Türkiye de yeni ortaya çıkan bir hastalık; Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Türkiye de yeni ortaya çıkan bir hastalık; Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi"

Transkript

1 Türkiye de yeni ortaya çıkan bir hastalık; Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi Ülkemizde ilk olarak 2002 yılında görülen Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi hastalığı mevsimsel seyrediyor ve yaz dönemlerinde görülüyor. Ancak üzerindeki araştırmaların halen sürdüğü hastalığın kışın unutulmaması gerekiyor. Hastalık, mortalite oranının yüksek oluşu ile dikkat çekiyor. Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi ni, ilk tanı konulan 2003 yılından bu yana araştırmalarını sürdüren Doç. Dr. Önder Ergönül anlattı. Tıp Dünyası - ANKARA - Türkiye de ilk kez 2002 yılında görülen Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi o tarihten bu yana Türkiye deki seyrini inceleyen Doç. Dr. Önder Ergönül, bu konudaki araştırmaların halen sürdüğünü kaydetti. Türkiye ye komşu ülkelerin çok büyük bölümünde bu hastalığın görüldüğünü bildiren Ergönül, hastalığın bu ülkelerden taşındığını düşündüklerini belirterek, Etrafımız Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi ile sarılı benzetmesini yaptı. Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi nde Enfeksiyon Hastalıkları ve Epidemiyoloji uzmanı olarak görev yapan Doç. Dr. Önder Ergönül ün Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi ile ilgili olarak Tıp Dünyası nın sorularına verdiği yanıtlar şöyle: - Kırım Kongo Kanamalı Ateşi hastalığı hakkında bilgi verebilir misiniz? Kırım Kongo Kanamalı Ateşi, adı üzerinde kanamayla ve ateşle seyreden ve ülkemizde ilk kez 2002 yılında saptanan bir hastalık. Etkeni Nairovirüs ailesinden Bunyaviridae türünden bir virüs. Bu virüs keneler içerisinde bulunabiliyor. Keneler aracılığıyla ekolojik ortama taşındıktan ve çeşitli hayvanlar veya bitkiler üzerinde barındıktan sonra insanlara geçebiliyor. Kene dışında sivrisinekler, bit, pire gibi canlılar taşıyıcı olarak tespit edilmiş değil. Taşıyıcı olan kene türü; bizim ülkemizde de görülen hyalomma türleri. - İnsanlara bulaştıktan sonra ne oluyor? Kene her zaman fark edilmeyebiliyor. Çünkü küçücük bir ben gibi yer alabiliyor insanlar üzerinde. Hayvancılıkla uğraşan insanlar risk altındalar. Çeşitli nedenlerle kenenin ısırdığını fark etmeyebiliyorlar. İnsanlarımızın sadece yüzde 60 ı kene ısırdığının farkında, yüzde 40 ı değil. Daha sonra hastalarda, 1-7 gün süren kuluçka döneminin ardından çok güçlü bir miyalji, şart olmamakla birlikte ateş, çok güçlü bitkinlik, kırgınlık görülüyor. Hastalar, bu bulgularla erken dönemde doktora gidebiliyorlar. Bu erken dönem bulgularından sonra kanamalar başlıyor. Çok çeşitli organlarında kanamalar olabiliyor. Örneğin en sık gördüğümüz dişeti, burun, mide-bağırsak sistemi kanamaları, vajinal kanamalar ve iç kanamalar olabiliyor. Kanamayla geldikten sonra artık hastalığın seyri epeyce ilerlemiş oluyor. Bu noktada, hastalık bazı kişilerde öldürücü seyredebiliyor. Bu hastalığın dünyadaki mortalite oranı yüzde 30 civarında, Türkiye de ise yüzde 5-10 arasında. - Neden Türkiye de daha düşük?

2 Türkiye deki farklı bir suş olabilir. Veya Türkiye deki destek tedavi hizmetlerimiz daha iyi olabilir karşılaştırdığımız ülkelere göre. Çünkü karşılaştığımız ülkeler Afrika, Asya ve Orta Doğu ülkeleri. - Hastalığın tarihçesi hakkında da biraz bilgi verebilir misiniz? Bu hastalık bu bulgularla ve bu kanama seyriyle aslında 12. yüzyılda İsmail el Cürcani tarafından tarif edilmiş. Tabii ki o zaman etken olarak virüs henüz söz konusu değil. Ama kuşların etken olduğundan söz etmiş. Gerçekten de keneler kuşlarla taşınabiliyor. Hatta ülkeden ülkeye yayılırken bunun etken olduğu söylenebiliyor. Yakın tarihte ilk kez 1945 yılında ismi Kırım Kanamalı Ateşi olarak telaffuz ediliyor. Kongo su henüz yok dikkat edersen. - İlk olarak Kırım da mı görülmüş? Evet. Nazilerin 1940 ta Sovyet işgali sırasında, Sovyetler Kırım halkını yerleşim bölgelerinden uzaklaştırmışlar ve avlanma yasağı koymuşlar. Tavşan avlanırmış o bölgede. Ancak halk avlanmayınca, bölgede doğal hayata bir dönüş söz konusu olmuş. Ve 1945 te Kızıl Ordu Nazileri oradan attığı zaman, ilk defa 200 Sovyet askeri hastalanıyor. Bunlardan da 20 tanesi ölüyor. Tabii ki bu olay çok dikkat çekiyor. Bununla ilgili olarak ekolojistlerin görüşü şu: Doğal hayata dönüldü, ortam rahat bırakıldı, kenelerin sayısı arttı ve ilk defa böyle bir hastalık ortaya çıktı. Tıbbın da gelişmiş olması nedeniyle Stalin tarafından bölgeye 30 farklı alandan uzmanlar gönderiliyor. Bu uzmanlar incelemeler yapıyorlar, hakikaten değerli çalışmalar yapıyorlar te bunun bir virüse bağlı olabileceğini belirliyorlar ve Kırım Kanamalı Ateşi olarak bu sendromu tanımlıyorlar. Ama o zaman tabii yayın sistemi farklı olduğu için, şimdiki gibi böyle dergiler olmadığı için bu çalışmalar birer rapor olarak kalıyor. Yıllar sonra 1967 yılında bu kez eski adıyla Zaire, şimdiki adıyla Kongo da Amerikalılar aynı hastalığı tarif ediyorlar ve virüsü izole ediyorlar. Bunun üzerine 1970 yılında hem Sovyet hem Amerikalı araştırmacılar ABD de Yale Üniversitesi nde bir araya geliyorlar ve virüsün adına Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi adını veriyorlar. Bu arada birçok başka ülkede görüldüğü de ortaya çıkıyor. Şu an dünyanın 30 ülkesinde görülüyor. Çin de, Afrika da tabii özellikle; Kongo, Moritanya, Burkina Faso, Tanzanya, Senegal gibi ülkeler, Orta Doğu da; Irak, Pakistan, İran, Birleşik Arap Emirliği, Oman Sultanlığı, Senegal, Suudi Arabistan ve Balkanlar da; özellikle Arnavutluk, Yugoslavya ve Bulgaristan da görülüyor. Haritaya bakılırsa, bizim komşularımızın tamamında görülüyor. Yani etrafımız Kırım-Kongo ile sarılı diyebiliriz. - Neden 2002 yılında Türkiye de görülüyor, yani diğer ülkelerden daha sonra? Bizler bu sorunun yanıtını bulmaya çalışıyoruz. Acaba küresel ısınmanın etkisinden dolayı kene sayısı arttı mı? Acaba kaçak veya kaçak olmayan hayvan ticareti nedeniyle keneler mi geldi? Yoksa göçmen kuşlar mı getirdi bir yerlerden bu keneyi? Yoksa bir bio-terorizm ajanı olarak mı ortaya çıktı? Bir komplo teorisi olarak bu da ileri sürülebiliyor. Bizim ülkemizde yapılan güzel bir çalışmada, ülkemizde görülen suş ile komşu ülkelerdeki suşlar karşılaştırıldı. Biz ilk başta, İran ve Irak tan gelen kaçak hayvanlar aracılığıyla olabileceği düşünüyorduk. Yani bir hayvanın üzerinde kene gelir, sonra o bizim hayvanlara sıçrar, orada çoğalır ve insanlara geçebilir diye düşünüyorduk. Oysa böyle bir şeyin olmadığı, bizim suşumuzun İran ve Irak tan tamamen farklı olan Balkan ve Rus suşlarıyla aynı olduğu gösterildi. - Oradan nasıl gelmiş olabilir? Göçmen kuşlar olabilir ama bunu bilimsel olarak tasarlamak, ispatlamak gerçekten çok zor.

3 - Başka bir nedeni olabilir mi? İnsanlar taşımış olabilir. Seyahatlerle insanlar getirmiş olabilir ama bence bu zor gibi görünüyor. Dünyada 8 farklı suş var. Bunlar içerisinden Türkiye suşu Balkan suşlarıyla akrabadır. Bunu söyleyebiliyoruz. Burada bir şeyi vurgulamak lazım. Hayvanlar hasta olmuyor, bu önemli. Birçok hayvanda virüs saptanabilir; deve, deve kuşu, küçükbüyükbaş hayvanlar, tavşanlar, kuşlar. Ülkemizde deve kuşu olmadığını varsayarsak, tavşanlar ve kuşlar kritik burada. Hayvanlar ölmüyor. Veterinerlik açısından böyle bir sorun söz konusu değil. Köylü bu yüzden hayvanını kaybetmiyor ama hayvan rezervuar görevi görüyor. Kene hayvana bu virüsü enjekte ediyor, hayvanın kanında bu virüs dolaştıktan sonra başka keneler de bunu alıyorlar. Derken bir kene bin kene olarak, çoğalarak bunu başka yerlere taşıyorlar. Hayvanlarından keneleri temizlemeye çalışan insanlar, özellikle bu işlem sırasında infeksiyon kapıyorlar. - Şimdi isterseniz Türkiye deki duruma gelelim. Türkiye de nerede ve nasıl görüldü? Türkiye de ilk kez 2002 yılında Tokat ta görüldü. Ama ilk tanı 2003 te konuldu. Tokat, Sıvas, Yozgat illeri vakaların yüzde 85 inin toplandığı illerdi. Daha sonra, Çankırı, Gümüşhane, Trabzon yöresi ve Kastamonu eklendi e kadar yaklaşık 500 vaka ve 20 ölüm vardı de ilk kez görüldü, 2003 te ilk kez tanı konuyor. Peki 2002 deki vaka nasıl belirlendi? 2002 de tanı konmadı te kondu ilk tanı Türkiye de. - O zaman 2002 deki vakanın bu olduğunu biz 2003 te tanıyı koyduktan sonra, geriye dönerek anladık öyle mi? O zaman bunun daha geriye dönük olması ya da kaydedilmemiş vaka olması ihtimali var mı? Çok güzel bir soru. Bunu biz uluslararası platformda hep tartışıyoruz. Acaba daha önce de vakalar vardı da atlandı mı diye. Ama bu hastalık öldürücü bir hastalık olduğu için atlamak çok kolay değil. Mesela 1999 da olsaydı muhtemelen dikkatimizi çekerdi de şüpheli bir takım olgulardan söz ediliyor ama 2002 de kesin vaka var. İranlılar bize diyorlar ki, oluyordu ama siz atlıyordunuz muhtemelen. Biz de, bu şekilde kanamayla birlikte gelen dikkat çekici ölümler olsaydı, bu bir şekilde dikkat çekerdi, atlanmazdı diyoruz. -Tanı konulurken karıştırılan başka hastalıklar olabilir mi? Evet olabilir. Febril nötropeni, bruselloz, vitamin B12 eksikliği, Q ateşi gibi hastalıklarla, ve kanamayla seyreden pek çok diğer sendromla karıştırılabilir. - Hastalık mevsimsel mi seyrediyor? Tabii. Baharla başlıyor ve sonbahara kadar sürüyor. Eylül ayı itibariyle vakalar biter. - Bunun nedeni nedir? Keneler. Kenelerin yaz mevsiminde daha yoğun olması. İnsanların maruziyeti; açıkta çalışmaları. Soğukta keneler donuyorlar. Ve donunca inaktif oluyorlar. Kış aylarında söz konusu değil. Kenelerin aktif olması için artı 5 derece sıcaklığa ihtiyaç var. İşte küresel ısınmanın etkisi var mı diye düşünmemizin nedeni bu. Örneğin Nisan ayı çok kritik. Nisan da başlıyor bu vakalar. Nisan ayında sıcaklıklar son zamanlarda artıyor da o nedenle kene popülasyonu daha mı erken hareket ediyor gibi bir soruyla yaklaşıyoruz.

4 - Peki kene popülasyonunun artışını etkileyen sıcaktan başka faktör var mı? Örneğin; pislik, vs? Sıcaktan başka; doğrudan pislikle bağlantısı kurulamayabilir ama bir ekolojik denge ürünü. Kendi haline kalan ekolojik ortamlarda kene nüfusunda bir artış görüyoruz. Böyle bir etkisi oluyor. Türkiye nin bu iller dışında, batısından, güneydoğusundan, Trakya dan bildirilmiş vaka yok. - O zaman şöyle düşünemiyoruz: Tarım ve hayvancılığın yoğun olduğu yerlerde ya da kırsal bölgelerde görülüyor diye bir genelleme yapamıyoruz öyle mi? Evet. Burada bir de şu var. Bu kene türünün olduğu yerlerin belirli özelliği var. Daha sulak ve daha nemli yerler. Avrupa da hakim olan Ixodes türü keneler daha da nemli ortamda bulunuyor. Bu kene türünün özellikle böyle değişik iklimsel şartlarda üremesi söz konusu. Karadeniz in güneyi, İç Anadolu nun kuzeyi. - Belki de sıcaktan çok nem ile alakalı? Olabilir, Tokat ta böyle bir bağlantı kurduk mesela. - Peki, hayvanlardan insanlara geçen birçok hastalık varken, bu hastalığa önem atfedilmesinin nedeni nedir? Mortalitesi. Ülkemizde yaygın olan başka hastalıklar bu kadar yüksek mortalite ile seyretmiyor. Bu hastalığın ölüm oranı yüksek. Hastalar kanama şikayetiyle geliyorlar ve bazı insanlar kanama başladıktan sonra ne yaparsan yap ölüyorlar. Dolayısıyla panik yaratıyor. - İnsanlar korunmak için neler yapabilirler? Keneleri tamamen yok etmek mümkün değil ya da çok zor. Aslında ekolojistlerin söylediğine göre doğru da değilmiş bu; bunun da bir dengesi var çünkü. Keneler sadece hayvanlarda değil, çalılıklarda, bitkilerin üzerinde de bulunabildiği için yok etmek çok zor. Bunun için doğayı tahrip etmeniz gerekir, ve ekolojik denge bozulabilir. Bu durumda asıl mesele keneden korunmak. Özellikle endemik bölgelerde keneden korunmamız gerekiyor. Bu bölgelerde bulunanlar vücutlarını tamamen örtmeliler, keneleri temizlemeye kalkmamalılar, herhangi bir belirti gördüklerinde ise hemen doktora başvurmalılar. - Burada hekimlerin yapması gerekenler neler? Yapılabilirse tam kan sayımı ile basitçe ön tanı konabilir, trombosit sayısı, beyaz küre, bunlarda düşüklük varsa hemen daha büyük bir merkeze sevk edilebilir, kanamayı beklemeden. Daha büyük merkezlerde biyokimyasal testlerle de tanıya doğru gidiyoruz. Asıl tanı Hıfzısıhha da konuyor, oraya serum gönderiyoruz. Ve tedavi açısından da gerekli kan ürünleri desteklerini sağlıyoruz. Bir de DSÖ nün önerdiği ancak FDA nın henüz onaylamadığı bir ilaç var, ribavirin. Ribavirini ciddi seyirli hastalarda uyguluyoruz. - Aşısı var mı? 1974 yılında Bulgarlar bir aşı yaptılar ve uyguluyorlar. Ama çok etkin bir aşı değil. Sadece Bulgaristan da uygulanıyor. - Hastalanan hekim oldu mu?

5 Hastalanan hekim olmadı ama hemşire oldu. Bir hastadan aldıkları açık. Bu hemşireler iyileştiler. Diğer risk grubu da veterinerler. - Risk grupları nasıl korunacaklar? Veterinerler de yine kenelere dikkat edecekler. Ama hastane sağlık çalışanları infeksiyonunu hastaların kan ve vücut sıvılarından alıyorlar. Hastanın kan ve vücut sıvılarına temas ederken, evrensel bariyer önlemleri dediğimiz önlemleri almak gerekiyor mutlaka. Eldiven, maske ve uzun önlük kullanmak gerekli. Hava yoluyla bulaşması gösterilmiş değil literatürde. Bizim hemşire arkadaşlarımıza böyle bulaştı. Hastayla bu şekilde şüpheli teması olan sağlık çalışanları mutlaka dikkatle izlenmeli. Ve belli laboratuvar testleri ile takip edilmeli. Özetle nozokomiyal bulaşı olan bir zoonozdan söz ediyoruz. - Eklemek istedikleriniz var mı? Bu çerçevede, yapılan çalışmalar daha iyi duyurulmalı. Sağlık Bakanlığı bir kurul oluşturdu ve bu kurul halkın ve bölgede çalışan sağlık personelinin bilgilendirilmesi çalıştı. Bana göre sorunu bütün yönleriyle ortaya çıkarabilecek geniş çaplı bilimsel araştırmalar, saha araştırmaları eksik bölgede. Sonuçta bu sezon kapandı ama baharda yeniden başlayacak ve bu sezona hazırlıklı girmek lazım. Geniş çaplı araştırmalar planlanabilir ve halkımız daha önceden eğitilebilir. Kış aylarında bu hastalığı unutmamalıyız.

KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞİ (KKKA) Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Tıp Fakültesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Kontrol Komitesi 2015

KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞİ (KKKA) Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Tıp Fakültesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Kontrol Komitesi 2015 KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞİ (KKKA) Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Tıp Fakültesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Kontrol Komitesi 2015 KKKA-Türkiye 2002 yılının ilkbahar ve yaz aylarında özellikle,

Detaylı

Yumurta, Larva, Nimf ve Erişkin kene

Yumurta, Larva, Nimf ve Erişkin kene Yumurta, Larva, Nimf ve Erişkin kene 1 Kenelerde Kan Emme Davranışları Keneler buldukları her türlü sıcak kanlı canlılardan ve sürüngenlerden kan emebilirler. Sindirim sistemi oldukça gelişmiştir. Bu nedenle

Detaylı

KIRIM-KONGO KANAMALI ATEŞİ

KIRIM-KONGO KANAMALI ATEŞİ KIRIM-KONGO KANAMALI ATEŞİ Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi nedir? Kırım-Kongo Kanamalı Ateş (KKKA), keneler tarafından taşınan Nairovirüs isimli bir mikrobiyal etkenin neden olduğu ateş, cilt içi ve diğer alanlarda

Detaylı

Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA)

Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) 1 Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) Nedir? Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA), çoğunlukla keneler aracılığıyla hayvanlardan insanlara bulaştırılan mikrobik bir hastalıktır.

Detaylı

Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA)

Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) Dr.İzlem KABALI Merkezefendi Toplum Sağlığı Merkezi TANIM: KKKA hastalığı ateş, yaygın vücut ağrısı, vakaların az bir kısmında ise deri, mukoza ve iç organlarda kanamalar

Detaylı

Ebola virüsü İstanbul'a geldi!

Ebola virüsü İstanbul'a geldi! On5yirmi5.com Ebola virüsü İstanbul'a geldi! Ebola Virüsü İstanbul'a Geldi! Ebola Nedir? Afrika'da birçok insanın ölmesine sebep olan Ebola virüsünün İstanbul'a gelmiş olduğundan şüpheleniliyor. Yayın

Detaylı

Maymun Çiçek Virüsü (Monkeypox) VEYSEL TAHİROĞLU

Maymun Çiçek Virüsü (Monkeypox) VEYSEL TAHİROĞLU Maymun Çiçek Virüsü (Monkeypox) VEYSEL TAHİROĞLU insanlarda ölümcül hastalığa neden olabilir; her ne kadar genellikle çok daha az ciddi olsa da insan çiçek virüsü hastalığına benzer. Maymun çiçek virüsü

Detaylı

KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞ HASTALIĞI. Hastalık ilk defa 1944 yılında Kırım da görülmüş ve Kırım Kanamalı Ateşi olarak tanımlanmıştır.

KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞ HASTALIĞI. Hastalık ilk defa 1944 yılında Kırım da görülmüş ve Kırım Kanamalı Ateşi olarak tanımlanmıştır. KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞ HASTALIĞI VE KENELER Derleyen: Yusuf AKBABA KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞ HASTALIĞI Hastalık ilk defa 1944 yılında Kırım da görülmüş ve Kırım Kanamalı Ateşi olarak tanımlanmıştır.

Detaylı

İklim ve vektör bağımlı güncel viral enfeksiyonlar

İklim ve vektör bağımlı güncel viral enfeksiyonlar İklim ve vektör bağımlı güncel viral enfeksiyonlar Prof.Dr. Ayşen Gargılı Marmara Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Epidemiyoloji Araştırma Merkezi Ulusal Kan Merkezler ve Transfüzyon Tıbbı Kursu

Detaylı

Kan Yoluyla Bulaşan İnfeksiyonlardan Korunma ve Riskli Yaralanmaların İzlenmesi

Kan Yoluyla Bulaşan İnfeksiyonlardan Korunma ve Riskli Yaralanmaların İzlenmesi Kan Yoluyla Bulaşan İnfeksiyonlardan Korunma ve Riskli Yaralanmaların İzlenmesi MSc.N. Duygu Gürsoy Muşovi İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Hastanesi 1 2 Riskli Vücut Sıvıları-1 Kan Gözle görülür

Detaylı

Motosiklet ile Bodrum dan Afrika nın en ucuna gidip, geldi

Motosiklet ile Bodrum dan Afrika nın en ucuna gidip, geldi Motosiklet ile Bodrum dan Afrika nın en ucuna gidip, geldi Bodrum da Reklam Art şirketinin sahibi reklamcı Giray Türker, 102 gün süren maceralı yolculuğunu tamamladı. Bodrum dan güney Afrika ya gitmek

Detaylı

KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞİ

KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞİ KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞİ Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA),Nedir? insanlara kenelerin bulaştırdığı bir hastalıktır. Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi Ateş, Üşüme, Titreme Yaygın Kas Ağrıları Baş Ağrısı Yüzde

Detaylı

SAĞLIK ÇALIŞANLARININ ENFEKSİYON RİSKLERİ

SAĞLIK ÇALIŞANLARININ ENFEKSİYON RİSKLERİ SAĞLIK ÇALIŞANLARININ ENFEKSİYON RİSKLERİ Sağlık hizmeti veren, Doktor Ebe Hemşire Diş hekimi Hemşirelik öğrencileri, risk altındadır Bu personelin enfeksiyon açısından izlemi personel sağlığı ve hastane

Detaylı

İnfluenza virüsünün yol açtığı hastalıkların ve ölümlerin çoğu yıllık grip aşıları ile önlenebiliyor.

İnfluenza virüsünün yol açtığı hastalıkların ve ölümlerin çoğu yıllık grip aşıları ile önlenebiliyor. Her yıl milyonlarca kişiyi etkileyen bir solunum yolu enfeksiyonu olan grip, hastaneye yatışı gerektirecek kadar ağır hastalık tablolarına neden olabiliyor. Grip ve sonrasında gelişen akciğer enfeksiyonları

Detaylı

KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞİ

KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞİ KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞİ Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA), Nedir? Hastalık Mart-Eylül ayları arasında görülmekte EN FAZLA Temmuz ayında ortaya çıkmaktadır. 120 100 80 60 ıs y 'S k a V 40 20 0 Mart Nisan

Detaylı

TÜRKİYE DE SAĞLIK KURUMLARINDA İŞÇİ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ HİZMETLERİ. Doç Dr Meral Türk Ege Üni Tıp Fakültesi Halk Sağlığı AD

TÜRKİYE DE SAĞLIK KURUMLARINDA İŞÇİ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ HİZMETLERİ. Doç Dr Meral Türk Ege Üni Tıp Fakültesi Halk Sağlığı AD TÜRKİYE DE SAĞLIK KURUMLARINDA İŞÇİ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ HİZMETLERİ Doç Dr Meral Türk Ege Üni Tıp Fakültesi Halk Sağlığı AD 29 Mart ta DSÖ görevlisi Dr Carlo Urbani SARS nedeniyle ölmüştür. Keneli iğne

Detaylı

KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞİ

KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞİ KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞİ Kırım Kongo hastalığı 2002 yılından bu yana ülkemizde giderek yayılan viral bir hastalıktır. Keneler aracılığıyla yayılan hastalık tedaviye rağmen % 10 oranında ölümcül seyretmektedir.

Detaylı

Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu

Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu Bulaşıcı Hastalıklar Daire Başkanlığı Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu 20 Mayıs 2015 20. Hafta (11-17 Mayıs 2015) ÖZET Ülkemiz de 2015 yılı 20. hafta itibariyle çalışılan sentinel numunelerdeki

Detaylı

KENELER İLE BİRLİKTE YAŞAMAK!

KENELER İLE BİRLİKTE YAŞAMAK! KENELER İLE BİRLİKTE YAŞAMAK! Serap SÜZÜK* Enfeksiyon hastalıkları; bakteri, virüs, mantar ve parazit gibi mikroorganizmaların neden olduğu hastalıklardır ve bu hastalıklar son yıllarda ivmeli bir şekilde

Detaylı

TULAREMİ DE KORUNMA VE KONTROL

TULAREMİ DE KORUNMA VE KONTROL TULAREMİ DE KORUNMA VE KONTROL Ferruh N. Ayoğlu ICD-9 9 021, ICD-10 A21 Rabbit fever, Deer-fly fever, Ohara disease,, Francis disease Kaynak: Control of Communicable Disease Manual Maxy-Rosenau Rosenau-Last

Detaylı

Veteriner Parazitoloji de Tek Sağlık -Türkiye Perspektifi

Veteriner Parazitoloji de Tek Sağlık -Türkiye Perspektifi Veteriner Parazitoloji de Tek Sağlık -Türkiye Perspektifi Prof. Dr. Sami ŞİMŞEK Fırat Üniversitesi Veteriner Fakültesi Parazitoloji Anabilim Dalı, Elazığ Tek Tıp/Tek Sağlık? Tek Tıp/Tek Sağlık-One Health

Detaylı

BRUSELLOZUN İNSANLARDA ÖNLENMESİ VE KONTROLÜ

BRUSELLOZUN İNSANLARDA ÖNLENMESİ VE KONTROLÜ BRUSELLOZUN İNSANLARDA ÖNLENMESİ VE KONTROLÜ Prof. Dr. Fatma Ulutan Gazi Üniversitesi Tıp T p Fakültesi Klinik Mikrobiyoloji ve Enfeksiyon Hastalıklar kları Anabilim Dalı BRUSELLOZ KONTROLÜ VE ERADİKASYONU

Detaylı

Kosta Y. Mumcuoglu, PhD

Kosta Y. Mumcuoglu, PhD İklim değişikliklerine bağlantılı değişen vektör-aracılı enfeksiyonlar Kosta Y. Mumcuoglu, PhD Parasitology Unit Department of Microbiology and Molecular Genetics The Kuvin Center for the Study of Infectious

Detaylı

PERSONEL YARALANMALARININ ÖNLENMESİ VE TAKİBİ. Uz.Dr. Sevinç AKKOYUN

PERSONEL YARALANMALARININ ÖNLENMESİ VE TAKİBİ. Uz.Dr. Sevinç AKKOYUN PERSONEL YARALANMALARININ ÖNLENMESİ VE TAKİBİ Uz.Dr. Sevinç AKKOYUN Sağlık Çalışanlarında İnfeksiyon Riski Kan yoluyla bulaşan hastalıklar Hepatit B, Hepatit C, HIV, Hepatit D Sağlık çalışanlarında majör

Detaylı

Kesici-Delici Alet Yaralanmaları ve Korunma önlemleri

Kesici-Delici Alet Yaralanmaları ve Korunma önlemleri KesiciDelici Alet Yaralanmaları ve Korunma önlemleri Pakize AYGÜN İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi KIRIM KONGO BULAŞTI! Kan alırken virüs kapan hemşire öldü MUSTAFA DEMİRER Çorum DHA Kene tarafından ısırılan

Detaylı

KIRIM-KONGO KANAMALI ATEŞİ

KIRIM-KONGO KANAMALI ATEŞİ 83 Giriş KIRIM-KONGO KANAMALI ATEŞİ Doç.Dr. Hürrem BODUR Ankara Numune EA Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA); Asya, Afrika ve Avrupa kıtasında

Detaylı

Neden İspanyol gribi?

Neden İspanyol gribi? İSPANYOL GRİBİ Neden İspanyol gribi? Adını İspanya dan almış olmasına rağmen hastalığın ilk olarak 1917 yılının baharında Avusturya da başladığı tahmin ediliyor.ispanyol gribi denmesinin sebebiyse;birçok

Detaylı

Gelişen teknoloji Tanı ve tedavide kullanım Uygulanan teknikler çok gelişmiş bile olsalar kendine özgü komplikasyon riskleri taşımaktadırlar

Gelişen teknoloji Tanı ve tedavide kullanım Uygulanan teknikler çok gelişmiş bile olsalar kendine özgü komplikasyon riskleri taşımaktadırlar Gelişen teknoloji Tanı ve tedavide kullanım Uygulanan teknikler çok gelişmiş bile olsalar kendine özgü komplikasyon riskleri taşımaktadırlar 2 Hastanın hastanede yatış süresini uzatmakta Tedavi maliyetini

Detaylı

TEK SAĞLIK TÜRK VETERİNER HEKİMLERİ BİRLİĞİ. Prof.Dr. Ender YARSAN. Halk Sağlığı Uygulamalarında Veteriner Hekimliği Hizmetlerinin Rolü Sempozyum

TEK SAĞLIK TÜRK VETERİNER HEKİMLERİ BİRLİĞİ. Prof.Dr. Ender YARSAN. Halk Sağlığı Uygulamalarında Veteriner Hekimliği Hizmetlerinin Rolü Sempozyum TEK SAĞLIK TÜRK VETERİNER HEKİMLERİ BİRLİĞİ Halk Sağlığı Uygulamalarında Veteriner Hekimliği Hizmetlerinin Rolü Sempozyum Prof.Dr. Ender YARSAN Türk Veteriner Hekimleri Birliği Merkez Konseyi II. Başkanı

Detaylı

Türkiye de Toplum Kökenli Enfeksiyon Hastalıklarında Neredeyiz?

Türkiye de Toplum Kökenli Enfeksiyon Hastalıklarında Neredeyiz? Türkiye de Toplum Kökenli Enfeksiyon Hastalıklarında Neredeyiz? İzmir İl Sağlık Müdürü Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Uz. Dr. Bediha TÜRKYILMAZ Toplum Kökenli Enfeksiyonlar Toplum kökenli enfeksiyon; önemli

Detaylı

TEKİRDAĞ HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ

TEKİRDAĞ HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ TEKİRDAĞ HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ BULAŞICI HASTALIKLAR VE KONTROL PROGRAMLARI ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ 20 Ağustos 2014 EBOLA VİRÜS HASTALIĞI (EVD) Batı Afrika daki Ebola salgını 8 ağustos 2014 Dünya Sağlık Örgütü

Detaylı

Vektör kaynaklı Viral Enfeksiyonlar. Koray Ergünay

Vektör kaynaklı Viral Enfeksiyonlar. Koray Ergünay Vektör kaynaklı Viral Enfeksiyonlar Koray Ergünay Arbovirus... (arthopod-borne virus) Artropod vektörler ile vertebralılar arasında nakledilen viruslar Robovirus... (rodent-borne virus) Kemirici (rodent)

Detaylı

Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu

Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu Bulaşıcı Hastalıklar Daire Başkanlığı Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu 29 Nisan 2015 17. Hafta (20-26 Nisan 2015) ÖZET Ülkemiz de 2015 yılı 17. hafta itibariyle çalışılan sentinel numunelerdeki

Detaylı

Kesici delici alet yaralanmaları izlenmelidir.

Kesici delici alet yaralanmaları izlenmelidir. Kesici delici alet yaralanmaları izlenmelidir. Kan ve vücut sıvılarının sıçramasına maruz kalan çalışanlar izlenmelidir. Yoğun bakım mortalite oranları izlenmelidir. İndikatör kartı hazırlanmalıdır. Yoğun

Detaylı

Kırım-Kongo Kanamalı Ateş hastalarında tip I (α, β) interferon ve viral yük düzeyleri ile klinik seyir arasındaki ilişkinin araştırılması

Kırım-Kongo Kanamalı Ateş hastalarında tip I (α, β) interferon ve viral yük düzeyleri ile klinik seyir arasındaki ilişkinin araştırılması Kırım-Kongo Kanamalı Ateş hastalarında tip I (α, β) interferon ve viral yük düzeyleri ile klinik seyir arasındaki ilişkinin araştırılması Büyükhan İ, Bakır M, Engin A, Sümer Z, Gözel MG, Elaldı N, Dökmetaş

Detaylı

TÜRKĠYE DE KUDUZ VE YÜRÜTÜLEN ÇALIġMALAR

TÜRKĠYE DE KUDUZ VE YÜRÜTÜLEN ÇALIġMALAR TÜRKĠYE DE KUDUZ VE YÜRÜTÜLEN ÇALIġMALAR Dr. Ebru AYDIN Zoonotik ve Vektörel Hastalıklar Daire Başkanı 0 312 565 5347 ebruaydin.tr@gmail.com ebru.aydin@thsk.gov.tr KUDUZ Kuduz, dünyada hâlâ önemini koruyan

Detaylı

HEPATİT B AŞISI HEPATİT B AŞISI HEPATİT B AŞISI KİMLERE YAPILIR? HEPATİT B RİSKİ OLAN KİŞİLER

HEPATİT B AŞISI HEPATİT B AŞISI HEPATİT B AŞISI KİMLERE YAPILIR? HEPATİT B RİSKİ OLAN KİŞİLER HEPATİT B AŞISI HEPATİT B AŞISI Hepatit B aşısı bilinen en etkili aşılardan biridir. Hepati B aşısı inaktif ölü bir aşıdır, aşı içinde hastalık yapacak virus bulunmaz. Hepatit B aşısı 3 doz halinde yapılmalıdır.

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü BRUSELLOZİS

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü BRUSELLOZİS T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü BRUSELLOZİS (Dünyadaki ve Ülkemizdeki durum; Yapılan Çalışmalar) Dr. Vet. Hekim Ramazan UZUN Vet. Hekim İbrahim KÖŞKER Vet. Hekim Ahmet SAFRAN

Detaylı

Klinik Araştırmalarda Türkiye nin Ortadoğu ve Kuzey Afrika (MENA) Ülkeleri Arasındaki Yeri

Klinik Araştırmalarda Türkiye nin Ortadoğu ve Kuzey Afrika (MENA) Ülkeleri Arasındaki Yeri Klinik Araştırmalarda Türkiye nin Ortadoğu ve Kuzey Afrika (MENA) Ülkeleri Arasındaki Yeri Sanofi Türkiye ve MENA Bölgesi Klinik Araştırmalar Ünitesi Müdürü Türkiye birçok firmanın yönetim üssü Avrasya

Detaylı

Hazırlayan

Hazırlayan Yürürlük i:14.09.2012 ENFEKSİYONLARIN KONTROLÜ VE ÖNLENMESİ Revizyon i: PROSEDÜRÜ Sayfa: 1/5 Revizyonun Açıklaması - Revize edildi. - Yeni eklendi - İptal edildi Madde No - 4.2, 4.3.2-4.3.3, 4.3.4, 4.3.5,

Detaylı

VÜCUDUN IHTIYACI KADAR SU IÇIN

VÜCUDUN IHTIYACI KADAR SU IÇIN Portal Adres VÜCUDUN IHTIYACI KADAR SU IÇIN : www.milliyet.com.tr İçeriği : Gündem Tarih : 18.10.2016 : http://www.milliyet.com.tr/vucudun-ihtiyaci-kadar-su-icin-gundem-2329047/ 1/5 VÜCUDUN IHTIYACI KADAR

Detaylı

İnsan Brusellozu: Dünyada ve Ülkemizde Epidemiyoloji

İnsan Brusellozu: Dünyada ve Ülkemizde Epidemiyoloji İnsan Brusellozu: Dünyada ve Ülkemizde Epidemiyoloji Doç. Dr. Üner KAYABAŞ İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD Malatya Bruselloz dünya çapında yaygın bir

Detaylı

AVİAN İNFLUENZA (Tavuk vebası, Kuş gribi)

AVİAN İNFLUENZA (Tavuk vebası, Kuş gribi) 1. Giriş AVİAN İNFLUENZA (Tavuk vebası, Kuş gribi) Avian influenza, halk arasında tavuk vebası veya kuş gribi olarak da bilinen, influenza A grubu virüslerin sebep olduğu, kanatlı hayvanlarda solunum ve

Detaylı

SAĞLIK PERSONELİ KORUYUCU EKİPMANLARI (SPKE) ENFEKSİYON KONTROL KOMİTESİ

SAĞLIK PERSONELİ KORUYUCU EKİPMANLARI (SPKE) ENFEKSİYON KONTROL KOMİTESİ SAĞLIK PERSONELİ KORUYUCU EKİPMANLARI (SPKE) ENFEKSİYON KONTROL KOMİTESİ Hastalara sağlık hizmeti ve bakım veren sağlık çalışanlarının, başta kırım kongo kanamalı ateşi, insan immün yetmezlik virüsü (HIV),

Detaylı

Dünyada ve Türkiye de İnfluenza Epidemiyolojisi. Dr. Nurbanu Sezak Atatürk EAH Enfeksiyon Hst. ve Kln. Mikrobiyoloji Kliniği Kasım 2015

Dünyada ve Türkiye de İnfluenza Epidemiyolojisi. Dr. Nurbanu Sezak Atatürk EAH Enfeksiyon Hst. ve Kln. Mikrobiyoloji Kliniği Kasım 2015 Dünyada ve Türkiye de İnfluenza Epidemiyolojisi Dr. Nurbanu Sezak Atatürk EAH Enfeksiyon Hst. ve Kln. Mikrobiyoloji Kliniği Kasım 2015 İnfluenza Tip A ve B virusları Akut solunum yolu hastalığı Her yıl

Detaylı

Balıkesir Tabip Odasından MERS ve Ebola açıklaması

Balıkesir Tabip Odasından MERS ve Ebola açıklaması 1 KASIM 2014 Balıkesir Tabip Odasından MERS ve Ebola açıklaması BALIKESİR (AA) - Balıkesir Tabip Odası, MERS ve Ebola virüsleri hakkında bilgilendirme toplantısı yaptı. Odada düzenlenen toplantıda konuşan

Detaylı

Streptococcus pyogenes'in Etken Olduğu Cerrahi Alan İnfeksiyonu Salgını

Streptococcus pyogenes'in Etken Olduğu Cerrahi Alan İnfeksiyonu Salgını Streptococcus pyogenes'in Etken Olduğu Cerrahi Alan İnfeksiyonu Salgını Yasemin Tezer Tekçe 1, Ayşe Erbay 2, Özlem Ünaldı 3, Hatice Çabadak 1, Süha Şen 1, Rıza Durmaz 3 1 Türkiye Yüksek İhtisas Eğitim

Detaylı

KOPENHAG ZİRVESİ IŞIĞINDA TÜRKİYE AB İLİŞKİLERİ

KOPENHAG ZİRVESİ IŞIĞINDA TÜRKİYE AB İLİŞKİLERİ 16 Prof. Dr. Atilla ERALP KOPENHAG ZİRVESİ IŞIĞINDA TÜRKİYE AB İLİŞKİLERİ Prof. Dr. Atilla ERALP ODTÜ Uluslararası İlişkiler Bölümü Kopenhag Zirvesiyle ilgili bir düşüncemi sizinle paylaşarak başlamak

Detaylı

Hepatit B ile Yaşamak

Hepatit B ile Yaşamak Hepatit B ile Yaşamak NEDİR? Hepatit B, karaciğerin iltihaplanmasına sebep olan, kan yolu ve cinsel ilişkiyle bulaşan bir virüs hastalığıdır. Zaman içerisinde karaciğer hasarlarına ve karaciğer kanseri

Detaylı

3. Bu alanlara av yada görev gereği gidenlerin lastik çizme giymeleri, pantolonlarının paçalarını çorap içine almaları,

3. Bu alanlara av yada görev gereği gidenlerin lastik çizme giymeleri, pantolonlarının paçalarını çorap içine almaları, KENELERDEN NASIL KORUNULUR Keneler yoluyla bulaşan birçok hastalık mevcut olup, tüm dünyada gözlenir. Ancak, kendinizi ve ailenizi korumak için uygulabileceğiniz önlemler bulunmaktadır. Keneler Nasıl Tanınır

Detaylı

Su Çiçeği. Suçiçeği Nedir?

Su Çiçeği. Suçiçeği Nedir? Suçiçeği Nedir? Su çiçeği varisella zoster adı verilen bir virüs tarafından meydana getirilen ateşli bir enfeksiyon hastalığıdır. Varisella zoster virüsü havada 1-2 saat canlı kalan ve çok hızlı çoğalan

Detaylı

TEK SAĞLIK YAKLAŞIMIYLA ZOONOTİK HASTALIKLARA BAKIŞ (SAĞLIK BAKANLIĞI PERSPEKTİFİ)

TEK SAĞLIK YAKLAŞIMIYLA ZOONOTİK HASTALIKLARA BAKIŞ (SAĞLIK BAKANLIĞI PERSPEKTİFİ) TEK SAĞLIK YAKLAŞIMIYLA ZOONOTİK HASTALIKLARA BAKIŞ (SAĞLIK BAKANLIĞI PERSPEKTİFİ) Dr. Ebru AYDIN Zoonotik ve Vektörel Hastalıklar Daire Başkanı 1 SAĞLIK BAKANLIĞINDA ZOONOTİK HASTALIKLAR İLE İLGİLİ YAPILANMA

Detaylı

HIV/AIDS epidemisinde neler değişti?

HIV/AIDS epidemisinde neler değişti? HIV/AIDS epidemisinde neler değişti? Dr. Gülşen Mermut Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji ABD EKMUD İzmir Toplantıları - 29.12.2015 Sunum Planı Dünya epidemiyolojisi

Detaylı

EBOLA VİRÜS HASTALIĞI. Doç. Dr. Gönül ŞENGÖZ. 27 Ocak 2015 İstanbul Sağlık Müdürlüğü

EBOLA VİRÜS HASTALIĞI. Doç. Dr. Gönül ŞENGÖZ. 27 Ocak 2015 İstanbul Sağlık Müdürlüğü EBOLA VİRÜS HASTALIĞI Doç. Dr. Gönül ŞENGÖZ 27 Ocak 2015 İstanbul Sağlık Müdürlüğü Sunum Planı Ebola Virüs Hastalığı 2014 Batı Afrika Salgını Haseki EAH hasta deneyimi Sağlık Bakanlığı uygulamaları DSÖ

Detaylı

DOMUZ GRİBİ ve Kuş Gribi

DOMUZ GRİBİ ve Kuş Gribi DOMUZ GRİBİ ve Kuş Gribi Domuz Gribi Nedir? Domuz gribi, Orthomyxoviridae ailesinden yeni ortaya çıkmış bir virüsün sebep olduğu bir hastalıktır. Meksika gribi, domuz merkezli grip, Kuzey Amerika gribi

Detaylı

SAĞLIK PERSONELİ KORUYUCU EKİPMANLARI (SPKE) HAZIRLAYAN NESLİHAN BOZKURT ENFEKSİYON KONTROL HEMŞİRESİ

SAĞLIK PERSONELİ KORUYUCU EKİPMANLARI (SPKE) HAZIRLAYAN NESLİHAN BOZKURT ENFEKSİYON KONTROL HEMŞİRESİ SAĞLIK PERSONELİ KORUYUCU EKİPMANLARI (SPKE) HAZIRLAYAN NESLİHAN BOZKURT ENFEKSİYON KONTROL HEMŞİRESİ Koruyucu ekipman kullanım amacı Hastalara sağlık hizmeti ve bakım veren sağlık çalışanlarının, başta

Detaylı

KKKAH ve Aşı Çalışmaları. Prof. Dr. AYKUT ÖZDARENDELİ ERCİYES ÜNİVERSİTESİ AŞI ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME MERKEZİ

KKKAH ve Aşı Çalışmaları. Prof. Dr. AYKUT ÖZDARENDELİ ERCİYES ÜNİVERSİTESİ AŞI ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME MERKEZİ KKKAH ve Aşı Çalışmaları Prof. Dr. AYKUT ÖZDARENDELİ ERCİYES ÜNİVERSİTESİ AŞI ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME MERKEZİ 12.yy Tacikistan da tanımlanmış KKKA ilk tarihçesi Kanama Burun kanaması Kara ölüm Kırım 1944-45

Detaylı

SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ LUMPY SKIN DISEASE (LSD) Hastalık Kartı. Hazırlayan. Dr. M. Fatih BARUT Vet. Hekim

SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ LUMPY SKIN DISEASE (LSD) Hastalık Kartı. Hazırlayan. Dr. M. Fatih BARUT Vet. Hekim SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ LUMPY SKIN DISEASE (LSD) Hastalık Kartı Hazırlayan Dr. M. Fatih BARUT Vet. Hekim Etlik Veteriner Kontrol Merkez Araştırma Enstitüsü Virolojik Teşhis Laboratuvarı Etken: Etken,

Detaylı

1959 yılında ilk infeksiyon kontrol hemşiresi İngiltere de resmen atanmıştır. DİŞ HEKİMLİĞİNDE İNFEKSİYON KONTROL HEMŞİRELİĞİ

1959 yılında ilk infeksiyon kontrol hemşiresi İngiltere de resmen atanmıştır. DİŞ HEKİMLİĞİNDE İNFEKSİYON KONTROL HEMŞİRELİĞİ DİŞ HEKİMLİĞİNDE İNFEKSİYON KONTROL HEMŞİRELİĞİ Hem. Filiz ARIK O.M.Ü. Diş Hekimliği Fakültesi İngiltere ye dönünce sağlık istatistik yöntemlerinin kurucusu kabul edilen Farr ile işbirliği yapmıştır. Yazdığı

Detaylı

Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu

Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu Bulaşıcı Hastalıklar Daire Başkanlığı Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu 8 Nisan 2015 14. Hafta (30 Mart 5 Nisan 2015) ÖZET Ülkemiz de 2015 yılı 14. hafta itibariyle çalışılan sentinel numunelerdeki

Detaylı

ÖZEL YALOVA HASTANESİ KİŞİSEL KORUYUCU EKİPMANLARIN BÖLÜMLERE GÖRE KULLANIM PLANI KİŞİSEL KORUYUCU EKİPMAN KULLANIM ALANLARI DAHİLİ BRANŞLAR

ÖZEL YALOVA HASTANESİ KİŞİSEL KORUYUCU EKİPMANLARIN BÖLÜMLERE GÖRE KULLANIM PLANI KİŞİSEL KORUYUCU EKİPMAN KULLANIM ALANLARI DAHİLİ BRANŞLAR LARIN DAHİLİ BRANŞLAR Steril olmayan eldiven Steril eldiven Bariyerli eldiven -Her iki yatak arasında bir adet olacak biçimde - Pansuman ya da invaziv işlem odaları -Doktor odaları -Hemşire ilaç hazırlama

Detaylı

Yeni Performans Yönetmeliği neler içeriyor? Ne zaman yürürlüğe girecek?

Yeni Performans Yönetmeliği neler içeriyor? Ne zaman yürürlüğe girecek? Yeni Performans Yönetmeliği neler içeriyor? Ne zaman yürürlüğe girecek? Sağlık Bakanlığı Müsteşarı Prof.Dr.Eyüp Gümüş aile hekimliğinden performans yönetmeliğine kadar Medimagazin e açıklamalarda bulundu.

Detaylı

Türkiye de İnternetten Yapılan Kartlı Ödemeler. Türkiye de ve Dünyada Mobil Ödemeler. Mobil Ödemelerde Global Trendler

Türkiye de İnternetten Yapılan Kartlı Ödemeler. Türkiye de ve Dünyada Mobil Ödemeler. Mobil Ödemelerde Global Trendler 01 Türkiye de İnternetten Yapılan Kartlı Ödemeler 05 Türkiye de ve Dünyada Mobil Ödemeler 08 Mobil Ödemelerde Global Trendler TÜRKİYE DE İNTERNETTEN YAPILAN KARTLI Kredi Kartı Sayısı Sahipliği 1, 2016

Detaylı

2017 YILI EĞİTİM PLANI

2017 YILI EĞİTİM PLANI 207 YILI EĞİTİM PLANI Doküman Kodu: EY.PL.03 Yayın Tarihi:0.202 Revizyon Tarihi:20..205 Revizyon no:0 Sayfa / 7 No Eğitimler Süre Katılımcılar Eğitim Yeri Acil servis çalışanlarına iletişim becerileri

Detaylı

SAĞLIK BAKANLIĞI BAKIŞ AÇISI İLE «TEK SAĞLIK» UYGULAMALARI

SAĞLIK BAKANLIĞI BAKIŞ AÇISI İLE «TEK SAĞLIK» UYGULAMALARI SAĞLIK BAKANLIĞI BAKIŞ AÇISI İLE «TEK SAĞLIK» UYGULAMALARI Dr. Ebru AYDIN Zoonotik ve Vektörel Hastalıklar Daire Başkanı Halk Sağlığı Uygulamalarında Veterinerlik Hizmetlerinin Rolü Sempozyumu Ankara,

Detaylı

SAĞLIK ÇALIŞANLARININ MESLEKİ TEHLİKE ve RİSKLERİ. Öğr. Gör. Nurhan BİNGÖL

SAĞLIK ÇALIŞANLARININ MESLEKİ TEHLİKE ve RİSKLERİ. Öğr. Gör. Nurhan BİNGÖL SAĞLIK ÇALIŞANLARININ MESLEKİ TEHLİKE ve RİSKLERİ Öğr. Gör. Nurhan BİNGÖL Sağlık hizmeti sunumu sırasında sağlık çalışanları, bedensel, ruhsal ve sosyal yönden sağlıklarını tehdit eden pek çok riske maruz

Detaylı

Francisella tularensis:

Francisella tularensis: Francisella tularensis: Doğal Rezervuarları,, Vektörleri ve Bulaşma Yolları Doç.Dr. Zati Vatansever Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi Parazitoloji Anabilim Dalı Tularemi (tavşan an ateşi, geyik sineği

Detaylı

Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu

Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu Bulaşıcı Hastalıklar Daire Başkanlığı Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu 11 Mart 2015 10. Hafta (02-08 Mart 2015) ÖZET Ülkemiz de 2015 yılı 10. hafta itibariyle çalışılan numunelerdeki İnfluenza

Detaylı

Avian Influenza İZLEME ÇALIŞMALARI. Kuş Gribi Tavuk Vebası Hastalığı. Dr.Fethiye ÇÖVEN Bornova VKE

Avian Influenza İZLEME ÇALIŞMALARI. Kuş Gribi Tavuk Vebası Hastalığı. Dr.Fethiye ÇÖVEN Bornova VKE Avian Influenza Kuş Gribi Tavuk Vebası Hastalığı İZLEME ÇALIŞMALARI Dr.Fethiye ÇÖVEN Bornova VKE Kanatlı Hastalıkları Teşhis Laboratuvarı Avian Influenza Ulusal Referans Laboratuvarı covenfethiye@gmail.com

Detaylı

TULAREMİ: Etken ve Epidemiyoloji. Doç.Dr. Aynur Karadenizli Kocaeli Üniversitesi Mikrobiyoloji AD

TULAREMİ: Etken ve Epidemiyoloji. Doç.Dr. Aynur Karadenizli Kocaeli Üniversitesi Mikrobiyoloji AD TULAREMİ: Etken ve Epidemiyoloji Doç.Dr. Aynur Karadenizli Kocaeli Üniversitesi Mikrobiyoloji AD Francisella tularensis Tarihçe Tavşan hastalığı (Yato Byo, 1818) Lemming ateşi (Norveç, 1890) Tularemi hastalığı

Detaylı

Hastalıkların Oluşmasında Rol Oynayan Faktörler. Enfeksiyon Hastalıklarının Genel Belirtileri. Enfeksiyon Hastalıklarında Görülen Ateş Tipleri

Hastalıkların Oluşmasında Rol Oynayan Faktörler. Enfeksiyon Hastalıklarının Genel Belirtileri. Enfeksiyon Hastalıklarında Görülen Ateş Tipleri Hastalıkların Oluşmasında Rol Oynayan Faktörler Enfeksiyon Hastalıklarının Genel Belirtileri Enfeksiyon Hastalıklarında Görülen Ateş Tipleri Dolaşım Sistemi Belirtileri Solunum Sistemi Belirtileri Sindirim

Detaylı

9. Dubai Uluslararası Gayrimenkul ve Emlak Fuarı (İPS) en yeni projemiz olan Dubai Sustainable City yi duyurmak için mükkemmel ve en doğru ortamdi.

9. Dubai Uluslararası Gayrimenkul ve Emlak Fuarı (İPS) en yeni projemiz olan Dubai Sustainable City yi duyurmak için mükkemmel ve en doğru ortamdi. 8,000 m 2 FUAR ALANI 291 KATILIMCI 77 YERLİ KATILIMCI 214 ULUSLARARASI KATILIMCI 37 MEDYA ORTAĞI 7,637 MEDYA ORTAĞI IPS (INTERNATIONAL PROPERTY SHOW) 2013, Dubai Arazi ve İskan Departmanı nın katkılarıyla

Detaylı

ZOONOTİK HASTALIKLARIN VETERİNER HEKİMLİK BOYUTU

ZOONOTİK HASTALIKLARIN VETERİNER HEKİMLİK BOYUTU 9 ZOONOTİK HASTALIKLARIN VETERİNER HEKİMLİK BOYUTU Dr. Bekir YAMAN Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğü Bugün dünyada 250 den fazla zoonoz karekterli hastalıktan bahsedilmektedir.

Detaylı

2012/4 SAYILI DÖVİZ KAZANDIRICI HİZMET TİCARETİNİN DESTEKLENMESİ HAKKINDA TEBLİĞ (SAĞLIK TURİZMİ SEKTÖRÜ)

2012/4 SAYILI DÖVİZ KAZANDIRICI HİZMET TİCARETİNİN DESTEKLENMESİ HAKKINDA TEBLİĞ (SAĞLIK TURİZMİ SEKTÖRÜ) 2012/4 SAYILI DÖVİZ KAZANDIRICI HİZMET TİCARETİNİN DESTEKLENMESİ HAKKINDA TEBLİĞ (SAĞLIK TURİZMİ SEKTÖRÜ) DÜNYADA HİZMET TİCARETİ SAĞLIK TURİZMİ Dünya ticaret hacmi yaklaşık 100 milyar ABD Doları Her yıl

Detaylı

Hastalık zaman zaman sığırlarda da görülür. Koyunlara göre seyri daha hafiftir. Keçi ve yabani ruminantlarda da hastalık görülebilir.

Hastalık zaman zaman sığırlarda da görülür. Koyunlara göre seyri daha hafiftir. Keçi ve yabani ruminantlarda da hastalık görülebilir. MAVİ DİL HASTALIĞI Son günlerde yazılı ve görsel medyada adından sıkça bahsedilen ve özellikle küçükbaş ruminantlarda görülen Mavi Dil hastalığı, Trakya dan başlayarak Batı illerimizden, Çanakkale, Balıkesir,

Detaylı

Hacettepe Üniversitesi hastaneleri; Kuş gribi ile ilgili sıkça sorulan sorular ve yanıtları

Hacettepe Üniversitesi hastaneleri; Kuş gribi ile ilgili sıkça sorulan sorular ve yanıtları Hacettepe Üniversitesi hastaneleri; Kuş gribi ile ilgili sıkça sorulan sorular ve yanıtları http://www.hacettepe.com.tr/haberdetay.aspx?id=43 adresinden 29 Ocak 2006 tarihinde alınmıştır. Kuş gribi nedir?

Detaylı

Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Çalışan Sağlığı ve Bilimsel Kapasitenin Güçlendirilmesi Projesi

Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Çalışan Sağlığı ve Bilimsel Kapasitenin Güçlendirilmesi Projesi Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Çalışan Sağlığı ve Bilimsel Kapasitenin Güçlendirilmesi Projesi Şu anki sunumun yapılmasına imkan tanıyan bu proje, 692188 sayılı anlaşma kapsamındaki AB Horizon 2020 Araştırma

Detaylı

DOMUZ GRİBİ BELİRTİLERİ VE TANISI

DOMUZ GRİBİ BELİRTİLERİ VE TANISI DOMUZ GRİBİ BELİRTİLERİ VE TANISI Domuz gribi nedir? Domuz gribi, A(H1N1) tipi virüsten kaynaklanan, insanlarda hastalığa yol açan viral bir hastalıktır. Hastalık ilk kez Meksika ve ABD de görülmüş ve

Detaylı

tepav PETROL FİYATLARINDAKİ DÜŞÜŞÜN ÖTEKİ YÜZÜ Ocak2015 N201501 DEĞERLENDİRMENOTU Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı

tepav PETROL FİYATLARINDAKİ DÜŞÜŞÜN ÖTEKİ YÜZÜ Ocak2015 N201501 DEĞERLENDİRMENOTU Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı DEĞERLENDİRMENOTU Ocak2015 N201501 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Ayşegül Aytaç 1 Araştırmacı, Ekonomi Çalışmaları PETROL FİYATLARINDAKİ DÜŞÜŞÜN ÖTEKİ YÜZÜ Petrol fiyatları, 2014 yılının

Detaylı

2016 YILI EĞİTİM PLANI

2016 YILI EĞİTİM PLANI amaç ve hedefi Tarihi veren kişi e katılacaklar i Yöntemi aşamaları yeri süresi i içerik içi gerekli meteryal Etkinlik değerlendirme yöntem Enfeksiyon önlenmesi Olası Enfeksiyonları önleyerek Tedavi sürecini

Detaylı

Denizlerimizi ve Kıyılarımızı Koruyalım

Denizlerimizi ve Kıyılarımızı Koruyalım Denizlerimizi ve Kıyılarımızı Koruyalım Denizlerimiz ve kıyılarımız canlı çeşitliliği bakımından çok zengin yerler. Ancak günümüzde bu çeşitlilik azalma tehlikesiyle karşı karşıya. Bunun birçok nedeni

Detaylı

KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞİ

KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞİ KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞİ (Sağlık Personeli İçin) 2015 Bu bilgilendirme slayt setinin hazırlanmasında emeği geçen Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Öğretim Üyesi Sayın Prof. Dr. Nazif ELALDI ve Bakanlığımız

Detaylı

KAN VE KAN ÜRÜNLERİ İLE BULAŞAN HASTALIKLAR VE KORUNMA YOLLARI

KAN VE KAN ÜRÜNLERİ İLE BULAŞAN HASTALIKLAR VE KORUNMA YOLLARI Sağlık çalışanlarının sağlığı birçok konunun bir arada ele alınması gereken bir başlık olup örgütlü, bütünsel bir çalışmayı gerektirmektedir. Sağlık Çalışanlarının Sağlığı Çalışma Grubu olarak bu konuya

Detaylı

Medikal Turizmde Tanıtım, Pazarlama Stratejileri ve Hedef Ülkeler

Medikal Turizmde Tanıtım, Pazarlama Stratejileri ve Hedef Ülkeler Medikal Turizmde Tanıtım, Pazarlama Stratejileri ve Hedef Ülkeler Oğuzhan KAYA TKHK Kaynak Geliştirme Daire Başkanlığı khk.kaynakgelistirme@saglik.gov.tr www.tkhk.gov.tr Slayt1/28 Bakanlığımızın 2013-2017

Detaylı

VİROLOJİYE GİRİŞ. Dr. Sibel AK

VİROLOJİYE GİRİŞ. Dr. Sibel AK VİROLOJİYE GİRİŞ Dr. Sibel AK Bugün; Virüs nedir? Virüslerin sınıflandırılması Virüsler nasıl çoğalır? Solunum yoluyla bulaşan viral enfeksiyonlar Gıda ve su kaynaklı viral enfeksiyonlar Cinsel temas yoluyla

Detaylı

Türkiye de Su Kaynaklı Tularemi Salgınlarının Değerlendirilmesi

Türkiye de Su Kaynaklı Tularemi Salgınlarının Değerlendirilmesi Türkiye de Su Kaynaklı Tularemi Salgınlarının Değerlendirilmesi Murat Kutlu, Çağrı Ergin, Selda Sayın Kutlu Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim

Detaylı

Küresel Bir Problem Olarak Tüberküloz. Prof. Dr. Ali ALBAY Gülhane Askeri Tıp Akademisi Tıbbi Mikrobiyoloji. AD. Öğretim Üyesi

Küresel Bir Problem Olarak Tüberküloz. Prof. Dr. Ali ALBAY Gülhane Askeri Tıp Akademisi Tıbbi Mikrobiyoloji. AD. Öğretim Üyesi Küresel Bir Problem Olarak Tüberküloz Prof. Dr. Ali ALBAY Gülhane Askeri Tıp Akademisi Tıbbi Mikrobiyoloji. AD. Öğretim Üyesi Tüberküloz: En eski hastalıklardan Tedavisi var Korunabilir En yaygın ve ölümcül

Detaylı

BÖCEKLERDEN TAM KORUNMA

BÖCEKLERDEN TAM KORUNMA BÖCEKLERDEN TAM KORUNMA BÖCEKLERDEN UZAK DELIKSIZ BIR UYKU Kimse yatağını istenmeyen misafirlerle paylaşma fikrinden hoşlanmaz. Hele ki söz konusu olan doymak bilmez tahtakuruları ise. Bir kez yatağınıza

Detaylı

16.12.2010. Bornova Vet.Kont.Arst.Enst.

16.12.2010. Bornova Vet.Kont.Arst.Enst. Avian Influenza Dr.Fethiye ÇÖVEN Uzm.Veteriner Hekim Bornova VKAE Kanatlı Hastalıkları Teşhis Laboratuvarı AI Konusunda Geçmişte Yaşananlar 1959 dan 2003 e kadar dünya çapında başlıca 24 mihrak bildirilmiştir:

Detaylı

YABANİ BİTKİLERİN KORUNMASI, SÜRDÜRÜLEBİLİR HASADI ve KULLANIMI

YABANİ BİTKİLERİN KORUNMASI, SÜRDÜRÜLEBİLİR HASADI ve KULLANIMI YABANİ BİTKİLERİN KORUNMASI, SÜRDÜRÜLEBİLİR HASADI ve KULLANIMI Türkiye nin bitkisel zenginliği Ülkemizde 12.500 farklı bitki türü bulunuyor. Bu bitkilerin 4.000 tanesi yaklaşık 1/3 ü endemik (ülkemize

Detaylı

3. Basamak Bir Hastanede Görev Yapan Sağlık Çalışanlarının Hepatit C Hakkında Bilgi Düzeyi ve Hepatit C Enfeksiyonu Olan Hastalara Karşı Tutumlarının

3. Basamak Bir Hastanede Görev Yapan Sağlık Çalışanlarının Hepatit C Hakkında Bilgi Düzeyi ve Hepatit C Enfeksiyonu Olan Hastalara Karşı Tutumlarının 3. Basamak Bir Hastanede Görev Yapan Sağlık Çalışanlarının Hepatit C Hakkında Bilgi Düzeyi ve Hepatit C Enfeksiyonu Olan Hastalara Karşı Tutumlarının Değerlendirilmesi DR PıNAR KORKMAZ D U MLUPıNAR Ü N

Detaylı

Sayfa No:15/15 Yayın Tarihi:05.09.2011

Sayfa No:15/15 Yayın Tarihi:05.09.2011 BÖLÜM DAHİLİ BRANŞLAR KİŞİSEL KORUYUCU EKİPMAN Sıvı sabun Kağıt havlu El antiseptiği Steril olmayan Steril KİŞİSEL KORUYUCU EKİPMANLARIN BÖLÜMLERE GÖRE KULLANIM PLANI KULLANIM ALANLARI - Tüm lavabolarda

Detaylı

KIRIM-KONGO KANAMALI ATEŞ TE TEDAVİ VE KORUNMA. Dr. Mustafa Kemal ÇELEN Dicle Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları AD.

KIRIM-KONGO KANAMALI ATEŞ TE TEDAVİ VE KORUNMA. Dr. Mustafa Kemal ÇELEN Dicle Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları AD. KIRIM-KONGO KANAMALI ATEŞ TE TEDAVİ VE KORUNMA Dr. Mustafa Kemal ÇELEN Dicle Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları AD. Ayırıcı Tanı Bilinen Enfeksiyonlar Bruselloz Q Ateşi Riketsiyoz Erlichioz Lyme Leptospiroz

Detaylı

EBOLA VİRÜS HASTALIĞI

EBOLA VİRÜS HASTALIĞI EBOLA VİRÜS HASTALIĞI 1 EBOLA VİRÜS HASTALIĞI (EVH) Ebola virüs hastalığı, viral hemorajik ateşlerden biridir. Akut, sistemik, zoonotik bir hastalıktır. Fatalite hızı yüksektir. İnsanlarda ve maymun, şempanze,

Detaylı

X ülkesinde bir köyde ağır solunum hastalığı salgını bilgileri Sağlık Bakanlığına ulaşır. Çevre bölgelerde de olgular saptanır.

X ülkesinde bir köyde ağır solunum hastalığı salgını bilgileri Sağlık Bakanlığına ulaşır. Çevre bölgelerde de olgular saptanır. ULUSAL İNFLUENZA PANDEMİ PLANI FİRDEVS AKTAŞ X ülkesinde bir köyde ağır solunum hastalığı salgını bilgileri Sağlık Bakanlığına ulaşır. Çevre bölgelerde de olgular saptanır. Bölgeye bir ekip gönderilir.

Detaylı

SANCO/2006/E2/022. Ticaret hatları. Kanatlı hayvan ticareti. Güney Doğu Asya. Tüketici. Sağlık ve Tüketiciyi Koruma Genel Müdürlüğü

SANCO/2006/E2/022. Ticaret hatları. Kanatlı hayvan ticareti. Güney Doğu Asya. Tüketici. Sağlık ve Tüketiciyi Koruma Genel Müdürlüğü SANCO/2006/E2/022 Yüksek Patojenli Avian Influenza (HPAI) hastalık kontrolünde etkili stratejiler geliştirilmesi için eğitim organizasyonu Sağlık ve Tüketiciyi Koruma Genel Müdürlüğü Kanatlı hayvan ticareti

Detaylı

TÜRKİYE DEKİ YABANCI ÜLKE TEMSİLCİLİKLERİ

TÜRKİYE DEKİ YABANCI ÜLKE TEMSİLCİLİKLERİ Ülke TÜRKİYE DEKİ YABANCI ÜLKE TEMSİLCİLİKLERİ Temsilcilik Türü Şehir Telefon Faks e-posta A.B.D. Başkonsolosluk Adana (0322) 346 62 62 (0322) 346 79 16 A.B.D. Büyükelçilik Ankara 455 55 55 467 00 19 A.B.D.

Detaylı

Sağlık Bakımıyla İlişkili İnfeksiyonların Epidemiyolojisinde Temel Tanımlar

Sağlık Bakımıyla İlişkili İnfeksiyonların Epidemiyolojisinde Temel Tanımlar Sağlık Bakımıyla İlişkili İnfeksiyonların Epidemiyolojisinde Temel Tanımlar Dr. Alpay AZAP Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikr. AD. Epidemiyoloji Nedir? Sağlıkla ilgili

Detaylı

Nitekim işsizlik, ülkemizin çözümlenemeyen sorunları arasında baş sırada yer alıyor.

Nitekim işsizlik, ülkemizin çözümlenemeyen sorunları arasında baş sırada yer alıyor. Ekonomi İyileşiyor, İşsizlik Artıyor Hande UZUNOĞLU Şubat ayında Türkiye İstatistik Kurumu nun yayınladığı hanehalkı işgücü araştırması sonuçlarının ardından işsizlik yine Türkiye nin gündemine yerleşti.

Detaylı

DELİCİ KESİCİ ALET YARALANMALARI VE ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER

DELİCİ KESİCİ ALET YARALANMALARI VE ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER DELİCİ KESİCİ ALET YARALANMALARI VE ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER Hastanelerde Hastaneler enfeksiyon etkenleri bakımından zengin ortamlar Sağlık personeli kan yolu ile bulaşan hastalıklar açısından yüksek

Detaylı