 038 İstanbul, 16 Nisan 2014 Konu: Mali İdare, indirimli kurumlar vergisi uygulamasında tereddüt bulunan bazı konulara ilişkin görüşünü açıkladı. Özet: İndirimli kurumlar vergisi uygulamasında,

Detaylı

DEĞER MÜHENDİSLİĞİ. Veli KOÇAK Yazılım Mühendisi. Maltepe Üniversitesi - 2014

DEĞER MÜHENDİSLİĞİ. Veli KOÇAK Yazılım Mühendisi. Maltepe Üniversitesi - 2014 DEĞER MÜHENDİSLİĞİ Veli KOÇAK Yazılım Mühendisi Maltepe Üniversitesi - 2014 GİRİŞ Günümüzün rekabetçi koşullarında varlığını sürdürmek isteyen işletmeler, düşük maliyetli, yüksek kaliteli ve müşteri isteklerine

Detaylı

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ?

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? Dr. Fatih Macit, Süleyman Şah Üniversitesi Öğretim Üyesi, HASEN Bilim ve Uzmanlar Kurulu Üyesi Giriş Türk Konseyi nin temelleri 3 Ekim 2009 da imzalanan Nahçivan

Detaylı

GİRİŞİMCİLİK (HARİTA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ) DERS NOTLARI. Doç. Dr. Volkan YILDIRIM yvolkan@ktu.edu.tr Karadeniz Teknik Üniversitesi, GISLab Trabzon

GİRİŞİMCİLİK (HARİTA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ) DERS NOTLARI. Doç. Dr. Volkan YILDIRIM yvolkan@ktu.edu.tr Karadeniz Teknik Üniversitesi, GISLab Trabzon GİRİŞİMCİLİK (HARİTA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ) DERS NOTLARI Doç. Dr. Volkan YILDIRIM yvolkan@ktu.edu.tr Karadeniz Teknik Üniversitesi, GISLab Trabzon www.gislab.ktu.edu.tr GİRİŞİMCİLİK 1. İŞLETMELERİN KURULUŞ

Detaylı

Üretim Yönetimi. 3.1. Ürün Tasarımı 19.02.2012. 3.1.1. Ürün Tasarımını Etkileyen Faktörler. Bölüm 3. Üretim Sistemlerinin Tasarımı ve Kuruluşu

Üretim Yönetimi. 3.1. Ürün Tasarımı 19.02.2012. 3.1.1. Ürün Tasarımını Etkileyen Faktörler. Bölüm 3. Üretim Sistemlerinin Tasarımı ve Kuruluşu Üretim Yönetimi Bölüm 3. Üretim Sistemlerinin Tasarımı ve Kuruluşu Yrd. Doç. Dr. Selçuk ÇEBİ http://scebi.ktu.edu.tr 3.1. Ürün Tasarımı Ürün tasarımı, ürünün fiziksel özelliklerini ve fonksiyonlarını açıkça

Detaylı

KURUMSAL. İlkelerine dayanmaktadır.

KURUMSAL. İlkelerine dayanmaktadır. KURUMSAL ERK Denetim ve Yeminli Mali Müşavirlik Hizmetleri Ltd. Şti., on altı yılı aşkın bir süredir Hesap Uzmanlığı ve Baş Hesap Uzmanlığı görevlerinin yanı sıra Maliye Bakanlığında Daire Başkanlığı görevlerinde

Detaylı

İLKADIM KAYMAKAMLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ ve PROJE ARAŞTIRMA GELİŞTİRME MERKEZİ (APAM) YÖNERGESİ

İLKADIM KAYMAKAMLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ ve PROJE ARAŞTIRMA GELİŞTİRME MERKEZİ (APAM) YÖNERGESİ İLKADIM KAYMAKAMLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ ve PROJE ARAŞTIRMA GELİŞTİRME MERKEZİ (APAM) YÖNERGESİ 1 İLKADIM KAYMAKAMLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ ve PROJE ARAŞTIRMA GELİŞTİRME MERKEZİ APAM) YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Genel

Detaylı

MANİSA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SU VE KANALİZASYON İDARESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ HİZMET İÇİ EĞİTİM YÖNETMELİĞİ

MANİSA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SU VE KANALİZASYON İDARESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ HİZMET İÇİ EĞİTİM YÖNETMELİĞİ MANİSA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SU VE KANALİZASYON İDARESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ HİZMET İÇİ EĞİTİM YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar, Hedef ve Esaslar Amaç Madde 1- Manisa Su ve Kanalizasyon

Detaylı

TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ

TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ a. Sektörün Dünya Ekonomisi ve AB Ülkelerindeki Durumu Dünya mobilya üretimi 2010 yılında yaklaşık 376 milyar dolar olurken, 200 milyar dolar olan bölümü üretim

Detaylı

İŞGÜCÜ PİYASASI BİLGİLERİ ANKET FORMU İÇİN REHBER KİTAPÇIK

İŞGÜCÜ PİYASASI BİLGİLERİ ANKET FORMU İÇİN REHBER KİTAPÇIK İŞGÜCÜ PİYASASI BİLGİLERİ ANKET FORMU İÇİN REHBER KİTAPÇIK Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) tarafından işgücü piyasası ile ilgili periyodik ve güvenilir bilgi elde etmek, iş piyasasında mevcut, geçmiş ve gelecek

Detaylı

FİZİBİLİTE RAPORU. Yatırımcı Kuruluşun : 1.ADI VE ÜNVANI. a- Telefon :.. b- Faks : 5.ORTAKLAR HAKKINDA BİLGİLER. c-telefon NUMARALARI

FİZİBİLİTE RAPORU. Yatırımcı Kuruluşun : 1.ADI VE ÜNVANI. a- Telefon :.. b- Faks : 5.ORTAKLAR HAKKINDA BİLGİLER. c-telefon NUMARALARI 1 FİZİBİLİTE RAPORU I-YATIRIMCI İLE İLGİLİ BİLGİLER : Yatırımcı Kuruluşun : 1.ADI VE ÜNVANI 2.SERMAYESİ a)kayıtlı Sermayesi b)ödenmiş Sermayesi : : 3.ADRESİ a- Telefon b- Faks : 4.BAĞLI OLDUĞU VERGİ DAİRESİ

Detaylı

HİZMETLERİMİZ HAKKINDA

HİZMETLERİMİZ HAKKINDA HİZMETLERİMİZ HAKKINDA Avraska İş Geliştirme ve Yönetim Danışmanlığı Ltd.Şti. İstanbul, Temmuz 2015 Yeni rekabet sadece firmaların fabrikalarda ürettikleri ürünler arasında değil; fabrika çıktılarına ambalaj,

Detaylı

BÖLÜM 4 İÇ KONTROL SİSTEMİ

BÖLÜM 4 İÇ KONTROL SİSTEMİ BÖLÜM 4 İÇ KONTROL SİSTEMİ Öğr. Gör. Mehmet KÖRPİ KONTROL KAVRAMI İşletmenin belirlenen amaçlarına ulaşması için, işletme yöneticilerinin almış olduğu önlemlere, uyguladığı yöntemlere kontrol usul ve yöntemleri

Detaylı

KONYA HAVA KARGO TERMİNALİ Ahmet ÇELİK

KONYA HAVA KARGO TERMİNALİ Ahmet ÇELİK 1. GİRİŞ Konya Havalimanı, 2 yılında hizmete girmiş, 21 de dış hatlar yolcu trafiğine açılmış olup, yıllık uçak kapasitesi 17.52 dir. Havaalanı 196. m² alan üzerine kurulmuştur. Konya Havalimanı 213 yılı

Detaylı

KPMG TÜRKİYE TRANSFER FİYATLANDIRMASI SERVİSLERİ DENETİM/VERGİ/DANIŞMANLIK

KPMG TÜRKİYE TRANSFER FİYATLANDIRMASI SERVİSLERİ DENETİM/VERGİ/DANIŞMANLIK KPMG TÜRKİYE TRANSFER FİYATLANDIRMASI SERVİSLERİ DENETİM/VERGİ/DANIŞMANLIK Transfer Fiyatlandırması Servisleri Bütün dünyada, vergi gelirlerini korumak için Transfer Fiyatlandırması kuralları her geçen

Detaylı

İÇİNDEKİLER SAYFA NO ÖNSÖZ IX GİRİŞ.. XI

İÇİNDEKİLER SAYFA NO ÖNSÖZ IX GİRİŞ.. XI İÇİNDEKİLER SAYFA NO ÖNSÖZ IX GİRİŞ.. XI BİRİNCİ BÖLÜM FRANCHISING SİSTEMİNİN TANIMI, KAPSAMI VE ÇEŞİTLERİ 1. FRANCHISING KAVRAMI VE TANIMI... 1 1.1. Franchising Kavramı.. 1 1.2. Franchising Sistemi 2

Detaylı

1 Şubat 2015 PAZAR Resmî Gazete Sayı : 29254

1 Şubat 2015 PAZAR Resmî Gazete Sayı : 29254 1 Şubat 2015 PAZAR Resmî Gazete Sayı : 29254 BÜYÜKŞEHİR BELEDİYELERİ VE İL ÖZEL İDARELERİ TARAFINDAN AFET VE ACİL DURUMLAR İLE SİVİL SAVUNMAYA İLİŞKİN YATIRIMLARA AYRILAN BÜTÇEDEN YAPILACAK HARCAMALARA

Detaylı

Mimarlık Meslek Pratiği

Mimarlık Meslek Pratiği Mimarlık Meslek Pratiği Mimarlık Meslek Pratiği Mimarlık yapı sektörünün ayrılmaz bir parçasıdır. Yapı sektörü ise tüm dünyada diğer sektörler için itici güç oluşturan dinamik bir sektördür. Son elli yıldır

Detaylı

DEVLET MALZEME OFĠSĠ TEK DÜZEN MUHASEBE SĠSTEMĠ TEġEKKÜL BÜTÇESI HAZIRLAMA VE UYGULAMA YÖNERGESĠ

DEVLET MALZEME OFĠSĠ TEK DÜZEN MUHASEBE SĠSTEMĠ TEġEKKÜL BÜTÇESI HAZIRLAMA VE UYGULAMA YÖNERGESĠ 1 DEVLET MALZEME OFĠSĠ TEK DÜZEN MUHASEBE SĠSTEMĠ TEġEKKÜL BÜTÇESI HAZIRLAMA VE UYGULAMA YÖNERGESĠ BĠRĠNCĠ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde 1- (1) Bu Yönergenin amacı, yıllık genel yatırım

Detaylı

Duru. Girişim. İnsan Kaynakları Yönetim Sistemleri

Duru. Girişim. İnsan Kaynakları Yönetim Sistemleri Duru Girişim İnsan Kaynakları Yönetim Sistemleri İçindekiler 3 4 5 7 9 11 13 14 15 Hakkımızda Hizmetlerimiz İnsan Kaynakları 360 Pazarlama OSGB Proje Geliştirme Hekim Menajerliği Hastane Açılış Projeleri

Detaylı

GİRİŞİMCİLİKTE İŞ PLANI (Yapım - Uygulama) BUSINESS PLAN IN ENTREPRENEURSHIP (Planning - Application)

GİRİŞİMCİLİKTE İŞ PLANI (Yapım - Uygulama) BUSINESS PLAN IN ENTREPRENEURSHIP (Planning - Application) GİRİŞİMCİLİKTE İŞ PLANI (Yapım - Uygulama) BUSINESS PLAN IN ENTREPRENEURSHIP (Planning - Application) GİRİŞİMCİLİKTE İŞ PLANI İş planı: Kurulması düşünülen işletmenin detaylarını içeren yazılı belgeye

Detaylı

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ PRATİK DİNİ HİZMETLERVE MESLEKİ UYGULAMA YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ PRATİK DİNİ HİZMETLERVE MESLEKİ UYGULAMA YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ PRATİK DİNİ HİZMETLERVE MESLEKİ UYGULAMA YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Genel Hükümler Amaç Madde 1- Bu yönergenin amacı, din görevlisi adaylarının, din görevliliği

Detaylı

BÜTÜNSEL DÖNÜŞÜM PROGRAMI BÖLGELERDE ANLATILDI

BÜTÜNSEL DÖNÜŞÜM PROGRAMI BÖLGELERDE ANLATILDI BÜTÜNSEL DÖNÜŞÜM PROGRAMI BÖLGELERDE ANLATILDI TP2023 Bütünsel Dönüşüm Programı bilgilendirme toplantıları Trakya, Adıyaman ve Batman Bölge Müdürlükleri nde gerçekleştirildi. Genel Müdür Besim Şişman yaptığı

Detaylı

TEŞVİK YASASI R. G. 98 14.08.2000. 47/2000 Sayılı Yasa. 1. Bu Yasa, Teşvik Yasası olarak isimlendirilir. BİRİNCİ KISIM Genel Kurallar.

TEŞVİK YASASI R. G. 98 14.08.2000. 47/2000 Sayılı Yasa. 1. Bu Yasa, Teşvik Yasası olarak isimlendirilir. BİRİNCİ KISIM Genel Kurallar. R. G. 98 14.08.2000 TEŞVİK YASASI 47/2000 Sayılı Yasa Kısa İsim 1. Bu Yasa, Teşvik Yasası olarak isimlendirilir. BİRİNCİ KISIM Genel Kurallar Tefsir 14/2000 Amaç Kapsam 2. Bu Yasada metin başka türlü gerektirmedikçe:

Detaylı

MUHASEBE VE FİNANSMAN

MUHASEBE VE FİNANSMAN MUHASEBE VE FİNANSMAN ALANIN TANIMI Muhasebe ve Finansman alanı altında yer alan dalların yeterliklerini kazandırmaya yönelik eğitim ve öğretim verilen alandır. ALANIN AMACI Muhasebe ve Finansman alanı

Detaylı

İŞLETMECİ TANIM A- GÖREVLER

İŞLETMECİ TANIM A- GÖREVLER TANIM İşletmeci; otel, banka, sigorta, maden, reklamcılık gibi mal ve hizmet üreten işletmelerde üretim, yönetim, para kaynakları, muhasebe, satış, pazarlama konularında çalışan küçük işletmeleri kuran

Detaylı

Bütçe Niçin Ek Ödenek İster?

Bütçe Niçin Ek Ödenek İster? Bütçe Niçin Ek Ödenek İster? Haldun DARICI (*) Ülkemizdeki bütçe uygulamalarıyla ilgili olarak yapılan bazı değerlendirmelerde, bütçelerin başlangıç hedefleriyle yılsonu gerçekleşmeleri arasında önemli

Detaylı

İŞLETMELERİN EKONOMİDEKİ ÖNEMİ IMPORTANCE OF ENTERPRISES IN THE ECONOMY

İŞLETMELERİN EKONOMİDEKİ ÖNEMİ IMPORTANCE OF ENTERPRISES IN THE ECONOMY IMPORTANCE OF ENTERPRISES IN THE ECONOMY İşletmelerin bir ülke ekonomisi içindeki yeri ve önemini, "ekonomik" ve "sosyal" olmak üzere iki açıdan incelemek gerekir. İşletmelerin Ekonomik Açıdan Yeri ve

Detaylı

Doç. Dr. Sedat ONDARAL Staj Komisyonu Başkanı. Arş. Gör. Emir ERİŞİR Staj Komisyonu Üyesi

Doç. Dr. Sedat ONDARAL Staj Komisyonu Başkanı. Arş. Gör. Emir ERİŞİR Staj Komisyonu Üyesi Doç. Dr. Sedat ONDARAL Staj Komisyonu Başkanı Arş. Gör. Bilge YILMAZ Staj Komisyonu Üyesi Arş. Gör. Emir ERİŞİR Staj Komisyonu Üyesi Arş. Gör. Gaye KÖSE Staj Komisyonu Üyesi KTÜ Orman Fakültesi, Orman

Detaylı

FABRİKA ORGANİZASYONU. Yrd. Doç. Dr. Serpil SAVCI

FABRİKA ORGANİZASYONU. Yrd. Doç. Dr. Serpil SAVCI FABRİKA ORGANİZASYONU Yrd. Doç. Dr. Serpil SAVCI TALEP TAHMİNİNDE TOPLANILACAK BİLGİLER 1. Üretilecek malın kullanım yerleri ve özellikleri 2. İstatistik seriler Sözü edilen malın geçmiş 10 veya daha fazla

Detaylı

Yazarlar : Uzm.Menderes ŞEREFLİŞAN Prof.Dr.İhsan AKYURT - Yrd.Doç.Dr.Hülya ŞEREFLİŞAN

Yazarlar : Uzm.Menderes ŞEREFLİŞAN Prof.Dr.İhsan AKYURT - Yrd.Doç.Dr.Hülya ŞEREFLİŞAN Kitap Adı : Su Ürünleri Yetiştiricilik Tesislerinin Planlaması ve Projelendirilmesi Yazarlar : Uzm.Menderes ŞEREFLİŞAN Prof.Dr.İhsan AKYURT - Yrd.Doç.Dr.Hülya ŞEREFLİŞAN Baskı Yılı : 2005 Sayfa Sayısı

Detaylı

Proje/Sipariş/İş Emri (PSI) Bazında Maliyet Analizi

Proje/Sipariş/İş Emri (PSI) Bazında Maliyet Analizi Proje/Sipariş/İş Emri (PSI) Bazında Maliyet Analizi Amaç ve Fayda Bilindiği gibi mamul maliyetleri direkt hammadde (direkt ilk madde ve ambalaj), direkt işçilik ve genel üretim giderlerinden oluşmaktadır.

Detaylı

Makro İktisat II Örnek Sorular. 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120

Makro İktisat II Örnek Sorular. 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120 Makro İktisat II Örnek Sorular 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120 Tüketim harcamaları = 85 İhracat = 6 İthalat = 4 Hükümet harcamaları = 14 Dolaylı vergiler = 12

Detaylı

BURSA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ HİZMET İÇİ EĞİTİM YÖNETMELİĞİ I.BÖLÜM Genel Hükümler

BURSA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ HİZMET İÇİ EĞİTİM YÖNETMELİĞİ I.BÖLÜM Genel Hükümler BURSA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ HİZMET İÇİ EĞİTİM YÖNETMELİĞİ I.BÖLÜM Genel Hükümler AMAÇ : 1-Bursa Büyükşehir Belediyesi nde görevli personelin yetiştirilmesini sağlamak, verimliliğini artırmak ve daha ileriki

Detaylı

T.C. KARTAL BELEDİYE BAŞKANLIĞI İSTANBUL 7. DÖNEM TEMMUZ AYININ 1. TOPLANTISININ 3.BİRLEŞİMİNE AİT M E C L İ S K A R A R I D I R

T.C. KARTAL BELEDİYE BAŞKANLIĞI İSTANBUL 7. DÖNEM TEMMUZ AYININ 1. TOPLANTISININ 3.BİRLEŞİMİNE AİT M E C L İ S K A R A R I D I R KARARIN ÖZÜ : Görev ve Çalışma Yönetmeliği. TEKLİF : Etüt Proje Müdürlüğü nün 02.07.2014 tarih, 2014/11669 sayılı teklifi. BAŞKANLIK MAKAMI'NA; İlgi : 02.05.2014 tarih ve 6439 sayılı Başkanlık Oluru ilgi

Detaylı

29.04.2013. Tanışalım, Kaynaşalım GİRİŞİMCİLİK. Arzu Akalın GİRİŞİM GİRİŞİMCİLİK GİRİŞİM? GİRİŞİM NEDİR?

29.04.2013. Tanışalım, Kaynaşalım GİRİŞİMCİLİK. Arzu Akalın GİRİŞİM GİRİŞİMCİLİK GİRİŞİM? GİRİŞİM NEDİR? Tanışalım, Kaynaşalım CİLİK Arzu Akalın CİLİK? NEDİR? İŞ 1 GİR GİRİŞ GİRİŞMEK GİRİŞMEK GİDİŞMEK İŞ, GİR, GİRİŞ, GİRİŞMEK GİDİŞMEK 2 CİLİK NEDİR? GERÇEK CİLİK NEDİR? SEZMEK, GÖRMEK EYLEME GEÇMEK GERÇEK

Detaylı

KALİTE SİSTEM YÖNETİCİSİ EĞİTİMİ

KALİTE SİSTEM YÖNETİCİSİ EĞİTİMİ FMEA-HATA TÜRLERİ VE ETKİ ANALİZİ Tanımlama Mevcut veya olası hataları ortaya koyan, bu hataların yaratabileceği etkileri göz önünde bulunduran ve etkilerine göre hataları önceliklendirerek oluşmalarının

Detaylı

MALİ HİZMETLER MÜDÜRLÜĞÜ 2008 YILI FAALİYET RAPORU

MALİ HİZMETLER MÜDÜRLÜĞÜ 2008 YILI FAALİYET RAPORU MALİ HİZMETLER MÜDÜRLÜĞÜ 2008 YILI FAALİYET RAPORU MALİ HİZMETLER MÜDÜRLÜĞÜ 2008 YILI FALİYET RAPORU 2004 Yılında Belediyemiz birimleri günü geçmiş birbirinden bağımsız bilgisayar teknolojisiyle hizmetini

Detaylı

TARSUS TİCARET BORSASI

TARSUS TİCARET BORSASI TARSUS TİCARET BORSASI Ülkemizde yetiştirilen tarımsal ürünlerden, tarımsal üretimin bir kısmı doğrudan tüketilirken, bir kısmı sanayide hammadde olarak işlenerek değişik gıdalara dönüştürülmektedir. Tarımsal

Detaylı

FİYAT TESPİT RAPORUNA İLİŞKİN ANALİZ RAPORU

FİYAT TESPİT RAPORUNA İLİŞKİN ANALİZ RAPORU FİYAT TESPİT RAPORUNA İLİŞKİN ANALİZ RAPORU ULUSOY UN EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. 10 KASIM 2014 ATIG YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş. Önemli Not İşbu rapor, ATIG Yatırım Menkul Değerler A.Ş. tarafından, Sermaye

Detaylı

T.C. DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı

T.C. DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı T.C. DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı SORU VE CEVAPLARLA İÇ KONTROL Ankara-2012 İÇİNDEKİLER 1 Neden İç Kontrol? 2 İç Kontrol Nedir? 3 İç Kontrolün Amacı Nedir? 4 İç Kontrolün Yasal

Detaylı

Alternatif Karşılaştırma Metotları

Alternatif Karşılaştırma Metotları Selçuk Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Alternatif Karşılaştırma Metotları-1 Alternatif Karşılaştırma Metotları Minimum çekici getiri oranı (Minimum attractive rate of return- MARR) Eşdeğer Kıymet

Detaylı

TÜRKİYE İŞ ve İNŞAAT MAKİNALARI ALT SEKTÖRÜ

TÜRKİYE İŞ ve İNŞAAT MAKİNALARI ALT SEKTÖRÜ TÜRKİYE İŞ ve İNŞAAT MAKİNALARI ALT SEKTÖRÜ SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Ocak 2010 1 İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ... 3 2. MEVCUT DURUM... 4 2.1. Dünya İş Makinaları Pazarı... 4 2.2. Sektörün Türkiye deki Durumu... 4

Detaylı

Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak. GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ

Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak. GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ DIYARBAKıR ın İÇİNDE BULUNDUĞU EKONOMİK ORTAM 2 DIYARBAKıR GENEL BİLGİLER Nüfus Diyarbakır: 1.607.437 Türkiye:76.667.864 KOBİ

Detaylı

TÜRKİYE SINAİ KALKINMA BANKASI A.Ş. TÜRKİYE KALKINMA BANKASI A.Ş.

TÜRKİYE SINAİ KALKINMA BANKASI A.Ş. TÜRKİYE KALKINMA BANKASI A.Ş. TÜRKİYE SINAİ KALKINMA BANKASI A.Ş. TÜRKİYE KALKINMA BANKASI A.Ş. TÜRK EXİMBANK (TÜRKİYE İHRACAT KREDİ BANKASI A.Ş.) DÜNYA BANKASI AVRUPA YATIRIM BANKASI İSLAM KALKINMA BANKASI Ortaklık Yapısı İlk özel

Detaylı

İşyeri Kurma İzni ve İşletme Belgesi Alınması. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

İşyeri Kurma İzni ve İşletme Belgesi Alınması. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar İşyeri Kurma İzni ve İşletme Belgesi Alınması Hakkında Yönetmelik Resmi Gazete: 17 Aralık 2004, Cuma, Sayı: 25673 Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından: BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Detaylı

COĞRAFİ TABANLI MÜHENDİSLİK PROJELERİNİN AŞAMALARI VE YÖNETİMİ. Ş.KUŞCU, Emekli öğr. Üyesi, senolkuscu@yahoo.com

COĞRAFİ TABANLI MÜHENDİSLİK PROJELERİNİN AŞAMALARI VE YÖNETİMİ. Ş.KUŞCU, Emekli öğr. Üyesi, senolkuscu@yahoo.com COĞRAFİ TABANLI MÜHENDİSLİK PROJELERİNİN AŞAMALARI VE YÖNETİMİ Ş.KUŞCU, Emekli öğr. Üyesi, senolkuscu@yahoo.com Özet Mühendisler meslek yaşamlarının her evresinde yöneten ve yönetilen ilişkileri içinde

Detaylı

TÜRKİYE KALKINMA BANKASI A.Ş. ENERJİ VE ENERJİ ETKİNLİĞİ YATIRIMLARINA SAĞLANAN KREDİLER

TÜRKİYE KALKINMA BANKASI A.Ş. ENERJİ VE ENERJİ ETKİNLİĞİ YATIRIMLARINA SAĞLANAN KREDİLER TÜRKİYE KALKINMA BANKASI A.Ş. ENERJİ VE ENERJİ ETKİNLİĞİ YATIRIMLARINA SAĞLANAN KREDİLER BANKAMIZ HAKKINDA Türkiye Kalkınma Bankası (TKB), 1975 yılında DESİYAB (Devlet Sanayi ve İşçi Yatırım Bankası A.Ş.

Detaylı

Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Nisan 2015

Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Nisan 2015 Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Nisan 215 BÜYÜME DÜŞMEYE DEVAM EDİYOR Zümrüt İmamoğlu* ve Barış Soybilgen ** 13 Nisan 215 Yönetici Özeti Mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış Sanayi Üretim Endeksi (SÜE)

Detaylı

PAZARLAMA DAĞITIM KANALI

PAZARLAMA DAĞITIM KANALI PAZARLAMA DAĞITIM KANALI Yrd. Doç. Dr. Hasan ALKAN Dağıtım kavramı üretilen mal ve hizmetler genellikle üretildikleri yerde zamanda uygun fiyatta ve yeterli miktarda talep edilmemektedir. Mal ve hizmetlerin

Detaylı

Tarım Ekonomisi. viii

Tarım Ekonomisi. viii İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ İÇİNDEKİLER iii v BİRİNCİ BÖLÜM 1. TARIM EKONOMİSİNE GİRİŞ 1 1.1. Ekonomik Faaliyetler 2 1.1.1. Üretim 2 1.1.2. Mübadele 3 1.1.3. Tüketim 4 1.2. Tarım Ekonomisi ve Kapsamı 4 1.2.1. Tanımı

Detaylı

1- Neden İç Kontrol? 2- İç Kontrol Nedir?

1- Neden İç Kontrol? 2- İç Kontrol Nedir? T.C. İÇİŞLERİ BAKANLIĞI KİHBİ Dairesi Başkanlığı 10 SORUDA İÇ KONTROL MAYIS 2014 ANKARA 1- Neden İç Kontrol? Dünyadaki yeni gelişmeler ışığında yönetim anlayışı da değişmekte ve kamu yönetimi kendini sürekli

Detaylı

Yapısal Gelişim, Modern Dönüşüm.

Yapısal Gelişim, Modern Dönüşüm. Yapısal Gelişim, Modern Dönüşüm. www.nuryap.com nur yapı biz kimiz? Başarılarını 1985 yılından bu yana sürdüren Nur Yapı, tek kişilik bir ofiste şahıs firması olarak Setdar ANAÇAL tarafından kurulup, o

Detaylı

EĞİTİM FAKÜLTESİ GÖREV TANIMI FORMU. : Eğitim Fakültesi Dekanlığı : Fakülte Sekreteri : Fakülte Birimleri Personeli

EĞİTİM FAKÜLTESİ GÖREV TANIMI FORMU. : Eğitim Fakültesi Dekanlığı : Fakülte Sekreteri : Fakülte Birimleri Personeli EĞİTİM FAKÜLTESİ GÖREV TANIMI FORMU Dairesi Görevi Astları : Eğitim Fakültesi lığı : Fakülte Sekreteri : Fakülte Birimleri Personeli A- Stratejik yönetim ve planlama fonksiyonu kapsamında yürütülecek görevler

Detaylı

YENİDEN YAPILANDIRMA SÜRECİNDE KDM FİNANSAL DANIŞMANLIK. Eylül 2014

YENİDEN YAPILANDIRMA SÜRECİNDE KDM FİNANSAL DANIŞMANLIK. Eylül 2014 YENİDEN YAPILANDIRMA SÜRECİNDE KDM FİNANSAL DANIŞMANLIK Eylül 2014 İÇİNDEKİLER Şirketlerin Karşılaşabileceği Finansal Problemler Yeniden Yapılandırma Kavramı ve Yöntemleri Yeniden Yapılandırma Süreci ve

Detaylı

Günümüzün karmaşık iş dünyasında yönününüzü kaybetmeyin!

Günümüzün karmaşık iş dünyasında yönününüzü kaybetmeyin! YAKLAŞIMIMIZ Kuter, yıllardır dünyanın her tarafında şirketlere, özellikle yeni iş kurulumu, iş geliştirme, kurumsallaşma ve aile anayasaları alanlarında güç veren ve her aşamalarında onlara gerekli tüm

Detaylı

AHZIRLAYANLAR. 2009463008 Cemre Benan Arslan 2008463095 Burcu Şahin 2005463066 A. Eren Öztürk

AHZIRLAYANLAR. 2009463008 Cemre Benan Arslan 2008463095 Burcu Şahin 2005463066 A. Eren Öztürk AHZIRLAYANLAR 2009463008 Cemre Benan Arslan 2008463095 Burcu Şahin 2005463066 A. Eren Öztürk Bu araştırmamızda size kurumsal ve geleneksel olarak yönetilen iki firmanın ücret, ücret belirleme ve ücretin

Detaylı