AFETLER VE AFETE MÜDAHELEDE ASGARI SAGLIK STANDARTLARI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "AFETLER VE AFETE MÜDAHELEDE ASGARI SAGLIK STANDARTLARI"

Transkript

1 Derleme AFETLER VE AFETE MÜDAHELEDE ASGARI SAGLIK STANDARTLARI Uzm. Dr. Sibel GÖGEN T.C. Saglik Bakanligi, RSHMB, Hifzisihha Mektebi Müdürlügü Özet Tüm dünyada milyonlarca kisi dogal ya da yapay afetlerden etkilenmektedir. Global iklim degisiklikleri, artan yoksulluk, düsük yasam standartlari, uygunsuz yapilanma, erken uyari sistemlerinin yetersizligi, dogal kaynaklarin kötüye kullanimi, bunlarin yani sira nükleer silahlanma, savas ve çatismalar, terör eylemleri, göç ve nüfus hareketleri dünya üzerinde afetlerden etkilenen insan sayisini artirmaktadir. Afetlere bagli can kayiplarinin % 95` i az gelismis ve gelismekte olan ülkelerde meydana gelmektedir. Türkiye, afet türlerinden önemli ölçüde etkilenen gelismekte olan bir ülkedir. Afetlerle bas edebilmek için, sadece ulusal planlara degil, uluslararasi global planlamalara ve esgüdüme ihtiyaç duyulmaktadir. Tüm afetler dogrudan ve dolayli olarak sagligi etkiledigi için, afete müdahelede asgari saglik standartlarinin uygulanmasi, afetlere bagli morbidite ve mortaliteyi azaltacaktir. Bu derlemede, afetlerde su temini ve sanitasyon, atik kontrolü, vektör kontrolü, ölülerin defini, beslenme ve afetlerde asgari saglik standartlari gözden geçirilmektedir. Anahtar Kelimeler: afet, saglik, asgari saglik standartlari. Sorumlu Yazar (Corresponding Author) Uz. Dr. Sibel GÖGEN, T.C. Saglik Bakanligi, RSHMB, Hifzisihha Mektebi Müdürlügü, Atatürk Bulvari No: 65, Sihhiye/ Ankara Tel: 0 (312) E-posta: 296 Abstract Disasters And Minimum Health Standards In Disaster Response Millions of people are affected by natural or man made disasters all over the world. The number of people affected by disasters increase globally, due to global climate changes, increasing poverty, low life standards, inappropriate infrastructure, lack of early response systems, abuse of natural sources, and beside these, nuclear weapons, wars and conflicts, terrorist actions, migration, displacement and population movements. 95 % of life loss due to disasters are in the underdeveloped or developing countries. Turkey is a developing country, highly affected by disasters. For coping with disasters, not only national action plans, but also International Action Plans and cooperations are needed. Since all the disasters have direct and indirect effects on health, applications of minimal health standarts in disaster response, will reduce the morbidity and mortality rates. In this paper, water supplies and sanitation, vector control, waste control, burial of corpses, nutrition and minimum health standards in disaster response, are reviewed. Key Words: disaster, health, minimum health standards.

2 GIRIS Toplumun olagan yasam düzenini bozan, yanit verme ve uyum saglama kapasitesini asan, büyük miktarlarda can ve mal kaybina ya da sakatlanmalara yol açan olaylara afet denir. Afetler; deprem, tsunami, heyelan, seller, su baskinlari, firtinalar, yanardag patlamalari ve çig düsmesi vb. dogal afetler olabilecegi gibi, biyolojik ve kimyasal saldiri tehditleri, nükleer kazalar, savas ve çatismalar, toplu ulasim araçlari kazalari, göçler gibi yapay afetler de olabilir. Afetlere bagli can kayiplarinin % 95 i az gelismis ve gelismekte olan ülkelerde meydana gelmektedir yillari arasinda tüm dünyada 147 milyon insan afetlerden etkilenmisken, yillari arasinda bu rakam 211 milyona çikmistir(1). Sadece 26 Aralik 2004 tarihli Güney Asya deprem ve tsunami felaketinde ise, ölen toplam insan sayisi, 28 Ocak 2005 verilerine göre ` in üstündedir ve her geçen gün bu rakam artmaktadir. Afetten etkilenen insan sayisi 5 milyon kisi civarinda, toplam mali kayip 13.6 milyar U.S $ ` in üstündedir(2). Dünya Saglik Örgütü, Güney Asya`daki tsunami ve deprem madurlarinin saglik sorunlarinin TSK Koruyucu Hekimlik Bülteni, 2004: 3 (12) çözümü için 67,060,220 US $ gerektigini açiklamistir(3). Türkiye, afet türlerinden önemli ölçüde etkilenmekte, basta deprem olmak üzere, sel, su baskinlari, çig düsmesi gibi ülkemizi tehdit eden dogal afetlerin yol açtigi can ve mal kaybi, her yil Gayri Safi Milli Hasilanin (GSMH) %3 üne karsilik gelmektedir(4). Hergün, dünyanin çesitli yerlerinden gelen afet haberleri, son olarak da Güney Asya sahillerini agir ölçüde vuran deprem ve tsunami felaketi, insanoglunun afetler karsisinda 21. yüzyilda bile halen yetersiz kaldigini ve yeterli sekilde organize olamadigini göstermistir. Afetten 15 gün sonra bile hala ulasilamayan bölgelerin olusu, güvenlik ve kontrolün yeterince saglanamayisi, afet sonrasi karsilasilan halk sagligi problemlerinin çözümündeki ciddi aksakliklar, Global Afet Planlamalarini ve surveyans sistemlerini yeniden gündeme getirmistir. Bu amaçla Dünya Saglik Örgütü; surveyans ve erken uyari sistemlerini, ulusal ve uluslararasi düzeyde koordinasyonu, birlikte hareket etmeyi, salgin hastaliklar, su kalitesi, kimyasal tehditler, kronik hastaliklarin yönetimi ve ruh sagligi gibi kritik önem tasiyan halk sagligi konularinda 297

3 rehberlik saglanmasini, kilit hastaneler ve saglik merkezleri araciligiyla gerekli saglik hizmetlerini sürdürmeyi ve tibbi malzeme saglama zincirinin etkin bir sekilde olusturulmasini öngörmektedir. Afetlere karsi plan yapilmasi; var olan kaynaklarin belirlenmesi, gereksinimlerin hesaplanmasi, tahmin edilmesi ve bu kaynaklarla gereksinimleri karsilayabilecek is planlarinin yapilmasi ve afet senaryolarinin olusturulmasi, afet planlamasinin önemli bir parçasidir(5). Tablo 1- de olasi bir afet durumunun yol açabilecegi çesitli senaryolar görülmektedir. Tablo-2 de ise, saglik sektörünün dogal afet durumlarinda planlama ve hazirliklarina esas olacak konular ele alinmistir( 6). AFETE MÜDAHALEDE ASGARI STANDARTLAR VE INSANI YARDIM SÖZLESMESI (7, 8) Temel insani ihtiyaçlari karsilamak ve insanlara saygin bir yasam sunmak tüm insani girisimlerin temel prensibidir yilinda, Uluslararasi Kizilay ve Kizilhaç Örgütleri ile Insani yardim kuruluslarinin önderliginde, insani yardimlarda, minimum uluslararasi standartlari saglamak amaciyla, Sphere Projesi baslatilmistir. Bugün, tüm dünyada 80 ülkeden, 400` ün üzerinde yardim kurulusu, afetlere müdahelede minimum uluslararasi standartlarin gelistirilmesine katkida bulunmaktadir. Insani Yardim Sözlesmesi; Uluslararasi Insani Yasalar, Uluslararasi Insan Haklari Kanunu, Mülteci Kanunu ve Afete yardimda Sivil Toplum Örgütleri ve Uluslararasi Kizilay ve Kizilhaç Hareketi için Yürütme Yasasi Sartlari ve Prensiplerine dayanarak, insani yardim hareketinin ana prensiplerini ve topluluklarin korunma ve yardim haklarini tanimlar. Insani yardim, insanlarin yardim ve korunma hakkini garantileme konusunda devletlere ve taraflara düsen yasal sorumluluklari belirler. Devletler müdahalede yetersiz kaldiklari zaman, insani yardim örgütlerinin girisimlerine izin vermek zorundadir. Insani Yardim Sözlesmesi, afet ya da çatismaya maruz kalan kisilerin ihtiyaçlarinin karsilanmasi ve saygin bir yasama kavusmalari için gereken temel gereksinimlerle ilgilidir. Asgari standartlar ise; Insanlarin, su, beslenme, temizlik, barinma ve saglik hizmetleri konularindaki ihtiyaçlarini belirleme amacini güder. Bu temel saglik ihtiyaçlarinin bazilari ve asgari standartlari sunlardir: 298

4 Tablo 1. Afet Senaryolari Afetin tipi Epidemik çevre kirliligi Firtina, deprem, volkanik patlama, sel, heyelan, Tsunami, yangin, patlama, çarpisma, bina çökmesi Halk sagligina etkisi Eylemde saglik öncelikleri Iyilesme ve rehabilitasy onun unsurlari Önleme ve azaltma unsurlari Hazirlik unsurlari Ölüm riskinde ani artis, spesifik bir ajana bagli hastalik, sakatlik Saglik personelinin enfekte olma riski Rutin saglik hizmetleri ve programlarina binen ani yük. Problemi teyit et, sebebi tanimla, hastalara yardim et Problemin yayilmasini engelle Saglik personelini ve saglik hizmetlerini koru Saglik egitimi ve toplum bilincinin olusturulmasi; afetten ders alinmasi Çevre sanitasyonu, asilama, hastalik ve vektör kontrolu. Bilinçlendirme ve egitim Kimyasal güvenlik ve Saglikta Global Kalkinma Programlari ve kanunlarin gelistirilmesi Epidemiyolojik sürveyans sistemi Hazirlik planlari yapilmasi, egitimi, gerksinimlerin stoklanmasi Referens Merkezlerinin tespiti, uzman görüsü alinmasi, TSK Koruyucu Hekimlik Bülteni, 2004: 3 (12) Ölüm riskinde ani artis, fiziksel sebeplere bagli hastalik ve sakatlanma. Çevre kirliligi ihtimali Hayati sistemlerin kaybi: su, siginak vb. Göç, yer degistirme oldugu takdirde;çatisma ve savas senaryolari uygulanir. Rutin saglik hizmetlerinin kaybi, zarar görmesi 1. Derhal afetzedelere yardim: Kazazedelerin triaji Arama ve kurtarma Tibbi dagitimlari Hastane acil hizmeti 2. Destek sistemlerin aktive edilmesi 3. Evsiz ve göç edenlere saglik hizmeti sunumu:su,yiyecek,g üvenlik ve saglik hizmeti sunumu Bölge saglik çalisanlarinin egitilmesi, toplum katiliminin saglanmasi, bölgesel kaynaklari destekleme, ders alma. Plan ve programlarin yeniden gözden geçirilmesi Çevre ve nüfus politikalarinda Sagligin yeri Hastaneler için yapisal ölçüm kriterleri Bölgede sektörlerarasi düzenleme saglama (Birinci Basamak Saglik Hizmetleri ve Global Kalkinma) Toplumun bilinçlendirilmesi, ilkyardim zincirinin olusturulmasi, bilgi sistemlerinin kurulmasi, Ambulans ve Acil Servislerin hazirlik planlarinin yapilmasi, sektörlerarasi destek sistemlerinin hazirlanmasi Kuraklik, insekt ve pestisit enfestasyonlari, savaslar, sivil çatismalar Nüfusun yer degistirmesi, siginaklarin kaybi, gida, su, altyapi yoklugu ya da eksikligi Siddete bagli ölümlerde artis Orta vadede, beslenme bozukluklari ve enfeksiyon hastaliklarinin artmasi Rutin saglik hizmetlerinin zarar görmesi, yok olmasi Derhal ve orta vadede saglik hizmeti sunumu 1. Hayati ihtiyaçlarin karsilandigindan emin olun: Su, yiyecek, güvenlik,siginak, sanitasyon, battaniye, giysi, isinma sistemi, sabun (sektörlerarasi koordinasyon ile) 2. Asilama, vitamin A, Temel tedavi hizmetleri(ishal ve solunum enfeksiyonlari) Beslenme durumunun, hastaliklarin ve ölümleri degerlendirin, kaydedin ve izleyin Bölge saglik çalisanlarinin egitimi,toplum katiliminin saglanmasi, bölgesel kaynaklarin desteklenmesi. Plan ve programlarin yeniden gözden geçirilmesi Gida güvenligi, toplum katilimi ve çatismalara çözüm Bölgede sektörlerarasi isbirligi Birinci Basamak Saglik Hizmetleri ve Global Kalkinma Bilgi sistemlerinin, saglik, hazirlik planlari, sektörlerarasi lojistik destegin düzenlenmesi Bölgesel saglik yönetiminin saglanmasi Kaynak: Dr. Alessandro Loretti, Coordinator, Intelligence and Capacity Building Department of Emergency and Humanitarian Action, WHO, Geneva, Health Sector Disaster Reduction and Emergency Management, International Public Health Congress, October 2000, ISTANBUL 299

5 Tablo 2. Saglik Sektörünün Dogal Afet Planlamasi Ve Hazirligi Için Esaslar Dogal afetlere Hastalik ve Saglik Sektörünün Saglik Ihtiyaç duyulan teknik bagli acil ölümlerin ana sorumlulugu sistemine kapasite durumun cinsi birincil sebepleri zarari Deprem Travma, bogulma, yaniklar Sel Tidal dalga ve Tsunami Bogulmalar, travma, diare, Akut Solunum Enfeksiyonlari, Vektör kaynakli hastaliklar. Bogulma, Travma, Ishal, Vektör kaynakli hastaliklar Arama/ kurtarma/ triaj, Ihtiyaç belirleme, afetzedelere yardim. Arama/ kurtarma/ triaj, Ihtiyaç belirleme, afetzedelere yardim. Arama/ kurtarma/ triaj, Ihtiyaç belirleme, afetzedelere yardim yönetim. Geçici barinaklarda saglik hizmetleri. Afetzedelere yardim, Çevre Sagligi hizmetleri Vektör kontrolü, Geçici barinaklarda saglik hizmet leri. Afetzedelere yardim, Çevre Sagligi hizmetleri, Vektör kontrolü, Geçici barinaklarda saglik hizmetleri. Ihtiyaç duyulan destek kapasite Yogun bakim hizmetleri, Hastanelerin zarar görmesi durumu, Degerlendirme. Personelin ve gönüllülerin egitimi Sektörlerarasi isbirliginin saglanmasi Personelin ve gönüllülerin egitimi Sektörler-arasi isbirliginin saglanmasi Toprak kaymasi Volkanik Patlama Orman Yangin Siklon Bogulma, Travma Travma, bogulma, yanik, Akut Solunum Yetmezligi Yanik, Travma, Bogulma Travma, bogulma, diare, vektör kaynakli hastaliklar Arama/ kurtarma/ triaj, Ihtiyaç belirleme, afetzedelere yardim Ihtiyaç belirleme afetzedelere yardim Ihtiyaç belirleme afetzedelere yardim Arama/ kurtarma/ triaj Ihtiyaç belirleme afetzedelere yardim yönetim Geçici barinaklarda saglik hizmetleri yönetim Geçici barinaklarda saglik hizmetleri yönetim. Geçici barinaklarda saglik hizmetleri. Afetzedelere yardim, Çevre Sagligi hizmetleri Vektör kontrolü Geçici barinaklarda saglik hizmetleri Yogun bakim hizmetleri Hastanelerin zarar görmesi durumu, Degerlendirme Yogun bakim solunum üniteleri Yanik Üniteleri Personelin ve gönüllülerin egitimi Sektörler-arasi isbirliginin saglanmasi Kuraklik Dogal kaynakli kitlesel besin zehirlenmeleri Ishal, Malnutrisyon, Saglik hizmetlerine erisimde azalma Spesifik ajan Ihtiyaç degerlendirmesi, Hastalik kontrolu, Beslenme sürveyansi, Destekleyici ve tedavi edici beslenme hizmetleri Ajanin tanimlanmasi Vaka yönetimi Salgin kontrolü - Epidemiyoloji Beslenme Epidemiyolojik Tibbi hizmet Çevre sagligi Iletisim, Lojistik sosyal hizmetler Iletisim, laboratuar, tesis ve kaynak Kaynak: Dr. Alessandro Loretti, Coordinator, Intelligence and Capacity Building Department of Emergency and Humanitarian Action, WHO Geneva, Health Sector Disaster Reduction and Emergency Management, International Public Health Congress, October 2000, ISTANBUL 300

6 SU TEMINI VE SANITASYON IÇIN ASGARI STANDARTLAR: Su Temini Standardi 1: Günde kisi basina en az 15 litre su saglanmalidir. Su toplama noktalarinda akis hizi en az saniyede litre olmalidir. Her 250 kisiye en az bir su noktasi düsmelidir. Herhangi bir yerlesim yeri ile en yakin su noktasi arasindaki mesafe, maksimum 500 metre olmalidir. Su Temini Standardi 2: Dezenfekte edilmemis kaynagin çikis noktasindan alinan suyun her 100 mililitresinde, 10 dan fazla koliform bakteri olmamalidir kisinin üzerindeki toplumlar için boruyla tasinan sular veya epidemik ishal olaylarinin oldugu ya da olma riskinin bulundugu durumlarda, tüm su kaynaklari kabul edilebilir standartlar kapsaminda dezenfektanlarla temizlenmelidir. (Muslukta kalan serbest klor miktari litrede mg olmalidir). Toplam çözünmüs katilar litrede 1,000 mg dan fazla olmamali ve suyun tadi iyi olmalidir. Kisa süreli kullanim veya su kaynaginin planlanan kullanimi sürecinde, saglik üzerinde TSK Koruyucu Hekimlik Bülteni, 2004: 3 (12) olumsuz etki yapan kimyasal veya radyolojik kontaminasyon olmadigi belirlenmelidir. Su Temini Standardi 3: Su tesisatlari ve malzemesi: Her ailenin litrelik iki su kabi ve ayrica 20 litrelik kapakli depolama kabi olmalidir. Kisi basina ayda 250 gr. sabun düsmelidir. Toplu çamasirhane gereken yerlerde her 100 kisi için 1 yikama havuzu gereklidir, kadinlarin çamasirlarini yikama ve kurutmalari için özel çamasir alanlari gerekmektedir. Toplu yikanma yerlerinin gerekli oldugu durumlarda, kadin ve erkekler için ayri olmak üzere yeterli banyo kabini olmalidir. DISKI IMHASI IÇIN ASGARI STANDARTLAR: Diski Imhasi Standardi 1: Faydalanma imkani ve tuvalet sayisi Her tuvalet basina en fazla 20 kisi düsmelidir. Tuvaletin kullanimi evlere ya da cinsiyete göre ayarlanmalidir. Tuvaletler meskenlerden 50 metre veya 1 dakikalik mesafeden uzak olmamalidir. Kamu yerlerinde (marketler, dagitim merkezleri, saglik merkezleri gibi) kadin ve erkek tuvaletleri ayri olmalidir. 301

7 Diski imhasi standardi 2: Tasarim ve insaat Tuvaletler ve atik yollari herhangi bir yeralti su kaynagindan en az 30 metre uzakta ve tuvaletin dip seviyesi su tabakasinin en az 1,5 metre üstünde olmalidir. Tuvaletler kolay temizlenebilen ve saglik riski tasimayan nitelikte olmalidir. El yikama yerleri tuvaletlere yakin olmalidir. Üreme çagindaki kadinlar için uygun hijyenik ped saglanmasi ve bunlarin imhasi için gerekli önlemler alinmalidir. Sinek ve sivrisinek üremesi en düsük seviyede tutulmalidir. HASTALIK TASIYAN CANLILARIN (VEKTÖR) KONTROLÜ IÇIN ASGARI STANDARTLAR: Tasiyici Kontrolü Standardi 1: Kisinin ve ailenin korunmasi Tasiyici yoluyla bulasan bir hastalik riski ile karsi karsiya olan tüm toplumlara, korumali barinaklar saglanmalidir. Bitten bulasan tifüs veya hummanin tehdit ettigi durumlarda, insan biti kontrol altina alinmalidir. Tasiyici kontrolü standardi 2: Fiziksel, çevresel ve kimyasal korunma önlemleri Tehdit altindaki toplum, sitma alani disindaki bölgelere yerlestirilmelidir. 302 Sitma tasiyan sivrisinek nüfusu, yeterince azaltilmalidir. Fare, sinek ve böcekler mümkün oldugunca azaltilmalidir. Ishal epidemisi veya riski olan bölgelerde sinek kontrolü yapilmalidir. Tasiyici Kontrolü standardi 3: Kimyasal tasiyici kontrol yöntemlerinin dogru olarak uygulamasi Böcek ilaçlarinin satin alinmasi, tasinmasi, saklanmasi, imhasi ve kullanilan uygulama araçlari uluslararasi normlara uygun olmalidir. Bu ilaçlari uygulayan personel, egitilmeli, uygun koruyucu giysiler giymeli, zehirli böcek ilaçlariyla temas süreleri sinirli tutulmalidir. Halk, bu ilaçlarin muhtemel zararlari ve ne zaman kullanilmasi gerektigi konularinda bilgilendirilmelidir. Halk, böcek ilaçlarini uygulama sürecinde ve sonrasinda, uluslararasi kabul edilen kapsamda korunmalidir. Ilaçlarin ve ilaçlanmis cibinliklerin kalitesi uluslararasi standartlara uygun olmalidir. KATI ATIK KONTROLÜ IÇIN ASGARI STANDARTLAR: Kati Atik Kontrolü Standardi 1: Kati Atiklarin toplanmasi ve imhasi

8 Ev çöpleri yerlesim yerlerinden uzaklastirilmali veya yerinde gömülmelidir. Yerlesim bölgelerinde veya kamuya ait alanlarda kontamine veya tehlikeli atiklar bulunma malidir. (igneler, cam, giysiler, ilaçlar vb.). Her saglik teskilatinin sinirlari içinde, dogru olarak tasarlanmis, insa edilmis ve çalisan, derin kül çukurlu ve atiklari kül haline getiren bir cihaz bulunmalidir. Kati atiklarin son imhasi çevresel saglik sorunlarina yol açmayacak bir yerde ve uygun kosullarda yapilmalidir. Kati Atik kontrol Standardi 2: Kati atiklar için kaplar/çukurlar Bir konut, çöp kabi veya çöp çukurundan 15 metre veya toplu çöp tenekesinden 100 metreden uzak olmamalidir. Ev çöplerinin yerinde gömülmedigi durumlarda, her 10 aile için bir adet 100 litrelik çöp tenekesi bulunmalidir. ÖLÜLERIN GÖMÜLMESI: Afetlerin ve acil durumlarin ilk dönemlerinde, ölüm oranlari genelde yüksektir ve bu nedenle ölülerin toplu mezarlara gömülmesi gerekebilir. Mezarliklar ve toplu mezarlar yeralti içme suyu kaynaklarindan en az 30 metre uzaklikta ve mezarin zemini yeralti suyu tabakasinin en az 1,5 metre TSK Koruyucu Hekimlik Bülteni, 2004: 3 (12) üstünde olmalidir. Genelde, ailelerin kendi ölülerini geleneksel yollarla gömmelerine veya yakmalarina izin verilmelidir. Ölüm oranlarinin saptanmasi için cenazelerin izlenmesi, kayitlarin tutulmasi önemlidir. Siddet olaylari kurbanlarinin gömülmeleri sirasinda adli konular dikkate alinmalidir. SAGLIK HIZMETLERINDE ASGARI STANDARTLAR: Afetlerde ve acil durumlarda, baslica ölüm nedenleri, yaralanmalar ve artan hastaliklardir. Kizamik, ishal (kolera ve dizanteri dahil), akut solunum yolu enfeksiyonlari, yetersiz beslenme ve sitma en sik görülen hastaliklardir ve sebebi; kalabalik, yetersiz miktar ve kalitede su, yetersiz barinak, kötü temizlik kosullari, yetersiz gida alimidir. Bu nedenle afetlerde saglik hizmetleri planlanirken, bu ana konulara multisektöriyel yaklasimin yanisira, Birinci Basamak Saglik Hizmetlerine öncelik taninmalidir. Saglik Hizmetlerinde durum degerlendirmesi: 1.Afetin etkiledigi cografi alan belirlenmelidir. 2.Afetten etkilenen bölgenin demografik yapisi belirlenmelidir. 3.Afetten etkilenen toplam nüfus hesaplanmalidir. 303

9 4.Etkilenen nüfusun ayrintili yas durumu belirlenmelidir. 5.Hamile ve emziren kadinlarin tahminlerini de içeren ortalama aile veya hane halki belirlenmelidir. 6.Bulasici hastaliklar, yaralanmalar ve ölümlerle ilgili bilgiler belirlenmelidir. 7.Devam eden tehlikeli durum ya da durumlarin olup olmadigi belirlenmelidir. 8.Tüm nüfus için kaba ölüm orani (ölüm/10.000/nüfus/gün), 9.Bes yas alti ölümlerin orani (5 yas alti ölüm/10.000/nüfus/gün), 10. Temel problem ve hastaliklarin yasa ve cinsiyete göre dagilimi, 11. Çevre sartlari (içilebilir suya ulasim, temizlik kosullari, barinaklarin durumu, vektörler vb.), 12. Afetzede halkin beslenme durumu ve yiyecek maddelerinin saglanip saglanamadigi, 13. Yerel saglik alt yapisinin ve tibbi kaynaklarin kalitesi ve durumu, 14. Ulasim sisteminin durumu, 15. Iletisim aginin düzeyi, 16. Ilk bulgulara göre yaklasik olarak beklenen dis yardim, belirlenmelidir. AFETLERDE BESLENME HIZMETLERI: Afet durumlarinda, insanlarin yasamlarini sürdürebilmeleri için yeterli miktarda gida maddesi bulmalari ve saglikli beslenmeye devam etmeleri çok önemlidir. Afetlerde, basarili bir beslenme programi, iyi bir yönetime baglidir ki, bu da iyi bir koordinasyon gerektirir. Ülkemizde Kizilay, diger ülkelerde Kizilhaç gibi kurum ve kuruluslar bu programlari yürütür. Ayrica ülkemizde ulusal düzeyde gereken koordinasyonun saglanmasi için, Basbakanliga bagli Türkiye Acil Durum Yönetimi Genel Müdürlügü kurulmustur. Afet durumlarinda beslenme hizmetlerinin organizasyonu baslica iki asamada gerçeklestirilir: 1- Kisa dönem beslenme organizasyonu 2- Uzun dönem beslenme organizasyonu 1- Kisa Dönem Beslenme Organizasyonu; Saglikli su temini: Bu dönem yeniden yapilanma ve rehabilitasyondan önce baslar. Bu asamada saglikli su temini çok önemlidir. Afetzedelere, geçici yerlesime geçinceye kadar iliman mevsimlerde günlük kisi basi 3 litre, sicak mevsimlerde 6 litre su saglanmasi ve olabildigince kisa zamanda bu miktarin üstüne çikilmasi gerekmektedir. Geçici yerlesimle birlikte, kisi basina litre/kisi/gün olacak sekilde içme ve kullanma suyu temin edilmelidir. Afet bölgesine giriste, tankerlerdeki suda kalici klor 304

10 düzeyi ölçülmeli ve klor içermeyen sular 0.5 PPM- litrede 0.5 miligram serbest kalici olacak sekilde klorlanarak tüketime verilmelidir. Afet sirasinda, bölgedeki sebeke klorlamasi normal zamanlarin iki katina çikarilmalidir. Herhangi bir boru sisteminin dezenfeksiyonu için, bir saat süre ile 100 mg/litre veya 24 saat 50 mg/litre klorlu su uygulanmalidir. Asiri klorun uzaklastirilmasi amaciyla sudaki her 1000 mg klor basina 0,88 gram sodyum tiyosulfat konulmalidir. Afet sirasinda suya yönelik sürveyans çalismalari siklastirilmalidir (9). Saglikli besin temini: Afetten hemen sonra, yiyecek dagitimi için destek ve organizasyon acilen saglanmalidir. Merkezi noktalarda mutfaklar ve yiyecek dagitim üniteleri kurulmali ve en az iki ögün olacak sekilde dagitim yapilmalidir. Ilk günlerde hazir besinler tüketilmelidir. Gida stoklari belirlenmeli, afet nedeniyle kontamine olmus ve bozulmus besinler uygun sekilde imha edilmelidir. Besin maddelerinin güvenlik içinde saklanmasi için gerekli sogutma islevi için, tasinabilir ve yedek jeneratörler devreye sokulmali, soguk hava depolari ve buzdolaplari ivedilikle devreye girmelidir. Afetler sirasinda risk gruplarinin öncelikle düsünülmesi gerekmektedir, bunlar; 0-1 yas, TSK Koruyucu Hekimlik Bülteni, 2004: 3 (12) grubu bebekler çocuklar, gebe ve emzikli kadinlar ile yaslilardir. Gida maddeleri dagitilirken ; yas ve cinsiyet gözönünde bulundurulmali, gerekli günlük enerji gereksinimini karsilamalidir. Soguk iklimde enerjisi yüksek yiyecekler, sicak iklimde çabuk bozulmayan,dayanikli besinler saglanmalidir. 2- Uzun dönem beslenme organizasyonu: Bu dönem rehabilitasyon ve gelisme sürecini içerir. Malnütrisyon olusmasini engellemek, özel gruplarin beslenme ihtiyaçlarini karsilayabilmek için özel beslenme programlari yapilmali, malnutrisyonu olan yas gruplarinda terapotik beslenme destegi saglanmalidir. Bu dönemde kurulan merkezi mutfaklarin islerligi saglanmali, yemek yiyen kisilerin kayitlari tutulmali ve risk gruplarinin tanimlanmasini saglayacak beslenme kartlari hazirlanmalidir (10 ). KAYNAKLAR 1. Wisner B, Adams J., Environmental Health in Emergencies and Disasters: A Practical Guide, WHO Publications, Geneva, Indian Ocean Earthquake and Tsunami Emergency Update, Center of Excellence in Disaster Management, (erisim tarihi: 28/ 01/ 2005) 305

11 3. WHO, Health action in crises: South Asia Earthquake and Tsunamis. international/asia_tsunami/ appeal/projects/en/ (Erisim tarihi: ). 4. Türkiye Iktisat Kongresi 2004: Afet Yönetimi Çalisma Grubu Raporu Sunus Metni. Mayis 2004, Izmir. 5. Akdur R., Afete Hazirlik ve Afet Planlari, Afetlerde Saglik Hizmetleri Yönetimi, Saglik Bakanligi, Saglik Projesi Genel Koordinatörlügü. Ankara, Loretti A., Coordinator, Intelligence and Capacity Building Department of Emergency and Humanitarian Action, WHO Geneva, Health Sector Disaster Reduction and Emergency Management, International Public Health Congress, October 2000, Istanbul. 7. The Sphere Project, handbook/hdbkpdf/hdbk_what.pdf 8. Sphere Projesi, Afete Müdahalede Asgari Standartlar ve Insani Yardim Sözlesmesi, Saglik Bakanligi Saglik Projesi Genel Koordinatörlügü, (http://www.hm.saglik.gov.tr/ pdf/kitaplar/sphere.pdf) 9. Güler Ç, Çobanoglu Z., Afetlerde Çevre Sagligi Önlemleri, Saglik Bakanligi, Saglik Projesi Genel Koordinatörlügü, TSHGM, 1997, Ankara. (http://www.hm.saglik.gov.tr/ pdf/kitaplar/css39.pdf) 10. Afet Durumlarinda Beslenme Hizmetleri, Saglik Bakanligi, TSHGM,

AFETLERİN SAĞLIK ÜZERİNDEKİ GENEL ETKİLERİ...

AFETLERİN SAĞLIK ÜZERİNDEKİ GENEL ETKİLERİ... İÇİNDEKİLER 1. Bölüm: AFETLERİN SAĞLIK ÜZERİNDEKİ GENEL ETKİLERİ... 1 BÜTÜN DOĞAL AFETLERDE ORTAK SAĞLIK SORUNLARI... 3 Toplumsal Tepkiler... 3 Bulaşıcı Hastalıklar... 4 Nüfusun Başka Bir Yere Taşınması...

Detaylı

TÜRKİYE DE İLKYARDIMIN SAĞLIK VE AFET ORGANİZASYONUNA ENTEGRASYONU. Dr. Yavuz Üçkuyu Konya İl Ambulans Servisi

TÜRKİYE DE İLKYARDIMIN SAĞLIK VE AFET ORGANİZASYONUNA ENTEGRASYONU. Dr. Yavuz Üçkuyu Konya İl Ambulans Servisi TÜRKİYE DE İLKYARDIMIN SAĞLIK VE AFET ORGANİZASYONUNA ENTEGRASYONU Dr. Yavuz Üçkuyu Konya İl Ambulans Servisi AFET (Olağan Dışı Durum) l Toplumun tamamı veya belli kesimleri için fiziksel, ekonomik ve

Detaylı

AFET ALGISI AFETLER KADERİMİZ Mİ? Prof.Dr. Recep AKDUR

AFET ALGISI AFETLER KADERİMİZ Mİ? Prof.Dr. Recep AKDUR AFET ALGISI AFETLER KADERİMİZ Mİ? Prof.Dr. Recep AKDUR Afet:Doğanın sebep olduğuyıkım Afetzede: Afete uğramış afet görmüş AFET TANIMI NİCEL TANIMLAR NİTEL TANIMLAR NÜKLEER SAVAŞ Ağustos 1945 HİROŞİMA,

Detaylı

Mülteci Kampları ve Halk Sağlığı Açısından Yönetimi. Dr. İbrahim KORUK Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı

Mülteci Kampları ve Halk Sağlığı Açısından Yönetimi. Dr. İbrahim KORUK Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Mülteci Kampları ve Halk Sağlığı Açısından Yönetimi Dr. İbrahim KORUK Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Sunum Planı Afet tıbbı ve halk sağlığı açısından mülteciler Mülteci kamplarının

Detaylı

TÜRKİYE DE TAŞKIN GERÇEĞİ VE METEOROLOJİK ERKEN UYARI SİSTEMLERİ

TÜRKİYE DE TAŞKIN GERÇEĞİ VE METEOROLOJİK ERKEN UYARI SİSTEMLERİ TÜRKİYE DE TAŞKIN GERÇEĞİ VE METEOROLOJİK ERKEN UYARI SİSTEMLERİ YALÇIN ÜN Meteoroloji Mühendisi Meteoroloji Genel Müdürlüğü Araştırma Dairesi Başkanlığı Çevre Şube Müdür V. Nisan 2013 - İstanbul SUNUM

Detaylı

KORUMA. Doç. Dr. Levent GÖRENEK GATA İnfeksiyon Hastalıkları ve Kl. Mik. AD.

KORUMA. Doç. Dr. Levent GÖRENEK GATA İnfeksiyon Hastalıkları ve Kl. Mik. AD. SALGINDA KONTROL VE KORUMA Doç. Dr. Levent GÖRENEK GATA İnfeksiyon Hastalıkları ve Kl. Mik. AD. Salgın inceleme basamakları 1. Saha çalışması için hazırlık yapılması 2. Bir salgının varlığının ğ gösterilmesi

Detaylı

ULUSAL SU VE SAĞLIK KONGRESĠ AFETLERDE SU YÖNETĠMĠ

ULUSAL SU VE SAĞLIK KONGRESĠ AFETLERDE SU YÖNETĠMĠ ULUSAL SU VE SAĞLIK KONGRESĠ AFETLERDE SU YÖNETĠMĠ Prof.Dr.Recep AKDUR AFET 1 2 3 OLAY/OLGU ĠVEDĠ DURUM FELAKET AFET ĠNCĠDENT EMERGENCY DĠSASTER CATASTROHE 2 AFET EKOLOJİK DENGE BOZULUR CAN VE MAL KAYIPLARI

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü GENELGE 2006/ 23

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü GENELGE 2006/ 23 B100TSH0110001 Bulaşıcı Hastalıklarla Mücadele 17.02.2006 / 1808 GENELGE 2006/ 23 Ülkemizin içinde bulunduğu coğrafik yapı, alt yapı eksikliklerinden kaynaklanan problemler ve genel hijyen uygulamalarındaki

Detaylı

TOPLUM SAĞLIĞI AÇISINDAN İLK YARDIM EĞİTİMİNİN ÖNEMİ. Dr.Alpaslan Türkkan

TOPLUM SAĞLIĞI AÇISINDAN İLK YARDIM EĞİTİMİNİN ÖNEMİ. Dr.Alpaslan Türkkan TOPLUM SAĞLIĞI AÇISINDAN İLK YARDIM EĞİTİMİNİN ÖNEMİ Dr.Alpaslan Türkkan İlkyardım Hastalık ya da kaza ile sağlığı tehlikeye girmiş kişi ya da kişilere; Hayati tehlikeyi ortadan kaldırmak, Yaralının durumunun

Detaylı

ULUSLARARASI SAĞLIK KURULUŞLARI. Yasemin DİNÇ Fatih Bölgesi Kamu Hastaneleri Birliği Tıbbi Hizmetler Başkanlığı

ULUSLARARASI SAĞLIK KURULUŞLARI. Yasemin DİNÇ Fatih Bölgesi Kamu Hastaneleri Birliği Tıbbi Hizmetler Başkanlığı ULUSLARARASI SAĞLIK KURULUŞLARI Yasemin DİNÇ Fatih Bölgesi Kamu Hastaneleri Birliği Tıbbi Hizmetler Başkanlığı ULUSLARARASI SAĞLIK KURULUŞLARI 1948 yılında yayımlanan İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi,

Detaylı

AFET YÖNETĠMĠNDE ÖĞRETMENLERĠN KONUMU (Geçmiş Afetlerden Çıkarılan Dersler)

AFET YÖNETĠMĠNDE ÖĞRETMENLERĠN KONUMU (Geçmiş Afetlerden Çıkarılan Dersler) MEB-JICA OKUL TABANLI AFET EĞĠTĠMĠ PROJESĠ FORMATÖR ÖĞRETMEN EĞĠTĠM PROGRAMI AFET YÖNETĠMĠNDE ÖĞRETMENLERĠN KONUMU (Geçmiş Afetlerden Çıkarılan Dersler) Gülgün Tezgider ACĠL DESTEK VAKFI Eylül 2011 Sunum

Detaylı

AVUKAT BÜROSU RİSK DEĞERLENDİRME FORMU

AVUKAT BÜROSU RİSK DEĞERLENDİRME FORMU AVUKAT BÜROSU RİSK DEĞERLENDİRME FORMU İşveren Büro Adresi Yapılan İş Çalışan Sayısı Toplam: Hukuki Danışmanlık, Dava ve İcra İşlemleri Takibi Erkek Kadın Çocuk Stajyer Öğrenci RİSK DEĞERLENDİRMESİ YAPILMASININ

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ TARAFINDAN FİNANSE EDİLEN PROJE LİSTESİ

AVRUPA BİRLİĞİ TARAFINDAN FİNANSE EDİLEN PROJE LİSTESİ MEDA FONU TÜRKİYE DEKİ ÇEVRE İLE İLGİLİ MEVZUATIN ANALİZİ PROJESİ: TAMAMLANDI 1 AVRUPA BİRLİĞİ İDARİ İŞBİRLİĞİ FONU TÜRKİYE CUMHURİYETİ İÇİN ÇEVRE ALANINDA ENTEGRE UYUMLAŞTIRMA STRATEJİSİ PROJESİ: TAMAMLANDI

Detaylı

TÜRKİYE HASTANE AFET PLANI EĞİTİMLERİ HASTANE AFET PLANI (HAP) OPERASYON

TÜRKİYE HASTANE AFET PLANI EĞİTİMLERİ HASTANE AFET PLANI (HAP) OPERASYON TÜRKİYE HASTANE AFET PLANI EĞİTİMLERİ HASTANE AFET PLANI (HAP) OPERASYON Olay Komuta Sistemi HAP Başkanı Operasyon Şefi Alan Yönetimi Tıbbı Bakım Sorumlusu Tehlikeli Madde Direktörü Hastane Ünitesi Acil

Detaylı

2015 YILI EĞİTİM PLANI EĞİTİMİ VEREN SÜRESİ

2015 YILI EĞİTİM PLANI EĞİTİMİ VEREN SÜRESİ 2015 YILI EĞİTİM PLANI BİRLİK te sağlıklı gelecek KODU YÖN.P.L.06 YAYIN TARİHİ: 02.01.2006 REVİZİYON TARİHİ: 28.11.2013 REVİZYON NO:02 EĞİTİM TARİHİ EĞİTİMİN KONUSU EĞİTİMİN SÜRESİ EĞİTİMİ VEREN EĞİTİMİ

Detaylı

bekletilme ünitesi Sebze yıkama ünitesi Bulaşık yıkama ünitesi

bekletilme ünitesi Sebze yıkama ünitesi Bulaşık yıkama ünitesi MUTFAK HİJYENİ VE KİŞİSEL HİJYEN ENFEKSİYON KONTROL KURULU MUTFAK HİJYENİ Mutfakta fiziki iki alanlar; l Yemek pişirilme ünitesi Hazırlanan yemeklerin bekletilme ünitesi Sebze yıkama ünitesi Bulaşık yıkama

Detaylı

AFETLERDE İLK YARDIM

AFETLERDE İLK YARDIM Doç. Dr. Onur POLAT Bu Ünitede; Afet durumlarında karşılaşılan güçlüklerin önlenebilmesi, afet sırasında yapılması gerekenler ile tıbbi organizasyon ve koordinasyonun ne şekilde yapılacağı anlatılacaktır.

Detaylı

2015 YILI HİZMET İÇİ EĞİTİM PLANI

2015 YILI HİZMET İÇİ EĞİTİM PLANI DÖK.NO:YÖN.PL.01 YAYIN TARİHİ :01.01.2013 T.C. 2015 YILI HİZMET İÇİ PLANI REVİZYON NO : 2 REVİZYON TARİHİ :08.12.2014 SAYFA NO :1/ TARİH İN KONUSU İN ALT KONUSU YER SÜRE CİNİN ADI SOYADI KATILIMCILAR HASTA

Detaylı

HASTA DOSYASI VE ARŞİV HİZMETLERİ

HASTA DOSYASI VE ARŞİV HİZMETLERİ HASTA DOSYASI VE ARŞİV HİZMETLERİ Hasta dosyalarına yönelik düzenleme yapılmalıdır. Hasta dosyaları için standart bir dosya içeriği belirlenmeli, o Dosyalarda bulunması gereken bilgi ve dokümanlar belirlenmeli,

Detaylı

BELEDİYE HİZMETLERİNDE ÇÖZÜM ORTAĞINIZ

BELEDİYE HİZMETLERİNDE ÇÖZÜM ORTAĞINIZ BELEDİYE HİZMETLERİNDE ÇÖZÜM ORTAĞINIZ ÇÖP DEPONİ ALANLARINDA VE ÇÖP SIZINTI SUYUNDA KOKU KONTROLÜ, ÇÖP SIZINTI SUYUNUN ARITMA ÖNCESİ BOİ, KOİ, AKM DEĞERLERİNİN İYİLEŞTİRİLMESİ Bütün dünyada olduğu gibi,

Detaylı

TOPLUMU TANIMA VE EKİP ÇALIŞMASI YARD. DOÇ. DR. NALAN AKIŞ

TOPLUMU TANIMA VE EKİP ÇALIŞMASI YARD. DOÇ. DR. NALAN AKIŞ TOPLUMU TANIMA VE EKİP ÇALIŞMASI YARD. DOÇ. DR. NALAN AKIŞ Amaç Bu dersin sonunda öğrenciler, sağlık hizmeti verecekleri toplumu tanımanın önemi konusunda bilgi sahibi olacaklardır. ÖĞRENİM HEDEFLERİ Bu

Detaylı

Acil Durum ve Afet Yönetiminde İlk Yardımın Önemine İlişkin Küresel Yaklaşım

Acil Durum ve Afet Yönetiminde İlk Yardımın Önemine İlişkin Küresel Yaklaşım Acil Durum ve Afet Yönetiminde İlk Yardımın Önemine İlişkin Küresel Yaklaşım www.kizilay.org.tr www.ilkyardim.org.tr AFETİN TANIMI İnsanlar için fiziksel, ekonomik, sosyal ve çevresel kayıplar doğuran,

Detaylı

Afet Yönetimi ve. Sel Risk Değerlendirmesi

Afet Yönetimi ve. Sel Risk Değerlendirmesi Afet Yönetimi ve Sel Risk Değerlendirmesi KAPSAM - Afetlerin Genel Durumu - Kriz Yönetiminden Risk Yönetimine Geçiş - Risk Kavramı ve Risk Değerlendirmesi Risk Nedir? Nasıl Belirlenir? Nasıl Yönetilir?

Detaylı

6331 sayılı İş Kanunu kapsamında iş sağlığı ve güvenliği konusunda çalışmalar yaparak, Şifa Ortak Sağlık Güvenlik Birimi tarafından ;

6331 sayılı İş Kanunu kapsamında iş sağlığı ve güvenliği konusunda çalışmalar yaparak, Şifa Ortak Sağlık Güvenlik Birimi tarafından ; 17.12.2013 İŞ GÜVENLİĞİ KAPSAMINDAKİ HİZMET TEKLİFİ TEKLİF BİLGİLERİ YETKİLİ ANKARA DİŞ HEKİMLERİ ODASI DANIŞMAN ŞİFA ORTAK SAĞLIK VE GÜVENLİK BİRİMİ ADRES: HEPKEBİRLER MAH. NASRULLAH İŞ MERKEZİ KAT:5

Detaylı

Afetlerde Hayvanların Yönetimi ve Veteriner Hizmetleri

Afetlerde Hayvanların Yönetimi ve Veteriner Hizmetleri Afetlerde Hayvanların Yönetimi ve Veteriner Hizmetleri Prof. Dr. Hakan Altıntaş, EMDM Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Afet İnsan sağlığı (ilk öncelik) Hayvan sağlığı (doğal

Detaylı

Tanımı Rolü Temel Fonksiyonları Afet Yönetiminde Lojistik. Afete Hazırlık Süreci Afet Müdahale Süreci Afet Müdahale Sonrası

Tanımı Rolü Temel Fonksiyonları Afet Yönetiminde Lojistik. Afete Hazırlık Süreci Afet Müdahale Süreci Afet Müdahale Sonrası AFET LOJİSTİĞİ LOJİSTİK Tanımı Rolü Temel Fonksiyonları Afet Yönetiminde Lojistik Afete Hazırlık Süreci Afet Müdahale Süreci Afet Müdahale Sonrası Kızılay Lojistik Yönetim Sistemi LOJİSTİK NEDİR? İhtiyaçları

Detaylı

ULUSAL PNÖMOKONYOZ ÖNLEME EYLEM PLANI

ULUSAL PNÖMOKONYOZ ÖNLEME EYLEM PLANI ULUSAL PNÖMOKONYOZ ÖNLEME EYLEM PLANI 1. Sorunun öneminin saptanması Pnömokonyoz ülkemizde en sık görülen mesleki akciğer hastalıklarından biri olup, önlenebilir meslek hastalıklarının başında gelmektedir.

Detaylı

ŞUBE MÜDÜRLÜKLERİ GÖREV TANIMLARI

ŞUBE MÜDÜRLÜKLERİ GÖREV TANIMLARI ŞUBE MÜDÜRLÜKLERİ GÖREV TANIMLARI Valilik Makamının 04/11/2015 tarih ve 1260 Sayılı Olur ları kapsamında şube müdürlüklerinin görev tanımları yeniden düzenlenmiştir. Buna göre; I- PLANLAMA VE ZARAR AZALTMA

Detaylı

HİJYEN VE SANİTASYON

HİJYEN VE SANİTASYON HİJYEN VE SANİTASYON TEMİZLİK+ HİJYEN= SANİTASYON Bulunduğumuz ortamda hastalık yapan mikroorganizmaların hastalık yapamayacak seviyede bulunma durumuna hijyen denir. Sağlıklı (temiz ve hijyenik) bir ortamın

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ANABİLİM DALI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ANABİLİM DALI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ANABİLİM DALI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ 1. Yıl - GÜZ DÖNEMİ ZORUNLU DERSLER İş Sağlığı Epidemiyolojisi ISG701 1 3 + 0 6 İş sağlığı ve epidemiyoloji kavramlarının

Detaylı

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ BAĞIRSAK PARAZİTLERİ VE KORUNMA YOLLARI BU EĞİTİMDE NELER PAYLAŞACAĞIZ?

Detaylı

DIŞ KAYNAKLI DOKÜMAN LİSTESİ

DIŞ KAYNAKLI DOKÜMAN LİSTESİ KANUNLAR 1 Türkiye Cumhuriyeti Anayasası Tüm Bölümler 08.07.1993 23.07.1995 18.06.1999 13.08.1999 13.10.2001 21.11.2001 2 Hemşirelik kanunu Tüm Bölümler 02.03.1954 25.04.2007 3 Sağlık hizmetleri temel

Detaylı

ULUSLARARASI SAĞLIK KURULUŞLARI

ULUSLARARASI SAĞLIK KURULUŞLARI ULUSLARARASI SAĞLIK KURULUŞLARI Hanife TİRYAKİ ŞEN İstanbul Sağlık Müdürlüğü İnsan Kaynakları Şube Müdürlüğü Personel Eğitim Birimi 19/11/2012 Aday Memur Eğitimleri-2012 1 ULUSLARARASI SAĞLIK KURULUŞLARI

Detaylı

TTB nin Olağandışı Durumlarla İlgili Çalışmaları

TTB nin Olağandışı Durumlarla İlgili Çalışmaları TTB nin Olağandışı Durumlarla İlgili Çalışmaları 1990 yılında Körfez Krizi sonrasında Kuzey Irak tan sığınmacı akını 17 Ağustos 1999 Marmara depremi TTB ODSH Kolu Yönergesi çerçevesinde, TTB ODSH Kolu

Detaylı

RİSK ANALİZİ TALİMATI

RİSK ANALİZİ TALİMATI AĞRI İL AMBULANS SERVİSİ BAŞHEKİMLİĞİ RİSK ANALİZİ TALİMATI DÖK. KOD NO : AĞRI-112-YÖN-TL- 22 YAY. TRH: 31.02.2014 REV.TRH: REV.NO: SA YFA NO: 5 1. AMAÇ: Ağrı İl Ambulans Servisi Başhekimliğinde hizmet

Detaylı

Türkiye de Sağlık Örgütlenmesi

Türkiye de Sağlık Örgütlenmesi Türkiye de Sağlık Örgütlenmesi (224 Sayılı Yasa ) Doç.Dr.Melikşah ERTEM İdeal Bir Örgütün İlkeleri Eşitlik Sürekli hizmet Entegre hizmet Katılımcı hizmet Öncelikli hizmet Ekip hizmeti Kademeli hizmet İdeal

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNDE RİSK YÖNETİMİ VE DEĞERLENDİRMESİ DOÇ. DR. İBRAHİM OCAK DOÇ. DR. ALİ İSMET KANLI

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNDE RİSK YÖNETİMİ VE DEĞERLENDİRMESİ DOÇ. DR. İBRAHİM OCAK DOÇ. DR. ALİ İSMET KANLI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNDE RİSK YÖNETİMİ VE DEĞERLENDİRMESİ DOÇ. DR. İBRAHİM OCAK DOÇ. DR. ALİ İSMET KANLI Konu Başlıkları 1. Temel Kavramlar ve Tanımlar 2. İlgili Mevzuat 3. Risklerden Korunma Yöntemleri

Detaylı

STOK YÖNETİMİ Adem ÖZTÜRK Performans Yönetimi ve Kalite Geliștirme Daire Bașkanlığı 13-14 / 08 / 2009 - Ankara Stok nedir? SUNUM PLANI Stok Yönetiminin amacı Stok Yönetiminin faydaları Stok Yönetim Sisteminin

Detaylı

Afet (ODD) planlaması ve yönetimi. Doç. Dr. Ali CEYLAN

Afet (ODD) planlaması ve yönetimi. Doç. Dr. Ali CEYLAN Afet (ODD) planlaması ve yönetimi Doç. Dr. Ali CEYLAN AFET (ODD) YÖNETİMİ Bir ODD (Olağan Dışı Durum) da zarar azaltma, önceden hazırlık, kurtarma ve ilk yardım, iyileştirme ve yeniden inşa safhalarında

Detaylı

ÇELİK OTOKORKULUK VE YOL GÜVENLİK SİSTEMLERİ DERNEĞİ

ÇELİK OTOKORKULUK VE YOL GÜVENLİK SİSTEMLERİ DERNEĞİ PROJE BAŞVURU FORMU ÇELİK OTOKORKULUK VE YOL GÜVENLİK SİSTEMLERİ DERNEĞİ 07.05.2015 Sayı: Konu: ANKARA VALİLİĞİNE 1-Derneğin Adı : ÇELİK OTOKORKULUK VE YOL GÜVENLİK SİSTEMLERİ DERNEĞİ 2-Kütük Numarası

Detaylı

KÖYCEĞİZ TOPLUM SAĞ HİZMET SUNMAKLA GÖREVLİ/YETKİLİ SIRA NO KURUM KODU STANDART DOSYA PLANI KODU HİZMETİN ADI HİZMETİN TANIMI HİZMETİN DAYANAĞI MEVZUATIN ADI VE MADDE NUMARASI HİZMETTEN YARARLANANLAR TAŞRA

Detaylı

Ocak Ayında 8 planlı eğitime toplam 99 kişi katılmıştır.

Ocak Ayında 8 planlı eğitime toplam 99 kişi katılmıştır. 2014 YILI OCAK AYI HİZMET İÇİ İ El Hijyeni Endikasyonları, Eldiven Kullanım Kuralları, El Antiseptikleri İle İlgili Genel Kurallar, Alkol Bazlı El Antiseptikleri İle İlgili Alınması Gereken Önlemler EĞİTİMİ

Detaylı

ISG KANUNUNDAKİ DEĞİŞİKLİKLER, YÜKÜMLÜLÜKLER VE CEZAİ YAPTIRIMLARI ISG UZMANI: M.AYHAN KENTBUĞA MEHMET KÖTÜCE

ISG KANUNUNDAKİ DEĞİŞİKLİKLER, YÜKÜMLÜLÜKLER VE CEZAİ YAPTIRIMLARI ISG UZMANI: M.AYHAN KENTBUĞA MEHMET KÖTÜCE ISG KANUNUNDAKİ DEĞİŞİKLİKLER, YÜKÜMLÜLÜKLER VE CEZAİ YAPTIRIMLARI ISG UZMANI: M.AYHAN KENTBUĞA ISGYT: MEHMET KÖTÜCE ESKİ KANUN CEZASI: 1.250 TL İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ İLE İLGİLİ GEREKLİ ÖNLEMLERİN ALINMASI,

Detaylı

GENEL RİSK DEĞERLENDİRMESİ ÖRNEK FORMU

GENEL RİSK DEĞERLENDİRMESİ ÖRNEK FORMU GENEL RİSK DEĞERLENDİRMESİ ÖRNEK FORMU Risk Değerlendirme No: Tarih: İşveren: İşyeri Adresi: Yapılan İş Nedir? (Kısaca açıklayınız) İşçi sayısı: Erkek Kadın Çocuk Çırak Öğrenci RİSK DEĞERLENDİRMESİ YAPILMASININ

Detaylı

HASTANE TEMİZLİĞİ AYŞEGÜL LİKOĞLU ENFEKSİYON KONTROL HEMŞİRESİ VE EĞİTİM HEMŞİRESİ

HASTANE TEMİZLİĞİ AYŞEGÜL LİKOĞLU ENFEKSİYON KONTROL HEMŞİRESİ VE EĞİTİM HEMŞİRESİ HASTANE TEMİZLİĞİ AYŞEGÜL LİKOĞLU ENFEKSİYON KONTROL HEMŞİRESİ VE EĞİTİM HEMŞİRESİ Amaç Hastanede çalışan personeli ve yatan hastaları hastane enfeksiyonları açısından korumak, bilinçlendirmek, Gerekli

Detaylı

DIŞKAPI YILDIRIM BEYAZIT EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ 2015 YILI HASTA HİZMETLERİ VE SAĞLIK OTELCİLİĞİ BİRİMİNE BAĞLI BÖLÜMLERİN EĞİTİM TABLOSU

DIŞKAPI YILDIRIM BEYAZIT EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ 2015 YILI HASTA HİZMETLERİ VE SAĞLIK OTELCİLİĞİ BİRİMİNE BAĞLI BÖLÜMLERİN EĞİTİM TABLOSU DIŞKAPI YILDIRIM BEYAZIT EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ 2015 YILI HASTA HİZMETLERİ VE SAĞLIK OTELCİLİĞİ BİRİMİNE BAĞLI BÖLÜMLERİN EĞİTİM TABLOSU AY EĞİTİM KONUSU KATILAN KATILAN HİZMET ALIMI PERSONEL SAYISI

Detaylı

İSG PLANLAMA RİSK DEĞERLENDİRME PROSEDÜRÜ

İSG PLANLAMA RİSK DEĞERLENDİRME PROSEDÜRÜ SAYFA NO 1/6 1. AMAÇ KAPSAM: Hastanede yeni bir bölüm açarken veya devam eden bölümlerin tehlikelerinin belirlenmesi, risklerin değerlendirilmesi, İSG programlarının oluşturulması ve gerekli kontrol ölçümlerinin

Detaylı

Akılcılık Zihnin dogustan itibaren bazı temel ilkeler ya da fikirlerle donatılmıs oldugu anlayısı

Akılcılık Zihnin dogustan itibaren bazı temel ilkeler ya da fikirlerle donatılmıs oldugu anlayısı Felsefi olarak akılcılık akımı Platon la baslamıstır Akılcılık Zihnin dogustan itibaren bazı temel ilkeler ya da fikirlerle donatılmıs oldugu anlayısı İlaç kullanımında akılcılık Deney ve gözleme dayalı

Detaylı

HASTANE TEMİZLİĞİNDE ENFEKSİYON KONTROL KURULU STANDARTLARI. Hastanelerde makine ile ıslak temizlik yöntemleri tercih edilmelidir,

HASTANE TEMİZLİĞİNDE ENFEKSİYON KONTROL KURULU STANDARTLARI. Hastanelerde makine ile ıslak temizlik yöntemleri tercih edilmelidir, HASTANE TEMİZLİĞİNDE ENFEKSİYON KONTROL KURULU STANDARTLARI Genel Temizlik Standartları Hastanelerde makine ile ıslak temizlik yöntemleri tercih edilmelidir, Hastanelerde kritik bölgeler dışındaki ünitelerde,

Detaylı

Yrd.Doç.dr. Orhan CERİT

Yrd.Doç.dr. Orhan CERİT Yrd.Doç.dr. Orhan CERİT JEOLOJİK OLAYLAR SONUCU OLUŞAN DOĞAL AFETLER DEPREMLER VOLKANLAR HEYELANLAR (KÜTLE HAREKETLERĠ) METEOROLOJİK OLAYLAR SONUCU OLUŞAN DOĞAL AFETLER SEL BASKINLARI KASIRGA VE TAYFUNLAR

Detaylı

AHMET DEMİR ÖRTÜN GENEL RİSK DEĞERLENDİRME RAPORU FULYA MAH.MEVLUT PEHLİVAN.SOK.NO8/1 D.10 ŞİŞLİ-İSTANBUL

AHMET DEMİR ÖRTÜN GENEL RİSK DEĞERLENDİRME RAPORU FULYA MAH.MEVLUT PEHLİVAN.SOK.NO8/1 D.10 ŞİŞLİ-İSTANBUL Risk Değerlendirme No: 1 S.M.M.M AHMET DEMİR ÖRTÜN GENEL RİSK DEĞERLENDİRME RAPORU Tarih: 31.12.2012 İşveren: Risk Değerlendirilmesinin Geçerlilik Tarihi İşyeri Adresi: Yapılan İş Nedir? AHMET DEMİR ÖRTÜN

Detaylı

HACCP. Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi

HACCP. Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi HACCP Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi HACCP HACCP teriminin çıkış noktası Hazard Analysis Critical Control Points Kritik Kontrol Noktalarında Tehlike Analizi HACCP nedir? Gıda güvenliği ve tüketici sağlığı

Detaylı

GÜVENLIK BILGI FORMU

GÜVENLIK BILGI FORMU GÜVENLIK BILGI FORMU Sayfa: 1 Derleme tarihi: 28/07/2008 Revize numarasi: 1 Bölüm 1: Madde/karisimin ve sirket/müteahhitin tanimlanmasi 1.1. Ürün belirleyici Ürün ismi: 1.2. Madde veya karisim ile ilgili

Detaylı

Ocak Ayında 8 planlı eğitime toplam 99 kişi katılmıştır.

Ocak Ayında 8 planlı eğitime toplam 99 kişi katılmıştır. 2014 YILI OCAK AYI HİZMET İÇİ PLANLI EĞİTİMLERİ PLANLI EĞİTİMLER El Hijyeni Endikasyonları, Eldiven Kullanım Kuralları, El Antiseptikleri İle İlgili Genel Kurallar, Alkol Bazlı El Antiseptikleri İle İlgili

Detaylı

HİJYEN VE SANİTASYON (LBV104U)

HİJYEN VE SANİTASYON (LBV104U) DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. HİJYEN VE SANİTASYON (LBV104U) DERS

Detaylı

Çevre ve Atık Yönetiminde Öncü Kuruluş İSTAÇ A.Ş. Belediyelerde Tıbbi Atık Yönetimi. İSTANBUL ÇEVRE YÖNETİM SAN. VE TİC. A.Ş. www.istac.com.

Çevre ve Atık Yönetiminde Öncü Kuruluş İSTAÇ A.Ş. Belediyelerde Tıbbi Atık Yönetimi. İSTANBUL ÇEVRE YÖNETİM SAN. VE TİC. A.Ş. www.istac.com. Çevre ve Atık Yönetiminde Öncü Kuruluş İSTAÇ A.Ş. İSTANBUL ÇEVRE YÖNETİM SAN. VE TİC. A.Ş. www.istac.com.tr Belediyelerde Tıbbi Atık Yönetimi 1 Belediyelerde Tıbbi Atık Yönetimi Tıbbi atıkların geçici

Detaylı

GDF SUEZ de Su Ayak İzi ve Su Risklerinin Yönetimi. Peter Spalding: HSE Manager, GDF SUEZ Energy International April 2015

GDF SUEZ de Su Ayak İzi ve Su Risklerinin Yönetimi. Peter Spalding: HSE Manager, GDF SUEZ Energy International April 2015 GDF SUEZ de Su Ayak İzi ve Su Risklerinin Yönetimi Peter Spalding: HSE Manager, GDF SUEZ Energy International April 2015 GDF SUEZ Önemli Rakamlar 2013 de 81,3 milyar gelir 147,400 dünyada çalışan sayısı

Detaylı

VAN ERCiŞ DEPREMi FAALiYET RAPORU 23 EKiM 24 KASIM 2011 ARASI

VAN ERCiŞ DEPREMi FAALiYET RAPORU 23 EKiM 24 KASIM 2011 ARASI FAALiYET RAPORU 23 EKiM 24 KASIM 2011 ARASI VAN DEPREMi 23 Ekim de Van da meydana gelen 7.2 büyüklüğündeki depremde şehir merkezinde ve çevre yerleşimlerde çok sayıda bina yerle bir oldu. Başbakanlık ve

Detaylı

KALINTILARI. Pestisit nedir? GIDALARDAKİ PESTİSİT KALINTILARI 1. pestisit kalınt kaynağı. güvenilirmidir. ? Güvenilirlik nasıl l belirlenir?

KALINTILARI. Pestisit nedir? GIDALARDAKİ PESTİSİT KALINTILARI 1. pestisit kalınt kaynağı. güvenilirmidir. ? Güvenilirlik nasıl l belirlenir? Tükettiğimiz imiz gıdalarg daların n güvenilirlig venilirliği i hayati derecede önemlidir KALINTILARI Dr. K.Necdet Öngen Gıdalarımızdaki pestisit kalıntıları konusunda neyi ne kadar biliyoruz? Tükettiğimiz

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI

AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ ve ÇEVRE Avrupa Birliği Bakanlığı Sunum İçeriği AB ve Çevre- Temel ilkeler AB ve İklim Değişikliği AB ve Su Kalitesi AB ve Atık Geri Dönüşümü Müzakere sürecinde

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI ACİL SAĞLIK HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜNÜN TEŞKİLAT VE GÖREVLERİNE DAİR YÖNERGE. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI ACİL SAĞLIK HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜNÜN TEŞKİLAT VE GÖREVLERİNE DAİR YÖNERGE. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI ACİL SAĞLIK HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜNÜN TEŞKİLAT VE GÖREVLERİNE DAİR YÖNERGE BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönergenin amacı, Acil Sağlık Hizmetleri

Detaylı

Prof. Dr. Banu Çakır, HÜTF Halk Sağlığı AD. 5. ULUSAL İLK YARDIM SEMPOZYUMU 18.9.2014, Ankara

Prof. Dr. Banu Çakır, HÜTF Halk Sağlığı AD. 5. ULUSAL İLK YARDIM SEMPOZYUMU 18.9.2014, Ankara Prof. Dr. Banu Çakır, HÜTF Halk Sağlığı AD 5. ULUSAL İLK YARDIM SEMPOZYUMU 18.9.2014, Ankara Prof. Dr. Banu Çakır, 18.9.2014, Ankara 2 } Acil durum ve afetlerde ilk yardımcılardan beklenenler nelerdir?

Detaylı

Çevremizdeki Sağlık Kuruluşları VE Sağlık Hizmetleri

Çevremizdeki Sağlık Kuruluşları VE Sağlık Hizmetleri Çevremizdeki Sağlık Kuruluşları VE Sağlık Hizmetleri Çevremizde bulunan sağlık kuruluşları, herhangi bir sağlık probleminde müdahalede bulunan ve tedavi amacı güden kuruluşlardır. Yaşadığınız çevrede bulunan

Detaylı

Araştırma Raporu. GK5 Sağlık Komitesi. Sorun: Pozisyon: Başkan Vekili. Giriş. Anahtar Kelimelerin Tanımları. Genel Bakış

Araştırma Raporu. GK5 Sağlık Komitesi. Sorun: Pozisyon: Başkan Vekili. Giriş. Anahtar Kelimelerin Tanımları. Genel Bakış Forum: Sorun: Yazar: GK5 Sağlık Komitesi Yoksul Ülkelerde Salgın Hastalıklardan Kaynaklanan Çocuk Ölümleri Sevim Özkan Pozisyon: Başkan Vekili Araştırma Raporu Giriş Yoksul ülkeler yiyecek, içecek, barınma

Detaylı

Afetlere İlişkin Acil Yardım Teşkilatı ve Planlama Esaslarına Dair Yönetmelik

Afetlere İlişkin Acil Yardım Teşkilatı ve Planlama Esaslarına Dair Yönetmelik Afetlere İlişkin Acil Yardım Teşkilatı ve Planlama Esaslarına Dair Yönetmelik R.G. Tarihi:08.05.1988 R.G. Sayısı:19808 BİRİNCİ KISIM Genel Esaslar Amaç: MADDE 1- Bu yönetmeliğin amacı, devletin tüm güç

Detaylı

KRİZ YÖNETİMİ BİLEŞENLERİ

KRİZ YÖNETİMİ BİLEŞENLERİ YASAL DAYANAKLAR 1593 Sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu, 224 Sayılı Sağlık Hizmetlerinin Sosyalleştirilmesine Dair Kanun, 2935 Sayılı Olağanüstü Hal Kanunu, Afetlere İlişkin Acil Yardım Teşkilatı ve Planlama

Detaylı

DİCLE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2015 2016 DERS YILI DÖNEM III HALK SAĞLIĞI, TIP EĞİTİMİ, BİYOİSTATİSTİK, BİYOFİZİK, TIP TARİHİ VE ETİK

DİCLE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2015 2016 DERS YILI DÖNEM III HALK SAĞLIĞI, TIP EĞİTİMİ, BİYOİSTATİSTİK, BİYOFİZİK, TIP TARİHİ VE ETİK DİCLE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2015 2016 DERS YILI DÖNEM III HALK SAĞLIĞI, TIP EĞİTİMİ, BİYOİSTATİSTİK, BİYOFİZİK, TIP TARİHİ VE ETİK 26.04.2016 30.05.2016 Dersler Teorik Pratik Toplam Halk Sağlığı 78

Detaylı

ULUSAL HAVZA YÖNETİM STRATEJİSİ

ULUSAL HAVZA YÖNETİM STRATEJİSİ ULUSAL HAVZA YÖNETİM STRATEJİSİ Bayram HOPUR Entegre Projeler Uygulama Şube Müdürü Çölleşme ve Erozyonla Mücadele Genel Müdürlüğü www.cem.gov.tr 3. Ulusal Taşkın Sempozyumu- 29.04.2013 İstanbul ULUSAL

Detaylı

Hastanelerde Su Kullanımı. M.Ali SÜNGÜ Amerikan Hastanesi Bakım ve Onarım Müdürü alis@amerikanhastanesi.org

Hastanelerde Su Kullanımı. M.Ali SÜNGÜ Amerikan Hastanesi Bakım ve Onarım Müdürü alis@amerikanhastanesi.org Hastanelerde Su Kullanımı M.Ali SÜNGÜ Amerikan Hastanesi Bakım ve Onarım Müdürü alis@amerikanhastanesi.org Bir Çin atasözü der ki; Suyu içmeden önce, kaynağını öğren Hastanelerde infeksiyon kaynaklarını

Detaylı

İŞYERİ HEKİMİ VE DİĞER SAĞLIK PERSONELİNİN GÖREV, YETKİ,SORUMLULUK VE EĞİTİMLERİ HAKKINDA YÖNETMELİK

İŞYERİ HEKİMİ VE DİĞER SAĞLIK PERSONELİNİN GÖREV, YETKİ,SORUMLULUK VE EĞİTİMLERİ HAKKINDA YÖNETMELİK F İ Y A T T E K L İ F İ ALTINIŞIK OSGB. Ltd. Şti. DİŞ HEKİMLERİ ODASI Tel-Fax : 0256-2591155 TEKLİF NO / TARİH 08.11.2013 / 301 GSM : 0532-4104875 (A. Hakan TÜRE) YETKİLİ Ayşegül hanım e-mail : a.hakanture@altinisikosgb.com.tr

Detaylı

TÜRKİYE HASTANE AFET PLANI EĞİTİMLERİ HASTANE AFET PLANI (HAP) PLANLAMA

TÜRKİYE HASTANE AFET PLANI EĞİTİMLERİ HASTANE AFET PLANI (HAP) PLANLAMA TÜRKİYE HASTANE AFET PLANI EĞİTİMLERİ HASTANE AFET PLANI (HAP) PLANLAMA HAP Başkanı Planlama İş Sürekliliği Bilgi Teknoloji Ünitesi Hizmet Sürekliliği Hizmet Taşıma Dökümantasyon Kayıt Koruma Ünitesi Durum

Detaylı

SAGLIK Sağlık hastalığın olmaması değil, fiziksel, ruhsal ve sosyal olarak tam bir iyilik halidir Temel sağlık hizmeti ne anlama gelmektedir?

SAGLIK Sağlık hastalığın olmaması değil, fiziksel, ruhsal ve sosyal olarak tam bir iyilik halidir Temel sağlık hizmeti ne anlama gelmektedir? SAGLIK Sağlık hastalığın olmaması değil, fiziksel, ruhsal ve sosyal olarak tam bir iyilik halidir Temel sağlık hizmeti ne anlama gelmektedir? Temel sağlık hizmeti hasta olanın tedavi edilmesi yanında,

Detaylı

HES PROJELERİNDE ÇEVRE, EKONOMİ VE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK MART, 2010 ANKARA

HES PROJELERİNDE ÇEVRE, EKONOMİ VE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK MART, 2010 ANKARA HES PROJELERİNDE ÇEVRE, EKONOMİ VE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK MART, 2010 ANKARA SUNU KAPSAMI TÜRKİYE DE HES PROJELERİNİN GEÇMİŞİ FİNANSMAN İHTİYACI FİNANSMAN İLE İLGİLİ AKTÖRLER KARŞILAŞILAN GÜÇLÜKLER ILISU ÖRNEĞİ

Detaylı

Küresel İklim Değişikliği ve Ülkemize Etkileri

Küresel İklim Değişikliği ve Ülkemize Etkileri Küresel İklim Değişikliği ve Ülkemize Etkileri Küresel İklim Değişikliği Nedir? Çeşitli gaz ve çevre kirliliği gibi olaylar sonucu atmosfer incelmeye başlamıştır.böylece güneş ışınları dünyaya daha fazla

Detaylı

Su ayak izi ve turizm sektöründe uygulaması. Prof.Dr.Bülent Topkaya Akdeniz Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü

Su ayak izi ve turizm sektöründe uygulaması. Prof.Dr.Bülent Topkaya Akdeniz Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü Su ayak izi ve turizm sektöründe uygulaması Prof.Dr.Bülent Topkaya Akdeniz Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü Kapsam Ayak izi kavramı Türkiye de su yönetimi Sanal su Su ayak izi ve turizm Karbon ayak

Detaylı

FUKUSHIMA KAZASI SONRASI NÜKLEER GÜVENLİK AÇISINDAN ÇIKARTILAN DERSLER

FUKUSHIMA KAZASI SONRASI NÜKLEER GÜVENLİK AÇISINDAN ÇIKARTILAN DERSLER FUKUSHIMA KAZASI SONRASI NÜKLEER GÜVENLİK AÇISINDAN ÇIKARTILAN DERSLER Dr. Serhat KÖSE Türkiye Atom Enerjisi Kurumu 9 Mart 2013 Fizik Mühendisleri Odası 1 İÇERİK Giriş Nükleer Güvenlik Fukushima sonrası

Detaylı

PATLAMA VE YANGINLARA MÜDAHALE YÖNTEMLERİ EMERGENCY RESPONSE AND FIRE FIGHTING FOR EXPLOSIVE ATMOSPHERES

PATLAMA VE YANGINLARA MÜDAHALE YÖNTEMLERİ EMERGENCY RESPONSE AND FIRE FIGHTING FOR EXPLOSIVE ATMOSPHERES PATLAMA VE YANGINLARA MÜDAHALE YÖNTEMLERİ EMERGENCY RESPONSE AND FIRE FIGHTING FOR EXPLOSIVE ATMOSPHERES Bölümler Süreç Yönetimi Acil Durum Planının Hazırlanması Müdahale Süreci Kişisel Korunma Ekipmanları

Detaylı

ERCIYES ÜNIVERSITESI TIP FAKÜLTESI HAKAN ÇETINSAYA IYI KLINIK UYGULAMA MERKEZI (IKU) YÖNERGESI

ERCIYES ÜNIVERSITESI TIP FAKÜLTESI HAKAN ÇETINSAYA IYI KLINIK UYGULAMA MERKEZI (IKU) YÖNERGESI ERCIYES ÜNIVERSITESI TIP FAKÜLTESI HAKAN ÇETINSAYA IYI KLINIK UYGULAMA MERKEZI (IKU) YÖNERGESI BIRINCI BÖLÜM Amaç, Kapsam ve Dayanak AMAÇ: Madde 1. IKU nun temel amaci ilaçla ilgili temel ve uygulamali

Detaylı

TÜRKİYE DE GÖÇ BOYUTU, NEDENLERİ ve GÖÇÜN SAĞLIKLA İLİŞKİSİ

TÜRKİYE DE GÖÇ BOYUTU, NEDENLERİ ve GÖÇÜN SAĞLIKLA İLİŞKİSİ TÜRKİYE DE GÖÇ BOYUTU, NEDENLERİ ve GÖÇÜN SAĞLIKLA İLİŞKİSİ Sağlıklı Kentler Birliği Eğitim Prgramı Prof. Dr. SABAHAT TEZCAN Haccettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü Müdürü Tıp Fakültesi Halk Sağlığı

Detaylı

SAĞLIK BAKANLIĞI-ORDU ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ 2014 YILI HİZMET İÇİ EĞİTİM PLANI

SAĞLIK BAKANLIĞI-ORDU ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ 2014 YILI HİZMET İÇİ EĞİTİM PLANI VE ARAŞTIRMA HASTANESİ 2014 YILI HİZMET İÇİ PLANI YÖN.PL.03 10.01.2013-00 1 / 12 TARİH İN KONUSU İN ALT KONUSU YER SÜRE CİNİN ADI SOYADI KATILIMCILAR OCAK HASTA HAKLARI VE GÜVENLİĞİ HASTA HAKLARI VE HASTA

Detaylı

2014 YILI YILLIK EĞİTİM PLANI

2014 YILI YILLIK EĞİTİM PLANI 26.12.2013 Sayfa 1 KONUSU ALT KONUSU TARİHİ 1 2 GENELGESİ GENELGESİ BİRİMİ 6245 SAYILI HARCIRAH KANUNU 6245 SAYILI HARCIRAH KANUNU MAAŞ MUTEMETLİĞİ 1 4 16.01.2014 UZM.DR.GÖKHAN BÜYÜKKARAMAN 2.01.2014 ALİ

Detaylı

1 Şubat 2015 PAZAR Resmî Gazete Sayı : 29254

1 Şubat 2015 PAZAR Resmî Gazete Sayı : 29254 1 Şubat 2015 PAZAR Resmî Gazete Sayı : 29254 BÜYÜKŞEHİR BELEDİYELERİ VE İL ÖZEL İDARELERİ TARAFINDAN AFET VE ACİL DURUMLAR İLE SİVİL SAVUNMAYA İLİŞKİN YATIRIMLARA AYRILAN BÜTÇEDEN YAPILACAK HARCAMALARA

Detaylı

Yasli bakim ve huzur evi sektoru: Evde bakim pratigi Hollanda modeli. Tanimlamalar, finansal modeller, gelir ve maliyetler

Yasli bakim ve huzur evi sektoru: Evde bakim pratigi Hollanda modeli. Tanimlamalar, finansal modeller, gelir ve maliyetler Yasli bakim ve huzur evi sektoru: Evde bakim pratigi Hollanda modeli Tanimlamalar, finansal modeller, gelir ve maliyetler Evde bakim tanimi Sektorel veriler Tanimlamalar Veriler Evde bakim nasil finans

Detaylı

HIV/AIDS epidemisinde neler değişti?

HIV/AIDS epidemisinde neler değişti? HIV/AIDS epidemisinde neler değişti? Dr. Gülşen Mermut Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji ABD EKMUD İzmir Toplantıları - 29.12.2015 Sunum Planı Dünya epidemiyolojisi

Detaylı

EĞİTİM. Kuş Gribi ve Korunma. Kümesler? Avian Influenza Virus. Korunma Önlemleri? Dayanıklılık??? Kümesler 1

EĞİTİM. Kuş Gribi ve Korunma. Kümesler? Avian Influenza Virus. Korunma Önlemleri? Dayanıklılık??? Kümesler 1 Kuş Gribi ve Korunma Dr.Gaye USLUER Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD Avian Influenza Virus Orthomyxoviridae Hemaglütinin, Nöraminidaz H5

Detaylı

T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI GIDA VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Dr. Nahit YAZICIOĞLU Daire Başkanı

T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI GIDA VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Dr. Nahit YAZICIOĞLU Daire Başkanı T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI GIDA VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Dr. Nahit YAZICIOĞLU Daire Başkanı MEVZUAT 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu Kuluçkahane ve Damızlık

Detaylı

Yıllar 2015 2016 2017 2018 2019 PROJE ADIMI - FAALİYET. Sorumlu Kurumlar. ÇOB, İÇOM, DSİ, TİM, Valilikler, Belediyeler ÇOB, İÇOM, Valilikler

Yıllar 2015 2016 2017 2018 2019 PROJE ADIMI - FAALİYET. Sorumlu Kurumlar. ÇOB, İÇOM, DSİ, TİM, Valilikler, Belediyeler ÇOB, İÇOM, Valilikler 1. HAVZA KORUMA PLANI KURUM VE KURULUŞLARIN KOORDİNASYONUNUN 2. SAĞLANMASI 3. ATIK SU ve ALTYAPI YÖNETİMİ 3.1. Göl Yeşil Kuşaklama Alanındaki Yerleşimler Koruma Planı'nda önerilen koşullarda önlemlerin

Detaylı

Istihdam yaratma, kaynaklarin harekete geçirilmesi, yatirim olusturma ve ekonomiye katkilarinda kooperatiflerin önemini kabul ederek ve

Istihdam yaratma, kaynaklarin harekete geçirilmesi, yatirim olusturma ve ekonomiye katkilarinda kooperatiflerin önemini kabul ederek ve Uluslararasi Çalisma Bürosu nun daveti üzerine 03 Haziran 2002 tarihinde Cenevre de 90. Toplantisini yapan Uluslararasi Çalisma Örgütü Genel Konferansi, Istihdam yaratma, kaynaklarin harekete geçirilmesi,

Detaylı

İşyeri Risk Değerlendirmesi için Prosedürler ve Araçlar

İşyeri Risk Değerlendirmesi için Prosedürler ve Araçlar Risk Değerlendirmesi ve İSG-YS konulu İSGİP Semineri 1 9 Temmuz 2010, Ankara İşyeri Risk Değerlendirmesi için Prosedürler ve Araçlar Heikki Laitinen Tehlike, kaza ve hastalıklara örnekler Yaralanma/hastalığın

Detaylı

2013/101 (Y) BTYK nın 25. Toplantısı. Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] KARAR

2013/101 (Y) BTYK nın 25. Toplantısı. Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] KARAR 2013/101 (Y) Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] BTYK nın 2009/102 no.lu kararı kapsamında hazırlanan ve 25. toplantısında onaylanan Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin koordinasyonunun

Detaylı

α ALFA ŞEHİR PLANLAMA

α ALFA ŞEHİR PLANLAMA ÇANAKKALE ÇAN - ALİBEYÇİFTLİĞİ Köyü PAFTA:4 PARSEL: 60 1/5000 ÖLÇEKLİ NAZIM İMAR PLANI AÇIKLAMA RAPORU 1. PLANLAMA ALANININ YERİ VE KONUMU Planlama alanı Çanakkale ili, Çan ilçesi, Alibeyçiftliği köyü,

Detaylı

AİLELER İÇİN AFETE HAZIRLIK PLANI

AİLELER İÇİN AFETE HAZIRLIK PLANI AİLELER İÇİN AFETE HAZIRLIK PLANI AİLEMİZİN HAZIRLIK PLANI 1. SU ve YİYECEK Önceliğiniz su olmalıdır. Çünkü bir insan susuz yalnız birkaç gün yaşayabilir. Diğer su kaynaklarınızı belirleyin. Gerektiğinde

Detaylı

TÜRK TABİPLERİ BİRLİĞİ AFET SIRASINDA VE SONRASINDA TOPLUMA YÖNELİK ÖNERİLER VE UYARILAR BROŞÜRÜ

TÜRK TABİPLERİ BİRLİĞİ AFET SIRASINDA VE SONRASINDA TOPLUMA YÖNELİK ÖNERİLER VE UYARILAR BROŞÜRÜ TÜRK TABİPLERİ BİRLİĞİ AFET SIRASINDA VE SONRASINDA TOPLUMA YÖNELİK ÖNERİLER VE UYARILAR BROŞÜRÜ GEÇMİŞ OLSUN ÇOK BÜYÜK BİR FELAKET YAŞADIK. CAN KAYIPLARIMIZ İÇİN HEPİMİZİN BAŞI SAĞOLSUN. TÜRK TABİPLERİ

Detaylı

LABORATUVAR YÖNETİMİNİN TEMEL UNSURLARI

LABORATUVAR YÖNETİMİNİN TEMEL UNSURLARI LABORATUVAR YÖNETİMİNİN TEMEL UNSURLARI Dr. Tuncer ÖZEKİNCİ DİCLE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ TIBBİ MİKROBİYOLOJİ A.D. 14 KASIM 2011 ANTALYA 1 İyi Laboratuvar Yönetimi İyi tanımlanmış, uluslararası kabul

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ İLE MAKEDONYA CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ ARASINDA SAĞLIK VE TIP BİLİMLERİ ALANINDA İŞBİRLİĞİNE DAİR ANLAŞMA

TÜRKİYE CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ İLE MAKEDONYA CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ ARASINDA SAĞLIK VE TIP BİLİMLERİ ALANINDA İŞBİRLİĞİNE DAİR ANLAŞMA TÜRKİYE CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ İLE MAKEDONYA CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ ARASINDA SAĞLIK VE TIP BİLİMLERİ ALANINDA İŞBİRLİĞİNE DAİR ANLAŞMA Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Makedonya Cumhuriyeti Hükümeti, bundan

Detaylı

9.ULUSLARARASI SAĞLIKTA KALİTE, AKREDİTASYON VE HASTA GÜVENLİĞİ KONGRESİ SAĞLIK KURUMLARI İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİNDE EĞİTİM UYGULAMALARI

9.ULUSLARARASI SAĞLIKTA KALİTE, AKREDİTASYON VE HASTA GÜVENLİĞİ KONGRESİ SAĞLIK KURUMLARI İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİNDE EĞİTİM UYGULAMALARI 9.ULUSLARARASI SAĞLIKTA KALİTE, AKREDİTASYON VE HASTA GÜVENLİĞİ KONGRESİ SAĞLIK KURUMLARI İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİNDE EĞİTİM UYGULAMALARI Kumral ORALALP-Ayşe SÖNMEZ Ege Üniversitesi Araştırma ve Uygulama

Detaylı

T.C. MUĞLA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI AFET KOORDİNASYON MERKEZİ ( AKOM ) ÇALIŞMA, USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK

T.C. MUĞLA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI AFET KOORDİNASYON MERKEZİ ( AKOM ) ÇALIŞMA, USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK T.C. MUĞLA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI AFET KOORDİNASYON MERKEZİ ( AKOM ) ÇALIŞMA, USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK T.C MUĞLA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ AFET ve ACİL DURUM KOORDİNASYON MERKEZİ (AKOM)

Detaylı