Genelevde Çalýþan Kadýnlarýn ve Ev Kadýnlarýnýn Cinsel Yolla Bulaþan Hastalýklar Konusundaki Bilgi Düzeylerinin Anksiyete ile Ýliþkisi

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Genelevde Çalýþan Kadýnlarýn ve Ev Kadýnlarýnýn Cinsel Yolla Bulaþan Hastalýklar Konusundaki Bilgi Düzeylerinin Anksiyete ile Ýliþkisi"

Transkript

1 ARAÞTIRMALAR (Research Reports) Reports) Genelevde Çalýþan Kadýnlarýn ve Ev Kadýnlarýnýn Cinsel Yolla Bulaþan Hastalýklar Konusundaki Bilgi Düzeylerinin Anksiyete ile Ýliþkisi The Relation Between Anxiety and Knowledge Level of Women Working in Brothel and Housewives About Sexually Transmitted Diseases Birsen Çöteli Öcal, MSc., Health School, Mersin University Gülay Börekçi, PhD., Health School, Mersin University, Özet Amaç: Bu çalýþma, cinsel yolla bulaþan hastalýklar için yüksek risk grubunu oluþturan genelev kadýnlarý ile düþük risk grubundaki ev kadýnlarýnýn cinsel yolla bulaþan hastalýklar konusundaki bilgi düzeylerinin anksiyete ile iliþkisini belirlemek amacýyla yapýlmýþtýr. Gereç ve Yöntemler:Tanýmlayýcý olarak yapýlan bu çalýþmaya, 50 genelev kadýný ile 50 ev kadýnýnýn oluþturduðu iki grup alýnmýþtýr. Gruplara cinsel yolla bulaþan hastalýklar konusundaki bilgi düzeylerini belirlemek için anket formu, anksiyete düzeylerini belirlemek için de durumluksürekli kaygý ölçeði (STAI) uygulanmýþtýr. Bulgular: Cinsel yolla bulaþan hastalýklarýn bilgi puan ortalamasý genelev kadýnlarýnda orta düzeyde, ev kadýnlarýnda ise düþük olarak bulunmuþtur. Durumluk kaygý puaný genelev kadýnlarýnda orta düzeyde, ev kadýnlarýnda hafif düzeyde bulunurken, sürekli kaygý puanýnýn her iki grupta da benzer olduðu görülmüþtür. Her iki grupta da cinsel yolla bulaþan hastalýklarýn bilgi puanlarý ile kaygý puanlarý arasýnda istatistiksel olarak anlamlý bir iliþki bulunmamýþtýr. Sonuç: Genelev kadýnlarý ve ev kadýnlarýnýn cinsel yolla bulaþan hastalýklarla ilgili bilgilerinin yetersiz olduðu, korunmak için etkin bir yöntem kullanmadýklarý ve orta düzeyde anksiyete yaþadýklarý görülmüþtür. Her nakadar her iki grubun cinsel yolla bulaþan hastalýklar bilgi düzeyi ve durumluk anksiyetesi arasýnda bir iliþki belirlenememiþ ise de, deney grubunda sürekli kaygý puaný ile HIV/AIDS ve Hepatit B bilgi düzeyi; kontrol grubunda sürekli kaygý puaný ile Hepatit C bilgi düzeyi arasýnda istetiksel olarak anlamlý bir iliþki bulunmuþtur. Anahtar Kelimeler: Anksiyete; Anksiyete test skalasý; Cinsel yolla bulaþan hastalýklar. This manuscript can be downloaded from the webpage: Submitted : May 09, 2007 Revised : October 24, 2007 Accepted : Novamber 26, 2007 Abstract Purpose:This study has been designed in order to detect the relation ship between anxiety and knowledge level about sexually transmitted diseases between sex workers in brothel in a high risk group and housewives in low risk group for sexually transmitted diseases. Material and Methods: Fifty sex workers and 50 housewives as a control group were included to the study. A questionnaire form and State-Trait anxiety scale were appilied to determine the knowledge level of sexually transmitted diseases and the anxiety levels of these women. Results: Sexually transmitted diseases knowledge point average was found as medium level in the study group and low level in control group. It has been determined that all women know HIV/AIDS among the most related to the sexually transmitted diseases and that they acquire this knowledge from press and health personnel. It was found that both of groups had a medium level of anxiety. No relation between the sexually transmitted diseases knowledge points and conditional anxiety points of both groups has been determined. Conclusion: It was seen that both the sex workers in brothel and housewives had knowledge inadequacy about sexually transmitted diseases, and they did not use effective method for the prevention against sexually transmitted diseases, and they had medium level anxiety. No relation between the sexually transmitted diseases knowledge points and contional anxiety points of both groups has been determined, however, it was found statistically significant the relation between the continuous axiety point and HIV/AIDS, Hepatitis B in group and Hepatitis C in control group. Key Words: Anxiety; Sexually transmitted diseases; Test Anxiety Scale. Corresponding Author: Gülay Börekçi, Health School, Mersin University, Mersin, Turkey Telephone :

2 Genelevde Çalýþan Kadýnlarýn ve Ev Kadýnlarýnýn Cinsel Yolla Bulaþan Hastalýklar Konusundaki Bilgi Düzeylerinin Anksiyete ile Ýliþkisi Giriþ Cinsel Yolla Bulaþan Hastalýklar (CYBH) tarih boyunca insanoðluna verdikleri fiziksel, psikolojik ve ekonomik zararlar nedeniyle infeksiyon hastalýklarý arasýnda önemli bir yer tutarlar. CYBH tüm dünyada bir halk saðlýðý sorunu olmakla birlikte, görülme sýklýklarý geliþmekte olan ülkelerde geliþmiþ ülkelere göre daha yüksektir. Dünya Saðlýk Örgütü (DSÖ) tahminlerine göre, her yýl yaklaþýk 340 milyon kiþi tedavi edilebilen CYBH a yakalanmaktadýr. Tedavi edilemeyen CYBH la birlikte bu sayý daha da yükselmektedir (1, 2, 3). Son 20 yýlda CYBH ýn kontrolüne yönelik çabalarýn artmasýna raðmen, yeni vakalarda artýþ görülmektedir (4). Ülkemizde ise CYBH la ilgili vaka tanýmý ve bildirimi yetersizdir ve bu hastalýklarla ilgili gerçek prevalans ve insidans bilinmemektedir (5). Ancak, ülke nüfusunun yarýsýnýn gençlerden oluþmasý, bunlarýn hareketli ve cinsel özgür davranýþlara açýk olmasý, CYBH hakkýnda verilen bilgilerin yetersizliði, turizm sektörünün giderek geliþmesi ve iliþki kurulan insanlarýn artmasý, seks sektöründe çalýþanlarda ve bunlarla temasta bulunanlardaki artýþ, ayrýca devlet denetimindeki genelevlerde kayýtlý hayat kadýnlarýnýn saðlýk kontrollerinin düzenli olmamasý, kayýt dýþý olarak sokakta çalýþanlarýn fazlalýðý ve hayat kadýnlarý ile cinsel iliþkide kondom kullanýmýnýn yetersizliði, ülkemiz için de CYBH riskini arttýrmaktadýr (4, 6). Genelev kadýnlarý yaptýklarý iþ gereði, CYBH yönünden yüksek risk gruplarýndan birini oluþturmaktadýr. Türkiye de faaliyet gösteren 56 genelevde, kayýtlý yaklaþýk 3 bin hayat kadýný çalýþmaktadýr. Türkiye'de tescilli hayat kadýný sayýsý da 15 binden fazladýr. Genelevlerde, hukuki sorun yaratmamasý için vesikasýz çok sayýda kadýnýn çalýþtýðý, çalýþacak genelev bulamadýðý için birçoðunun da gizli fuhuþ yaptýðý belirtilmektedir. Bu kadýnlarýn kendileri müþterileri yoluyla hastalýklarla enfekte olabildikleri gibi, hastalýklarý müþterilerine ve müþterileri yoluyla da toplumdaki diðer bireylere ve çocuklara bulaþmasýna neden olmaktadýrlar. Ülkemizde eðitim programlarýnýn henüz yeterli olmamasý, hastalýk hakkýnda bilgilerin toplumun her kesimine ulaþmasýndaki zorluklar nedeniyle CYBH büyük bir sorun olmaya baþlamýþtýr (7, 8, 9). CYBH hem fiziksel hem de psikolojik sorunlarýn yanýsýra, belirtisiz yada ölümle seyreden ciddi infeksiyonlara yol açabilmektedir (3, 10). Üreme sistemi ile ilgili rahatsýzlýklar kadýnda fiziki rahatsýzlýðýnýn yaný sýra doðurganlýðýný ve cinselliðini kaybetme korkusu, mahremiyetinin tehdit altýnda olmasý gibi birçok duygusal sorunlarýnda yaþanmasýna sebep olmaktadýr (11, 12). CYBH ðý olan ve cinsel yönden kötüye kullanýlan kadýnlarýn diðer kadýnlara göre anksiyete, depresyon gibi daha fazla psikolojik sorunlar yaþadýklarý belirtilmektedir (13, 14, 15). Otoimmün sinir sisteminin hiperaktivitesine baðlý olarak somatik belirtiler gösteren, endiþe hissinin eþlik etmesiyle karakterize patolojik bir durum olarak tanýmlanan anksiyete, kadýnlarda erkeklere oranla 2-3 kat daha sýk görülmektedir (16). Anksiyete, insanlarýn düþünce, tutum ve davranýþýný etkileyerek yaþadýðý güçlüklerle baþetme gücünü etkilemektedir. Þiddetli anksiyete insanýn dünyayý, yaþamý daha karamsar ve kötümser yorumlamasýna neden olabilmektedir (17). Anksiyeteye neden olan faktörler arasýnda prestij ve toplumsal deðiþim, baþarýsýzlýk veya baþarý, baþkalarý tarafýndan kabul görmeme, ahlaki çýkmazlýk, ölüm, ayrýlýk, boþanma, kültürel baskýlar, saldýrý, tecavüz, hastalýk, duygusal kayýplar ve ekonomik sorunlar sayýlabilir. Belirsizlik durumu da anksiyeteye yol açan faktörler arasýndadýr. Anksiyete ile baþ edilemediðinde ise korku, öfke, sinirlilik, depresyon ve anksiyete bozukluklarý oluþabilir. Anksiyeteye neden olan bir baþka faktör ise hastalýkla ilgili bilgi edinmedir. Hastalýkla ilgili bilgi verilmemesi hastalarýn anksiyetelerini artýrabildiði gibi, gereksinimden fazla verilen bilgide korku, anksiyete ve paniðe neden olabilir (18). Yapýlan bazý çalýþmalarda bilgi sahibi olmanýn kaygý düzeyinin artmasýnda ya da azalmasýnda etkili olduðu belirtilmektedir (19, 20). Konu ile ilgili yapýlan bir çalýþmada Hepatit B ile ilgili bilgisi olduðunu belirten hastalarda, olmayanlara göre durumluk kaygý puanlarýnýn yüksek olduðu saptanmýþtýr (21). Bir baþka çalýþmada ise, jinekolojik muayene sýrasýnda bilgi verilen kadýnlarýn bilgi verilmeyenlere göre daha az kaygý yaþadýklarý belirlenmiþtir (22). Hastalýklar hakkýnda bilgi sahibi olmakla kaygý düzeyi arasýndaki iliþki hastalýðýn önemi ve þiddetine göre deðiþmektedir. CYBH kiþilerin toplumda damgalanmasýna, dýþlanmasýna ve ayrýmcýlýða uðramasýna neden olmaktadýr. Bu da CYBH ðý olan kiþilerde anksiyete, korku ve depresyon gibi psikolojik sorunlara yol açabilmektedir (4, 15, 23). Genelev kadýnlarýnda CYBH ile ilgili anksiyete, güvenli yapýlmayan seksüel davranýþlar veya kiþide CYBH ye yönelik belirtilerden dolayý oluþabilir. Seksüel deneyimler, sýklýkla yeni partnerle seksüel iliþkiye girilmesi, cinsel partnerin CYBH ðý olmasý nedeniyle endiþeye yol açar. CYBH ile ilgili bilgi sahibi olma korunmaya yönelik davranýþ deðiþikliði oluþturmazsa yüksek risk grubunu oluþturan genelev kadýnlarýnda anksiyeteyi artýrabilir. Bu çalýþmada CYBH için yüksek risk grubunu oluþturan 457

3 Birsen Çöteli Öcal, Gülay Börekçi genelev kadýnlarýyla düþük risk grubunu oluþturan ev kadýnlarýnda CYBH bilgi ve anksiyete düzeylerinin belirlenmesi, bunlarýn birbirleriyle olan iliþkisi ve sosyodemografik faktörlerin CYBH bilgi düzeyi ve anksiyete üzerine etkisinin belirlenmesi amaçlanmýþtýr. Gereç ve Yöntem Bir Mart-20 Aðustos 2005 tarihleri arasýnda Mersin ilindeki genelevde kayýtlý olan 90 genelev kadýnýndan ulaþýlabilen 50 kiþi ve Mersin deki bir mahalleden eðitim, yaþ gibi sosyo-demografik özellikleri benzerlik gösteren 50 ev kadýný çalýþmaya alýnmýþtýr. Tanýmlayýcý olarak yapýlan bu çalýþmada, CYBH için yüksek risk grubunu oluþturan genelev kadýnlarý (grup I) ile düþük risk grubunu oluþturan ev kadýnlarý (grup II) araþtýrmanýn evrenini oluþturmuþtur. Araþtýrma yapýlan kurumdan araþtýrma öncesi yazýlý, örneklem kapsamýna alýnan katýlýmcýlardan da araþtýrmanýn amacý açýklanarak sözel izin alýnmýþtýr. Araþtýrma kapsamýndaki 90 genelev kadýný ile çalýþma öncesi görüþme yapýlmýþ, ancak bunlardan 40 ý zamanlarýnýn olmadýðýný ve iþ kayýplarý yaþayacaklarýný belirtiklerinden anket yapmayý kabul etmemiþlerdir. Araþtýrma grubundaki kadýnlarýn sosyodemografik özelliklerini ve CYBH konusundaki bilgi düzeylerini belirlemek için anket formu, anksiyete düzeylerini belirlemek için de 40 sorudan oluþan, Speilberger ve ark. tarafýndan geliþtirilmiþ, Öner ve LeCompte (16) tarafýndan Türkçe ye uyarlanmýþ ve geçerlik ve güvenirliliði belirlenmiþ, durumluk-sürekli kaygý ölçeði (State Trait Anxiety Inventory [STAI] FORM TX 1 2) uygulanmýþtýr. Durumluk anksiyete, bireyin içinde bulunduðu stresli durumdan dolayý hissettiði subjektif korkuyu, sürekli anksiyete ise, bireyin kaygý yaþantýsýna olan yatkýnlýðý olarak tanýmlanmaktadýr (16). CYBH a ait anket sorularý AIDS, Gonore, Sifiliz, Hepatit B, Hepatit C nin bulaþma, korunma ve tedavisine yönelik 97 sorudan oluþmuþtur. Anket formu ve durumluk-sürekli kaygý ölçeði genelev kadýnlarýyla bire bir görüþme yöntemi kullanýlarak genelevde uygulanmýþtýr. Ev kadýnlarýnýn anket uygulamasý ise yine yüz yüze ve evlerinde yapýlmýþtýr. Her bir anketin uygulamasý yaklaþýk otuz dakika sürmüþtür. CYBH bilgi puanlarý hesaplanýrken verilen her doðru cevaba bir puan verilmiþ ve toplam 97 puan üzerinden deðerlendirme yapýlmýþtýr. Bilgi puanlarý zayýf, düþük, orta, iyi, ve çok iyi olarak derecelendirilmiþ ve 0-19 puan zayýf, puan düþük, puan orta, puan iyi, puan çok iyi olarak deðerlendirilmiþtir. Speilberger in durumluk-sürekli kaygý ölçeðindeki 40 sorudan 20 si durumluk, 20 si sürekli kaygý düzeyini belirlemektedir. Her iki ölçekten elde edilen puanlar kuramsal olarak 20 ile 80 arasýnda deðiþmektedir. Gruplarýn kaygý puanlarý anksiyete durumu ölçek yönergesine göre; puan hafif, puan orta, puan aðýr, 80 puan ise çok þiddetli olarak deðerlendirilmiþtir. Gruplardan elde edilen veriler SPSS Windows (V.11.5) paket programý ile deðerlendirilmiþtir. Karþýlaþtýrmalarda gruplarýn tanýtýcý özellikleri (yaþ, eðitim düzeyi, annebaba eðitim durumu, en uzun süre yaþanýlan yer, ekonomik durum, evlenme durumlarý, gebeliði önleyici yöntem kullanma, ilk evlilik yaþý, ilk cinsel deneyim yaþý) ile CYBH bilgi puaný ve durumluk-sürekli kaygý puanlarýndan aldýklarý deðerler kullanýlmýþtýr. Verilerin analizinde çalýþma grubuna tanýtýcý istatistikler, iki baðýmsýz grup karþýlaþtýrmalarýnda normal daðýlým gösteren veriler için Student t testi, normal daðýlým göstermeyen veriler içinde Mann Whitney U testi, ikiden fazla baðýmsýz grup karþýlaþtýrmalarýnda one-way ANOVA test istatistiðinden yararlanýlmýþtýr. Cinsel yolla bulaþan hastalýk bilgi puanlarý ile kaygý puanlarý arasýndaki iliþkinin yönünü ve þiddetini belirleyebilmek için Spearman ve Pearson korelasyon katsayýsý, kategorik verilerin analizi için ise Ki-kare testi kullanýlmýþtýr. Bulgular Kadýnlarýn Tanýtýcý ve Mesleki Özelliklerine Ait Bulgular.Gruplar tanýtýcý özellikler yönünden karþýlaþtýrýldýðýnda; yaþ, eðitim, evlenme durumu, ilk evlilik yaþý ve CYBH ile ilgili bilgi alma durumlarý yönünden her iki grubunda benzer olduðu görülmüþtür (p>0,05). Araþtýrma kapsamýndaki kadýnlar tanýtýcý özellikler yönünden incelendiðinde; genelev kadýnlarýnýn 35,6±9,53, ev kadýnlarýnýn 32±7,53 yaþ ortalamasýna sahip olduðu; genelev kadýnlarýnýn %92 sinin, ev kadýnlarýnýn ise %68 inin en uzun süre ilde yaþadýðý (p<0,05); genelev kadýnlarýnýn %60 ýnýn, ev kadýnlarýnýn %72 sinin eðitim düzeyinin ilköðretim olduðu (p>0,05); genelev kadýnlarýnýn %50 sinin, ev kadýnlarýnýn %42 sinin ailesinin isteði ile evlendiði (p>0,05); genelev kadýnlarýnýn %72 sinin boþanmýþ ve dul olduðu, ev kadýnlarýnýn ise tamamýnýn evli olduðu (p<0,05) belirlenmiþtir. Her iki gruptaki kadýnlarýn aylýk gelir düzeyleri incelendiðinde; genelev kadýnlarýnýn %56 sýnýn YTL; ev kadýnlarýnýn ise %50 sinin YTL arasýnda aylýk geliri olduðu belirlenmiþtir (p<0,05). Genelev kadýnlarýnýn %68 inin, 458

4 Genelevde Çalýþan Kadýnlarýn ve Ev Kadýnlarýnýn Cinsel Yolla Bulaþan Hastalýklar Konusundaki Bilgi Düzeylerinin Anksiyete ile Ýliþkisi ev kadýnlarýnýn %84 ünün babasý (p<0,05), genelev kadýnlarýnýn %50 sinin, ev kadýnlarýnýn %76 sýnýnda annesinin okuryazar ve ilköðretim düzeyinde (p<0,05) olduðu saptanmýþtýr. Her iki gruptaki kadýnlarýn %76 sýnýn yaþlarý arasýnda ilk cinsel deneyimlerini yaþadýklarý (p<0,05); genelev kadýnlarýnýn %69 unun, ev kadýnlarýnýn ise %74 ünün yaþlarý arasýnda evlendiði (p>0,05) belirlenmiþtir. Gebeliði önleyici yöntem kullanma durumu, genelev kadýnlarýnda (%78) ev kadýnlarýna göre (%90) daha düþük bulunmuþtur. Gebeliði önleyici yöntem kullanan ev kadýnlarýnýn %44 ü kondom, %24 ü spiral kullanýrken; genelev kadýnlarýnýn %56 sý hap, %18 inin kondom kullandýðý saptanmýþtýr (p<0,05). Gruplarýn CYBH bilgi durumu incelendiðinde; genelev kadýnlarýnýn %40 ý, ev kadýnlarýnýn %30 u CYBH ile ilgili bilgisi olmadýðýný belirtmiþtir. Genelev kadýnlarýnýn %38 i, ev kadýnlarýnýn %46 sý CYBH la ilgili bilgiyi en çok basýn yayýn kuruluþlarýndan aldýklarýný belirtmiþlerdir (p>0,05). Genelev kadýnlarýnýn %64 ünün, ev kadýnlarýnýn ise %4 ünün cinsel yolla bulaþan hastalýk geçirdiði saptanmýþtýr. Genelev kadýnlarýnýn %60 ý, ev kadýnlarýnýn ise %4 ü gonore geçirdiðini belirtmiþtir (p<0,05). Genelev kadýnlarýnýn %62 sinin ekonomik nedenlerden dolayý bu iþi tercih ettiði, %40 ýnýn yýl; %38 inin 1-9 yýl süreyle bu iþi yaptýðý, %90 ýnýn bir günde saat çalýþtýðý, %44 ünün 10-19, %28 inin 20-29, %10 unun bir günde arasý cinsel iliþki yaþadýðý belirlenmiþtir. Gruplarýn CYBH Bilgi ve Anksiyete Puanlarýna Ait Bulgular. Her iki gruba ait CYBH toplam bilgi puan ve kaygý puan ortalamalarýnýn daðýlýmý Tablo I de verilmiþtir. Gruplarýn kaygý puan ortalamalarý incelendiðinde, durumluk kaygý puaný genelev kadýnlarýnda 45,12±10,52 (orta düzey), ev kadýnlarýnda 37,98±7,27 (hafif düzey); sürekli kaygý puaný ise genelev kadýnlarýnda 46,74±9,54 (orta düzey), ev kadýnlarýnda 46,80±7,82 (orta düzey) olarak bulunmuþtur. Durumluk kaygý puanýnýn genelev kadýnlarýnda ev kadýnlarýna göre yüksek olduðu belirlenmiþ (p<0,05), ancak sürekli kaygý puanlarý benzer bulunmuþtur (p>0,05). CYBH toplam bilgi puan ortalamasý, genelev kadýnlarýnda 41,22±19,02 (orta düzey) ve ev kadýnlarýnda 34,76±18,76 (düþük düzey) olarak bulunmuþtur. Gruplar arasýnda istatistiksel olarak anlamlý bir fark bulunmamýþtýr (p>0,05). Gruplarýn hastalýklara göre bilgi puan ortalamalarýnýn daðýlýmý tablo II de verilmiþtir. Her ki grupta da CYBH içinde en yüksek bilgi puan ortalamasýnýn AIDS (p>0,05); en düþük bilgi puan ortalamasýnýn Hepatit B ve Hepatit C ye ait olduðu görülmüþtür (p>0,05). Genelev kadýnlarýnda gonore ye ait bilgi puaný ev kadýnlarýndan yüksek bulunmuþtur (p<0,05). Gruplarýn CYBH bilgi puanlarýnýn kaygý puanlarýyla iliþkisi incelendiðinde; hem genelev kadýnlarý hem de ev kadýnlarýnýn CYBH bilgi puaný ile kaygý puanlarý arasýnda iliþki saptanmazken (p>0,05), her iki grupta da sürekli kaygý puaný ile durumluk kaygý puaný arasýndaki iliþki anlamlý bulunmuþtur p<0,05) Hastalýklar tek tek ele alýndýðýnda ise; her iki grupta da durumluk kaygý puanlarý ile CYBH bilgi puaný arasýnda iliþki saptanmamýþtýr (p>0,05) (Tablo III). Tablo I. Gruplarýn CYBH bilgi puan ve kaygý puan ortalamalarýnýn daðýlýmý CYBH Bilgi ve (Grup I) (Grup II) p deðeri Kaygý Puaný Genelev kadýný Ev kadýný (n=50) (n=50) Durumluk Kaygý Puaný 45,12±10,52 37,98±7,27 0,0001 Sürekli Kaygý Puaný 46,74±9,54 46,80±7,82 0,973 CYBH bilgi puaný 41,22±19,02 34,76±18,76 0,090 p: Student t testi 459

5 Tablo II.Gruplarýn hastalýklara göre bilgi puan ortalamalarýnýn daðýlýmý CYBH Bilgi Puaný (Median [25% ; 75%] ) CYBH (Grup I) (Grup II) p deðeri Genelev kadýný Ev kadýný (n=50) (n=50) AIDS 13,5 (8;15) 11 (6,75; 14,25) 0,212 Gonore 8,5 (5,75;14) 3,5 (0,0; 9,25) 0,0001 Sifiliz 7 (1,75;9,0) 6 (2;10) 0,603 Hepatýt B 3 (0;7) 3,5 (0;9) 0,711 Hepatit C 3 (0;7) 3,5 (0;9) 0,711 p: Mann-Whitney U testi Tablo III.Gruplarýn CYBH bilgi puanlarýnýn kaygý puanlarýyla iliþkisi Kaygý ve CYBH bilgi puanlarý Durumluk kaygý puaný Sürekli kaygý puaný Genelev kadýný Ev kadýný Genelev kadýný Ev kadýný (Grup I) (Grup II) (Grup I) (Grup II) r p r p r p r p Durumluk kaygý puaný ,548 0,0001 0,468 0,001 Sürekli kaygý puaný 0,548 0,0001 0,468 0, Toplam CYBH bilgi puaný 0,207 0,149 0,180 0,205 0,147 0,309 0,205 0,154 HIV/AIDS 0,229 0,110-0,006 0,964 0,240 0,094 0,015 0,916 Gonore 0,239 0,094 0,091 0,530 0,117 0,419 0,095 0,511 Sifiliz 0,181 0,210 0,207 0,149 0,102 0,483 0,244 0,087 Hepatit B 0,220 0,124 0,133 0,358 0,205 0,153 0,178 0,215 Hepatit C 0,060 0,681 0,114 0,432-0,064 0,661 0,271 0,057 p: Spearman test Araþtýrma Grubunun Kaygý ve CYBH Bilgi Puan Ortalamalarýnýn Tanýtýcý Özellikleri ile Karþýlaþtýrýlmasýna Yönelik Bulgular. Gruplarýn kaygý ve CYBH bilgi puan ortalamalarý ile tanýtýcý özelliklerinin karþýlaþtýrýlmasýna yönelik bulgular Tablo IV de verilmiþtir. Her iki grup yaþ bakýmýndan karþýlaþtýrýldýðýnda; CYBH bilgi puanýnýn en yüksek olduðu yaþ grubunun genelev kadýnlarýnda yaþa ait olduðu görülmüþtür (p<0,05). Durumluk kaygý (p<0,05) ve sürekli kaygý puanlarýnýn (p>0,05) genelev kadýnlarýndaki yaþ grubunda yüksek olduðu belirlenmiþtir. Genelev kadýnlarýnda yaþ grubunda durumluk kaygý puaný; yaþ grubunda ise hem durumluk kaygý puaný ve hem de CYBH bilgi puanlarý ev kadýnlarýna göre yüksek bulunmuþ ve bu fark istatistiksel olarak anlamlý bulunmuþtur (p<0,05). Gruplarýn yaþa göre, durumluk kaygý, sürekli kaygý ve CYBH bilgi puanlarý arasýndaki iliþki incelendiðinde, genelev kadýnlarýnda yaþ ile CYBH bilgi puaný ve kaygý puanlarý arasýnda iliþki saptanmazken (p>0,05) ev kadýnlarýnda yaþ ile CYBH bilgi puaný arasýndaki iliþki anlamlý bulunmuþtur (p<0,05). Eðitim düzeyine göre bakýldýðýnda; durumluk kaygý, sürekli kaygý ve CYBH bilgi puanlarý bakýmýndan en yüksek grubun her iki grupta da lise ve üstü düzeye sahip kadýnlar olduðu belirlenmiþtir. Her iki grup durumluk kaygý, sürekli kaygý ve CYBH bilgi puaný bakýmýndan karþýlaþtýrýldýðýnda; ilköðretim mezunu olan genelev kadýnlarýnda ev kadýnlarýna göre durumluk kaygý puaný (p<0,05) ve CYBH bilgi puaný daha yüksek bulunmuþ ve aradaki fark istatistiksel olarak anlamlý bulunmuþtur (p<0,05). Okuryazar olmayan her iki grupta da CYBH bilgi puanýnýn düþük olduðu görülmüþtür. Gruplarýn eðitim düzeylerine göre durumluk kaygý, sürekli kaygý puaný ve CYBH bilgi puaný arasýndaki iliþki incelendiðinde ise; eðitim düzeyi artýkça CYBH bilgi puanýnýn arttýðý (p<0,05), ancak durumluk ve sürekli kaygý puanýnýn etkilenmediði görülmüþtür (p>0,05). Gebeliði önleyici yöntem kullanma durumlarýna göre gruplar kaygý puaný ve CYBH bilgi puan ortalamalarý bakýmýndan karþýlaþtýrýldýðýnda; yöntem kullanan genelev 460

6 Genelevde Çalýþan Kadýnlarýn ve Ev Kadýnlarýnýn Cinsel Yolla Bulaþan Hastalýklar Konusundaki Bilgi Düzeylerinin Anksiyete ile Ýliþkisi Tablo IV. Gruplarýn Tanýtýcý Özelliklerine Göre Kaygý Puan ve CYBH Bilgi Puan Ortalamalarýnýn Daðýlýmý Deðiþken Durumluk Kaygý Puaný Sürekli Kaygý Puaný CYBH Bilgi Puaný N Mean±SD p Mean±SD p Mean±S p Yaþ Genelev kadýný 9 43,33±8,99 0,194 41,56±12,31 0,472 28,11±10,30 0,496 Ev kadýný 10 38,30±7,21 45,10±8,56 23,70±16, Genelev kadýný 19 44,32±10,44 0,034 45,84±9,84 0,821 51,32±18,01 0,016 Ev kadýný 23 38,26±7,36 46,43±6,98 36,74±19, Genelev kadýný 13 47,92±10,63 0,004 50,54±7,37 0,460 39,54±15,47 0,879 Ev kadýný 17 37,41±7,59 48,29±.8,65 38,59±17,70 Eðitim Okuryazar deðil Genelev kadýný 9 40,6±11,84 0,964 48,3±10,11 0,944 24,6±15,53 0,773 Ev kadýný 4 40,2±8,77 48,7±7,93 21,76±16,46 Ýlköðretim Genelev kadýný 30 45,2±9,24 0, ,5±9,26 0,707 46,4±17,27 0,044 Ev kadýný 37 36,9±7,06 46,0±8,26 34,1±18,57 Lise ve üstü Genelev kadýný 5 51,6±12,22 0,070 54,6±7,13 0,143 59,4±7,44 0,087 Ev kadýný 9 41,6±6,93 49,1±5,80 43,3±18,21 Gebeliði önleyici yöntem kullanma Kullanmayan Genelev kadýný 11 44,64±11,47 0,441 47,82±6,49 0,885 34,91±20,92 0,858 Ev kadýný 5 40,0±9,06 47,2±10,26 37,0±22,20 Kullanan Genelev kadýný 39 45,46±10,39 0, ,44±10,29 0,871 43,00±18,35 0,039 Ev kadýný 45 37,76±7,13 46,760±7,65 34,51±18,61 Kondom kullanan Genelev kadýný 9 41,78±9, ,67±7,87 0,787 51,67±15,51 0,063 Ev kadýný 22 36,18±5,53 46,45±7,08 38,14±18,43 Hap kullanan Genelev kadýný 28 45,64±10, ,64±11,20 0,711 40,61±19,18 0,067 Ev kadýný 10 39,20±9,45 45,20±7,98 27,20±19,43 Spiral kullanan Genelev kadýný 2 55,50±12, ,00±11, ,50±6,36 0,756 Ev kadýný 12 39,08±7,86 48,42±8,97 33,17±18,50 p: Student t testi kadýnlarýnda, ev kadýnlarýna göre durumluk kaygý puaný ve CYBH bilgi puaný yüksek saptanmýþ ve gruplar arasýndaki fark istatistiksel olarak anlamlý bulunmuþtur (p<0,05). Kondom kullanan genelev kadýnlarýnda ise, CYBH bilgi puanýnýn diðer yöntem kullananlara göre yüksek olduðu saptanmýþ, ancak gruplar arasýnda istatistiksel olarak anlamlý bir fark bulunmamýþtýr (p>0,05). Gebelikten korunma yöntemlerine göre her iki grubun kaygý puaný ve CYBH bilgi puan ortalamalarý arasýnda iliþki saptanmamýþtýr (p>0,05). Genelev kadýnlarýnýn günlük iliþki sayýsýna göre CYBH bilgi puan ve kaygý puan ortalamalarý incelendiðinde; defa iliþkiye giren genelev kadýnlarýnýn durumluluk kaygý puanýnýn yüksek olduðu belirlenmiþ ve kaygý puanýnýn yüksek olduðu belirlenmiþ ve defa kiliþkiye girenler arasýnda istatistiksel olarak anlamlý bir farklýlýk bulunmuþtur (p<0,05). Günde 10 ve altý ile defa iliþkiye giren kadýnlarýn CYBH bilgi puanýnýn düþük olduðu, iliþki sayýsý 10 dan az ve olanlarda istatistiksel olarak anlamlý bir fark bulunmuþtur (p<0,05). 461

7 Birsen Çöteli Öcal, Gülay Börekçi Tablo V. Genelev kadýnlarýnýn iliþki sayýsýna göre CYBH bilgi düzeyi ve kaygý puanlarýnýn daðýlýmý Ýliþki sayýsý/günde Durumluk Kaygý Puaný Sürekli Kaygý Puaný CYBH Bilgi Puaný N Mean±SD p Mean±SD p Mean±SD p < ,67±12,52 44,67± 6,50 25,67±20, ,32±9,35 0,009 49,95±6,88 0,085 46,55±16,99 0, ,93± 8,15 42,14±11,19 44,70± ,20±8,11 49,20±15,06 36,0±13,87 p: One-way ANOVA Ancak genelev kadýnlarýnýn günde yaþadýklarý iliþki sayýsý bakýmýndan CYBH ile kaygý puanlarý arasýnda bir iliþki saptanmamýþtýr (p>0,05) (Tablo V). Her iki grupta da diðer tanýtýcý özelliklerden anne-baba eðitim durumu, ilk cinsel deneyim ve evlilik yaþý, ekonomik durum, en uzun yaþanýlan yer ve doðduðu bölgelere göre CYBH ile kaygý puanlarý arasýnda bir iliþki saptanmamýþtýr (p>0,05). Tartýþma Son yýllarda cinsel yolla bulaþan hastalýklarýn görülme sýklýðýnda artýþ görülmektedir. Hastalýk Kontrol ve Koruma Merkezi (Centers for Disease Control and Prevention CDC) nin 2005 raporunda belirttiðine göre; Amerika Birleþik Devletlerinde CYBH dan sifiliz, gonore ve þankroid vakalarýnda azalma görülürken, klamidya vakalarýnda ise artýþ saptanmýþtýr (24). CYBH özellikle geliþmekte olan ülkelerde geliþmiþ ülkelerden daha fazla görülmektedir (2). CYBH dan birisi olan HIV/AIDS ise tüm dünyada gün geçtikçe artmaktadýr (25). CYBH yönünden yüksek risk gruplarýndan birini oluþturan genelev kadýnlarý ile ilgili yapýlan çalýþmalarda bu kadýnlarýn çoðunlukla düþük eðitim düzeyine sahip olduklarý, genellikle illerde yaþadýklarý, çoðunlukla boþanmýþ veya dul olduklarý, eðitim seviyesi düþük ailelerden geldikleri ve genellikle ekonomik nedenlerden dolayý bu iþi yaptýklarý belirtilmektedir (26, 27, 28). Araþtýrmamýzdan elde edilen sonuçlar, bu bulgularla benzerlik göstermektedir. Çalýþmamýzda genelev kadýnlarýnýn %78 inin gebeliði önleyici yöntem kullandýklarý saptanmýþtýr. Yöntem olarak çoðunluðunun doðum kontrol hapýný tercih ettikleri, kondom kullananlarýn sayýsýnýn ise az olduðu belirlenmiþtir. Konu ile ilgili yapýlan çalýþmalarda genelev kadýnlarýnýn daha çok doðum kontrol hapý kullandýklarý belirtilmektedir (26, 27, 29). Genelev kadýnlarýnýn doðum kontrol hapý kullanmalarý gebeliði önlemede etkin bir yöntem olmakla birlikte, CYBH dan korunmada etkin bir yöntem deðildir. Bu da bize genelev kadýnlarýnýn bu konuda bilgi eksikliði olduðunu ve CYBH ýn topluma yayýlmasýnda önemli rol oynadýklarýný göstermektedir. Genelev kadýnlarýyla yapýlan çalýþmalarda bu kadýnlarýn genellikle CYBH geçirdiði ve geçirilen hastalýðýn daha çok gonore olduðu belirtilmektedir (26, 29, 30). Bizim çalýþmamýzda da genelev kadýnlarýnýn ev kadýnlarýna göre daha çok CYBH geçirdiði ve geçirilen hastalýðýn çoðunlukla gonore olduðu belirlenmiþtir. Bu kadýnlarýn CYBH geçirmesinin nedeni kondomun az kullanýlmasýndan kaynaklanmaktadýr. Türkiye de HIV/AIDS ten haberdar olma oraný yüksektir. Türkiye Nüfus ve Saðlýk Araþtýrmasý (TNSA) verilerine göre kadýnlarýn %90 ý HIV/AIDS i duyduðunu belirtmiþtir (31). CYBH ile ilgili bilgi düzeylerinin belirlenmesine yönelik çeþitli gruplarda yapýlan çalýþmalarda, CYBH dan en çok HIV/AIDS i bildikleri ve bu bilgileri çoðunlukla basýn yayýn veya saðlýk personelinden aldýklarý ve korunma konusunda yeterli bilgiye sahip olmadýklarý belirtilmektedir (26, 32, 33). Bizim çalýþmamýzda da genelev kadýnlarýnýn orta düzeyde, ev kadýnlarýnýn ise düþük düzeyde bilgi sahibi olduklarý; bu hastalýklardan en çok HIV/AIDS i bildikleri ve bu bilgiyi en çok basýn yayýndan aldýklarý saptanmýþtýr. Ancak bu kadýnlarýn CYBH dan korunmak için yeterli bilgiye sahip olmadýklarý belirlenmiþtir. Jinekolojik problemi olan kadýnlarda genellikle korku, anksiyete ve bilgi eksikliði gibi sorunlar geliþmektedir. Kadýnlarýn çoðu üreme sistemi infeksiyonlarýný özellikle CYBH ý korkulacak, utanýlacak ve gizlenecek bir durum olarak algýlamaktadýrlar. Bu korku ve anksiyeteye; doktora gitmekten çekinme, kanser olma ve tedavi olamama gibi baþka korkular da eþlik etmektedir (34). Çalýþmamýzda kadýnlarýn kaygý puanlarý incelendiðinde; durumluk kaygý puan ortalamasý genelev kadýnlarýnda 45,12, ev kadýnlarýnda 37,98; sürekli kaygý puan ortalamasý ise 462

8 Genelevde Çalýþan Kadýnlarýn ve Ev Kadýnlarýnýn Cinsel Yolla Bulaþan Hastalýklar Konusundaki Bilgi Düzeylerinin Anksiyete ile Ýliþkisi genelev kadýnlarýnda 46,74, ev kadýnlarýnda olarak belirlenmiþtir. Sürekli kaygý genelev ve ev kadýnlarýnda benzer bulunmuþ (orta düzey) (p>0,05), durumluk kaygýnýn ise genelev kadýnlarýnda orta düzeyde, ev kadýnlarýnda hafif düzeyde olduðu belirlenmiþtir (p<0,05). Saðlýklý ve saðlýksýz yetiþkinlerde anksiyete ile ilgili yapýlan çeþitli araþtýrmalarda, sürekli anksiyete puan ortalamalarýnýn 34,7 ile 47,1 arasýnda olduðu görülmektedir (35). Bu puanlar ile araþtýrmamýzda yer alan kadýnlarýn sürekli anksiyete puanlarý benzerlik göstermektedir. Jinekolojik muayeneye gelen kadýnlarla yapýlan bir çalýþmada da benzer bulgulara rastlanýlmýþtýr (22). Çalýþmamýzda ev kadýnlarýna göre genelev kadýnlarýnda durumluk kaygýnýn daha fazla olduðu belirlenmiþtir. Genelev kadýnlarýnda yaþanan kaygýnýn nedeni, bu kadýnlarýn CYBH a daha fazla maruz kalmasý, bilgi eksikliði ve yaþam koþullarýna baðlý olabilir. Yapýlan çalýþmalarda bilgi sahibi olmanýn anksiyete düzeyini olumlu ya da olumsuz olarak etkilediði belirtilmektedir (19, 20, 22). Willard (19) ve Mete nin (22) yaptýðý araþtýrmada jinekolojik muayene sýrasýnda bilgi verilen kadýnlarýn bilgi verilmeyenlere göre daha az anksiyete yaþadýklarý saptanmýþtýr. Karabulut ve ark. nýn hipertansiyonlu bireylerde yaptýðý çalýþmada da eðitimin bireylerde anksiyeteyi azaltmada etkili olabileceði belirtilmiþtir(20). Savaþ ve ark. nýn yaptýðý bir baþka çalýþmada ise, Hepatit B ile ilgili bilgisi olduðunu belirten hastalarda, olmayanlara göre durumluk kaygý puanlarýnýn yüksek olduðu saptanmýþtýr(21). Bu durumda hastalýklarýn önemi ve þiddetine göre anksiyetenin arttýðý veya azaldýðý düþünülebilir. Örneðin ölümcül ve tedavisi olmayan hastalýklarda anksiyete yüksek, kiþinin baþ edebileceðine inandýðý hastalýklarda ise anksiyete düþük yaþanabilir. Çalýþmamýzda CYBH toplam puanlarý ile kaygý puanlarý arasýndaki iliþki incelendiðinde, her iki grupta da bilgi puanlarý ile durumluk-sürekli kaygý puanlarý arasýnda anlamlý bir iliþki saptanmazken; durumluk kaygý puanlarý ile sürekli kaygý puanlarý arasýnda istatistiksel olarak anlamlý bir iliþki saptanmýþtýr. Araþtýrma kapsamýndaki kadýnlarýn orta düzeyde kaygý yaþadýklarý belirlenmiþ, ancak bu kaygý CYBH iliþkili bulunmamýþtýr. Genelev kadýnlarýnýn CYBH dan daha çok sifiliz ve gonore ile karþýlaþtýklarý için bu hastalýklarý tedavi edilebilir hastalýklar olarak algýladýklarý ve bu nedenle de kaygý yaþamadýklarý düþünülebilir. Çalýþmamýzda CYBH bilgi puanýnýn en yüksek olduðu yaþ grubunun genelev kadýnlarýnda yaþa ait olduðu görülmüþtür. Genelev kadýnlarýnda yaþ ile yaþ grubunda durumluk kaygý puaný ev kadýnlarýna göre yüksek bulunmuþtur. Bu da bize yaþ grubundaki genelev kadýnlarýnýn anksiyete yaþadýklarýný göstermektedir. Ancak çalýþmadan elde ettiðimiz sonuçlara göre genelev kadýnlarýnýn yaþadýðý anksiyete CYBH ile ilgili deðildir. Genelevdeki kadýnlarýn CYBH yi fazla önemsemedikleri görülmektedir. Toplumda CYBH nin yayýlmasýnda önemli bir role sahip olan genelev kadýnlarýnýn bilgilendirilmesi ve kondom kullanýmýnýn yaygýnlaþtýrýlmasý ile bu hastalýklarýn yayýlmasý önlenebileceði gibi, burada çalýþan kadýnlarýn yaþam kalitesinin arttýrýlmasýnda da yararlý olacaktýr. Ancak riskli gruplar kadar özellikle cinsel tercihte egemen olan erkeklerinde bilgilendirilmesi ve kondom kullanýmýnýn yaygýnlaþtýrýlmasý önem taþýmaktadýr. Bilgi edinme ile eðitim düzeyi yakýndan iliþkilidir. CYBH ile ilgili yapýlan çeþitli çalýþmalarda eðitim düzeyi artýkça bilgi düzeyinin arttýðý belirtilmektedir (36, 37, 38). Açýkel ve ark. (36) genç eriþkin erkeklerde yaptýklarý araþtýrmada; ilkokulu bitirmemiþ olanlarda CYBH bilgi düzeyini düþük bulurken, eðitim düzeyine paralel olarak bilgi düzeyinin arttýðýný ve lise ve üstü eðitime sahip olanlarda bilgi düzeyinin yüksek olduðunu belirtmiþlerdir. Bizim çalýþmamýzda da eðitim düzeyi arttýkça CYBH bilgi puanýnýn arttýðý görülmüþ, ancak eðitim düzeyinin artmasý ile durumluk kaygý ve sürekli kaygý puaný arasýnda bir iliþki saptanmamýþtýr. Çalýþmamýzda kondom kullanan genelev kadýnlarýnda CYBH bilgi puanýnýn diðer yöntem kullananlara göre yüksek olduðu saptanmýþ, ancak durumluk kaygý ve sürekli kaygý puanlarý ile istatistiksel olarak anlamlý bir iliþki bulunmamýþtýr. Bu durum kondom kullanan genelev kadýnlarýnýn CYBH ye yakalanmayacaklarý bilgisine sahip olduklarýný ve buna baðlý olarak kaygý yaþamadýklarýný düþündürmektedir. Ayrýca genelevdeki kadýnlarýn günde yaþadýklarý iliþki sayýsý bakýmýndan, CYBH ile kaygý puanlarý arasýnda bir iliþki bulunmamýþtýr. Ancak iliþki sayýsý fazla olan genelev kadýnlarýnýn kaygý yaþadýklarý görülmüþtür. Çalýþmamýzda hem ilçe hem de ilde uzun süre yaþayan genelev kadýnlarýnda durumluk ve sürekli kaygý puaný yüksek bulunmasýna raðmen, il ve ilçede uzun süre yaþamanýn ve doðduðu bölgenin kaygý puaný ve CYBH bilgi puanýný etkilemediði saptanmýþtýr. Araþtýrma sonuçlarýmýz genelev kadýnlarýnýn yaþadýðý kaygýnýn baþka sebepleri olabileceðini ve doðduðu bölgesel farklýlýklar ile il veya ilçede uzun süre yaþamýþ olmanýn bilgi sahibi 463

9 Birsen Çöteli Öcal, Gülay Börekçi olmada etkili olmadýðýný göstermektedir. Yine çalýþmamýzda aylýk gelirin genelev kadýnlarýnda ev kadýnlarýna göre yüksek olduðu görülmüþ, ancak CYBH ve anksiyete ile iliþkisi saptanmamýþtýr. Ekonomik durumun bilgi kazanýmýnda etkili bir faktör olduðu bilinmektedir. Ancak araþtýrma sonucumuzun bu bilgiyi desteklememesinin nedeni, genelev kadýnlarýnýn çalýþma koþullarýnýn yoðun olmasý nedeniyle bilgiye ulaþmak için zaman ayýramadýklarýndan kaynaklanýyor olabilir. Ailenin varlýðý ve anne babanýn eðitim durumu bakýmýndan her iki grupta da kaygý puaný ve CYBH bilgi puaný arasýnda bir iliþki saptanmamýþtýr. Çalýþmamýzda genelevde kayýtlý kadýnlarýn sayýca az olmasý, tamamýnýn araþtýrmaya katýlmamasý nedeniyle çalýþmanýn küçük bir grupta yapýlmýþ olmasý, bu araþtýrmanýn sýnýrlýlýklarýný oluþturmaktadýr. Sonuç olarak; CYBH ýn yayýlmasýnda yüksek risk grubunu oluþturan genelev kadýnlarý ile düþük risk grubundaki ev kadýnlarýnýn bu konuda bilgi gereksinimleri olduðu, özellikle korunmada yeterli bilgiye sahip olmadýklarý ve etkili bir yöntem kullanmadýklarý görülmüþtür. Genelev kadýnlarýnýn ev kadýnlarýna göre daha fazla kaygý yaþadýklarý belirlenmiþ, ancak bu yaþanan kaygý CYBH ile iliþkili bulunmamýþtýr. Ayrýca yaþ ve eðitimin CYBH bilgi puaný üzerine etkili olduðu, ancak kaygý düzeylerine etkili olmadýðý saptanmýþtýr. CYBH yayýlýmýný önlemek için öncelikle riskli gruplara yönelik eðitim programlarýnýn düzenlenmesi, bu eðitimlerin sýk aralýklarla tekrarlanmasý ve bu eðitimler özellikle risk grubundaki kiþilerde anksiyete düzeylerini artýrabileceðinden, bu kadýnlara psikolojik destek saðlanmasý, kondom kullanýmýnýn bu yerlerde zorunlu hale getirilmesi ve toplumumuzda özellikle erkeklerin bilinçlendirilmesi önemli yaklaþýmlardýr. Kaynaklar 1. WHO. Reproductive Tract Infections&Sexually Tansmitted Infections Including HIV/AIDS. (Eriþim tarihi: ). 2. WHO. Mapping The Landscape of Diagnostics for Sexually Transmitted Infections. ng_landscape.pdf. (Eriþim tarihi: ). 3. Ünal S, Hayran M. Cinsel Yolla Bulaþan Hastalýklara Genel Bakýþ: Cinsel Temasla Bulaþan Hastalýklar. Ýstanbul: Türk Mikrobiyoloji Yayýný, No:35, 1999; Cinsel Yolla Bulaþan Enfeksiyonlar (CYBE/HIV/AIDS). Cinsel Saðlýk/Üreme Saðlýðý No: 4-B. T.C. Saðlýk Bakanlýðý Ana Çocuk Saðlýðý ve Aile Planlamasý Genel Müdürlüðü. Ankara: WHO/UNAIDS. The Epidemiological Fact Sheets on HIV/AIDS and Sexually Transmitted Infections, December 2006.http://www.who.int/GlobalAtlas/predefinedReport s/efs2006/efs_pdfs/efs2006_tr.pdf. (Eriþim tarihi: ). 6. Cok F, Gray LA, Ersever H. Turkish University Students Sexual Behaviour, Knowledge, Attitudes and Perceptions of Risk Related to HIV/AIDS. Culture, Health and Sexuality 2001; 3: Ankara Ticaret Odasý Baþkanlýðý Hayatsýz Kadýnlar Dosyasý =250. (Eriþim tarihi: ). 8. Eker L, Þafak N. Cinsel Yolla Bulaþan Hastalýklarýn Önlenmesi. Güncel Bilgiler Iþýðýnda Ýnfeksiyon Hastalýklarý. Ankara: Bilimsel Týp Yayýnevi, 2001; Saðlýk Sektörü Ýçin Ulusal Stratejiler ve Eylem Planý T. C. Saðlýk Bakanlýðý Ana Çocuk Saðlýðý ve Aile Planlamasý Genel Müdürlüðü, Ankara: 2005; Tekeli E. AIDS (Acquired Immünodefýciency Syndrome) (Eriþim tarihi: ). 464

10 Genelevde Çalýþan Kadýnlarýn ve Ev Kadýnlarýnýn Cinsel Yolla Bulaþan Hastalýklar Konusundaki Bilgi Düzeylerinin Anksiyete ile Ýliþkisi 11. Kelleci M, Aþtý N, Küçük L. Bir Saðlýk Ocaðýna Baþvuran Kadýnlarýn Genel Saðlýk Anketine Göre Ruhsal Durumlarý. CÜ. Hemþirelik Yüksekokulu Dergisi 2003; 7: Clark LR, Jackson M, Allen-Taylor L. Adolescent Knowledge about Sexually Transmitted Diseases. Sex Transm Dis 2002;29: Gökalp P. Stres, Anksiyete ve Kadýn. (Eriþim tarihi: ). 14. Stuart GW, Sunden SJ. Principles and Practice of Psychiatric Nursing. 3rd ed. Toronto: Mosby, 1987: Champion JD, Shair RN, Piper J, Perduse ST. Psychological Distress among Abused Minority Women with Sexual Transmitted Diseases. J Am Acad Nurse Pract 2002;14: Öner N, LeCompte A. Durumluk Sürekli Kaygý Envanteri El Kitabý. 2.Baský, Ýstanbul: Boðaziçi Üniversitesi Yayýnlarý, Kendini Tanýma, Anksiyete Nedir? (Eriþim tarihi: ). 18. Öz F. Saðlýk Alanýnda Temel Kavramlar. Ýmaj Ýç ve Dýþ Ticaret A.Þ. Ankara: 2004: Willard MD, Heaberg GL, Pack JB. The Educational Pelvic Examination Women s Responces to a New Approach. J Obstet Gynecol Neonatal Nurs 1986;15(2): Karabulut N, Kýlýç D, Köse S. Hipertansiyonlu Bireylerde Öfke ve Anksiyete Düzeyleri. Uluslararasý Ýnsan Bilimleri Dergisi /viewfile/137/137. (Eriþim tarihi: ). 21. Savaþ N, Öner S, Tamam L, ve ark. ÇÜTF Balcalý Hastanesi Klinik Bakteriyoloji ve Ýnfeksiyon Hastalýklarý Polikliniði'nde Ýzlenen Kronik Hepatit B Hastalarda Anksiyete ve Depresyon Görülme Sýklýðý. Flora 2002; 7: Mete S. Jinekolojik muayeneye Gelen Kadýnlarda Oluþan Anksiyeteye Hemþirelik Yaklaþýmýnýn Etkisi. CÜ. Hemþirelik Yüksekokulu Dergisi 1998; 2: Inoue Y, Yamazaki Y, Seki Y, Wakabayashi C, Kihara M. Sexual Activities and Social Relationships of People with HIV in Japan AIDS Care 2004; 16: Centers for Disease Control and Prevention (CDC): Sexually Transmitted Diseases (STD) Surveillance (13 December 2006). (Eriþim tarihi: ). 25. WHO. Public Health Mapping and GIS Map Library. A Global View of HIV Infection, (http://gamapserver.who.int/maplibrary/app/searchres ults.aspx). (Eriþim tarihi: ). 26. Þimþek Þ. Genelevde Çalýþan Kadýnlarýn Cinsel Yolla Bulaþan Hastalýklara Ýliþkin Bilgileri ve Korunmaya Yönelik Uygulamalarý. Hacettepe Üniversitesi Saðlýk Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi. Ankara: Yüksel A. Ýstanbul Genelevlerinde Çalýþan Kadýnlarýn Mediko-Sosyal Durumlarý. 10. Baský Ankara: Yargýcý Matbaasý, Oðultürk N. Psikososyal Özellikleriyle Genelev Kadýnlarý. Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi. Ankara: Sawanpanyalert P, Ungchusak K, Thanprasertsuk S, Akarasewi P. HIV-1 Seroconversion Rates among Female Commercial Sex Workers, Chiang Mai, Thailand: A Multi- Cross-Sectional Study. AIDS 1994;8: Pickering H, Todd J, Dunn D, Pepin J, Wilkins A. Prostitutes and Their Clients: A Gambian Survey. Sos Sci Med 1992; 34: Türkiye Nüfus ve Saðlýk Araþtýrmasý TNSA Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü. Ankara: (Eriþim tarihi: ). 32. Dönmez L. Trabzon Ýlinde HIV/AIDS Bilgi Düzeyi Araþtýrmasý. KATÜ Hemþirelik Yüksekokulu Dergisi 1998;2(1):

11 Birsen Çöteli Öcal, Gülay Börekçi 33. Yazýcý S Yaþ Grubu Evli Kadýnlarýn HIV/AIDS Konusundaki Bilgi Düzeylerinin Saptanmasý. CÜ. Hemþirelik Yüksekokulu Dergisi 1999;3: Taþkýn L. Doðum ve Kadýn Saðlýðý Hemþireliði 6. Baský. Ankara: Sistem Ofset Matbaacýlýk, Kum N. Cerrahi Hastalarda Anksiyete ve Korku. Hacettepe Üniversitesi Týp Cerrahi Bülteni 1987;10: Açýkel CH, Babayiðit MA, Kýlýç S, Hasde M, Bakýr B. Genç Eriþkin Erkeklerin Cinsel Yolla Bulaþan Hastalýklar Konusunda Bilgi Düzeyleri. TSK Koruyucu Hekimlik Bülteni 2005;4: Kýr T, Kýlýç S, Oður R, Uçar M, Hasde M. Ankara'daki Ýki Askeri Birlikte Erlerde HIV/AIDS Bilgi Düzeyinin Deðerlendirilmesi. TSK Koruyucu Hekimlik Bülteni 2004;3: Toker SO, Doðan F Yaþ Grubundaki Lise Öðrencilerinin AIDS (Acquired Immuno Deficiency Syndrome) ile Ýlgili Bilgi Düzeylerinin Eðitim Öncesi ve Sonrasýnda Deðerlendirilmesi. Türkiye Klinikleri Týp Etiði-Hukuku-Tarihi Dergisi 1996;4(1):

Dr. Sevim Buzlu*, Nihal Bostancý**, Derya Özbaþ***, Sevil Yýlmaz****

Dr. Sevim Buzlu*, Nihal Bostancý**, Derya Özbaþ***, Sevil Yýlmaz**** Ýstanbul'da Bir Saðlýk Ocaðýna Baþvuran Kadýnlarýn Genel Saðlýk Anketine Göre Ruhsal Durumlarýnýn Deðerlendirilmesi Assessment of the Psychological Status of Women Who Applied to a Primary Care Unit in

Detaylı

2006 cilt 15 sayý 10 179

2006 cilt 15 sayý 10 179 Ankara'da Bir Lisenin 9 ve 10. Sýnýf Öðrencilerinin Kiþisel Hijyen Konusunda Davranýþlarýnýn Belirlenmesi Determination of the Behaviours of Ninth and Tenth Grade High School Students About Personal Hygiene

Detaylı

Yatan hastalarýn anksiyete ve depresyon düzeyleri ve iliþkili faktörlerin incelenmesi

Yatan hastalarýn anksiyete ve depresyon düzeyleri ve iliþkili faktörlerin incelenmesi ARAÞTIRMA 1 Yatan hastalarýn anksiyete ve depresyon düzeyleri ve iliþkili faktörlerin incelenmesi Fahriye Oflaz, Huriye Varol GATA Hemþirelik Yüksek Okulu 06010 Etlik-Ankara Özet Amaç: Bu çalýþmanýn amacý

Detaylı

Manyetik Rezonans ve Bilgisayarlý Tomografi Öncesi Hastalarda Anksiyete ve Depresyon

Manyetik Rezonans ve Bilgisayarlý Tomografi Öncesi Hastalarda Anksiyete ve Depresyon ARAÞTIRMA Manyetik Rezonans ve Bilgisayarlý Tomografi Öncesi Hastalarda Anksiyete ve Depresyon Gülten Karadeniz 1, Serdar Tarhan 2, Emre Yanýkkerem 3, Özden Dedeli 3, Erkan Kahraman 4 1 Yrd.Doç.Dr., 3

Detaylı

Hemþirelerin Genel Ruhsal Durumlarýnýn Ýncelenmesi

Hemþirelerin Genel Ruhsal Durumlarýnýn Ýncelenmesi Hemþirelerin Genel Ruhsal Durumlarýnýn Ýncelenmesi The Analysis of the General Psychological Conditions of Nurses Dr. Serpil Yýlmaz*, Rabia Hacýhasanoðlu**, Zeynep Çiçek** Öz Hemþirelik, insanlarla iliþkiye

Detaylı

Kadýnlarýn Pap smear yaptýrma durumlarý ile bunu etkileyen faktörlerin belirlenmesi

Kadýnlarýn Pap smear yaptýrma durumlarý ile bunu etkileyen faktörlerin belirlenmesi Gülhane Týp Dergisi 2006; 48: 25-29 Gülhane Askeri Týp Akademisi 2006 ARAÞTIRMA Kadýnlarýn Pap smear yaptýrma durumlarý ile bunu etkileyen faktörlerin belirlenmesi Aygül Akyüz (*), Gülten Güvenç (*), Tülay

Detaylı

0 KLÝNÝK ARAÞTIRMA Romatolojik Sorunu Olan Hastalarda Yaþam Kalitesi ve Bazý Semptomlarla Ýliþkisi Quality Of Life Patients With Rheumatologic Problems And Its Correlates With Some Symptoms Arþ.Gör. Seda

Detaylı

29 Fizik Tedavi Alan Hastalarýn Yaþam Kalitesinin Deðerlendirilmesi Assessment For Quality Of Life Of Patients Receiving Physical Therapy 1 Yrd.Doç. Dr.Birsen ALTAY 2 Yrd.Doç. Dr. H.Demet GÖNENER 1 Hemþ.

Detaylı

Týp Fakültesi öðrencilerinin Anatomi dersi sýnavlarýndaki sistemlere göre baþarý düzeylerinin deðerlendirilmesi

Týp Fakültesi öðrencilerinin Anatomi dersi sýnavlarýndaki sistemlere göre baþarý düzeylerinin deðerlendirilmesi 1 Özet Týp Fakültesi öðrencilerinin Anatomi dersi sýnavlarýndaki sistemlere göre baþarý düzeylerinin deðerlendirilmesi Mehmet Ali MALAS, Osman SULAK, Bahadýr ÜNGÖR, Esra ÇETÝN, Soner ALBAY Süleyman Demirel

Detaylı

Mardin ili ilköðretim okullarýnda 6-15 yaþ grubu öðrencilerde kilo fazlalýðý ve obezite prevalansý

Mardin ili ilköðretim okullarýnda 6-15 yaþ grubu öðrencilerde kilo fazlalýðý ve obezite prevalansý Týp Araþtýrmalarý Dergisi 2007: 5 (1): 31-35 ARAÞTIRMA Mardin ili ilköðretim okullarýnda 6-15 yaþ grubu öðrencilerde kilo fazlalýðý ve obezite prevalansý Uz. Dr. Ayfer Gözü Dicle Üniversitesi Týp Fakültesi,

Detaylı

makale (7). Kiþinin saðlýðý ile yaptýðý iþ arasýnda birbirini etkileyen dinamik

makale (7). Kiþinin saðlýðý ile yaptýðý iþ arasýnda birbirini etkileyen dinamik BÝR TEKSTÝL FABRÝKASI ÇALIÞANLARINDA RUHSAL BELÝRTÝLERÝN DEÐERLENDÝRÝLMESÝ Ayþe Berrin YÜCEL*, Zeynel SÜTOLUK **, Ferdi TANIR ***, Muhsin AKBABA **** Çalýþma hayatýnda stres ve sebep olduðu saðlýk problemleri

Detaylı

Birinci Basamakta Çalýþan Saðlýk Personelinin Aile Hekimliði Mevzuatýnda Yer Alan Bazý Konularý Benimseme Durumu

Birinci Basamakta Çalýþan Saðlýk Personelinin Aile Hekimliði Mevzuatýnda Yer Alan Bazý Konularý Benimseme Durumu ARAÞTIRMALAR (Research Reports) Birinci Basamakta Çalýþan Saðlýk Personelinin Aile Hekimliði Mevzuatýnda Yer Alan Bazý Konularý Benimseme Durumu Opinions of Primary Care Health Workers on Family Medicine

Detaylı

Yaygýn Anksiyete Bozukluðu Tanýlý Bireylere Verilen Psikoeðitimin Tedavideki Etkinliðinin Ýncelenmesi

Yaygýn Anksiyete Bozukluðu Tanýlý Bireylere Verilen Psikoeðitimin Tedavideki Etkinliðinin Ýncelenmesi ARAÞTIRMA Yaygýn Anksiyete Bozukluðu Tanýlý Bireylere Verilen Psikoeðitimin Tedavideki Etkinliðinin Ýncelenmesi The Efficacy of Psychoeducation as an Adjuvant Therapy in Generalized Anxiety Disorder Havva

Detaylı

SAMSUN ÇIRAKLIK EÐÝTÝM MERKEZÝ NE DEVAM EDEN ÇIRAKLARIN DURUMLUK-SÜREKLÝ KAYGI DÜZEYLERÝNÝN DEÐERLENDÝRÝLMESÝ*

SAMSUN ÇIRAKLIK EÐÝTÝM MERKEZÝ NE DEVAM EDEN ÇIRAKLARIN DURUMLUK-SÜREKLÝ KAYGI DÜZEYLERÝNÝN DEÐERLENDÝRÝLMESÝ* Dr. Sevgi CANBAZ Yrd. Doç., Ondokuz Mayýs Üniv. Týp Fak. Halk Saðlýðý AD. Dr. Tevfik SÜNTER Yrd. Doç., Ondokuz Mayýs Üniv. Týp Fak. Halk Saðlýðý AD. Dr. Yýldýz PEKÞEN Prof., Ondokuz Mayýs Üniv. Týp Fak.

Detaylı

Hemþirelerin atýlganlýk düzeyleri

Hemþirelerin atýlganlýk düzeyleri ARAÞTIRMALAR (Research Reports) Hemþirelerin atýlganlýk düzeyleri Assertiveness levels of nurses Birgül Özkan, Msc, Department of Nursing, Kayseri Atatürk Health Vocational School, Erciyes University,

Detaylı

Kamu Hastanelerinde Çalýþan Saðlýk PersonelindeÝþ Doyumu ve Stres Ýliþkisi

Kamu Hastanelerinde Çalýþan Saðlýk PersonelindeÝþ Doyumu ve Stres Ýliþkisi ARAÞTIRMA Kamu Hastanelerinde Çalýþan Saðlýk PersonelindeÝþ Doyumu ve Stres Ýliþkisi Relationship Between Job Satisfaction and Stress The Employee of Health Personnel in Public Hospitals Derya Nur 1 1

Detaylı

Depresyon Tanýsý Almýþ Hastalarda Ölüm Kaygýsýnýn Araþtýrýlmasý

Depresyon Tanýsý Almýþ Hastalarda Ölüm Kaygýsýnýn Araþtýrýlmasý ARAÞTIRMA Depresyon Tanýsý Almýþ Hastalarda Ölüm Kaygýsýnýn Araþtýrýlmasý Investigation of Death Anxiety Among Depressive Patients Nilgün Öngider 1, Suna Özýþýk Eyüpoðlu 2 1 Psk.Dr., P.S. Yaþam Özel Aile

Detaylı

Dr. Emel Ege**, Msc. Sermin Timur***, Msc. Handan Zincir**** yeterince hizmet götürülemeyen kesimdir

Dr. Emel Ege**, Msc. Sermin Timur***, Msc. Handan Zincir**** yeterince hizmet götürülemeyen kesimdir Ebelik Son Sýnýf Öðrencilerinin Aile Planlamasý Eðitimi Etkinliðinin Deðerlendirilmesi* The Evaluation of the Educational Activitres of Pregraduate Midwifery Students on Family Planning Methods Dr. Emel

Detaylı

Türkiye'de evli erkeklerin aile planlamasý yöntemlerini kullanmalarýný etkileyen faktörler

Türkiye'de evli erkeklerin aile planlamasý yöntemlerini kullanmalarýný etkileyen faktörler Gülhane Týp Dergisi 2006; 48: 63-69 Gülhane Askeri Týp Akademisi 2006 ARAÞTIRMA Türkiye'de evli erkeklerin aile planlamasý yöntemlerini kullanmalarýný etkileyen faktörler Levent Akýn (*), Nilüfer Özaydýn

Detaylı

Isparta il merkezinde görevli öðretmenlerin ilkyardým bilgi düzeyleri ve tutumlarý

Isparta il merkezinde görevli öðretmenlerin ilkyardým bilgi düzeyleri ve tutumlarý 123 ARAÞTIRMA Özet Isparta il merkezinde görevli öðretmenlerin ilkyardým bilgi düzeyleri ve tutumlarý Tufan Nayir*, Ersin Uskun**, Hakan Türkoðlu**, Ertan Uzun***, Mustafa Öztürk**, A. Nesimi Kiþioðlu**.

Detaylı

İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi

İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi Y R D. D O Ç. D R. M İ N E İ S L İ M Y E TA Ş K I N B A L I K E S İ R Ü N İ V E R S İ T E S I TIP FA K Ü LT E S İ K A D I N H A S TA L I K L A R I V E D

Detaylı

Kayseri il merkezinde çalýþan hekimlerin hasta haklarý konusundaki bilgi düzeyleri

Kayseri il merkezinde çalýþan hekimlerin hasta haklarý konusundaki bilgi düzeyleri ARAÞTIRMALAR (Research Reports) Kayseri il merkezinde çalýþan hekimlerin hasta haklarý konusundaki bilgi düzeyleri Knowledge levels of physicians working in Kayseri on patient rights Ali Özer, Dr., MD.

Detaylı

Madde Kullanma Eðilimi Ölçeðinin Geçerlik ve Güvenilirliði

Madde Kullanma Eðilimi Ölçeðinin Geçerlik ve Güvenilirliði Madde Kullanma Eðilimi Ölçeðinin Geçerlik ve Güvenilirliði Birsen CEYHUN*, Ömer OÐUZTÜRK**, Ayþe Gülsen CEYHUN*** ÖZET Alkol ve diðer maddelerin kötü kullanýmý ülkemizde yaygýn bir sosyal sorun haline

Detaylı

DÝYABETLÝ HASTALARIN ÖZ-BAKIM GÜCÜ VE ALGILADIKLARI SOSYAL DESTEÐÝN DEÐERLENDÝRÝLMESÝ. Papatya KARAKURT, Rabia HACIHASANOÐLU AÞILAR, Arzu YILDIRIM

DÝYABETLÝ HASTALARIN ÖZ-BAKIM GÜCÜ VE ALGILADIKLARI SOSYAL DESTEÐÝN DEÐERLENDÝRÝLMESÝ. Papatya KARAKURT, Rabia HACIHASANOÐLU AÞILAR, Arzu YILDIRIM ADÜ Týp Fakültesi Dergisi 2013; 14(1) : 1-9 Araþtýrma DÝYABETLÝ HASTALARIN ÖZ-BAKIM GÜCÜ VE ALGILADIKLARI SOSYAL DESTEÐÝN DEÐERLENDÝRÝLMESÝ 1 1 1 Papatya KARAKURT, Rabia HACIHASANOÐLU AÞILAR, Arzu YILDIRIM

Detaylı

TEMÝZLÝK ÝÞÝNDE ÇALIÞAN KÝÞÝLERÝN TEMÝZLÝK VE SAÐLIK DAVRANIÞLARININ DEÐERLENDÝRÝLMESÝ

TEMÝZLÝK ÝÞÝNDE ÇALIÞAN KÝÞÝLERÝN TEMÝZLÝK VE SAÐLIK DAVRANIÞLARININ DEÐERLENDÝRÝLMESÝ ARAÞTIRMALAR (Research Reports) TEMÝZLÝK ÝÞÝNDE ÇALIÞAN KÝÞÝLERÝN TEMÝZLÝK VE SAÐLIK DAVRANIÞLARININ DEÐERLENDÝRÝLMESÝ The evaluation of hygiene and health attitudes of cleaning workers Elçin Balcý 1,

Detaylı

Kayseri Ýl Merkezinde Bir Saðlýk Ocaðýna Baþvuran Diyabetik Hastalarda Metabolik Kontrol Durumu ve Eþlik Eden Faktörler

Kayseri Ýl Merkezinde Bir Saðlýk Ocaðýna Baþvuran Diyabetik Hastalarda Metabolik Kontrol Durumu ve Eþlik Eden Faktörler ARAÞTIRMALAR (Research Reports) Kayseri Ýl Merkezinde Bir Saðlýk Ocaðýna Baþvuran Diyabetik Hastalarda Metabolik Kontrol Durumu ve Eþlik Eden Faktörler Metabolic Regulation and Related Factors in Diabetic

Detaylı

Huzurevinde Yaþayan Bireylerde Depresyon Düzeyi, Ölüm Kaygýsý ve Günlük Yaþam Ýþlevlerinin Belirlenmesi

Huzurevinde Yaþayan Bireylerde Depresyon Düzeyi, Ölüm Kaygýsý ve Günlük Yaþam Ýþlevlerinin Belirlenmesi ARAÞTIRMA Huzurevinde Yaþayan Bireylerde Depresyon Düzeyi, Ölüm Kaygýsý ve Günlük Yaþam Ýþlevlerinin Belirlenmesi Depression, Death Anxiety and Daily Life Functioning in the Elderly Living in Nursing Home

Detaylı

Kayseri Ýl Merkezinde Görev Yapan Öðretmenlerde Þiþmanlýk Prevalansý

Kayseri Ýl Merkezinde Görev Yapan Öðretmenlerde Þiþmanlýk Prevalansý ARAÞTIRMALAR (Research Reports) Kayseri Ýl Merkezinde Görev Yapan Öðretmenlerde Þiþmanlýk Prevalansý Prevalence of Obesity Among Teachers Employed Within City Town of Kayseri Provinence Mualla Aykut Professor

Detaylı

Hemþirelik Hizmetlerinden Memnuniyetin Deðerlendirilmesi; Jinekoloji Servisi Örneði

Hemþirelik Hizmetlerinden Memnuniyetin Deðerlendirilmesi; Jinekoloji Servisi Örneði ARAÞTIRMALAR (Research Reports) Hemþirelik Hizmetlerinden Memnuniyetin Deðerlendirilmesi; Jinekoloji Servisi Örneði The Evaluation of Satisfaction With Nursing Care; an Example of Gynaecology Service Tuðba

Detaylı

Erciyes Üniversitesi Hastanesi nde Yatan Hastalarýn Hasta Haklarý Konusundaki Bilgi Düzeyi

Erciyes Üniversitesi Hastanesi nde Yatan Hastalarýn Hasta Haklarý Konusundaki Bilgi Düzeyi ARAÞTIRMALAR (Research Reports) Erciyes Üniversitesi Hastanesi nde Yatan Hastalarýn Hasta Haklarý Konusundaki Bilgi Düzeyi The level of knowledge of inpatiens at Erciyes University hospital on the patient

Detaylı

Ankara'da Bir Týp Fakültesi'nde Okuyan Son Sýnýf Öðrencilerde Tükenmiþlik Sendromu

Ankara'da Bir Týp Fakültesi'nde Okuyan Son Sýnýf Öðrencilerde Tükenmiþlik Sendromu Ankara'da Bir Týp Fakültesi'nde Okuyan Son Sýnýf Öðrencilerde Tükenmiþlik Sendromu Burnout Syndrome Among Last Year Medical Students of a Medical Faculty in Ankara Dr. Mehmet Güdük*, Dr. Þerafettin Erol*,

Detaylı

Ruh Saðlýðý Çalýþanlarýnda Tükenmiþlik

Ruh Saðlýðý Çalýþanlarýnda Tükenmiþlik ARAÞTIRMA Ruh Saðlýðý Çalýþanlarýnda Tükenmiþlik Müge Oðuzberk 1, Arzu Aydýn 2 1 Psk., Lodos Özel Eðitim Okulu, 2 Yrd.Doç.Dr., Mersin Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü, Mersin ÖZET Amaç:

Detaylı

Edirne Merkezinde 15-49 Yaþ Evli Kadýnlarýn Aile Planlamasý Yöntemleri Konusundaki Bilgi Düzeyleri ve Yöntem Kullaným Oranlarý*

Edirne Merkezinde 15-49 Yaþ Evli Kadýnlarýn Aile Planlamasý Yöntemleri Konusundaki Bilgi Düzeyleri ve Yöntem Kullaným Oranlarý* Edirne Merkezinde 15-49 Yaþ Evli Kadýnlarýn Aile Planlamasý Yöntemleri Konusundaki Bilgi Düzeyleri ve Yöntem Kullaným Oranlarý* Dr. Burcu Tokuç**, Dr. Muzaffer Eskiocak***, Dr. Galip Ekuklu***,Dr. Ahmet

Detaylı

Dr. Selma Çetinkaya*, Dr. Seher Arslan**, Dr. Naim Nur ***, Dr. Ömer Faruk Demir**, Dr. Levent Özdemir****, Dr. Haldun Sümer*****

Dr. Selma Çetinkaya*, Dr. Seher Arslan**, Dr. Naim Nur ***, Dr. Ömer Faruk Demir**, Dr. Levent Özdemir****, Dr. Haldun Sümer***** Sývas Ýl Merkezi nde Sosyoekonomik Düzeyi Farklý Üç ÝlköðretimOkulu Öðrencilerinde Kiþisel Hijyen Alýþkanlýklarý Personal Hygiene Behaviors of The Students Attending in Primary Schools, in Sývas Dr. Selma

Detaylı

Annelerin Bebek Beslenmesi ve Emzirmeye Ýliþkin Bilgi ve Uygulamalarý The Knowledge and Practices Mothers to Related of Baby Feeding and Breastfeeding

Annelerin Bebek Beslenmesi ve Emzirmeye Ýliþkin Bilgi ve Uygulamalarý The Knowledge and Practices Mothers to Related of Baby Feeding and Breastfeeding Annelerin Bebek Beslenmesi ve Emzirmeye Ýliþkin Bilgi ve Uygulamalarý The Knowledge and Practices Mothers to Related of Baby Feeding and Breastfeeding Aslý Eker*, Mine Yurdakul* Öz Bu çalýþma hastanede

Detaylı

Araþtýrma Hazýrlayan: Ebru Kocamanlar Araþtýrma Uzman Yardýmcýsý Gýda Ürünlerinde Ambalajýn Satýn Alma Davranýþýna Etkisi Dünya Ambalaj Örgütü nün açýklamalarýna göre dünyada ambalaj kullanýmýnýn %30 unu

Detaylı

Mart 2010 Otel Piyasasý Antalya Ýstanbul Gayrimenkul Deðerleme ve Danýþmanlýk A.Þ. Büyükdere Cad. Kervan Geçmez Sok. No:5 K:2 Mecidiyeköy Ýstanbul - Türkiye Tel: +90.212.273.15.16 Faks: +90.212.355.07.28

Detaylı

Dr. Ünal Ayrancý*, Dr. Nedime Köþgeroðlu**, Dr. Çýnar Yenilmez***, Fatma Aksoy****

Dr. Ünal Ayrancý*, Dr. Nedime Köþgeroðlu**, Dr. Çýnar Yenilmez***, Fatma Aksoy**** Eskiþehir'de Yaþlýlarýn Sosyoekonomik Özellikleri ve Saðlýk Durumlarý Socio-economical Characteristics and Health Status of Elderly People in Eski ehir Dr. Ünal Ayrancý*, Dr. Nedime Köþgeroðlu**, Dr. Çýnar

Detaylı

Ankara da Bir Ýlköðretim Okulunda El Yýkama Konusunda Bir Müdahele Çalýþmasý

Ankara da Bir Ýlköðretim Okulunda El Yýkama Konusunda Bir Müdahele Çalýþmasý ARAÞTIRMALAR (Research Reports) Ankara da Bir Ýlköðretim Okulunda El Yýkama Konusunda Bir Müdahele Çalýþmasý An Intervention Study on Handwashing Among Secondary School Students in Ankara Mehmet Kaya M.D.

Detaylı

Psikiyatri Hastalarýnda Týp Dýþý Çare Arama Davranýþý: Türkiye'de ve Almanya'da Yaþayan Türkler Arasýnda Karþýlaþtýrmalý Bir Ön Çalýþma

Psikiyatri Hastalarýnda Týp Dýþý Çare Arama Davranýþý: Türkiye'de ve Almanya'da Yaþayan Türkler Arasýnda Karþýlaþtýrmalý Bir Ön Çalýþma ARAÞTIRMA Psikiyatri Hastalarýnda Týp Dýþý Çare Arama Davranýþý: Türkiye'de ve Almanya'da Yaþayan Türkler Arasýnda Karþýlaþtýrmalý Bir Ön Çalýþma Hüseyin Güleç 1, Ayhan Yavuz 2, Murat Topbaþ 3, Ýsmail

Detaylı

Kayseri Ýl Merkezinde Görev Yapan Öðretmenlerin Aldýklarý Saðlýk Hizmetlerinden Memnuniyetlerinin Deðerlendirilmesi

Kayseri Ýl Merkezinde Görev Yapan Öðretmenlerin Aldýklarý Saðlýk Hizmetlerinden Memnuniyetlerinin Deðerlendirilmesi ARAÞTIRMALAR (Research Reports) Kayseri Ýl Merkezinde Görev Yapan Öðretmenlerin Aldýklarý Saðlýk Hizmetlerinden Memnuniyetlerinin Deðerlendirilmesi Evaluation of Teacher Satisfaction on Delivery of Health

Detaylı

ÝÞ GÜVENLÝÐÝ KONUSUNDA BÝLGÝ-TUTUM VE DAVRANIÞLARININ DEÐERLENDÝRÝLMESÝ *

ÝÞ GÜVENLÝÐÝ KONUSUNDA BÝLGÝ-TUTUM VE DAVRANIÞLARININ DEÐERLENDÝRÝLMESÝ * Dr. Elçin BALCI Uzm., Erciyes Üniv. Týp Fak. Halk Saðlýðý AD. Dr. Ýskender GÜN Yrd. Doç., Erciyes Üniv. Týp Fak. Halk Saðlýðý AD. Dr. Alper KAYA Kayseri H.M. Güldüoðlu Saðlýk Ocaðý Baþ Tbb. KTO-Ýþçi Saðlýðý

Detaylı

Obsesif kompulsif bozuklukta sosyodemografik verilerin tedaviye direnç açýsýndan karþýlaþtýrýlmasý

Obsesif kompulsif bozuklukta sosyodemografik verilerin tedaviye direnç açýsýndan karþýlaþtýrýlmasý Týp Araþtýrmalarý Dergisi 23: 1 (3): 15-2 ARAÞTIRMA Obsesif kompulsif bozuklukta sosyodemografik verilerin tedaviye direnç açýsýndan karþýlaþtýrýlmasý Remzi Kutaniþ, Ömer A. Özer, Buket T. Eryonucu Yüzüncü

Detaylı

Adölesan Çaðý Öðrencilerde Beslenme Alýþkanlýklarýnýn Deðerlendirilmesi Evaluating Dietary Pattern in Adolescence

Adölesan Çaðý Öðrencilerde Beslenme Alýþkanlýklarýnýn Deðerlendirilmesi Evaluating Dietary Pattern in Adolescence Adölesan Çaðý Öðrencilerde Beslenme Alýþkanlýklarýnýn Deðerlendirilmesi Evaluating Dietary Pattern in Adolescence Dr. Esma Demirezen*, Dr. Gülhan Coþansu* Öz Günümüzde gençler biyolojik ve psikososyal

Detaylı

Larson'un 1960'larda veciz olarak belirttiði gibi,

Larson'un 1960'larda veciz olarak belirttiði gibi, 5 Prof. Dr. Semih KESKÝL Larson'un 1960'larda veciz olarak belirttiði gibi, yaþlýlarýn acil hastalýklarý diye bir durum yoktur. Bizimde burada söz konusu edeceðimiz yaþlýlar arasýndaki acil týbbi durumlardýr.

Detaylı

Psikiyatri Polikliniðine Baþvuran Bir Grup Yaþlýda Huzurevi ya da Aile ile Kalmanýn Depresyon ve Anksiyete Düzeyine Etkisi

Psikiyatri Polikliniðine Baþvuran Bir Grup Yaþlýda Huzurevi ya da Aile ile Kalmanýn Depresyon ve Anksiyete Düzeyine Etkisi ARAÞTIRMA Psikiyatri Polikliniðine Baþvuran Bir Grup Yaþlýda Huzurevi ya da Aile ile Kalmanýn Depresyon ve Anksiyete Düzeyine Etkisi The Effect of Living with Family or Staying at Nursing Home on Depression

Detaylı

ÝÞ KAZALARI VE MESLEK HASTALIKLARI 2010 YILI GENEL SONUÇLARI

ÝÞ KAZALARI VE MESLEK HASTALIKLARI 2010 YILI GENEL SONUÇLARI ÝÞ KAZALARI VE MESLEK HASTALIKLARI 2010 YILI GENEL SONUÇLARI Ankete Cevap Veren MESS Üyesi Ýþyeri Sayýsý 154 Toplam Çalýþan Sayýsý Erkek Çalýþan Sayýsý Kadýn Çalýþan Sayýsý Mavi Yakalý Çalýþan Sayýsý Beyaz

Detaylı

HEMAR-G. Yaþlýlarýn Evde Günlük Yaþam Aktivitelerini Sürdürme Durumu ve Yaþam Kaliteleri HEMÞÝRELÝKTE ARAÞTIRMA GELÝÞTÝRME DERGÝSÝ.

HEMAR-G. Yaþlýlarýn Evde Günlük Yaþam Aktivitelerini Sürdürme Durumu ve Yaþam Kaliteleri HEMÞÝRELÝKTE ARAÞTIRMA GELÝÞTÝRME DERGÝSÝ. HEMAR-G HEMÞÝRELÝKTE ARAÞTIRMA GELÝÞTÝRME DERGÝSÝ Yaþlýlarýn Evde Günlük Yaþam Aktivitelerini Sürdürme Durumu ve Yaþam Kaliteleri Hatice TEL* Nuran GÜLER** Havva TEL*** * Doç. Dr. Cumhuriyet Üniversitesi

Detaylı

Erciyes Üniversitesi Öðrencilerinde Sigara Ýçme Durumunun 1985 2005 Yýllarý Arasýndaki Deðiþimi

Erciyes Üniversitesi Öðrencilerinde Sigara Ýçme Durumunun 1985 2005 Yýllarý Arasýndaki Deðiþimi ARAÞTIRMALAR (Research Reports) Erciyes Üniversitesi Öðrencilerinde Sigara Ýçme Durumunun 1985 2005 Yýllarý Arasýndaki Deðiþimi Change of Smoking Prevalence among Erciyes University Students between 1985

Detaylı

ÇEVRE VE TOPLUM. Sel Erozyon Kuraklýk Kütle Hareketleri Çýð Olaðanüstü Hava Olaylarý: Fýrtýna, Kasýrga, Hortum

ÇEVRE VE TOPLUM. Sel Erozyon Kuraklýk Kütle Hareketleri Çýð Olaðanüstü Hava Olaylarý: Fýrtýna, Kasýrga, Hortum ÇEVRE VE TOPLUM 11. Bölüm DOÐAL AFETLER VE TOPLUM Konular DOÐAL AFETLER Dünya mýzda Neler Oluyor? Sel Erozyon Kuraklýk Kütle Hareketleri Çýð Olaðanüstü Hava Olaylarý: Fýrtýna, Kasýrga, Hortum Volkanlar

Detaylı

KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN

KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ AİLE HEKİMLİĞİ KLİNİĞİ KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ

Detaylı

Dr. Nasýr Nesanýr**, Dr. Haluk Düzkalýr***, Dr. Gökay Göktolga***, Dr. Fýrat Ekin***, Dr. S. Cem Ersin***, Dr. Erhan Eser****

Dr. Nasýr Nesanýr**, Dr. Haluk Düzkalýr***, Dr. Gökay Göktolga***, Dr. Fýrat Ekin***, Dr. S. Cem Ersin***, Dr. Erhan Eser**** Manisa Ýli nde Bir Saðlýk Ocaðý Bölgesi nde Saðlýkta Eþitsizlikler* The Inequalities In Health In Manisa In A Health Center District Dr. Nasýr Nesanýr**, Dr. Haluk Düzkalýr***, Dr. Gökay Göktolga***, Dr.

Detaylı

Duchenne Muskuler Distrofili Çocuklarýn Aile Ýþlevlerinin ve Annelerinde Depresyon ve Kaygý Düzeylerinin Araþtýrýlmasý

Duchenne Muskuler Distrofili Çocuklarýn Aile Ýþlevlerinin ve Annelerinde Depresyon ve Kaygý Düzeylerinin Araþtýrýlmasý ARAÞTIRMA Duchenne Muskuler Distrofili Çocuklarýn Aile Ýþlevlerinin ve Annelerinde Depresyon ve Kaygý Düzeylerinin Araþtýrýlmasý Burcu Çakaloz 1, Semra Kurul 2 1 Uz. Dr., Pamukkale Üniversitesi Týp Fakültesi

Detaylı

Kayseri Eðitim ve Araþtýrma Hastanesi Jinekoloji Polikliniðine Baþvuran Kadýnlarda Üriner Ýnkontinans Sýklýðý ve Etkileyen Faktörler

Kayseri Eðitim ve Araþtýrma Hastanesi Jinekoloji Polikliniðine Baþvuran Kadýnlarda Üriner Ýnkontinans Sýklýðý ve Etkileyen Faktörler ARAÞTIRMALAR (Research Reports) Kayseri Eðitim ve Araþtýrma Hastanesi Jinekoloji Polikliniðine Baþvuran Kadýnlarda Üriner Ýnkontinans Sýklýðý ve Etkileyen Faktörler Prevalence of Urinary Incontinence and

Detaylı

Mersin Ýlinde Hassas Bölgelerde Gürültü Düzeylerinin 1998-2002 Yýllarý Arasýndaki Deðiþiminin Araþtýrýlmasý

Mersin Ýlinde Hassas Bölgelerde Gürültü Düzeylerinin 1998-2002 Yýllarý Arasýndaki Deðiþiminin Araþtýrýlmasý Mersin Ýlinde Hassas Bölgelerde Gürültü Düzeylerinin 1998-2002 Yýllarý Arasýndaki Deðiþiminin Araþtýrýlmasý Ekoloji Cilt: 13 Sayý: 49 25-30, 2003 Halil KUMBUR, Havva Duygu ÖZSOY, Zafer ÖZER Mersin Üniversitesi

Detaylı

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results:

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results: ÖZET Amaç: Bu araştırma, üniversite öğrencilerinin akılcı ilaç kullanma davranışlarını belirlemek amacı ile yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı-kesitsel türde planlanan araştırmanın evrenini;; bir kız ve

Detaylı

Prof.Dr., Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi, Halk Sağlığı Anabilim Dalı, Isparta, Türkiye

Prof.Dr., Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi, Halk Sağlığı Anabilim Dalı, Isparta, Türkiye Smyrna Tıp Dergisi 7 - Smyrna Tıp Dergisi Araştırma Makalesi Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi asistanları ve son sınıf öğrencilerinin üreme sağlığı hakkındaki bilgilerinin incelenmesi Examination

Detaylı

Merkezi Finans ve Ýhale Birimi'nin sözleþme makamý olduðu bu araþtýrma, Avrupa Komisyonu'nun mali destekleriyle ICON Institut Public Sector Gmbh, Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü ve BNB

Detaylı

Kemoterapi alan hastalarýn sosyodemografik ve tanýsal özellikleri

Kemoterapi alan hastalarýn sosyodemografik ve tanýsal özellikleri ARAÞTIRMALAR (Research Reports) Kemoterapi alan hastalarýn sosyodemografik ve tanýsal özellikleri Sociodemographic and diagnostic characteristics of patients treated with chemotheraphy Gamze Gököz Doðu,

Detaylı

SAÐLIK OKULU ÖÐRENCÝLERÝNÝN HIV/AIDS, HEPATÝT B VÝRÜSÜ VE HEPATÝT C VÝRÜSÜ KONUSUNDAKÝ BÝLGÝ DÜZEYLERÝNÝN DEÐERLENDÝRÝLMESÝ

SAÐLIK OKULU ÖÐRENCÝLERÝNÝN HIV/AIDS, HEPATÝT B VÝRÜSÜ VE HEPATÝT C VÝRÜSÜ KONUSUNDAKÝ BÝLGÝ DÜZEYLERÝNÝN DEÐERLENDÝRÝLMESÝ ARAÞTIRMALAR (Research Reports) SAÐLIK OKULU ÖÐRENCÝLERÝNÝN HIV/AIDS, HEPATÝT B VÝRÜSÜ VE HEPATÝT C VÝRÜSÜ KONUSUNDAKÝ BÝLGÝ DÜZEYLERÝNÝN DEÐERLENDÝRÝLMESÝ Evaluation of the level of the knowledge of the

Detaylı

Türkiye de Mezuniyet Öncesi ve/veya Sonrasý Psikiyatri Eðitimi ve Hizmeti Veren Kurumlarýn Özellikleri

Türkiye de Mezuniyet Öncesi ve/veya Sonrasý Psikiyatri Eðitimi ve Hizmeti Veren Kurumlarýn Özellikleri Türkiye de Mezuniyet Öncesi ve/veya Sonrasý Psikiyatri Eðitimi ve Hizmeti Veren Kurumlarýn Özellikleri Orhan DOÐAN* ÖZET Bu çalýþmada mezuniyet öncesi ve/veya sonrasý psikiyatri eðitimi ve hizmeti veren

Detaylı

Türk Tabipleri Birliði Yöneticilerinde Sigara Ýçme Alýþkanlýðý

Türk Tabipleri Birliði Yöneticilerinde Sigara Ýçme Alýþkanlýðý Türk Tabipleri Birliði Yöneticilerinde Sigara Ýçme Alýþkanlýðý Tobacco Smoking Among the Executives of the Turkish Medical Association Dr. Özen Aþut*, Dr. Sibel Kalaça** Özet Sigara içme alýþkanlýðý; yaygýnlýðý

Detaylı

Özay Çelen (*), Turgut Karaalp (*), Sýdýka Kaya (**), Cesim Demir (*), Abdulkadir Teke (*), Ali Akdeniz (*)

Özay Çelen (*), Turgut Karaalp (*), Sýdýka Kaya (**), Cesim Demir (*), Abdulkadir Teke (*), Ali Akdeniz (*) Gülhane Týp Dergisi 2007; 49: 25-31 Gülhane Askeri Týp Akademisi 2007 ARAÞTIRMA Gülhane Askeri Týp Fakültesi Eðitim Hastanesi Yoðun Bakým Ünitelerinde görev yapan hemþirelerin uygulanan hizmet içi eðitim

Detaylı

Dr. Meral Aksoy*, Dr. Makbule Gezmen**, Dyt. Çiðdem Çetinkaya***, Dyt. Hatice Nur Tuluk***, Dyt. Burcu Ýncekara ***

Dr. Meral Aksoy*, Dr. Makbule Gezmen**, Dyt. Çiðdem Çetinkaya***, Dyt. Hatice Nur Tuluk***, Dyt. Burcu Ýncekara *** 7-12 Yaþ Arasý Sokak Çocuklarýnýn Farklý Yerlerdeki Yaþýtlarýyla Karþýlaþtýrmalý Beslenme Durumlarý Nutritional Status of Homeless Children at the Age of 7-12, in Comparison with Children at the Same Age

Detaylı

Türkiye: Gelecek Nesiller için Fýrsatlarýn Çoðaltýlmasý 11. Çocuk Geliþimi ve Çocuklarýn Karþýlaþtýðý Riskler Eþitsizliðin nesiller arasý geçiþinin bugün Türkiye nin en genç neslini ciddi ölçüde etkilediði

Detaylı

BALIKESÝR DEVLET HASTANESÝ DAHÝLÝYE KLÝNÝÐÝNDE YATAN YAÞLILARDA DÜÞME KORKUSU ve ETKÝLEYEN FAKTÖRLERÝN ÝNCELENMESÝ. Selda YÖRÜK

BALIKESÝR DEVLET HASTANESÝ DAHÝLÝYE KLÝNÝÐÝNDE YATAN YAÞLILARDA DÜÞME KORKUSU ve ETKÝLEYEN FAKTÖRLERÝN ÝNCELENMESÝ. Selda YÖRÜK ADÜ Týp Fakültesi Dergisi 2012; 13(2) : 25-29 Araþtýrma BALIKESÝR DEVLET HASTANESÝ DAHÝLÝYE KLÝNÝÐÝNDE YATAN YAÞLILARDA DÜÞME KORKUSU ve ETKÝLEYEN FAKTÖRLERÝN ÝNCELENMESÝ 1 Selda YÖRÜK ÖZET GÝRÝÞ: Bu çalýþmanýn

Detaylı

Huzurevindeki Yaþlýlarda Depresyon Sýklýðý ve Ýliþkili Risk Etmenleri

Huzurevindeki Yaþlýlarda Depresyon Sýklýðý ve Ýliþkili Risk Etmenleri ARAÞTIRMA Huzurevindeki Yaþlýlarda Depresyon Sýklýðý ve Ýliþkili Risk Etmenleri Gülfizar Sözeri Varma 1, Nalan Kalkan Oðuzhanoðlu 2, Tarkan Amuk 3, Figen Ateþçi 2 1 Uz.Dr., 2 Prof.Dr., 4 Doç.Dr., Pamukkale

Detaylı

GATA Eðitim ve Araþtýrma Hastanesi'ne 2002-2004 yýllarý arasýnda viral hepatit nedenli yatýþlarýn sýklýðý ve daðýlýmý

GATA Eðitim ve Araþtýrma Hastanesi'ne 2002-2004 yýllarý arasýnda viral hepatit nedenli yatýþlarýn sýklýðý ve daðýlýmý Gülhane Týp Dergisi 2006; 48: 125-131 Gülhane Askeri Týp Akademisi 2006 ARAÞTIRMA GATA Eðitim ve Araþtýrma Hastanesi'ne 2002-2004 yýllarý arasýnda viral hepatit nedenli yatýþlarýn sýklýðý ve Türker Türker

Detaylı

Üniversite Öðrencileri Güvenli Cinselliði Nasýl Algýlýyor? How Do The University Students Perceive Safer Sex?

Üniversite Öðrencileri Güvenli Cinselliði Nasýl Algýlýyor? How Do The University Students Perceive Safer Sex? Üniversite Öðrencileri Güvenli Cinselliði Nasýl Algýlýyor? How Do The University Students Perceive Safer Sex? Dr. Didem Ateþ*, Dr. Aktan Karahan**, Dr. Tuðrul Erbaydar*** Özet Bu çalýþma gençlerin güvenli

Detaylı

Altý-onbir yaþ grubu çocuklarýn aðýz-diþ saðlýðý yönünden deðerlendirilmesi

Altý-onbir yaþ grubu çocuklarýn aðýz-diþ saðlýðý yönünden deðerlendirilmesi Gülhane Týp Dergisi 2005; 47: 114-118 Gülhane Askeri Týp Akademisi 2005 ARAÞTIRMA Altý-onbir yaþ grubu çocuklarýn aðýz-diþ saðlýðý yönünden deðerlendirilmesi Ceyhan Altun (*), Günseli Güven (*), Feridun

Detaylı

BASIN DUYURUSU (25.08.2002) 2002 Öðrenci Seçme Sýnavý (ÖSS) Yerleþtirme Sonuçlarý

BASIN DUYURUSU (25.08.2002) 2002 Öðrenci Seçme Sýnavý (ÖSS) Yerleþtirme Sonuçlarý BASIN DUYURUSU (25.08.2002) 2002 Öðrenci Seçme Sýnavý (ÖSS) Yerleþtirme Sonuçlarý 16 Haziran ve 23 Haziran 2002 tarihlerinde yapýlan Öðrenci Seçme Sýnavý (ÖSS) ve Yabancý Dil Sýnavý (YDS) sonuçlarýna aðýrlýklý

Detaylı

Depresyon, Pratisyen Hekimler ve Depresyon Eðitimi

Depresyon, Pratisyen Hekimler ve Depresyon Eðitimi Depresyon, Pratisyen Hekimler ve Depresyon Eðitimi Dr. Sema Ýlhan Akalýn* Dr. Can Cimili**, Dr. Esma Kuzhan*** Giriþ: Depresyon birinci basamakta en yaygýn görülen ruh saðlýðý sorunudur, çok azýnýn ikinci

Detaylı

Þizofrenide Cinsel Ýþlev Bozukluklarý: Kesitsel Bir Deðerlendirme

Þizofrenide Cinsel Ýþlev Bozukluklarý: Kesitsel Bir Deðerlendirme ARAÞTIRMA Þizofrenide Cinsel Ýþlev Bozukluklarý: Kesitsel Bir Deðerlendirme Sexual Dysfunction in Schizophrenia: A Cross-Sectional Evaluation Soner Çakmak 1, Gonca Karakuþ 2, Yunus Emre Evlice 3 1 Uz.Dr.,

Detaylı

Hemodiyaliz ve Periton Diyalizi Uygulanan Hastalarda Psikiyatrik Bozukluklar, Algýlanan Sosyal Destek ve Yaþam Kalitesi Düzeylerinin Karþýlaþtýrýlmasý

Hemodiyaliz ve Periton Diyalizi Uygulanan Hastalarda Psikiyatrik Bozukluklar, Algýlanan Sosyal Destek ve Yaþam Kalitesi Düzeylerinin Karþýlaþtýrýlmasý ARAÞTIRMA Hemodiyaliz ve Periton Diyalizi Uygulanan Hastalarda Psikiyatrik Bozukluklar, Algýlanan Sosyal Destek ve Yaþam Kalitesi Düzeylerinin Karþýlaþtýrýlmasý The Comparison of Psychiatric Disorders,

Detaylı

Hava Trafik Kontrolörlerinde Stresle Baþa Çýkma Eðitiminin Ruhsal Belirtiler ve Tükenmiþlik Düzeylerine Etkisi: Kontrollü, Prospektif Bir Çalýþma

Hava Trafik Kontrolörlerinde Stresle Baþa Çýkma Eðitiminin Ruhsal Belirtiler ve Tükenmiþlik Düzeylerine Etkisi: Kontrollü, Prospektif Bir Çalýþma ARAÞTIRMA Hava Trafik Kontrolörlerinde Stresle Baþa Çýkma Eðitiminin Ruhsal Belirtiler ve Tükenmiþlik Düzeylerine Etkisi: Kontrollü, Prospektif Bir Çalýþma Elif Ünal 1, Leyla Gülseren 2, Baþak Tokatlýoðlu

Detaylı

Diyabetik Hastalarda Týbbi ve Sosyal Faktörlerin Yaþam Kalitesine Etkisi

Diyabetik Hastalarda Týbbi ve Sosyal Faktörlerin Yaþam Kalitesine Etkisi ARAÞTIRMALAR (Research Reports) Diyabetik Hastalarda Týbbi ve Sosyal Faktörlerin Yaþam Kalitesine Etkisi The Effects of Medical and Social Factors on the Quality of Life of Diabetic Patients Rýza Çýtýl

Detaylı

ÝÞ KAZASI NÝTELÝÐÝNDEKÝ TRAFÝK KAZALARI *

ÝÞ KAZASI NÝTELÝÐÝNDEKÝ TRAFÝK KAZALARI * Dr. Mine SOLAKOÐLU UÇAR Marmara Üniv. Týp Fak. Halk Saðlýðý AD. Dr. Nadi BAKIRCI Yrd. Doç., Marmara Üniv. Týp Fak. Halk Saðlýðý AD. Dr. Hande HARMANCI Prof., Marmara Üniv. Týp Fak. Halk Saðlýðý AD. ÝSTANBUL'DAKÝ

Detaylı

Dr. Meltem Çiçeklioðlu*, Dr. Esin Ceber Ege**, Dr. Meral Türk Soyer*, Hem. Sündüz Çýmat***

Dr. Meltem Çiçeklioðlu*, Dr. Esin Ceber Ege**, Dr. Meral Türk Soyer*, Hem. Sündüz Çýmat*** Birinci Basamaktaki Hemþire/Ebelerin Eðitiminde Akran Eðiticilerin Kullanýlmasý; Meme Kanseri Erken Tanýsý Eðitim Programý Geliþtirme Deneyimi Use of Peer-Educators in the Education of Nurses/Midwifes

Detaylı

Dr. Hakan Altýntaþ*, Dr. Funda Sevencan**, Dr. Tuðba Aslan***, Dr. Murat Cinel***, Dr. Engin Çelik***, Dr. Fatih Onurdað***

Dr. Hakan Altýntaþ*, Dr. Funda Sevencan**, Dr. Tuðba Aslan***, Dr. Murat Cinel***, Dr. Engin Çelik***, Dr. Fatih Onurdað*** HÜTF Dönem Dört Öðrencilerinin Uyku Bozukluklarýnýn ve Uykululuk Hallerinin Epworth Uykululuk Ölçeði ile Deðerlendirilmesi The Evaluation of Sleep Disorders and Sleepiness State with Epworth Sleepiness

Detaylı

Annelerin Çocukluk Çaðý Aþý Takvimi ve Aþýlama Komplikasyonlarý Ýle Ýlgili Bilgi Durumlarý

Annelerin Çocukluk Çaðý Aþý Takvimi ve Aþýlama Komplikasyonlarý Ýle Ýlgili Bilgi Durumlarý ARAÞTIRMALAR / Researches Annelerin Çocukluk Çaðý Aþý Takvimi ve Aþýlama Komplikasyonlarý Ýle Ýlgili Bilgi Durumlarý Mothers' Information Status about Complications of Immunization and Childhood Vaccine

Detaylı

Yükseköðretimin Finansmaný ve Finansman Yöntemlerinin Algýlanan Adalet Düzeyi: Sakarya Üniversitesi Paydaþ Görüþleri..64 Doç.Dr.

Yükseköðretimin Finansmaný ve Finansman Yöntemlerinin Algýlanan Adalet Düzeyi: Sakarya Üniversitesi Paydaþ Görüþleri..64 Doç.Dr. MALÝYE DERGÝSÝ Temmuz - Aralýk 2011 Sayý 161 Sahibi Maliye Bakanlýðý Strateji Geliþtirme Baþkanlýðý Adýna Sorumlu Yazý Ýþleri Müdürü Yayýn Kurulu Baþkan Füsun SAVAÞER Üye Ali Mercan AYDIN Üye Nural KARACA

Detaylı

TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN

TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN Spor Bilimleri Dergisi Hacettepe]. ofsport Sciences 2004 1 15 (3J 125-136 TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN ış TATMiN SEViYELERi Ünal KARlı, Settar KOÇAK Ortadoğu Teknik

Detaylı

Üniversite Öðrencilerinde Yaþam Doyumunu Yordayan Etkenlerin Ýncelenmesi

Üniversite Öðrencilerinde Yaþam Doyumunu Yordayan Etkenlerin Ýncelenmesi ARAÞTIRMA Üniversite Öðrencilerinde Yaþam Doyumunu Yordayan Etkenlerin Ýncelenmesi Duru Gündoðar 1, Songül Sallan Gül 2, Ersin Uskun 3, Serpil Demirci 4, Diljin Keçeci 5 1 Yrd.Doç.Dr., Süleyman Demirel

Detaylı

Meme Kanserinin Ruhsal ve Sosyal Etkileri Üzerine Bir Çalýþma

Meme Kanserinin Ruhsal ve Sosyal Etkileri Üzerine Bir Çalýþma Meme Kanserinin Ruhsal ve Sosyal Etkileri Üzerine Bir Çalýþma Þahnur ÞENER*, Nazan GÜNEL**, Zafer AKÇALI***, Selahattin ÞENOL* #, Aylin Ýlden KOÇKAR** # ÖZET Psikolojik, sosyal ve çevresel etkenlerin hastalýklarýn

Detaylı

Damar Yolu ile Eroin Kullanýmý ve Ýliþkili Bazý Davranýþ Biçimleri

Damar Yolu ile Eroin Kullanýmý ve Ýliþkili Bazý Davranýþ Biçimleri Damar Yolu ile Eroin Kullanýmý ve Ýliþkili Bazý Davranýþ Biçimleri Cüneyt EVREN*, Defne TAMAR*, Kültegin ÖGEL**, Aytül ÇORAPÇIOÐLU***, Duran ÇAKMAK** ÖZET Damar yoluyla madde kullanýcýlarý, madde kullanýmý

Detaylı

Bel ve Boyun Aðrýsý Hastalarýnda Anksiyete, Depresyon ve Yaþam Kalitesi #

Bel ve Boyun Aðrýsý Hastalarýnda Anksiyete, Depresyon ve Yaþam Kalitesi # Bel ve Boyun Aðrýsý Hastalarýnda Anksiyete, Depresyon ve Yaþam Kalitesi # Kemal YAZICI*, Þenel TOT*, Ali BÝÇER**, Aylin YAZICI*, Visal BUTURAK*** ÖZET Bu çalýþmada bel ve boyun aðrýsý olan hastalarda anksiyete

Detaylı

ÝSTANBUL'DA ÝLKÖÐRETÝM ÇAÐI ÇOCUKLARINDAN ALINAN BÝR KESÝT ÝLE BU YAÞ GRUPLARINDA OBEZÝTEYE ÝLÝÞKÝN DURUM TESPÝTÝ

ÝSTANBUL'DA ÝLKÖÐRETÝM ÇAÐI ÇOCUKLARINDAN ALINAN BÝR KESÝT ÝLE BU YAÞ GRUPLARINDA OBEZÝTEYE ÝLÝÞKÝN DURUM TESPÝTÝ IBB_DERGI_Layout 1 30.11.2011 16:26 Page 181 ÝSTANBUL'DA ÝLKÖÐRETÝM ÇAÐI ÇOCUKLARINDAN ALINAN BÝR KESÝT ÝLE BU YAÞ GRUPLARINDA OBEZÝTEYE ÝLÝÞKÝN DURUM TESPÝTÝ Evren Ebru ALTINCI 1 Ýlker YÜCESÝR 2 1Ýstanbul

Detaylı

Ýlköðretim Okulu Kýz Öðrencilerinde Menstrüasyon Dönemi Hijyeni* Menstruation Hygiene in Female Primary School Students

Ýlköðretim Okulu Kýz Öðrencilerinde Menstrüasyon Dönemi Hijyeni* Menstruation Hygiene in Female Primary School Students Ýlköðretim Okulu Kýz Öðrencilerinde Menstrüasyon Dönemi Hijyeni* Menstruation Hygiene in Female Primary School Students Dr. Güngör Güler**, Dr. Mine Bekar**, Dr. Nuran Güler**, Dr. Semra Kocataþ*** Özet

Detaylı

BÝLGÝLENDÝRME BROÞÜRÜ

BÝLGÝLENDÝRME BROÞÜRÜ IPA Cross-Border Programme CCI No: 2007CB16IPO008 BÝLGÝLENDÝRME BROÞÜRÜ SINIR ÖTESÝ BÖLGEDE KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLÝ ÝÞLETMELERÝN ORTAK EKO-GÜÇLERÝ PROJESÝ Ref. ¹ 2007CB16IPO008-2011-2-063, Geçerli sözleþme

Detaylı

POSTPARTUM DEPRESYONUN ANNELERÝN BEBEKLERÝNÝ. Hatice BAª DÖNMEZ

POSTPARTUM DEPRESYONUN ANNELERÝN BEBEKLERÝNÝ. Hatice BAª DÖNMEZ AFYONKARAHÝSAR KOCATEPE ÜNÝVERSÝTESÝ SAÐLIK BÝLÝMLERÝ ENSTÝTÜSÜ POSTPARTUM DEPRESYONUN ANNELERÝN BEBEKLERÝNÝ EMZÝRMELERÝ VE BEBEK BÜYÜMESÝ ÜZERÝNE OLAN ETKÝSÝ Hatice BAª DÖNMEZ ÇOCUK SAÐLIÐI VE HASTALIKLARI

Detaylı

Doðal ve Cerrahi Menopozda Depresyon ve Anksiyete Düzeyleri ile Cinsel Doyum Arasýndaki Ýliþki

Doðal ve Cerrahi Menopozda Depresyon ve Anksiyete Düzeyleri ile Cinsel Doyum Arasýndaki Ýliþki ARAÞTIRMA Doðal ve Cerrahi Menopozda Depresyon ve Anksiyete Düzeyleri ile Cinsel Doyum Arasýndaki Ýliþki Gülfizar Sözeri Varma 1, Nalan Kalkan Oðuzhanoðlu 2, Filiz Karadað 3, Osman Özdel 3, Tarkan Amuk

Detaylı

TÜRKÝYE DE SAÐLIK OCAKLARINDA AÞI ÝLE ÝLGÝLÝ SORUNLARIN DEÐERLENDÝRÝLMESÝ

TÜRKÝYE DE SAÐLIK OCAKLARINDA AÞI ÝLE ÝLGÝLÝ SORUNLARIN DEÐERLENDÝRÝLMESÝ 310 TOPLUM ve HEKÝM Temmuz - Aðustos 2004 Cilt 19 Sayý 4 ARAÞTIRMA TÜRKÝYE DE SAÐLIK OCAKLARINDA AÞI ÝLE ÝLGÝLÝ SORUNLARIN DEÐERLENDÝRÝLMESÝ TTB Halk Saðlýðý Kolu ÖZET Bu çalýþma, 2003 yýlýnda Türkiye

Detaylı

ARAÞTIRMALAR / Researches. Kezban ÇELÝK, Ayþegül ESÝN, Gözde DAÐDELEN

ARAÞTIRMALAR / Researches. Kezban ÇELÝK, Ayþegül ESÝN, Gözde DAÐDELEN Saðlýk ve Toplum Yýl:20, Sayý: 1 Ocak-Mart 2010 ARAÞTIRMALAR / Researches Ankara Ýlinde Ýlköðretim ve Lise Son Sýnýfa Devam Eden ve Gençlik Danýþmanlýk ve Saðlýk Hizmet Merkezi Hizmetlerine Baþvuran Gençlerin

Detaylı

Akne Vulgaris ve Psikopatoloji Ýliþkisini Aydýnlatmaya Yönelik Bir Çalýþma

Akne Vulgaris ve Psikopatoloji Ýliþkisini Aydýnlatmaya Yönelik Bir Çalýþma ARAÞTIRMA Akne Vulgaris ve Psikopatoloji Ýliþkisini Aydýnlatmaya Yönelik Bir Çalýþma Orhan Murat Koçak 1, Gökçe Silsüpür 2, Canan Görpelioðlu 3, Emel Erdal 4 1 Uz.Dr., Kýrýkkale Üniversitesi Týp Fakültesi

Detaylı

YENÝ YAYINLARDAN ÖZETLER

YENÝ YAYINLARDAN ÖZETLER YENÝ YAYINLARDAN ÖZETLER Major Depresyon, Davraným Bozukluðu ve Madde Kullaným Bozukluðu olan Ergenlerde Fluoksetin ve Biliþsel Davranýþcý Terapinin Karþýlaþtýrýldýðý Randomize Kontrollü Çalýþma Riggs

Detaylı

Mart 2010 Proje Hakkýnda NBÞ sektörünün ana girdisi olan mýsýrýn hasadý, hammadde kalitesi açýsýndan yetiþtirilmesi kadar önemli bir süreçtir. Hasat sýrasýnda gerçekleþtirilen yanlýþ uygulamalar sonucunda

Detaylı

2010 ÖNCESÝ ve SONRASI SAÐLIK EMEKLÝLÝK SÝSTEMÝNÝN KIYASLI ANALÝZÝ 1

2010 ÖNCESÝ ve SONRASI SAÐLIK EMEKLÝLÝK SÝSTEMÝNÝN KIYASLI ANALÝZÝ 1 IBB_DERGI_Layout 1 30.11.2011 16:26 Page 52 2010 ÖNCESÝ ve SONRASI SAÐLIK EMEKLÝLÝK SÝSTEMÝNÝN KIYASLI ANALÝZÝ 1 Münire DERÝNDAÐ 1 - Murat KORKMAZ 2 - Vedat ÇÝMEN 2 - Mehmet BAZ 3 1 Beykent Üniversitesi

Detaylı

Giriþ Yaþlanma kaçýnýlmaz sosyal, biyolojik, bir yaþam sürecidir. Altmýþ beþ yaþ üzeri kiþiler geriatrik yaþ grubu olarak tanýmlanmaktadýr

Giriþ Yaþlanma kaçýnýlmaz sosyal, biyolojik, bir yaþam sürecidir. Altmýþ beþ yaþ üzeri kiþiler geriatrik yaþ grubu olarak tanýmlanmaktadýr Karamürsel Ýlçesi nde Yaþayan Yaþlýlarýn Sosyal Yaþama Ýliþkin Özellikleri Characteristics of the Elderly People Residing in Karamursel District, Regarding Social Life Dr. M. Eþber Özkömür*, Dr. Nüket

Detaylı

Subklinik Hipotiroidili Hastalarda Tiroid Replasman Tedavisinin Anksiyete ve Depresyon Düzeylerine Etkisi

Subklinik Hipotiroidili Hastalarda Tiroid Replasman Tedavisinin Anksiyete ve Depresyon Düzeylerine Etkisi ARAÞTIRMA Subklinik Hipotiroidili Hastalarda Tiroid Replasman Tedavisinin Anksiyete ve Depresyon Düzeylerine Etkisi Yalçýn M. Yarpuz 1, Ümit Aydoðan 2, Oktay Sarý 1, Aydoðan Aydoðdu 3, Gökhan Üçkaya 4,

Detaylı

Selçuk Üniversitesi Öğrencilerinin Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar Konusundaki Bilgileri

Selçuk Üniversitesi Öğrencilerinin Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar Konusundaki Bilgileri ORİJİNAL MAKALE / ORIGINAL ARTICLE Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi 2014;4(3): 19-24 ISSN: 2146-443X Düzce Üniversitesi sbedergi@duzce.edu.tr Selçuk Üniversitesi Öğrencilerinin Cinsel

Detaylı