İSTANBUL TİCARET ODASI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "İSTANBUL TİCARET ODASI"

Transkript

1 1 İSTANBUL TİCARET ODASI MAKARNA SEKTÖR PROFİL ARAŞTIRMASI HAZIRLAYAN HİLAL USTA Güncelleme Tarihi:

2 2 İ Ç İ N D E K İ L E R I. ÜRÜN TANIMI, KAPSAMI VE TARİHÇESİ Sayfa No 1) Makarna Çeşitleri ve Kapsamı 3 2) Gümrük Tarife İstatistik Pozisyon Numaraları 4 3) Makarnanın Tarihçesi 5 II. MAKARNALIK BUĞDAYIN ÖZELLİKLERİ VE MAKARNA ÜRETİM YÖNTEMLERİ 1) Makarnalık Buğdayda Kalite Özelliklerini Belirleyen Unsurlar 6 2) Düşük Kalitede Makarnalık Buğday Üretilmesinin Nedenleri 7 3) Makarna Üretim Yöntemleri 9 4) Makarna Üretim Maliyeti 10 III. MAKARNA SEKTÖRÜNÜN MEVCUT DURUMU VE PERFORMANSI 1) Sektördeki Kuruluşlar ve Kapasiteleri 11 2) Sektörde Yeralan Firmaların Pazar Payları Ve Dağıtım Kanalları 13 3) Sektöre Verilen Teşvikler 15 4) Makarna Üretim Ve Tüketimi - Üretim 16 - Tüketim 17 IV. DIŞ TİCARET 1) Makarna İhracatı 20 2) Makarna İthalatı 25 3) Durum Buğdayı İthalatı 26 4) Durum Buğdayı İhracatı 28 V. TÜRKİYE VE AB DE HUBUBAT İLE MAKARNALIK BUĞDAYA UYGULANAN TARIM POLİTİKALARI 1) Türkiye de Uygulanan Hububat Politikaları 28 2) AB de Uygulanan Hububat Politikaları 32 VI. GÜMRÜK BİRLİĞİNİN SEKTÖRE ETKİSİ 33 VII. SEKTÖRLE İLGİLİ YASAL DÜZENLEMELER 36 VIII. SEKTÖRÜN YAPISAL VE GÜNCEL SORUNLARI 38 IX. KAYNAKÇA 40 MAKARNA SEKTÖRÜ I ) MAKARNANIN TANIMI, KAPSAMI VE TARİHÇESİ 1) Makarna Çeşitleri ve Tarifleri Gıda sanayinin buğdaya dayalı belli başlı mamulleri arasında yer alan makarna; Tr.durum buğdayından elde edilen irmiğin su ve bazı zenginleştirici maddeler ile karıştırılması ve istenilen biçimler verilip kurutulması suretiyle elde edilen yarı hazır gıda maddesidir.

3 3 Bu gün buğdaydan yapılan sanayi ürünleri içerisinde tüketim miktarı ve beslenmedeki önemi bakımından ekmekten sonra gelen makarna, yapısında bulunan kompleks karbonhidratların hızlı bir şekilde parçalanıp enerjiye dönüşebilmesi, mineral ve vitamin açısından oldukça zengin olması yüzünden önemli bir besin kaynağı olarak tanımlanmaktadır. Makarna üretim teknolojisinin ekmek üretim teknolojisine benzer bir yapıya sahip olması, makarnanın uygun ambalajlama ve uygun saklama koşulları altında uzun süre dayanabilen bir ürün olması nedeniyle, buğdayın makarna şeklinde tüketimi ekmek şeklinde tüketimine oranla son yıllarda tüm dünyada artış göstermektedir Tekniğine uygun olarak hazırlanan makarna içeriği açısından sade, katkılı ve zenginleştirilmiş makarna olmak üzere üçe ayrılmaktadır. Makarna hamuruna yumurta, sebze, baklagil unu vb. ilavesiyle elde edilen ürünler katkılı makarna protein, vitamin ve mineral madde ilavesiyle hazırlanan ürünler ise zenginleştirilmiş makarna olarak tanımlanmaktadır. Makarna, içeriği açısından sade, katkılı ve zenginleştirilmiş makarna olarak çeşitlendirilirken, biçimlerine göre ise, uzun makarna (çubuk, lazanya, yassı, uzun erişte vb.), kesme makarna (tırtıl, burgu, kabuk, boncuk, erişte, fiyonk, kuskus kalem, mantı vb), ve şehriye (tel, arpa, yıldız) olarak isimlendirilmektedir. Beslenme değeri açısından ise, ekmek, bulgur, bisküvi ve pirinç ile karşılaştırdığımızda verdiği protein, karbonhidrat ve kalori miktarı açısından üstün olduğunu görmekteyiz Enerji Protein Kalsiyum Demir A vit B1 vit B2 vit Niasin Sodyum K.Kal. gr mg mg mg mg mg mg mg Sade Makarna , Besin Değerlerinin Karşılaştırılması Protein Yağ Karbonhidrat 100 Gr da Kalori Ekmek Bulgur Makarna Bisküvi Pirinç Makarna ve benzeri ürünlerin uluslararası ticarete konu olmasının yakın bir geçmişe dayanması nedeniyle sektörde kesin bir terminaloji tam anlamıyla yerleşmemiş dolayısıyla spagetti, makarna ve şehriye kelimelerinin genel olarak hangi isimle adlandırılacağı hususunda görüş birliğine varılamamıştır. Bunun sonucu olarak bu tür ürünler değişik ülkelerde değişik isimlerle anılmaktadır. Dünyanın en önemli makarna üreticisi ve ihracatçısı olan İtalya da Pasta Alimentare (Alimentary Paste) adıyla tanınan Makarna ve spagetti gibi ürünler Almanya da Teigwaren (Paste Goods), Amerika ve İngiltere de ise Pasta olarak isimlendirilmektedir. 2) Gümrük Tarife İstatistik Pozisyon Numaraları Makarna, Spagetti ve benzeri ürünler Uluslararası Standart Ticari sınıflandırmasında (SITC) 048.3, Brüksel Tarife Nomenklatürü (BTN) Mal sınıflandırılmasında ise pozisyonunda yer almaktadır.

4 4 Ülkemizin uluslararası normlara uygun olarak kullanıldığı Armonize Sistem Nomenklatörü esas alınarak düzenlenen İstatistik pozisyonlarına bölünmüş Gümrük Giriş Tarife cetvelinde ise pozisyonunda yer almaktadır Makarnalar ( pişirilmiş veya et ile veya diğer maddelerle doldurulmuş veya başka şekilde hazırlanmış olsun olmasın) (spagetti, makaroni, şehriye, lazanya gnocchi, ravioli, canelloni gibi) kuskus (hazırlanmış olsun olmasın) Pişirilmemiş Makarna (dondurulmamış veya başka şekilde hazırlanmamış): Yumurta içerenler Sadece yumurta ve makarnalık buğday unu ve İrmiği içerenler Diğerleri Diğerleri Ekmeklik buğday unu veya irmiği içermeyenler Diğerleri Sebzeli olanlar Sade olanlar Fenilketonüri hastaları için düşük proteinli Diğerleri Doldurulmuş makarnalar (pişirilmiş veya başka şekilde hazırlanmış olsun olmasın) Ağırlık itibariyle % 20 den fazla balık,yumuşakça,kabuklu hayvan ve diğer su omurgasızları içerenler,ağırlık itibariyle % 20 den fazla sosis ve benzerlerini,her cins et ve sakatatı içerenler (her türlü katı yağ dahil) Et ve Sakatat içerenler Diğerleri Pişirilmiş Diğerleri Diğer Makarnalar Kurutulmuş Diğerleri Kuskus Hazırlanmamış Kuskus Diğerleri 3) Makarnanın Tarihçesi Tahıl ürünleri içerisinde çok eskiden beri bilinen ve dünyada yaygın olarak tüketilen gıda maddelerinden olan makarna, M.Ö yıllarında Çin de kullanılmış,1292 yılında ise Marco Polo tarafından makarnanın ana vatanı sayılan İtalya ya getirilmiştir. İtalya da hızla gelişen makarna üretimi kısa zamanda Fransa ve diğer Avrupa ülkelerine yayılırken, 1789 yılında ABD ye göç eden İtalyanlar beraberinde makarnayı da bu ülkeye götürmüşlerdir. Yurdumuzda önceleri tamamı ev yapımı olan Erişte adı altında tüketilen makarnanın sanayi olarak giriş tarihi 1922 dir. Bu tarihten de anlaşıldığı üzere Türkiye de buğdaydan imal edilen irmik ve makarna tesisleri ilk kurulan gıda sanayi dallarından birisidir. İlk makarna tesisi İzmir-Bayraklı da kurulmuş ve daha sonra üretim 1960 lı yıllara kadar küçük kapasiteli tesislerde yapılmıştır yılından sonra ülkemizdeki makarna fabrika sayısı ve üretim kapasitesinde artışlar olmuş, özellikle 1970 li yıllarda büyük fabrikaların açılmaya başlaması ve 1980 lerde yeni fabrikaların yanı sıra diğer fabrikaların kurulu kapasitelerini arttırmaları sonucu Türkiye makarna üretiminde sayılı ülkeler arasına girmiştir.

5 II) MAKARNALIK BUĞDAYIN ÖZELLİKLERİ VE MAKARNA ÜRETİM YÖNTEMLERİ 1) Makarnalık Buğdayda Kalite Özelliklerini Belirleyen Unsurlar 5 Makarnanın hammaddesi olarak, Tr.durum buğdayının çeşitleri ile Tr. aestivum buğdayının sert çeşitleri kullanılmaktadır. ABD ve bazı Avrupa ülkeleri Tr. vulgare (ekmeklik buğday) çeşidinin sert taneli olanlarından üretilen irmiği belirli oranlarda katarak makarna üretebilirken,ülkemizde yalnız Tr.durum buğdayından elde edilen irmiğin kullanılması zorunludur. Makarna üretiminde bazen sert ve yumuşak buğday karışımı da kullanılmaktadır. Son yıllarda özellikle Avrupa ülkelerinde soya unu tam tane unu, pirinç, mısır gibi tahıl unları kullanılarak egzotik makarnalar üretilmektedir. Ülkemizde üretilen başlıca makarnalık (Tr.durum) buğday çeşitleri; Şahman, Kunduru 1149, 414/44, Karakılçık 1133, Berkmen 469, Akbaşak, Beyaziye,Gediz 75, Tunca 79,073/ 44, Dicle 74, Diyarbakır 81, Balcalı 85,Kızıltan 91 ç-1252 dir Makarna kalitesini belirleyen faktörlerin başında irmiğin üretildiği durum buğdayının kalitesi gelmektedir. Durum buğdaylarının makarnalık kalitesini, tanenin fiziksel özellikleri, endosperm yapısı, protein miktarı, enzim aktivitesi ve pigment içeriği gibi bir çok özellik belirlemekte olup bunlar kısaca su şekilde açıklanabilir. - Dönme : Dönme terimi daha çok cansı makarnalık buğday danelerinde beyaz ve unsu görülen lekeler için kullanılmaktadır. Dönme irmik imali sırasında ince yapılı daneciklerin artmasına neden olduğundan, irmik verimini düşürmekte ve dane kalitesinin azalmasına neden olmaktadır. Makarnalık buğdayda dönme katılımının oldukça karışık olduğu kesin olarak anlaşılamadığı saptanmış olup çeşit ve çevre koşullarıyla ilişkilidir. - Protein Oranı: Makarnalık buğdayın en önemli kalite ölçütlerinden birisi olan protein oranı % 13 ten fazla olması istenmektedir. Mevcut makarnalık buğday çeşitlerinde protein oranı çevre koşulları ve yetiştirme tekniğine göre değişmekte ve % arasında bulunmaktadır. - Bin Dane Ağırlığı Bin dane ağırlığı az olan küçük danelerde endospermin kepeğe oranı,iri danelilere göre daha az olduğunda küçük danelilerde irmik verimi daha düşük olarak ortaya çıkmaktadır.genel olarak makarnalık buğdaylarda bin dane ağırlığının 40 gr ın altına düşmemesi gerekmektedir. - Hektolitre Ağırlığı: İrmik verimi ile hektolitre arasında pozitif bir ilişki mevcut olup bin dane ağırlığının düşük olması hektolitre ağırlığını olumsuz yönde etkilemektedir. - Renk: Makarnalık buğdaylarda dane renginin sarı yada amber renkli olması arzulanan bir özelliktir. - Dane Nemi: Depolama bakımından çok önemli olan dane nemi oranının % 9 düzeyinde olması yeterlidir. Nem oranının daha düşük olması danenin çabuk kırılmasından dolayı öğütülme işlemlerinde arzulanmamaktadır. - Kül Oranı: Kül oranının yüksekliği makarnanın rengini bozmakta olup,arzulanan kül miktarı kuru maddede % arasında değişmektedir. - Homojenlik: Dane iriliğinin homojen olması sanayici için önem arz ederken,farklı çeşit karışıklığı ile özellikle ekmeklik buğdayın karıştırılmış olması makarna kalitesi üzerinde olumsuz etki yapmaktadır. Kısacası; Buğday çeşitlerinde irmik verimi yüksek (max % 65), camsılığı % 50 nin üzerinde, proteini % arasında, sarı pigmenti 5-7 ppm civarında bulunan lipoksidoz aktivitesi düşük olanlar makarna üretiminde tercih edilmektedir. En iyi kalitede makarna üretimi için un içermeyen, irilik bakımından homojen olan orta boyutta kaliteli irmikler tercih edilirken, kaliteli makarnanın yüzeyi parlak pürüzsüz, homojen, kırıldığında kesiti temiz ve şeffaf olmalıdır.

6 6 2) Düşük Kalitede Makarnalık Buğday Üretilmesinin Nedenleri Sanayicinin kaliteli ve üreticinin verimli makarnalık buğday taleplerinin yanısıra verim ile kalite özellikleri arasında biyolojik olarak ters bir ilişkinin varlığı bitki ıslahçısının işini daha da zorlaştırmaktadır. Ülkemizde makarnalık buğday üretimi, bitki islahçısı, devlet, üretici ve sanayici çerçevesinde yapılmakta olup, düşük kalitede makarnalık buğday üretiminin nedenleri şu şekilde sıralanabilir. a) Makarnalık buğdayda aranan kalite kriterlerine uygun çeşitlerin bulunmaması Buğdayda kaliteyi belirleyen çeşittir, çeşit performansını ise genetik ve çevre faktörleri etkilemektedir. Islahçı arzu edilen kalite kriterlerini bir çeşitte kombine etmeye çalışır. Bunun için melezleme, introduksiyon, veya mutasyon yoluyla varyasyon yaratır ve istediği tipi bu varyosyondan seçer. Bu güne kadar yapılan bitki islah çalışmaları devlet sektöründeki kuruluşlar tarafından yapılmış olup sanayici islahçı işbirliğindeki yetersizlik nedeniyle sanayicinin istediği yönde ıslah çalışmaları pek fazla yapılamamış, sonuçta elde edilen çeşitlerin kalite düzeyi de istenilen doğrultuda olmamıştır. İslahçı makarnalık buğday ıslah programını sanayicinin istediği kalite kriterlerine göre yaptığı takdirde, gerek fiziksel, gerek kimyasal kalite kriterlerinde istenen düzeylere ulaşılması mümkün olacaktır. b) Makarnalık Buğday Islahında Karşılaşılan Problemler Verim Düşüklüğü; Durum buğdayı üretiminin, ekmeklik buğday üretimine göre daha zahmetli olup uzmanlık gerektirmesi ve verimin daha düşük olması nedeniyle son yıllarda islah edilen, hastalıklara dayanıklı yüksek verimli ve kaliteli ekmeklik buğdaylar üretilmektedir. Sektörde yaşanan bu sorun izlenecek doğru fiyat politikalarıyla ortadan kalkabilecektir. Soğuğa ve Kurağa dayanıklılık; Makarnalık buğdaylar ekmeklik buğdaya nazaran soğuk ve kurağa daha duyarlı olup ekmeklik buğdaylara göre daha geç oluma girerler. Ülkemizde bahar dönemindeki c nin üzerindeki sıcaklıklar makarnalık buğdaylarda embriyo kırışıklığına yol açarak verimi % 40 düşürmektedir. Bu nedenle, soğuğa dayanıklı genotipler belirlenerek bunların melezleme ıslah programlarına alınmasıyla soğuğa dayanıklı yeni çeşitler geliştirilebilir. Bunun için çok sayıda melezin farklı kuraklık eğilimleri gösteren bölgelerde düzenlenecek denemelerde uygun seleksiyon kriterleri bulunarak test edilmesi gerekmektedir. Kalite; Geçmiş yıllarda makarnalık buğday ıslah programlarında verime ağırlık verilmesi verimle ters ilişkisi içerisinde olan kaliteyi düşürmüştür.sanayici tüketicinin istekleri doğrultusunda oluşturduğu kalite kriterlerini, ıslahçının geliştirdiği çok sayıda melez hattı labaratuarlarında test ederek seçimini kendisi yaptığı takdirde hem sanayici hem tüketici tatminkar olabilecektir. -Islah edilen Yeni Çeşitlerde Sulama ve Gübreleme gibi Yetiştirme Tekniklerinin Belirlenmesi Islah edilen makarnalık buğday çeşitleri genellikle doğal yağış koşullarına uygun olarak geliştirilmiştir. Ülkemizde özellikle GAP bölgesi gibi sulamaya uygun alanlarda rotasyonla makarnalık buğday üretiminin yapılabilmesi için sulu koşullarda ekmeklik buğdayla yarışabilecek ve kaliteli makarnalık buğday çeşitlerinin ıslah edilmesi de gereklidir.ayrıca verimi ve kaliteyi önemli düzeyde etkileyen azotlu ve çinko katkılı gübrelerin makarnacılık buğday yetiştiriciliğinde hangi

7 7 gelişme dönmelerinde ve ne miktarda kullanılması gerektiği gibi tekniklerin araştırılması da gerekmektedir. c) Makarnalık Buğday Üretiminde Destekleme Politikasının Olmaması Ülkemizde kaliteli makarnalık buğdayın ekim alanı ve ne miktarda üretim yapılacağına dair tarımsal politikanın olmaması, sadece alım garantisi ile destekleme alımının yapılması ve sanayicinin ihtiyacını karşılamak amacıyla sert buğday üretimini artıracak, teşvik edecek önlemleri içeren politikanın olmaması kaliteli makarnalık buğday üretiminde karşılaşılan sorunları oluşturmaktadır. 3) Makarna Üretim Yöntemleri Makarnalık buğday irmiğe dönüştürülmeden önce buğday tanesinin fiziksel yapısı öğütülmeye uygun duruma getirilmelidir. Tavlama olarak isimlendirilen bu işlem ise belli bir sıcaklık derecesinde belli bir sürede taneye rutubet verilmesi veya uzaklaştırılmasıdır. Tavlama sonucunda tane içindeki rutubetin dağılımı ve miktarı değişikliğe uğramaktadır. Makarna yapımında ilk aşama, durum buğdayından elde edilen irmiğe % oranında su katılarak elde edilen hamurun yoğrulmasıdır. ( Su miktarı irmiğin iriliğine, öz miktarına makarna şekline ve su sıcaklığına göre değişmektedir). Tekniğine uygun olarak su ile karıştırılan irmiğin yoğrulması sonucu hazırlanan hamur kurutulma işlemine tabii tutulur. Makarna yapımında kurutma tekniğinin önemi büyüktür. İçinde % su bulunan makarna hamuru preste veya kesilerek şekillendikten sonra su oranı % olana dek kurutulur. Kurutma işlemi ön kurutma, dinlendirme ve son kurutma olmak üzere üç aşamada gerçekleşir. Ön Kurutma: Önemli ve kritik bir devre olup,bu dönemde makarnadaki nem buharlaşır,böylelikle makarnanın dış yüzeyinde makarnaya sertliğini kazandıran ince bir tabaka oluşurken, Küf gelişmesi önlenir,makarna şeffaf bir görünüm alır,son kurutma dönemi kısalır ve makarnanın şekli sabitleşir. Dinlendirme (Yumuşatma): Makarna dinlendirilerek iç kısmındaki suyun düzgün şekilde dağılması sağlanır. Son Kurutma: Sıcak hava akımı uygulanarak makarnadaki su miktarı % getirilerek işlem tamamlanır. Kurutmanın süresi kullanılan ekipmana ve makarnanın şekline göre değişir. Soğutma : Makarna üretiminin son adımıdır. Kurutması tamamlanarak dışarı alınan makarnalar soğutularak elevatörler ve kayar bantlar yolu ile dinlendirme silolarında depolanır. Teknolojik olarak üretim şekline göre çubuk ve kesme olmak üzere iki türlü makarna bulunmaktadır. Çubuk makarna, spagetti, tırnak ve bamya çeşitleri Kalıplarla ve basınçla üretilmektedir. Diğeri ise pasta hamuruna muhtelif şekiller verilerek hazırlanan kesme makarnalardır. Şehriyeler (tel, arpa, harf) ve fiyong şeklinde olan makarnalar bu yolla işlenmektedir. a) Kesme Makarna İmalat Şeması İrmik Ön Kurutma Kurutma Su- Karıştırıcı Şekillendirici--Sallama ---I. Tünel--II.Tünel--Soğutucu-Paketleme (Karma-Yoğurma)

8 b ) Çubuk Makarna İmalat Şeması İrmik Ön kurutma Kurutma Su Karıştırıcı - Press- (Sallama)-I.Tünel II. Tünel-III.Tünel-Soğutucu-Paketleme (Karma Yoğurma) 4) Makarna Üretim Maliyeti 8 Makarna üretim maliyetlerinin en büyük kalemini % 54.5 lik oranla üretimin temel hammaddesi olan makarnalık buğday oluşturmaktadır. Dolayısıyla makarnalık buğday fiyatlarındaki değişmeler makarna sanayicilerinin maliyetlerine doğrudan yansımaktadır. Destekleme alım fiyatlarının dünya fiyatlarına göre yüksek olması ve ithal edilen makarnalık buğdaya % 40 oranında vergi uygulaması pahalı hammadde sorununu ortaya koymaktadır. Son yıllarda bu sorunun giderilmesine yönelik olarak TMO dünya fiyatlarından üreticiye kaliteli durum buğdayı sunmaktadır. İrmik / Makarna Maliyet Kombinasyonu (*) GİRDİLER İRMİK (%) MAKARNA (%) Makarnalık Buğday 88 - İşçilik 2 5 Elektrik 3 3 Amortisman 3 - Yardımcı Servis 4 4 İrmik - 62 Isıtma - 1 Ambalaj - 5 Amortisman - 8 Satış Giderleri - 8 Finansman - 4 TOPLAM (*) Girdilerin tümü yerlidir. Kaynak: 7. Beş Yıllık Kalkınma Planı Makarna Sanayi Komisyonu Özel İhtisas Raporu III) MAKARNA SEKTÖRÜNÜN MEVCUT DURUMU VE PERFORMANSI 1) Sektördeki Mevcut Kuruluşlar ve Kapasiteleri Çoğunluğunu küçük ve orta boy işletmelerin oluşturduğu makarna sanayinde, 1962 yılında ton olan kurulu kapasite, 1970 yılında ton, 1980 yılında ton, 1993 yılında ton, 2000 yılında ton, 2001 yılında ise ton olarak gerçekleşmiştir. Sektördeki mevcut üretim tesisleri, coğrafi olarak ana girdi olan makarnalık (durum) buğdayın yetişme alanları olan Güneydoğu Anadolu, Orta ve Batı Anadolu da yoğunlaşmış olup, mevcut üretim kapasitesinin ortalama % 37,0 ı Gaziantep, % 36,0 ı Orta Anadolu, % 27,0 ı ise Ege Bölgesinde gerçekleştirilmektedir. Sektörde dış pazarlarda pay sahibi olan entegre tesislerin yanı sıra, mahalli özellik arz eden tesislerle birlikte 31 civarında fabrika bulunmaktadır. Durum buğday üretimi oldukça yüksek olan Türkiye nin makarna üretimi ve kalitesi artarak uluslararası pazarda makarna fabrikaları ile teknolojik olarak rekabet edecek düzeye ulaşmıştır. Özellikle ihracata yönelen firmalarımız oldukça modern 2000 li yılların teknolojisi ile bilgisayar destekli entegre tesislere sahiptir. Kapasite kullanım oranı ortalama % 50.0 olan makarna

9 9 sektörü, iç ve dış talebi karşılayacak düzeyde bulunmaktadır. Türkiye deki tüm makarna fabrikaları üretimleri için gerekli olan irmiği kendileri üretmekte olup, Avrupa üreticilerinde yaygın olmayan bu sistem Türk üreticilerine öncelikle düşük maliyet standardizasyonu, araştırma-geliştirme ve yüksek kalite gibi avantajlar sağlamaktadır. Yıllar İtibariyle Sektörün Kapasite Kullanım Oranları Yıllar KKO Kaynak: Makarna Sanayicileri Derneği Kurulu Kapasitesi yüksek olan sektöre son yıllarda yeni fabrika kurulması için yatırım teşvikleri verilmesiyle KKO yıllar itibariyle azalış göstermiştir.1996 yılında % 66.0 olan KKO nı, 1999 yılında % 45.0 a, 2000 yılında % 44.0 a, 2001 yılında ise % 40,2 e gerilemiştir. Sektörde yeni fabrikaların kurulmasına yönelik yatırım teşviklerinin verilmesine devam edildiği takdirde atıl kapasite sorununun giderek artacağı ve ortalama Kapasite Kullanım Oranının gelecek yıllarda % 25.0 a kadar düşeceği tahmin edilmektedir. Türkiye deki Makarna Fabrikalarının Yerleri Ve Kapasiteleri (2001) Fabrika Adı İli Kapasite (Yıllık Ton) Nuh Ankara Nuh Çankırı Oba Gaziantep Kombassan Karaman Filiz Bolu Kartal-Pastavilla İzmir Maktaş Piyale İzmir Beslen Gaziantep Tat Gaziantep Sultan Manisa Faal Değil Selva Konya Mutlu Makarna Gaziantep Mer Gıda Mardin Türkmen Çankırı Barsan Denizli Narin Hatay Ece Gaziantep Doyum Burdur Doğa Gaziantep Göymen Gaziantep Faal Değil Dost Gıda Çorum Can Burdur Yayla Ankara Öğün Gaziantep Tadım Konya Ünal Uşak 10800

10 Barrak Çankırı 5400 Örnek Gaziantep 5400 TOPLAM Kaynak:Makarna Sanayicileri Derneği 2) Sektörde Yeralan Firmaların Pazar Payları ve Dağıtım Kanalları a) Sektörde Faaliyet Gösteren Firmalar ve Markaları 10 Sektördeki mevcut üretim tesisleri coğrafi dağılım açısından makarna üretiminde ana girdi olan sert durum buğdayının yetişme alanları olan Güney Doğu Anadolu, Orta ve Batı Anadolu bölgelerinde yoğunlaşmaktadır. Bölgeler kurulu kapasite açısından incelendiğinde Güney Doğu Anadolu Bölgesinin başta Gaziantep ili olmak üzere (% 40.0) ilk sırayı aldığı, bu bölgeyi başta Anakara ili olmak üzere Orta Anadolu (% 35.0) bölgeleri izlemektedir. Sektörde faaliyet gösteren ve her birinin kurulu kapasitesi 170 ton/gün ün üzerinde olan 6 büyük firma kapasite açısından yarısından fazlasını oluşturmaktadır. Firma Adı Marka Yerleşim Yeri Maktaş Makarnacılık ve Tic.A.Ş. Piyale İzmir Filiz Gıda San ve Tic.A.Ş. Filiz / Barilla Bolu Nuh un Ankara Makarnası San ve Tic A.Ş. Nuh Ankara Pastavilla Makarnacılık San ve Tic.A.Ş. Pastavilla İzmir Beslen Makarna Gıda San ve Tic A.Ş. Beslen Gaziantep Oba Gıda San ve Tic.A.Ş. Oba Gaziantep Doğa Makarna A.Ş. Doğa Gaziantep Mutlu Makarnacılık San ve Tic A.Ş. Mutlu Gaziantep Selva San A.Ş. Selva Konya Sultan Makarna Sultan Manisa Konya Makarnacılık Tic.Ltd.Şti. Tadım Konya Tat Makarnacılık San ve Tic A.Ş. Tat Gaziantep Yayla İrmik ve Makarna San A.Ş. Yayla Ankara UluKartal Makarnacılık San ve Tic A.Ş Kartal İzmir Uğur Gıda San ve Tic A.Ş Doyum Burdur Gap Tarım Ürünleri San ve Tic A.Ş. Öğün Gaziantep Dost Gıda Sanayi Dost Çorum Can Gıda San ve Tic. A.Ş Can Burdur Örnek Makarna San ve Tic A.Ş. Örnek Gaziantep Kaynak:Makarna Sanayicileri Derneği b ) Makarna Sektöründe Pazar Payları ve Dağıtım Kanalları Firmalar Nuh un Ankara Filiz Piyale ,1 Pastavilla Oba Beslen Diğer Kaynak: Zet Nielsen,Makarna Sanayicileri Derneği Makarna sektöründe 19 firma faaliyet gösterirken, Pazar payının büyük bölümünü dört firma (Nuh un Ankara, Filiz, Piyale, Pastavilla) elinde bulundurmaktadır. Söz konusu firmalar 1996 yılında pazarın % 82.7 sini elinde bulundururken bu oran, 1997 yılında % 81.8, 1998 de % 76.7, 1999 da %

11 ,2000 yılında % 72.0, 2001 yılında ise % 72,2 olarak gerçekleşmiştir. Kurulu kapasiteleri fazla olmasına rağmen birkaç firmamızın pazar paylarının düşük olması, bu firmalarımızın ihracata yönelmelerinden kaynaklanmıştır. Makarna Pazarı Dağıtım Kanalları Türkiye Miktar Büyüme % Miktar Küçülme % 5.0 Yurt içi Satış Dağılımı Dağıtım Kanalları 1999 Ağustos 2000 Ağustos 2001 Mart % % % Süper marketler Marketler Bakkallar Toplam Makarna pazarındaki perakendeciliğin ağırlığı süpermarketler lehine gelişmekte olup, bakkal ve orta büyüklükteki marketlerin oranı azalmaktadır.1999 Ağustos ayı itibariyle toplam makarna satışlarının % 43.0 ı süpermarketler de gerçekleştirilirken bu oran 2000 Ağustos ayında % 47.0, 2001 Mart ayında ise % 50.0 olmuştur. Dağıtım kanalları içinde orta ölçekteki marketlerin payı 2001 yılında önemli ölçüde azalırken bakkalların makarna satışından aldıkları pay aynı kalmıştır. Bölgeler İtibariyle Makarna Satışları 2001 Haziran Marmara Ege İç Anadolu Akdeniz Karadeniz... 7 Doğu ve Güneydoğu Anadolu... 5 Kaynak: A.C. Zet Nielsen Bölgeler itibariyle makarna satışlarının dağılımda % 38.0 ile Marmara bölgesi ilk sırayı alırken,bunu % 18.0 ile İç Anadolu, % 17.0 ile Ege Bölgesi izlemiştir. Ev yapımı erişte ve bulgurun daha fazla tüketilmesi ve milli gelirden aldıkların payın az olması nedeniyle Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesinde üretilen makarnanın ancak % 5.0 ı satılmaktadır. 3) SEKTÖRE VERİLEN TEŞVİKLER Belge Sayısı Toplam Yatırım (Milyar TL) Döviz İhtiyacı ($) İstihdam (Kişi) li yıllardan itibaren sektörde yer alan küçük kapasiteli tesisler yerini fabrikalara bırakmıştır. Sektöre verilen teşviklerle fabrikalar kurulu kapasitelerini artırırken,diğer ülkelerle rekabet edecek modernizasyona da sahip olmuştur. Ancak yeni fabrikaların kurulmasına yönelik verilen teşvikler zamanla sektörde atıl kapasitenin oluşmasına neden olmuştur. Sektöre 1997 yılında

12 milyar Tl tutarında teşvik verilirken 554 kişiye iş imkanı tanınmıştır.1998 yılında verilen teşvikler % 69.4 artışla milyar TL olarak gerçekleşmiştir. Kurulu kapasitenin yıllar itibariyle artış göstermesi ile sektöre yönelik verilen teşvik tutarında 1999 yılından itibaren azalışlar yaşanmış 1999 yılında milyar TL. olan yatırım tutarı, 2000 yılında % 61.2 azalış ile milyar Tl seviyesine gerilemiştir. Sektörde yıllar itibariyle atıl kapasitenin artması nedeniyle komple yeni yatırımlara yönelik verilen teşviklerin modernizasyon, yenileme, araştırma geliştirme, kalite düzeltmeye yönelik olarak verilmesi böylelikle sektörde oluşan atıl kapasite probleminin çözülmesi gerekmektedir. 4) MAKARNA ÜRETİM ve TÜKETİMİ a) Makarna Üretimi Türkiye ekilen alanlarının üçte birini buğday tarımına ayırmakta, ortalama her yıl 9.5 milyon hektar araziye buğday ekilmektedir. Dünya buğday üretiminde yedinci sırada bulunan ülkemiz makarna üretiminin temel hammaddesi olan durum buğdayı üretiminde de dünyanın önemli üretici ülkeleri arasında yer almaktadır. Yıllar Üretim (Ton 000) Talep (000 Ton) Kaynak: Makarna Sanayicileri Derneği,DPT Ülkemizde makarna üretimi yıllar itibariyle artış göstermekle birlikte son yıllarda iç ve dış talep gelişmeleri sonucu dalgalı bir seyir izlemektedir. Üretimi belirleyen unsurların başında sert durum buğdayının rekoltesi gelmekte ve rekoltenin düşük olduğu yıllarda üretim artışı yavaşlamaktadır lı yıllara kadar talep üretim artışına paralel bir seyir izlerken bu yıldan sonra ihracat artışına bağlı olarak üretim yurt içi talepten daha fazla artmıştır yılında 217 bin ton olan makarna üretimi 1990 yılında % 35.9 oranında artarak 295 bin tona, 1995 yılında ise % 43.4 artışla 423 bin tona ulaşmıştır yılında firmalara sağlanan teşviklerin etkisiyle üretimde % 9.4 artış sağlanmış ve makarna üretimi 463 bin tona ulaşmıştır. İhracattaki artışa bağlı olarak talep artış hızı ise % 9.6 ile üretim artış hızının üzerinde gerçekleşmiş ve 354 bin tona ulaşmıştır yılında, iç pazarda süper marketlerdeki hızlı gelişim ve perakende gıda ticaretindeki paylarının artması, AB ile imzalanan Gümrük Birliği Anlaşması sonucunda sektörde kullanılan her türlü yardımcı madde ve ekipman ithalatındaki kolaylık, yeni yatırımların gerçekleştirilmesi ile makarna üretimi 504 bin tona, yurt içi talebi ise 399 bin tona ulaşmıştır ve 1999 yıllarında dünyada yaşanan global kriz ve Rusya Krizine bağlı olarak sektörde faaliyet gösteren firmalar özellikle Rusya ve Bağımsız Devlet Topluluğu Ülkelerinde büyük pazar kaybına uğramış, ihracattaki azalışa bağlı olarak, üretim 1998 yılında % 4.8 azalışla 480 bin tona,

13 yılında ise % 10.8 azalışla 428 bin tona gerilemiştir yılında ise % 2.8 üretim artışı sağlanarak 440 bin tona ulaşılmıştır yılının Kasıma ayından sonra ülkede yaşanan ekonomik kriz ve bu krizin 2001 yılında da devam etmesi aşırı rekabet içinde zor durumda bulunan sektörü olumsuz yönde etkilemiş, iç talep daralmıştır. Krizle birlikte bazı firmalar üretimlerine ara vermek durumunda kalmıştır. Özellikle Gaziantep te yeralan 11 adet makarna fabrikasından sadece 5 tanesi faaliyetlerini sürdürmekte olup kapasite kullanımları % 25.0 lere kadar gerilemiştir. Artan maliyetler ve ekonomik belirsizlik sonucu firmalar üretimlerini kısmış ve üretim % 2,3 azalarak 430 bin tona gerilemiştir. Firmalar daralan talep karşısında yurtiçi talebi canlandırmak için artan maliyetlerine rağmen fiyatlar seviyesini aynı tutmaya çalışmış ayrıca TL nın aşırı değer kaybı sonucu ihracat faaliyetlerine önem vererek ihracatlarını artırmışlardır. b) Makarna Tüketimi Ülkemizde un ve unlu mamullerin tüketiminin yüksek oluşu karşısında makarna tüketimi yetersiz kalmıştır. Günlük karbonhidrat ihtiyacını ekmekten alan Türk insanı makarnayı gerek bulgur gerekse pirinç pilavında olduğu gibi ana devam yemeği olarak kabul etmemiştir. Ancak son yıllarda yüksek enflasyon, hızlı nüfus artışı, makarnanın ucuz olması, pazarlama ve ulaşım olanaklarının artması, hızlı kentleşme sonucunda çalışan kadınların hazır gıdaları tercih etmeleri makarna tüketimini artıran etmenleri oluşturmuştur. Ülkemizde kişi başına makarna tüketiminin gelişimini incelediğimizde toplam talebe benzer olarak artış gösterdiği görülmektedir.1962 yılında tüketim 1.2 kg düzeyinde iken 1978 de 3.8 kg a kg, 1999 yılında ise 5.9 kg a yükselmiş,2001 yılında ise 5,2 kg seviyesine gerilemiştir. Türkiye de makarna tüketimini bölgesel olarak incelediğimizde ise : Kişi başına yıllık ortalama makarna tüketimi 5.0 kg iken Marmara Bölgesinde 6.4 kg, Doğu Anadolu Bölgesinde ise 3.6 kg olmaktadır. Bölgelerarası bu dengesizliğin nedenini doğuda ev yapımı erişte, bulgur ve ekmek tüketiminin yoğunluğu ile gelir dağılımındaki dengesizlik nedeniyle alım gücünün zayıflığı oluşturmaktadır. Bölgesel bazda son üç yıllık tüketim eğilimini incelediğimizde; İç Anadolu Bölgesinde tüketimin hızla gelişim gösterdiği, Akdeniz bölgesinde ise büyük ölçüde turizm etkisiyle talep canlanması yaşayan Catering sektörünün ihtiyaçlara cevap verecek şekilde arttığı görülmektedir. Yıl Tüketim (Kg / kişi) Üretim (kg/kişi) ,99 5, ,00 5, ,29 6, ,46 6, ,24 6, ,28 7, ,60 7, ,86 7, ,90 6, ,94 6, ,55 5, ,20 5,89 Kaynak: DPT,DİE AB ÜLKELERİNDE KİŞİ BAŞINA MAKARNA TÜKETİMİ

14 Belçika ,6 Almanya ,7 Yunanistan ,6 İspanya ,5 Fransa ,4 İtalya ,5 İngiltere ,5 Hollanda ,6 Kaynak:UN.I.P.I 14 Yıllar itibariyle dünyada makarna tüketimi artma eğilimi içinde bulunmasına rağmen Türkiye de kişi başına makarna tüketimi ve tüketim artış hızının oldukça düşük olduğu görülmektedir yılında Yunanistan da kişi başına makarna tüketimi 7.6 kg iken 2000 yılında % 17.1 artarak 8.9 kg a, Hollanda da 3.8 kg iken % 15.8 artarak 4.4 kg a, Fransa da ise 6.6 kg, olan kişi başına tüketim 2000 yılında % 10.6 artarak 7.3 kg yükselmiştir. Sağlıklı, ucuz bir gıda maddesi olan makarnanın tüketimini artırmak ve sektörde yaşanan atıl kapasite sorununu çözmek için son yıllarda firmalar sos kültürünün geliştirirken ürün çeşitlerini artırma yoluna gitmişlerdir. Makarnanın ülkemizde tüketiminin düşük olmasının sebepleri arasında; - Sos tüketim kültürünün Türk mutfağında yerleşik olmaması - Üretimde çeşitliliğe son yıllarda gidilmesi - Makarna pişirilmesi konusunda halkımızın yeterince bilgi sahibi olmaması - Makarnanın besleyici değerinin yeterince anlatılamaması ve tüketiciler arasında makarna şişmanlatır inancının yer alması gibi hususlar ülkemizde makarnanın diğer ülkelere nazaran daha az tüketilmesine neden olmaktadır. Son yıllarda makarnayı sevdirmek ve bugüne değin makarnayla ilgili yanlış algılamaları azaltmak amacıyla sektörel reklam kampanyası başlatılmıştır. Tüketicileri aydınlatıcı reklam kampanyaları son derece başarılı olmuş ve sektör yıllık % 2-3 civarında olan Pazar büyümesini % 5-6 ya çıkarmıştır. Makarna tüketiminin artırılabilmesi için; öncelikle makarnanın taşıdığı özellikler konusunda tüketicilerin aydınlatılması ve kalitenin yükseltilmesi sağlanmalıdır. Makarnanın fazla besleyici olmadığı ve kilo yaptığına dair yaygın olan inancın kırılması için öncelikle aile içi mutfak ihtiyaçlarının saptanması ve damak zevklerinin yönlendirilmesinde etkili olan hanımlara makarnanın enerji veren ancak kilo aldırmayan bir besin maddesi olduğunun çeşitli yollarla anlatılması gerekmektedir. Bunun yanısıra vitaminlerce zenginleştirilmiş ve çocuklara yönelik olarak üretilecek makarnaların etkili bir reklam kampanyası ile piyasaya sunulması makarna tüketimini artıracak bir faktördür. Tüketim artışında etkili olacak bir diğer faktör ise belirli sayıda ürün alan kişilere yemek tarifleri içeren kitaplar veya çeşitli hediyelerin verilmesi, genelde yoğurt, ketçap vb. gibi ürünlerle tüketilen makarnaya yönelik Türk tüketicisinin damak tadına uygun makarna soslarının piyasaya sunulması söz konusu ürüne olan talebi artıracaktır. Tanıtımın yanısıra talebi artıracak faktörlerden birisi de makarnanın kalitesidir. Makarnanın kalitesini etkileyen faktörlerin başında da makarna üretiminde kullanılan irmiğin elde edildiği durum buğdayının kalitesi gelmektedir. Bazı firmalar tarafından özellikle dökme makarna olarak nitelendirilen makarnanın üretilmesinde düşük kaliteli durum buğdayı ve ekmeklik buğday kullanmaktadır.

15 15 Dökme makarna tüketiminin kırsal kesiminde ve gelir düzeyinin düşük olduğu bölgelerde daha fazla olduğu bu kesim insanlarının makarnadan ziyade bulgur,erişte vb gıda maddelerini daha çok tükettikleri bilinmektedir. Bu tip piyasalara sunulan düşük kaliteli ürünler alışkanlıkları değiştiremediğinden potansiyel talebi de yok etmektedir.bu nedenle üretici firmaların iç piyasada TSE standartlarında kaliteli makarnayı pazarlaması yurt içi talebin artması açısından önemli görülmektedir. Bu durum kısa dönemdeki yüksek kar marjı yerine uzun dönemde sağlıklı bir Pazar yapısı oluşturulması açısından da önem arz etmektedir. IV) DIŞ TİCARET 1) Makarna İhracatı Günümüzde dünyanın hemen hemen her yerinde rahatlıkla üretilebilen makarnada yaklaşık 12 milyon tonluk ticaret hacmi bulunurken, İtalya, Rusya, Brezilya Fransa, Almanya ve Türkiye en önemli üretici ülke konumunda bulunmaktadır. Türkiye, makarnalık buğday üretiminde yaşadığı tüm sıkıntılara karşın 1997 yılında İtalya dan sonra ikinci büyük ihracatçı konumuna gelmiştir. Ürün çeşitliliği ambalajlama ve dağıtım açısından rakip ülke olan İtalya ile bir farklılığı bulunmayan ülkemizin makarnası % 100 durum buğdayı ile üretildiği için İtalyan makarnasından daha kaliteli olarak kabul edilmektedir. MAKARNA İHRACATI Yıl Miktar (Ton) Değer ( 000 $) ,0 2, ,0 779, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,6 Kaynak: DİE ÜLKELER İTİBARİYLE MAKARNA İHRACATI (Ton) Rusya Federasyonu , , , ,3 178,3 666,7 Ukrayna 9.675, , ,5 799,2 781,3 994,3 Gürcistan 2.333, , ,2 531,9 358, ,9 Azarbeycan 687,5 749, , , , ,4 Özbekistan 1.380,0 664,9 114,7 141,5 85,9 123,1 ABD 2.921, ,0 916, , , ,0 Kuzey Kıbrıs T.C 1.182, , ,2 1635, , ,6 Almanya 911,0 611,5 645,5 813, ,3 901,7 Belçika 1.281, , , , , ,9

16 Hollanda 447,3 530,5 505,3 536,3 525,6 823,5 Suudi Arabistan 808,6 994,0 698,1 639,1 796,6 1003,1 Lübnan 600, ,4 649,1 961, , ,5 Angola 555,2 630,0 803, , , ,7 Nijerya 157,4 312,5-344,9 395,5 682,9 Diğer 8.253, , , , , ,2 TOPLAM , , , , , ,7 Kaynak: DİE 16 ÜLKELER İTİBARİYLE MAKARNA İHRACATI (Bin $) Rusya Federasyonu , , , ,1 64,9 219,1 Ukrayna 4.941, , ,4 299,7 238,5 291,5 Gürcistan 1.224, ,6 695,4 240,3 122,5 946,8 Azerbeycan 383,2 492,9 618,5 513,3 812,0 863,3 Özbekistan 903,6 333,1 28,2 62,1 38,9 45,0 ABD 1.616,3 578,6 473,8 589,9 551,1 768,0 Kuzey Kıbrıs T.C 703,3 898,4 898,4 710,8 602,1 500,9 Almanya 639,9 347,6 362,5 358,7 322,9 346,2 Belçika 195,7 588,2 846,0 788,0 867,2 547,1 Hollanda 291,5 318,4 324,6 271,2 202,1 259,3 Suudi Arabistan 469,4 598,9 388,1 330,5 433,8 474,2 Lübnan 378,0 560,5 409,5 757,4 855,0 883,4 Angola 363,8 166,5 368,2 553,8 438,5 472,2 Nijerya 83,5 162,8-708,2 135,1 245,9 Diğer 5453,0 3375, , , , ,7 TOPLAM , , , , , ,6 Kaynak: DİE Türkiye de makarna ihracatının gelişimini ve 1990 sonrası dönemleri olmak üzere iki ayrı dönem halinde incelediğimizde, yılları arasında makarna ihracatı yeni açılan makarna fabrikalarının devreye girmesi ve mevcut olanlarında kapasitelerini artırmaları sonucu istikrarlı ve hızlı bir artış göstermiştir. Ancak bu artışlar makarna ürünlerine yönelik yurt içi talebin bu ürünlerin arz miktarlarıyla paralel seyretmesi ve aradaki miktar farklarının yüksek dış satım rakamlarına izin vermemesi nedeniyle yüksek seviyelere ulaşamamıştır İlk makarna ihracatı 1970 yılında 13 ton olarak gerçekleştirmiştir yılında bu oran 169 kat artarak tona, yıllar arasında da 6 kat artarak tona ulaşmıştır ve sonrasını kapsayan ikinci dönmede ise ihracata yönelik sanayileşme stratejisinin ağırlıklı olarak uygulanmasıyla ihracat potansiyeli olan firmalar üretim miktarları ve kapasite kullanımlarını artırarak yarattıkları yurtiçi talep fazlası üretimlerini ihracata yöneltmişlerdir. Özellikle 1996 yılından itibaren uygulamaya giren Gümrük Birliği anlaşması ve Dahilde İşleme İzin Belgesi kapsamında ihracatçılara son yıllarda dünya fiyatları üzerinden makarnalık buğday alım imkanını sağlanması gibi etkenler makarna ihracatımızın yıllar itibariyle artmasına destek olmuştur. Yüksek teknolojiye sahip işletmeler ve üretilen kaliteli ürünler sonucu Türkiye dünya makarna ticaretinde payını yavaş yavaş artırmaya başlamıştır. Ancak makarna ihracatının 30 yıllık seyrinde kaydedilen bütün gelişmelere karşın sektörün ihracat gücünü olumsuz yönde etkileyen önemli olaylar makarna ürünleri ihracatının 1999 ve 2000 yılları itibariyle 1988 yılı seviyelerine kadar gerilemesine neden olmuştur.

17 yılına kadar ABD pazarı ihracatımızda ilk sırada yer alırken, 1995 yılı Ekim ayında bu ülkenin Türk makarnaları için başlattığı antidamping soruşturması ve akabinde uyguladığı yüksek antidamping ve telafi edici vergiler, bu ülkeye yapılan ihracatı hemen hemen durmuştur. ( Filiz % 14.72, Maktaş, Piyale % 19.8, Oba % 21.25, diğer Türk makarnaları için % 17.92) ABD Tarım Bakanlığı tarihli bir talimatla telafi edici vergi oranlarını Filiz makarna için % 3.87, Maktaş için % 13.12, Oba için % ve diğer Türk makarnaları için % 9.70, antidamping marjlarını ise Maktaş için % 56.87, Filiz için % 63.29, Diğer Türk makarnaları için % olarak belirlemiştir. Tüm bu gelişmeler sonucu 1995 yılında ,7 ton olarak gerçekleşen ihracat, 1996 yılında 2.921,5 tona gerilemiştir.1997 yılında 1.489,0 ton, 1998 yılında 916,0 ton, 1999 yılında 1.331,2 ton,2000 yılında ise1.299,6 ton olarak gerçekleşen ihracat, 2001 yılında % 56,4 artış göstererek 2.033,0 tona yükselmiştir yılında iki Türk firmasına yönelik ihracat vergileri kaldırılmasına karşın bu ülkeye yönelik ihracat artışı sağlanamamıştır yılından itibaren ABD pazarının yerini Rusya almış, bunu diğer Bağımsız Devletler Topluluğu ülkeleri izlemiştir. Rusya ya 1996 yılında ,3 bin dolar, 1997 yılında ,7 bin dolar, 1998 yılında ise ,7 bin dolar değerinde makarna ihraç edilirken, bu ülkede yaşanan ekonomik kriz sonucu söz konusu ülkeye yönelik ihracatımız önemli ölçüde azalarak 1999 yılında 1.140,1 bin dolara, 2000 yılında ise 64,9 bin dolara gerilemiştir yılında ülkemiz ekonomisinde yaşanan ekonomik daralma makarna sektöründe de yaşanmış ve sektördeki firmalar krizi ihracatla aşmaya çalışmıştır. Rusya ya yönelik Pazar geliştirme faaliyetlerine önem veren firmalarımız 2001 yılında 219,1 bin dolarlık ihracat gerçekleşmiştir yılından itibaren Azerbeycan, Gürcistan ve Ukrayna önemli pazarlarımız arasına girmiştir. Azerbeycan a 1996 yılında ton olarak gerçekleştirilen makarna ihracatı yıllar itibariyle düzenli artış göstererek 2001 yılında % 281,9 artışla 2.625,4 tona ulaşmıştır yılında Ukrayna ya 1.843,5 ton olarak gerçekleşen ihracatımız, 1996 yılında % 424,8 artışla 9.675,2 tona yükselmiş ancak daha sonra Pazar kayıpları yaşanarak 1997 yılında bu oran 4.931,9 tona, 1998 yılında 3.196,5 tona, 1999 yılında tona 2000 yılında ise 781,3 tona gerilemiştir yılında makarna ihracatındaki artışa bağlı olarak bu ülkeye yapılan ihracat % 27,3 artarak 994,3 tona ulaşmıştır yılında Toprak Mahsülleri Ofisi uzun süredir sektörce talep edilen ve bir türlü gerçekleşmeyen dünya fiyatlarıyla durum buğdayı satma projesini hayata geçirmiş ve makarna ihraç etmek kaydıyla dünya fiyatları baz alınarak makarnalık buğday satmaya başlamıştır. Ancak, bütün bu olumlu gelişmelere rağmen ABD nin antidamping uygulamasına devam etmesi, Rusya da meydana gelen ekonomik kriz ihracatımızı olumsuz yönde etkilemiştir. Diğer taraftan Türkiye ile Avrupa Birliği arasında gerçekleştirilen Gümrük Birliği Anlaşması çerçevesinde işlenmiş tarım ürünlerinden makarnada tarım payı olarak ton başına karşılıklı 106 ECU ve AB tonda 74 ECU vergi ödemeyi kabul etmişken anlaşmanın imzalandığı günlerde AB, GATT anlaşmasının kendine tanıdığı hakkı kullandığını ileri sürerek Türkiye den yapacağı ithalattaki tarım payını tonda 362 ECU ya çıkarmıştır. Bunun sonucu Avrupa Birliğine yıllık ortalama 5 milyon ECU olarak gerçekleştirilen ihracatımız önemli miktarda azalmıştır. Sektörde ABD pazarının kaybedilmesinden sonra, ekonomik kriz ile Rusya ve Bağımsız Devletler Topluluğu ülkelerinin Azerbeycan hariç stabil pazar olmadıkları anlaşılmış, bunun sonucu yeni pazarların arayışı içine girilmiştir. Makarna ihracatımız için en uygun pazarlar Ortadoğu, Kuzey Afrika ve Asya-Pasifik ülkeleri görülmektedir lı yılların başında Japonya hedef pazar olarak belirlenmiştir. Ancak Japon

18 18 tüketicisi makarnayı İtalya ile özdeşleştirmiş durumda olduğundan bu pazardan önemli pay alınamamıştır. Uygun ve etkili tanıtım kampanyaları ve pazarlama yoluyla tüketicilerin beğenisinin Türk makarnasına yönlendirilmesi ile büyük bir pazar elde edilebilecektir. Ayrıca, Avrupa Birliği ülkelerinden özellikle Almanya, İngiltere ve Belçika makarnanın yüksek oranlarda tüketildiği ve ithal edildiği potansiyel birer hedef pazar konumunda yer almaktadır.1999 yılı itibariyle BDT ve Rusya pazarında yaşanan kayıplar sonucu OECD ülkelerinin payı artış göstermiştir yılında Almanya ya 813,4 ton olarak gerçekleştirilen ihracatımız 2000 yılında 1.724,3 tona Belçika ya gerçekleştirilen ihracatımız ise 1999 yılında 2.057,7 tondan 2000 yılında 2.729,3 tona ulaşmıştır. Ancak İtalya ile bu pazarlarda rekabet etmek zorunda olan makarna üreticilerinin bu ülke pazarlarından pay alabilmesi için öncelikle dahili buğday satış fiyatlarının dünya fiyatlarından çok yüksek olması ve ihracatta teşvik uygulamalarının yetersizliği ve sürekli olmamasından kaynaklanan sorunlarının çözülmesi gerekmektedir. Bu olumsuz koşullar altında 2001 yılında Almanya ya gerçekleştirilen ihracatımız 901,7 tona, Belçika ya gerçekleştirilen ihracatımız ise 1.900,9 tona gerilemiştir. Makarna ihracatımızı ürün bazında incelediğimizde ise yumurtasız makarna çeşitlerinin ağırlık kazandığı görülmektedir.1999 yılında gerçekleştirilen ihracatımızın miktar bazında % 66.7 sini yumurtasız makarnaların, % 9.2 sini yumurta ihtiva eden makarnalar binde 3 ünü doldurulmuş makarnalar,% 23.4 ünü ise diğer makarnalar oluştururken bu oranlar 2000 yılında yumurtasız makarnalar için % 71.8, yumurta ihtiva eden makarnalar için % 3.3, doldurulmuş makarnalar için binde 4, diğer makarnalar için % 24.5 olmuştur.2001 yılında bu oranlar yumurtasız makarnalar için % 76.9, yumurta ihtiva eden makarnalar için % 1.8, doldurulmuş makarnalar için binde 3, diğer makarnalar için % 21.3 olmuştur İhracat Pazarımızın Geliştirilmesi İçin; 1-Ülkemiz üreticileri her dönemde kolaylıkla yurt içinden ve dışından dünya fiyatlarıyla kaliteli durum buğdayı temin edebilmelidir. 2- ABD deki antidamping ve telafi edici vergi uygulamalarının kaldırılması yönünde gerçekleştirilen girişimlere yoğunluk kazandırılmalı,firma bazında kazanılan başarılar tüm sektöre yayılmalıdır. 3-Yeni pazarlar konusunda devlet ve sektör yetkilileri özel çabalar sarfederek özellikle Çin, Hindistan, Bangladeş ve Afrika da İtalya dan önce pozisyon alınmalıdır. 4-Rusya ve BDT ülkelerinde ortak yatırımlar yapılıp öncelikle Türk durum buğdayının ve irmiğinin bu ülkelerde kullanılması konusunda çaba harcanmalıdır. Çünkü gerek durum buğdayı hasatımızın gerekse kurulu kapasitenin yeterli seviyede olması bu konuda sektöre imkanlar sunabilmektedir. 5- İhracatta teşvik uygulamalarında sürekliliğin sağlanması, Ar-Ge çalışmalarında gerekli desteğin sağlanması gerekmektedir. 2) Makarna ithalatı Ülkemizde makarna sektörünün üretim kapasitesi yurtiçi talebi karşıladığından makarna ithalatı oldukça düşük miktarlarda gerçekleşmektedir. Makarna ithalatı genelde lüks oteller ve

19 19 lokantaların tüketimindeki çeşitlilik amacıyla yapılmakta olup çok pahalı olduğu için piyasada fazla rağbet görmemektedir. YILLAR İTİBARİYLE MAKARNA İTHALATI (Ton) Yıllar Miktar ( Ton) Değer (000 $) ,9 70, ,1 84, ,5 145, ,2 329, ,1 187, ,9 177, ,7 399, ,0 351, ,7 349, ,0 631, ,4 499, ,4 443,2 Kaynak: DİE ÜLKELERE GÖRE MAKARNA İTHALATI (Ton) İtalya 271,5 209,9 162,8 126,9 191,7 173,9 Tayland 11,1 9,4 8,7 13,9 14,6 4,0 Federal Almanya 46,8 1,6 0,3 1,3 0,5 - Hong Kong 12,8 15,5-7,6 - - Japonya 7,2 9,3 4,7 17,1 7,3 - Diğer 8,3 59,2 45, ,3 129,5 TOPLAM 357,7 304,9 221,7 309,0 289,4 307,4 Kaynak. DİE ÜLKELERE GÖRE MAKARNA İTHALATI (Bin $) İtalya 332,5 267,2 269,4 219,2 321,3 319,1 Tayland 13,8 15,7 9,9 21,9 26,3 10,4 Federal Almanya 20,2 2,2 2,0 2,0 1,4 - Hong Kong 17,7 15,3-14,8 - - Japonya 8,4 9,9 6,7 31,6 31,0 - Diğer 7,2 40,8 61,8 342,0 144,7 113,7 TOPLAM 399,8 351,1 349,8 631,5 524,7 443,2 Kaynak: DİE Makarna ürünlerinin üretiminin temel hammaddesi olan durum buğdayına bağımlılığı ve makarnalık sert buğday türünün dünyanın belirli bölgelerinde yetişiyor olması bu ürünlerin talep edildiği ancak yurt içi talebi karşılamaya yetmediği veya üretimin yapılmadığı ülkeleri net ithalatçı

20 20 konuma sokmaktadır.ayrıca bazı ülkeler kendi iç pazarlarında ürün çeşitliliğini sağlamak amacıyla da ithalat yapabilmektedir. Makarna ürünlerinin dünyadaki en önemli ithalatçıları Almanya, Fransa, ABD ve İngiltere olurken, Türkiye nin Makarna ithalatında ilk sırayı İtalya oluşturmaktadır. İtalya nın ithalatımızdaki payı 1997 yılında % 68.8 iken bu oran, 1998 yılında % 73.4,1999 yılında ise % 41, yılında ise % 66.2, 2001 yılında ise % 56,7 olarak gerçekleşmiştir yılında İtalya dan sonra en büyük ithalatçı ülke Çin olup ithalatın % 10,0 u bu ülkeden gerçekleştirilmiştir. 3) Durum Buğdayı İthalatı Türkiye uzun yıllar dünyanın önde gelen makarnalık buğday üreticisi konumunda iken, son yıllarda izlenen yanlış politikalar sonucu durum buğdayı ithalatı yapmak zorunda kalmıştır Durum buğdayı üretiminin ekmeklik buğday üretimine göre daha zahmetli, veriminin düşük ve uzmanlık gerektirmesi, durum buğdayı ile ekmeklik buğday arasındaki fiyat farkının çok düşük olması nedeniyle üretim ekmeklik buğdaya kaymıştır. Geçmiş yıllarda toplam buğday üretiminin % 30 unu durum buğdayı oluştururken, bu gün bu oran % 8-10 lara gerilemiştir. Ayrıca, tohumluk dejenerasyonu, üretimin iklim koşullarına göre değişmesi, depolama imkanlarının sınırlı olması gibi nedenlerle ülkemiz durum buğdayında ithalata bağımlı hale gelmiştir. Türkiye de durum buğdayına ekmeklik buğdaydan % 20 daha fazla fiyat ödenirken Avrupa ülkelerinde bu oran % e yükselmektedir. Uluslararası piyasalarda talebi ve fiyatı daha yüksek olan durum buğdayının üretiminin teşvik edilmesi yerine talebi karşılamak amacıyla makarnaya ikame ürün olarak kabul edilen pirincin ithalatı yapılmaktadır. DURUM BUĞDAYI İTHALATI Yıllar Miktar (Ton) Değer (Bin $) , ,0 864,9 Kaynak: DİE 1992 yılında ton olan durum buğdayı ithalatı,1993 yılında büyük bir artışla tona ulaşmış,1994 yılında ise ton olarak gerçekleşmiştir. Özellikle 1994 yılında makarnaya ikame ürün kabul edilen pirinç ithalatı yapılmıştır. Ancak 1995 yılında fon uygulaması ile pirinç pahalı hale getirilmiştir.1996 yılında pirinçte fon uygulamasının devam etmesi sonucu durum buğdayı ithalatı tona yükselmiştir yılından itibaren ihracat ve üretimdeki azalmaya bağlı olarak durum buğdayı ithalatı azalarak 1998 yılında ton,1999 yılında ton, 2000 yılında ton olarak gerçekleşmiştir yılında ise buğday rekoltesinde büyük azalma yaşanmasına rağmen üretimdeki azalışa paralel olarak durum buğdayı ithalatı bir önceki yıla göre azalarak tona gerilemiştir. Ancak TMO nun 2003 yılında faaliyetinin sınırlanması ve yeniden yapılanması planlanmakta olup,

ORTA ANADOLU İHRACATÇI BİRLİKLERİ GENEL SEKRETERLİĞİ BUĞDAY UNU RAPORU

ORTA ANADOLU İHRACATÇI BİRLİKLERİ GENEL SEKRETERLİĞİ BUĞDAY UNU RAPORU ORTA ANADOLU İHRACATÇI BİRLİKLERİ GENEL SEKRETERLİĞİ BUĞDAY UNU RAPORU MART 2015 HAZIRLAYAN: MELİKE ALPAN-BURÇAY ENGÜZEL UZMAN-UZMAN YARDIMCISI AR-GE ŞUBESİ 1 İÇİNDEKİLER 1 DÜNYA TİCARETİ... 3-4-5-6-7-8-9-10

Detaylı

MAKARNA SEKTÖRÜN TANIMI TÜRKİYE NİN ÜRETİMİ

MAKARNA SEKTÖRÜN TANIMI TÜRKİYE NİN ÜRETİMİ MAKARNA SEKTÖRÜN TANIMI SITC NO ARMONİZE NO 048.3 makarna 1902(190211: yumurta içeren pişirilmemiş makarna) 190219: yumurta içermeyen pişirilmemiş makarna 190220: doldurulmuş makarna 190230: diğer makarnalar

Detaylı

KURU İNCİR. Hazırlayan Çağatay ÖZDEN 2005. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

KURU İNCİR. Hazırlayan Çağatay ÖZDEN 2005. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi KURU İNCİR Hazırlayan Çağatay ÖZDEN 2005 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi KURU İNCİR Türkiye de Üretim İncir, ilk kültüre alınan meyvelerden birisi olarak, anavatanı

Detaylı

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ Hazırlayan ve Derleyen: Zehra N.ÖZBİLGİN Ar-Ge Şube Müdürlüğü Kasım 2012 DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİNDE ÜRETİM VE TÜKETİM yılında 9.546 milyon

Detaylı

KURU İNCİR DÜNYA ÜRETİMİ TÜRKİYE ÜRETİMİ

KURU İNCİR DÜNYA ÜRETİMİ TÜRKİYE ÜRETİMİ KURU İNCİR DÜNYA ÜRETİMİ İncir, ilk kültüre alınan meyvelerden birisi olarak, anavatanı Anadolu dan, önce Suriye ve Filistin e sonrasında buradan da Çin ve Hindistan a yayılmıştır. Dünya kuru incir üretimine

Detaylı

GIDA İŞLEME MAKİNALARI SANAYİİ RAPORU

GIDA İŞLEME MAKİNALARI SANAYİİ RAPORU GIDA İŞLEME MAKİNALARI SANAYİİ RAPORU Gıda İşleme, ekonomik açıdan uygun yöntemleri kullanarak tarım ürününü yapısal, duyumsal ve besleyici özellikleri olan maddelere dönüştürmektir Bu işlem içinde kullanılan

Detaylı

HUBUBAT PİYASALARINA BAKIŞ

HUBUBAT PİYASALARINA BAKIŞ T.C. TOPRAK MAHSULLERİ OFİSİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ HUBUBAT PİYASALARINA BAKIŞ 1 HAZİRAN 2013 MARDİN 1 TMO NUN GÖREVLERİ Kuruluş: 1938 Hububat piyasalarını düzenlemek, Afyon ve uyuşturucu maddelere konulan devlet

Detaylı

ORTA ANADOLU ĠHRACATÇI BĠRLĠKLERĠ GENEL SEKRETERLĠĞĠ

ORTA ANADOLU ĠHRACATÇI BĠRLĠKLERĠ GENEL SEKRETERLĠĞĠ ORTA ANADOLU ĠHRACATÇI BĠRLĠKLERĠ GENEL SEKRETERLĠĞĠ DEĞİRMENCİLİK ÜRÜNLERİ SEKTÖR RAPORU HAZĠRAN- 2010 1 ĠÇĠNDEKĠLER 1) DÜNYA TİCARETİ...3 1.1) Dünya İthalatı...3 1.2) Dünya İhracatı...4 2) TÜRKİYE NİN

Detaylı

KANATLI ET SEKTÖRÜ RAPORU

KANATLI ET SEKTÖRÜ RAPORU KANATLI ET SEKTÖRÜ RAPORU TÜRKİYE DE ÜRETİM VE TÜKETİM Sağlıklı beslenme konusunda her geçen gün daha da duyarlı davranmaya başlayan tüketiciler kırmızı ete alternatif olarak, daha az yağlı ve daha ucuz

Detaylı

GIDA İŞLEME MAKİNELERİ

GIDA İŞLEME MAKİNELERİ GIDA İŞLEME MAKİNELERİ 1. SEKTÖRÜN TANIMI VE SINIFLANDIRILMASI 8417.20 Ekmek, pasta, bisküvi fırınları (elektriksiz) 8419.31 Tarım ürünleri için kurutucular 8419.89 Pastörize, kondanse etme vb. işler için

Detaylı

TEKSTİL MAKİNALARI. Hazırlayan Hasan KÖSE 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

TEKSTİL MAKİNALARI. Hazırlayan Hasan KÖSE 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TEKSTİL MAKİNALARI Hazırlayan Hasan KÖSE 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TEKSTİL MAKİNALARI TÜRKİYE DE ÜRETİM Tanımı Tekstil makinaları, tekstil sanayinin

Detaylı

Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi

Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi Temmuz 2014 1 Milyar $ I. Cam Sektörü Hakkında 80 yıllık bir geçmişe sahip olan Türk Cam Sanayii, bugün camın ana gruplarını oluşturan düzcam (işlenmiş camlar dahil),

Detaylı

TR 71 BÖLGESİ 2013 YILI İHRACAT RAPORU AHİLER KALKINMA AJANSI

TR 71 BÖLGESİ 2013 YILI İHRACAT RAPORU AHİLER KALKINMA AJANSI TR 71 BÖLGESİ 2013 YILI İHRACAT RAPORU AHİLER KALKINMA AJANSI NİSAN 2014 İçindekiler 2013 YILI İHRACAT RAKAMLARI HAKKINDA GENEL DEĞERLENDİRME... 3 2013 YILI TR 71 BÖLGESİ İHRACAT PERFORMANSI... 4 AKSARAY...

Detaylı

TÜRKİYE TOHUMCULUK SANAYİSİNİN GELİŞİMİ VE HEDEFLERİ İLHAMİ ÖZCAN AYGUN TSÜAB YÖNETİM KURULU BAŞKANI

TÜRKİYE TOHUMCULUK SANAYİSİNİN GELİŞİMİ VE HEDEFLERİ İLHAMİ ÖZCAN AYGUN TSÜAB YÖNETİM KURULU BAŞKANI TÜRKİYE TOHUMCULUK SANAYİSİNİN GELİŞİMİ VE HEDEFLERİ İLHAMİ ÖZCAN AYGUN TSÜAB YÖNETİM KURULU BAŞKANI MART 2011 Tohumculuk Sanayisi Nedir? Tohumculuk Hangi İş ve Aşamalardan Oluşur? Tohumculuk İçin AR-GE

Detaylı

HUBUBAT, BAKLİYAT, YAĞLI TOHUMLAR VE MAMULLERİ SEKTÖRÜ

HUBUBAT, BAKLİYAT, YAĞLI TOHUMLAR VE MAMULLERİ SEKTÖRÜ HUBUBAT, BAKLİYAT, YAĞLI TOHUMLAR VE MAMULLERİ SEKTÖRÜ I- DÜNYA DEĞİRMENCİLİK ÜRÜNLERİ TİCARETİ 2013 yılında dünya değirmencilik sektörü ihracatı bir önceki yıla göre %2,8 oranında artış göstererek 18,6

Detaylı

TC. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI GAP ULUSLARARASI TARIMSAL ARAŞTIRMA VE EĞİTİM MERKEZİ. Diyarbakır Tarımsal Ticaret / Nüsha 4

TC. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI GAP ULUSLARARASI TARIMSAL ARAŞTIRMA VE EĞİTİM MERKEZİ. Diyarbakır Tarımsal Ticaret / Nüsha 4 Sayfa1 TC. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI GAP ULUSLARARASI TARIMSAL ARAŞTIRMA VE EĞİTİM MERKEZİ GAPUTAEM GÜNCEL Diyarbakır Tarımsal Ticaret / Nüsha 4 ARALIK 2013 - YIL:1 SAYI:1 / ISSN :2148-1962.

Detaylı

ZEYTİNYAĞI SEKTÖR RAPORU-2013

ZEYTİNYAĞI SEKTÖR RAPORU-2013 Türkiye de Üretim Zeytin ağacında periyodisiteden dolayı zeytin üretimi yıllara göre inişli çıkışlı bir grafik izlemekte ve üretime bağlı olarak bir yıl düşük (yok yılı) bir yıl yüksek (var yılı) ürün

Detaylı

HUBUBAT BÜLTENİ. 2008/09 dönemi TMO emanet alım fiyatları Tablo:1 de belirtilmektedir. 2008/09 DÖNEMİ TMO EMANET ALIM FİYATLARI

HUBUBAT BÜLTENİ. 2008/09 dönemi TMO emanet alım fiyatları Tablo:1 de belirtilmektedir. 2008/09 DÖNEMİ TMO EMANET ALIM FİYATLARI HUBUBAT BÜLTENİ 1-) TMO HUBUBAT ALIMLARI VE FİYATLARI TMO, 2008/2009 Hububat Alım Döneminde 21 mayıs tarihi itibariyle taahhütname karşılığı alım yapılması konusunda işyerlerine talimat vermiştir. Bu bağlamda

Detaylı

Türkiye de ve Dünya da Kanatlı Sektörü

Türkiye de ve Dünya da Kanatlı Sektörü Türkiye de ve Dünya da Kanatlı Sektörü Ülkemizde beyaz et sektörü, özellikle 80 li yıllarda başlanan yatırımlar neticesinde çok önemli bir mesafe almıştır. Bir tarım ülkesi olan Türkiye, kanatlı hayvan

Detaylı

Tablo 4- Türkiye`de Yıllara Göre Turunçgil Üretimi (Bin ton)

Tablo 4- Türkiye`de Yıllara Göre Turunçgil Üretimi (Bin ton) NARENCİYE DOSYASI Kökeni Güneydoğu Asya olan turunçgillerin, çağdaş anlamda üretimi 19. yüzyılda ABD`de başlamış ve hızla yayılmıştır. Turunçgil yetiştiriciliği dünyada 40 derece kuzey enlemi ile 40 derece

Detaylı

TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ

TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ a. Sektörün Dünya Ekonomisi ve AB Ülkelerindeki Durumu Dünya mobilya üretimi 2010 yılında yaklaşık 376 milyar dolar olurken, 200 milyar dolar olan bölümü üretim

Detaylı

Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri

Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri ÜLKE Dünya Seramik Kaplama Malzemeleri Üretiminde İlk 1 Ülke 29 21 211 212 212 Dünya /212 Üretiminden Aldığı Pay Değişim (%) (%) 1 ÇİN

Detaylı

T.C. Ekonomi Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü Ankara 08.01.2013

T.C. Ekonomi Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü Ankara 08.01.2013 T.C. Ekonomi Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü Ankara 08.01.2013 Konu : 390319000000 GTİP no lu GPPS ve HIPS ithalatına % 3 oranında gümrük vergisi uygulanmasının kaldırılma talebi Sayın Bakanlığınızın,

Detaylı

SEKTÖRÜN TANIMI TÜRKİYE KOZMETİK ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ

SEKTÖRÜN TANIMI TÜRKİYE KOZMETİK ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ SEKTÖRÜN TANIMI Gümrük Tarife İstatistik Pozisyon Kodları (G.T.İ.P) esas alınarak oluşturulan Kozmetik ve Kişisel Bakım Ürünleri Gümrük Tarife İstatistik Pozisyon Kodları (G.T.İ.P) ve ürün tanımları aşağıda

Detaylı

3 1 0 2 20 BUĞDAY RAPORU

3 1 0 2 20 BUĞDAY RAPORU 0 1 Dünya buğday üretimi, üretim devlerinden biri olan ABD nin yaklaşık 4 milyon tonluk üretim azalmasına rağmen bu sene ekili alanların ve verimin artmasıyla paralel olarak Ağustos ayı verilerine göre

Detaylı

CAM SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

CAM SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi CAM SANAYİİ Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TÜRKİYE'DE ÜRETİM Cam sanayii, inşaat, otomotiv, meşrubat, gıda, beyaz eşya, mobilya,

Detaylı

İDMA 2015 SONUÇ RAPORU. www.idma.com.tr. Parantez Fuarcılık / Fair

İDMA 2015 SONUÇ RAPORU. www.idma.com.tr. Parantez Fuarcılık / Fair İDMA 2015 SONUÇ RAPORU 6. Uluslararası Un, İrmik, Pirinç, Mısır, Bulgur, Yem Değirmen Makineleri ve Bakliyat, Makarna, Bisküvi Teknolojileri Fuarı 23-26 Nisan 2015 İstanbul Fuar Merkezi Salon 1-2-3 Yeşilköy

Detaylı

ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER

ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER - ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER SITC No : Alkolsüz içecekler : 111 Alkollü içecekler : 112 Armonize No : Sular : 2201 Meşrubat : 2202 Bira : 2203 Şarap : 2204 Konyak : 22082012, 22082062 Viski : 220830

Detaylı

Ayakkabı Sektör Profili

Ayakkabı Sektör Profili Ayakkabı Sektör Profili Elif UĞUR Ayakkabı, çok eski çağlarda insanların zorlu coğrafya ve iklim koşullarında ayaklarını muhafaza etmek ve zarar görmelerini engellemek amacıyla kullanılırken günümüzde

Detaylı

ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER

ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER Hazırlayan Cengiz KARABAYIR İGEME Uzmanı 2011 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi SITC No : Alkolsüz içecekler : 111 Alkollü içecekler

Detaylı

HALI SANAYİ. Hazırlayan Ümit SEVİM, Alpaslan EMEK 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

HALI SANAYİ. Hazırlayan Ümit SEVİM, Alpaslan EMEK 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi HALI SANAYİ Hazırlayan Ümit SEVİM, Alpaslan EMEK 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi ÜRÜNÜN TANIMI Armonize Sistem sınıflandırmasına göre halılar 4 ana gruba

Detaylı

Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010

Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010 Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010 Avrupa kıtasından Amerika kıtasına, Orta Doğu Ülkelerinden Afrika ülkelerine kadar geniş yelpazeyi kapsayan 200 ülkeye ihracat gerçekleştiren

Detaylı

Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2013 0

Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2013 0 Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2013 0 ŞEKERLİ VE ÇİKOLATALI MAMULLER SITC No : 062-073 Armonize No : 1704-1806 TÜRKİYE DE ÜRETİM Türkiye de şekerli ve çikolatalı mamuller sektörünün başlangıcı,

Detaylı

MISIR DOSYASI. Türkiye`de mısır; yem, nişasta, glikoz, yağ ve son yıllarda biyoetanol üretiminde kullanılmaktadır.

MISIR DOSYASI. Türkiye`de mısır; yem, nişasta, glikoz, yağ ve son yıllarda biyoetanol üretiminde kullanılmaktadır. MISIR DOSYASI Mısır, genellikle çok nemli iklim bölgelerinde yetiştirilebilen, tek yıllık Buğdaygiller familyasından, özellikle yağı doymamış yağ grubunda olan bir tarım bitkisidir. Mısır bitkisi, insan

Detaylı

Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2012 0

Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2012 0 Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2012 0 GIDA İŞLEME MAKİNELERİ SEKTÖRÜN TANIMI VE SINIFLANDIRILMASI 8417.20 Ekmek, pasta, bisküvi fırınları (elektriksiz) 8419.31 Tarım ürünleri için kurutucular 8419.89

Detaylı

BİTKİSEL YAĞ SEKTÖRÜNDE İTHALATA BAĞIMLILIK SÜRÜYOR

BİTKİSEL YAĞ SEKTÖRÜNDE İTHALATA BAĞIMLILIK SÜRÜYOR BİTKİSEL YAĞ SEKTÖRÜNDE İTHALATA BAĞIMLILIK SÜRÜYOR Gözde SEVİLMİŞ Giderek artan nüfusa paralel olarak gıda maddeleri tüketimi ve dolayısıyla bitkisel yağ tüketimi artmaktadır. Diğer yandan artan gıda

Detaylı

Aylık Dış Ticaret Analizi

Aylık Dış Ticaret Analizi EKİM YÖNETİCİ ÖZETİ Bu çalışmada, Türkiye İhracatçılar Meclisi tarafından her ayın ilk günü açıklanan ihracat rakamları temel alınarak Türkiye nin aylık dış ticaret analizi yapılmaktadır. Aşağıdaki analiz,

Detaylı

PLASTİK VE KAUÇUK İŞLEME MAKİNALARI ve AKSAM VE PARÇALARI SEKTÖRÜNÜN 2008 YILI DEĞERLENDİRME RAPORU

PLASTİK VE KAUÇUK İŞLEME MAKİNALARI ve AKSAM VE PARÇALARI SEKTÖRÜNÜN 2008 YILI DEĞERLENDİRME RAPORU 1 FİRMA SAYISI : PLASTİK VE KAUÇUK İŞLEME MAKİNALARI ve AKSAM VE PARÇALARI SEKTÖRÜNÜN 2008 YILI DEĞERLENDİRME RAPORU Barbaros Demirci Genel Sekreter PAGEV / PAGDER PAGEV bilgi bankası kayıtlarına göre,

Detaylı

CEZAYİR ÜLKE RAPORU 11.11.2015

CEZAYİR ÜLKE RAPORU 11.11.2015 CEZAYİR ÜLKE RAPORU 11.11.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Cezayir e ihracat yapan 234 firma bulunmaktadır. 30.06.2015 tarihi itibariyle Ekonomi Bakanlığı

Detaylı

TMO ALIM POLİTİKALARI ve KALİTE. 12 MART 2011 Antalya

TMO ALIM POLİTİKALARI ve KALİTE. 12 MART 2011 Antalya TMO ALIM POLİTİKALARI ve KALİTE 12 MART 2011 Antalya 1 Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğü (TMO) 1938 den beri faaliyette bulunan, Buğday, arpa, çavdar, yulaf, tritikale, mısır, çeltik, haşhaş kapsülü,

Detaylı

TÜRK DERİ VE DERİ MAMÜLLERİ SEKTÖRÜ

TÜRK DERİ VE DERİ MAMÜLLERİ SEKTÖRÜ TÜRK DERİ VE DERİ MAMÜLLERİ SEKTÖRÜ Türklerin dericiliğe başlamaları kaynaklara göre, 12. yüzyıla kadar gitmektedir. Köklü bir tarihsel geçmişe sahip olan deri ve deri sanayinin 1970 lerden itibaren ülkemizde

Detaylı

SEKTÖRÜN TANIMI TÜRKİYE TEMİZLİK MADDELERİ SEKTÖRÜ

SEKTÖRÜN TANIMI TÜRKİYE TEMİZLİK MADDELERİ SEKTÖRÜ SEKTÖRÜN TANIMI Tablo-1: Temizlik Maddeleri Sektöründe Yer Alan Ürünler GTİP Ürün Adı 3401 Sabunlar, Yüzey Aktif Organik Maddeler 3402 Yıkama, Temizleme Müstahzarları-Sabunlar Hariç 3403 Yağlama Müstahzarları,

Detaylı

* Ticaret verileri Nace Revize 2 sınıflandırmasına göre 45 ve 46 kodlu sektörleri içermektedir. Kaynak: (Türkiye İstatistik Kurumu, u)

* Ticaret verileri Nace Revize 2 sınıflandırmasına göre 45 ve 46 kodlu sektörleri içermektedir. Kaynak: (Türkiye İstatistik Kurumu, u) 1.1. Ticaret Türkiye ye paralel olarak TR82 Bölgesi nde de hizmetler sektörünün ekonomideki payının artmasıyla öne çıkan alanlardan biri de ticarettir. 2010 TÜİK Yıllık Sanayi ve Hizmet İstatistiklerine

Detaylı

Aylık Dış Ticaret Analizi

Aylık Dış Ticaret Analizi YÖNETİCİ ÖZETİ Bu çalışmada, Türkiye İhracatçılar Meclisi tarafından her ayın ilk günü açıklanan ihracat rakamları temel alınarak Türkiye nin aylık dış ticaret analizi yapılmaktadır. Aşağıdaki analiz,

Detaylı

ANTEP FISTIĞI DÜNYA ÜRETİMİ

ANTEP FISTIĞI DÜNYA ÜRETİMİ ANTEP FISTIĞI DÜNYA ÜRETİMİ Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) nün en güncel verileri olan 2010 yılı verilerine göre; dünyada Antep fıstığı üretiminde lider durumda bulunan ülke İran dır. Ancak

Detaylı

İlk makarna tesisi İzmir - Bayraklı da kurulmuş olup, Türkiye de üretim 1950 lere kadar küçük kapasiteli tesislerde yapılmıştır.

İlk makarna tesisi İzmir - Bayraklı da kurulmuş olup, Türkiye de üretim 1950 lere kadar küçük kapasiteli tesislerde yapılmıştır. Buğdayın insan gıdası olarak kullanımında makarna, ekmekten sonra ikinci sırada yer almaktadır. Yaklaşık 550 milyon ton olan dünya buğday üretiminin 28 milyon tonu durum buğdayıdır. Makarnalık buğdaylar,

Detaylı

PAGEV - PAGDER. Dünya Toplam PP İthalatı

PAGEV - PAGDER. Dünya Toplam PP İthalatı 1 DÜNYA ve TÜRKİYE POLİPROPİLEN ( PP ) DIŞ TİCARET ANALİZİ Barbaros Demirci ( Genel Müdür ) Neslihan Ergün ( Teknik Uzman Kimya Müh. ) PAGEV - PAGDER DÜNYA TOPLAM PP İTHALATI : Dünya toplam PP ithalatı

Detaylı

GENEL BİLGİLER DIŞ TİCARET BİLGİLERİ

GENEL BİLGİLER DIŞ TİCARET BİLGİLERİ GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Senegal Cumhuriyeti Resmi Dil : Fransızca Başkenti : Dakar Yüzölçümü : 196.161 km 2 Nüfus : 12,9 milyon (2010) Önemli Şehirler : Thies, Mbour, Kaolack GSYİH (2012 ) : 12.804

Detaylı

ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER. Sektör Raporu

ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER. Sektör Raporu ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER Sektör Raporu Sayfa 2 / 11 İÇİNDEKİLER 1. ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER 2.TÜRKİYE NİN DIŞ TİCARETİ 3.1.İHRACAT 3.2.İTHALAT 3.DÜNYA TİCARETİ KAYNAKÇA Sayfa 3 / 11 1. ALKOLLÜ

Detaylı

2013/ 2014 (%) 3301 Uçucu Yağlar 3.727.592 4.017.602 4.524.926 12,63 3,97

2013/ 2014 (%) 3301 Uçucu Yağlar 3.727.592 4.017.602 4.524.926 12,63 3,97 KOZMETİK SEKTÖRÜ HS No: 3301,3302, 3303, 3304, 3305, 3306, 3307 DÜNYA TİCARETİ Dünya kozmetik ürünler ihracatında ilk sırada güzellik/makyaj ve cilt bakımı için müstahzarları oluşturmaktadır. Bu ürün grubunun

Detaylı

Türkiye de hayvancılık sektörünün önündeki sorunları iki ana başlık altında toplamak mümkündür. Bunlar;

Türkiye de hayvancılık sektörünün önündeki sorunları iki ana başlık altında toplamak mümkündür. Bunlar; Tarımı gelişmiş ülkelerin çoğunda hayvancılığın tarımsal üretim içerisindeki payı % 50 civarındadır. Türkiye de hayvansal üretim bitkisel üretimden sonra gelmekte olup, tarımsal üretim değerinin yaklaşık

Detaylı

2nci Ulusal Pamuk Zirvesi Türkiye de pamuk Üretiminin Geleceği 17-18 Mart 2012, Şanlıurfa SONUÇ BİLDİRGESİ

2nci Ulusal Pamuk Zirvesi Türkiye de pamuk Üretiminin Geleceği 17-18 Mart 2012, Şanlıurfa SONUÇ BİLDİRGESİ 2nci Ulusal Pamuk Zirvesi Türkiye de pamuk Üretiminin Geleceği 17-18 Mart 2012, Şanlıurfa SONUÇ BİLDİRGESİ Pamuk sektörünün tarımı, ticareti ve sanayisi ile ülkemiz insanı ve ekonomisi için çok büyük öneme

Detaylı

Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2014 0

Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2014 0 Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2014 0 ZEYTİNYAĞI SEKTÖRÜN TANIMI SITC NO : 421.4 ARMONİZE NO : 1509 Türkiye bulunduğu coğrafi konum ve sahip olduğu Akdeniz iklimi özellikleriyle, İtalya, İspanya,

Detaylı

TÜRKİYE'NİN DIŞ TİCARETİ

TÜRKİYE'NİN DIŞ TİCARETİ 0 MEYVE SULARI Tablo 1. Meyve Suyunun Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonları Ürün Adı GTİP No Portakal Suyu (Dondurulmuş) 200911 Diğer Portakal Suları 200912, 200919 Greyfurt Suyu 200921, 200929 Diğer Turunçgil

Detaylı

TÜRKİYE DE EN FAZLA GÖRÜLEN BESLENME HATALARI

TÜRKİYE DE EN FAZLA GÖRÜLEN BESLENME HATALARI TÜRKİYE DE EN FAZLA GÖRÜLEN BESLENME HATALARI Türkiye beslenme durumu yönünden hem gelişmekte olan, hem de gelişmiş ülkelerin sorunlarını birlikte içeren bir görünüme sahiptir. Ülkemizde halkın beslenme

Detaylı

Lojistik. Lojistik Sektörü

Lojistik. Lojistik Sektörü Lojistik Sektörü Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Kasım 014 1 Ulaştırma ve depolama faaliyetlerinin entegre lojistik hizmeti olarak organize edilmesi ihtiyacı, imalat sanayi

Detaylı

Türkiye Üretici Fiyatlarıyla 7. Büyük Tarım Ülkesi

Türkiye Üretici Fiyatlarıyla 7. Büyük Tarım Ülkesi Türkiye Üretici Fiyatlarıyla 7. Büyük Tarım Ülkesi Genel ekonomide üst sıralarda yer alan Çin, 2009'da, dünya tarımsal hasılasında liderliğini sürdürdü ve dünya tarımsal hasılanın yüzde 23,4'ünü tek başına

Detaylı

SERAMİK SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

SERAMİK SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi SERAMİK SANAYİİ Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TÜRKİYE DE ÜRETİM Türkiye'de seramik ve çini yapımı, kökleri 8000 yıl öncesine uzanan

Detaylı

Ürün Raporu. Kümes Hayvancılığı T.C. GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI TARIMSAL EKONOMİ VE POLİTİKA GELİŞTİRME ENSTİTÜSÜ

Ürün Raporu. Kümes Hayvancılığı T.C. GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI TARIMSAL EKONOMİ VE POLİTİKA GELİŞTİRME ENSTİTÜSÜ Ürün Raporu Kümes Hayvancılığı 2014 T.C. GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI TARIMSAL EKONOMİ VE POLİTİKA GELİŞTİRME ENSTİTÜSÜ TARIMSAL EKONOMİ VE POLİTİKA GELİŞTİRME ENSTİTÜSÜ Ürün Raporu KÜMES HAYVANCILIĞI

Detaylı

TÜRKİYE İŞVEREN SENDİKALARI KONFEDERASYONU AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ www.tisk.org.tr

TÜRKİYE İŞVEREN SENDİKALARI KONFEDERASYONU AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ www.tisk.org.tr TİSK AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ- MART 2016 (SAYI: 85) GENEL DEĞERLENDİRME 31.03.2016 Ekonomi ve İşgücü Piyasası Reformlarına Öncelik Verilmeli Gelişmiş ülkelerin çoğunda ve yükselen ekonomilerde büyüme sorunu

Detaylı

AYÇİÇEĞİ VE YAĞLI TOHUMLAR POLİTİKASI

AYÇİÇEĞİ VE YAĞLI TOHUMLAR POLİTİKASI AYÇİÇEĞİ VE YAĞLI TOHUMLAR POLİTİKASI Türkiye de tarımı yapılan yağlı tohumlar; ayçiçeği, çiğit, susam, kolza, soya, yerfıstığı ve haşhaştır. Ancak bu yağ bitkileri içerisinde tohumundan ortalama % 38-50

Detaylı

Türkiye İstatistik Kurumu ndan (TÜİK) alınan verilere göre, Sinop ilinin Ocak-Temmuz ayı dış ticaret

Türkiye İstatistik Kurumu ndan (TÜİK) alınan verilere göre, Sinop ilinin Ocak-Temmuz ayı dış ticaret Sinop Ekonomi Verileri-Temmuz, 5 Dış Ticaret Genel Görünüm (Ocak-Temmuz, 5) Türkiye İstatistik Kurumu ndan (TÜİK) alınan verilere göre, Sinop ilinin Ocak-Temmuz ayı dış ticaret verileri değerlendirildiğinde,

Detaylı

AKDENİZ İHRACATÇI BİRLİKLERİ TEKSTİL VE HAMMADDELERİ SEKTÖRÜ İHRACAT RAKAMLARI DEĞERLENDİRMESİ

AKDENİZ İHRACATÇI BİRLİKLERİ TEKSTİL VE HAMMADDELERİ SEKTÖRÜ İHRACAT RAKAMLARI DEĞERLENDİRMESİ AKDENİZ İHRACATÇI BİRLİKLERİ TEKSTİL VE HAMMADDELERİ SEKTÖRÜ İHRACAT RAKAMLARI LENDİRMESİ Hazırlayan: Erman YERMAN / Şef TEKSTİL VE HAMMADDELERİ SEKTÖRÜ TÜRKİYE VE AKİB LENDİRMESİ yılı Ekim ayından bu

Detaylı

İŞLENMİŞ TARIM ÜRÜNLERİ LİSTESİ. Yıllık Gümrük Vergisiz Kota Miktarı (net ton ağırlık) Sipariş No. Gümrük Tarife Kodu.

İŞLENMİŞ TARIM ÜRÜNLERİ LİSTESİ. Yıllık Gümrük Vergisiz Kota Miktarı (net ton ağırlık) Sipariş No. Gümrük Tarife Kodu. Sipariş No Gümrük Tarife Kodu İŞLENMİŞ TARIM ÜRÜNLERİ LİSTESİ Madde Açıklaması 09.0228 1704 kakao içermeyen şeker mamulleri (beyaz çikolata dahil) : 1704.10 - ciklet (şekerle kaplanmış olsun olmasın):

Detaylı

ÇİMENTO SEKTÖRÜ 10.04.2014

ÇİMENTO SEKTÖRÜ 10.04.2014 ÇİMENTO SEKTÖRÜ TABLO 1: EN ÇOK ÜRETİM YAPAN 15 ÜLKE (2012) TABLO 2: EN ÇOK TÜKETİM YAPAN 15 ÜLKE (2012) SEKTÖRÜN GENEL DURUMU Dünyada çimento üretim artışı hızlanarak devam ederken 2012 yılında dünya

Detaylı

TEKSTİL VE HAZIR GİYİM ÜRÜNLERİ İTHALATINA UYGULANAN KORUNMA ÖNLEMLERİ 2 YILLIK DEĞERLENDİRME

TEKSTİL VE HAZIR GİYİM ÜRÜNLERİ İTHALATINA UYGULANAN KORUNMA ÖNLEMLERİ 2 YILLIK DEĞERLENDİRME TEKSTİL VE HAZIR GİYİM ÜRÜNLERİ İTHALATINA UYGULANAN KORUNMA ÖNLEMLERİ 2 YILLIK DEĞERLENDİRME TÜRKİYE GİYİM SANAYİCİLERİ DERNEĞİ 211 yılı Temmuz ayında yürürlüğe konulan kumaş ve hazır giyim ürünlerine

Detaylı

GTİP 392310: PLASTİKTEN KUTULAR, KASALAR, SANDIKLAR VB. EŞYA

GTİP 392310: PLASTİKTEN KUTULAR, KASALAR, SANDIKLAR VB. EŞYA GTİP 392310: PLASTİKTEN KUTULAR, KASALAR, SANDIKLAR VB. EŞYA TEMMUZ 2009 Hazırlayan: Mesut DÖNMEZ 1 GENEL KOD BİLGİSİ: 392310 GTIP kodunun üst kodu olan 3923 GTİP koduna ait alt kodlar ve ürünler aşağıda

Detaylı

XIII. DERİ SEKTÖRÜ DEĞERLENDİRME TOPLANTISI

XIII. DERİ SEKTÖRÜ DEĞERLENDİRME TOPLANTISI TÜRKİYE VE DÜNYADA DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜNÜN GÜNCEL DURUMU XIII. DERİ SEKTÖRÜ DEĞERLENDİRME TOPLANTISI 8 MART 2010 TUZLA İTKİB GENEL SEKRETERLİĞİ AR & GE ve MEVZUAT ŞUBESİ İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Şubat - 2010

EKONOMİK GELİŞMELER Şubat - 2010 EKONOMİK GELİŞMELER Şubat - 2010 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR - ŞUBAT 2010 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)...2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ

Detaylı

Gayri Safi Katma Değer

Gayri Safi Katma Değer Artıyor Ekonomik birimlerin belli bir dönemde bir bölgedeki ekonomik faaliyetleri sonucunda ürettikleri mal ve hizmetlerin (çıktı) değerinden, bu üretimde bulunabilmek için kullandıkları mal ve hizmetler

Detaylı

MOTOSİKLET İTHALATINDA UYGULANMAKTA OLAN KORUNMA ÖNLEMİNİN UZATILMASINA YÖNELİK BAŞVURUNUN GİZLİ OLMAYAN ÖZETİ

MOTOSİKLET İTHALATINDA UYGULANMAKTA OLAN KORUNMA ÖNLEMİNİN UZATILMASINA YÖNELİK BAŞVURUNUN GİZLİ OLMAYAN ÖZETİ MOTOSİKLET İTHALATINDA UYGULANMAKTA OLAN KORUNMA ÖNLEMİNİN UZATILMASINA YÖNELİK BAŞVURUNUN GİZLİ OLMAYAN ÖZETİ 2012 İÇİNDEKİLER 1. BAŞVURUYA İLİŞKİN BİLGİLER... 3 1.1. BAŞVURU SAHİBİ... 3 1.2. BAŞVURU

Detaylı

BATI AKDENİZ KALKINMA AJANSI (BAKA) DAHİLDE İŞLEME REJİMİ (DİR) TEŞVİKLERİ

BATI AKDENİZ KALKINMA AJANSI (BAKA) DAHİLDE İŞLEME REJİMİ (DİR) TEŞVİKLERİ BATI AKDENİZ KALKINMA AJANSI (BAKA) DAHİLDE İŞLEME REJİMİ (DİR) TEŞVİKLERİ Hasan YÜKSEK Eylül 2012 SUNUM PLANI I. DAHİLDE İŞLEME REJİMİ (DİR) II. DİR İN AMAÇLARI III. DİR SİSTEMLERİ İthalatta Şartlı Muafiyet

Detaylı

Dahilde ve Hariçte İşleme Rejimi

Dahilde ve Hariçte İşleme Rejimi Dahilde ve Hariçte İşleme Rejimi Dr. Dilek Seymen dilek.seymen@deu.edu.tr Dr. Dilek Seymen Dahilde İşleme Rejimi (DİR) DİR, ihracatçılara, ihraç mallarında kullanılmak kaydıyla dünya piyasa fiyatlarından

Detaylı

SÜT ÜRÜNLERİ. Hazırlayan İsmail Erkan SARISAÇLI 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

SÜT ÜRÜNLERİ. Hazırlayan İsmail Erkan SARISAÇLI 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi SÜT ÜRÜNLERİ Hazırlayan İsmail Erkan SARISAÇLI 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi SÜT ÜRÜNLERI Türkiye'de Üretim Sektörde üretim yapısının daha çok küçük aile

Detaylı

DIŞ TİCARET UYGULAMA SERVİSİ

DIŞ TİCARET UYGULAMA SERVİSİ İSTANBUL TİCARET ODASI DIŞ TİCARET UYGULAMA SERVİSİ KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ ÜLKE RAPORU Güncellenme Tarihi: 29.08.2005 Ülke No : 601 I- GENEL BİLGİLER DIŞ TİCARET ARAŞTIRMA SERVİSİ Resmi Adı : Kuzey

Detaylı

Patatesin Dünyadaki Açlığın ve Yoksulluğun Azaltılmasındaki Yeri ve Önemi

Patatesin Dünyadaki Açlığın ve Yoksulluğun Azaltılmasındaki Yeri ve Önemi Patatesin Dünyadaki Açlığın ve Yoksulluğun Azaltılmasındaki Yeri ve Önemi Prof. Dr. Necmi İŞLER M.K.Ü. Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü Antakya/HATAY Güney Amerika kökenli bir bitki olan patates

Detaylı

2011/1 sayılı Tarım Genelgesi Karşılaştırma (25.04.2014 )

2011/1 sayılı Tarım Genelgesi Karşılaştırma (25.04.2014 ) 2011/1 sayılı Tarım Genelgesi Karşılaştırma (25.04.2014 ) Eski: DİR Kapsamında İthalatına İzin Verilmeyecek Eşyalar Yeni: Dahilde İşleme İzin Belgesi ile İlgili İthalat Listesine İlişkin Hükümler (Değ.:

Detaylı

İZMİR TİCARET ODASI FAS KRALLIĞI ÜLKE RAPORU

İZMİR TİCARET ODASI FAS KRALLIĞI ÜLKE RAPORU İZMİR TİCARET ODASI FAS KRALLIĞI ÜLKE RAPORU ULUSLARARASI İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ AĞUSTOS 2014 Hazırlayan: Zeynep Küheylan Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü Uzman Yardımcısı TEMEL BİLGİLER Ülke Adı: Fas Krallığı

Detaylı

2015 OCAK DIŞ TİCARET RAPORU

2015 OCAK DIŞ TİCARET RAPORU 2015 OCAK DIŞ TİCARET RAPORU ATSO DIŞ TİCARET SERVİSİ *Tablo ve listeler TİM ve TUİK istatistikleri ihracat ve ithalat verilerine göre ATSO- Dış Ticaret Servisi tarafından derlenmiştir. 2015 OCAK / TÜRKİYE

Detaylı

HİDROLİK PNÖMATİK SEKTÖRÜ NOTU

HİDROLİK PNÖMATİK SEKTÖRÜ NOTU HİDROLİK PNÖMATİK SEKTÖRÜ NOTU Akışkan gücü, basınçlı akışkanların, ister sıvı ister gaz halinde olsun, enerjilerinden faydalanarak elde edilen güçtür. Sıvı veya gaz, yada somut olarak su veya hava, ancak

Detaylı

YERLİ ÜRETİCİLER TARAFINDAN ÜTÜ İTHALATINA YÖNELİK YAPILAN KORUNMA ÖNLEMİ BAŞVURUSUNUN GİZLİ OLMAYAN ÖZETİ

YERLİ ÜRETİCİLER TARAFINDAN ÜTÜ İTHALATINA YÖNELİK YAPILAN KORUNMA ÖNLEMİ BAŞVURUSUNUN GİZLİ OLMAYAN ÖZETİ YERLİ ÜRETİCİLER TARAFINDAN ÜTÜ İTHALATINA YÖNELİK YAPILAN KORUNMA ÖNLEMİ BAŞVURUSUNUN GİZLİ OLMAYAN ÖZETİ 1. GİRİŞ 2. BAŞVURUYA İLİŞKİN GENEL BİLGİLER 2.1 Başvurunun konusu 2.2 Başvuru sahipleri 2.3 Başvuru

Detaylı

2015 NİSAN ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ

2015 NİSAN ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ NİSAN ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ 15 Haziran Özel Sektörün Yurt Dışından Sağladığı Kredi Borcuna ilişkin yılı verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından

Detaylı

TEKSTĠL VE KONFEKSĠYON MAKĠNELERĠ SEKTÖR NOTU

TEKSTĠL VE KONFEKSĠYON MAKĠNELERĠ SEKTÖR NOTU TEKSTĠL VE KONFEKSĠYON MAKĠNELERĠ SEKTÖR NOTU Tekstil sanayiinin birçok alt dalında her çeşit iplik, kumaş, giyim eşyası, ev tekstili, hazır giyim tekstil ürünlerini üretebilen Türkiye nin son yıllar itibariyle

Detaylı

DÜNYA DA BU HAFTA 14 18 ARALIK 2015

DÜNYA DA BU HAFTA 14 18 ARALIK 2015 DÜNYA DA BU HAFTA 14 18 ARALIK 2015 AVRUPA'DA İNŞAAT ÜRETİMİ EKİMDE ARTTI Euro Bölgesinde inşaat üretimi yıllık yüzde 1,1 artış kaydetti Euro Bölgesinde inşaat üretimi ekim ayında aylık bazda yüzde 0,5,

Detaylı

GENEL BİLGİLER DIŞ TİCARET BİLGİLERİ

GENEL BİLGİLER DIŞ TİCARET BİLGİLERİ GENEL BİLGİLER Resmi Dil : İngilizce Başkenti : Akra Yüzölçümü : 238.537 km 2 Nüfus : 25,3 milyon (2012) Önemli Şehirler : Akra, Kumasi, Sekondi-Takoradi, Tamale GSYİH (2012 ) : 36,952 Milyon $ Kişi Başına

Detaylı

AYAKKABI ÜRETİM. SITC No : 851 Armonize No : 64

AYAKKABI ÜRETİM. SITC No : 851 Armonize No : 64 AYAKKABI SITC No : 851 Armonize No : 64 ÜRETİM 1950 yılından itibaren küçük sanayi görünümünü kazanmaya başlayan ayakkabı sanayi, son yıllarda önemli gelişmeler kaydetmiştir. Özellikle 1980 li yıllarda

Detaylı

TARIM VE ORMANCILIK MAKĠNELERĠ SEKTÖR NOTU

TARIM VE ORMANCILIK MAKĠNELERĠ SEKTÖR NOTU TARIM VE ORMANCILIK MAKĠNELERĠ SEKTÖR NOTU Tarım makineleri sektörü tarıma hizmet eden makinelerin ve ekipmanların üretimini, ticaretini ve tüketimini kapsayan reel sektöre ait bir sanayi sektörüdür. Sektörde

Detaylı

AYAKKABI. Hazırlayan Gülsevin ONUR 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

AYAKKABI. Hazırlayan Gülsevin ONUR 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi AYAKKABI Hazırlayan Gülsevin ONUR 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi AYAKKABI Sitc No : 851 Armonize No: 64 Üretim Ülkemizde 1950 yılından itibaren küçük sanayi

Detaylı

DÜNYA TATLI BİSKÜVİ TİCARETİ

DÜNYA TATLI BİSKÜVİ TİCARETİ Bisküvi, kimyasal yollardan fermantasyon ile kabartılarak pişirilmiş tahıl ürünlerine verilen isimdir. Latince de bi costus ve Fransızca da bescoit sözcüğünden türetilmiş olup, iki defa pişirilmiş anlamına

Detaylı

GAMBİYA ÜLKE RAPORU. Türkiye İşadamları ve Sanayiciler Konfederasyonu Afrika Koordinatörlüğü http://www.tuskon.org africa@tuskon.

GAMBİYA ÜLKE RAPORU. Türkiye İşadamları ve Sanayiciler Konfederasyonu Afrika Koordinatörlüğü http://www.tuskon.org africa@tuskon. GAMBİYA ÜLKE RAPORU 1. Nüfus: 1.797.860 (Dünyada 149.) 2. Nüfus artış oranı: % 2,4 (Dünyada 32.) 3. Yaş yapısı: 0-14yaş: % 40 15 64 yaş: % 57 65 yaş ve üstü: % 3 4. Şehirleşme: % 58 5. En büyük şehir:

Detaylı

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Hollanda ya ihracat yapan 361 firma bulunmaktadır. 30.06.2015 tarihi itibariyle Ekonomi Bakanlığı

Detaylı

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER 1.KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM 2013 yılının ikinci çeyreğinde yüzde 2,8 oranında büyüyen ABD ekonomisi üçüncü çeyrekte yüzde 3,6 oranında büyümüştür. ABD de 6 Aralık 2013 te

Detaylı

Türkiye nin Tarımsal Ürün İthalatı-İhracatı ve Hedefleri

Türkiye nin Tarımsal Ürün İthalatı-İhracatı ve Hedefleri Türkiye nin Tarımsal Ürün İthalatı-İhracatı ve Hedefleri Bir zamanlar tarımsal üretimde kendi kendine yeten yedi ülkeden biri olan Türkiye Cumhuriyeti 1980 li yıllardan sonra uygulanan yanlış tarım politikaları

Detaylı

DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014

DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014 DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014 Nisan 2015 Hikmet DENİZ İçindekiler 1. İhracat... 2 1.1. İhracat Yapılan Ülkeler... 3 1.2. 'ın En Büyük İhracat Partneri: Irak... 5 1.3. İhracat Ürünleri... 6 2. İthalat...

Detaylı

T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İKTİSAT ABD ULUSLARARASI TİCARET BÖLÜMÜ GÜMRÜK MEVZUATI - I DOÇ. DR.

T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İKTİSAT ABD ULUSLARARASI TİCARET BÖLÜMÜ GÜMRÜK MEVZUATI - I DOÇ. DR. T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İKTİSAT ABD ULUSLARARASI TİCARET BÖLÜMÜ GÜMRÜK MEVZUATI - I DOÇ. DR. BEKİR GÖVDERE DAHİLDE VE HARİÇTE İŞLEME REJİMİ SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ

Detaylı

30 Mayıs 2012. Ebru AKDAG MEYED Genel Sekreteri IFU Dünya Meyve Suyu Günü Elçisi

30 Mayıs 2012. Ebru AKDAG MEYED Genel Sekreteri IFU Dünya Meyve Suyu Günü Elçisi 30 Mayıs 2012 Ebru AKDAG MEYED Genel Sekreteri IFU Dünya Meyve Suyu Günü Elçisi İçerik MEYED Dünya Meyve Suyu Günü Meyve Suyu Sanayisinde Güncel Durum Meyve Suyu Sektörünün Potansiyeli Sorunlar ve Çözüm

Detaylı

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER 1.KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM ABD Merkez Bankası FED, 18 Aralık tarihinde tahvil alım programında azaltıma giderek toplam tahvil alım miktarını 85 milyar dolardan 75 milyar

Detaylı

FAO SÜT VE SÜT ÜRÜNLERİ FİYAT VE TİCARET GÜNCELLEME: KASIM 2014

FAO SÜT VE SÜT ÜRÜNLERİ FİYAT VE TİCARET GÜNCELLEME: KASIM 2014 FAO SÜT VE SÜT ÜRÜNLERİ FİYAT VE TİCARET GÜNCELLEME: KASIM 2014 FAO süt fiyat endeksi 184,3 ile Ekim ayında bir önceki aya göre %1,9 geriledi. Böylece geçen yıl aynı dönemin % 26,6 gerisinde kaldı. Tereyağı,

Detaylı

Sıra Ürün Adı 2010 2011

Sıra Ürün Adı 2010 2011 YAŞ MEYVE VE SEBZE DÜNYA ÜRETİMİ Dünya Yaş Sebze Üretimi Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) nün en güncel verileri olan 2011 yılı verilerine göre; 2011 yılında dünyada 56,7 milyon hektar alanda

Detaylı

KANATLI ET SEKTÖRÜ RAPORU

KANATLI ET SEKTÖRÜ RAPORU KANATLI ET SEKTÖRÜ RAPORU TÜRKİYE DE ÜRETİM VE TÜKETİM Sağlıklı beslenme konusunda her geçen gün daha da duyarlı davranmaya başlayan tüketiciler kırmızı ete alternatif olarak, daha az yağlı ve daha ucuz

Detaylı