İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Yıl:12 Sayı: 24 Güz 2013/2 s

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Yıl:12 Sayı: 24 Güz 2013/2 s. 31-60."

Transkript

1 İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Yıl:12 Sayı: 24 Güz 2013/2 s DÜŞÜNCEYİ AÇIKLAMA ÖZGÜRLÜĞÜ Zafer GÖREN ÖZET Düşünceyi açıklama özgürlüğü, özgürlükçü bir demokratik düzen için kurucu öğedir. Çünkü düşünsel tartışmayı ve kendi varlık nedeni olan düşüncelerin savaşını olanaklı kılar. Düşüncenin serbestçe oluşumu bir yandan düşünceleri serbestçe açıklamak ve yaymak özgürlüğünü, diğer yandan açıklanan düşüncelerden haberdar olmayı ve bilgi edinmeyi şart koşar. Demokratik bir anayasal sistemde enformasyon özgürlüğü serbestçe kamusal düşünce oluşumunun koşulu olması nedeniyle, düşünceyi açıklama ve yayma özgürlüğünden daha aşağı bir basamağa yerleştirilmemelidir. Klasik temel haklarla korunan değerleri belki de aştığı için, internet özgürlüğünü kendine özgü, yeni bir temel hak olarak düşünmek ve düzenlemek gerekir. İnternet özgürlüğünde, internet vasıtasıyla telekomünikasyon özgürlüğü söz konusudur. Bu özgürlük, verileri, enformasyonları ve düşünceleri yayarak iletmeği ve almayı kapsar. Anahtar Sözcükler: Düşünceyi açıklama özgürlüğü, enformasyon özgürlüğü, basın özgürlüğü, internet özgürlüğü. FREEDOM OF EXPRESSION ABSTRACT Freedom of expression is the costituent element of a democracy since it brings in its train intellectual debate and the contention of ideas, i.e. democracy s own raison d etre. The free formation of thought stipulates on the one hand the free expression and dissemination of ideas and on the other, having access to and taking cognizance of ideas. Since in a democratical constitutional system freedom of information is the condition of the free formation of public opinion, it should not be underestimated and considered below the free expression and dissemination of ideas. Free expression on the internet should be considered as a specific fundamental right and organized accordingly since it is beyond the classical fundamental rights. Freedom of expression on the internet means freedom of telecommunications through the medium of the internet. This freedom inheres in it the communication and reception of data, information and ideas. Key words: Freedom of expression, freedom of information, freedom of the press, freedom of the internet. Prof. Dr. İstanbul Ticaret Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi.

2 Zafer GÖREN I. GİRİŞ Düşünceyi açıklama temel hakkı, insan kişiliğinin toplumdaki en doğrudan anlatımı olarak, en değerli insan haklarından birini oluşturur 1. Düşünceyi açıklama özgürlüğü, özgürlükçü bir demokratik düzen için kurucu öğedir 2. Çünkü düşünsel tartışmayı ve kendi varlık nedeni olan düşüncelerin savaşını olanaklı kılar 3. Bir anlamda her özgürlüğün temelidir. Bu büyük önemi karşısında, ona olabildiğince saygı gösterilmelidir 4. Modern demokrasilerde, kamusal düşünce oluşumu büyük bir önem taşımaktadır. Düşünsel tartışma özgürlüğü, özgürlükçü demokrasinin işleyebilmesi için vazgeçilmez bir koşuldur. Çünkü ancak onunla toplumu ilgilendiren ve Devlet politikası açısından önemli konularda genel tartışma güvence altına alınmış olur 5. Düşüncenin serbestçe oluşumu, komünikasyon süreci içinde gerçekleşir. Düşüncenin serbestçe oluşumu, bir yandan düşünceleri serbestçe açıklamak ve yaymak özgürlüğünü, diğer yandan açıklanan düşüncelerden haberdar olmayı ve bilgi edinmeyi şart koşar. Anayasamız düşünce ve kanaat özgürlüğünü 25. maddede, düşünceyi açıklama ve yayma özgürlüğünü 26. maddede düzenlemiştir. 26. md. hem söz, yazı, resim veya başka yollarla düşünceyi açıklama ve yayma özgürlüğünü hem resmi kuruluşların müdahalesi olmaksızın haber almak ya da vermek serbestliğini güvence altına almaktadır. Yani bu madde beş temel hak içermektedir: (l)-düşünceyi açıklama özgürlüğü; (Kişinin düşüncesini söz, yazı ve resimle serbestçe açıklama ve yayması anlamında) (2)-Enformasyon özgürlüğü; (Kamuya açık kaynaklardan engellenmeden bilgi edinme özgürlüğü anlamında) (3)-Basın vasıtasıyla haber verme özgürlüğü; (Bu özgürlük 28. maddede özel olarak ayrıca düzenlenmiştir) 1 BVerfGE 7, 208; 12, BVerfGE 20,97; 5, 134vd. 205; 7, 208; 28, 48, 63; 33, 221 vd. ; 42, 139; 74, BVerfGE 5, 134 vd. 205; 7, 208; 12, BVerfGE 42, 139; 7, 208; 15, BVerfGE 25, 265; 5, 205; 7, 212, 219; 20, 174 vd. 32

3 (4)-Radyo/Televizyon yoluyla haber verme özgürlüğü; (md. 33 f. II ile ayrıca korunmuştur). (5)-Film vasıtasıyla haber verme özgürlüğü (md. 27 f. I ile ayrıca korunmuştur). 2013/2 25. maddede; Herkes düşünce ve kanaat hürriyetine sahiptir kuralı yer almaktadır. İnsanın beyninde korunduğu, dışa vurulmadığı ve insanın düşüncelerini kendisine sakladığı sürece bu düşüncelerinden ötürü kişinin suçlanmaması, zaten doğal olan bir durumu yansıttığından, bir özgürlük olarak anayasal güvence altına alınması da gereksiz görünmektedir. Bu nedenle örneğin Alman Anayasasında sadece düşünceyi açıklama özgürlüğüne yer verilmiştir (F. Anayasa md. 5). Temel hakkın düşüncenin açıklanmasını koruması, pratik bir önem taşımaktadır. Doğal olarak kişinin yalnızlık içinde kendi düşüncesini açıklaması, onu dağlara ve hayvanlara yöneltmesi de amaçlanmamıştır. Burada korunan, kişinin düşüncesini başka insanlara bildirmesidir Fransız İnsan ve Vatandaş Hakları Bildirisi md. 11 de örnek bir açıklıkla bunu garanti etmekteydi. Temel hak soyutlanmış bir bireyi korumamakta, bireyler arasındaki ilişkileri korumaktadır. İnsanlar birbirleriyle konuşabildikleri sürece birbirleri hakkında görüş sahibi olurlar. İnsanların birbirleriyle konuşması, onları birbirine bağlar ve dostlukların, arkadaşlıkların ve grupların oluşumu için temel oluşturur. Bu nedenle düşünceyi açıklama özgürlüğü ile korunmuştur. Düşünceyi yayma özgürlüğü daha da ileri gider. Bu özgürlük kişinin başkalarını, kendi düşüncesini benimsemeleri amacıyla etkileme, yani kişinin kendi düşüncesinin reklamını yapma hakkını içerir. Düşünceyi açıklama özgürlüğü bütün bu nitelikleri ile Anayasa md. 26 da güvence altına alınmıştır. Düşünceyi açıklama özgürlüğü, aynı zamanda kişinin kendi düşüncesini açıklamamasını da korumaktadır. Bu olgu md. 25 f. II. de Her ne sebep ve amaçla olursa olsun kimse düşünce ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamaz kuralı ile açıklanmıştır. Md. 25 f. I.de yer alan Herkes, düşünce ve kanaat hürriyetine sahiptir kuralına gerek olmamakla birlikte, bu maddenin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde md. 26.da yer alabilir: Her ne sebeple olursa olsun kimse, düşünce ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamaz; (açıkladığı) düşünce ve kanaatleri sebebiyle kınanamaz ve suçlanamaz (Bu kural zaten md. 15 f. II.de yer almaktadır). 33

4 Zafer GÖREN Anayasanın maddelerinde basın özgürlüğü ve md. 3l.de kamu tüzel kişilerinin elindeki basın dışı kitle haberleşme araçlarından yararlanma hakkı düzenlenmiştir. Anayasa md. 133 te yapılan değişiklikle( Değişik: /1):133. maddeye I. fıkra olarak Radyo ve televizyon istasyonları kurmak ve işletmek kanunla düzenlenecek şartlar çerçevesinde serbesttir. kuralı getirilmiştir. Oysa 133. maddenin eski metni: Radyo ve televizyon istasyonları, ancak Devlet eliyle kurulur ve idareleri tarafsız bir kamu tüzel kişiliği halinde düzenlenir kuralını içeriyordu. Böylece Anayasa değişikliği sonucu, özel radyo ve televizyonların kurulması ve işletilmesi Anayasa kuralı ile meşrulaştırılmış olmaktadır. II. TARİHSEL GELİŞİM Ortaçağ Avrupa sında düşüncelerin açıklanmasına fırsat verilmemesi bilimin ilerlemesine engel oluşturmuştur. Ancak 15. ve 16. yüzyıllardaki hümanist akım sonucunda aklın özgürlüğü ve bilimin ilerlemesi sağlanabilmiştir Virginia İnsan Hakları Bildirisi'nde düşünceyi açıklama özgürlüğüne yer verilmiştir Fransız İnsan ve Vatandaş Hakları Bildirisi md. 11'de düşünce ve fikirlerin iletilmesinin insanın en değerli haklarından birisi olduğu, insanların serbestçe konuşabilecekleri, yazabilecekleri, fikirlerini yayınlayabilecekleri, ancak yasada belirtilen durumlarda düşünceleri açıklama özgürlüğünün kötüye kullanılmasından sorumlu olacakları açıklanmıştı. 10 Aralık 1948 tarihli Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Evrensel Bildirisi md. 19 a göre, her bireyin düşünce ve düşüncesini açıklama hakkı vardır. Bu hak, düşüncelerinden ötürü rahatsız edilmemek, ülke sınırları söz konusu olmaksızın bilgi ve düşünceleri her türlü araç ile aramak, elde etmek ve yaymak hakkını gerektirir. Türkiye'nin de taraf olduğu Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi, md. 10'a göre "Herkes düşünceyi açıklama özgürlüğüne sahiptir. Bu hak, kanaatlere sahip olmak özgürlüğünü ve kamu makamlarının müdahalesi ve ülke sınırları söz konusu olmaksızın haber ve düşünceleri alma ve verme özgürlüğünü de içine alır. Bu madde Devletlerin radyo, televizyon ve sinema işletmelerini izne tabi tutmalarına engel değildir". 6 Türkiye Bilimler Akademisi: Düşünce Hürriyeti Hakkında Rapor (İnsan Hakları Merkezi Dergisi, Ocak 1995, C. III, S. 1, s. 3). 34

5 2013/2 III. KORUMA ALANI VE MÜDAHALELER 1. Düşünceyi Açıklama Özgürlüğü (Anayasa md. 26 f. I) A. Koruma Alanı Düşünce kavramı için belirleyici olan (manevi bir tartışma çerçevesinde) görüş, kanaat ve fikir öğesidir. Açıklamanın değeri, doğruluğu ve mantıklı olup olmaması önem taşımamaktadır 7. Bu durumda konusu ne olursa olsun değer yargıları her halde düşünce kapsamına girmektedir. Bundan başka bir değer yargısının içeriği de önem taşımamaktadır. Bu içerik siyasal olabilir, olamayabilir, özel ya da kamusal bir konuya ilişkin olabilir, hakaret bile içerebilir 8. F. Almanya Anayasa Mahkemesi askerlik görevini yapmakta olan bir kişinin, yakın çevrede yapılması planlanan bir atom santraline karşı, kışlada imza toplamasını 9 ; Bir hükümlünün cezaevi idaresine yazdığı hakaret içeren açıklamalarla dolu mektubunu 10, birer düşünce açıklaması olarak kabul etmiştir. Öteden beri vakıa iddialarının (haberleri bildirme) düşünce kavramına girip girmediği ya da ne ölçüde girdiği tartışmalıdır. Öğretide haberlerin salt objektif olarak bildirilmesinin düşünceyi açıklama oluşturmadığı görüşü savunulmuştur 11. Vakıa iddiasının yani haberleri bildirmenin de kural olarak, en azından üstü kapalı bir biçimde iddia edenin değer yargısına bağlı olması onun düşünce özgürlüğünde göz önünde tutulmaması görüşünü çürütmektedir 12. F. Almanya Anayasa Mahkemesi radyoya ilişkin olarak şu görüşleri ileri sürmüştür.: Her radyo programı, yayınları seçme ve düzenleme yoluyla belli bir eğilim sergilemektedir. Özellikle neyin yayınlanmayacağına, dinleyicileri neyin ilgilendirmeyeceğine, neyin kamusal düşünce oluşumuna zarar vermeden göz ardı edilebileceğine ve yayının nasıl şekillendirilip sunulacağına karar verirken belli eğilim sergileyecektir 13. F. Anayasa Mahkemesinin 7 BVerfGE 61, 1 (8); 65, 1 (41). 8 Pieroth Bodo-Schlink Bernhard: Grundrechte, Staaatsrecht II, Shwerpunkte 3. B., Bd. II, Heidelberg 1986, s BVerfGE 44, BVerfGE 33, Hamann Andreas-Lenz Helmut: Das Grundgesetz für die Bundesrepublik Deutschland, 3. B, Neuwied, Berlin 1970, Art. 5, Anm B1. 12 Pieroth Bodo-Schlink Bernhard: Grundrechte, Staaatsrecht II, Shwerpunkte, 3. B.,Bd.II, Heidelberg 1986, s BVerfGE 12, 205 (260). 35

6 Zafer GÖREN bu düşünüş tarzı mantıksal olarak tüm medya için geçerlidir. Sadece bir haberin program içinde düzenlenmesi ve yerleştirilmesi değil, onun gazete, radyo ve televizyon programında yayınlanması konusunda verilecek karar da bir değer yargısına dayanmaktadır 14. Vakıa iddiaları ile değer yargıları (kanaatler) arasında bir sınır çizilmesinin genel olarak olanaksız olduğu kabul edilmekte ve kişisel bir heyecan katmadan, en önemsiz bir haberin bile bildirilmesinin mümkün olmadığı görüşü savunulmaktadır 15. F. Almanya Anayasa Mahkemesi orta bir yol izlemekle birlikte "geniş bir düşünce kavramı"na eğilimlidir. Mahkemeye göre görüş, kanaat ve fikir öğeleriyle şekillenmiş bir açıklama, bu öğelerin (çoğu kere olduğu gibi) bir haber bildiriminin ya da olay iddiasının öğelerine bağlanması ve onlarla karışmış olması durumunda, düşünceyi açıklama özgürlüğünün koruma alanına girer 16. F. Mahkeme ayrıca objektif bilgilenmelerin düşüncelerin oluşumuna temel oluşturduğunu kabul etmektedir. Bir olayın bildirilmesi, düşüncelerin oluşumunun koşulu olduğu ve koşulunu oluşturduğu sürece, düşünceyi açıklama özgürlüğü temel hakkı ile korunur 17. Değer yargılarına ayrılmaz bir biçimde bağlı olmayan ve düşünce oluşumu için önem taşımayan olay bildirimleri düşünceyi açıklama özgürlüğünün koruma alanı dışında kalırlar 18. F. Mahkemenin bu tür bildirimler için gösterdiği örnekler: - İstatistik için verilen bilgiler 19 ; - Yanlış alıntılar 20 ; - Doğru olmayan olayların bilinçli olarak savunulması 21. Son örnek ile F. Mahkeme öğretide kimi zaman düşünce kavramının belirlenmesinde şart koşulan "sübjektif doğruluk, samimiyet kriteri"ni üstü kapalı olarak tanımaktadır. Buna göre, Anayasa korumasından yararlanabilmeleri için açıklamaların, objektif olarak doğru ve gerçeğe uygun olmasalar bile, 14 Pieroth Bodo-Schlink Bernhard: Grundrechte, Staatsrecht II, Schwerpunkte, 3.B, Bd.II, Heidelberg 1986, s Maunz Theodor-Dürig Günter-Herzog Roman -Scholz Rupert: Grundgesetz - Kommentar, München 1985, Art. 5, Abs. I, II KN BVerfGE 61, 1 (7 vd). 17 BVerfGE 61, 1 (8); 65, 1 (41). 18 Mangoldt Hermann von-klein Friedrich: Das Bonner Grundgesetz, Bd. I. München 1985, Art. 5 Abs I, II, KN. 19 vd. 19 BVerfGE 65, 1 (14). 20 BVerfGE 54, 208 (219). 21 BVerfGE 61, 1 (8). 36

7 2013/2 açıklayan kişinin "onların doğruluğu konusundaki inancı"nı ifade edebilmeleri gerekir. Gerçeğin bilinçli olarak saptırılması korumasız kalmalıdır 22. B. Söz, Yazı ve Resimle Açıklamak ve Yaymak Bu koruma alanı nitelikleri ile, bir düşüncenin diğer insanlara bildirilmesi şekli ifade edilmektedir. Açıklama ve yayma yöntemleri olarak söz, yazı ve resim sadece örnek olarak belirtilmiştir. Anayasa md. 26 f. I C. 1 deki "veya başka yollarla" ibaresi bu görüşü doğrulamaktadır. Bunun dışında açıklama ve yaymanın belirlenmiş öğeler olarak birbirlerinden kesin olarak ayrılmaları mümkün değildir 23. Düşünce bildiriminin her türü korunmaktadır. Ancak bir düşüncenin bir başkasına zorla empoze ettirilmesi durumları buna istisna oluşturur. F. Almanya Anayasa Mahkemesine göre manevi tartışma terk edildiğinde ve düşünce oluşumu için gerekçeler göstermek yerine, baskı araçları kullanıldığında, düşünceyi açıklama özgürlüğünün koruması sona erer 24. Düşüncenin açıklanması ve yayılması sadece açıklamada bulunan ve yayan kişinin bu düşünceyi üzerinden atması, dış dünyaya aktarmasını içermez. Aynı zamanda düşüncenin yöneltilen kimseye ulaşması, onun tarafından algılanabilmesi de korunmaktadır. Şüphesiz bu koruma, düşüncesini açıklayan ve yayan kişinin yararına bir etki yapmaktadır. Düşüncenin yöneltildiği kişi için bu düşünceyi algılama hakkı, kamuya açık kaynaklardan bilgi almak söz konusu olduğunda Anayasa md. 26 f. I C. I ile değil, md. 26 f. I C, 2'deki enformasyon özgürlüğü ile güvence altına alınmıştır. Anayasa md. 26 sadece düşünceyi açıklama hakkını değil, dinlenilme hakkını da korumaktadır. Yani Devlete, düşüncesini açıklayan bireyi, dinleyicisinden yoksun kılmayı yasaklamaktadır. Bununla birlikte bireye, herkes tarafından ya da belli kişiler tarafından dinlenilme hakkını vermemektedir 25. Devlete yönelik dinlenilme hakkı söz konusu olduğunda, bazı durumlarda dilekçe hakkının düzenlendiği md. 74, bazen bireye mahkemede dinlenilmeyi isteme hakkını veren md. 36, 26. maddenin yerine geçmektedir. 22 Pieroth Bodo-Schlink Bernhard: Grundrechte, Staatsrecht II, Schwerpunkte, 3.B, Bd.II., Heidelberg 1986, s Münch von Ingo.: Grundgesetz-Kommentar, Bd. I, 3. B. München 1985, Art. 5 KN BVerfGE 25, 256 (265) Blinkfüer. 25 BVerfGE 27, 71 vd. (81). 37

8 Zafer GÖREN F. Almanya Anayasa Mahkemesine göre, Devlet F. Anayasa md. 5 gereğince dinlenilmek isteyen kişiye bir dinleyici kitlesi sağlamakla yükümlü değildir. Bu klasik bir savunma hakkıdır. Tamamen tersine, kişinin huzurunun bozulmaması, rahat bırakılması konusunda bir hakkının varlığı kabul edilmelidir 26. Düşünceyi açıklama özgürlüğü md. 25 f. II.de ifade edildiği gibi, ayrıca düşünceleri açıklamama ve yaymama hakkını da güvence altına almaktadır. Negatif anlamda düşünceyi açıklama özgürlüğünün tanınması, istatistiksel verilerin, vakıa iddialarının ve hiçbir değer yargısı içermeyen bildirilerin neden düşünce kavramına alınmaması gerektiğini gerekçelendirmektedir. Çünkü onlar düşünce kavramına alındığında, özellikle ticaret hukukuna ilişkin birçok bilgi verme ve ihbar yükümlülükleri negatif düşünceyi açıklama özgürlüğüne müdahale anlamına gelebilecektir. Pozitif düşünceyi açıklama özgürlüğünde düşüncenin yöneltilen kişiye ulaşması güvence altına alınırken, negatif düşünceyi açıklama özgürlüğü, düşüncenin, açıklayan ve yayan kişinin ulaşmasını istemediği kişilere ulaşmamasını güvence altına almaktadır. Mektupla, telefonla ve benzeri araçlarla yapılan bildirimlerde md. 22 f. I, düşüncenin yöneltilen kişiden başka hiç kimseye ulaşmamasını garanti etmektedir 27. C.Müdahaleler Aşağıdaki durumlar düşünceyi açıklama özgürlüğüne birer saldırı olarak değerlendirilmektedir: -Belli bir düşüncenin açıklanması yasağı; -Bir düşüncenin belli bir şekilde açıklanmasının yasaklanması; -Her iki eylemin yaptırıma bağlanması; -Koruma alanını daraltan eylemsel önlemler. Devlete md. 26 f. II deki (Değişik /9 md) müdahale olanakları hariç, bireyin düşüncesini açıklama ve yayma olanağını fiilen kaldıran müdahaleler yasaklanmaktadır: -Bir kimsenin tutuklanması; -Uyuşturma vb. yöntemlerle konuşma yeteneğinin ortadan kaldırılması; 26 BVerfGE 44, 197 (203); 27, 1 (6). 27 Pieroth Bodo-Schlink Bernhard: Grundrechte, Staatsrecht II, Schwerpunkte, 3.B, Bd. II., Heidelberg 1986, s. 145 vd. 38

9 -Kişinin yazma olanaklarından yoksun kılınması; 2013/2 -Dinleyici topluluğunun dağıtılması (Aynı zamanda enformasyon özgürlüğünü zedeler); -Düşünce açıklamasının belli koşulların gerçekleşmesi aranarak izne tabi tutulması (ön sansür). Negatif düşünceyi açıklama özgürlüğüne saldırı ise, yasaklar yerine emirlerle gerçekleşir. 2. Enformasyon Özgürlüğü (Anayasa md. 26 f. I) A. Koruma Alanı Bilgi edinme kaynağı, bir yandan düşünülebilir her türlü enformasyon taşıyıcısı, diğer yandan enformasyonun objesidir 28. Örnekler: Gazete, radyo ve televizyon yayınları, doküman, mektup, sözlü olarak verilen bilgi, bir trafik kazası, doğal bir afet, yargılama. Enformasyon özgürlüğünde, düşünceyi açıklama özgürlüğünün tersine, başkasının düşünce oluşumunu etkilemek değil, kendi düşünce oluşumunu etkilemek söz konusudur. Enformasyon olmadan düşünce oluşumu mümkündür, ancak sorumlu bir düşünce oluşumu mümkün değildir. Enformasyon özgürlüğü, düşünceyi açıklama özgürlüğünün, sonucu değil ön koşuludur. Daha doğrusu düşünce özgürlüğünün koşuludur. Demokratik bir anayasal sistemde enformasyon özgürlüğü serbestçe kamusal düşünce oluşumunun koşulu olması nedeniyle, düşünceyi açıklama ve yayma özgürlüğünden daha aşağı bir basamağa yerleştirilmemelidir 29. Enformasyon kaynağı, teknolojik açıdan kamuya, yani belirsiz bir kişi çevresine bilgiler sağlamaya elverişli ve buna özgüyse kamuya açıktır 30. Kamuyu bilgilendirme konusunda, sadece teknolojik (yani gerçek) elverişliliğin varlığı gerekli olduğundan, Devlet, hukuksal düzenlemeler ve tedbirlerle enformasyon kaynağının kamuya ulaşılabilir olması konusunda karar verme olanağına sahip değildir. 28 Maunz Theodor-Dürig Günter-Herzog Roman -Scholz Rupert: Grundgesetz- Kommentar, München 1990, Art. 5 Abs. I, II, KN. 87; Münch von Ingo: Grundgesetz-Kommentar, Bd. I, 3. B., München 1985, Art. 5, KN Maunz Theodor-Dürig Günter-Herzog Roman -Scholz Rupert: Grundgesetz- Kommentar, München 1990, Art 5, Abs. I, KN. 81 vd. 30 BVerfGE 27, 71 (8). 39

10 Zafer GÖREN Yasa koyucu ya da başka bir resmi kuruluş, hangi enformasyon kaynağının kamuya açık olacağı konusunda karar verecek olursa, Anayasa md. 11 in açık ifadesine aykırı bir şekilde, Anayasa md. 26 f. I.de düzenlenmiş olan temel hak, yasa koyucunun iradesine terkedilmiş ve yasa koyucu md. 26 f. I.in uygulanma olanaklarına egemen kılınmış olacaktır 31. Aboneye posta ile gönderilen bir gazete, aynı gönderinin özel bir mektup içinde gönderilene ulaştırılması durumundan farklı olarak açık bir enformasyon kaynağı oluşturur. Çünkü tüm baskı kamuya açıktır. Posta tarafından yollanan nüshaların başkaları tarafından alınamaması durumu değiştirmez 32. Özellikle kitle iletişim araçları olan basın, radyo, televizyon ve film kural olarak kamuya açıktırlar. Buna karşılık Anayasa md. 26 f. I bireye, Devlete karşı ileri sürebileceği kamuya açık enformasyon kaynakları yaratma konusunda bir temel hak vermemektedir. Anayasa md, 2'deki demokrasi ilkesi, Devlete ancak vatandaşlarının objektif bilgi alması ve olabildiğince vakıalara dayalı bir kamusal düşünce oluşumunun olanaksız olması durumunda enformasyon kaynaklarını kurmak ve çalıştırmak ödevini yüklemektedir 33. B. Müdahaleler Enformasyona ulaşma Devlet tarafından kesin olarak engellendiğinde enformasyon özgürlüğüne bir müdahale söz konusudur. Örneğin yargılama, kural olarak kamuya açık bir kaynak oluşturduğundan, aleniyetin engellenmesi enformasyon özgürlüğüne bir saldırı oluşturur. Bir denetim nedeniyle, muhatabın enformasyona ulaşmasının geciktirilmesi de bir saldırı olarak değerlendirilmelidir. 26. maddede sözü geçen "resmi makamların müdahalesi olmaksızın" güvencesi ile enformasyon özgürlüğünün anlamı ve önemi bu sonuca varılmasını gerektirmektedir. Özellikle günlük gazetelerde haberin tarihi ve aynı tarihli diğer yayınlarla karşılaştırılması büyük önem taşımaktadır 34. Sadece kamuya açık tüm kaynaklara ulaşılmasının sınırlanmasıyla değil bir tek enformasyon kaynağından faydalanılmasının yasaklanmasıyla da enformasyon özgürlüğüne bir müdahale gerçekleşmiş olmaktadır. Bu açıdan Ana- 31 BVerfGE 15, BVerfGE 27, 71 (84). 33 Maunz Theodor-Dürig Günter-Herzog Roman -Scholz Rupert: Grundgesetz - Kommentar, München 1990, Art. 5, Abs. I, II, s BVerfGE 27, 88(98). 40

11 2013/2 yasa md. 26 f. I, kullanıma açık bir çok enformasyon kaynağı arasında bir seçim yapma hakkını da içermektedir. F. Almanya Anayasa Mahkemesi, bir cezaevi müdürünün bir tutukluya, bir gazeteye abone olmanın kendisine yasaklanmadığı gerekçesi ile radyo dinlemeyi yasaklamasının enformasyon özgürlüğüne bir saldırı oluşturduğunu kabul etmiştir (BVerfGE 15,288). Md. 26 f. II de: Devlet sırrı olarak usulünce belirtilmiş bilgilerin açıklanmaması amacıyla bir sınırlama da öngörülmüştür tarihli ve 4982 sayılı Bilgi Edinme Kanunu bu alanda olumlu bir adım oluşturmuştur Anayasa değişikliği ile 74. md. ye aşağıdaki Ek fıkra, III f. olarak getirilmek suretiyle, bilgi edinme hakkı Anayasa düzeyinde kabul edilmiştir. (Ek fıkra: /8 md.): Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. 3. Basın Özgürlüğü (Anayasa md. 28 f. I) A. Koruma Alanı a. Basın Kavramı yayıma elverişli ve buna özgü basılı ürünlerin hepsini kapsar 36. Bu nedenle basına, sadece periyodik yayınlanan basılı eserler (gazeteler, dergiler) değil, bir defa için basılan eserler (kitaplar, el ilanları, duvar afişleri, pankartlar) de girer 37. b. Güvencenin Kapsamı Basın özgürlüğü, enformasyonun elde edilmesinden haber ve düşüncelerin yayınlanmasına kadar olan süreci kapsar. Başka bir deyimle basın faaliyeti ile bağlantılı tüm işlemleri korur 38. Basın organlarının serbestçe kurulması 39 ; Bir gazetenin tandansının belirlenmesi ve gerçekleştirilmesi 40 ; Redaksiyon faaliyetinin gizliliği 41 bu koruma 35 Kaboğlu İbrahim Özden: Anayasa Hukuk Dersleri, İstanbul 2009, s. 288 vd. 36 Maunz Theodor-Dürig Günter-Herzog Roman -Scholz Rupert: Grundgesetz Kommentar, München 1990, Art 5 Abs.I, II, s Münch von Ingo: Grundgesetz- Kommentar, München 1985, Art. 5 KN. 21; Schneider Franz: Presse und Meinungsfreiheit nach dem Grundesetz, 1962, s. 58 vd. 38 Münch von Ingo: Grundgesetz- Kommentar, München 1985, Art.5 KN BVerfGE 20, 162 ( 175 Vd.). 40 BVerfGE 52, 283 (296). 41 BVerfGE 66,

12 Zafer GÖREN kapsamındadır. Temel hak sahibi, basında çalışan tüm kişiler ve teşebbüslerdir 42. Yayımcılar, gazete imtiyaz sahipleri, redaktörler, gazete yazarları ve basın kuruluşunda çalışan muhasebeciler, ilan servisi şefleri de temel hak sahibidirler 43. Hem yayımcı, hem redaktör, hem gazete yazarları basın özgürlüğüne sahip olduklarından temel hakların özel hukuka etkisi konusunda oldukça zor problemler ortaya çıkmaktadır. Bir yayımcı, bir redaktör ya da bir gazete yazarına belli haberlerin verilmemesini ya da belli şekilde verilmesini emredebilir mi? Bu sorular iç basın özgürlüğü kavramı altında tartışılmaktadır 44. Enformasyon fonksiyonunu güvence altına almak için basın, resmi makamlardan bilgi isteyebilir. Bu istek, soruların cevaplandırılması ile sınırlıdır ve önemli bir kamu menfaati ya da korunmaya değer bir özel menfaat söz konusu olduğunda ortadan kalkar 45. Basın özgürlüğü enformasyonun elde edilmesi yanında, enformasyon üzerindeki çalışmayı da korumaktadır. Bu korumayı redaksiyonun gizliliği sağlamaktadır. Redaksiyon çalışmasının gizliliği, Devletin, toplumsal güçlerin ve özel kişilerin saldırılarına karşı korunmalıdır 46. Basının demokratik fonksiyonunun gerçekleşmesi, birinci planda plüralist (çoğulcu) yapıya kavuşturulması ile güvence altına alınmıştır. Bundan dış plüralizm anlaşılmaktadır. Yani birbirinden bağımsız ve çok sayıda basın kuruluşunun yarışı ile serbestçe kamusal düşünce oluşumunun daha iyi korunacağı görüşü, dış plüralizmin temelinde yatmaktadır. Dış plüralist yapı, kuruluş özgürlüğü ile güvence altına alınmıştır. Bu güvence, basın evlerinin izine gerek olmadan kurulmasını, basın görevlilerinin bir lisans ya da izin olmaksızın faaliyette bulunmalarını (md. 28, f. I C. 2), yeni gazete ve dergilerin Devletin katılımı olmadan çıkarılmasını kapsamaktadır. Ekonomik nedenler basının temerküzüne neden olmakta, bu da dış plüralizmi zedelemektedir. İç plüralizm ise, iç basın özgürlüğü ile gerçekleşebilir. Bununla demokratikleşme anlaşılmaktadır. Yazı kurulunun dengeli oluşturulması ve gazete yazı kurulundaki değişik görüşlerin yansıtılması güvence altına alınmalıdır 47. Kamusal düşünce oluşumu özgürlüğü, oldukça çok sayı- 42 BVerfGE 20, 162 (175). 43 BVerfGE 64, 108 (114 vd.). 44 Mangoldt Hermann von-klein Friedrich: Das Bonner Grundgesetz, 3. B., Bd. 1, München 1985, Art. 5, Abs 1, KN. 59 vd. 45 BVerfGE 47, 247, 251 vd. 46 BVerfGE 66, 116, 134 vd., Springer/Wallra. 47 Stern Ekkehart: Das Staatsrecht der Bundesrepublik Deutschland, Bd. 1, 2. B., 1984, Bd. II, 1980, Bd. III,

13 2013/2 da, bağımsız ve Devletten yana özerk, eğilimleri, siyasal renkleri, dünya görüşleri bakımından birbirleriyle yarışan basın ürünlerinin varlığını şart koşar. Sadece bu koşulun gerçekleşmesinin amaçlanması tandans korumasını haklı kılar 48. c. Anayasa md. 26 f. I'deki Diğer Temel Haklarla İlişkisi Basın özgürlüğü, basın aracılığı ile yapılan düşünce açıklamalarını ve hazırlayıcı nitelikteki enformasyonların kamuya açık kaynaklardan sağlanmasını korumakla, md. 26 f. I.de düzenlenmiş olan düşünceyi açıklama ve enformasyon özgürlüklerinin özel bir halini oluşturmaktadır. Bu anlamda md. 28 f. I. md. 26 f. I.in yerine geçmektedir. Toplattırılan bir el ilanının yayımcısı md. 26 f. I.deki düşünceyi açıklama özgürlüğüne değil, sadece md. 28 f. I.e dayanabilir. Bununla birlikte basın özgürlüğü önemli bir noktada, düşünceyi açıklama özgürlüğü ve enformasyon özgürlüklerinin özel bir halinden daha fazlasını ifade etmektedir 49. Basın özgürlüğü "enformasyonun elde edilmesi"ni kapsamaktadır. Yani enformasyonun sadece kamuya açık kaynaklardan değil, özel araştırma, inceleme, gözlem ve interview'lardan da elde edilmesini kapsamaktadır. Hatta basın özgürlüğü, basın ile onun özel haber kaynakları (Informant) arasında belli bir ölçüde gizlilik ilişkisinin korunmasını istemektedir 50. Ancak resmi makamlardan bilgi alma konusunda bir hak vermemektedir 51. Düşünce kavramında içeriğin önem taşımaması gibi, basın kavramında da yayının belli bir düzeye sahip olup olmaması önem taşımamaktadır 52. Düşünce açıklamalarındaki sübjektif bakımdan samimiyet sorunu, basın özgürlüğünde de "basının gerçeği araştırma ödevi" olarak ortaya çıkmaktadır 53. Salt vakıa iddialarının ya da haber bildirimlerinin md. 26 f. I kapsamına girmesi gibi, yayımda bulunan basın kuruluşu tarafından "kanaat öğesi"nin, yayımlamanın tümden gerisine itildiği "ilan bölümü"nün, basın özgürlüğü kapsamına alınması da problem oluşturmuştur. F. Almanya Anayasa 48 BVerfGE 52, 288, 296, Köllner Staatanzeiger. 49 Pieroth Bodo-Schlink Bernhard: Grundrechte, Staatsrecht II, Schwerpunkte, 3.B, Bd. II, Heidelberg 1986, s BVerfGE 36, 193 (204). 51 BVerfGE 70, 310(315);F.Almanya da eyalet basın yasalarında bu tür bir istek hakkı veren kurallara rastlanılmaktadır. 52 BVerfGE 34, 269 (283),66,116(134). 53 Maunz Theodor-Dürig Günter-Herzog Roman -Scholz Rupert: Grundgesetz- Kommentar, München 1990, Art. 5. Abs I, II, KN. 145 vd. 43

14 Zafer GÖREN Mahkemesi bu bölümün de, basın özgürlüğü kapsamına gireceği yolunda görüş bildirmiştir 54. B. Müdahaleler Basın özgürlüğüne müdahaleler, düşünceyi açıklama özgürlüğünün özel bir hali olması dolayısıyla md. 26 f. I. dekine benzer şekillerde gerçekleşir. Örnekler: F. Almanya Anayasa Mahkemesine göre, redaksiyon mekanlarının aranması ve basın araçlarına el konulması bir müdahale oluşturmaktadır 55. Bir ceza yargılamasında ilan servisinde görevli bir redaktörün, şifreli bir ilan veren kişi hakkında bilgi vermekten çekinmesi üzerine, para cezasına çarptırılması bir müdahale olarak nitelendirilmiştir 56. Buna karşılık Yüksek Mahkemeye göre bir savcının, bir yayın kuruluşunun mekanlarında arama emri verilmesine karar verilmesini yargıçtan istemesi henüz bir müdahale oluşturmamaktadır. Çünkü savcı ile yargıç arasında henüz dahili bir süreç söz konusudur. Ancak yargıç arama kararını verdiğinde ilgili kişinin temel hakkı zedelenmiş olacaktır Radyo ve Televizyon ile Haber Verme Özgürlüğü (Anayasa Md. 26 f. I, C.2) A. Radyo-Televizyon Kavramı Radyo ve Televizyon, düşüncelerin fiziksel, elektromanyetik dalgalar aracılığı ile belirsiz sayıda insana iletilmesi olarak tanımlanmaktadır. Bu tanıma göre iletişimin telli ya da telsiz olarak gerçekleşmesi rol oynamamaktadır. Bu nedenle kablolu radyo ve televizyon, radyo özgürlüğü kapsamına girmekle birlikte, özel telefon görüşmeleri bu kapsama girmemektedir. Çünkü bu görüşmeler belirsiz sayıda insana yönelik değillerdir 58. Ekran metinlerinin kitle iletişim aracı mı (muhatap belirsiz sayıda kişiler), yoksa bireysel iletişim aracı mı (muhatap belli bireyler) olduğu konusu tartışmalıdır 59. Radyo, basına göre daha geniş kitleleri etkilemekle birlikte basın daha derinliğine bir etki yaratmaktadır. 54 BVerfGE 21, 271 (278); 64, 108 (114). 55 BVerfGE 20, BVerfGE 64, 108 (115). 57 BVerfGE 20, 162(172). 58 Maunz Theodor-Dürig Günter-Herzog Roman -Scholz Rupert: Grundgesetz- Kommentar, München 1990, Art. 5, Abs. I, II, KN 194 vd. 59 Krş.Mangoldt Hermann von-klein Friedrich: Das Bonner Grundgesetz, Bd. I, 3. B, 1985, Art. 5, Abs, 2, KN

15 2013/2 B. Garantinin Kapsamı Vakıa iddiası (haber) ile değer yargısı (düşünce) arasındaki yakın bağlılık konusunda söylenilenler, Radyo-Televizyon özgürlüğünde de geçerlidir. Bu özgürlük "yalın haber veren yayınlar" gibi "diğer yayınlar" için de geçerlidir. Haber ve düşünce "haberler ve siyasal yorumlar" şeklinde olduğu gibi, bir televizyon oyunu veya bir müzik yayını aracılığı ile de iletilebilir Film ile Haber Verme Özgürlüğü (Anayasa md. 26 f. I, C. 2) A. Koruma Alanı Radyonun tanımına dayanarak, "film kavramı" altında "projeksiyonla gösterilmeye mahsus resimler dizisi ile düşüncelerin iletilmesi" anlaşılmaktadır. Egemen görüşe göre film özgürlüğü sadece belgesel filmleri kapsamamakta, uzun metrajlı filmleri ve diğer film yoluyla yapılan düşünce açıklamalarını da kapsamaktadır. B. Müdahaleler Film ile haber verme özgürlüğüne de, düşünceyi açıklama özgürlüğünde olduğu şekilde yani yasaklar, yaptırımlar ve eylemsel önlemlerle saldırıda bulunulabilir 61. Filmlerin siyasal ve pornografik içerikleri nedeniyle yasaklanması; belli yaş gruplarına film izletmenin yasaklanması; bir tiyatro binası önünde trafiği tehlikeye sokan bir müşteri kuyruğunun dağıtılması bu özgürlüğe müdahale oluşturur 62. VI. ANAYASA HUKUKUNCA MÜDAHALELERİN HAKLI ÇIKARILMASI A. Sınırlama Nedenleri 1982 Anayasasının ilk şeklinde Anayasa md. 26 f. I.deki düşünceyi açıklama özgürlüğünün sınırlama nedenleri, md. 26 f. II ve f. III. te ayrıca md. 26 f. I C. 3'te öngörülmüştü. Md. 26 f. II.nin ilk şekline göre: "Bu hürriyetlerin kullanılması, suçların önlenmesi, suçluların cezalandırılması, Devlet sırrı olarak usulünce belirtilmiş bilgilerin açıklanmaması, başkalarının şöhret veya haklarının, özel ve aile hayatlarının yahut kanunun öngördüğü meslek 60 BVerfGE 35, 202 (222). 61 Pieroth Bodo-Schlink Bernhard: Grundrechte, Staatsrecht Schwerpunkte, 3.B., Bd. II, Heidelberg 1986, s Pieroth Bodo-Schlink Bernhard: Grundrechte, Staatsrecht II, Schwerpunkte, 3.B, Bd.II, Heidelberg 1986, s

16 Zafer GÖREN sırlarının korunması veya yargılama görevinin gereğine uygun olarak yerine getirilmesi amaçlarıyla sınırlanabilir"di. Md. 26 f. III.e göre ise; "Düşüncelerin açıklanması ve yayılmasında kanunla yasaklanmış herhangi bir dil kullanılamaz" dı. Bu özgürlüklerin düzenlendiği maddelerdeki özel sınırlama nedenleri dışında düşünceyi açıklama, enformasyon, radyo-tv ve basınla haber verme özgürlükleri Anayasa md. 13'te sayılan genel sınırlamalara da tabiiydiler. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi md. 10 f. II.de düşünceyi açıklama ve yayma özgürlüğünün sınırlama nedenleri yer almaktadır. Buna göre: "Kullanılması görev ve sorumluluk yükleyen bu özgürlükler, demokratik bir toplumda, zorunlu önlemler olarak, ulusal güvenliğin, toprak bütünlüğünün veya kamu güvenliğinin korunması, asayişsizliğin veya suç işlenmesinin önlenmesi, sağlığın veya ahlâkın, başkalarının ün ve haklarının korunması, gizli kalması gereken haberlerin yayılmasına engel olunması veya yargı gücünün otorite ve tarafsızlığının sağlanması için kanunla öngörülen bazı formalitelere, koşullara, sınırlamalara ve yaptırımlara bağlanabilir. "Bu nedenler Anayasa md. 26 f. II.de sayılan sınırlama nedenleriyle örtüşmektedir Anayasa değişikliğinden önce (4709/2 md.) Anayasa md. 13.te yer alan bir kısım genel sınırlama nedenleri de Sözleşmenin 10. md.sinde yer almakla birlikte, Anayasa md 26 f.iii.te yer alan ve Anayasa değişikliği ile ilga edilmiş olan (üçüncü fıkra mülga: /9 md.): "Düşüncelerin açıklanması ve yayılmasında kanunla yasaklanmış olan herhangi bir dil kullanılamaz" sınırlamasına benzer bir sınırlama sözleşmede yer almamaktadır tarihli Anayasa değişikliği ( 4709/9 ve 4709/10) ile Anayasanın 26 ve 28. maddeleri değişikliğe uğramıştır. Bu değişiklikle Anayasanın 26. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan düşünceyi açıklama ve yayma özgürlüğünün özel sınırlama nedenlerine "milli güvenlik, kamu düzeni, kamu güvenliği, Cumhuriyetin temel nitelikleri ve Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğünün korunması" nedenleri de eklenmiştir. Ayrıca 26. maddenin III. fıkrası: ( Düşüncelerin açıklanması ve yayılmasında kanunla yasaklanmış olan herhangi bir dil kullanılamaz. Bu yasağa aykırı yazılı ve basılı kağıtlar, plaklar, ses ve görüntü bantları ile diğer anlatım araç ve gereçleri usulüne göre verilmiş hakim kararı üzerine veya gecikmesinde sakınca bulunan hallerde kanunla yetkili kılınan merciin emriyle toplattırılır. 63 Türkiye Bilimler Akademisi: Düşünce Hürriyeti Hakkında Rapor (İnsan Hakları Merkezi Dergisi, Ocak 1995, C. III, S.1, s. 5). 46

17 2013/2 Toplatma kararını veren merci bu kararını, yirmi dört saat içinde hakime bildirir. Hakim bu uygulamayı üç gün içinde karara bağlar.) madde metninden çıkartılmış (Üçüncü fıkra mülga: /9 md.) ve maddeye aşağıdaki fıkra son fıkra olarak eklenmiştir: "Düşünceyi açıklama ve yayma hürriyetinin kullanılmasında uygulanacak şekil, şart ve usuller kanunla düzenlenir. (Ek; /9 md.) Maddenin yukarıya aktarılan eski üçüncü fıkrası "Düşüncelerin açıklanması ve yayılmasında kanunla yasaklanmış olan herhangi bir dil kullanılamaz." demek suretiyle hangi dilin kullanılacağını yasa koyucunun takdirine bırakmaktaydı yılında çıkarılan 3932 sayılı kanun, bu fıkraya dayanılarak çıkartılmıştı. Bununla birlikte söz konusu "Türkçe den Başka Dillerde Yapılacak Yayınlar Hakkında Kanun"un 1991 yılında yürürlükten kaldırılmasıyla, Anayasadaki bu kuralın bir değeri kalmamıştı. Böyle bir yasaklamanın yeniden getirilmesini ortadan kaldırmak için, bu fıkranın metinden çıkarılması yerinde olmuştur. Bu değişikliği, Anayasanın 28. maddesinde yapılan değişiklikle birlikte düşündüğümüzde 64 dil yasaklarının Anayasadan çıkarılmış olmasının çoğulcu demokrasinin yerleşmesi bakımından önemli bir adım olduğunu söyleyebiliriz değişikliği sonucu, AİHS md.10'un II. fıkrasında yer alan sınırlama nedenleri ile örtüşen, 26. maddenin II. fıkrasındaki sınırlama nedenlerine ek olarak Cumhuriyetin temel nitelikleri ile Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğünün korunması amacıyla yapılacak sınırlamalara da yer verilmesi, özel sınırlama nedenlerinin artırılması anlamında yorumlanmamalıdır. Çünkü gerek Cumhuriyetin nitelikleri, gerek Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğü, Anayasanın 4. maddesinde belirtilen anayasal ilkeler olduğundan bu değiştirilemez anayasal ilkeleri korumak amacıyla getirilen sınırlamalar, özgürlüklerin kötüye kullanılması yasağına, 13. maddede sınırlamanın sınırı olarak kabul edilen demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun, demokratik bir toplumda zorunlu önlem niteliğinde ve güdülen amaçla oranlıdır. Md. 26, f. I, C. 3 ise:"bu fıkra hükmü, radyo, televizyon, sinema veya benzeri yollarla yapılan yayımların izin sistemine bağlanmasına engel değildir" kuralıyla bir başka sınırlama getirmektedir. Basın özgürlüğünün sınırlarıyla ilgili olarak, Anayasa md. 28 f. III (eski fıkra IV), 26. maddede ve bilim ve sanat özgürlüğünün düzenlendiği 27. maddede tarihli Anayasa değişikliği ile (4709/10) Anayasanın 28. maddesinin II.fıkrasında yer alan Kanunla yasaklanmış olan herhangi bir dilde yayım yapılamaz ibaresi çıkarılmıştır. 26. maddenin II. fıkrasının madde metninden çıkarılması hakkında yukarıda belirtilen düşünceler burada da geçerlidir. 47

18 Zafer GÖREN öngörülen sınırlamalara yollamada bulunmakta ayrıca 28. madde başka sınırlamalar da öngörmektedir. B. Sınırlamanın Sınırı Olarak Sansür Yasağı Anayasanın 13. maddesinde öngörülmüş olan sınırlamanın sınırlarına (sınırlamanın, temel hak ve özgürlüğün özüne dokunmaksızın, Anayasanın sözüne ve ruhuna uygun olarak yasa ile yapılması, demokratik toplum düzeninin, laik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olmaması) md. 28 f. I.de, basın özgürlüğü bakımından özel bir sınırlamanın sınırı eklenmiş bulunmaktadır: "Basın hürdür, sansür edilemez. "Bu sınırın tüm düşünceyi açıklama özgürlüklerinde geçerli olması gerekir. 26. md.'nin son fıkrasının (yeni III. fıkra: tarihli değişiklik) sözü de bu görüşü desteklemektedir ("Haber ve düşünceleri yayma araçlarının kullanılmasına ilişkin düzenleyici hükümler, bunların yayımını engellememek kaydıyla düşünceyi açıklama ve yayma hürriyetinin sınırlaması sayılmaz"). Sansür yasağı, eşyanın doğası gereği bir düşünsel yapıtın alıcısını ve okuyucusunu değil sadece yapımcısını korumaktadır. Sansür, bir düşünsel yapıtın yaratılması ve yayımlanmasından önce sınırlayıcı bir önlemdir. Özellikle içeriğinin resmi makamların ön incelemesine ve iznine bağlı tutulmasıdır 65. Bununla sadece "ön ve önleyici sansür" anlatılmaktadır. Sonraki denetleyici, cezalandırıcı önlemlere Anayasa çerçevesinde izin verilmiştir. Sansür yasağının dogmatik olarak sınırlamanın sınırı olarak kabul edilmesinden, onun düşünceyi açıklama özgürlüğü ve basın özgürlüğünün sınırlarına tabi olmadığı sonucu çıkmaktadır 66. V. İNTERNET ÖZGÜRLÜĞÜ I. Koruma Alanı İnternet özgürlüğü, çeşitli devlet Anayasalarında ya da insan haklarının korunmasını amaçlayan uluslararası metinlerindeki klasik temel hak ve özgürlük kavramlarından farklı bir kavramdır. Düşünceyi açıklama ve telekomünikasyon özgürlüklerinin hem Anayasamızda ( md.25, 26, 28, 29, 30,31) hem AİHS md.10 da garanti edildiği 67 ve 65 BVerfGE 33, 52(72):47,198(236). 66 Pieroth Bodo-Schlink Bernhard: Grundrechte, Staatsrecht II, Schwerpunkte, 3.B., Bd.II,.Heidelberg 1986, s

19 2013/2 özellikle sansür yasağına riayet edilmesinin efektif bir internet özgürlüğünün temel şartı olduğu kabul edilmekle birlikte bununla henüz internet özgürlüğünün ne olduğu ve ne olması gerektiği açıklığa kavuşmuş değildir. İnternet özgürlüğü düşüncesi tanınmış klasik temel haklarla korunan değerleri belki de aştığı için, internet özgürlüğünü kendine özgü, yeni bir temel hak olarak düşünmek ve düzenlemek gerekir. İnternet, herkesin eşit oranda gönderici ve alıcı olmasını mümkün kılar. Şu halde internet özgürlüğü, düşünce özgürlüğünü, telekomünikasyon yani media özgürlüğünü ama aynı zamanda yaşayan bir demokrasi ve işlevsel bir Pazar için mutlaka zorunlu olan enformasyon özgürlüğünü içerir. İnternet vasıtasıyla telekomünikasyon özgürlüğü, verileri, enformasyonları ve düşünceleri yayarak iletmeği ve almayı kapsar. Elektronik posta ile verilerin iletilmesindeki gizlilik, haberleşmenin gizliliği garantisi ile, internette web sayfalarının sanatsal bir şekilde oluşturulması, edebi eserlerin, sanat eserlerinin, fotoğrafların ve filmlerin yapımı, iletilmesi sanat özgürlüğü ile korunmuştur. İnternette bilimsel araştırma, bilimsel kanaatleri, yazıları ve bildirileri yayınlama, online- öğrenim ve öğretim teklifleri için interneti kullanma, araştırma ve bilim özgürlüğü ile garanti edilmiştir. Kamu oyunun ve siyasal irade oluşumunun sağlanmasında internet kullanımı, demokratik bir devlette siyasal özgürlüklerin koruması altındadır. Bu geniş kapsamı ile internet özgürlüğü değişik temel haklarla garanti edilmiştir ve objektif değer düzeninin bir öğesi olarak korunması ve desteklenmesi devlete tevdi edilmiştir Herkes görüşlerini açıklama ve anlatım özgürlüğüne sahiptir. Bu hak, kanaat özgürlüğü ile kamu otoritelerinin müdahalesi ve ülke sınırları söz konusu olmaksızın haber veya fikir almak ve vermek özgürlüğünü de içerir.bu madde, devletlerin radyo, televizyon ve sinema işletmelerini bir izin rejimine bağlı tutmalarına engel değildir. 2. Kullanılması görev ve sorumluluk yükleyen bu özgürlükler, demokratik bir toplumda, zorunlu tedbirler niteliğinde olarak, ulusal güvenliğin, toprak bütünlüğünün veya kamu emniyetinin korunması, kamu düzeninin sağlanması ve suç işlenmesinin önlenmesi, sağlığın veya ahlakın, başkalarının şöhret ve haklarının korunması, veya yargı gücünün otorite ve tarafsızlığının sağlanması için yasayla öngörülen bazı biçim koşullarına, sınırlamalara ve yaptırımlara bağlanabilir. 68 PerniceIngolf:, Der_Schutzbereich_und_ die_ Schranken_der_Internetfreiheit s.1-7); Landmann Goldsmith III, J. & Levinson, D.J., Law for States: International Law, Constitutional Law, Public Law. Har- 49

20 Zafer GÖREN II. Internet Özgürlüğünün Sınırları Sınırlamanın Sınırları İnternet özgürlüğünün hangi temel hakları ve bunun ötesinde söz konusu olabilecek hangi olası değerleri (şeffaflık, aleniyet, kültür, demokrasi) içerdiği konusunun irdelenmesi yanında, bu özgürlüğün sınırları ve sınırlamanın sınırları yani internet özgürlüğüne müdahalelerin meşruluğu üzerine düşünmek gereklidir. Hiç bir özgürlük mutlak değildir. İnternet özgürlüğü karşısında: Diğer kişilerin insan onurundan ve kişilik hakkından kaynaklanan kişisel verilerinin korunması temel hakkı, bilgi edinmede özerkliğe ilişkin olarak devletin koruma ödevi vardır. Buna uygun olarak AİHS md ve Anayasamızın 20. maddesi ve özellikle ek fıkra 3 ( /2 md) özel alanın korunması garantisini içermektedir. Mülkiyet hakkı kural olarak düşünsel mülkiyetin korunmasını da kapsar. Bununla birlikte diğer değerler ve kamusal menfaatler karşısında bu korumanın sınırları, kapsamı ve koşulları konusunda henüz somut bir belirleme yapılmış değildir. Temel hakla korunan menfaatlerin pratik uygunluk ölçütüne göre yapılacak zorunlu dengelenmesi yasa koyucunun görevidir. Yaşam ve sağlığın korunması temel hakkından, kişilik ve özgürlük haklarından ve mülkiyet hakkından kaynaklanan kamu güvenliği çıkarları internet özgürlüğüne karşı ileri sürülebilecek «karşı hakları» oluşturur 70. Karşı hakların korunması söz konusu olduğunda internet özgürlüğünün de sınırlanması meşrudur. 1. Internet Özgürlüğünün Ulusal ve Uluslararası Sınırları İnternetin Devlet tarafından düzenlenmesi ulusal ve uluslararası sınırlara tabidir. Devlet tasarrufları için sınırlama ölçütleri doğrudan Anayasada düvard Public Law Working Paper, 16(09). sol3/papers.cfm? abstract_id= ( ) Herkes özel ve aile hayatına, konutuna ve haberleşmesine saygı gösterilmesi hakkına sahiptir. 2. Bu hakkın kullanılmasına bir kamu otoritesinin müdahalesi, ancak ulusal güvenlik, kamu emniyeti, ülkenin ekonomik refahı, dirlik ve düzenin korunması, suç işlenmesinin önlenmesi, sağlığın veya ahlakın veya başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması için, demokratik bir toplumda, zorunlu olan ölçüde ve yasayla öngörülmüş olmak koşuluyla söz konusu olabilir. 70 IngolfPernice:, die_ Sch ranken_der_internetfreiheit, s. 1-7( ). 50

TİCARÎ SIR, BANKA SIRRI VE MÜŞTERİ SIRRI HAKKINDA KANUN TASARISI

TİCARÎ SIR, BANKA SIRRI VE MÜŞTERİ SIRRI HAKKINDA KANUN TASARISI TİCARÎ SIR, BANKA SIRRI VE MÜŞTERİ SIRRI HAKKINDA KANUN TASARISI Amaç ve kapsam MADDE 1- (1) Bu Kanunun amacı; kamu kurum ve kuruluşları ile iktisadî, ticarî ve malî sektörlerde üretim, tüketim ve hizmet

Detaylı

Türkiye Büyük Millet Meclisi nde ( TBMM ) 26 Mart 2015 tarihinde 688 Sıra Sayılı Kanun ( 688 Sıra Sayılı Kanun ) teklifi kabul edilmiştir.

Türkiye Büyük Millet Meclisi nde ( TBMM ) 26 Mart 2015 tarihinde 688 Sıra Sayılı Kanun ( 688 Sıra Sayılı Kanun ) teklifi kabul edilmiştir. Türkiye Büyük Millet Meclisi nde ( TBMM ) 26 Mart 2015 tarihinde 688 Sıra Sayılı Kanun ( 688 Sıra Sayılı Kanun ) teklifi kabul edilmiştir. 688 Sıra Sayılı Kanun uyarınca, İnternet Ortamında Yapılan Yayınların

Detaylı

NÖBETÇİ TÜKETİCİ MAHKEMESİ HAKİMLİĞİ NE. DAVACI : : DIGITAL Platform Teknoloji Hizmetleri A.Ş. KONU :

NÖBETÇİ TÜKETİCİ MAHKEMESİ HAKİMLİĞİ NE. DAVACI : : DIGITAL Platform Teknoloji Hizmetleri A.Ş. KONU : NÖBETÇİ TÜKETİCİ MAHKEMESİ HAKİMLİĞİ NE DAVACI : DAVALI : DIGITAL Platform Teknoloji Hizmetleri A.Ş. KONU : AÇIKLAMALAR : 1. Davalı şirket, 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri

Detaylı

İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesine İlişkin 30.11.2007 Tarihli Yönetmeliğin 11 ve 19. Maddeleri Anayasaya Aykırıdır

İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesine İlişkin 30.11.2007 Tarihli Yönetmeliğin 11 ve 19. Maddeleri Anayasaya Aykırıdır İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesine İlişkin 30.11.2007 Tarihli Yönetmeliğin 11 ve 19. Maddeleri Anayasaya Aykırıdır Doç. Dr. Tuğrul KATOĞLU* * Bilkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ceza

Detaylı

TÜRKİYEDE ÇEVRESEL BİLGİLENME HAKKI VE AB DİREKTİFLERİ. Yrd. Doç. Dr. Necla Akdağ Güney

TÜRKİYEDE ÇEVRESEL BİLGİLENME HAKKI VE AB DİREKTİFLERİ. Yrd. Doç. Dr. Necla Akdağ Güney TÜRKİYEDE ÇEVRESEL BİLGİLENME HAKKI VE AB DİREKTİFLERİ Yrd. Doç. Dr. Necla Akdağ Güney Çevre hakkının uygulanabilirliğini ancak onu sağlayacak mekanizmaların öngörülmesi ve güvence altına alınması ile

Detaylı

DİN VEYA İNANCA DAYANAN HER TÜRLÜ HOŞGÖRÜSÜZLÜĞÜN VE AYRIMCILIĞIN TASFİYE EDİLMESİNE DAİR BİLDİRİ

DİN VEYA İNANCA DAYANAN HER TÜRLÜ HOŞGÖRÜSÜZLÜĞÜN VE AYRIMCILIĞIN TASFİYE EDİLMESİNE DAİR BİLDİRİ 215 DİN VEYA İNANCA DAYANAN HER TÜRLÜ HOŞGÖRÜSÜZLÜĞÜN VE AYRIMCILIĞIN TASFİYE EDİLMESİNE DAİR BİLDİRİ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu nun 25 Kasım 1981 tarihli ve 36/55 sayılı Kararıyla ilan edilmiştir.

Detaylı

KİŞİSEL VERİLERİN KAYDEDİLMESİ SUÇU

KİŞİSEL VERİLERİN KAYDEDİLMESİ SUÇU SEDAT ERDEM AYDIN AİHM İÇTİHATLARI BAĞLAMINDA KİŞİSEL VERİLERİN KAYDEDİLMESİ SUÇU İSTANBUL ARŞİVİ İÇİNDEKİLER DANIŞMANIN ÖNSÖZÜ...VII YAZARIN ÖNSÖZÜ... IX İÇİNDEKİLER...XIII KISALTMALAR... XIX GİRİŞ...1

Detaylı

Doç. Dr. Nusret İlker ÇOLAK Kocaeli Üniversitesi Hukuk Fakültesi İdare Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi KİTLE İLETİŞİM HUKUKU

Doç. Dr. Nusret İlker ÇOLAK Kocaeli Üniversitesi Hukuk Fakültesi İdare Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi KİTLE İLETİŞİM HUKUKU Doç. Dr. Nusret İlker ÇOLAK Kocaeli Üniversitesi Hukuk Fakültesi İdare Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi KİTLE İLETİŞİM HUKUKU İÇİNDEKİLER İKİNCİ BASKIYA ÖNSÖZ...VII BİRİNCİ BASKIYA ÖNSÖZ... IX İÇİNDEKİLER...

Detaylı

18 Aralık 2009, İstanbul Ayşen SATIR

18 Aralık 2009, İstanbul Ayşen SATIR Çevre Alanında Kapasite Geliştirme Projesi AB Çevresel Bilgiye Erişim Direktifi nin Uyumlaştırılması ve Sivil Toplum Kuruluşlarının Rolü Semineri 18 Aralık 2009, İstanbul Ayşen SATIR 1 2003/4 Çevresel

Detaylı

T.C. YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI Basın Bürosu Sayı: 19

T.C. YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI Basın Bürosu Sayı: 19 09/04/2010 BASIN BİLDİRİSİ Anayasa değişikliğinin Cumhuriyetin ve demokrasinin geleceği yönüyle neler getireceği neler götüreceği dikkatlice ve hassas bir şekilde toplumsal uzlaşmayla değerlendirilmelidir.

Detaylı

FİKİR VE SANAT ESERLERİNİN DENETİMİ

FİKİR VE SANAT ESERLERİNİN DENETİMİ FİKİR VE SANAT ESERLERİNİN DENETİMİ Çisem Gürsoy- Süheyla Nur Erçin Özet: Fikir ve sanat eserlerine uygulanan sansür günümüzde birçok tartışmaya yol açmaktadır. Sansürü ifade özgürlüğünün önünde bir engel

Detaylı

3984 sayılı kanunda şeref ve haysiyet

3984 sayılı kanunda şeref ve haysiyet 3984 sayılı kanunda şeref ve haysiyet Fikret İlkiz Anayasaya göre; herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ 5 KISALTMALAR 21

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ 5 KISALTMALAR 21 İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ 5 İÇİNDEKİLER II KISALTMALAR 21 GİRİŞ 25 A. ANAYASACIL1K VE ÖZGÜRLÜK 25 1. Giriş 25 2. Önceki Türk Anayasalarının Özgürlük Açısından İrdelenmesi 32 a. 1876 Kanuni Esasisi 32 b. 1921 Teşkilatı

Detaylı

Sosyal Düzen Kuralları. Toplumsal Düzen Kuralları. Hukuk Kuralları Din Kuralları Ahlak Kuralları Görgü Kuralları Örf ve Adet Kuralları

Sosyal Düzen Kuralları. Toplumsal Düzen Kuralları. Hukuk Kuralları Din Kuralları Ahlak Kuralları Görgü Kuralları Örf ve Adet Kuralları TEMEL HUKUK Sosyal Düzen Kuralları Toplum halinde yaşayan insanların yerine getirmek zorunda oldukları ödevleri ve kullanacakları yetkileri belirten kurallara, sosyal düzen kuralları veya sadece sosyal

Detaylı

İNSAN HAKLARI EVRENSEL BEYANNAMESİ

İNSAN HAKLARI EVRENSEL BEYANNAMESİ 203 İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi İNSAN HAKLARI EVRENSEL BEYANNAMESİ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun 10 Aralık 1948 tarih ve 217 A(III) sayılı Kararıyla ilan edilmiştir. 6 Nisan 1949 tarih ve

Detaylı

İDARENİN TAKDİR YETKİSİ VE YARGISAL DENETİMİ

İDARENİN TAKDİR YETKİSİ VE YARGISAL DENETİMİ Doç. Dr. Cemil KAYA İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi İdare Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi İDARENİN TAKDİR YETKİSİ VE YARGISAL DENETİMİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... vii İÇİNDEKİLER...ix KISALTMALAR...

Detaylı

ÖZEL HAYATIN VE HAYATIN GİZLİ ALANININ CEZA HUKUKUYLA KORUNMASI (TCK m )

ÖZEL HAYATIN VE HAYATIN GİZLİ ALANININ CEZA HUKUKUYLA KORUNMASI (TCK m ) ÖZEL HAYATIN VE HAYATIN GİZLİ ALANININ CEZA HUKUKUYLA KORUNMASI (TCK m.132-133-134) 1. Özel Hayata ve Hayatın Gizli Alanına Karşı Suçlarla Korunan Hukuki Değer Olarak Özel Hayata ve Hayatın Gizli Alanına

Detaylı

ŞEFFAF DEVLETTE BİLGİ EDİNME HAKKI VE SINIRLARI

ŞEFFAF DEVLETTE BİLGİ EDİNME HAKKI VE SINIRLARI Yrd. Doç. Dr. Ayhan DÖNER Erzincan Üniversitesi Hukuk Fakültesi Anayasa Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi ŞEFFAF DEVLETTE BİLGİ EDİNME HAKKI VE SINIRLARI İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... v İÇİNDEKİLER... vii KISALTMALAR...xv

Detaylı

T.C. D A N I Ş T A Y Yedinci Daire

T.C. D A N I Ş T A Y Yedinci Daire T.C. D A N I Ş T A Y Yedinci Daire Esas No : 2012/4237 Karar No : 2012/7610 Anahtar Kelimeler: Serbest Dolaşıma Giriş Beyannamesi, Yatırım Teşvik Belgesi, Muafiyet Özeti: Yatırım teşvik mevzuatı koşullarına

Detaylı

kurallarına aykırı olup olmadığı yanında, öncelikle bu yönlerdenirdelenmelidir.

kurallarına aykırı olup olmadığı yanında, öncelikle bu yönlerdenirdelenmelidir. odaların tahsisinin iptali ve basın mensuplarının Emniyet binalarına girişininyasaklanması hususu üst hukuk kurallarına aykırı olup olmadığı yanında, öncelikle bu yönlerdenirdelenmelidir. Anayasa'nın "Haberleşme

Detaylı

Sayı: 32/2014. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar:

Sayı: 32/2014. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi nin 24 Şubat 2014 tarihli Kırkaltıncı Birleşiminde Oybirliğiyle kabul olunan Özel Hayatın ve Hayatın Gizli Alanının Korunması Yasası Anayasanın 94 üncü

Detaylı

Dr. YALÇIN TOSUN İstanbul Bilgi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Görevlisi SİNEMA ESERLERİ VE ESER SAHİBİNİN HAKLARI

Dr. YALÇIN TOSUN İstanbul Bilgi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Görevlisi SİNEMA ESERLERİ VE ESER SAHİBİNİN HAKLARI Dr. YALÇIN TOSUN İstanbul Bilgi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Görevlisi SİNEMA ESERLERİ VE ESER SAHİBİNİN HAKLARI İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...vii İÇİNDEKİLER... xi KISALTMALAR...xix GİRİŞ... 1 Birinci Bölüm

Detaylı

Basında Sorumluluk Rejimi. Medya Ve İletişim Ön Lisans Programı İLETİŞİM HUKUKU. Yrd. Doç. Dr. Nurhayat YOLOĞLU

Basında Sorumluluk Rejimi. Medya Ve İletişim Ön Lisans Programı İLETİŞİM HUKUKU. Yrd. Doç. Dr. Nurhayat YOLOĞLU Basında Sorumluluk Rejimi Ünite 8 Medya Ve İletişim Ön Lisans Programı İLETİŞİM HUKUKU Yrd. Doç. Dr. Nurhayat YOLOĞLU 1 Ünite 8 BASINDA SORUMLULUK REJİMİ Yrd. Doç. Dr. Nurhayat YOLOĞLU İçindekiler 8.1.

Detaylı

BİRİNCİ KİTAP DENETİM MEKANİZMASI (KURUMSAL HÜKÜMLER) BirinciBölüm GİRİŞ

BİRİNCİ KİTAP DENETİM MEKANİZMASI (KURUMSAL HÜKÜMLER) BirinciBölüm GİRİŞ BİRİNCİ KİTAP DENETİM MEKANİZMASI (KURUMSAL HÜKÜMLER) BirinciBölüm GİRİŞ I. İNSAN HAKLARI KAVRAMI 3 II. İNSAN HAKLARININ ULUSLARARASI DÜZEYDE KORUNMASI 4 1. Birleşmiş Milletler Örgütü 4 2. İkinci Dünya

Detaylı

MEDENÎ USÛL HUKUKUNDA BELGELERİN İBRAZI MECBURİYETİ

MEDENÎ USÛL HUKUKUNDA BELGELERİN İBRAZI MECBURİYETİ Yrd. Doç. Dr. Güray ERDÖNMEZ Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi MEDENÎ USÛL HUKUKUNDA BELGELERİN İBRAZI MECBURİYETİ İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER... vii KISALTMALAR CETVELİ...xix GİRİŞ...1

Detaylı

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM GENEL OLARAK EVLİLİK BİRLİĞİNİN KORUNMASI VE EVLİLİK BİRLİĞİNDE EŞLERİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM GENEL OLARAK EVLİLİK BİRLİĞİNİN KORUNMASI VE EVLİLİK BİRLİĞİNDE EŞLERİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ İÇİNDEKİLER Kısaltmalar Önsöz XVII XIX Giriş 1 BİRİNCİ BÖLÜM GENEL OLARAK EVLİLİK BİRLİĞİNİN KORUNMASI VE EVLİLİK BİRLİĞİNDE EŞLERİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ 1. EVLENME KAVRAMI İLE EVLENMENİN TANIMI VE HUKUKİ NİTELİĞİ

Detaylı

ŞİKAYET NO : 02.2013/317 KARAR TARİHİ : 21/01/2014 RET KARARI ŞİKAYETÇİ :

ŞİKAYET NO : 02.2013/317 KARAR TARİHİ : 21/01/2014 RET KARARI ŞİKAYETÇİ : ŞİKAYET NO : 02.2013/317 KARAR TARİHİ : 21/01/2014 RET KARARI ŞİKAYETÇİ : ŞİKAYET EDİLEN İDARE : Kültür ve Turizm Bakanlığı Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü ŞİKAYETİN KONUSU : Özel büro ve turizm tesisleri

Detaylı

ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ

ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ 209 ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu nun 20 Aralık 1993 tarihli ve 47/135 sayılı Kararıyla ilan edilmiştir.

Detaylı

İnsanlık ailesinin tüm üyelerinde bulunan onuru ve onların eşit ve ayrılmaz haklarını tanımanın dünyada özgürlük, adalet ve barışın temeli olduğunu,

İnsanlık ailesinin tüm üyelerinde bulunan onuru ve onların eşit ve ayrılmaz haklarını tanımanın dünyada özgürlük, adalet ve barışın temeli olduğunu, İNSAN HAKLARI EVRENSEL BİLDİRGESİ* İnsanlık ailesinin tüm üyelerinde bulunan onuru ve onların eşit ve ayrılmaz haklarını tanımanın dünyada özgürlük, adalet ve barışın temeli olduğunu, İnsan haklarının

Detaylı

HUKUKU KISA ÖZET KOLAYAOF

HUKUKU KISA ÖZET KOLAYAOF DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. MEDENİ USUL HUKUKU KISA ÖZET KOLAYAOF

Detaylı

Hukuki Durum: Av. R. Oya Söylemez ÖDD Yönetim Kurulu Üyesi

Hukuki Durum: Av. R. Oya Söylemez ÖDD Yönetim Kurulu Üyesi Hukuki Durum: Av. R. Oya Söylemez ÖDD Yönetim Kurulu Üyesi HUKUK Hukukun teknik anlamı "Belirli bir zamanda belirli bir toplumdaki ilişkileri düzenleyen ve uyulması devlet zoruna (müeyyide) bağlanmış kurallar

Detaylı

tarihinden sonra da muayenehanelerle ilgili birçok düzenleme yapılmış bu düzenlemelerle ilgili hukuksal süreçler de devam etmektedir.

tarihinden sonra da muayenehanelerle ilgili birçok düzenleme yapılmış bu düzenlemelerle ilgili hukuksal süreçler de devam etmektedir. Danıştay 15. Dairesi nin Karar Gerekçeleri Bilindiği üzere, 03.08.2010 tarihli Resmi Gazete de yayınlanan yönetmelik ile muayenehaneler için milat niteliği taşıyan değişiklikler yapılmıştır. Muayenehanelerde

Detaylı

9.Sınıf Sağlık Hizmetlerinde İletişim. 3.Ünte Toplumsal İletişim HUKUK KURALLARI / İNSAN HAKLARI 21.Hafta ( / 02 / 2014 )

9.Sınıf Sağlık Hizmetlerinde İletişim. 3.Ünte Toplumsal İletişim HUKUK KURALLARI / İNSAN HAKLARI 21.Hafta ( / 02 / 2014 ) 9.Sınıf Sağlık Hizmetlerinde İletişim 3.Ünte Toplumsal İletişim HUKUK KURALLARI / İNSAN HAKLARI 21.Hafta ( 17-21 / 02 / 2014 ) HUKUK KURALLARI 2 HUKUK : Bir toplum içinde yaşayan insanların;.) Birbirleriyle

Detaylı

TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN

TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN TEMEL HUKUK BU DERSTE NELER ÖĞRENECEĞİZ? Yargı nedir? Türk hukukunda yargının bölümleri Anayasa Yargısı İdari Yargı Adli Yargı TEMEL HUKUK YARGI Yargı, devletin hukuk

Detaylı

ANAYASA MAHKEMESÝ KARARLARINDA SENDÝKA ÖZGÜRLÜÐÜ Dr.Mesut AYDIN*

ANAYASA MAHKEMESÝ KARARLARINDA SENDÝKA ÖZGÜRLÜÐÜ Dr.Mesut AYDIN* 1.Giriþ ANAYASA MAHKEMESÝ KARARLARINDA SENDÝKA ÖZGÜRLÜÐÜ Dr.Mesut AYDIN* Toplu olarak kullanýlmasýndan dolayý kolektif sosyal haklar arasýnda yer alan sendika hakký 1 ; bir devlete sosyal niteliðini veren

Detaylı

M. Gözde ATASAYAN. Kamu Hizmetlerinin Süreklilik ve Düzenlilik İlkesi

M. Gözde ATASAYAN. Kamu Hizmetlerinin Süreklilik ve Düzenlilik İlkesi M. Gözde ATASAYAN Kamu Hizmetlerinin Süreklilik ve Düzenlilik İlkesi İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... XI KISALTMALAR...XXI GİRİŞ...1 A. «KAMU HİZMETİ» KAVRAMI...1 1. Kamu Hizmetinin Klasik Tanımı...1

Detaylı

CEZA MUHAKEMESİ HUKUKUNDA TUTUKLAMA

CEZA MUHAKEMESİ HUKUKUNDA TUTUKLAMA Yrd. Doç. Dr. HASAN SINAR İstanbul Kemerburgaz Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ceza ve Ceza Muhakemesi Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi CEZA MUHAKEMESİ HUKUKUNDA TUTUKLAMA İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER...

Detaylı

T.C. İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı HATA BİLDİRİM FORMU (Usulsüzlük, Yolsuzluk, Etik Kural İhlali)

T.C. İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı HATA BİLDİRİM FORMU (Usulsüzlük, Yolsuzluk, Etik Kural İhlali) Hata adı: Hata türü: (yönetim/operasyonel/stratejik/bilgi Teknolojileri/izleme ve raporlama) Hatanın gerçekleşme tarihi: Hatanın sebepleri/olası sebepleri: Hatanın etkilediği faaliyet/süreç adı: Sorumlu

Detaylı

1982 Anayasası nın Cumhuriyetin Nitelikleri başlıklı 2. maddesinde, Türkiye Cumhuriyeti nin bir hukuk devleti olduğu kurala bağlanmıştır.

1982 Anayasası nın Cumhuriyetin Nitelikleri başlıklı 2. maddesinde, Türkiye Cumhuriyeti nin bir hukuk devleti olduğu kurala bağlanmıştır. Esas Sayısı : 2015/109 Karar Sayısı : 2016/28 1982 Anayasası nın Cumhuriyetin Nitelikleri başlıklı 2. maddesinde, Türkiye Cumhuriyeti nin bir hukuk devleti olduğu kurala bağlanmıştır. Anayasa nın 2. maddesinde

Detaylı

Madde 2 Serbest dolaşım özgürlüğü

Madde 2 Serbest dolaşım özgürlüğü İNSAN HAKLARININ VE TEMEL ÖZGÜRLÜKLERİNİN KORUNMASINA İLİŞKİN SÖZLEŞME İLE BU SÖZLEŞME'YE EK BİRİNCİ PROTOKOL'DA TANINMIŞ BULUNAN HAKLARDAN VE ÖZGÜRLÜKLERDEN BAŞKA HAK VE ÖZGÜRLÜKLER TANIYAN Protokol No:

Detaylı

Dr. H. Zeynep NALÇACIOĞLU ERDEN MİLLETLERARASI YATIRIM HUKUKUNDA DOLAYLI KAMULAŞTIRMA

Dr. H. Zeynep NALÇACIOĞLU ERDEN MİLLETLERARASI YATIRIM HUKUKUNDA DOLAYLI KAMULAŞTIRMA Dr. H. Zeynep NALÇACIOĞLU ERDEN MİLLETLERARASI YATIRIM HUKUKUNDA DOLAYLI KAMULAŞTIRMA İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... XI KISALTMALAR LİSTESİ... XIX GİRİŞ...1 Birinci Bölüm Dolaylı Kamulaştırma Kavramı

Detaylı

İDARİ YARGI DERSİ (VİZE SINAVI)

İDARİ YARGI DERSİ (VİZE SINAVI) SORULAR İDARİ YARGI DERSİ (VİZE SINAVI) 1- İdarenin denetim yollarından biri olarak, idari yargının gerekliliğini tartışınız (10 p). 2- Dünyadaki idari yargı sistemlerini karşılaştırarak, Türkiye nin mensup

Detaylı

I sayılı İdarî Yargılama Usûlü Kanunun başvuru konusu kuralının Anayasaya aykırılığı sorunu:

I sayılı İdarî Yargılama Usûlü Kanunun başvuru konusu kuralının Anayasaya aykırılığı sorunu: Davacı şirket tarafından defter ve belgeler ile aylık ücret bordrolarının kanuna uygun düzenlenmediğinden bahisle 5510 sayılı Kanunun 102/l-e-4ve 5. maddelerine istinaden şirket adına kesilen toplam 3.064,50

Detaylı

Prof. Dr. Nusret İlker ÇOLAK Kocaeli Üniversitesi Hukuk Fakültesi İdare Hukuku Anabilim Dalı Başkanı KİTLE İLETİŞİM HUKUKU

Prof. Dr. Nusret İlker ÇOLAK Kocaeli Üniversitesi Hukuk Fakültesi İdare Hukuku Anabilim Dalı Başkanı KİTLE İLETİŞİM HUKUKU Prof. Dr. Nusret İlker ÇOLAK Kocaeli Üniversitesi Hukuk Fakültesi İdare Hukuku Anabilim Dalı Başkanı KİTLE İLETİŞİM HUKUKU İÇİNDEKİLER ÜÇÜNCÜ BASKIYA ÖNSÖZ...VII İKİNCİ BASKIYA ÖNSÖZ... IX BİRİNCİ BASKIYA

Detaylı

ANAYASA MAHKEMESİ NE BİREYSEL BAŞVURU YOLU AÇILDI

ANAYASA MAHKEMESİ NE BİREYSEL BAŞVURU YOLU AÇILDI ANAYASA MAHKEMESİ NE BİREYSEL BAŞVURU YOLU AÇILDI GENEL OLARAK Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 148. maddesinde yapılan değişiklik ile Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yolu açılmıştır. 23 Eylül 2012

Detaylı

II. ANAYASA MAHKEMESİNİN YETKİSİNİN KAPSAMI

II. ANAYASA MAHKEMESİNİN YETKİSİNİN KAPSAMI İÇİNDEKİLER I. GENEL AÇIKLAMALAR 1. Bireysel başvuru nedir? 2. Bireysel başvurunun temel nitelikleri nelerdir? 3. Bireysel başvuru yolu hangi ülkelerde uygulanmaktadır? 4. Ülkemizde bireysel başvuru kurumuna

Detaylı

TEBLİĞ PİYASA BOZUCU EYLEMLER TEBLİĞİ (VI-104.1)

TEBLİĞ PİYASA BOZUCU EYLEMLER TEBLİĞİ (VI-104.1) 21 Ocak 2014 SALI Resmî Gazete Sayı : 28889 Sermaye Piyasası Kurulundan: TEBLİĞ PİYASA BOZUCU EYLEMLER TEBLİĞİ (VI-104.1) Amaç ve kapsam MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı, makul bir ekonomik veya finansal

Detaylı

Karar No : 1550 Karar Tarihi : 26/08/2015

Karar No : 1550 Karar Tarihi : 26/08/2015 Karar No : 1550 Karar Tarihi : 26/08/2015 Türkiye Cumhuriyeti Anayasası nın 104, 116 ve 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanunu nun 8. maddeleri uyarınca, Cumhurbaşkanınca Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel

Detaylı

Demokratik Yönetişimde Vatandaş Şikayetinin Rolü. Fikret Toksöz May 12, 2015

Demokratik Yönetişimde Vatandaş Şikayetinin Rolü. Fikret Toksöz May 12, 2015 Demokratik Yönetişimde Vatandaş Şikayetinin Rolü Fikret Toksöz May 12, 2015 Demokratik Yönetişimde Vatandaş Şikayetinin Rolü İçin Taslak Yasal Temeller Merkez Düzey Yerel Düzey Müdahale Mekanizmaları Geleneksel

Detaylı

İçindekiler. xiü Kısaltmalar xvü Üçüncü Basıya Önsöz xix İkinci Basıya Önsöz xxi Önsöz. 3 BİRİNCİ KESİM Giriş 5 I. Genel Bilgiler

İçindekiler. xiü Kısaltmalar xvü Üçüncü Basıya Önsöz xix İkinci Basıya Önsöz xxi Önsöz. 3 BİRİNCİ KESİM Giriş 5 I. Genel Bilgiler İçindekiler xiü Kısaltmalar xvü Üçüncü Basıya Önsöz xix İkinci Basıya Önsöz xxi Önsöz ı BİRİNCİ BÖLÜM GENEL BİLGİLER 3 BİRİNCİ KESİM Giriş 5 I. Genel Bilgiler 5 1. Yabancılar Hukukunun Varlık Nedeni 8

Detaylı

Sayı: 27/2013 İYİ İDARE YASASI. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar:

Sayı: 27/2013 İYİ İDARE YASASI. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi nin 11 Kasım 2013 tarihli Onbirinci Birleşiminde Oybirliğiyle kabul olunan İyi İdare Yasası Anayasanın 94 üncü maddesinin (1) inci fıkrası gereğince Kuzey

Detaylı

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI. Resmi Gazete tarih/sayı: /25526 Esas Sayısı : 2004/52 Karar Sayısı : 2004/94 Karar Günü :13.7.

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI. Resmi Gazete tarih/sayı: /25526 Esas Sayısı : 2004/52 Karar Sayısı : 2004/94 Karar Günü :13.7. ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Resmi Gazete tarih/sayı: 18.07.2004/25526 Esas Sayısı : 2004/52 Karar Sayısı : 2004/94 Karar Günü :13.7.2004 İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Danıştay Onuncu Dairesi İTİRAZIN KONUSU: 6.10.1983

Detaylı

TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN

TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN BU DERSTE NELER ÖĞRENECEĞİZ? Hukukun Dallara Ayrılması (Kamu Hukuku-Özel Hukuk) Kamu Hukuku Özel Hukuk Ayrımı Hukuk kuralları için yapılan eski ayrımlardan biri, hukukun kamu

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Tevfik Sönmez KÜÇÜK Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Anayasa Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi PARTİ İÇİ DEMOKRASİ

Yrd. Doç. Dr. Tevfik Sönmez KÜÇÜK Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Anayasa Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi PARTİ İÇİ DEMOKRASİ Yrd. Doç. Dr. Tevfik Sönmez KÜÇÜK Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Anayasa Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi PARTİ İÇİ DEMOKRASİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... IX İÇİNDEKİLER...XIII KISALTMALAR...XXI TABLOLAR

Detaylı

KARAR 1 (672 sayılı KHK ile kamu görevinden çıkarılmaya dair) Davalı : Başbakanlık /ANKARA

KARAR 1 (672 sayılı KHK ile kamu görevinden çıkarılmaya dair) Davalı : Başbakanlık /ANKARA KARAR 1 (672 sayılı KHK ile kamu görevinden çıkarılmaya dair) Davalı : Başbakanlık /ANKARA Davanın Konusu : Uyuşmazlık, davacının 672 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Kamu Personeline İlişkin Alınan Tedbirlere

Detaylı

AVRUPA KONSEYĐ BAKANLAR KONSEYĐ

AVRUPA KONSEYĐ BAKANLAR KONSEYĐ AVRUPA KONSEYĐ BAKANLAR KONSEYĐ Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi: Hâkimlerin Bağımsızlığı, Etkinliği Ve Rolü Hakkında Üye Devletlere Yönelik R (94) 12 Sayılı Tavsiye Kararı (Bakanlar Komitesince, Bakan

Detaylı

Ümit GÜVEYİ. Demokratik Devlet İlkesi Çerçevesinde. Seçimlerin Yönetimi ve Denetimi

Ümit GÜVEYİ. Demokratik Devlet İlkesi Çerçevesinde. Seçimlerin Yönetimi ve Denetimi Ümit GÜVEYİ Demokratik Devlet İlkesi Çerçevesinde Seçimlerin Yönetimi ve Denetimi İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... IX KISALTMALAR... XI GİRİŞ...1 Birinci Bölüm Teorik Boyutuyla Genel Kavramsal Çerçeve

Detaylı

MUKAYESELİ HUKUK ULUSLARARASI DÜZENLEMELER VE TÜRK HUKUKU'NDA FİKRİ HUKUK ALANINDA ESER SAHİBİNİN HAKLARINA BAĞLANTILI HAKLAR İÇİNDEKİLER

MUKAYESELİ HUKUK ULUSLARARASI DÜZENLEMELER VE TÜRK HUKUKU'NDA FİKRİ HUKUK ALANINDA ESER SAHİBİNİN HAKLARINA BAĞLANTILI HAKLAR İÇİNDEKİLER MUKAYESELİ HUKUK ULUSLARARASI DÜZENLEMELER VE TÜRK HUKUKU'NDA FİKRİ HUKUK ALANINDA ESER SAHİBİNİN HAKLARINA BAĞLANTILI HAKLAR İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ İÇİNDEKİLER KISALTMA CETVELİ V VI XVI YARARLANILAN DERGİLER

Detaylı

İYİ İDARE YASASI İÇDÜZENİ. BİRİNCİ KISIM Genel Kurallar. İKİNCİ KISIM İyi İdarenin İlkeleri

İYİ İDARE YASASI İÇDÜZENİ. BİRİNCİ KISIM Genel Kurallar. İKİNCİ KISIM İyi İdarenin İlkeleri Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi nin 11 Kasım 2013 tarihli Onbirinci Birleşiminde Oybirliğiyle Kabul olunan İyi İdare Yasası Anayasanın 94 üncü maddesinin (1) inci fıkrası gereğince Kuzey

Detaylı

Emrah URAN TÜRKİYE DEKİ BAĞIMSIZ İDARİ OTORİTELERİN İDARİ YAPTIRIM YETKİSİ

Emrah URAN TÜRKİYE DEKİ BAĞIMSIZ İDARİ OTORİTELERİN İDARİ YAPTIRIM YETKİSİ Emrah URAN TÜRKİYE DEKİ BAĞIMSIZ İDARİ OTORİTELERİN İDARİ YAPTIRIM YETKİSİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... IX KISALTMALAR... XIX GİRİŞ...1 Birinci Bölüm EKONOMİK KAMU DÜZENİ EKSENİNDE BAĞIMSIZ İDARİ

Detaylı

Mehmet Akif GÜL NEW YORK SÖZLEŞMESİ BAĞLAMINDA USÛLÎ TENFİZ ENGELLERİ

Mehmet Akif GÜL NEW YORK SÖZLEŞMESİ BAĞLAMINDA USÛLÎ TENFİZ ENGELLERİ Mehmet Akif GÜL NEW YORK SÖZLEŞMESİ BAĞLAMINDA USÛLÎ TENFİZ ENGELLERİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... IX KISALTMALAR...XV GİRİŞ...1 Birinci Bölüm I. New York Sözleşmesi nin Tarihçesi, Kapsamı ve

Detaylı

Haklara Tecavüz Halinde Hukuki Ve Cezai Prosedür

Haklara Tecavüz Halinde Hukuki Ve Cezai Prosedür Haklara Tecavüz Halinde Hukuki Ve Cezai Prosedür Fikir ve Sanat Eserleri Kanunumuz, eser sahibinin manevi ve mali haklarına karşı tecavüzlerde, Hukuk Davaları ve Ceza Davaları olmak üzere temel olarak

Detaylı

Arabuluculukta Gizliliğin Korunması

Arabuluculukta Gizliliğin Korunması Yard. Doç. Dr. Çiğdem YAZICI TIKTIK Medenî Usûl Hukuku ve İcra İflâs Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Arabuluculukta Gizliliğin Korunması İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII TEŞEKKÜR... XI İÇİNDEKİLER...XV KISALTMALAR...XXIII

Detaylı

İNSAN HAKLARINI VE TEMEL ÖZGÜRLÜKLERİ KORUMA SÖZLEŞMESİ PROTOKOL No. 7

İNSAN HAKLARINI VE TEMEL ÖZGÜRLÜKLERİ KORUMA SÖZLEŞMESİ PROTOKOL No. 7 İNSAN HAKLARINI VE TEMEL ÖZGÜRLÜKLERİ KORUMA SÖZLEŞMESİ PROTOKOL No. 7 (Strasbourg, imza: 22/11/1984; yürürlük: 01/11/1988) 1 Bu Protokole imza koyan Avrupa Konseyi üyesi Devletler, 4 Kasım 1950 tarihinde

Detaylı

ANAYASAL ÖZELLİKLER. Federal Devlet

ANAYASAL ÖZELLİKLER. Federal Devlet ANAYASAL ÖZELLİKLER Ulus devlet, belirli bir toprak parçası üzerinde belirli bir nüfus ve egemenliğe sahip bir örgütlenmedir. Ulus-devlet üç unsura sahiptir: 1) Ülke (toprak), 2) Nüfus, 3) Egemenlik (Siyasal-Yönetsel

Detaylı

LAW 104: TÜRK ANAYASA HUKUKU 14 HAFTALIK AYRINTILI DERS PLANI Doç. Dr. Kemal Gözler Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi

LAW 104: TÜRK ANAYASA HUKUKU 14 HAFTALIK AYRINTILI DERS PLANI Doç. Dr. Kemal Gözler Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi LAW 104: TÜRK ANAYASA HUKUKU 14 HAFTALIK AYRINTILI DERS PLANI Doç. Dr. Kemal Gözler Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi 1. HAFTA: OSMANLI ANAYASAL GELİŞMELERİ [Türk Anayasa Hukukukun Bilgi Kaynaklarının Tanıtımı:

Detaylı

Olağanüstü Hal ve Temel Hak ve Hürriyetler

Olağanüstü Hal ve Temel Hak ve Hürriyetler Olağanüstü Hal ve Temel Hak ve Hürriyetler Cemil Çelik OLAĞANÜSTÜ HAL VE TEMEL HAK VE HÜRRİYETLER Olağanüstü Hal Olağanüstü Hal İlanı şartları İdarenin Olağanüstü Hal yetkileri Olağanüstü Hal kanun Hükmünde

Detaylı

DEVLET YARDIMLARI KANUNU TASARISI

DEVLET YARDIMLARI KANUNU TASARISI DEVLET YARDIMLARI KANUNU TASARISI Salim Aydemir Rekabet Uzmanı TÜSİAD Rekabet Çalışma Grubu Toplantısı 24.10.2008 Genel Olarak Kanunun Amacı Kapsam Esasa İlişkin Düzenlemeler Usul-Prosedür 2 Kanunun Amacı

Detaylı

T Ü R M O B TÜRKİYE SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLER VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLER ODALARI BİRLİĞİ SİRKÜLER RAPOR MEVZUAT

T Ü R M O B TÜRKİYE SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLER VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLER ODALARI BİRLİĞİ SİRKÜLER RAPOR MEVZUAT Sirküler Rapor 07.10.2011/ 114-1 MİRASÇILIK BELGESİ VERİLMESİ VE TERK EDEN EŞİN ORTAK KONUTA DAVET EDİLMESİ İŞLEMLERİNİN NOTERLER TARAFINDAN YAPILMASINA İLİŞKİN USUL VE ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK YAYIMLANDI

Detaylı

Birleşmiş Milletler Avukatların Rolüne İlişkin Temel İlkeler Bildirgesi (Havana Kuralları)

Birleşmiş Milletler Avukatların Rolüne İlişkin Temel İlkeler Bildirgesi (Havana Kuralları) 27 Ağustos- 7 Eylül 1990 tarihleri arasında Havana da toplanan Suçların Önlenmesine ve Suçların Islahı üzerine Sekizinci Birleşmiş Milletler Konferansı tarafından kabul edilmiştir. Dünya halkları, Birleşmiş

Detaylı

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 08/03/2007 tarihli ve 5597 Sayılı Yurt Dışına Çıkış Harcı Hakkında Kanun İle Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun Yürürlükten Kaldırılmasına

Detaylı

İnsanların, sadece insan olması nedeniyle sahip oldukları devredilemez ve vazgeçilemez haklardır.

İnsanların, sadece insan olması nedeniyle sahip oldukları devredilemez ve vazgeçilemez haklardır. İNSAN HAKLARI İNSAN HAKLARI İnsanların, sadece insan olması nedeniyle sahip oldukları devredilemez ve vazgeçilemez haklardır. Bu haklara herhangi bir şart veya statüye bağlı olmadan doğuştan sahip oluruz

Detaylı

ANAYASA DEĞĠġĠKLĠKLERĠ HAKKINDA GÖRÜġ VE ÖNERĠLERĠMĠZ

ANAYASA DEĞĠġĠKLĠKLERĠ HAKKINDA GÖRÜġ VE ÖNERĠLERĠMĠZ 5 Aralık 2011 ANAYASA DEĞĠġĠKLĠKLERĠ HAKKINDA GÖRÜġ VE ÖNERĠLERĠMĠZ I.YENĠ BĠR ANAYASA MI? GENĠġ KAPSAMLI BĠR ANAYASA DEĞĠġĠKLĠĞĠ MĠ? Anayasa hazırlığıyla ilgili olarak kamuoyunda önemli bir tartışma yaşanıyor:

Detaylı

DTÜ BİLGİ İŞLEM DAİRE

DTÜ BİLGİ İŞLEM DAİRE 5651 Sayılı Kanun ve ODTÜ ODTÜ Yerel Alan Ağında, 5651 Sayılı Kanun Uyarınca Uyulması Gereken Kurallar 16 Mart 2009 ODTÜ Yerel Alan Ağında, 5651 Sayılı Kanun Uyarınca Uyulması Gereken Kurallar http://www.metu.edu.tr/5651

Detaylı

Karar No : 290 Karar Tarihi : 04/03/2015

Karar No : 290 Karar Tarihi : 04/03/2015 Karar No : 290 Karar Tarihi : 04/03/2015 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası nın 77. maddesinin birinci fıkrasında ve 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanunu'nun 6. maddesinin birinci fıkrasında Türkiye

Detaylı

İLTİCA HAKKI NEDİR? 13 Ağustos 1993 tarihli Fransız Ana yasa mahkemesinin kararı uyarınca iltica hakkinin anayasal değeri su şekilde açıklanmıştır:

İLTİCA HAKKI NEDİR? 13 Ağustos 1993 tarihli Fransız Ana yasa mahkemesinin kararı uyarınca iltica hakkinin anayasal değeri su şekilde açıklanmıştır: İLTİCA HAKKI NEDİR? 27 Ekim 1946 tarihli Fransız Ana yasasının önsözü uyarınca özgürlük uğruna yaptığı hareket sebebiyle zulme uğrayan her kişi Cumhuriyet in sınırlarında iltica hakkına başvurabilir. 13

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYETİ İLE ALMANYA FEDERAL CUMHURİYETİ ARASINDAKİ SOSYAL GÜVENLİK SÖZLEŞMESİNİN UYGULAMASINA AİT TATBİKAT ANLAŞMASI (İDARİ ANLAŞMA)

TÜRKİYE CUMHURİYETİ İLE ALMANYA FEDERAL CUMHURİYETİ ARASINDAKİ SOSYAL GÜVENLİK SÖZLEŞMESİNİN UYGULAMASINA AİT TATBİKAT ANLAŞMASI (İDARİ ANLAŞMA) TÜRKİYE CUMHURİYETİ İLE ALMANYA FEDERAL CUMHURİYETİ ARASINDAKİ SOSYAL GÜVENLİK SÖZLEŞMESİNİN UYGULAMASINA AİT TATBİKAT ANLAŞMASI (İDARİ ANLAŞMA) Türkiye Cumhuriyeti ile Almanya Federal Cumhuriyeti arasındaki

Detaylı

TEMEL YASALAR /DÜZENLEMELER

TEMEL YASALAR /DÜZENLEMELER GİRİŞ Gelişen bilişim teknolojilerinin bütün kamu kurumlarında kullanılması hukuk alanında bir kısım etkiler meydana getirmistir. Kamu tüzel kişileri tarafından bilgisayar teknolojileri kullanılarak yerine

Detaylı

Yasal Çerçeve (Bilgi Edinme Kanunu ve Diğer Gelişmeler) KAY 465 Ders 1(2) 22 Haziran 2007

Yasal Çerçeve (Bilgi Edinme Kanunu ve Diğer Gelişmeler) KAY 465 Ders 1(2) 22 Haziran 2007 Yasal Çerçeve (Bilgi Edinme Kanunu ve Diğer Gelişmeler) KAY 465 Ders 1(2) 22 Haziran 2007 Ders Planı Ders İçeriği: Yasal Çerçeve Bilgi Edinme Kanunu Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu Çalışma Usul ve Esasları

Detaylı

KAŞ BELEDİYESİ YAZI İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM AMAÇ, KAPSAM, DAYANAK, TANIMLAR VE TEMEL İLKELER

KAŞ BELEDİYESİ YAZI İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM AMAÇ, KAPSAM, DAYANAK, TANIMLAR VE TEMEL İLKELER KAŞ BELEDİYESİ YAZI İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM AMAÇ, KAPSAM, DAYANAK, TANIMLAR VE TEMEL İLKELER Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönergenin amacı; Kaş Belediye Başkanlığı Yazı

Detaylı

24 Aralık 2007 PAZARTESİ. Sayı : MAHKEMESİ KARARI. Anayasa Mahkemesi Başkanlığından: İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : İTİRAZIN KONUSU :

24 Aralık 2007 PAZARTESİ. Sayı : MAHKEMESİ KARARI. Anayasa Mahkemesi Başkanlığından: İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : İTİRAZIN KONUSU : 24 Aralık 2007 PAZARTESİ Resmî Gazete Sayı : 26736 ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Anayasa Mahkemesi Başkanlığından: Esas Sayısı Karar Sayısı Karar Günü İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : İTİRAZIN KONUSU : 1 / 13 I - OLAY

Detaylı

DEMOKRASİ VE SAYDAMLIK ENSTİTÜSÜ www.dse.org.tr

DEMOKRASİ VE SAYDAMLIK ENSTİTÜSÜ www.dse.org.tr DEMOKRASİ VE SAYDAMLIK ENSTİTÜSÜ www.dse.org.tr YENİ ANAYASA DEĞİŞİKLİK ÖNERİLERİMİZ (TCBMM Başkanlığı na iletilmek üzere hazırlanmıştır) 31.12.2011 İletişim: I. Anafartalar Mah. Vakıf İş Hanı Kat:3 No:

Detaylı

YAYIN YÜKSEK KURULU TELİF VE YAPIMCI HAKLARINI KORUMADA ESAS VE USULLER TÜZÜĞÜ

YAYIN YÜKSEK KURULU TELİF VE YAPIMCI HAKLARINI KORUMADA ESAS VE USULLER TÜZÜĞÜ YAYIN YÜKSEK KURULU TELİF VE YAPIMCI HAKLARINI KORUMADA ESAS VE USULLER TÜZÜĞÜ (04.03.2011 - R.G. 41 - EK III - A.E. 118 Sayılı Tüzük) KAMU VE ÖZEL RADYO VE TELEVİZYONLARIN KURULUŞ VE YAYINLARI YASASI

Detaylı

İÇİNDEKİLER SUNUŞ 7 ÖNSÖZ BİRİNCİ BÖLÜM EŞİTLİK KAVRAMI

İÇİNDEKİLER SUNUŞ 7 ÖNSÖZ BİRİNCİ BÖLÜM EŞİTLİK KAVRAMI İÇİNDEKİLER SUNUŞ 7 ÖNSÖZ II İÇİNDEKİLER 13 KİSALTMALAR 25 GİRİŞ 27 BİRİNCİ BÖLÜM EŞİTLİK KAVRAMI 1. Genel Olarak 29 I. Felsefi Açıdan Eşitlik Kavramı 29 II. Eşitlik İlkesi ve Değer Yargıları 30 III. Eşitlik

Detaylı

İDARİ YARGI ( ADL104U )

İDARİ YARGI ( ADL104U ) İDARİ YARGI ( ADL104U ) KISA ÖZET kolayaof.com İDARİ YARGI - ADL104U İÇİNDEKİLER Ünite Ünite Adı Sayfa Ünite 1 : İdarenin Denetlenmesi 1 Ünite 2 : İdari Yargı Yetkisi Ve Yargı Düzenleri 4 Ünite 3 : İdari

Detaylı

DERSİMİZİN TEMEL KONUSU

DERSİMİZİN TEMEL KONUSU DERSİMİZİN TEMEL KONUSU 1 1. TÜRK HUKUKUNUN TEMEL KAVRAMLARINI TANIMAK 2. TÜRKIYE DE NELER YAPABİLİRİZ SORUSUNUN CEVABINI BULABİLMEK DERSİN KAYNAKLARI 2 SİZE GÖNDERİLEN MATERYAL: 1. 1982 Anayasası: https://www.tbmm.gov.tr/anayasa/anayasa_2011.pdf

Detaylı

Cumhuriyet Halk Partisi

Cumhuriyet Halk Partisi 1 Cumhuriyet Halk Partisi Yüksek Seçim Kurulu Başkanlığından: Karar No: 592 Tarih : 27.12.2013 27 Aralık 2013 CUMA Resmî Gazete Sayı : 28864 YÜKSEK SEÇİM KURULU KARARI Yüksek Seçim Kurulu Başkanlığından:

Detaylı

ANAYASA DERSĐ (41302150) (2010-2011 GÜZ DÖNEMĐ YILSONU SINAVI) CEVAP ANAHTARI

ANAYASA DERSĐ (41302150) (2010-2011 GÜZ DÖNEMĐ YILSONU SINAVI) CEVAP ANAHTARI ANAYASA DERSĐ (41302150) (2010-2011 GÜZ DÖNEMĐ YILSONU SINAVI) CEVAP ANAHTARI ANLATIM SORULARI 1- Bir siyasal düzende anayasanın işlevleri neler olabilir? Kısaca yazınız. (10 p) -------------------------------------------

Detaylı

YENİ TÜRK TİCARET KANUNU

YENİ TÜRK TİCARET KANUNU YENİ TÜRK TİCARET KANUNU İsmail YÜCEL İç Ticaret Genel Müdür V. 8 Şubat 2012 Yeni Türk Ticaret Kanunu - Şeffaflık, - Hesap Verebilirlik, - Kurumsallaşma, - Elektronik Ortamda Hukuki İşlem Tesis Edebilme

Detaylı

Tüm Kamu Personeli İçin GYS. Görevde Yükselme Sınavlarına Hazırlık El Kitabı. Konu Anlatımı + Soru Bankası

Tüm Kamu Personeli İçin GYS. Görevde Yükselme Sınavlarına Hazırlık El Kitabı. Konu Anlatımı + Soru Bankası Tüm Kamu Personeli İçin GYS Görevde Yükselme Sınavlarına Hazırlık El Kitabı Konu Anlatımı + Soru Bankası Memurluk, Şeflik, Uzmanlık, Şube Müdürlüğü ve Diğer Unvanlar Adalet Bakanlığı Aile ve Sosyal Politikalar

Detaylı

İÇİNDEKİLER GİRİŞ ANAYASA HUKUKU HAKKINDA GENEL BİLGİLER BİRİNCİ BÖLÜM DEVLET

İÇİNDEKİLER GİRİŞ ANAYASA HUKUKU HAKKINDA GENEL BİLGİLER BİRİNCİ BÖLÜM DEVLET İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...III GİRİŞ ANAYASA HUKUKU HAKKINDA GENEL BİLGİLER I-ANA YASA HUKUKUNUN KONUŞU VE ÖNEMİ...1 II-ANAYASA HUKUKU VE SİYASİ KURUMLAR...2 III-ANAYASA HUKUKUNUN METODU VE KAYNAKLARI...4 1-

Detaylı

Türk Hukukunda Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri

Türk Hukukunda Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Türk Hukukunda Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Ali İŞGÖREN TÜRK HUKUKUNDA TOPLANTI ve GÖSTERİ YÜRÜYÜŞLERİ Gözden Geçirilmiş 2. Baskı Toplantı Hakkının Kullanılma Koşulları ve Yasal Sınırları Genel Özel,

Detaylı

YÖNETMELİK. MADDE 3 (1) Bu Yönetmelik, 9/5/2013 tarihli ve 6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanununa dayanılarak hazırlanmıştır.

YÖNETMELİK. MADDE 3 (1) Bu Yönetmelik, 9/5/2013 tarihli ve 6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanununa dayanılarak hazırlanmıştır. 3 Haziran 2014 SALI Resmî Gazete Sayı : 29019 Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumundan: YÖNETMELİK BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE İLETİŞİM KURUMU POSTA SEKTÖRÜNDE İDARİ YAPTIRIMLAR YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM

Detaylı

Dr. Serkan KIZILYEL TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİN KISITLANMASINDA KAMU GÜVENLİĞİ ÖLÇÜTÜ

Dr. Serkan KIZILYEL TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİN KISITLANMASINDA KAMU GÜVENLİĞİ ÖLÇÜTÜ Dr. Serkan KIZILYEL TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİN KISITLANMASINDA KAMU GÜVENLİĞİ ÖLÇÜTÜ Yay n No : 3075 Hukuk Dizisi : 1512 1. Baskı Şubat 2014 İSTANBUL ISBN 978-605 - 333-102 - 5 Copyright Bu kitab n bu

Detaylı

Sayı: Ankara, 24 /03/2014 ANKARA İDARE MAHKEMESİ BAŞKANLIĞI NA

Sayı: Ankara, 24 /03/2014 ANKARA İDARE MAHKEMESİ BAŞKANLIĞI NA YÜRÜTMENİN DURDURULMASI TALEPLİDİR. DURUŞMA TALEPLİDİR. ANKARA İDARE MAHKEMESİ BAŞKANLIĞI NA DAVACI VEKİLİ DAVALILAR : Türkiye Barolar Birliği Başkanlığı : Oğuzlar Mah. Barış Manço Cad. Av. Özdemir Özok

Detaylı

ÖNSÖZ...vii KISALTMALAR...xvii KAYNAKÇA...xix GİRİŞ... 1

ÖNSÖZ...vii KISALTMALAR...xvii KAYNAKÇA...xix GİRİŞ... 1 ix İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...vii KISALTMALAR...xvii KAYNAKÇA...xix GİRİŞ... 1 Birinci Bölüm TÜRKİYE DE REKLAM HUKUKUNUN GÜNCEL SORUNLARI I. GENEL OLARAK REKLAM VE REKLAM HUKUKU... 5 A. REKLAMIN TANIMI VE UNSURLARI...

Detaylı

KAMU DÜZENİ K AVR AMI

KAMU DÜZENİ K AVR AMI Dr. Özge OKAY TEKİNSOY Hacettepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Görevlisi İDARE HUKUKUNDA KAMU DÜZENİ K AVR AMI İÇİNDEKİLER SUNUŞ... vii ÖNSÖZ...xi İÇİNDEKİLER... xiii KISALTMALAR...xxi GİRİŞ...1

Detaylı

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI Uluslararası Arka Plan Uluslararası Arka Plan Birleşmiş Milletler - CEDAW Avrupa Konseyi - Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi

Detaylı

Sayı : B.13.1.SGK.0.(İÇDEN).00.00/04 18/01/2008 Konu : İç Denetim Birimi GENELGE 2008/8

Sayı : B.13.1.SGK.0.(İÇDEN).00.00/04 18/01/2008 Konu : İç Denetim Birimi GENELGE 2008/8 Sayı : B.13.1.SGK.0.(İÇDEN).00.00/04 18/01/2008 Konu : İç Denetim Birimi GENELGE 2008/8 Bilindiği üzere; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile yeni mali yönetim ve kontrol sisteminin gereği

Detaylı

Prof. Dr. SİBEL İNCEOĞLU ANAYASA MAHKEMESİ NE BİREYSEL BAŞVURU TÜRKİYE VE LATİN MODELLERİ

Prof. Dr. SİBEL İNCEOĞLU ANAYASA MAHKEMESİ NE BİREYSEL BAŞVURU TÜRKİYE VE LATİN MODELLERİ Prof. Dr. SİBEL İNCEOĞLU ANAYASA MAHKEMESİ NE BİREYSEL BAŞVURU TÜRKİYE VE LATİN MODELLERİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... V İÇİNDEKİLER...VII KISALTMALAR...XIII GİRİŞ...1 BİRİNCİ BÖLÜM LATİN ÜLKELERİNDE ANAYASAL

Detaylı