İçindekiler. Jaws Başlangıç

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "İçindekiler. Jaws Başlangıç"

Transkript

1 İçindekiler Jaws Başlangıç... 1 Yapılandırma Yöneticisi nedir?... 1 Klavye Yöneticisi nedir?... 1 Jaws Script Dosyalarının Özellikleri... 2 Yapılandırma yöneticisi kısayolları Yazım Kuralları:... 2 DEĞİŞKENLER VE SABİTLER IF li ifadeler (Koşullu ifadeler)... 7 While döngüsü... 9 Mesaj dosyaları (jsm uzantılı dosyalar) AutoStartEvent() scripti Virtual viewer (Sanal Ekran) Fonksiyonlar Jaws Başlangıç Jaws programı windows ortamında çalışan freedom scientific firmasının geliştirdiği bir ekran okuyucu programıdır. Ekran okuyucu program nedir önce biraz onu açıklayalım. Görme engelli bilgisayar kullanıcıları ekrandaki yazıları, grafikleri, tabloları, internet sayfalarındaki bağlantıları, başlıkları, paragrafları yani tüm yazıları bu programa okutarak bilgisayarı kullanırlar. Bu iş için kısayolları kullanırlar. Ayrıca bir de konuşmacı kişiyi ifade eden sentezleyici programlar vardır. En yaygın kurulumu kolay olan sentezleyici aynı firmanın geliştirdiği Aylin sentezleyicisidir. Daha başka acapela firmasının geliştirdiği İpek sesi kullanılabilir, yine yerli bir firma olan Teknoses in geliştirdiği Gül, Levent ve Ersin sesleri mevcuttur. Sentezleyiciler konuşma motoru diye de adlandırılabilirler. Bunların içinde en başarılı bulduğum ses ipek sesidir. Jaws programı dünyada en çok kullanılan ekran okuyucu programdır. Bu sitede anlatılan Jaws script konuları hazırlanırken Braille Teknik firmasında eğitmen olan Engin Yılmaz ın hazırladığı eğitimden faydalanılmıştır. Bu yazılı dokümanı hazırlayan: Kürşad ÇAKIR. Mehmet Akif Ersoy Görme Engelliler Okulu Bilgisayar Öğretmeni Yapılandırma Yöneticisi nedir? Yapılandırma yöneticisi Jaws Script komutlarının yazıldığı ve derlendiği ayar penceresidir. Ulaşmak için İNS+0 veya İNS+F2 ye basıp ardından listeden yapılandırma yöneticisi üzerine gelip ENTER ile açılır. Klavye Yöneticisi nedir? Bu bölüm jaws ın her programda farklı olan kısayollarının ayarlandığı bölümdür. Klavye yöneticisini açmak için İNS+F2 tuşlarına basarak ayar yöneticisini açalım, daha sonra gelen listeden klavye yöneticisini açalım. Klavye yöneticisi ekranı iki sütundan oluşur. Soldaki sütunda programların isimleri listelenir, sağdaki sütunda ise seçili programın jaws tarafından kullanılan kısayolları görülür. Bir kısayolu değiştirmek için sağdaki listede CTRL+F ile arama kutusunu çağıralım ve aradığımız tuş kombinasyonuna basıp ENTER yapalım. Aradığımız tuş kombinasyonuna geldiysek CTRL+H yapalım ve yeni tuş kombinasyonuna basalım. CTRL+D üzerinde bulunduğumuz tuş kombinasyonu hakkında bize detaylı bilgi verir. CTRL+SHİFT+D Default.jss dosyasını yükler. Yeni script yazabilmek için CTRL+E tuşlarına bastığımızda yeni yapılandırma iletişim kutusu gelir. 1

2 Jaws Script Dosyalarının Özellikleri *.jkm (JAWS KEY MAPFILE): Jaws klavye kısayol dosyası, tuş vuruşları, tüm programların jaws kısayolları burada saklanır. *.jss (JAWS SCRIPT SOURCE): Jaws script kaynak dosyası. Scriptin saklandığı dosyadır. Tekrar açılarak script üzerinde değişiklik yapılabilir. Değişikliğin geçerli olabilmesi için tekrar derlenmesi gerekir. *.jsd (JAWS SCRIPT DOCUNMENTATION): Jaws script dokümantasyon dosyası. Bu dosyada tüm komutların açıklayıcı bilgileri saklanır. Script Manager (Yapılandırma yöneticisi) ile script oluştururken yazdığımız açıklayıcı bilgiler bu dosya içinde saklanır. *.jsh (JAWS SCRIPT HEADER): Bu dosyada scriptler içinde kullanılan sabitler ve değişkenler saklanır. *.jsm (JAWS SCRIPT MESSAGES): Scriptlerin içinde kullanılan sesli mesajlar bu dosyalarda saklanır. Her mesaj numaralanmıştır. *.jsb (JAWS SCRIPT BINNARY): jaws binary script dosyası. Jss dosyası derlendiğinde jsb dosyası oluşturulur. Bu dosya içeriği düzenlenemez. Genel Script dosyalarının saklandığı klasöre erişmek için Başlat menüsü> JAWS12> Explore JAWS> Explore Shared Settings Kişiselleştirilmiş Script dosyalarının saklandığı klasöre erişmek için Başlat menüsü> JAWS12> Explore JAWS> Explore My Settings kısayollarına bakabilirsiniz. Yapılandırma yöneticisi kısayolları. F2, shift+f2 - fonksiyonlar arasında dolaşım sağlar. Sonraki fonksiyon, önceki fonksiyon. Ctrl+L - scriptleri liste halinde verir. Ctrl+E - Yeni bir script yazabilimemiz için iletişim kutusu açar. Ctrl+I - fonksiyonları seçerek ekleyebileceğimiz bir iletişim kutusu açar. Ctrl+D - İmlecin üzerinde bulunduğu script fonsiyonunun bilgilerini iletişim kutusunda ekrana getirir. Ctrl+Del - İmlecin üzerinde bulunduğu scripti siler kalıcı olması için Ctrl+S ile kaydedip derlenmesini sağlamalıyız. Yazım Kuralları: Scripleri yazarken dikkat etmemiz gereken yazım kuralları bulunmaktadır. Yapılandırma adı olarak nokta veya boşluk kullanamazsınız. Ayrıca türkçede olup ingilizcede olmayan karakterler yani ç, ğ, küçük ı, büyük İ, ö, ş,ü karakterlerini kullanamayız. Sadece ingilizcede yer alan alfnumerik karakterleri yapılnadırma adı olarak kullanabiliriz. Genelde script adları kelimelerin ilkharfler büyük olacak şekilde bitişik yazılır. Eğer boşluk veya nokta kullanırsanız bip sesi ile uyarılırsınız. ;Örnek script Script Dene () ;yapılandırma adı SayString ("merhaba deneme skripti") ;mesajı oku ;scripti sonlandır. Yukarıdaki script çalıştığında "merhaba deneme scripti" mesajı verecektir. Scriptimizin her ortamda çalışmasını istersek, default.jss dosyasının içine yazmamız gerekmektedir. Örnek satırları default.jss dosyasının sonuna ekleyelim. Scriptin üzerinde iken Ctrl+D tuşlarına basarak script yapılandırma bilgisini açalım. tab tuşuna basarak bir tuşa bağla seçim kutusunu işaretleyelim, tab tuşuna basarak kısa ve detaylı açıklama kısımlarını dolduralım (açıklamalarda boşluk ve türkçe karakter kullanabilirsiniz), tab tuşuna basarak atanacak kutusuna bir kısayol atayalım ve Ctrl+S ile kaydedip derleyelim. Atadığımız kısayola basarak scriptimizin her programda çalışabildiğini görebilirsiniz. Daha önce oluşturduğumuz scripti bulup silmek için; CTRL+L ile scriptleri liste halinde çağırın. Yukarı aşağı tuşları ile scripti bulduktan sonra scripte gidin. F2 ve Shift+F2 tuşları ile silinecek scripte gidip Ctrl+L ile silinecek scripti seçebilirsiniz. Herhangi bir tuşa bastığımızda script silinecektir. 2

3 İlk scriptimizi yazıyoruz; Eylem: İnternet explorer programında durum çubuğunu okutan script. Şimdi scriptin nasıl yazıldığına geçiyoruz. 1- İnternet Explorer açık iken ins+0 tuşlarına basarak yapılandırma yöneticisini açalım. 2- Ctrl+E ile yeni script diyalog penceresini çağıralım. 3- Yapılandırma adı scriptin adı olacak. Sayı veya türkçe karakter kullanılamaz. Genelde kelimeler arasında boşluk bırakılmadan, baş harfleri büyük olarak yazılır. örn "YeniScript" gibi yazılır, tab tuşuna basılır. 4- bir tuşa bağla onay kutusu boşluk tuşu ile seçilir ve tab tuşuna basılır. kısa ve detaylı açıklamalar kısımlarına gerekli açıklamalar yazılır. tab yapılıp kategoriyi geçin. Atanacak kutusuna geldikten sonra Ctrl+Shift+ F2 tuşalrına baılarak kısayol ataması yapılır. enter ile iletişim kutusu kapatılır. 5- Ekrana; Script YeniScript() satırları gelir. Script - satırları arasına komut ve fonksiyonları ekleyerek scripti tamamlayacağız. 5- Ctrl+I ile fonksiyon seçim iletişim kutusunu çağıralım. JawsCursor(); jaws kürsörünü etkinleştirir. RouteJawsToPc(); Jaws imlecini pc imlecine taşır. JawsBottomOfFile(); imleci ekranın en altına taşır. JAWSHome(); İmleç satırın başına gider. SayLine(); İmlecin üzerinde bulunduğu satırı okur. PcCursor(); Pc imlecine geçer. yukarıdaki fonksiyonları ekleyerek Ctrl+S ile kaydedip derliyoruz. Eğer hata ile karşılaşmazsak scriptimiz çalışacaktır. Scripti derlemeden kaydetmek için Ctrl+W kısayolunu kullanabilirsiniz. scriptimizin bitmeden kaydedilmesi gerektiği durumlarda kullanılır. Açıklama satırları başına ";" eklenerek yazılır. bu satırlar derlenmeyecektir. Eğer komut satırının sonuna açıklama yazılmak istenirse, komut bittikten sonra ";" konulup komutun açıklaması yazılabilir. Güzel bir örnek; Eylem: Jaws programını çalıştırdığımızda karşılama mesajı söyleten script. Scriptin yazılışı: Ins+0 tuşlarına basarak yapılandırma yöneticisini açalım. Ctrl+Shift+D kısayolu ile Default.jss dosyasını yükleyelim. scriptimiz bu dosya üzerinde yer alacak. Default.jss dosyası herhangi bir programa ait olmayan scriptlerin barındırıldığı dosyadır. Buradaki scriptler her programda çalışacaktır. Ctrl+L kısayoluna basarak scriptlerin bulunduğu liste kutusunu açalım, buradan "AutoStartEvent" fonksiyonunu bulalım ve entera basark fonksiyona gidelim. Fonksiyonun sonuna gitmek için F2 tuşuna basarak sonraki fonksiyona atlayalım ve iki satır yukarı giderek az önceki fonksiyonun EndFunction satırının üstüne aşağıdaki satırları ekleyelim. SayString("kürşad hoşgeldin,") SayString("jaws 13.0 programı çalıştı") SayString("Bugün...") Say(SysGetDate(),ot_string) Say(SysGetTime(),ot_string) satırlarını yazdıktan sonra Ctrl+S kısayoluna basarak kaydedip derleyelim. Şimdi jaws programını kapatıp tekrar başlatarak scriptimizi deneyebiliriz. Örnek; Eylem: Kısayol tuşuna basıldığında word programında en son açılan programın adını okuyan script. Scriptin yazılışı: Word programı açık iken Ins+0 ile yapılandırma yöneticisini açalım. Dosaya menüsünü açmak için ALT tuşuna basmamız gerekmekte, bunun için klavye tuşlarının kayıtlı olduğu "common.jsm" mesaj dosyasını açalım ve Ctrl+F ile bul iletişim kutusunu çağırarak "keystrokes" yazıp enter ve ardından ESC yapalım. değişken="klavye tuşu" şeklinde tanımlamalar bulacaksınız. cksalt="alt" sabitini bulup ardından Ctrl+Tab yaparak Word.jss dosyasına geçelim. Ctrl+E ile yeni yapılandırma iletişim kutusunu 3

4 açalım. Yapılandırma adına boşluk bırakmadan "SonDosya" yazalım. Bir tuşa bağla onay kutusunu işaretleyip kısa ve detaylı açıklama kısımlarını dolduralım. Atanacak kısmına "Ctrl+2" kısayolunu atayalım ve enter ile iletişim kutusunu kapatalım. Word 2007 de son açılan dosyanın adını okuyan script aşağıdadır. Script SonDosya() ;yapılandırma adı SpeechOff(true) ;konuşmayı durdur TypeKey(cksAlt) ;alt tuşuna bas {D} ;D tuşuna bas TypeKey(cksRightArrow) ; sağ yön tuşuna bas TypeKey(cksUpArrow) ;yukarı tuşuna bas SayLine() ;satırı oku ;scripti bitir şimdi de office 2003 word programında aynı işi yapan scripti yazalım; ;word programında açılan son dosyayı okur Script SonDosya() SpeechOff () TypeKey (cksalt) {D} SpeechOn () SayToBottom () TypeKey (cksalt) Ödev; Yukarıda kod sadece son açılan dosyayı okuyor. Bir de son açılan dört tane dosyanın adlarını okuyan scripti yazalım. Çözüm; SayLine() satırından sonra NextLine() SayLine() NextLine() SayLine() NextLine() SayLine() satırlarını eklersek son açılan dört programı okur. En sona da TypeKey(cksAlt) komutu ekleyerek menüyü kapatabiliriz. 4

5 Son açılan dosyaların kaç tane olduğunu bilmiyorsak SaytoBottom() komutu ile aşağıya doğru okumaya devam ettirerek çıkış komutunu da seslendirerek orada durdurmuş oluruz. DEĞİŞKENLER VE SABİTLER. Değişken var(variable) integer string handle object integer değişkeni tamsayı tipinde sayı barındırabilir. 10, 100 gibi string değişkeni sayı, Büyük veya küçük harf, noktalama işareti, boşluk karakterini barındırabilir. handle Her pencerenin bir tutacağı vardır. Jaws her pencereye bir numara verir. Bu numarayı öğrenmek için Ctrl+Ins+F1 tuşlarına basmamız gerekir. Object Grafik, resim gibi objelerin tanımlanmış haline. Ctrl+Ins+F1 tuşlarına bastığımızda Control Id Class Handle şeklinde pencere bilgileri gelir. Sabit const(constant) sabit tipinde veri tipleridir. değişkenlerden farkı sabitler bir kere tanımlanır, programın sonuna kadar değerleri değişmez. Const True = 1, False = 0, On = 1, Off = 0 5

6 örnek: Word programında hangi sayfada, hangi satırda olduğumu söyleyen bir script yazacağım. çözüm: word programı açık iken yapılandırma yöneticisini açalım. Ctrl+E kısayolu ile yeni script diyalog formunu açalım. Yapılandırma adına "SatırveSayfa" yaz. Kısa ve detaylı açıklama kısımlarını doldur. Atanacak kısmına script kısayolu olarak Ctrl+Shift+Pagedown tuşlarını ata. Tamam diyerek diyaog penceresini kapatalım. Aşağıda kodların açıklaması vardır. ;sayfa numarası ve satır numarasını okur Script SatirVeSayfa () JAWSCursor () ;Jaws imlecini etkinleştir RouteJAWSToPc () ;Jaws imlecini pc ye taşı JAWSPageDown () ;imleci durum çubuğunu okumak için pencerenin altına taşı JAWSHome () ;imleci satırın başına taşı SayWord () ;imlecin üzerindeki sözcüğü oku (sayfa sayısını oku) NextWord () ;imleci sonraki sözcüğe atlat SayWord () ;sayfa numarasını oku NextWord () ;sonraki sözcüğe git NextWord () ;sonraki sözcüğe git NextWord () ;sonraki sözcüğe git NextWord () NextWord () NextWord () NextWord () NextWord () SayFormattedMessage (ot_no_disable, "satır no") ;"satır no" metnini okut SayWord () ;satır numarasını söyle PCCursor () ;pc kürsöre geç ;scripti bitir. SayFormattedMessage (ot_no_disable, "satır no") komutu jaws hangi modda olursa olsun (başlangıç, orta, ileri) bu mesajı yine de söyler. jaws kullanıcı düzeyi değiştiğinde bazı mesajları kısa okur, SayFormattedMessage komutunun üçüncü parametresine kısa okunacak mesajı yazabilirsiniz. bu konuda ilerde açıklama yapılacaktır. örnek: Not defterinin pencere kontrol düğmelerinden ekranı kapla düğmesine basmak. çözüm: not defteri programı açık iken yapılandırma yöneticisini aç ve ctrl+e yap. yapılandırma adına "EkraniKapla" yaz. Kısa ve detaylı açıklamaları yazdıktan sonra atanacak kısmına ctrl+shift+enter kısayolunu ata. Script EkraniKapla() JAWSCursor () RouteJAWSToPc () JAWSPageUp () JAWSEnd () PriorWord () LeftMouseButton () SayFormattedMessage (ot_no_disable, "ekran kaplandı","kaplandı") 6

7 IF li ifadeler (Koşullu ifadeler) Eğer yazdığımız script hiçbir koşula bakmadan adım adım işletiliyor ise buna squential(ardışık) script denir. Bir de koşullu scriptler vardır. bu scriptlerde if komutu kullanılır. script xxx() if (koşul) koşul doğru ise buradaki komutlar çalışır. endif endscript GetWord komutu ile imlecin üzerinde bulunduğu sözcüğü alır karşılaştırmak amacı ile kullanabiliriz. GetLine komutu ile de imlecin üzerinde bulunduğu satırı alabiliriz. Logical operators (mantıksal operatorler) == eşit!= eşit değil < küçüktür > büyüktür <= küçük eşit >= büyük eşit SayFormattedMessage(parametre,"uzun mesaj","kısa mesaj") Bu komut mesajı formatlı şekilde okur. Yani jaws ayarları başlangıç seviyesinde ayrı ileri kullanıcı seviyesinde ayrı mesaj okur. Parametre olarak ; ot_help mesajımız yardım mesajı olarak okunur. ot_no_disable mesajımızın her durumda okunmasını sağlar bu parametreler hjconst.jsh dosyasında saklanan değişkenlerdir. örnek: Kısayola basıldığında ekranı kapla düğmesini kontrol eden. Düğme aktif ise ekranı kaplayan ve sesli mesaj veren, düğme pasif ise "ekran zaten kaplı" mesajı verip sonlanan script. çözüm: ; ekranı kapla butonu aktif ise ekranı kaplayan ve mesaj veren ;pasif ise hiç birşey yapmayan script ;tek koşullu Script EkraniKaplaKosullu () JAWSCursor () RouteJAWSToPc () JAWSPageUp () JAWSEnd () PriorWord () IF GetWord()=="Maximize Symbol" Then LeftMouseButton () SayFormattedMessage (ot_no_disable, "ekran kaplandı","kaplandı") ENDIF örnek: ikiden fazla koşulumuz var ise. Mesela; scriptin başında imleci kontrol etsin. Jaws imlecinde isek jaws imlecine, Pc imlecinde isek Pc imlecine, hiç birinde değil isek scriptin sonunda Pc imlecine geçsin. 7

8 çözüm: ;imlecin durumunu bir değişkende saklayan ekranı kapla butonu aktif ise ekranı kaplayan ve mesaj veren ;pasif ise ekran zaten kaplı mesajı verip imleci başlangıçtaki durumuna döndüren script ;çok koşullu script Script EkraniKaplaKosullu () var int ietkinimlec ;ietkinimlec adında integer değişken tanımladık let ietkinimlec=getactivecursor () ;imlecin durumunu oluşturduğumuz değişkene atıyoruz. JAWSCursor () ;jaws imlecini etkinleştirdik RouteJAWSToPc () ;jaws imlecini pc imlecine taşıdık JAWSPageUp () ;imleci pencerenin üst tarafına taşıdık JAWSEnd () ;imleci pencerenin sonuna taşıdık PriorWord () ;imleci bir sözcük geriye taşıdık IF GetWord()=="Maximize Symbol" Then ;imlecin bulunduğu yer "ekranı kapla" düğmesi ise LeftMouseButton () ;farenin sol düğmesine tıkla SayFormattedMessage (ot_no_disable, "ekran kaplandı","kaplandı") ;"ekran kaplandı mesajı ver" ELSE SayFormattedMessage (ot_no_disable, "ekran zaten kaplı", "kaplanmış") ;değilse "zaten kaplı" mesajı ENDIF ; koşulu bitir IF ietkinimlec==cursor_jaws ;değişkenimizin değeri "Jaws imleci" ise JAWSCursor () ;jaws imlecini etkinleştir SayString ("jaws imleci") ;mesajı oku ELIF ietkinimlec==cursor_pc ;yukarıdaki koşul gerçekleşmedi, değişkenimizin değeri "pc imleci" mi? PCCursor () ;pc imlecini etkinleştir SayString ("pisi imleci") ;mesajı oku ELIF ietkinimlec==cursor_invisible ;iki koşulda gerçekleşmedi, değişkenimizin değeri "görünmez imleç" mi? InvisibleCursor () ;görünmez imleci etkinleştir SayString ("görünmez imleç") ;mesajı oku ELSE ;değişkenimizin değeri üç imlece de eşit değil ise PCCursor () ;pc imlecini etkinleştir ENDIF ;ietkinimlec değişkenini kontrol eden koşulu bitir ;scripti bitir CURSOR_JAWS, CURSOR_PC, CURSOR_INVISIBLE sabitleri HJconst.jsh dosyasında tanımlıdır. 8

9 While döngüsü Bazen bir komutun birden fazla tekraralanması gerekebilir. bu durumlarda döngü kullanmamız gerekmektedir. while komutu bize bir kod bloğunda birden fazla komutu tekrarlama imkanı sağlar. Var int itekrar Let itekrar = 1 While itekrar < 5; Bu kod bloğu 4 defa tekrarlanacaktır ;tekrarlanacak kodlarımızı bu aralığa yazarız. Let itekrar=itekrar +1; itekrar değişkenimizin değeri her seferinde 1 arttırılır. Değeri 5 olduğunda döngü kırılır. EndWhile örnek: daha önce yaptığımız örnekteki son açılan word belgesinin adını okutmak için while komutunu kullanalım. (office 1003 programı için düzenlenmiştir) çözüm: ; dosya menüsünde bulunan son açılan belgeninadını okur. while komutu ile. Script SonDosyaWhile () SpeechOff () TypeKey (cksalt) {D} while GetLine ()!="özellikler" endwhile SpeechOn () SayLine () TypeKey (cksalt) Bu da aynı örneğin değişik hali. ; dosya menüsünde bulunan son açılan belgelerin hepsinin adını okur ve çıkışa gelince durur. Script SonDosyaWhile () SpeechOff () TypeKey (cksalt) {D} while GetLine ()!="özellikler" endwhile SpeechOn () while GetLine ()!="Çıkış" SayLine () EndWhile TypeKey (cksalt) 9

10 Mesaj dosyaları (jsm uzantılı dosyalar) Yeni bir mesaj dosyası oluşturup dosyaya konuşma mesajları ekleyeceğiz. Yapılandırma yöneticisi açık iken Ctrl+N ile yeni dosya oluştur deyip, dosya türü olarak "mesajlar" seçeneğini seçerek jsm uzantılı bir dosya oluşturuyoruz. Ctrl+S kısayolu ile kaydet dedikten sonra dosyamıza Notepad adını vererek kaydediyoruz. ;not defteri sesli mesaj dosyası Messages ;mesaj yazmaya başlamadan önce adım %1 beni %1 %2 diye bu bir deneme mesajı. başlangıç seviyesinde deneme mesaj ;kısa ve uzun mesaj sonu EndMessages ;mesajlarımız bitince bu komutu yazıyoruz. Mesaj dosyamızı CTRL+S ile kaydediyoruz. Şimdi Notepad.jss dosyamızı açalım, ilk satırına include "notepad.jsm" komutunu ekleyelim. dosyanın sonuna gidip Ctrl+E ile yeni yapılandırma iletişim kutusunu açalım. Yapılnadırma adı olarak "DenemeMesaji" adını verip bir tuşa bağla seçeneğini seçelim kısa ve detaylı açıklama yazalım. kısayol olarak. Ctrl+Shift+N kısayolunu atayalım. Diyalogu kapatıp scriptimizi yazmaya başlayabiliriz. Ctrl+I ile SayFormattedMessage fonksiyonunu çağıralım. İlk kutuya ot_no_disable, ikinci kutuya msgdeneme_l, üçüncü kutuya msgdeneme_s yazalım ve komutu sonlandıralım. Ctrl+s ile komutu kaydedip derleyelim. Notdefteri programına dönüp Ctrl+Shift+N kısayoluna basarak scripti çalıştıralım. Jaws kullanıcı düzeyi ayarlarını başlangıç ve ileri düzey olarak değiştirip scripti çalıştırdımızda mesajların arasındaki farkı görebilirsiniz. include "HJConst.jsh" include "common.jsm" include "Notepad.jsm" Script DenemeMesaji () SayFormattedMessage (ot_no_disable, msgdeneme_l, msgdeneme_s) sriptimiz yukarıdaki gibi olacaktır. 10

11 Formatlanmış mesajları daha esnek kullanmak için %1 ve %2 gibi ifadeleri mesajların içine yazarak kendi mesajlarımız ile sabit mesajları birleştirebiliriz. Mesajlara % sembolü koyup söyletme işine placeholder deniyor. Mesajımızı mesaj dosyasına (jsm), okutmak içinde scriptimize %1, %2 şeklinde tanımlayacağız. Yeni mesaj dosyası oluşturmak için Ctrl+N yeni dosya aç mesajlar jsm seçilir enter ile onaylanır. ;notepad mesaj dosyası adım %1 beni %1 %2 diye çağırabilirsiniz EndMessages satırlarını yazdıktan sonra Ctrl+S ile mesaj dosyamızı kaydet deyip Notepad.jsm adını verelim. Notepad.jss dosyasını açıp ilk satıra include Notepad.jsm komutunu ekleyelim. Dosya sonuna gidip ctrl+e ile yeni scriptimizi oluşturmaya başlayalım. Yapılnadırma adına adsoyle, bir tuşa bağla seçeneğini seçelim, açıklamaları yazdıktan sonra atanacak kısmına Ctrl+Shift+A kısayolunu atayalım. Script adsoyle () var string smesaj let smesaj=formatstring (msgadimisoyle, "kürşad", "çakır") SayFormattedMessage (ot_no_disable, smesaj) Formatstring komutunu Ctrl+I fonksiyon ekleme komutu ile çağırabiliriz. Bu komut msgadimisoyle mesajını formatlayarak %1 ve %2 yerine gelecek stringleri mesaja ekler ve let komutu ile formatlanmış string mesajı smesaj adında bir değişkene atadık. SayFormattedMessage komutu ile de mesajı söylettik. örnek: Menü seçeneğinin pasif olduğu durumlarda yani jawsın unavailable veya geçersiz dediği durumlarda menü seçeneğini kontrol etmek için hjconst.jsh dosyasında yer alan bir sabiti kullanacağız. Control attribute identifier altındaki ctrl_grayed=0x0004 sabiti sayesinde bunu kontrol edeceğiz. include "HJConst.jsh" include "common.jsm" include "Notepad.jsm" Script maximizewindow () TypeKey (cksalt) TypeKey (cksspace) PriorLine () PriorLine () if GetControlAttributes ()==4 THEN SpeechOn () SayFormattedMessage (ot_no_disable, "ekran zaten kaplı") TypeKey (cksalt) ELSE EnterKey () SpeechOn () SayFormattedMessage (ot_no_disable, "ekran kaplandı") ENDIF 11

12 Inputbox komutu Bu komut scriptimizin bizden değer girmemizi istediği durumlarda kullanılır. bir örnek yapalım. örnek: Scriptimizi çalıştırdığımızda karşımıza bir metin kutusu gelecek ve admızı girmemizi isteyecek, admızı girip enter a bastığımızda soyadımızı girmemizi isteyecek, soyadımızı girip enter a bastığımızda ise mesaj dosyasındaki mesaj ile inputbox lara girdiğimiz verileri birleştirip sesli olarak okusun. ;aşağıdaki örneği inputbox kullanarak gerçekleştirdik. Script adsoyle () var string smesaj, ;birleştirilecek mesajları tutacak değişken tanımla string sad, ;string tipinde ad değişkeni tanımla string ssoyad ;string tipinde soyad değişkeni tanımla InputBox ("lütfen isminizi girin:", "ad girişi", sad) ;isminizi girin InputBox ("soy isminizi girin:", "soy isim girişi", ssoyad) ;soy isminizi girin let smesaj=formatstring (msgadimisoyle, sad, ssoyad) ;mesajları birleştir ;let smesaj=formatstring (msgadimisoyle, "kürşad", "çakır") SayFormattedMessage (ot_no_disable, smesaj) ;mesajı seslendir ;scripti sonlandır AutoStartEvent() scripti jaws başlatıldığında ilk çalışan scripttir. Bu script Default.jss dosyasının içerisinde yer alır. Bu script içerisine ekleyeceğimiz komutlar jaws her başaltıldığında otomatik çalışacaktır. Yapılandırma yöneticisini başlattıktan sonra Ctrl+Shift+D tuşlarına basarak Default.jss dosyasını açalım. Scripti bulmak için Ctrl+F ile veya Ctrl+L tuşlarına basarak scriptimizi bulalım. F2 ile sonraki scripte gidin ve daha sonra birkaç satır yukarı giderek istediğimiz scriptin satırının üzerine gidin. Buraya SayString("Merhaba Kürşad") fonksiyonunu yazalım ve Ctrl+S ile kaydedelim. Artık jaws her başlatıldığında bizi bu mesaj ile karşılayacak. Passing Keystrokes Normalde uygulamada var olan bir tuşa kısayol atamak için kullanılır. İnternet explorer programında bir sayfa açıp yapılandırma yöneticisini açalım. Normalde bir site adresini sık kullanılanlara eklerken Ctrl+D tuşlarına bastığımızda jaws bize bir mesaj vermez. Ctrl+D internet explorer programına ait bir kısayoldur. Yazacağımız script yapılan eylemin mesajını jawsa söyletecektir. Script FavoriEkle () TypeKey ("CTRL+D") ;burada kısa ve uzun mesaj yer almaktadır. SayFormattedMessage (ot_screen_message, "sık kullanılanlara eklendi", "eklendi") örnek: Default.jss dosyasına ekranı kaplama komutu ekleyip ekran kaplı ise sesli mesaj vererek ekran kaplı diyen bir script yazalım. Bu script bütün programlarda çalışacaktır. 12

13 çözüm: ; ekran kaplı değil ise kapla, kaplı ise mesaj ver. Script EkraniKapla () var string skisayol let skisayol="alt+space" InvisibleCursor () RouteInvisibleToPc () JAWSPageUp () JAWSEnd () PriorWord () if GetWord ()!="Restore Symbol" then SayFormattedMessage (ot_error, "ekran zaten kaplı") else TypeKey (skisayol) Delay (3) TypeKey ("e") SayFormattedMessage (ot_screen_message, "ekran kaplandı") endif Virtual viewer (Sanal Ekran) Jawsın bazı uzun mesajları söylemekle beraber aynı zamanda ekranda yazılı görüntülemesini isteyebiliriz. Bunu için sanal ekran kullanılır. Sanal ekran genelde kullanıcıyı bilgilendirme amaçlı mesajları ekranda göstermek amacıyla kullanılır. Örneğin Jaws kısayollarını gösteren Ins+H kısayolu ekrana kısayoların yazılı olduğu bir sanal ekran çağırır. Eğer Virtual Viewer penceresi ekranda ise yeni pencere açmadan bunu kapatmamız gerekmektedir. Bunun için Scriptin ilk satırlarına açık olup olmadığını kontrol eden açık ise kapatan komutları yazmamız gerekir. if UserBufferIsActive () UserBufferDeactivate () endif rutini bu işi yapar. Örnek: inputbox kullanarak yazdığımız AdSoyle scriptine ot_user_buffer ekleyerek söylenen mesajı ekranda virtualviewer penceresinde gösterebiliriz. Çözüm: Script merhaba () if UserBufferIsActive () ;bu satırlar sanal ekranı kontrol eder. UserBufferDeactivate () endif SayFormattedMessage (ot_user_buffer, smesaj) ;bu satır mesajımızı sanal ekrana taşır. 13

14 Sanal Ekranda (Virtual Viewer) da görüntülenen mesajlara bağlantı (link) verme. Bunu için KeyFor(Script Adı) komutu kullanılır. Örnek: Şimdi Sanal ekranda görüntüleyeceğimiz mesaja bir başka scripti çalıştıracak bağlantı vereceğiz. Çözüm: ; sanal ekranda scriptleri listeleme ve bağlantı (link) verme. ;notepad.jsm mesaj dosyasında bir mesaj içerisine script açıklaması yazılır ve script bağlatıları KeyFor fonksiyonu ile çağrılır Script merhaba () if UserBufferIsActive () UserBufferDeactivate () endif SayFormattedMessage (ot_user_buffer, msgdeneme) komutları sanal ekran açıkmı kontrol eder açık ise kapatır. Sonra Notepad.jsm dosyasında yer alan msgdneme mesajının içinde içinde yazılı olan mesajı söyleyip sanal ekranda gösterir. Aşağıda notepad mesaj (Notepad.jsm) dosyasına eklediğimiz satırlarda mesajın yanına yazdığımız %KeyFor(Script adı) komutu sanal ekranda gösterilen mesajı bağlantı şeklinde gösterip bağlantıyı tıkladığımızda ilgili scripti çalıştırır. ;sanal ekranda bağlantı ekleme notepad.jsm merhaba mesajını duymak için %KeyFor(merhaba) inputbox lı ad, soyad söyletmek için %KeyFor(adSoyle) Findstring, stringcontain, findgraphic Findstring sayfada bir sözcüğü aramak için kullanılır. Stringcontain satırda bir kelime veya kelimede bir harf sözcük bulmak için kullanılır. Milliyet ana sayfasında atayacağımız kısayola bastığımızda imleci spor haberlerinin olduğu bölüme atlatan script. Findstring komutu aranan kelimenin bulunduğu satıra gider ve satırı baştan itibaren okutabiliriz. İnterner explorer programında script derse bile çalışmayabiliyor. Bu durumda explorer programını baştan başlatın. Komutumuzdan sonra satırı okutmak için SayAll() fonksiyonu kullanabilirsiniz. Bulunan sözcükten sonraki satırı okutmak için komuttan sonra nextline() komutu eklenebilir. ;findstring fonksiyonu Script sporhaber () var handle hwnd PCCursor () JAWSTopOfFile () FindString (hwnd, "sesli", s_next, s_restricted) ; SayAll () PCCursor () FindString (hwnd, "sesli", s_next, s_restricted) 14

15 hwnd ---> o an ekranda tutulduğu yer. s-next, s_prior, s_top, s_bottom s_restricted ---> o an içinde bulunduğumuz pencerede arar. s_unrestricted ---> o an jaws imleci ile gördüğümüz her yeri arar. Script sporhaber () var handle hwnd PCCursor () JAWSTopOfFile () if StringContains (GetLine (), "Word") then FindString (hwnd, "sesli", s_next, s_restricted) ; SayAll () PCCursor () else SayFormattedMessage (ot_screen_message, "spor sayfası değil") endif 15

16 örnek bazı jaws script fonksiyonları: SayString("selamlar") ; selamlar mesajını okur TypeString("Selamlar") ; selamlar mesajını ekrana yazar EnterKey() ; Enter tuşuna basar TypeKey("Ctrl+D") ; Ctrl+D kısayol tuşuna basar. Fonksiyonlar Fonksiyonlar script içerinde yazılan ve çağrıldığında çalışan kod bloklarıdır. Kısayol atanamazlar. Üç tip fonksiyon vardır. Bunlar; building, event, userdefined fonksiyon. Building (yapısal) fonksiyonlar. Jaws içerinde hazır olarak gelen SayString, JawsCursor, PcCursor gibi fonksiyonlardır. Bu fonksiyonları açıklamaları ile görmek için; Başlat>Tüm Programlar> jaws12> Explore Jaws> Explore shared settings Event (olay) fonksiyonlar. Javs ile gelen, görüp değiştirebildiğimiz fonksiyonlardır. Olan fonksiyonu değiştirebiliriz ama yeni oluşturamayız. Bu fonksiyonlardan ilki AutoStartEvent() fonksiyonudur. Bu script bir programa eklendiğinde ait olduğu program her çalıştırıldığında kendiliğinden çalışacaktır. Daha önce bu scripti Default.jss dosyasına eklemiştik. Program kapatıldığında çalışan fonksiyonumuz da AutoFinishEvent() fonksiyonudur. Eklendiği program kapatıldığında scriptimiz kendiliğinden çalışır. FocusChangeEvent() fonsiyonu da pencereden pencereye veya kontrolden kontrole geçtiğimizde çalışır. Örn. Alt+Tab. Bir de mesajların otomatik okunmasını sağlayan fonksiyonumuz NewTextEvent() fonksiyonumuz vardır. Ekrana herhangi yeni bir şey yazıldığında onun okunmasını sağlar. 16

17 örnek: Fonksiyon kullanarak bir selamlama mesajı yazdıralım. çözüm: aşağıdaki fonsiyonun kısayolu bulunmamaktadır. Bir başka script tarafından çağrılmak sureti ile çalışacaktır. Bu fonksiyonu oluştururken daha önce kullandığımız yöntemlerden farklı olarak fonksiyonun başlangıcını ve bitişini kendimiz yazacağız. Function selamlama () var string s_selamlama="merhaba, bugün script yazmak için güzel bir gün" ;mesajımızı değişkene atadık SayFormattedMessage (ot_screen_message,s_selamlama) ;değişkenimizi okuttuk TypeString (s_selamlama) ;değişkenimizin değerini ekrana yazdırdık EndFunction aşağıdaki scripti Ctrl+E kısayolu ile daha önceki script yazarken kullandığımız yöntemleri kullanarak yazacağız. Script selamlama () selamlama() ;burada fonksiyonumuzu çağırdık. örnek: Bir fonksiyona birden fazla parametre ekleme. Dosya başına include notepad.jsm mesaj dosyasını ekleyelim. Daha önce inputbox komutu ile ad soyad girişi yaptığımız örneği fonksiyonda parametre kullanarak yapacağız. Notepad.jsm dosyasında bulunacak "merhaba adım..." ve "herhangi bir isim giremediniz" şeklindeki mesajları girelim. çözüm: merhaba, adım %1,soy ismim herhangi isim soyisim girmediniz EndMessages ;Aşağıdaki fonksiyonu Notepad.jss dosyasına yazıyoruz. Bu fonksiyonu sonra scriptten çağıracağız. Void Function isimgiris (string sad, string ssoyad) var string smesaj if sad=="" then ;isim girişi yapılmadı ise SayFormattedMessage (ot_error, msgadyok); hata mesajı, isim alanı boş bırakılmış elif ssoyad=="" then SayFormattedMessage (ot_error, msgsoyadyok); hata mesajı, soyisim alanı boş bırakılmış else let smesaj=formatstring (msgisim, sad, ssoyad ); jsm dosyasındaki msgisim mesajını ad, soyad ile birleştirdik. SayFormattedMessage (ot_screen_message, smesaj); birleştirilmiş mesajımızı okuttuk. TypeString (smesaj) ; mesajımızı ekrana yazdırdık. endif EndFunction 17

18 Script KimlikBilgisi () var :Burada değişkenlerimizi tanımlıyoruz. string skimlik, string ssoru, string sbaslik, string ssoyisim let ssoru="lütfen adınızı giriniz" ;ssoru değişkenine değer atadık let sbaslik="isim girişi" ;sbaslık değişkenine değer atadık InputBox (ssoru, sbaslik, skimlik) ;veri girişi için inputbox çağırdık. girilen değer skimlik değişkenine atandı let sbaslik="soy isim girişi" let ssoru="soy isminizi giriniz." InputBox (ssoru, sbaslik, ssoyisim) ; veri girişi için inputbox çağırdık. girilen değer ssoyisim değişkenine atandı. isimgiris (skimlik, ssoyisim) ;burada daha önce yukarıda oluşturduğumuz isimgiris fonksiyonuna değer göndererek çağırdık. ;aşağıdaki farklı kod seçeneklerini kullanarak fonksiyonu daha kolay çağırıp hata ayıklama yapabilirsiniz. ; isimgiris (skimlik) ;inputbox tan gelen skimlik değişkeni fonksiyon ile kontrol edildi ; isimgiris ("engin yılmaz") ;basit olarak parametre girerek fonksiyonu kontrol ediyoruz ; isimgiris ("") ;parametresi boş olarak girip fonksiyonu kontrol ediyoruz Fonksiyonlu bir script örneği. Insert+NUM5 e basıldığında kelimeyi okur. Insert+NUM5 e iki kere arka arkaya basıldığında kelimeyi harf harf okur. Bir kelimeyi harf harf okumaktan başka büyük harf ile yazılmış ise bize büyük harf bilgisi de veren bir script yazacağız. çözüm: Bir return function yazacağız. Eğer büyük harf yoksa fonksiyon geri dönüş yapmayacak, büyük harf var ise tümü büyük mesajı döndürecek bir fonksiyon oluşyuracağız. Değer döndürecek fonksiyonumuzu yazmak için Ctrl+E tuşlarına basarak oluşturmaya başlıyoruz. Yapılandırma adı olarak tumubuyukmu yazalım. Detaylı açıklamaya "tüm harfler büyükse bizi uyarır" yazalım. Fonksiyon dönüş türü olarak string yazıyoruz. Diğer seçenekler int, object, handle... seçilebilir. Parametreler sekmesine yeni parametre kutusuna "hangisozcuk" değişken adı girelim. Mevcut türler liste kutusundan string türünü seçerek ekle diyelim fonksiyon aşağıdaki gibi olacaktır. 18

19 sozcukabak scriptinin kullandığı fonksiyon kelimenin haften mi oluştuğunu ve harflerin büyük mü olduğunu bulan fonksiyon. tumubuyukmu fonksiyonu string türünde bir değer döndürür. Fonksiyon içinde kullanacağımız string türünde değişken olan hangisozcuk fonksiyonu string Function tumubuyukmu (string hangisozcuk) if GetWord ()<"a" GetWord ()>"z" then ;imlecin üzerindeki kelime "a" değerinden küçük "z" değerinden büyük ise fonksiyondan çıkar Return EndIf if StringContains (GetWord (), "a") ;kelime küçük harflerden birini içerir ise fonksiyondan çıkar StringContains (GetWord (), "b") StringContains (GetWord (), "c") StringContains (GetWord (), "ç") StringContains (GetWord (), "d") StringContains (GetWord (), "e") StringContains (GetWord (), "f") StringContains (GetWord (), "g") StringContains (GetWord (), "ğ") StringContains (GetWord (), "h") StringContains (GetWord (), "ı") StringContains (GetWord (), "i") StringContains (GetWord (), "j") StringContains (GetWord (), "k") StringContains (GetWord (), "l") StringContains (GetWord (), "m") StringContains (GetWord (), "n") StringContains (GetWord (), "o") StringContains (GetWord (), "ö") StringContains (GetWord (), "p") StringContains (GetWord (), "r") StringContains (GetWord (), "s") StringContains (GetWord (), "ş") StringContains (GetWord (), "t") StringContains (GetWord (), "u") StringContains (GetWord (), "ü") StringContains (GetWord (), "v") StringContains (GetWord (), "y") StringContains (GetWord (), "z") StringContains (GetWord (), "1") StringContains (GetWord (), "2") StringContains (GetWord (), "3") StringContains (GetWord (), "4") StringContains (GetWord (), "5") StringContains (GetWord (), "6") StringContains (GetWord (), "7") StringContains (GetWord (), "8") StringContains (GetWord (), "9") StringContains (GetWord (), "0") then Return EndIf return "tümü büyük" ; üstteki koşullardan hiçbiri gerçekleşmez ise fonksiyon büyük harflerden oluşuyor demektir ve "tümü büyük" değeri döndürür EndFunction 19

20 ;imlecin üzerindeki kelimeyi harf harf okutan, harf yok ise "metin içinde değilsin" uyarısı veren, kelimenin tüm harfleri büyük ise "tümü büyük" uyarısı veren script Script sozcukabak () if GetWord ()=="" then ;imlecin bulunduğu yerde kelime veya harf yok ise koşul gerçekleşir. SayString ("metin içinde değilsin") else if tumubuyukmu (GetWord ())=="tümü büyük" then ;yukarıdaki tumubuyukmu fonksiyonuna imlecin üzerindeki kelimeyi gönderir fonksiyondan gelen değeri kontrol eder değer "tümü büyük" ise koşul gerçekleşir. SayString ("tümü büyük") endif if IsSameScript () then ; ctrl+shift+k tuşlarına arka arkaya basarak fonksiyon çağrıldığında. ;500 mili saniye içinde skripti ikinci kez çağırırsak koşul gerçekleşir. SpellWordPhonetic () ;script arka arkaya iki kez çağrılırsa kelimeyi şehir adlarına göre fonetik olarak kodlar. else SpellWord () ;script bir kere çağrılırsa kelimeyi harf harf kodlar endif EndIf 20

İçindekiler. Jaws Başlangıç. Hazırlayan: Latif Kürşad ÇAKIR

İçindekiler. Jaws Başlangıç. Hazırlayan: Latif Kürşad ÇAKIR İçindekiler Jaws Başlangıç... 1 Yapılandırma Yöneticisi nedir?... 1 Klavye Yöneticisi nedir?... 1 Jaws Script Dosyalarının Özellikleri... 2 Yapılandırma yöneticisi kısayolları.... 2 Yazım Kuralları:...

Detaylı

SM 100 Terazi Ayarları. Digi SM 100. SM 100 Terazi Ayarları

SM 100 Terazi Ayarları. Digi SM 100. SM 100 Terazi Ayarları Digi SM 100 SM 100 Terazi Ayarları Digi SM 100 Terazi Ayarları Teraziyi ayarlamaya başlamak için öncelikle X S Z ENTER Raporlar Program Ayarlar FONKSIYON Bölümlerine geçiş yapabilmemiz gerekmektedir. Bunun

Detaylı

MİCROSOFT WORD. Araç çubukları: menü çubuğundan yapabileceğimiz işlemleri daha kısa zamanda araç çubukları ile yapabiliriz.

MİCROSOFT WORD. Araç çubukları: menü çubuğundan yapabileceğimiz işlemleri daha kısa zamanda araç çubukları ile yapabiliriz. MİCROSOFT WORD Office programlarının içersinde genelde yazı yazmak amaçlı kullanılan bir programdır Microsoft Word. Aşıdaki şekilde çalışma sayfası görülür. Şimdi Word çalışma sayfasını inceleyelim. Microsoft

Detaylı

ACCESS DERS 2. 1. Tablolarda Düzenleme

ACCESS DERS 2. 1. Tablolarda Düzenleme ACCESS DERS 2 1. Tablolarda Düzenleme Geçen notlarda en durumda Musteri, iller ve ilçeler isminde 3 tane tablomuz olmuştu. Şimdi bu tablolar üzerinde düzenlemeler yapacağız. İlk düzenlemeyi tablo ve tablo

Detaylı

Program Tercihleri. Bölüm 5 Tercihler

Program Tercihleri. Bölüm 5 Tercihler Bölüm 5 Tercihler Windows masaüstü çalışırken ZoomText in nasıl başladığını, oluştuğunu ve göründüğünü kontrol eden özelliklerdir. Ayrıca buradan otomatik güncellemelerde yapılabilir. Böylece ZoomText

Detaylı

Açılan programın pencere görünümü aşağıdaki gibidir. 2. Araç Çubuğundan kaydet düğmesi ile

Açılan programın pencere görünümü aşağıdaki gibidir. 2. Araç Çubuğundan kaydet düğmesi ile POWERPOINT PROGRAMI Powerpoint bir sunu hazırlama programıdır. Belirli bir konu hakkında bilgi vermek için, derslerle ilgili bir etkinlik hazırlamak için, dinleyicilere görsel ortamda sunum yapmak için

Detaylı

KELİME İŞLEMCİ MİCROSOFT OFFİCE WORD KULLANIMI

KELİME İŞLEMCİ MİCROSOFT OFFİCE WORD KULLANIMI KELİME İŞLEMCİ MİCROSOFT OFFİCE ŞEKİL EKLEMEK Sayfaya menüdeki şekilleri ekleyebiliriz. 1 ŞEKİL EKLEME UYGULAMASI Sayfaya yukarıdaki şekilleri ekleyin. WORDART EKLEMEK Sayfaya 3 boyutlu yazı ekleyebiliriz.

Detaylı

MS POWERPOINT 2010. Şekil 111 Powerpoint 2010 Programını Başlatmak

MS POWERPOINT 2010. Şekil 111 Powerpoint 2010 Programını Başlatmak MS POWERPOINT 2010 1.Giriş: PowerPoint, Windows ortamında çalışan bir sunu paket programıdır. Metin, taslak, çizim ve grafikler kullanılarak sunular, slaytlar, broşürler, bildiriler, konuşmacı notları

Detaylı

www.elektrikogretmenleri.com

www.elektrikogretmenleri.com FIREWORKS (MENU OLUŞ TURMA) 1 Önce Başlat menüsü Programlar Adobe Web Premium CS3 Adobe Fireworks CS3 kısayol simgesi ile Fireworks programı açılır. 2 Fireworks programı açıldığında Karşımıza gelen Yeni

Detaylı

T.C. istanbul ÜNiVERSiTESi ÖĞRENCi BiLGi SiSTEMi. ÖĞRETiM ELEMANI KULLANIM KILAVUZU

T.C. istanbul ÜNiVERSiTESi ÖĞRENCi BiLGi SiSTEMi. ÖĞRETiM ELEMANI KULLANIM KILAVUZU T.C. istanbul ÜNiVERSiTESi ÖĞRENCi BiLGi SiSTEMi ÖĞRETiM ELEMANI KULLANIM KILAVUZU 1 1. Sisteme Giriş Nokta Üniversite Otomasyonu sistemini kullanabilmek için öncelikle Windows işletim sisteminde bulunan

Detaylı

1. MİCROSOFT EXCEL 2010 A GİRİŞ

1. MİCROSOFT EXCEL 2010 A GİRİŞ 1. MİCROSOFT EXCEL 2010 A GİRİŞ 1.1. Microsoft Excel Penceresi ve Temel Kavramlar Excel, Microsoft firması tarafından yazılmış elektronik hesaplama, tablolama ve grafik programıdır. Excel de çalışılan

Detaylı

2000 de Programlarla Çalışmalar

2000 de Programlarla Çalışmalar Windows 2000 de Programlarla Çalışmalar 24 3 Windows 2000 de Programlarla Çalışmalar Programları Başlatmak Programları başlat menüsünü kullanarak, başlatmak istediğiniz programın simgesini çift tıklayarak

Detaylı

TEMEL BİLGİSAYAR. Ders Notları. Yrd. Doç. Dr. Seyit Okan KARA

TEMEL BİLGİSAYAR. Ders Notları. Yrd. Doç. Dr. Seyit Okan KARA TEMEL BİLGİSAYAR Ders Notları Yrd. Doç. Dr. Seyit Okan KARA Pencerenin ortasında bulunan beyaz sayfa, slayt tasarımında kullanacağımız sayfamızdır. Sol panelde bu slayt sayfasının küçültülmüş halde bir

Detaylı

2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ VE YAZILIM DERSİ 6. SINIF 2. DÖNEM 2. SINAV ÇALIŞMA NOTLARI

2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ VE YAZILIM DERSİ 6. SINIF 2. DÖNEM 2. SINAV ÇALIŞMA NOTLARI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ VE YAZILIM DERSİ 6. SINIF 2. DÖNEM 2. SINAV ÇALIŞMA NOTLARI İşletim Sisteminde Yapılan Uygulamalar Bir Bilgisayarda Hangi İşletim Sistemi Yüklü Olduğunu

Detaylı

Usta Aritmetik Bayi Kontrol Programı Kullanım Kılavuzu (V.1.3.0)

Usta Aritmetik Bayi Kontrol Programı Kullanım Kılavuzu (V.1.3.0) Usta Aritmetik Bayi Kontrol Programı Kullanım Kılavuzu (V.1.3.0) A. Öğretmen Girişi a b c d B. Ana Menü a. Kullanıcı bilgisi : Bu alana yazılacak bilgiyi size Usta Aritmetik firması sağlamaktadır. b. Şifre

Detaylı

HESAP MAKİNASI YAPIMI

HESAP MAKİNASI YAPIMI HESAP MAKİNASI YAPIMI 1..Aşağıdakine benzer görünüm ve butonları hazırlayın. 2. 24. Butonun içerisine aşağıdaki kodları yazın. 3. Yeni bir layer ekleyip Frame1 F9 na aşağıdaki kodları ekleyelim. 4. Butonlardan

Detaylı

08.11.2015 WORD KULLANIMI

08.11.2015 WORD KULLANIMI KELİME İŞLEMCİ-MİCROSOFT OFFİCE OFFICE DÜĞMESİ HIZLI ERİŞİM ARAÇ ÇUBUĞU MENÜLER ŞEKİL, RESİM EKLEME TABLO EKLEME ETKİNLİKLER 1 OFFICE DÜĞMESİ: Çalışmamız ile ilgili dosya işlemleri yapmamızı sağlar. Yeni

Detaylı

YEDEKLEME PROGRAMI KURULUM VE KULLANIMI

YEDEKLEME PROGRAMI KURULUM VE KULLANIMI YEDEKLEME PROGRAMI KURULUM VE KULLANIMI Kurulum 1..zip dosyasını açınız. 2. Açılan dosyanın içindeki Yedekleme klasörünü açınız. 3. Yedekleme.exe dosyasını açınız. 4. Üst pencerede ki ekran gözükecektir.

Detaylı

Bilgisayar. Bilgisayarın Özellikleri. Giriş İşleme Çıkış. Bilgisayar Nedir? Bilgisayarın Çalışma Prensibi 11.11.2013

Bilgisayar. Bilgisayarın Özellikleri. Giriş İşleme Çıkış. Bilgisayar Nedir? Bilgisayarın Çalışma Prensibi 11.11.2013 Bilgisayar Bilgisayar Nedir? Kullanıcı tarafından girilen veriyi, bilgiyi, komutu programlandığı biçimde işleyip kullanılabilir bilgi veya anlaşılabilir sonuç haline dönüştüren ve bunları saklayabilen

Detaylı

Microsoft PowerPoint

Microsoft PowerPoint Microsoft PowerPoint GİRİŞ Microsoft Powerpoint bir sunum hazırlama programıdır. Microsoft Powerpoint sayesinde sunumlarınıza içerisinde ses,video,animasyon,grafik,resim,köprüler,web içerikleri ve çeşitli

Detaylı

"Her zaman düzeltme öner" seçeneği işaretliyse solda bulunan pencerenin "Öneriler" bölümünde düzeltme önerir.

Her zaman düzeltme öner seçeneği işaretliyse solda bulunan pencerenin Öneriler bölümünde düzeltme önerir. ARAÇLAR: Yazım ve Dilbilgisi (F7): Yazılan belgede bulunan yazım hatalarını bulmak için kullanılır. Microsoft'un hazırladığı Office programı ile birlikte bilgisayara yüklenen sözlük (custom.dic) kullanılanarak

Detaylı

Bu Hafta Öğreneceklerimiz

Bu Hafta Öğreneceklerimiz Bu Hafta Öğreneceklerimiz Bu Hafta Öğreneceklerimiz Klavye, tuşlardan oluşan ve bilgisayardaki veri giriş işlemlerini yapan önemli bir donanım birimidir. Bilgisayarda yazı yazabilmek, veri ve komut girişi

Detaylı

C Programlama Dilininin Basit Yapıları

C Programlama Dilininin Basit Yapıları Bölüm 2 C Programlama Dilininin Basit Yapıları İçindekiler 2.1 Sabitler ve Değişkenler......................... 13 2.2 Açıklamalar (Expresions)........................ 14 2.3 İfadeler (Statements) ve İfade

Detaylı

BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA

BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA Yrd. Doç. Dr. Beytullah EREN beren@sakarya.edu.tr 0264 295 5642 1 MİCROSOFT EXCEL Elektronik tablolama veya hesaplama programı olarak da adlandırılan Excel, girilen veriler üzerinde

Detaylı

İşletme Fakültesi Bil. Kullanımı Ders notları 2

İşletme Fakültesi Bil. Kullanımı Ders notları 2 İşletme Fakültesi Bil. Kullanımı Ders notları 2 Öğr.Gör.Ali ATALAY EXCEL PAKET PROGRAMI Günümüzde hesap tablosu, veri analizi, kod yazımı, grafik çizimi, veri tabanı oluşturma gibi bir çok özelliği olan

Detaylı

Resim 7.20: Yeni bir ileti oluşturma

Resim 7.20: Yeni bir ileti oluşturma F İLETİLER Konuya Hazırlık 1. E-posta adresinden yeni bir ileti nasıl oluşturulur? 1. İLETI GÖNDERME a. Yeni bir ileti oluşturma: Yeni bir ileti oluşturmak için Dosya/Yeni/E-posta iletisi seçilebileceği

Detaylı

GIDA MÜHENDİSLİĞİ BİLGİSAYAR UYGULAMALARI. Microsoft Excel 2010 Uygulamaları Doç. Dr. Ali GÜNDOĞDU

GIDA MÜHENDİSLİĞİ BİLGİSAYAR UYGULAMALARI. Microsoft Excel 2010 Uygulamaları Doç. Dr. Ali GÜNDOĞDU GIDA MÜHENDİSLİĞİ BİLGİSAYAR UYGULAMALARI Microsoft Excel 2010 Uygulamaları Doç. Dr. Ali GÜNDOĞDU MİCROSOFT EXCEL NEDİR? Excel Programı; her türlü veriyi, özellikle sayısal verileri tablolar ya da listeler

Detaylı

U y g u l a m a A i l e s i (Abakus 360, T-Panel, T-CRM) Tarayıcı Ayarları. IPera İletişim Teknolojileri

U y g u l a m a A i l e s i (Abakus 360, T-Panel, T-CRM) Tarayıcı Ayarları. IPera İletişim Teknolojileri U y g u l a m a A i l e s i (Abakus 360, T-Panel, T-CRM) Tarayıcı Ayarları Başlarken İletişim yönetimi için gerekli tüm araçları sunan OfisTelefonu 07 programları Abakus 360, T-Panel ve T-CRM, bir kuruluştaki

Detaylı

Açılan penceren gerekli ayarlamalar yapılarak sayfa numaraları görüntülenir.

Açılan penceren gerekli ayarlamalar yapılarak sayfa numaraları görüntülenir. Sayfa numarası ekleme: Ekle menüsünden sayfa numaraları seçeneğine tıklandığında Açılan penceren gerekli ayarlamalar yapılarak sayfa numaraları görüntülenir. Tarih ve saat ekleme: Ekle menüsünden Tarih

Detaylı

NAZMİYE DEMİREL ORTAOKULU BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ DERSİ 1. DÖNEM 6. SINIFLAR DERS NOTU EXCEL 2007 DERS NOTLARI

NAZMİYE DEMİREL ORTAOKULU BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ DERSİ 1. DÖNEM 6. SINIFLAR DERS NOTU EXCEL 2007 DERS NOTLARI EXCEL 2007 DERS NOTLARI Bir hesap tablosu programıdır. Excel, her türlü veriyi (özellikle sayısal verileri) tablolar ya da listeler halinde tutma ve bu verilerle ilgili ihtiyaç duyacağınız tüm hesaplamaları

Detaylı

SQL Uyarı Programı Kurulum ve Kullanımı

SQL Uyarı Programı Kurulum ve Kullanımı SQL Uyarı Programı Kurulum ve Kullanımı Kurulum 1. SQL Uyarı.zip dosyası açılır. 2. SQL Uyarı.exe programı çalıştırılır. 3. Üstteki ekran açılır ok. Butonuna basılır. 4. Ayarlar ekranı seçilir. 4.1 Server

Detaylı

LABORATUVAR ÇALIŞMASI 1 - Python a Giriş

LABORATUVAR ÇALIŞMASI 1 - Python a Giriş LABORATUVAR ÇALIŞMASI 1 - Python a Giriş Bu Çalışmanın Amacı Bu çalışmadaki amacımız, kullandığımız sistem ve kullanım hedefimiz için en uygun olan Python sürümünü bilgisayarımıza yükleyerek bilgisayarımızı

Detaylı

BİLGİ TEKNOLOJİLERİ SMO103 5. 6. HAFTA KELİME İŞLEMCİ PROGRAMI (MİCROSOFT WORD)

BİLGİ TEKNOLOJİLERİ SMO103 5. 6. HAFTA KELİME İŞLEMCİ PROGRAMI (MİCROSOFT WORD) BİLGİ TEKNOLOJİLERİ SMO103 5. 6. HAFTA KELİME İŞLEMCİ PROGRAMI (MİCROSOFT WORD) Kelime İşlemi Programı Nedir? Kelime işlemci terimi, 1970 ve 1980'li yıllarda popüler olan elektronik yazı makinelerine denilmektedir.

Detaylı

Ecza Depolarına Ait E-Fatura Aktarım Modülü

Ecza Depolarına Ait E-Fatura Aktarım Modülü Bilge Elektronik Ltd. Şti. Eczanem Otomasyon Sistemi Ecza Depolarına Ait E-Fatura Aktarım Modülü 1 1. SELÇUK/AS/NEVZAT/DİLEK Ecza Depoları E-Fatura Aktarımı.. 3 2. HEDEF Ecza Deposu E-Fatura Aktarımı..

Detaylı

Avrasya Üniversitesi. Tuncay AYDEMİR

Avrasya Üniversitesi. Tuncay AYDEMİR Avrasya Üniversitesi Moodle Sistemi Kullanım Klavuzu Hazırlayan Tuncay AYDEMİR Moodle Nedir? Moodle; Öğrenci eğitimci arasında internet ortamında paylaşımların yapılabilmesini sağlayan bir sistemdir. Eğitimci

Detaylı

SIMAN KULLANIM KILAVUZU

SIMAN KULLANIM KILAVUZU SIMAN KULLANIM KILAVUZU Önder Öndemir SIMAN Simülasyon programı Model Çatı ve Deneysel Çatı olmak üzere iki kısımdan oluşur. Model çatı genel itibariyle modullerin ve işlem bloklarının yazıldığı kısımdır.

Detaylı

İçindekiler. Akıllı Tahta Uygulaması (ATU) Kullanma Kılavuzu. İçindekiler. Bölüm 1: Uygulama Hakkında Genel bilgi 2

İçindekiler. Akıllı Tahta Uygulaması (ATU) Kullanma Kılavuzu. İçindekiler. Bölüm 1: Uygulama Hakkında Genel bilgi 2 İçindekiler 1 İçindekiler Bölüm 1: Uygulama Hakkında Genel bilgi 2 Bölüm 2: Akıllı Tahta Uygulamasının Yüklenmesi Akıllı Tahta Uygulaması nı yükleme 3 Akıllı Tahta Uygulaması nı kaldırma 3 Akıllı Tahta

Detaylı

MEBWEB OKUL/KURUM WEB SİTELERİ KULLANIM KLAVUZU TEMEL İŞLEMLER

MEBWEB OKUL/KURUM WEB SİTELERİ KULLANIM KLAVUZU TEMEL İŞLEMLER MEBWEB OKUL/KURUM WEB SİTELERİ KULLANIM KLAVUZU TEMEL İŞLEMLER 1.WEB PANELE GİRİŞ www.okuladı.meb.k12.tr/mebpanel Resim1: Okul Web Siteleri Yönetim Paneli [MebWeb] Giriş Ekranı AÇIKLAMA: Okulunuzun web

Detaylı

KLAVYE TUŞLARI VE GÖREVLERİ

KLAVYE TUŞLARI VE GÖREVLERİ KLAVYE TUŞLARI VE GÖREVLERİ Bilgisayara Veri Girmekte Ve Komut Vermekte Kullanılır. Klavye Üzerinde Alfabe Tuşları, Sayı Tuşları, Fonksiyon Tuşları (F1- F12), Yön Tuşları, Klavye Göstergeleri ve Bazı Özel

Detaylı

MICROSOFT OFFICE WORD 2010 ÖRNEK TEST SORULARI

MICROSOFT OFFICE WORD 2010 ÖRNEK TEST SORULARI MICROSOFT OFFICE WORD 2010 ÖRNEK TEST SORULARI 1-) Word 2010 nedir? A-) Hesap Programıdır B-) Tablo - Grafik Programıdır C-) Kelime İşlem Programıdır D-) İşletim Sistemidir 2-) Microsoft Word 2007 programında

Detaylı

Kurumsal Grup E-Posta Eğitim Dokümanı

Kurumsal Grup E-Posta Eğitim Dokümanı Kurumsal Grup E-Posta Eğitim Dokümanı Bu Eğitim Dokümanı Bilişim Merkezi Modelleme Grubu Öğrencileri Tarafından Hazırlanmıştır. İçindekiler Kurumsal Grup E-Posta Nedir?... 2 Amaçlar... 3 1. Liste Talebinde

Detaylı

POWER POİNT 2007 DERS NOTLARI

POWER POİNT 2007 DERS NOTLARI POWER POİNT 2007 DERS NOTLARI Power Point sunu yapmak için kullanılan bir programdır. İçerisindeki slaytlar çoğaltıltıp düzenlenerek sunu gerçekleştirilir. Bir Power Point 2007 programının dosya uzantısı

Detaylı

FATURA Fatura kayıtları sekmesinden Alış Faturası- Satış Faturası- Alış İade Faturası- Satış İade Faturası ve Hızlı Satış Faturasını girebilirsiniz.

FATURA Fatura kayıtları sekmesinden Alış Faturası- Satış Faturası- Alış İade Faturası- Satış İade Faturası ve Hızlı Satış Faturasını girebilirsiniz. FATURA Fatura kayıtları sekmesinden Alış Faturası- Satış Faturası- Alış İade Faturası- Satış İade Faturası ve Hızlı Satış Faturasını girebilirsiniz. Şimdi Fatura nın içindeki sekmeleri ve sekmelerin içindeki

Detaylı

ASP.NET ile Bir Web Sitesi Oluşturma

ASP.NET ile Bir Web Sitesi Oluşturma 29,30 Eylül 2011 ASP.NET ile Bir Web Sitesi Oluşturma ASP.NET sitesi oluşturmak için File menüsündeki, New açılır listesindeki, Web Site komutuna tıklıyoruz Açılan pencereden C# içindeki ASP.NET Web Site

Detaylı

Powerpoint; Microsoft ofis programları içinde bulunan bir sunum hazırlama programıdır.

Powerpoint; Microsoft ofis programları içinde bulunan bir sunum hazırlama programıdır. Powerpoint; Microsoft ofis programları içinde bulunan bir sunum hazırlama programıdır. Powerpoint ile toplantılar da veya herhangi bir konu üzerinde açıklama getirmek için sunu hazırlarız. Powerpoint2003

Detaylı

Ekrana gelen diyalog penceresinden Typical radyo düğmesi seçilir ve Next düğmesine basılır.

Ekrana gelen diyalog penceresinden Typical radyo düğmesi seçilir ve Next düğmesine basılır. Windows 2012 Server Windows Server 2012 Programını VmWare Altına Kurma Microsoft firmasının ürettiği en son Server İşletim Sistemi 2012 dir. Bu işletim sistemi sürümleri 64 bit olarak yazılmış 32 bit sürümü

Detaylı

1. Mutabakat.zip dosyası açılır. 2. Mutabakat klasörü içindeki Mutabakat.exe dosyası çalıştırılır.

1. Mutabakat.zip dosyası açılır. 2. Mutabakat klasörü içindeki Mutabakat.exe dosyası çalıştırılır. BA&BS MUTABAKAT PROGRAMI Kurulumu 1. Mutabakat.zip dosyası açılır. 2. Mutabakat klasörü içindeki Mutabakat.exe dosyası çalıştırılır. 3. Server ayarlarının yapılacağı pencere açılır. 3.1 Server Adı\instance

Detaylı

http://www.microsoft.com/visualstudio/eng/downloads

http://www.microsoft.com/visualstudio/eng/downloads Visual Studio 2012'nin kurulumunu, Visual Studio'nun kullanımını ve Windows Store'da basit bir proje hazırlanmasını anlatacağım. Hepsinden önce Visual Studio ortamından biraz bahsedelim. Visual Studio

Detaylı

MEKAN TAKİP UYGULAMASI

MEKAN TAKİP UYGULAMASI Imona Technologies Ltd. www.imona.com ITU Ayazaga Kampusu, Teknokent ARI-3, No: B204-2, 34469, Maslak, Istanbul, Turkey Tel: +90 212 366 57 46 Fax: +90 212 366 5802 MEKAN TAKİP UYGULAMASI Sosyal Görüntü

Detaylı

Resim 1. Access açılış sayfası. Resim 2. Access veri tabanı düzenleme sayfası

Resim 1. Access açılış sayfası. Resim 2. Access veri tabanı düzenleme sayfası ACCESS DERS 1 1. Access Programına Giriş Derslere uygulama üzerinde devam edeceğiz. Uygulama ismimiz İş Takip Sistemi dir. Uygulamada ilerledikçe işleyeceğimiz bölümlerin nasıl kullanıldığını ve ne işe

Detaylı

TÜRKİYE NOTERLER BİRLİĞİ

TÜRKİYE NOTERLER BİRLİĞİ NOTERLİK BİLGİ SİSTEMİ Değişiklik Numarası: 1.2 02/11/2011 İÇİNDEKİLER 1 İÇİNDEKİLER... 2 ŞEKİL LİSTESİ... 3 TANIMLAR LİSTESİ... 4 KISALTMALAR LİSTESİ... 4 1.... 5 2. NA GİRİŞ... 6 3. YENİ DEFTER ONAY

Detaylı

ELEKTRONİK BELGE YÖNETİM SİSTEMİ KULLANICI GİRİŞ VE E-İMZA İŞLEMLERİ KLAVUZU

ELEKTRONİK BELGE YÖNETİM SİSTEMİ KULLANICI GİRİŞ VE E-İMZA İŞLEMLERİ KLAVUZU ELEKTRONİK BELGE YÖNETİM SİSTEMİ KULLANICI GİRİŞ VE E-İMZA İŞLEMLERİ KLAVUZU BİLGİ İŞLEM DAİRE BAŞKANLIĞI 2015 Elektronik Belge Yönetim Sistemi ile ilgili her türlü teknik destek için Bilgi İşlem Daire

Detaylı

www.wikispaces.com Kullanım Kılavuzu

www.wikispaces.com Kullanım Kılavuzu www.wikispaces.com Kullanım Kılavuzu İnternet tarayıcınıza(internet Explorer vb.) www.wikispaces.com adresini yazıp enter tuşuna bastığınızda yukarıdaki ekranla karşılaşacaksınız. Önceden oluşturmuş olduğunuz

Detaylı

Kişisel Web Sayfası Tasarım Sistemi

Kişisel Web Sayfası Tasarım Sistemi Kişisel Web Sayfası Tasarım Sistemi Kullanım Kılavuzu Faik Demirbaş Ankara 2010 2 Kişisel Web Sayfası Tasarım Sistemi İçindekiler Giriş... 3 Kişisel Web Sayfası Tasarım Sistemine Giriş... 3 Menü İşlemleri...

Detaylı

DENEME SINAVI CEVAP ANAHTARI

DENEME SINAVI CEVAP ANAHTARI DENEME SINAVI CEVAP ANAHTARI ECDL BAŞLANGIÇ Bilgisayarı Kullanmak ve Dosyaları Yönetmek 1) Bilgisayar ı doğru şekilde kapatıp, açmak için uygun metodu uygulayınız.(bilgisayarı kapatın ve tekrar açın.)

Detaylı

ÜNİTE ÜNİTE MICROSOFT POWER POINT - I TEMEL BİLGİ TEKNOLOJİLERİ İÇİNDEKİLER HEDEFLER

ÜNİTE ÜNİTE MICROSOFT POWER POINT - I TEMEL BİLGİ TEKNOLOJİLERİ İÇİNDEKİLER HEDEFLER ÜNİTE 11 MICROSOFT POWER POINT - I İÇİNDEKİLER BAYBURT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM MERKEZİ Genel bilgiler PowerPoint penceresinin tanıtımı Sekmelerin genel tanıtımı Sunular ile ilgili işlemler Boş sunu

Detaylı

TSN Portal. Kullanım Kılavuzu

TSN Portal. Kullanım Kılavuzu TSN Portal Kullanım Kılavuzu KAYAPORT 2012 1 İÇİNDEKİLER: A. TSN PORTAL SİSTEMİNE GİRİŞ 1. Başlarken 2. TSN Ekranına Giriş 3. TSN Portal Ara Yüzü 3.1. Menüler 3.1.1. Yeni Servis Kaydı 3.1.2. Servis Listesi

Detaylı

Kelime işlemcilerin işlevlerini öğrenmek. Başlıca kelime işlemcileri tanımak. Microsoft Word 2010 programı hakkında temel bilgileri öğrenmek.

Kelime işlemcilerin işlevlerini öğrenmek. Başlıca kelime işlemcileri tanımak. Microsoft Word 2010 programı hakkında temel bilgileri öğrenmek. Amaçlarımız 2 Kelime işlemcilerin işlevlerini öğrenmek. Başlıca kelime işlemcileri tanımak. programı hakkında temel bilgileri öğrenmek. da metin biçimlendirmek. 1 Kelime İşlemcilerin İşlevleri 3 Kelime

Detaylı

MEB E-Posta Hizmetleri ve Outlook Programı

MEB E-Posta Hizmetleri ve Outlook Programı MEB E-Posta Hizmetleri ve Outlook Programı İçindekiler Bakanlık E-Posta Hizmetleri ve Sistem Ara yüzü E-posta Hizmetlerinin Outlook Programına Bağlanması Outlook 2010 Kullanımına ilişkin temel bilgiler

Detaylı

SUPERVISOR (YETKİLİ KULLANICI) KAMPANYA YÖNETİMİ EĞİTİM DOKÜMANI

SUPERVISOR (YETKİLİ KULLANICI) KAMPANYA YÖNETİMİ EĞİTİM DOKÜMANI SUPERVISOR (YETKİLİ KULLANICI) KAMPANYA YÖNETİMİ EĞİTİM DOKÜMANI Sürüm 1.3.5 Ağustos 2013 TegsoftCC Supervisor (Yetkili Kullanıcı) Kampanya Yönetimi Eğitim Dokümanı Sayfa 2 / 14 İÇİNDEKİLER A. SES KAMPANYASI

Detaylı

KELİME İŞLEMCİLERE GİRİŞ 5.SINIF BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ VE YAZILIM DERSİ ÇALIŞMA KÂĞIDI

KELİME İŞLEMCİLERE GİRİŞ 5.SINIF BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ VE YAZILIM DERSİ ÇALIŞMA KÂĞIDI KELİME İŞLEMCİLERE GİRİŞ 5.SINIF BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ VE YAZILIM DERSİ ÇALIŞMA KÂĞIDI Microsoft Office Word programı, Amerika da bulunan ve Bill Gates in sahibi olduğu yazılım firması Microsoft tarafından

Detaylı

Poly Pad C504. Anafen Uygulamaları İndirme - kullanma

Poly Pad C504. Anafen Uygulamaları İndirme - kullanma Poly Pad C504 Anafen Uygulamaları İndirme - kullanma PolyPad C504 model tabletinizi ilk açtığınızda karşınıza çıkacak ekran görüntüsü yukarıdaki gibi olacaktır. Sistem ilk defa açıldığı için yapmanız gereken

Detaylı

İdari Birimler Yönetim Paneli Kullanma Kılavuzu Bilgi İşlem Daire Başkanlığı Web Tasarım Ve Yazılım Birimi

İdari Birimler Yönetim Paneli Kullanma Kılavuzu Bilgi İşlem Daire Başkanlığı Web Tasarım Ve Yazılım Birimi İdari Birimler Yönetim Paneli Kullanma Kılavuzu Bilgi İşlem Daire Başkanlığı Web Tasarım Ve Yazılım Birimi Duyurular Nasıl Girilir? Duyuru girmek için ilk olarak İKÇ yönetim panelinden; 1-Kullanıcı adınızı

Detaylı

3. BELGE DENETİMİ. Bu bölümde belge denetimi için gerekli olan yazım, dil bilgisi ve dil ayarlarını öğreneceğiz.

3. BELGE DENETİMİ. Bu bölümde belge denetimi için gerekli olan yazım, dil bilgisi ve dil ayarlarını öğreneceğiz. 3. BELGE DENETİMİ Bu bölümde belge denetimi için gerekli olan yazım, dil bilgisi ve dil ayarlarını öğreneceğiz. 3.1. Dil Ayarları Open office dünyanın her yerinde kullanılan bir ofis türüdür. İşletim sistemin

Detaylı

Bu sayfa şifre hatırlatma sayfasıdır. Öğrenci numarası ve ön kayıt başvurusu sırasında girdiğiniz e- posta ile şifrenizi isteyebilirsiniz.

Bu sayfa şifre hatırlatma sayfasıdır. Öğrenci numarası ve ön kayıt başvurusu sırasında girdiğiniz e- posta ile şifrenizi isteyebilirsiniz. Sisteme girebilmek için resimde gördüğünüz Öğrenci No ve Şifre girerek Giriş düğmesinin üzerindeki alana girerek giriş tuşuna basınız. Şifrenizi hatırlamıyorsanız resimde görüldüğü gibi Şifrenizi Hatırlamıyorsanız

Detaylı

4 Front Page Sayfası Özellikleri

4 Front Page Sayfası Özellikleri 4 Front Page Sayfası Özellikleri İsterseniz Frontpage penceresinin sağ tarafından, isterseniz araç çubuklarından faydalanarak yeni bir sayfa açın. Frontpage te çeşitli sayfa şablonları bulunmaktadır. Ancak

Detaylı

Zoru Kolay Yapmak İçin...

Zoru Kolay Yapmak İçin... Zoru Kolay Yapmak İçin... 3308 Mesleki Eğitim Okullarında Öğrenci Takip Programı KURULUM Programı http://www.cetasey.com/userfiles/file/setup.exe adresinden bilgisayarınıza indirip kurun. Daha sonra programın

Detaylı

İŞLETMELERDE BECERİ EĞİTİMİ DERSİ MİCROSOFT WORD 2007 ÇALIŞMALARI

İŞLETMELERDE BECERİ EĞİTİMİ DERSİ MİCROSOFT WORD 2007 ÇALIŞMALARI 1 2 3 Microsoft Office Word Belgesinde çalışmamızı tamamladıktan sonra simgesine tıkladığımızda açılan menüde dosyamızı kaydedebiliriz veya yazıcıdan çıktısını alabiliriz. Çalışmamızda değişiklik yapmak

Detaylı

Yapılacak Đşlemler: Koşuyolu, Asmadalı Sk No:29 Kadıköy Tel :444-3282 Faks: (216)325-5664 www.datasoft.com.tr

Yapılacak Đşlemler: Koşuyolu, Asmadalı Sk No:29 Kadıköy Tel :444-3282 Faks: (216)325-5664 www.datasoft.com.tr Datasoft Yazılım BBS (Büro Bilgi Sistemi) Programında Müşteri Kira Bilgilerinin Tanımlanması, Muhasebe, Đşletme Defteri ve BBS Programında Entegre Kira Kaydı Oluşturması Datasoft Yazılım BBS (Büro Bilgi

Detaylı

EYLÜL 2012 WORD 2010. Enformatik Bölümü

EYLÜL 2012 WORD 2010. Enformatik Bölümü EYLÜL 2012 WORD 2010 İÇERİK 1. 2. 3. 4. 5. Genel bilgiler Wrd ile neler yapabilirsiniz? Wrd penceresinin tanıtımı Sekmelerin tanıtımı Belgeler ile ilgili işlemler 6. Yeni bir belge luşturmak Varlan bir

Detaylı

Microsoft FrontPage 2003. Web Sitesi Hazırlama. Ögr.Gör.N.Nilgün Çokça

Microsoft FrontPage 2003. Web Sitesi Hazırlama. Ögr.Gör.N.Nilgün Çokça Microsoft FrontPage 2003 Web Sitesi Hazırlama Ögr.Gör.N.Nilgün Çokça Microsoft FrontPage 2003 Web Sitesi Hazırlama Ikinci Bölüm İçindekiler İçindekiler i Microsoft FrontPage 2003 2 Atlama Menüsü Eklemek:

Detaylı

Microsoft Excel. Çalışma Alanı. Hızlı Erişim Çubuğu Sekmeler Başlık Formül Çubuğu. Ad Kutusu. Sütunlar. Satırlar. Hücre. Kaydırma Çubukları

Microsoft Excel. Çalışma Alanı. Hızlı Erişim Çubuğu Sekmeler Başlık Formül Çubuğu. Ad Kutusu. Sütunlar. Satırlar. Hücre. Kaydırma Çubukları Microsoft Excel Microsoft Excel yazılımı bir hesap tablosu programıdır. Excel, her türlü veriyi (özellikle sayısal verileri) tablolar ya da listeler halinde tutma ve bu verilerle ilgili ihtiyaç duyacağınız

Detaylı

Temel Bilgisayar (Basic Computer) Word e Giriş (Introduction to Word)

Temel Bilgisayar (Basic Computer) Word e Giriş (Introduction to Word) Temel Bilgisayar (Basic Computer) Word e Giriş (Introduction to Word) Konular Word Nedir? Word ile Neler Yapılabilir? Eğitim TV - egitimtv.biz - facebook.com/egitimtv 2 Microsoft Office Nedir? Eğitim TV

Detaylı

1 Organizasyon Tanımlama

1 Organizasyon Tanımlama İçindekiler 1 Organizasyon Tanımlama... 3 1.1 Şirket Tanımlama... 3 1.2 Kullanıcı Tanımlama... 3 1.3 İş Akışında Kullanılacak Grup/Birimlerin Oluşturulması... 3 1.4 Oluşturulan Grup/Birim Altına Kullanıcı

Detaylı

Öztiryakiler B2B Kullanıcı Klavuzu

Öztiryakiler B2B Kullanıcı Klavuzu Bu doküman Öztiryakiler şirketi için hazırlanmış B2B sayfalarının kullanım bilgilerini detaylı olarak anlatır. Öztiryakiler B2B Kullanıcı Klavuzu Soner Baştaş İçindekiler Doküman Geçmişi... 2 B2B ye Erişim...

Detaylı

Aktif Dizin Logon/Logoff Script Ayarları Versiyon 0.0.1. http://support.labrisnetworks.com/index.php?/knowledgebase/list

Aktif Dizin Logon/Logoff Script Ayarları Versiyon 0.0.1. http://support.labrisnetworks.com/index.php?/knowledgebase/list Aktif Dizin Logon/Logoff Script Ayarları Versiyon 0.0.1 http://support.labrisnetworks.com/index.php?/knowledgebase/list Genel Bakış Labris ürünlerinin Aktif Dizin ile entegrasyonu yapılarak Güvenlik Duvarı,

Detaylı

CARİ MODÜL. Cari Kart Nasıl Açılır.

CARİ MODÜL. Cari Kart Nasıl Açılır. 1 CARİ MODÜL Carilerimizi (çalıştığımız müşteri, tedarikçi, satıcı şahıs ya da firmalar) tanımladığımız modüldür.tüm cari işlemlerimizi bu modulde cari cari takip edebilir, firmalara ait işlemleri yapabilir,

Detaylı

BİLGİSAYARDA OFİS PROGRAMLARI BİÇİMLENDİRME

BİLGİSAYARDA OFİS PROGRAMLARI BİÇİMLENDİRME BİLGİSAYARDA OFİS PROGRAMLARI BİÇİMLENDİRME Büro Yönetimi Öğretmeni Fatma GEZ BİÇİMLENDİRME Yazmış olduğumuz metinleri farklı boyut, renk, yazı tipi vb. özelliklerde yazabilmek için biçimlendirme işlemi

Detaylı

WOLVOX Hızlı Satış. AKINSOFT WOLVOX 7 Hızlı Satış Yardım Dosyası

WOLVOX Hızlı Satış. AKINSOFT WOLVOX 7 Hızlı Satış Yardım Dosyası AKINSOFT WOLVOX 7 Hızlı Satış Yardım Dosyası Doküman Versiyon : 1.02.01 Oluşturma Tarihi : 01.03.2011 Düzenleme Tarihi : 01.03.2011 Sayfa 1 Copyright 2011 1. İŞLEMLER 1.1. Satış Ekranı AKINSOFT Programı,

Detaylı

UNUTMAYIN!!! Bu derste öğrendikleriniz meslek hayatınızda her yerde karşınıza çıkacaktır.

UNUTMAYIN!!! Bu derste öğrendikleriniz meslek hayatınızda her yerde karşınıza çıkacaktır. UNUTMAYIN!!! Bu derste öğrendikleriniz meslek hayatınızda her yerde karşınıza çıkacaktır. İş başvurularında ilk ve en çok sorulan soru OFİS PROGRAMLARIDIR. Bu işverenin sizi işe alması için önemli bir

Detaylı

Cite While You Write özelliği

Cite While You Write özelliği ResearchSoftware.com 1 Cite While You Write özelliği Atıflar & Şekiller Ekleme EndNote, makalelerinizi yayımcılara elektronik olarak sunmanızı kolaylaştıran daha önceden tanımlanmış birçok Microsoft Word

Detaylı

Microsoft Office Excel 2007

Microsoft Office Excel 2007 2014 Microsoft Office Excel 2007 Öğr. Gör. Serkan KORKMAZ Harran Üniversitesi Birecik Meslek Yüksekokulu İçindekiler MİCROSOFT OFFİCE EXCEL 2007... 4 EXCEL ORTAMINDA ÇALIŞMAK... 4 EXCEL ÇALIŞMA SAYFASI...

Detaylı

3- http://www.google.com/sites/help/intl/tr/overview.html

3- http://www.google.com/sites/help/intl/tr/overview.html Merhaba değerli öğrencilerim, Son ödevin konusu : Kişisel web sitesi oluşturmak, siteyi düzenlemek, yayınlamak ve UKEY üzerinden bir dosya içerisinde kişisel web sitesinin adresini göndermek. Bunun için

Detaylı

Programımızın ileri aşamalarına geçebilmek için öncelikle DOSYA başlığı altından TANIMLAMALAR

Programımızın ileri aşamalarına geçebilmek için öncelikle DOSYA başlığı altından TANIMLAMALAR Programımızın ileri aşamalarına geçebilmek için öncelikle DOSYA başlığı altından TANIMLAMALAR Menüsüne girerek tüm tanımlamaların girişini yapmak zorundayız. ARAÇ TANIMLAMA Öncelikle ÇEKİCİ veya DORSE

Detaylı

Windows XP Professional Kurulumu

Windows XP Professional Kurulumu Windows XP Professional Kurulumu ve YönetimiY Kuruluma Geçmeden Önce XP HOME EDİTİON / XP PROFESSİONAL ONAL ARASINDAKİ FARK Şimdi Kuruluma Geçelim elim XP Cd mizi takıyoruz ve bilgisayarımızı yeniden başlatıyoruz

Detaylı

TAKSİ-DURAK MÜŞTERİ TAKİP PROGRAMI

TAKSİ-DURAK MÜŞTERİ TAKİP PROGRAMI TAKSİ-DURAK MÜŞTERİ TAKİP PROGRAMI Bu programa müşterilerinizi ekleyerek müşterilerinizin listesini takip edebilirsiniz, aynı zamanda müşterilerinize sms gönderebilir ve arayan müşterilerinizin listesini

Detaylı

Kullanıcı Giriş Ekranı

Kullanıcı Giriş Ekranı KULLANIM KILAVUZU Kullanıcı Giriş Ekranı Programı ilk defa kurduysanız kullanıcı adınız ve şifreniz palmiye dir. Server a bağlanmak için server yazan kutuya tıklayınız. IP Numarası olarak Server IP Numarası

Detaylı

Flash ile Etkileşimli Öğretim Materyali Hazırlama Semineri

Flash ile Etkileşimli Öğretim Materyali Hazırlama Semineri Öğretim Teknolojileri Destek Ofisi Instructional Technologies Support Office Flash ile Etkileşimli Öğretim Materyali Hazırlama Semineri Semboller, Ses Ekleme, Video Ekleme Orta Doğu Teknik Üniversitesi

Detaylı

ÖĞRETİM GÖREVLİSİ YOKLAMA GİRİŞİ

ÖĞRETİM GÖREVLİSİ YOKLAMA GİRİŞİ ÖĞRETİM GÖREVLİSİ YOKLAMA GİRİŞİ Ders bazında yoklama girişi yapılmak istenir ise Öğretim Elemanı Danışmanlık İşlemleri sayfasına girilerek hafta hafta devamsızlık girişi yapılabilir. Derslerin tamamı

Detaylı

MESLEKİ BİLGİSAYAR DERSİ SORU BANKASI

MESLEKİ BİLGİSAYAR DERSİ SORU BANKASI MESLEKİ BİLGİSAYAR DERSİ SORU BANKASI 1) Aşağıdaki birimlerden hangisi ile bilgisayara veri girişi yapılabilir? A) Monitör C) Klavye B) Yazıcı D) Çizici 8) Aşağıdakilerden hangisi onay tuşudur? A) Enter

Detaylı

Pardus 2013 te Metin Editörleri

Pardus 2013 te Metin Editörleri METİN EDİTÖRLERİ Pardus 2013 te Metin Editörleri Editör metin düzenleyicisi demektir. Linux işletim sistemlerinde, metin oluşturma ya da düzenleme işlemleri için farklı metin düzenleyici programları vardır.

Detaylı

ROKAY. Robot Operatör Kayıt Cihazı KULLANMA KILAVUZU V:1.0

ROKAY. Robot Operatör Kayıt Cihazı KULLANMA KILAVUZU V:1.0 ROKAY Robot Operatör Kayıt Cihazı KULLANMA KILAVUZU V:1.0 1 İÇİNDEKİLER SAYFA Cihazın Genel Özellikleri... 3 Programın Kurulumu... 4 Windows-7 Sürücülerin Yüklenmesi... 5 Windows-Vista Sürücülerin Yüklenmesi...

Detaylı

TÜRKİYE NOTERLER BİRLİĞİ

TÜRKİYE NOTERLER BİRLİĞİ NOTERLİK BİLGİ SİSTEMİ Değişiklik Numarası: 1.8 11/04/2012 İÇİNDEKİLER 1 ŞEKİL LİSTESİ... 3 1 T.N.B. DUYURU SİSTEMİ... 4 2 T.N.B. DUYURU SİSTEMİ UYGULAMASI İÇİN GEREKLİLİKLER... 6 3 T.N.B. DUYURU SİSTEMİ

Detaylı

İçindekiler Hitit Sayım Cihazı Kurulum ve Kullanım Kılavuzu... 2 Sayım Cihazı Kurulum İşlemleri... 2 Hitit Kurulum işlemleri...

İçindekiler Hitit Sayım Cihazı Kurulum ve Kullanım Kılavuzu... 2 Sayım Cihazı Kurulum İşlemleri... 2 Hitit Kurulum işlemleri... 1 İçindekiler Hitit Sayım Cihazı Kurulum ve Kullanım Kılavuzu... 2 Sayım Cihazı Kurulum İşlemleri... 2 Hitit Kurulum işlemleri... 5 Cihazdan Sayım İşlemleri... 8 Sayım Dosyasının Hitit e Okutulması...

Detaylı

1. BELGE İŞLEMLERİ. Şekil 1.2: Open Office ilk açıldığında gelen ekran

1. BELGE İŞLEMLERİ. Şekil 1.2: Open Office ilk açıldığında gelen ekran 1.1. Arayüz 1. BELGE İŞLEMLERİ Open Office içerisinde hesap tablosu programının arayüzünü inceleyelim. Şekil 1.1:Sunum programını çalıştırma Sunum programını çalıştırmak için aşağıdaki yöntemleri deneyebiliriz.windows

Detaylı

Response : Sunucunun istemciye veri yollamasını

Response : Sunucunun istemciye veri yollamasını Response : Sunucunun istemciye veri yollamasını 27 Ekim 2011 / Perşembe Örnek : 2 tane sayfa açıyoruz,1nci ye TextBox1 ve Button ekliyoruz. Şunu istiyoruz,1nci sayfada şifre girilince, Button u tıklayınca

Detaylı

24 Kasım 2011 / Perşembe

24 Kasım 2011 / Perşembe 24 Kasım 2011 / Perşembe Evde yüklemek için ServisPack1 yükleniyor.daha sonra Ajax Kontrol Toolkit i yüklüyoruz. 2008 için 3,5 olanı yüklenecek. Geçen hafta nasıl yükleneceği anlatıldı. TextBox1 ve ToolkitScriptManager

Detaylı

Word 2007 - Otomatik Düzelt

Word 2007 - Otomatik Düzelt Word 2007 - Otomatik Düzelt Otomatik düzelt penceresinin anlatılması OTOMATİK DÜZELT PENCERESİ OTOMATİK DÜZELT Otomatik Düzelt penceresine iki yoldan ulaşabiliriz. 1. Microsoft Office Düğmesi > Word Seçenekleri

Detaylı