ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ"

Transkript

1 ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ DOKTORA TEZİ Seval MUTLU GIDA GÜVENİRLİĞİ AÇISINDAN TÜKETİCİ DAVRANIŞLARI (ADANA KENTSEL KESİMDE KIRMIZI ET TÜKETİMİ ÖRNEĞİ) TARIM EKONOMİSİ ANABİLİM DALI ADANA, 2007

2 ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ GIDA GÜVENİRLİĞİ AÇISINDAN TÜKETİCİ DAVRANIŞLARI (ADANA KENTSEL KESİMDE KIRMIZI ET TÜKETİMİ ÖRNEĞİ) Seval MUTLU DOKTORA TEZİ TARIM EKONOMİSİ ANABİLİM DALI Bu tez 02/07/2007 Tarihinde Aşağıdaki Jüri Üyeleri Tarafından Oybirliği İle Kabul Edilmiştir. İmza İmza İmza Prof. Dr. Oğuz YURDAKUL Prof. Dr. Serap ÇABUK Prof. Dr. Haydar ŞENGÜL DANIŞMAN ÜYE ÜYE İmza Doç. Dr. Dilek BOSTAN BUDAK ÜYE İmza. Doç. Dr. Cuma AKBAY ÜYE Bu tez Enstitümüz Tarım Ekonomisi Anabilim Dalında hazırlanmıştır. Kod No: Prof.Dr. Aziz ERTUNÇ Enstitü Müdürü Bu çalışma Ç.Ü. Rektörlüğü Bilimsel Araştırma Fonu tarafından desteklenmiştir. Proje No: ZF2004D16 Not: Bu tezde kullanılan özgün ve başka kaynaktan yapılan bildirişlerin, çizelge, şekil ve fotoğrafların kaynak gösterilmeden kullanımı, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunundaki hükümlere tabidir.

3 ÖZ DOKTORA TEZİ GIDA GÜVENİRLİĞİ AÇISINDAN TÜKETİCİ DAVRANIŞLARI (ADANA KENTSEL KESİMDE KIRMIZI ET TÜKETİMİ ÖRNEĞİ) Seval MUTLU ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TARIM EKONOMİSİ ANABİLİM DALI Danışman : Prof. Dr. Oğuz YURDAKUL Yıl: 2007, Sayfa: 205 Jüri : Prof. Dr. Oğuz YURDAKUL Prof. Dr. Serap ÇABUK Prof. Dr. Haydar ŞENGÜL Doç. Dr. Dilek BOSTAN BUDAK Doç. Dr. Cuma AKBAY Son yıllarda ortaya çıkan hayvansal kaynaklı hastalıkların insanlara bulaşması riski ve Türkiye de kırmızı et üretiminin bir bölümünün gıda kalite ve güvenirlik standartlarının altında gerçekleşmesi, tüketicilerin kırmızı et tüketimi üzerine olan duyarlılıklarını artırmış ve bir çok tüketicinin tüketim tercihlerinde değişmelere neden olmuştur. Bunun sonucu olarak, gıda güvenirliği tüketici tutum ve davranışları açısından önemli bir konu haline gelmiştir. Bu çalışmada, giderek artmakta olan gıda güvenirliği eğiliminin tüketicilerin kırmızı et ve et ürünleri satın alma tutum ve davranışlarını nasıl etkilediğinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Araştırma kapsamında veriler, 400 hane ile yapılan tüketici anketi aracılığıyla toplanmıştır. Araştırma sonucunda, tüketicilerin önemli bir bölümü gıda güvenirliği konusundaki haberlerden etkilenmekte ve et tüketim kompozisyonunu buna göre şekillendirmektedir. Kırmızı et ve ürünleri içerisinde tüketiciler tarafından en güvenilir olarak algılanan ürün koyun etidir. Gıda güvenirliği için tüketicinin ödeme istekliliğinin tahmin edilmesinde, Ordered Probit modeli kullanılmıştır. Bu modelin sonuçlarına göre sertifikalandırılmış kırmızı et ve ürünleri için tüketicilerin ödeme istekliliği olasılığının en yüksek olduğu düzey, mevcut fiyattan % 20 daha yüksektir. Ayrıca eğitim düzeyi yüksek, kırmızı et tüketim sıklığı fazla, yüksek gelir grubunda ve alışveriş yaparken süpermarket yada hipermarket tercih eden bireylerin gıda güvenirliği sağlanmış kırmızı et ve ürünleri için daha fazla ödemeye istekli oldukları belirlenmiştir. LA/AIDS modeli sonuçlarına göre harcama esnekliği, koyun etinde 1 den küçük, diğer ürünlerde ise 1 den büyüktür. Fiyat esnekliklerinin sığır eti, koyun eti ve pastırmada esnek; sucuk, salam ve sosiste ise az esnek olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca çapraz fiyat esnekliklerinde, rakip ilişkilerin tamamlayıcı ilişkilere göre daha fazla olduğu bulunmuştur. Anahtar kelimeler: Gıda Güvenirliği, Kırmızı Et Ürünleri, Ödeme İstekliliği, Ordered Probit Modeli, LA\AIDS Modeli. I

4 ABSTRACT Ph.D. THESIS CONSUMER BEHAVIORS ON FOOD SAFETY (A CASE STUDY ON RED MEAT CONSUMPTION IN URBAN AREAS OF ADANA) Seval MUTLU ÇUKUROVA UNIVERSITY INSTITUTE OF NATURAL AND APPLIED SCIENCES DEPARTMENT OF AGRICULTURAL ECONOMICS Supervisor : Professor Oğuz YURDAKUL Year: 2007, Pages: 205 Jury : Professor Oğuz YURDAKUL Professor Serap ÇABUK Professor Haydar ŞENGÜL Associate Professor Dilek BOSTAN BUDAK Associate Professor Cuma AKBAY Recently, there are many reasons to increase consumers sensitivity toward red meat consumption which affects their consumption preferences, such as infection risk of animal-borne disease, and some part of the red meat production can not meet food quality and safety standards in Turkey. As a result, food safety is becoming a major concern in the consumer s attitude and behaviors. In this study, it was aimed to determine that consumers food safety concerns affect on their purchasing attitude and behaviors for red meat and it products. Data were collected by means of consumer survey with 400 household. As a result of this research, a significant part of consumers were affected by news on food safety and they formed their consumption pattern in respect of food safety issues. Lamb meat is perceived as a safest meat product by consumers. Ordered Probit was used to estimate the consumers willingness to pay for food safety. Ordered Probit model estimation showed that probability of consumers willingness to pay a price premium for certificated red meat and it product is 20 % higher than based price. Besides, consumers who were well educated, frequently consumed red meat, had higher income level and preferred supermarket or hypermarket for shopping were more willing to pay for safer red meat and its product. As a result of LA/AIDS model, expenditure elasticity for lamb meat is smaller than one, and while other meat products are higher than one. Except for Turkish sausage, salami and sausage, the own-price elasticity for beef, lamb meat, and beef jerky estimated elastic. In addition, cross price elasticities reveal that substitutability relationships are higher than complementarities. Keywords: Food Safety, Red Meat Products, Willingness to Pay, Ordered Probit Model, LA/AIDS Model. II

5 TEŞEKKÜR Bu çalışmada ve akademik hayatımda beni yönlendiren ve her türlü desteği esirgemeyen değerli danışmanım Sayın Prof. Dr. Oğuz YURDAKUL a, değerli katkı ve eleştirileriyle bu çalışmanın son halini almasında emeği geçen Sayın Prof. Dr. Serap ÇABUK, Prof. Dr. Haydar ŞENGÜL, Doç. Dr. Dilek Bostan BUDAK, Doç. Dr. Cuma AKBAY, Dr. Özlem KAÇIRA, Doç. Dr. Seda ŞENGÜL, Arş Gör. Hilal IŞIK ve bölümdeki diğer hocalarım ve çalışma arkadaşlarıma, ayrıca doktora tez çalışmam süresince bilimsel yardımlarından dolayı İspanya daki hocalarım Chema GIL, Azucena GRACIA ve Ana ANGULO ya ve tez anketi çalışmama yardımcı olan bölüm öğrencilerine ve arkadaşlarıma en içten teşekkürlerimi sunuyorum. Özellikle, yaşamım boyunca her türlü maddi ve manevi desteği, sevgi ve ilgilerini benden esirgemeyen annem Rahime MUTLU, babam Ali MUTLU ve kardeşlerim Sibel, Özkan ve Özgür e sonsuz teşekkürlerimi sunarım. III

6 İÇİNDEKİLER SAYFA NO ÖZ... I ABSTRACT... II TEŞEKKÜR...III İÇİNDEKİLER...IV ÇİZELGELER DİZİNİ...VI ŞEKİLLER DİZİNİ...X KISALTMALAR... XIII 1. GİRİŞ ÖNCEKİ ÇALIŞMALAR MATERYAL VE YÖNTEM Materyal Yöntem Örnekleme Yöntemi Analiz Yöntemleri Kümeleme Analizi Ödeme İstekliliği Analiz Yöntemi Talep Analiz Yöntemi ARAŞTIRMA BULGULARI VE TARTIŞMA Teorik Çerçeve Gıda Güvenirliği Kavramı Tüketici Davranışları ve Güvenirlik Güdüsü Gıda Güvenirliği Açısından Ödeme İstekliliği Gıda Güvenirliği ve Piyasa Oluşumu Tüketicinin Gıda Tercihi ve Gıda Güvenirliği Riski Gıda Güvenirliği ve Bilgi Gereksinimi Dışsallık ve Gıda Kaynaklı Risklerin Sosyal Maliyeti Gıda Güvenirliğinde Fayda ve Masrafın Toplum İçinde Dağılımı Gıda Güvenirliği İçin Devlet Müdahalesi Türkiye de Kırmızı Et Sektörü ve Gıda Güvenirliği Türkiye de Kırmızı Et Sektörü...60 IV

7 Adana İli Kırmızı Et Üretimi ve Pazarlama Yapısı Türkiye de Kırmızı Et Üretiminde Gıda Güvenirliği Uygulamaları Adana Kentsel Kesimde Tüketicilerin Gıda Güvenirliğine Yönelik Davranışları Görüşülen Hanehalkının Özellikleri Tüketicilerin Et ve Et Ürünleri Satın Alma Tercihleri ve Tüketimleri Kırmızı Et Güvenirliği Açısından Tüketicilerin Tutum ve Davranışları Kırmızı Et ve Ürünlerinde Etiketleme ve Marka Kullanımı Açısından Tüketici Davranışları Tüketicilerin Algıladıkları Gıda Güvenirliği Düzeyi Açısından Kümeleme Analizi Tüketicinin Sertifikalandırılmış Kırmızı Et Ürünleri İçin Ödeme İstekliliğinin Ordered Probit Modeli İle Tahmini Sığır Eti İçin Ödeme İstekliliği Modeli Koyun Eti İçin Ödeme İstekliliği Modeli Sucuk İçin Ödeme İstekliliği Modeli Salam İçin Ödeme İstekliliği Modeli Sosis İçin Ödeme İstekliliği Modeli Pastırma İçin Ödeme İstekliliği Modeli Sakatat İçin Ödeme İstekliliği Modeli Kırmızı Et ve Et Ürünlerinde Harcama ve Fiyat Esnekliklerinin LA/AIDS Modeli İle Tahmini SONUÇ VE ÖNERİLER KAYNAKLAR Özgeçmiş EKLER V

8 ÇİZELGELER DİZİNİ SAYFA NO Çizelge 3.1. Çalışmanın amaçlarına göre uygulanan istatistiksel analizler...21 Çizelge 4.1. Türkiye kırmızı et ihracatı...66 Çizelge 4.2. Türkiye kırmızı et ithalatı...66 Çizelge 4.3. Adana ili alt bölgelere göre hayvan varlığı (2003)...71 Çizelge 4.4. Görüşme yapılan hanelerin sosyo-demografik özellikleri...79 Çizelge 4.5. Hanede anne ve babanın meslek durumu (%)...80 Çizelge 4.6. Gelir gruplarına göre görüşme yapılan hane sayısı...81 Çizelge 4.7. Gelir gruplarına göre hanelerin ekonomik durumu (Aylık Ortalama)...81 Çizelge 4.8. Hanelerin bazı varlıklara sahiplik durumu (%)...82 Çizelge 4.9. Gelir gruplarına göre kişi başına ortalama tüketim miktarları (kg/ay)...85 Çizelge Gelir gruplarına göre hanelerin kırmızı et almayı tercih ettiği satış yerleri (%)...86 Çizelge Gelir gruplarına göre hanelerin satın alma yeri tercihleri (%)...87 Çizelge Tüketicilerin kırmızı et ve et ürünleri satın alma kararında bazı kriterlerin gelir gruplarına göre ortalama etkisi...89 Çizelge Tüketicilerin kırmızı et ve et ürünleri satın alma kararında belirleyici faktörler...90 Çizelge Gelir gruplarına göre gıda güvenirliği ile ilgili haberlerin kırmızı et tüketimine etkisi (%)...92 Çizelge Tüketicilerin kırmızı et ve et ürünlerinin güvenirliği ile bilgi aldığı kaynaklar (%)...94 Çizelge Son yıllarda kırmızı et ve ürünlerinin bazı özelliklerindeki değişimler (%)...95 Çizelge Gelir gruplarına göre kırmızı et satın alırken tüketicilerin kalite ve fiyat arasındaki tercihleri (ortalama)...96 Çizelge Geçmiş yıllara göre gıda güvenirliği konusunda tüketici düşünceleri...96 Çizelge Tüketicilerin genel olarak algıladıkları gıda güvenirliği düzeyi...97 VI

9 Çizelge Tüketicilerin bazı özel işlemlerden geçmiş gıda maddeleri için algıladıkları gıda güvenirliği değerleri...98 Çizelge Genel olarak gıda satış ve tüketim yerleri için tüketicilerin algıladıkları gıda güvenirliği değerleri...99 Çizelge Kırmızı et ve et ürünleri üretim ve dağıtım yerleri için tüketicilerin algıladıkları gıda güvenirliği düzeyi Çizelge Tüm kırmızı etlerin sağlıklı bir hayvandan geldiğine dair bir etiket taşıdığı durumda tüketicilerin kırmızı et tüketim miktarını artırma isteği Çizelge Tüketicilerin kırmızı et ürünleri için marka tercihleri Çizelge Tüketicilerin çeşitli gıda maddeleri için algıladıkları gıda güvenirliği değerleri Çizelge Tüketicilerin algıladıkları gıda güvenirliği değerlerine göre final küme merkezleri Çizelge Gıda güvenirliği algılarına göre tüketici kümelerinin sosyodemografik ve ekonomik özellikleri Çizelge Gıda güvenirliği algılarına göre tüketici kümelerinin kırmızı et ve ürünleri için tutum ve davranışları Çizelge Gıda güvenirliği açısından tüketici kümelerinin genel profilleri Çizelge Sığır eti için ödeme istekliliği modelinde kullanılan değişkenler Çizelge Sığır eti için ödeme istekliliği modelinde kullanılan değişkenlerin tanımlayıcı istatistikleri Çizelge Sığır eti için ödeme istekliliği modelinin parametre tahmin sonuçları Çizelge Sığır eti için ödeme istekliliği modelinin marjinal etkileri Çizelge Koyun eti için ödeme istekliliği modelinde kullanılan değişkenler ve tanımlayıcı istatistikler Çizelge Koyun eti ödeme istekliliği modelinin parametre tahmin sonuçları Çizelge Koyun eti için ödeme istekliliği modelinin marjinal etkileri VII

10 Çizelge Sucuk için ödeme istekliliği modelinde kullanılan değişkenler ve tanımlayıcı istatistikler Çizelge Sucuk için ödeme istekliliği modelinin parametre tahmin sonuçları Çizelge Sucuk için ödeme istekliliği modelinin marjinal etkileri Çizelge Salam için ödeme istekliliği modelinde kullanılan değişkenler ve tanımlayıcı istatistikler Çizelge Salam için ödeme istekliliği modelinin parametre tahmin sonuçları Çizelge Salam için ödeme istekliliği modelinin marjinal etkileri Çizelge Sosis için ödeme istekliliği modelinde kullanılan değişkenler ve tanımlayıcı istatistikleri Çizelge Sosis için ödeme istekliliği modelinin parametre tahmin sonuçları Çizelge Sosis için ödeme istekliliği modelinin marjinal etkileri Çizelge Pastırma için ödeme istekliliği modelinde kullanılan değişkenler ve tanımlayıcı istatistikler Çizelge Pastırma için ödeme istekliliği modelinin parametre tahmin sonuçları Çizelge Pastırma için ödeme istekliliği modelinin marjinal etkileri Çizelge Sakatat için ödeme istekliliği modelinde kullanılan değişkenler ve tanımlayıcı istatistikler Çizelge Sakatat ürünleri için ödeme istekliliği modelinin parametre tahmin sonuçları Çizelge Sakatat ürünleri için ödeme istekliliği modelinin marjinal etkileri Çizelge Talep teorisi kısıtları ile ilgili Olabilirlik Oranı test sonuçları Çizelge LA/AIDS modelinde kullanılan değişkenler Çizelge Gıda güvenirliği değişkeni ile ilgili Olabilirlik Oranı test sonuçları VIII

11 Çizelge Kırmızı et ve et ürünleri için LA/AIDS modeli parametre tahminleri Çizelge Kırmızı et ve et ürünleri için harcama ve fiyat esneklikleri IX

12 ŞEKİLLER DİZİNİ SAYFA NO Şekil 3.1. İdeal bir kümeleme şekli ( Punj, 2005)...26 Şekil 3.2. Ordered Probit modelinin yapısı (Greene, 1997)...30 Şekil 4.1. Tüketicinin satın alma davranışını etkileyen faktörler (Kotler ve Armstrong, 2001)...43 Şekil 4.2. Gıda talebini belirleyen bazı faktörler...44 Şekil 4.3. Gıda ürünleri kalite boyutları ve kalite algılaması arasındaki ilişki...47 Şekil 4.4. Gıda kalite özellikleri, göstergeleri ve ipuçları...47 Şekil 4.5. Gıda güvenirliği için piyasa dengesi...51 Şekil 4.6. Türkiye de sığır ve koyun varlığı...61 Şekil 4.7. Türkiye de kesilen sığır ve koyun sayısı...61 Şekil 4.8. Türkiye de canlı hayvan ve et pazarlama kanalları...63 Şekil 4.9. Türkiye kırmızı et üretimi (ton)...64 Şekil Türkiye de kişi başına yıllık et tüketiminin gelişimi (kg)...67 Şekil Türkiye perakende reel et fiyatları (YTL)...68 Şekil Türkiye toptan reel et fiyatları (YTL)...68 Şekil Tüketicilerinin yaşam stili ( ortalama puanlar)...83 Şekil Tüketicilerin kırmızı et ve et ürünleri ortalama satın alma sıklıkları (%)...84 Şekil Tüketicilerin kırmızı et ve et ürünleri satın alma tercihinde etkili faktörler...88 Şekil Et satın alma konusunda bireylerin deneyim düzeyi...91 Şekil Kırmızı etlerin güvenirliği ile ilgili olumsuz haberlerinin tüketim düzeyine etkisi...93 Şekil Kırmızı et tüketiminde değişime neden olan faktörler...95 Şekil Kırmızı et satın alınan yerlerin sağlıklı ve hijyenik olup olmadığına dair tüketici bilgi düzeyi...97 Şekil Tüketiciyi endişelendiren kırmızı et ile ilgili konuların ortalama puanlaması Şekil Et tüketimine bağlı olarak oluşan hastalıkları önlemeye yönelik tüketici uygulamaları X

13 Şekil Bozuk ve hatalı gıda ile karşılaşıldığında alınan yere şikayet bildirme düzeyi (%) Şekil Şikayete karşın sonuç alınma durumu (%) Şekil Tüketicilerin şikayetlerini bildirmeme nedenleri (%) Şekil Gıda güvenirliği denetimi yapan kurum veya kuruluşlar hakkında tüketicinin bilgi düzeyi Şekil Tüketicilerin bildiği gıda güvenirliği denetimi yapan kurum veya kuruluşlar Şekil Tüketicilerin gıda güvenirliği denetimi yapmasını istediği kurum ve kuruluşlar Şekil Etiketlerde yer alan bilgilerin doğruluğu konusunda tüketici algılaması Şekil Tüketicilerin ürünü satın almadan önce etiket okuma alışkanlıkları Şekil Aranılan tüm bilgilerin ürün etiketlerinde bulunma durumu Şekil Etiketteki katkı maddelerini okuduktan sonra satın alma davranışı Şekil Tüketicilerin etiketlerde yer alan bilgileri okuma sıklıkları Şekil Tüketicilerin gıda güvenirliği sertifikaları konusunda bilgi düzeyi Şekil Tüketicilerin markalı kırmızı et ürünleri kullanım oranı Şekil Kırmızı et ürünleri satın alırken tüketicilerin marka değiştirme sıklığı Şekil Kırmızı et ürünleri satın alırken tüketicilerin markalı ürün tercihinde etkili faktörler Şekil Tüketicilerin kırmızı et ürünlerinde markalı ürün tercih etmemesinde etkili olan faktörler Şekil Sertifikalandırılmış kırmızı et ve et ürünleri için tüketicilerin ödeme istekliliğini açıklayan kavramsal model (Angulo ve Gil, 2004) Şekil Gıda güvenirliği için ödeme isteksizliği nedenleri Şekil Sığır eti için Ordered Probit modelinde istatistiksel olarak anlamlı değişkenlerin marjinal etki grafiği Şekil Koyun eti için Ordered Probit modelinde istatistiksel olarak anlamlı değişkenlerin marjinal etki grafiği XI

14 Şekil Sucuk için Ordered Probit modelinde istatistiksel olarak anlamlı değişkenlerin marjinal etki grafiği Şekil Salam için Ordered Probit modelinde istatistiksel olarak anlamlı değişkenlerin marjinal etki grafiği Şekil Sosis için Ordered Probit modelinde istatistiksel olarak anlamlı değişkenlerin marjinal etki grafiği Şekil Pastırma için modelde istatistiksel olarak anlamlı değişkenlerin marjinal etki grafiği Şekil Sakatat için modelde istatistiksel olarak anlamlı değişkenlerin marjinal etki grafiği XII

15 KISALTMALAR AB : Avrupa Birliği FAO : Food and Agriculture Organization of the United Nations (Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü) DPT : Devlet Planlama Teşkilatı TÜİK (DİE) : Türkiye İstatistik Kurumu (Devlet İstatistik Enstitüsü) TKB : Tarım ve Köyişleri Bakanlığı TZOB : Türkiye Ziraat Odaları Birliği DTÖ : Dünya Ticaret Örgütü İGEME : İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi WTO : World Trade Organization (Dünya Ticaret Örgütü) BSE : Deli Dana Hastalığı (Bovine Spongiform Encephalopathy) WHO : Dünya Sağlık Örgütü (World Health Organization) SPS : Sağlık ve Bitki Sağlığı Önlemlerine Dair Anlaşma TSE : Türk Standardları Enstitüsü EBK : Et Balık Kurumu LA/AIDS: Linear Approximation /Almost Ideal Demand System (Doğrusal Formda Yaklaşık İdeal Talep Sistemi) WTP : Willingness to Pay (Ödeme İstekliliği) BRC : British Retail Consortium (İngiliz Perakendeciler Birliği) IFS : International Food Standard (Uluslararası Gıda Standardı) ISO : International Organization for Standardization (Uluslararası Standardizasyon Organizasyonu) HACCP : Hazard Analysis and Critical Control Points (Tehlike Analizi ve Kritik Kontrol Noktaları) GTP : Good Trading Practice (İyi Ticaret Uygulamaları) GAP : Good Agricultural Practice (İyi Tarım Uygulamaları) GVP : Good Veterinary Practices (İyi Veteriner Uygulamaları) GMP : Good Manufacturing Practice (İyi Üretim Uygulamaları) GHP : Good Hygiene Practice (İyi Hijyen Uygulamaları) GPP : Good Production Practices (İyi Üretim Uygulamaları) XIII

16 1. GİRİŞ Seval MUTLU 1. GİRİŞ İnsanların yaşamlarını sürdürebilmesi için temel ihtiyaçlarının başında beslenme ve sağlık gelmektedir. Yüksek kalitede bir beslenme, zihinsel ve fiziksel gelişimi ve iyi sağlık koşullarını da beraberinde getirmektedir. Beslenme ve sağlık kavramları birbirlerini tamamlayıcı niteliğe sahip konulardır. Gıda kaynaklı hastalıklar ve gıda üretiminin bir bölümünün kalite ve güvenirlik standartlarının altında gerçekleşmesi, tüketicilerin son yıllarda gıda tüketimi üzerine olan duyarlılıklarını artırmıştır. Dolayısıyla tüketicilerin sağlık kaygısı, günümüz gıda talebinin en önemli belirleyicilerinden biri haline gelmiştir. Gıda güvenirliği, gıda zinciri boyunca olabilecek biyolojik, kimyasal veya fiziksel tehlikelerden ve kirlenmelerden gıdaların korunması ve gıdaların tüketici sağlığına zarar vermeyeceğinin teminat altına alınması olup gıda arz zinciri içerisinde yer alan tüm birimlerin katkısıyla sağlanabilen bir olgudur (WHO, 2006). Gıda zincirinin herhangi bir basamağında tehlike ortaya çıkabileceğinden tüm aşamalarda etkin bir kontrolün gerçekleştirilmesi insan sağlığı açısından son derece önemlidir. Gıda güvenirliği; üreticiler, gıda işleyenler, taşımacılar, depolama operatörleri, perakende satış yerleri ve gıda hizmetlerinin (ekipman üreticileri, ambalaj materyali, temizlik ajanları, katkı ve bileşen üreticileri gibi ilgili kuruluşlar) içinde bulunduğu bir zinciri kapsamaktadır. Her yıl dünya genelinde milyonlarca insan gıda kaynaklı tehlikelerden etkilenmektedir. Gıdaların üretim, hazırlama, taşıma ve dağıtım esnasında kirlenme olasılığını artıran faktörlerden bazıları; gıda üretiminin küreselleşmesi (taze ürünlerin dahi tüm dünyada ticaretinin yapılabilmesi), ulusal düzeyde yetersiz kaynaklara sahip ve düşük standartlı gıda sanayiinin gelişmesi ve ürünlerin işleme olanaklarının artmasıdır. Bu anlamda Dünya Ticaret Örgütü nün Sağlık ve Bitki Sağlığı Önlemlerine Dair Anlaşması (WTO-SPS), ticarete konu olan ürünlerde Codex Alimentarius Komisyonu nun belirlemiş olduğu standartların üye ülkelerce kullanılmasını teşvik etmektedir. Bu anlaşmada bazı konular hala tartışılmaya devam etmektedir. Her bir ülke için gıda güvenirliği standartlarının denkleştirilmesi talep edilmektedir. Özellikle, gelişmekte olan ülkeler için bu standartların çok maliyetli 1

17 1. GİRİŞ Seval MUTLU olması ve kapasite yetersizliği nedeniyle gerçekleşmesinin zor olduğu konuları eleştirilmektedir. Codex Alimentarius Komisyonu, Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) ve Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından 1962 de kurulmuştur. Bu komisyon, uluslararası ticarette insan sağlığının korunması ve dürüst ticaretin yapılması için bilimsel olarak belirlenmiş uluslararası standartları ortaya koymaktadır (WHO, 2006). Et ve et ürünleri içerdikleri proteinler, mineral maddeler ve vitaminler bakımından insan beslenmesinde önemli hayvansal kaynaklı gıda maddeleridir. Bu protein kaynaklarının, hayvanların üretilme sürecinden başlayarak, gıda zincirinin tüm aşamalarında sağlıklı koşullar altında insanlara ulaştırılması gerekmektedir. Gıda güvenirliği açısından risklerin önemli bir kısmı hayvansal kökenli gıdalardan kaynaklanmaktadır (TKB, 2002). Bu nedenle et ve et ürünlerinde üretimin ilk aşamasından son tüketim anına kadar olan süreçte sağlık ve hijyen önemli unsurlar olarak karşımıza çıkmaktadır. Buna bağlı olarak, gün geçtikçe daha da bilinçlenen tüketiciler kendilerine sunulan gıdaların sağlıklı olmasını talep etmektedir. Son yıllarda gıda ürünlerinin hem talep hem arz cephesinde bazı gelişmeler olmuştur. Arz cephesinde, yeni teknolojik gelişmelerle birlikte tüketici için sunulan ürün çeşitliliği oldukça artmıştır. Geçmişte gıda sektörü çok fazla teknoloji gerektiren bir sektör olmamasına rağmen, günümüzde tüketicilerin hijyen standartları yüksek ortamda üretilmiş sağlıklı ürünleri talep etmeleri bu sektörde ileri teknolojiyi gerekli kılmaktadır. Diğer taraftan teknolojik işlemlerin, çevre ve insan sağlığına uzun dönemde etkileri hakkındaki endişeler de artmıştır. Talep cephesinde ise özellikle gelişmiş ülkelerde tüketicilerin bazı gıda ürünlerine olan güvenini yitirmesine bağlı olarak bu ürünlerin pazarlanmasında birçok problem ile karşı karşıya kalınmıştır (Angulo ve ark., 2003). Geçmiş yıllarda bazı dönemlerde ortaya çıkan hayvan hastalıkları (delidana-bse, kuş gribi gibi), hayvansal kökenli gıdaların tüketiminde azalmalara neden olmuştur. Bu gelişmelere bağlı olarak bu ürün grubunda, pazarlama ve politika stratejilerinin etkilerinin ve tüketicilerin gıda güvenirliğine olan ilgisinin incelenmesi önemli bir araştırma konusu haline gelmiştir. Belirli bir satın alma gücüne sahip olan bireyler, satın aldıkları gıdalarda sağlık, hijyen, kalite ve hizmet gibi özellikleri aramaktadır. Satın alma gücünden 2

18 1. GİRİŞ Seval MUTLU yoksun bireyler ise yeterli gıdayı almaya çalışmaktadır. Yeterli satın alma gücüne sahip olmayan bireylere de olumsuz sağlık etkisine yol açmayacak güvenirliği sağlanmış gıdaların arz edilmesi gerekmektedir. Kırmızı et ve et ürünleri üretim tesislerinin kuruluş, açılış, çalışma ve denetleme usul ve esaslarına dair yönetmelikte, kırmızı et; kasaplık hayvanlardan elde edilen insan tüketimi için uygun tüm parçaları, karkas; kesilen hayvanların kanının akıtılıp, yüzüldükten, iç organları boşaltılıp, baş ve ayaklarından ayrıldıktan sonra elde edilen gövdesi, sakatat; kasaplık hayvanların kesimi sonucunda elde edilen karkas dışındaki insan tüketimine uygun diğer kısımları şeklinde tanımlanmaktadır (Anonymous, 2003). Güvenilir gıda; amaçlandığı biçimde hazırlandığında, fiziksel, kimyasal ve mikrobiyolojik özellikleri itibariyle tüketime uygun olan ve besin değerini kaybetmemiş gıda maddesi olarak tanımlanmaktadır. Teorik olarak sıfır risk değerinde bir gıdanın tüketimi arzulanmakla beraber, teknik ve ekonomik açıdan uygulanabilir olmaması nedeniyle sağlığa zararsız ve kabul edilebilir bir düzeyde risk taşıyan gıdalar da güvenilebilir gıda olarak ifade edilebilmektedir (DPT, 2001a). Sağlıklı bir yaşam ancak gıda güvencesi ve güvenirliğinin sağlanması ile sürdürülebilir. Gıda güvencesi ve güvenirliğinin sağlanması, sağlığın korunması ve geliştirilmesi, hastalıkların önlenmesi, çevrenin korunması ve sosyo-ekonomik gelişmenin sağlanması amacıyla politikalar oluşturulurken gıda ve sağlık kavramlarının birlikte ele alınması gerekmektedir. Bir çok araştırma sonucunda, et ve et ürünlerinin insan sağlığı açısından taşıdığı temel riskler; antibiyotik atıklar, geliştirmeyi sağlayıcı hormonlar, bakteriler, dioxin (kimyasal maddeler), deli dana hastalığı (BSE-Bovine Spongiform Encephalopathy), yağ ve kolestrol olarak belirlenmiştir. BSE, sığırların çok yavaş seyirli, ilerleyici ve sinir harabiyetiyle ölümcül bir hastalığıdır. Hastalık ilk kez 1986 Kasım ayında İngiltere de tespit edilmiş ve bugüne kadar iki yüz bine yakın vaka bildirilmiştir. WHO raporuna göre kırmızı etten bulaşma ihtimali milyarda bir, sakatat ürünlerinden ise %1-2 civarındadır. Et, süt, yumurta, bal ve su ürünlerinde, gıda güvenirliği ve halk sağlığı açısından hayvan hastalıklarının tedavisinde kullanılan ilaç kalıntıları da son derece önemlidir. İlaç kalıntısı içeren gıdalar 3

19 1. GİRİŞ Seval MUTLU tüketicilerde ilaç alerjisi gibi sorunlara yol açabilmektedir. Diğer taraftan, bazı kırmızı et çeşitleri de oldukça fazla yağ içerebilmektedir. Ette bulunan yüksek miktardaki doymuş yağ, kandaki kolesterol seviyesini yükseltmekte ve koroner kalp rahatsızlıklarına yol açabilmektedir. Tüketici bütün bu faktörleri göz önüne alarak ve çevresinden aldığı birçok bilgiyi süzgeçten geçirerek satın alma kararını şekillendirmektedir (Vackier ve Verbeke, 2003). Son yıllarda et ürünlerinin özellikle sığır etinin güvenirliğini kaybetmesi ve tüketiminin azalması nedeniyle, Avrupa Birliği kırmızı et piyasasının daha istikrarlı bir yapı kazanması için gıda zincirinde ürünün hangi orijinden geldiğini belirten etiketleme ve tanımlama sistemini geliştirmiştir. Bu yeni düzenleme, hayvanı tanımlayan bilgileri kaydetmek için üye ülkelerin bir veritabanı oluşturmasını gerektirmektedir. Avrupa Birliği nde, 2000 yılından itibaren etiketleme sistemi ile ürün etiketi üzerinde hayvanın kesildiği yer ile ilgili bilgilere yer verilmiştir yılından itibaren ise ürün etiketlerinde hayvanın orijini, özellikle hayvanın nerede doğduğu ve kesildiği hakkında bilgiler daha ayrıntılı bir şekilde yer almıştır. Bunun amacı, tüketicinin gıda güvenirliği açısından artan endişesine karşılık tüketiciyi doğru olarak bilgilendirmek ve ürün kalitesini göstermektir (Gracia ve Zeballos, 2003). Ülkelerin refah düzeylerinin artmasıyla beraber tüketiciler, yedikleri yiyeceklerin besin içeriğine, güvenirliğine ve sağlıklı olmasına daha fazla önem vermektedirler. Buna bağlı olarak üreticiler, kalite kontrolünün göstergesi olarak ürünlerini sertifikalandırmaya ve etiketlemeye yönelmektedir (Sanchez ve ark., 2001). Sertifikasyon stratejisi (kalite etiketli ürün), tüketicilerle gıda güvenirliği konusunda iletişim sağlamakta kullanılmaya başlanılan önemli bir pazarlama stratejisidir. Bu stratejinin iki amacı vardır. 1. Ürünü farklılaştırmak, 2. Etiketli ürünlere yönelik tüketicide pozitif algılama (istikrarlı ve homojen kalite ve gıdaların insan sağlığı üzerindeki risklerden dolayı tüketimin azalmasını önlemek) oluşturmaktır. Gıda kalite sistemlerinin uygulanması üretici, toptancı ve perakendeci düzeyinde üretim maliyetlerinin artmasına neden olmaktadır. Bu durum kaliteli ürünün göstergesi olarak tüketiciye yüksek fiyat olarak yansımaktadır (Angulo ve ark., 2003). 4

20 1. GİRİŞ Seval MUTLU Günümüzde kitlesel üretim ve sanayileşme, daha uzun ve daha karmaşık gıda zincirlerinin oluşumu gerçeğini gündeme getirmektedir. Ayaküstü gıda tüketimi, sokak satıcıları, uluslararası ticaret ve turizm ilişkilerindeki gelişmeler gıda güvenirliği konusunu olumsuz etkileyen faktörlerdir. Bu anlamda ISO 22000, HACCP, EUREPGAP gibi gıda güvenirliğini garanti altına alan düzenlemeler yüzyılımızın olmazsa olmaz unsurları haline gelmiş ve Avrupa Birliği ülkelerine ihracat yapabilmenin ön şartlarını oluşturmuştur (Benli, 2003). Gelir dağılımındaki dengesizlik, beslenme sorunlarının niteliği ve görülme sıklığı üzerinde etkili olmaktadır. Beslenme konusundaki bilgisizlik, hatalı gıda seçimi ile yanlış hazırlama, pişirme ve saklama yöntemlerinin uygulanmasına neden olmakta ve beslenme sorunlarının boyutlarının büyümesine yol açmaktadır. Ekonomik koşullar ve diğer etkenler dışında, reklamlar, pazara sunulan yeni ürünler ve küresel ölçekte yayılan ayaküstü beslenme alışkanlığı da toplumun beslenmesini etkilemektedir (DPT, 2001a). Gerek ulusal, gerekse uluslararası alanda WTO - SPS Anlaşması şartlarını yerine getirmek ve Avrupa Birliği yasalarına uyum sağlamak için Türkiye de gıda güvenirliği konusuna önem verilmeye başlanmıştır. Bu amaçla uluslararası kuruluşların çalışmalarına uyum sağlamak üzere 1995 yılında 560 sayılı "Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair" kanun hükmünde kararname çıkartılmıştır. Bu kararnameye göre, gıda güvenirliği kontrolleri ve dış ticaret aşamalarında Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, gıda satış noktalarında ise Sağlık Bakanlığı yetkili kılınmıştır yılında çıkarılan 5179 sayılı kanun ile gıda denetimi ile ilgili tüm yetkiler Tarım ve Köyişleri Bakanlığı nda toplanmıştır. Daha sonra çıkarılan belediye kanunları ile belediyelere de denetim yetkisi verilmiştir. Türkiye de mezbahaların önemli bir bölümü çok düşük kapasiteli olup uygun kesim teknolojisine ve hijyene sahip değillerdir. Ayrıca bunların bir kısmına veteriner hekimler ulaşamamaktadır. Büyük çoğunlukla değerlendirilemeyen yan ürün ve atıkların çevre kirliliği yaratmadan arıtılmasını sağlayacak alt yapı olanakları da bulunmamaktadır. Diğer taraftan Türkiye de 70 den fazla ilaç, hayvan hastalıklarının tedavisinde kullanılmaktadır. Bilinçsizce ilaç kullanımı, tüketilecek olan ette ilaç kalıntısı bırakmaktadır (Yavuz, 2003). 5

TSE den Aldığınız Helal Gıda Uygunluk Belgesi İle Tüketicilere Güvenle Ulaşın. TSE Helal Gıda Belgeli Ürünleri Güvenle Tüketin STANDARD ÇALIŞMALARI

TSE den Aldığınız Helal Gıda Uygunluk Belgesi İle Tüketicilere Güvenle Ulaşın. TSE Helal Gıda Belgeli Ürünleri Güvenle Tüketin STANDARD ÇALIŞMALARI TSE ve HELAL GIDA Gıdaların, helal hassasiyeti taşıyan insanlara; hammaddenin üretiminden başlayarak, tüm üretim süreçleri dahil olmak üzere, ambalajlama, nakil, depolama ve sunum zincirinde sürdürülebilir

Detaylı

BVKAE www.bornovavet.gov.tr

BVKAE www.bornovavet.gov.tr Türkiye Veteriner İlaçları Pazarı Sorunlar ve Çözüm Önerileri Uluslararası Süt Sığırcılığı ve Süt Ürünleri Çalıştayı ve Sergisi 28-29 Nisan, 2008 - Konya İsmail Özdemir VİSAD - Veteriner Sağlık Ürünleri

Detaylı

ORGANİK MANDA YETİŞTİRİCİLİĞİ. Vet. Hek. Ümit Özçınar

ORGANİK MANDA YETİŞTİRİCİLİĞİ. Vet. Hek. Ümit Özçınar ORGANİK MANDA YETİŞTİRİCİLİĞİ Vet. Hek. Ümit Özçınar ORGANİK TARIM VE HAYVANCILIK NEDİR? Organik tarımın temel stratejisi, kendine yeterli bir ekosistem oluşturarak, bu ekosistemdeki canlıların optimum

Detaylı

İYİ TARIM UYGULAMALARI ve BİYOLOJİK ÇEŞİTLİLİK

İYİ TARIM UYGULAMALARI ve BİYOLOJİK ÇEŞİTLİLİK BİOÇEŞİTLİLİK - GELECEĞİMİZDİR İYİ TARIM UYGULAMALARI ve BİYOLOJİK ÇEŞİTLİLİK Prof. Dr. Hüseyin ÖNEN Gaziosmanpaşa Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Bitki Koruma Bölümü - TOKAT BİOÇEŞİTLİLİK - GELECEĞİMİZDİR

Detaylı

Ferhan Hoştürk Kaygısız * The Intermediar Margins of Slaughtered Cattles and Cattle Meat at İstanbul Livestock Market

Ferhan Hoştürk Kaygısız * The Intermediar Margins of Slaughtered Cattles and Cattle Meat at İstanbul Livestock Market İSTANBUL DA KASAPLIK SIĞIR VE SIĞIR ETİ PAZARLAMASINDA ARACI MARJLARI Ferhan Hoştürk Kaygısız * The Intermediar Margins of Slaughtered Cattles and Cattle Meat at İstanbul Livestock Market Summary: In this

Detaylı

Sami EROL Gıda Mühendisi Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü Gıda Kontrol ve Laboratuvarlar Dairesi

Sami EROL Gıda Mühendisi Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü Gıda Kontrol ve Laboratuvarlar Dairesi Sami EROL Gıda Mühendisi Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü Gıda Kontrol ve Laboratuvarlar Dairesi 1 24 Aralık 2012-22 Mart 2013 Maryland Üniversitesi Amerika Birleşik Devletleri 2 3 Maryland Üniversitesi

Detaylı

Türkiye de hayvancılık sektörünün önündeki sorunları iki ana başlık altında toplamak mümkündür. Bunlar;

Türkiye de hayvancılık sektörünün önündeki sorunları iki ana başlık altında toplamak mümkündür. Bunlar; Tarımı gelişmiş ülkelerin çoğunda hayvancılığın tarımsal üretim içerisindeki payı % 50 civarındadır. Türkiye de hayvansal üretim bitkisel üretimden sonra gelmekte olup, tarımsal üretim değerinin yaklaşık

Detaylı

Tablo 1. Seçilen Ülkeler için Yıllar İtibariyle Hizmetler Sektörü İthalat ve İhracatı (cari fiyatlarla Toplam Hizmetler, cari döviz kuru milyon $)

Tablo 1. Seçilen Ülkeler için Yıllar İtibariyle Hizmetler Sektörü İthalat ve İhracatı (cari fiyatlarla Toplam Hizmetler, cari döviz kuru milyon $) 4.2. HİZMETLER 1. Hizmetler sektörünün ekonomideki ağırlığı bir refah kriteri olarak değerlendirilmektedir (1). (2) tarafından bildirildiği üzere, sanayileşmeyle birlikte, ulaştırma hizmetleri ve belirli

Detaylı

Gıda Güvenliği, GDO lar ve Sağlıklı Beslenme. Yrd.Doç.Dr.Memduh Sami TANER (Ph.D.)

Gıda Güvenliği, GDO lar ve Sağlıklı Beslenme. Yrd.Doç.Dr.Memduh Sami TANER (Ph.D.) Gıda Güvenliği, GDO lar ve Sağlıklı Beslenme Yrd.Doç.Dr.Memduh Sami TANER (Ph.D.) SAĞLIKLI BESLENME Vücudumuzda dakikada 10 milyon hücre ölür ve bir o kadarı da yenilenir. Ortalama 100 günde (beyin ve

Detaylı

Tüketicilerin "Beyaz Et" Konusunda Sağlık ve Beslenme Algıları. Beyaz Et Kongresi, Mayıs 11-15, 2011 Antalya

Tüketicilerin Beyaz Et Konusunda Sağlık ve Beslenme Algıları. Beyaz Et Kongresi, Mayıs 11-15, 2011 Antalya Tüketicilerin "Beyaz Et" Konusunda Sağlık ve Beslenme Algıları Beyaz Et Kongresi, Mayıs 11-15, 2011 Antalya İstanbul Teknik Üniversitesi Gıda Mühendisliği Bölümü Prof. Dr. Dilek Boyacıoğlu boyaci@itu.edu.tr

Detaylı

TÜRKİYE DE SÜT HAYVANCILIĞI POLİTİKALARI

TÜRKİYE DE SÜT HAYVANCILIĞI POLİTİKALARI TÜRKİYE DE SÜT HAYVANCILIĞI POLİTİKALARI DOÇ.DR. AYŞE UZMAY ZMO İzmir Şubesi Yönetim Kurulu Üyesi E.Ü. Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü 1 İÇERİK DÜNYADA SÜT ÜRETİMİ TÜRKİYE DE SÜT HAYVANCILIĞI POLİTİKALARI

Detaylı

PINAR ENTEGRE ET VE UN SANAYİİ A.Ş.

PINAR ENTEGRE ET VE UN SANAYİİ A.Ş. PINAR ENTEGRE ET VE UN SANAYİİ A.Ş. Yatırımcı Sunumu Haziran 08 1 SUNUM PLANI Yaşar Grubuna Genel Bakış Et & Et Ürünleri Sektörü AB Uyum Süreci Şirkete Genel Bakış Finansal Göstergeler Satış Prosedürü

Detaylı

KALINTILARI. Pestisit nedir? GIDALARDAKİ PESTİSİT KALINTILARI 1. pestisit kalınt kaynağı. güvenilirmidir. ? Güvenilirlik nasıl l belirlenir?

KALINTILARI. Pestisit nedir? GIDALARDAKİ PESTİSİT KALINTILARI 1. pestisit kalınt kaynağı. güvenilirmidir. ? Güvenilirlik nasıl l belirlenir? Tükettiğimiz imiz gıdalarg daların n güvenilirlig venilirliği i hayati derecede önemlidir KALINTILARI Dr. K.Necdet Öngen Gıdalarımızdaki pestisit kalıntıları konusunda neyi ne kadar biliyoruz? Tükettiğimiz

Detaylı

tepav Ocak2013 N201301 POLİTİKANOTU Fiyat ve Geri Ödeme Politikalarının İlaç Sanayii Üzerine Etkisi Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı

tepav Ocak2013 N201301 POLİTİKANOTU Fiyat ve Geri Ödeme Politikalarının İlaç Sanayii Üzerine Etkisi Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı POLİTİKANOTU Ocak2013 N201301 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Selin ARSLANHAN MEMİŞ 1 Analist, TEPAV Yaşam Bilimleri ve Sağlık Politikaları Enstitüsü Fiyat ve Geri Ödeme Politikalarının

Detaylı

TEPGE BAKIŞ Temmuz 2011 / ISSN: 1303 8346 / Nüsha: 1

TEPGE BAKIŞ Temmuz 2011 / ISSN: 1303 8346 / Nüsha: 1 TARIMSAL EKONOMİ VE POLİTİKA GELİŞTİRME ENSTİTÜSÜ TEPGE BAKIŞ Temmuz 2011 / ISSN: 1303 8346 / Nüsha: 1 TARIM ÜRÜNLERİ FİYATLARINDA MEVSİMSEL DALGALANMALAR Kübra TAŞDEMİR TEPGE Dr. Kemalettin TAŞDAN TEPGE

Detaylı

Çukurova Bölgesi Sığır Yetiştiriciliğinin Yapısı. Prof. Dr. Serap GÖNCÜ

Çukurova Bölgesi Sığır Yetiştiriciliğinin Yapısı. Prof. Dr. Serap GÖNCÜ Çukurova Bölgesi Sığır Yetiştiriciliğinin Yapısı Prof. Dr. Serap GÖNCÜ Memeli hayvanlardan elde edilen süt, bileşimi türden türe farklılık gösteren ve yavrunun ihtiyaç duyduğu bütün besin unsurlarını içeren

Detaylı

DÜNYA GIDA GÜNÜ 2010 YENİ GIDA YASASI VE 12. FASIL MÜZAKERE SÜRECİ. Fatma CAN SAĞLIK Tarım ve Balıkçılık Başkanı Avrupa Birliği Genel Sekreterliği

DÜNYA GIDA GÜNÜ 2010 YENİ GIDA YASASI VE 12. FASIL MÜZAKERE SÜRECİ. Fatma CAN SAĞLIK Tarım ve Balıkçılık Başkanı Avrupa Birliği Genel Sekreterliği DÜNYA GIDA GÜNÜ 2010 YENİ GIDA YASASI VE 12. FASIL MÜZAKERE SÜRECİ Fatma CAN SAĞLIK Tarım ve Balıkçılık Başkanı Avrupa Birliği Genel Sekreterliği Sunuş İçeriği Yeni Gıda Kanununa Giden Süreç Müzakere süreci

Detaylı

TÜRK PERAKENDE SEKTÖRÜ VE BEKLENTİLERİMİZ

TÜRK PERAKENDE SEKTÖRÜ VE BEKLENTİLERİMİZ TÜRK PERAKENDE SEKTÖRÜ VE BEKLENTİLERİMİZ Türkiye de perakende sektörü, 300 milyar dolara ulaşan büyüklüğü, 365 bin mağaza sayısı ve 2009-2013 yılları arasında yıllık bileşik %7 büyüme ile öne çıkan sektörler

Detaylı

GIDA ÜRETİMLERİNDE KALİTE SİSTEMLERİ. Şebnem Öztürkoğlu Gıda Yüksek Mühendisi

GIDA ÜRETİMLERİNDE KALİTE SİSTEMLERİ. Şebnem Öztürkoğlu Gıda Yüksek Mühendisi GIDA ÜRETİMLERİNDE KALİTE SİSTEMLERİ Şebnem Öztürkoğlu Gıda Yüksek Mühendisi İÇERİK 1.Gıdalara İlişkin Tehlikeler 2.Gıda Güvenliği Kavramı 3.Gıda Güvenliğinde Değişen Yaklaşım 4. Gıda Zinciri Yaklaşımı

Detaylı

Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi

Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi Temmuz 2014 1 Milyar $ I. Cam Sektörü Hakkında 80 yıllık bir geçmişe sahip olan Türk Cam Sanayii, bugün camın ana gruplarını oluşturan düzcam (işlenmiş camlar dahil),

Detaylı

Gıda Güvenliği ve Endüstri Çalışmaları. Ümit Savcıgil Pınar Enstitüsü Direktörü Director of Pınar Institute

Gıda Güvenliği ve Endüstri Çalışmaları. Ümit Savcıgil Pınar Enstitüsü Direktörü Director of Pınar Institute Gıda Güvenliği ve Endüstri Çalışmaları Ümit Savcıgil Pınar Enstitüsü Direktörü Director of Pınar Institute Sunum İçeriği Gıda Güvenliği Endüstri Çalışmaları Pınar ın Gıda Güvenliği Yaklaşımı Pınar Enstitüsü

Detaylı

T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ISPARTA İLİ KİRAZ İHRACATININ ANALİZİ

T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ISPARTA İLİ KİRAZ İHRACATININ ANALİZİ T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ISPARTA İLİ KİRAZ İHRACATININ ANALİZİ Danışman Doç. Dr. Tufan BAL YÜKSEK LİSANS TEZİ TARIM EKONOMİSİ ANABİLİM DALI ISPARTA - 2016 2016 [] TEZ

Detaylı

TÜRKİYE DE EN FAZLA GÖRÜLEN BESLENME HATALARI

TÜRKİYE DE EN FAZLA GÖRÜLEN BESLENME HATALARI TÜRKİYE DE EN FAZLA GÖRÜLEN BESLENME HATALARI Türkiye beslenme durumu yönünden hem gelişmekte olan, hem de gelişmiş ülkelerin sorunlarını birlikte içeren bir görünüme sahiptir. Ülkemizde halkın beslenme

Detaylı

Türkiye de ve Dünya da Kanatlı Sektörü

Türkiye de ve Dünya da Kanatlı Sektörü Türkiye de ve Dünya da Kanatlı Sektörü Ülkemizde beyaz et sektörü, özellikle 80 li yıllarda başlanan yatırımlar neticesinde çok önemli bir mesafe almıştır. Bir tarım ülkesi olan Türkiye, kanatlı hayvan

Detaylı

TEBLİĞ. a) 29/12/2011 tarihli ve 28157 3 üncü mükerrer sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğine dayanılarak,

TEBLİĞ. a) 29/12/2011 tarihli ve 28157 3 üncü mükerrer sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğine dayanılarak, 15 Ağustos 2014 CUMA Resmî Gazete Sayı : 29089 Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından: TEBLİĞ TÜRK GIDA KODEKSİ DEVAM FORMÜLLERİ TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2014/32) Amaç MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı; devam

Detaylı

Bir işletmenin temel hedefi nedir?

Bir işletmenin temel hedefi nedir? Bir işletmenin temel hedefi nedir? Para Kazanmak Para kazanma mekanizmasını koruma altına almak ve geliştirmek Sürdürülebilir şekilde büyümek İş Hayatının Temel Denklemi Müşteri Değeri = Faydalar Fiyat

Detaylı

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler AB inin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Sayfa No Nüfus (Bin Kişi) 1 Nüfus Artış Hızı (%) 2 Cari Fiyatlarla GSYİH (Milyar $) 3 Kişi Başına GSYİH ($) 4 Satınalma Gücü Paritesine Göre Kişi Başına GSYİH

Detaylı

Süt ve Süt Ürünlerinde Hijyen ve Kontroller (27-31 Mayıs 2013, Brescia, İTALYA)

Süt ve Süt Ürünlerinde Hijyen ve Kontroller (27-31 Mayıs 2013, Brescia, İTALYA) Süt ve Süt Ürünlerinde Hijyen ve Kontroller (27-31 Mayıs 2013, Brescia, İTALYA) Dr. İLKNUR GÖNENÇ Gıda Mühendisi 30 EKİM 2013 ANKARA SUNU AKIŞI Eğitim; Amaç Yer Ġçerik Değerlendirme Eğitimle İlgili Bilgiler

Detaylı

Gıda Mevzuatı ve AB Yasalarına Uyum

Gıda Mevzuatı ve AB Yasalarına Uyum Gıda,Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü Gıda Mevzuatı ve AB Yasalarına Uyum Zeliha Bahar KENTEL Gıda İşletmeleri ve Kodeks Daire Başkanlığı Kodeks Çalışma Grup Sorumlusu bahar.kentel@tarim.gov.tr

Detaylı

HANEHALKI İŞGÜCÜ ANKETİNDE YAPILAN YENİ DÜZENLEMELERE İLİŞKİN AÇIKLAMALAR

HANEHALKI İŞGÜCÜ ANKETİNDE YAPILAN YENİ DÜZENLEMELERE İLİŞKİN AÇIKLAMALAR HANEHALKI İŞGÜCÜ ANKETİNDE YAPILAN YENİ DÜZENLEMELERE İLİŞKİN AÇIKLAMALAR (1) Türkiye İstatistik Kurumu, işgücü piyasasının temel veri kaynağını oluşturan hanehalkı işgücü araştırmasını1988 yılından beri,

Detaylı

KANATLI ET SEKTÖRÜ RAPORU

KANATLI ET SEKTÖRÜ RAPORU KANATLI ET SEKTÖRÜ RAPORU TÜRKİYE DE ÜRETİM VE TÜKETİM Sağlıklı beslenme konusunda her geçen gün daha da duyarlı davranmaya başlayan tüketiciler kırmızı ete alternatif olarak, daha az yağlı ve daha ucuz

Detaylı

ISO / TS 22003:2013 un Yeniliklerinin Gıda İşletmeleri, Belgelendirme Kuruluşları ve Akreditasyon Faaliyetleri Açısından İrdelenmesi

ISO / TS 22003:2013 un Yeniliklerinin Gıda İşletmeleri, Belgelendirme Kuruluşları ve Akreditasyon Faaliyetleri Açısından İrdelenmesi ISO / TS 22003:2013 un Yeniliklerinin Gıda İşletmeleri, Belgelendirme Kuruluşları ve Akreditasyon Faaliyetleri Açısından İrdelenmesi Dr. Füsun Zehra ÖZKAN, Türk Akreditasyon Kurumu (TÜRKAK), Başkent Üniversitesi

Detaylı

TÜRKİYE VE DÜNYADA KANATLI SEKTÖRÜNÜN GENEL DURUMU

TÜRKİYE VE DÜNYADA KANATLI SEKTÖRÜNÜN GENEL DURUMU TÜRKİYE VE DÜNYADA KANATLI SEKTÖRÜNÜN GENEL DURUMU Resim 1: Bakanlığımızca Geliştirilen Yerli Hibritlerimiz (ATAK S). 1. Kanatlı sektörü ile ilgili üretim, tüketim ve istihdam Bakanlığımız, 1930 lu yıllarda

Detaylı

AMASYA ĠLĠ MERKEZ ĠLÇEDEKĠ HANEHALKININ ET TÜKETĠM ALIġKANLIKLARI VE ET TÜKETĠMĠNĠ ETKĠLEYEN FAKTÖRLER. SavaĢ NALĠNCĠ

AMASYA ĠLĠ MERKEZ ĠLÇEDEKĠ HANEHALKININ ET TÜKETĠM ALIġKANLIKLARI VE ET TÜKETĠMĠNĠ ETKĠLEYEN FAKTÖRLER. SavaĢ NALĠNCĠ AMASYA ĠLĠ MERKEZ ĠLÇEDEKĠ HANEHALKININ ET TÜKETĠM ALIġKANLIKLARI VE ET TÜKETĠMĠNĠ ETKĠLEYEN FAKTÖRLER SavaĢ NALĠNCĠ Yüksek Lisans Tezi Tarım Ekonomisi Anabilim Dalı DanıĢman: Doç. Dr. Halil KIZILASLAN

Detaylı

Türkiye de Sigara Fiyatları ve Tüketim İlişkisi

Türkiye de Sigara Fiyatları ve Tüketim İlişkisi Türkiye de Sigara Fiyatları ve Tüketim İlişkisi Zeynep Önder Giriş Türkiye dünyadaki en büyük sigara tüketici ülkelerden biridir. A.B.D. Tarım Bakanlığı verilerine göre, 199-1999 yılları arasında dünyadaki

Detaylı

GIDA ve KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Dursun KODAZ Gıda Mühendisi Gıda İşletmeleri ve Kodeks Daire Başkanlığı

GIDA ve KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Dursun KODAZ Gıda Mühendisi Gıda İşletmeleri ve Kodeks Daire Başkanlığı GIDA ve KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Dursun KODAZ Gıda Mühendisi Gıda İşletmeleri ve Kodeks Daire Başkanlığı GENEL MÜDÜRLÜK YAPISI GIDA VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ-ORGANİZASYON ŞEMASI GENEL MÜDÜR GENEL MÜDÜR

Detaylı

Türkiye de Katastrofik Sağlık Harcamaları

Türkiye de Katastrofik Sağlık Harcamaları 02/10/2014 Türkiye de Katastrofik Sağlık Harcamaları 1. Giriş Dünya Sağlık Örgütü raporlarına göre; hanehalklarının yaptığı sağlık harcaması, hanelerin finansal korumadan yoksun kalarak zorunlu ihtiyaçlarından

Detaylı

USB - Ulusal Sistem Belgelendirme İTU (İYİ TARIM UYGULAMALARI) NESRİN SERİN Genel Müdür

USB - Ulusal Sistem Belgelendirme İTU (İYİ TARIM UYGULAMALARI) NESRİN SERİN Genel Müdür USB - Ulusal Sistem Belgelendirme İTU (İYİ TARIM UYGULAMALARI) NESRİN SERİN Genel Müdür 13 Aralık 2012 TARİHSEL SÜREÇ 1 MÖ 8000 Tarımın Başlangıcı MÖ 1200 İlk Herbisid Kullanımı MÖ 1000 İlk Kükürt Kullanımı

Detaylı

İçindekiler kısa tablosu

İçindekiler kısa tablosu İçindekiler kısa tablosu Önsöz x Rehberli Tur xii Kutulanmış Malzeme xiv Yazarlar Hakkında xx BİRİNCİ KISIM Giriş 1 İktisat ve ekonomi 2 2 Ekonomik analiz araçları 22 3 Arz, talep ve piyasa 42 İKİNCİ KISIM

Detaylı

CAM SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

CAM SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi CAM SANAYİİ Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TÜRKİYE'DE ÜRETİM Cam sanayii, inşaat, otomotiv, meşrubat, gıda, beyaz eşya, mobilya,

Detaylı

SÜT ÜRÜNLERİ. Hazırlayan İsmail Erkan SARISAÇLI 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

SÜT ÜRÜNLERİ. Hazırlayan İsmail Erkan SARISAÇLI 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi SÜT ÜRÜNLERİ Hazırlayan İsmail Erkan SARISAÇLI 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi SÜT ÜRÜNLERI Türkiye'de Üretim Sektörde üretim yapısının daha çok küçük aile

Detaylı

Katılım Öncesi Risk İletişim Semineri 6-7 Mayıs 2014 Belgrad/Sırbistan

Katılım Öncesi Risk İletişim Semineri 6-7 Mayıs 2014 Belgrad/Sırbistan Katılım Öncesi Risk İletişim Semineri 6-7 Mayıs 2014 Belgrad/Sırbistan Seminerin Amacı? Aday ve potansiyel aday ülkelere, AB Gıda Güvenlik Otoritesi (EFSA) tarafından AB üye ülkelerinde risk iletişiminin

Detaylı

ET VE ET ÜRÜNLERİ DURUM VE TAHMİN: 2004/2005

ET VE ET ÜRÜNLERİ DURUM VE TAHMİN: 2004/2005 TARIMSAL EKONOMİ ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ ET VE ET ÜRÜNLERİ DURUM VE TAHMİN: 2004/2005 Livestock Situation and Outlook: 2004/2005 EEÜDT/ 131 /Nisan 2005 Proje Ekibi Dr.Yıldırım İÇÖZ (Proje Lideri) Alkan DEMİR

Detaylı

KIRMIZI ET SEKTÖRÜNÜN SORUNLARI ve ÇÖZÜM ÖNERİLERİ. Dr. Ahmet YÜCESAN Ulusal Kırmızı Et Konseyi Bşk. İSTANBUL 2014

KIRMIZI ET SEKTÖRÜNÜN SORUNLARI ve ÇÖZÜM ÖNERİLERİ. Dr. Ahmet YÜCESAN Ulusal Kırmızı Et Konseyi Bşk. İSTANBUL 2014 KIRMIZI ET SEKTÖRÜNÜN SORUNLARI ve ÇÖZÜM ÖNERİLERİ Dr. Ahmet YÜCESAN Ulusal Kırmızı Et Konseyi Bşk. İSTANBUL 2014 Ulusal Kırmızı Et Konseyi Ulusal Kırmızı Et Konseyi; 5488 sayılı Tarım Kanununun 11.maddesinde

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE TÜRKİYE DE JENERİK İLAÇ ENDÜSTRİSİ 2 HAZİRAN 2005 ANKARA

AVRUPA BİRLİĞİ VE TÜRKİYE DE JENERİK İLAÇ ENDÜSTRİSİ 2 HAZİRAN 2005 ANKARA AVRUPA BİRLİĞİ VE TÜRKİYE DE JENERİK İLAÇ ENDÜSTRİSİ 2 HAZİRAN 2005 ANKARA GÜNDEM Türkiye - Genel Bilgiler Orijinal - Jenerik İlaç Türkiye İlaç Sektörü Diğer Ülkeler ile Karşılaştırma Değerlendirme ve

Detaylı

Banka Kredileri ve Büyüme İlişkisi

Banka Kredileri ve Büyüme İlişkisi Banka Kredileri ve Büyüme İlişkisi Cahit YILMAZ Kültür Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İstanbul c.yilmaz@iku.edu.tr Key words:kredi,büyüme. Özet Banka kredileri ile ekonomik büyüme arasında

Detaylı

Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi TÜRKİYE 10. ENERJİ KONGRESİ ULAŞTIRMA SEKTÖRÜNÜN ENERJİ TALEBİNİN MODELLENMESİ VE SÜRDÜRÜLEBİLİR POLİTİKALAR

Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi TÜRKİYE 10. ENERJİ KONGRESİ ULAŞTIRMA SEKTÖRÜNÜN ENERJİ TALEBİNİN MODELLENMESİ VE SÜRDÜRÜLEBİLİR POLİTİKALAR Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi TÜRKİYE 1. ENERJİ KONGRESİ ULAŞTIRMA SEKTÖRÜNÜN ENERJİ TALEBİNİN MODELLENMESİ VE SÜRDÜRÜLEBİLİR POLİTİKALAR Özgür BAŞKAN, Soner HALDENBİLEN, Halim CEYLAN Pamukkale

Detaylı

MADDE 2 (1) Bu Yönetmelik, gıdaların mikrobiyolojik kriterleri ile gıda işletmecilerinin uyması ve uygulaması gereken kuralları kapsar.

MADDE 2 (1) Bu Yönetmelik, gıdaların mikrobiyolojik kriterleri ile gıda işletmecilerinin uyması ve uygulaması gereken kuralları kapsar. TÜRK GIDA KODEKSİ MİKROBİYOLOJİK KRİTERLER YÖNETMELİĞİ Yetki Kanunu: 5996 Yayımlandığı R.Gazete: 29.12.2011-28157 BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı;

Detaylı

Kuş Gribinin Tüketicilerin Tavuk Eti Tüketim Alışkanlıklarına Etkisi (Tokat İli Örneği)

Kuş Gribinin Tüketicilerin Tavuk Eti Tüketim Alışkanlıklarına Etkisi (Tokat İli Örneği) GOÜ. Ziraat Fakültesi Dergisi, 2006, 23(2), 25-31 Kuş Gribinin Tüketicilerin Tavuk Eti Tüketim Alışkanlıklarına Etkisi (Tokat İli Örneği) Murat Sayılı Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarım

Detaylı

Lojistik. Lojistik Sektörü

Lojistik. Lojistik Sektörü Lojistik Sektörü Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Kasım 014 1 Ulaştırma ve depolama faaliyetlerinin entegre lojistik hizmeti olarak organize edilmesi ihtiyacı, imalat sanayi

Detaylı

SU ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ TÜRK EKONOMİSİNİN NERESİNDE

SU ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ TÜRK EKONOMİSİNİN NERESİNDE Su Ürünleri Mühendisleri Derneği Yayın Organı SU ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ TÜRK EKONOMİSİNİN NERESİNDE Kadir DOĞAN İstanbul Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Laleli /İST. ÖZET Ülkemizde sahip olan geniş doğal

Detaylı

www.akuademi.net [XV. ULUSAL SU ÜRÜNLERİ SEMPOZYUMU, 01 04 Temmuz 2009, Rize]

www.akuademi.net [XV. ULUSAL SU ÜRÜNLERİ SEMPOZYUMU, 01 04 Temmuz 2009, Rize] ERZURUM İLİNDEKİ TÜKETİCİLERİN SU ÜRÜNLERİ TÜKETİM ALIŞKANLIĞININ BELİRLENMESİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA Pınar OĞUZHAN 1 * Simay ANGİŞ 1 Muhammed ATAMANALP 1 1 Atatürk Üniversitesi Su Ürünleri Anabilim Dalı.

Detaylı

Kurumsal Şeffaflık, Firma Değeri Ve Firma Performansları İlişkisi Bist İncelemesi

Kurumsal Şeffaflık, Firma Değeri Ve Firma Performansları İlişkisi Bist İncelemesi T.C İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı Finans Bilim Dalı Yüksek Lisans Tezi Özeti Kurumsal Şeffaflık, Firma Değeri Ve Firma Performansları İlişkisi Bist İncelemesi Prof.

Detaylı

ULUSLARARASI SAĞLIK KURULUŞLARI. Yasemin DİNÇ Fatih Bölgesi Kamu Hastaneleri Birliği Tıbbi Hizmetler Başkanlığı

ULUSLARARASI SAĞLIK KURULUŞLARI. Yasemin DİNÇ Fatih Bölgesi Kamu Hastaneleri Birliği Tıbbi Hizmetler Başkanlığı ULUSLARARASI SAĞLIK KURULUŞLARI Yasemin DİNÇ Fatih Bölgesi Kamu Hastaneleri Birliği Tıbbi Hizmetler Başkanlığı ULUSLARARASI SAĞLIK KURULUŞLARI 1948 yılında yayımlanan İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi,

Detaylı

TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ

TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ Türk Standardları Enstitüsü (TSE), tüzel kişiliğe sahip, özel hukuk hükümlerine göre yönetilen bir kamu kuruluşudur. Türk Standardları Enstitüsü nün Görevleri: Standart Hazırlama,

Detaylı

Medyada Doğrular ve Yanlışlar: Toplumun Gıda Güvenliği Algılarındaki Etkileri

Medyada Doğrular ve Yanlışlar: Toplumun Gıda Güvenliği Algılarındaki Etkileri Medyada Doğrular ve Yanlışlar: Toplumun Gıda Güvenliği Algılarındaki Etkileri İstanbul Teknik Üniversitesi Gıda Mühendisliği Bölümü Prof. Dr. Dilek Boyacıoğlu boyaci@itu.edu.tr Gıda Güvenliği Mısır uygarlığında

Detaylı

T.C. KIRIKKALE VALİLİĞİ İL GIDA TARIM VE HAYVANCILIK MÜDÜRLÜĞÜ ARALIK 2013 KIRSAL KALKINMA YATIRIMLARININ DESTEKLENMESİ PROGRAMI

T.C. KIRIKKALE VALİLİĞİ İL GIDA TARIM VE HAYVANCILIK MÜDÜRLÜĞÜ ARALIK 2013 KIRSAL KALKINMA YATIRIMLARININ DESTEKLENMESİ PROGRAMI T.C. KIRIKKALE VALİLİĞİ İL GIDA TARIM VE HAYVANCILIK MÜDÜRLÜĞÜ ARALIK 2013 KIRSAL KALKINMA YATIRIMLARININ DESTEKLENMESİ PROGRAMI RECEP KIRBAŞ İL GIDA TARIM VE HAYVANCILIK MÜDÜRÜ Kırsal Kalkınma Yatırımlarının

Detaylı

Besi Hayvanları Pazarlama Politikası ve Canlı Hayvan Borsaları Komitesi. Sonuç Raporu

Besi Hayvanları Pazarlama Politikası ve Canlı Hayvan Borsaları Komitesi. Sonuç Raporu Besi Hayvanları Pazarlama Politikası ve Canlı Hayvan Borsaları Komitesi Sonuç Raporu Ana Başlıklar Kayıt Sistemi Hayvan Pazarları ve Canlı Hayvan Ticaret Borsaları Desteklemeler Sektörel Paydaşlar Mevzuat

Detaylı

Patatesin Dünyadaki Açlığın ve Yoksulluğun Azaltılmasındaki Yeri ve Önemi

Patatesin Dünyadaki Açlığın ve Yoksulluğun Azaltılmasındaki Yeri ve Önemi Patatesin Dünyadaki Açlığın ve Yoksulluğun Azaltılmasındaki Yeri ve Önemi Prof. Dr. Necmi İŞLER M.K.Ü. Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü Antakya/HATAY Güney Amerika kökenli bir bitki olan patates

Detaylı

AB. SÜRECİNDE HİNDİ SEKTÖRÜNDE BAŞARININ YOL HARİTASI

AB. SÜRECİNDE HİNDİ SEKTÖRÜNDE BAŞARININ YOL HARİTASI AB. SÜRECİNDE HİNDİ SEKTÖRÜNDE BAŞARININ YOL HARİTASI Zir.Müh. M. Şerafettin ERBAYRAM Bolu Kalite Yem Sanayi Bolca Hindi Genel Koordinatörü Bolu, 03.HAZİRAN.2005, Koru Otel BEYAZ HİNDİ ÜRETİMİNİN BAŞLANGICI

Detaylı

tepav Mart2011 N201139 POLİTİKANOTU Cari Açığın Sebebini Merak Eden Bütçeye Baksın Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı

tepav Mart2011 N201139 POLİTİKANOTU Cari Açığın Sebebini Merak Eden Bütçeye Baksın Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı POLİTİKANOTU Mart2011 N201139 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Sarp Kalkan 1 Politika Analisti, Ekonomi Etütleri Cari Açığın Sebebini Merak Eden Bütçeye Baksın Cari açık, uzun yıllardan

Detaylı

TEBLİĞ. a) 29/12/2011 tarihli ve 28157 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğine dayanılarak,

TEBLİĞ. a) 29/12/2011 tarihli ve 28157 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğine dayanılarak, 14 Şubat 2014 CUMA Resmî Gazete Sayı : 28913 Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından: TEBLİĞ TÜRK GIDA KODEKSİ KİLO VERME AMAÇLI ENERJİSİ KISITLANMIŞ GIDALAR TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2014/3) Amaç MADDE 1 (1)

Detaylı

Temiz Üretim Süreçlerine Geçişte Hibe Programlarının KOBİ lere Katkısı. Ertuğrul Ayrancı Doğu Marmara Kalkınma Ajansı 07.10.2015

Temiz Üretim Süreçlerine Geçişte Hibe Programlarının KOBİ lere Katkısı. Ertuğrul Ayrancı Doğu Marmara Kalkınma Ajansı 07.10.2015 Temiz Üretim Süreçlerine Geçişte Hibe Programlarının KOBİ lere Katkısı Ertuğrul Ayrancı Doğu Marmara Kalkınma Ajansı 07.10.2015 KOBİ lere Yönelik Destekler -Kalkınma Ajansları -KOSGEB -TÜBİTAK -Bilim Sanayi

Detaylı

TEB KOBİ AKADEMİ Tarım Buluşmaları. 13 Aralık 2012 İZMİR

TEB KOBİ AKADEMİ Tarım Buluşmaları. 13 Aralık 2012 İZMİR TEB KOBİ AKADEMİ Tarım Buluşmaları 13 Aralık 2012 İZMİR Hizmetlerimiz 13 Aralık 2012 İZMİR KOBİ Akademi KOBİ lerin yurtiçi ve uluslararası pazarlardaki karlılıklarını ve rekabet güçlerini artırabilecekleri

Detaylı

TEPAV FAPRI İstişare Platformu Toplantısı

TEPAV FAPRI İstişare Platformu Toplantısı tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı TEPAV FAPRI İstişare Platformu Toplantısı 12 Haziran 2013 Çerçeve Tarım ve gıda sektörleri pek çok bileşene sahip Karmaşık bir yapı var Farklı seviyelerde

Detaylı

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst.

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst. VETERİNER İLAÇ KALINTILARININ ÖNEMİ ve VETERİNER İLAÇ KALINTILARI TEST METOTLARI Beyza AVCI TÜBİTAK -ATAL 8-9 Ekim 2008 İZMİR KALINTI SORUNU? Hayvansal kökenli gıdalarda, hayvan hastalıklarının sağaltımı,

Detaylı

VETERİNER İLAÇ KALINTILARININ ÖNEMİ ve VETERİNER İLAÇ KALINTILARI TEST METOTLARI. Beyza AVCI TÜBİTAK -ATAL 8-9 Ekim 2008 İZMİR

VETERİNER İLAÇ KALINTILARININ ÖNEMİ ve VETERİNER İLAÇ KALINTILARI TEST METOTLARI. Beyza AVCI TÜBİTAK -ATAL 8-9 Ekim 2008 İZMİR VETERİNER İLAÇ KALINTILARININ ÖNEMİ ve VETERİNER İLAÇ KALINTILARI TEST METOTLARI Beyza AVCI TÜBİTAK -ATAL 8-9 Ekim 2008 İZMİR KALINTI SORUNU? Hayvansal kökenli gıdalarda, hayvan hastalıklarının sağaltımı,

Detaylı

USB Ulusal Sistem Belgelendirme. Ambalaj Kalitesine ve Güvenliğine Etki Eden Uluslararası Standartlar

USB Ulusal Sistem Belgelendirme. Ambalaj Kalitesine ve Güvenliğine Etki Eden Uluslararası Standartlar USB Ulusal Sistem Belgelendirme Ambalaj Kalitesine ve Güvenliğine Etki Eden Uluslararası Standartlar Ebru KUNÇ Baş Denetçi / Kimya Mühendisi 17 Eylül 2010 / İSTANBUL 1 ULUSAL SİSTEM BELGELENDİRME Ulusal

Detaylı

GIDA GÜVENLİĞİ VE YENİ TARIM POLİTİKASINA İLİŞKİN ÖNERİLER

GIDA GÜVENLİĞİ VE YENİ TARIM POLİTİKASINA İLİŞKİN ÖNERİLER GIDA GÜVENLİĞİ VE YENİ TARIM POLİTİKASINA İLİŞKİN ÖNERİLER 30 10 2013 topraksuenerji-ulusal güvenlik denince çoğu zaman zihnimizde sınırda nöbet tutan askerler, fırlatılmaya hazır füzeler, savaş uçakları

Detaylı

MEVZUATLAR KANUNLAR. TEBLİĞ, TALİMAT ve KARARLAR YÖNETMELİKLER KANUNLAR. Zirai Mücadele ve Zirai Karantina Kanunu

MEVZUATLAR KANUNLAR. TEBLİĞ, TALİMAT ve KARARLAR YÖNETMELİKLER KANUNLAR. Zirai Mücadele ve Zirai Karantina Kanunu T.C. ANTALYA VALİLİĞİ Tarım İl Müdürlüğü MEVZUATLAR KANUNLAR 6968 Sayılı Zirai Mücadele ve Zirai Karantina Kanunu. 5179 Sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin

Detaylı

KADINA ŞİDDETİN KİŞİ ANALİZİ YÖNELİK. www.perspektifs.com info@perspektifs.com twitter.com/perspektifsa

KADINA ŞİDDETİN KİŞİ ANALİZİ YÖNELİK. www.perspektifs.com info@perspektifs.com twitter.com/perspektifsa KADINA YÖNELİK ŞİDDETİN KİŞİ ANALİZİ www.perspektifs.com info@perspektifs.com twitter.com/perspektifsa PERSPEKTİF STRATEJİ ARAŞTIRMA ANALİZ - HAZİRAN 2015 ANALİZ NO: 6 Araştırma; doğru, nitelikli bilginin

Detaylı

Dış Ticaret Politikası-Giriş Dr. Dilek Seymen Dr. Aslı Seda Bilman

Dış Ticaret Politikası-Giriş Dr. Dilek Seymen Dr. Aslı Seda Bilman Dış Ticaret Politikası-Giriş Dr. Dilek Seymen Dr. Aslı Seda Bilman 2 Đçerik 1.Dış Ticaret Politikası-Giriş: Tanım, Genel Ekonomi Politikası içindeki Yeri, Teori-Politika Farkı, Devlet Müdahalesinin Gerekliliği;

Detaylı

Aylık Dış Ticaret Analizi

Aylık Dış Ticaret Analizi EKİM YÖNETİCİ ÖZETİ Bu çalışmada, Türkiye İhracatçılar Meclisi tarafından her ayın ilk günü açıklanan ihracat rakamları temel alınarak Türkiye nin aylık dış ticaret analizi yapılmaktadır. Aşağıdaki analiz,

Detaylı

Türkiye de Organik Tarım

Türkiye de Organik Tarım Türkiye de Organik Tarım Ülkemizde organik tarım, 1984-85 sezonunda geleneksel ihraç ürünlerimizden kuru üzüm ve kuru incir ihracatı ile başlamış ve daha sonraki yıllarda hızla gelişme göstererek 2008

Detaylı

SAY 203 MİKRO İKTİSAT

SAY 203 MİKRO İKTİSAT SAY 203 MİKRO İKTİSAT Esneklikler YRD. DOÇ. DR. EMRE ATILGAN SAY 203 MİKRO İKTİSAT - YRD. DOÇ. DR. EMRE ATILGAN 1 ESNEKLİKLER Talep Esneklikleri Talep esneklikleri: Bir malın talebinin talebi etkileyen

Detaylı

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık İÇİNDEKİLER FİNANS, BANKACILIK VE KALKINMA 2023 ANA TEMA SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA: FİNANS VE BANKACILIK ALT TEMALAR Türkiye Ekonomisinde Kalkınma ve Finans Sektörü İlişkisi AB Uyum Sürecinde Finans ve Bankacılık

Detaylı

Hatice ULU Ziraat Mühendisi İzmir İl Müdürlüğü ÜLKEMİZDE GIDA GÜVENLİĞİ MEVZUATI VE AB YE İHRACAT GEREKLİLİKLERİ

Hatice ULU Ziraat Mühendisi İzmir İl Müdürlüğü ÜLKEMİZDE GIDA GÜVENLİĞİ MEVZUATI VE AB YE İHRACAT GEREKLİLİKLERİ Hatice ULU Ziraat Mühendisi İzmir İl Müdürlüğü ÜLKEMİZDE GIDA GÜVENLİĞİ MEVZUATI VE AB YE İHRACAT GEREKLİLİKLERİ 5179 Sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin

Detaylı

T.C. Hitit Üniversitesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü. İşletme Anabilim Dalı

T.C. Hitit Üniversitesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü. İşletme Anabilim Dalı T.C. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı TURİZM PAZARLAMASINDA TÜKETİCİLERİN TURİSTİK SATIN ALMA KARARI ÜZERİNDE ETKİLİ OLAN WEB SİTESİ TASARIM ÖZELLİKLERİNİN NÖROGÖRÜNTÜLEME

Detaylı

TÜİK in YOKSULLUK ANALİZLERİ ÜZERİNE

TÜİK in YOKSULLUK ANALİZLERİ ÜZERİNE Yıl: 24 Sayı:87 Nisan 2010 9 Güncel TÜİK in YOKSULLUK ANALİZLERİ ÜZERİNE Sıddık Ensari TÜİK periyodik olarak 2002 yılından beri düzenli bir şekilde yaptığı Hanehalkı Bütçe Anketleri sonuçlarını esas alan

Detaylı

HACCP ve Gıda Güvenliği

HACCP ve Gıda Güvenliği HACCP ve Gıda Güvenliği HACCP; Hazard Analysis And Critical Control Points (Tehlike Analizi Ve Kritik Kontrol Noktaları) kavramının kısaltılmış halidir. HACCP, gıda güvenliğinin sağlanmasına yönelik olarak

Detaylı

BULDAN VE ÇEVRESİNDEKİ ÜZÜM ÜRETİCİSİNİN PAZARLAMA SORUNLARI VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ

BULDAN VE ÇEVRESİNDEKİ ÜZÜM ÜRETİCİSİNİN PAZARLAMA SORUNLARI VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ BULDAN VE ÇEVRESİNDEKİ ÜZÜM ÜRETİCİSİNİN PAZARLAMA SORUNLARI VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ Öğr. Gör. Ömer Kürşad TÜFEKCİ*, Öğr. Gör. Nezihe TÜFEKCİ *Süleyman Demirel Üniversitesi Eğirdir Meslek Yüksekokulu ktufekci@sdu.edu.tr

Detaylı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI. Dış Ticaret Beklenti Anketi

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI. Dış Ticaret Beklenti Anketi T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI Dış Ticaret Beklenti Anketi 216 2. Çeyrek Dönemi Beklentilerine İlişkin Genel Değerlendirmeler 11 Nisan 216 Ekonomik Araştırmalar ve Değerlendirme Genel Müdürlüğü DIŞ TİCARET BEKLENTİ

Detaylı

2002 HANEHALKI BÜTÇE ANKETİ: GELİR DAĞILIMI VE TÜKETİM HARCAMALARINA İLİŞKİN SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ

2002 HANEHALKI BÜTÇE ANKETİ: GELİR DAĞILIMI VE TÜKETİM HARCAMALARINA İLİŞKİN SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ TÜRKİYE EKONOMİ KURUMU TARTIŞMA METNİ 2003/6 http://www.tek.org.tr 2002 HANEHALKI BÜTÇE ANKETİ: GELİR DAĞILIMI VE TÜKETİM HARCAMALARINA İLİŞKİN SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ Zafer Yükseler Aralık, 2003

Detaylı

Logo ve Sertifika Kullanım Talimatı

Logo ve Sertifika Kullanım Talimatı Sayfa 1/5 S/N 1 Revizyon İçeriği Rev. No 2 Tarih 1 İlk yayın 00 05.02.2015 Sayfa 2/5 1. AMAÇ Bu doküman ile Organik tarım belgelendirme faaliyetlerinde sertifikalandırılan ürünün etiketlenmesi ve pazarlanmasında;

Detaylı

Bingöl İli Merkez İlçesi Hane Halkının Kanatlı Eti Tüketim Tercihleri

Bingöl İli Merkez İlçesi Hane Halkının Kanatlı Eti Tüketim Tercihleri U. Ü. ZİRAAT FAKÜLTESİ DERGİSİ, 2014, Cilt 28, Sayı 1, 53-64 (Journal of Agricultural Faculty of Uludag University) Bingöl İli Merkez İlçesi Hane Halkının Kanatlı Eti Tüketim Tercihleri Ersin KARAKAYA

Detaylı

Tarım & gıda alanlarında küreselleşme düzeyi. Hareket planları / çözüm önerileri. Uluslararası yatırımlar ve Türkiye

Tarım & gıda alanlarında küreselleşme düzeyi. Hareket planları / çözüm önerileri. Uluslararası yatırımlar ve Türkiye Fırsatlar Ülkesi Türkiye Yatırımcılar için Güvenli bir Liman Tarım ve Gıda Sektöründe Uluslararası Yatırımlar Dr Mehmet AKTAŞ Yaşar Holding A.Ş. 11-12 Şubat 2009, İstanbul sunuş planı... I. Küresel gerçekler,

Detaylı

Pazartesi, 9 Haziran 2014

Pazartesi, 9 Haziran 2014 Pazartesi, 9 Haziran 2014 Bora Tamer Yılmaz btyilmaz@ziraatyatirim.com.tr 02:50 Japonya GSYİH 1. Çeyrek (nihai değer) %0,1 QoQ %1,4 QoQ Japonya da Birinci çeyrekte satış vergisi öncesinde talebin artması

Detaylı

SERBEST BÖLGELER, YURTDIŞI YATIRIM VE HİZMETLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

SERBEST BÖLGELER, YURTDIŞI YATIRIM VE HİZMETLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI SERBEST BÖLGELER, YURTDIŞI YATIRIM VE HİZMETLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Mehmet ÇETİK Dış Ticaret Uzmanı 17 Serbest Bölgeler, İthalat Yurtdışı Genel Yatırım Müdürlüğü ve Hizmetler Genel Müdürlüğü

Detaylı

«2. Türkiye Gıda Güvenliği Algı Araştırması» Samim Saner. 8 Mayıs 2015 5.Gıda Güvenliği Kongresi

«2. Türkiye Gıda Güvenliği Algı Araştırması» Samim Saner. 8 Mayıs 2015 5.Gıda Güvenliği Kongresi «2. Türkiye Gıda Güvenliği Algı Araştırması» Samim Saner 8 Mayıs 2015 5.Gıda Güvenliği Kongresi Bilgilendirme GGD tarafından yapılan 1. Araştırma (2008), 2. Araştırma (2014) ; Avrupa Birliği nin 27 ülkesinde,

Detaylı

KÜRESELLEŞME STRATEJİLERİ İÇERİSİNDE TÜRKİYE SÜT SEKTÖRÜ NE YAPACAK? 11 HAZİRAN 2015 / İZMİR

KÜRESELLEŞME STRATEJİLERİ İÇERİSİNDE TÜRKİYE SÜT SEKTÖRÜ NE YAPACAK? 11 HAZİRAN 2015 / İZMİR KÜRESELLEŞME STRATEJİLERİ İÇERİSİNDE TÜRKİYE SÜT SEKTÖRÜ NE YAPACAK? 11 HAZİRAN 2015 / İZMİR Dünyada ve Türkiye de Çiğ Süt Üretim Değeri Kaynak: IDF, SETBİR Dünya da 183,5 milyar $ Türkiye de 8 milyar

Detaylı

Enflasyon arttı, ihracat yavaşlıyor

Enflasyon arttı, ihracat yavaşlıyor AYLIK RAPOR Enflasyon arttı, ihracat yavaşlıyor İlk dört ayda enflasyon MB nin sene sonu hedefine yaklaştı. İhracatta düşüş sürüyor. EKONOMİK VE SEKTÖREL GELİŞMELER Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine

Detaylı

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler AB inin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Sayfa No Nüfus (Bin Kişi) 1 Nüfus Artış Hızı (%) 2 Cari Fiyatlarla GSYİH (Milyar $) 3 Kişi Başına GSYİH ($) 4 Satınalma Gücü Paritesine Göre Kişi Başına GSYİH

Detaylı

İÇİNDEKİLER Sayfa ÖNSÖZ... v İÇİNDEKİLER... vi GENEL EKONOMİ 1. Ekonominin Tanımı ve Kapsamı... 1 1.1. Ekonomide Kıtlık ve Tercih... 1 1.2.

İÇİNDEKİLER Sayfa ÖNSÖZ... v İÇİNDEKİLER... vi GENEL EKONOMİ 1. Ekonominin Tanımı ve Kapsamı... 1 1.1. Ekonomide Kıtlık ve Tercih... 1 1.2. İÇİNDEKİLER Sayfa ÖNSÖZ... v İÇİNDEKİLER... vi GENEL EKONOMİ 1. Ekonominin Tanımı ve Kapsamı... 1 1.1. Ekonomide Kıtlık ve Tercih... 1 1.2. Ekonominin Tanımı... 3 1.3. Ekonomi Biliminde Yöntem... 4 1.4.

Detaylı

TÜRKİYE İLAÇ SEKTÖRÜ ANALİZİ

TÜRKİYE İLAÇ SEKTÖRÜ ANALİZİ TÜRKİYE İLAÇ SEKTÖRÜ ANALİZİ Yazar Mehmet ATASEVER Y A Y I N L A R I Mayıs 2015, Ankara 1. Baskı Ön Söz "Türkiye İlaç Sektörü Analizi kitabında, Türkiye ilaç sektörünün, sektörü etkileyen gelişmelerin

Detaylı

KÜRESEL OTOMOTİV OEM BOYALARI PAZARI. Bosad Genel Sekreterliği

KÜRESEL OTOMOTİV OEM BOYALARI PAZARI. Bosad Genel Sekreterliği KÜRESEL OTOMOTİV OEM BOYALARI PAZARI Bosad Genel Sekreterliği SEKTÖR ANALİZİ Otomotiv OEM boyaları dünyanın en büyük boya segmentlerinden biridir. Otomotiv OEM boyaları, 2011 yılında toplam küresel boya

Detaylı

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Hollanda ya ihracat yapan 361 firma bulunmaktadır. 30.06.2015 tarihi itibariyle Ekonomi Bakanlığı

Detaylı

İstanbul İlinde Tüketicilerin Süt ve Süt Ürünleri Tüketim Alışkanlıkları *

İstanbul İlinde Tüketicilerin Süt ve Süt Ürünleri Tüketim Alışkanlıkları * U. Ü. ZİRAAT FAKÜLTESİ DERGİSİ, 2013, Cilt 27, Sayı 1, 65-77 (Journal of Agricultural Faculty of Uludag University) İstanbul İlinde Tüketicilerin Süt ve Süt Ürünleri Tüketim Alışkanlıkları * Ersin KARAKAYA

Detaylı

HALKLA İLİŞKİLER: TEORİK ÇERÇEVE...

HALKLA İLİŞKİLER: TEORİK ÇERÇEVE... İÇİNDEKİLER 1. Bölüm: HALKLA İLİŞKİLER: TEORİK ÇERÇEVE... 1 1.1. HALKLA İLİŞKİLERİN TANIMI... 1 1.1.1. Halkla İlişkilerin Farklı Tanımları... 2 1.1.2. Farklı Tanımlarda Halkla İlişkilerin Ortak Özellikleri

Detaylı