ENERJĐ ĐLETĐM HATLARINDA KULLANILAN ĐLETĐM PARAFUDRLARI ĐÇĐN KULLANILAN TERĐMLER ve UYGULAMALAR

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ENERJĐ ĐLETĐM HATLARINDA KULLANILAN ĐLETĐM PARAFUDRLARI ĐÇĐN KULLANILAN TERĐMLER ve UYGULAMALAR"

Transkript

1 ENERJĐ ĐLETĐM HATLARINDA KULLANILAN ĐLETĐM PARAFUDRLARI ĐÇĐN KULLANILAN TERĐMLER ve UYGULAMALAR Geri Atlama (Backflashover ) : Yıldırım enerji iletim hatlarında kullanılan koruma iletkenine veya direğin direkt üzerine düştüğü zaman oluşur. Yıldırım deşarj akımı direkten ve direğin toprak direnci üzerinden toprağa akar. Hattın izolasyonuna karşı potansiyel bir fark üretir. Böyle durumlarda enerji iletim hattının izolasyon dayanma gücünü aşan ani (hızlı) bir aşırı gerilim oluşur. Özellikle direklerin topraklama direnç değerleri yüksek ise backflashover (geri atlama) çok yaygın oluşur.bu yüzden direklerin topraklama dirençlerinin yüksek olmaması ve zaman zaman ölçüm yapılarak kontrol edilmeleri önemlidir. Çift Devre Hatlar (Compact Lines ) : Az yer kaplayan Compact direkli çift devre E.Đ.H larında normal hatlara göre aynı gerilim seviyesinde işletme yapılsa bile fazlar arası ve faz-toprak arası izolasyon seviyesi düşer. Çift devre E.Đ.H larında hat parafudru kullanılarak daha az maliyet ile daha yüksek izolasyon seviyesi sağlanabilmektedir. Kuplaj Faktörü (Coupling Factor ) : Birbirine paralel giden hatlarda veya çift devreli hatlarda paralel iletkenlerin birbirine etkisi ile oluşan gerilim darbesini içeren bir orandır. Bir başka deyişle Paralel hatlarda, iletkenlerdeki dalgalı gerilimin, bir faz iletkenindekine oranıdır. Bu faktör faz iletkeni ile toprak arasındaki geometrik ilişkiyle belirlenir. Genellikle yaklaşık olarak 0,25 gibi bir değer kullanılır. Enerji Yeteneği (Energy Capability ) : Parafudr ısıl kararlılık sorunu ve herhangi bir hasar olmaksızın bir veya daha fazla sayıda yüksek gerilim dalgasının enerjisini emebilmelidir. Atmosferik Seviye, Orajlı Gün Sayısı (Isokeronic Level ) : Herhangi bir bölgede, bir yıl içersinde gök gürültülü ve şimşekli gün sayısını (orajlı gün sayısı ) ifade eder. Bu veri, kullanılacak parafudr tipini ve sınıfını belirlemede kullanılan önemli bir kriterdir. Koruma Đletkeni (Shelding ) : Faz iletkenlerini ve elektrik sistemini yıldırımın etkilerinden korumak için direğin tepesine direğin gövdesiyle irtibatlı olacak şekilde koruma iletkeni tesis edilir. Koruma Đletkeni Açısı (Shelding Angle ) : Faz iletkeni ile koruma iletkeni arasında etkin bir koruma için açı olmalıdır. Đletim Hattı Parafudru (Transmission Line Arrester ) : Özellikle uzun ve yıl içinde bir günde çok fazla sayıda yıldırım düşen bölgelerde enerji iletim hatlarının faz iletkenlerine bağlanacak şekilde parafudr kullanılır. Buralarada kullanılan parafudrlara Đletim Hattı Parafudru denir. 1

2 Direğin Temel Empedansı ( Tower Footing Đmpedance ) : Direğin topraklama direnci, yıldırım düşmelerinde direkte oluşan gerilim için önemlidir. Topraklama direncinin yüksek olması, yıldırımın düştüğü anlarda backflashover ( geri atlama ) oluşma ihtimalini ve riskini artırır. Yürüyen Dalgalar ( Travelling Waves ) : Yıldırım 2 faz iletkeni arasına düştüğü zaman yüksek bir akım dalgası faz iletkeni içine enjekte olur. Akım ve gerilim dalgasına bölünerek yıldırımın düştüğü yerden her 2 yönde çoğalarak 300 m / µs hızla, büyüklüğü darbe akımı ve hat empedansına bağlı olarak hat ucunda bulunan Trafo Merkezine doğru yürür. Hattın Kullanılabilirliğini Artırmak Đçin Parafudr Uygulaması : ( Đncreased Line Availability) Parafudrlar, koruma iletkeni olan veya olmayan Enerji Đletim Hatlarını yıldırım dalgasından(darbesinden) korur ve dolayısıyla oluşabilecek zayiatları önler. Parafudrlar zayiatların azalmasının yanı sıra dolaylı faydalarda sağlar. Koruduğu değerli ve hassas cihazların zarar görmesini önler, kesicilerin kontrol ve bakım aralığını uzatır ( artırır), böylece toplam bakım maliyetlerini azaltmış olur. Parafudr makul enerji absorbe yeteneği nedeniyle nerede anormal koşullar ve gerilim yükselmeleri oluyor ise tüm sistem gerilimleri için kullanılabilir. Enerji Đletim Hattı Parafudrlarının seçiminde gereken en önemli şey, yüksek akım yeteneğine sahip olmasına dikkat edilmesidir. Enerji iletim hatlarında dağıtım tipi parafudrların kullanımı uygun değildir. Uzun E.Đ.H larında parafudr, genellikle hattın her 2 ucunda tesis edilir. Đlave olarak hattın bir veya daha çok noktalarında, hattın (½) ortası, 1/3 veya 2/3 üncü noktalarında da anahtarlama aşırı gerilimlerine karşı tesis edilir. Böylece hattın izolasyon şartları ön dirençler kullanılmaksızın sınırlandırılabilir. Bu türden uygulamalarda yüksek enerji yeteneğine sahip parafudrlar dizayn edilir.2 veya 3 sınıfı parafudrlar genellikle verimli bir şekilde hattın ortasında veya diğer noktalarında kullanılır. Ancak hattın uçlarında sınıfı daha yüksek parafudrlar yer almalıdır. E.Đ.H larının Đzolasyon Seviyesini Yükseltmek (Line Upgrading ) : E.Đ.H larının var olan izolasyon seviyesi, uygun parafudrlar kullanıldığı zaman yükselecektir. Bunun için ilave çok fazla masraf yapmaya gerek olmayacaktır. Trafo Merkezi Koruma Seviyesini Genişletmek ( Extended Station Protection ): Trafo Merkezine yakın direklerde parafudr kullanılması ile geri atlama (backflashover) olma riski ortadan kalkar. Yıldırım düştüğü anda Trafo Merkezine doğru yürüyecek dalganın büyüklüğü ve dikliği azaltılmış olur. Böylece büyük GIS Merkezlerinde kullanılan Metal- Enclosed parafudrlara gerek kalmaz ve Trafo Merkezi içindeki trafoların ve reaktörlerin önünde kullanılan parafudrların koruma performansı daha da gelişir ve iyileşir. 2

3 Parafudrların Koruma Đletkeni Yerine Geçmesi ( Substitute for Shield Wires ): Bu durumlar, koruma iletkeni montajının zor ve pahalı olduğu haller ile 2 faz iletkeni arasının çok uzun olduğu yüksek direkler için geçerlidir. Böyle durumlarda koruma iletkeni yerine parafudr kullanımı iyi ve ekonomik bir çözümdür. Parafudrlar koruma iletkeni olmadan ve iyi topraklama empedansı aranmadan her direkte ve her fazda kullanılabilir. Böyle durumlar için koruma iletkeni ve topraklama empedansını azaltmak için yapılan masraflardan daha ekonomik olduğu kanıtlanmıştır. E.Đ.H KORUMA FĐZYOLOJĐSĐ HAKKINDA Şekil 1:Đletim Hattı Parafudr Uygulama Prensip Şeması Şekil-1: E.Đ.H larının ara noktalarında kullanılan iletim hattı parafudr ile yıldırım darbesi oluştuğunda aşırı genliğe sahip yürüyen gerilim dalgasının hattın uçlarına kadar ulaşmaması için yapılan uygulamaların prensip şeması gösterilmektedir. 3

4 Şekil 2: Hattın izolasyon seviyesini iyileştirilmesine etkisi Şekil -2: Yüksek toprak direncine sahip bir E.Đ.H uzunluğu (mesafe aralığı) boyunca kullanılan iletim hattı parafudrun etkisi gösterilmektedir. Hattın temel izolasyon seviyesi (BĐL) yeşil renk ile gösterilmektedir. Sadece 3 ve 7 nolu direkler arasında iletim hattı parafudru kullanılarak hatta kullanılan izolatörlerde p.u cinsinden gerilim değeri 11 li rakamlardan 4 pu gibi oldukça düşük rakamlara indiği görülmektedir.1,2,8 ve 9 nolu direklerin toprak geçiş direnci yüksek,3,4,5,6 ve 7 nolu direklerin toprak geçiş dirençleri ise düşüktür. 4

5 Şekil 3: Aşırı Gerilimin Düşürülmesine Etkisi Şekil 3: 550 kv, 200 km uzunluğundaki E.Đ.H nın Faz Toprak hatası oluşumundan önce 3 faz tekrar kapamadan dolayı oluşan faz-toprak aşırı gerilimine ait bir grafiktir. Çok yüksek gerilimli uzun enerji iletim hatlarında genellikle anahtarlama aşırı gerilimlerini sınırlamak için ön eklemeli dirençler kullanılır. Parafudrların, hattın uçlarında (TM lerde hat fiderlerinde ) ve hattın önceden seçilmiş ara bölümlerinde kullanılması durumunda daha sıhhatli ve verimli bir işletme sağlanır. Şekil-3 de verilen grafikten görüleceğe üzere hattın her iki ucunda ve hattın ara bölümlerinde parafudr kullanılması durumunda yani mor renkli durumda yıldırım düşmesi veya anahtarlamalar esnasında oluşan aşırı gerilimler hiç parafudr kullanılmamış hali temsil eden kırmızı renkli duruma göre oldukça azalmaktadır. Bu sayede yerli yersiz meydana gelen açmalar ortadan kalkmakta, aşırı gerilimlerin izolasyonu bozması nedeniyle oluşan hasarlanmalar ise minimum seviyeye düşmektedir. Kesintilerin azaldığına dair açıklayıcı bilgi Şekil-4 de verilmiştir. 5

6 Şekil -4: Kesintilerin Azaltılmasına Etkisi Şekil-4 : Uzun Mesafeli Yüksek Gerilimli veya Çok Yüksek Gerilimli Enerji Đletim Hatlarında Đletim Hattı Parafudr ( TLA) kullanılması veya kullanılmaması durumunda oluşan kesinti yüzdelerini göstermektedir. Şekil-4 deki grafikten kolayca anlaşılacağı üzere Enerji Đletim Hatlarının uç noktaları olan Trafo Merkezlerinde ve özelikle uzun hatların ise seçilmiş uygun ara bölümlerinde Đletim Hattı Parafudru kullanılması durumunda kesintiler oldukça azalmaktadır. Alternatif-2 koşullarının uygulanması durumunda dış ve iç aşırı gerilimler nedeniyle oluşan kesintiler %5 gibi oldukça düşük değerlere düşmektedir. 6

7 ĐLETĐM HATTINDA PARAFUDR UYGULAMALARI Şekil- 5: Taşıyıcı Direklerde Tipik Uygulama Örnekleri Şekil 6: Durdurucu Direk Üzerinde Kullanımı 7

8 Şekil 7: E.Đ.Hattına Ait Đletken Üzerinde Kullanımı AVANTAJLARI : Ayırıcı gerekmez, Nominal Gerilimi Düşük Parafudr kullanım imkanı, DEZAVANTAJLARI: Her bir direk için özel dizayn gerektirir, Đzolasyon Koordinasyonu zordur, Enerji paylaşımı tahmin edilemez, Anahtarlama aşırı gerilimlerini kontrol edemez, Kirliliğin etkileri ön görülemez, Parafudr arızasını öğrenmek için uyarıcı bir sinyal devresine ihtiyaç vardır, Tekrarlayan kısa devrelerde zayıf nokta oluşturur. Şekil 8: Taşıyıcı Direkte Harici Gap Đle Kullanımı Şekil-8 de verilen harici gap uygulamalı Đletim Hattı Parafudr tesis ve işletmesinin bir çok dezavantajlı noktası vardır. Bu yüzden yaygın olarak kullanılmaz. 8

9 Türkiye nin Atmosforik Seviye Bakımından Değerlendirilmesi : Türkiye atmosforik seviye açısından dünyanın diğer bölgeleriyle karşılaştırıldığında şanslı sayılabilecek durumda olan bir ülkedir.dünya yıldırım haritası dikkatlice incelendiğinde Afrika nın orta kısımları ile Güney America nın orta kısımlarında yıl içersinde bir günde üzerinde yıldırım düştüğü görülür.avrupa ile Asya nın arasında kalan Türkiye ve yakınındaki ülkelerde ise bir yıl içersinde gibi sayılarda Orajlı gün ( gök gürültülü şimşekli gün sayısı) oluşmaktadır.bu bakımdan konu değerlendirildiğinde ülkemizin çok da sıkıntılı bir durumda olduğunu söyleyemeyiz. Şekil-9 : Dünya Yıldırım Haritası Ancak Devlet Meteoroloji Đşleri Genel Müdürlüğü nün yılları arasında yaptığı ölçüm verileri değerlendirildiğinde Dünya Yıldırım haritasında olarak belirtilen orajlı gün sayısının üzerinde, Orajlı günlere sahip (gök gürültülü ve şimşekli günlerin) bölgelerin var olduğu görülmektedir yılları arasındaki ölçüm verileri temin edilerek yapılan çalışma ile aşağıda Şekil-10 da verilen özet tablo hazırlanmıştır. 9

10 Şekil 10 :Bir yıl içinde bir gündeki orajlı ( gök gürültülü,şimşekli gün sayısı) gün sayılarının işlenmesi sonucu elde edilen özet durum. Türkiye de bir yıl içinde bir güne ait orajlı gün sayısına ait (gök gürültülü ve şimşekli gün sayısı) ham veriler arası yılları kapsayacak şekilde temin edilerek anlamlı bir şekil alacak şekilde işlenmiştir. Temin edilen datalar üzerinde yapılan incelemeler neticesinde orajlı gün sayısı açısından bir puanlama yapılmış ve Şekil-10 da verilen özet tablo oluşturulmuştur. Şekil-10 da Tabloda belirtilen Trafo Merkezlerine veya Santral Şalt sahalarına bağlantılı olan hatlarda Đletim Hattı Parafudru kullanılması ile, bu bölgede ve genelde elektrik sisteminde gerek dış aşırı gerilim diye ifade ettiğimiz yıldırım kaynaklı problemler ile, gerekse iç aşırı gerilim diye ifade ettiğimiz anahtarlamalar esnasında oluşan aşırı gerilimlerin oluşturacağı olumsuzlukların minimum düzeye ineceği düşünülmektedir. Sonuç olarak ;elektrik iletim sisteminde iletim hattı parafudru kullanılması durumunda kazanılacak faydaları irdelemek ve uygulama alanlarının nasıl seçileceği, nelere dikkat edilmesi gerektiği konusunu dikkatlerinize sunmak için hazırladığım bu çalışmayı makale köşesinde sizlerle paylaşmak istedim. Yener AKKAYA APK Dairesi Bşk. 10

AŞIRI GERİLİMLERE KARŞI KORUMA

AŞIRI GERİLİMLERE KARŞI KORUMA n Aşırı akımlar : Kesici n Aşırı gerilimler: 1. Peterson bobini 2. Ark boynuzu ve parafudr 3. Koruma hattı 26.03.2012 Prof.Dr.Mukden UĞUR 1 n 1. Peterson bobini: Kaynak tarafı yıldız bağlı YG sistemlerinde

Detaylı

YÜKSEK GERİLİM ELEMANLARI. Prof. Dr. Özcan KALENDERLİ

YÜKSEK GERİLİM ELEMANLARI. Prof. Dr. Özcan KALENDERLİ YÜKSEK GERİLİM ELEMANLARI Prof. Dr. Özcan KALENDERLİ Yüksek Gerilim Elemanları A. Temel Elemanlar; 1. Generatörler 2. Transformatörler 3. Kesiciler 4. Ayırıcılar 5. İletim Hatları 6. Direkler 7. İzolatörler

Detaylı

Transformatör İmalatı, Bakımı, Onarımı Servis Hizmetleri Mühendislik Hizmetleri Primer, Sekonder Saha Testleri YG, OG Şalt Sahası Bakım Onarım

Transformatör İmalatı, Bakımı, Onarımı Servis Hizmetleri Mühendislik Hizmetleri Primer, Sekonder Saha Testleri YG, OG Şalt Sahası Bakım Onarım Transformatör İmalatı, Bakımı, Onarımı Servis Hizmetleri Mühendislik Hizmetleri Primer, Sekonder Saha Testleri YG, OG Şalt Sahası Bakım Onarım Hizmetleri TRANSFORMATÖR Elektrik enerjisinin gerilim ve akım

Detaylı

TBS Aşırı Gerilim ve Yıldırımdan Korunma Sistemleri

TBS Aşırı Gerilim ve Yıldırımdan Korunma Sistemleri TBS Aşırı Gerilim ve Yıldırımdan Korunma Sistemleri TBS 4 ALT ÜRÜN GRUBUNA AYRILMAKTADIR 1 TBS 2 Alçak Gerilim Parafudr Sistemleri(Surge Arrester Systems) Paralel Pazar Stratejisi Eşpotansiyel Sistem Ürünleri

Detaylı

Otomatik Tekrar Kapamalı Kesici. (Recloser)

Otomatik Tekrar Kapamalı Kesici. (Recloser) Otomatik Tekrar Kapamalı Kesici (Recloser) Üç kutuplu iki konumlu (açık - kapalı) Anahtarlama (kesme - kapama) vakum ortamında (vacuum interrupter) da hızlı tekrar kapamaya uygun tasarlanmıştır. Kesiciye

Detaylı

AŞIRI AKIM KORUMA RÖLELERİ Trafolarda Meydana Gelen Aşırı Akımların Nedenleri

AŞIRI AKIM KORUMA RÖLELERİ Trafolarda Meydana Gelen Aşırı Akımların Nedenleri Koruma Röleleri AŞIRI AKIM KORUMA RÖLELERİ Trafolarda Meydana Gelen Aşırı Akımların Nedenleri Trafolarda meydana gelen arızaların başlıca nedenleri şunlardır: >Transformatör sargılarında aşırı yüklenme

Detaylı

KISA DEVRE HESAPLAMALARI

KISA DEVRE HESAPLAMALARI KISA DEVRE HESAPLAMALARI Güç Santrali Transformatör İletim Hattı Transformatör Yük 6-20kV 154kV 380kV 36 kv 15 kv 11 kv 6.3 kv 3.3 kv 0.4 kv Kısa Devre (IEC) / (IEEE Std.100-1992): Bir devrede, genellikle

Detaylı

Ar-Ge Projeleri. 1-) Depolama sistemleri için en iyi dünya örnekleri incelenerek, ADM EDAŞ şebekesi için optimum uygulamanın belirlenmesi.

Ar-Ge Projeleri. 1-) Depolama sistemleri için en iyi dünya örnekleri incelenerek, ADM EDAŞ şebekesi için optimum uygulamanın belirlenmesi. Ar-Ge Projeleri Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunca Elektrik ve Doğalgaz Dağıtım Sektöründe araştırma ve geliştirme faaliyetlerini desteklemek amacı ile dağıtım faaliyetleri kapsamında verilen Ar- Ge bütçelerinin

Detaylı

Otomatik Yük Ayırıcı

Otomatik Yük Ayırıcı Otomatik Yük Ayırıcı Teknik Özellikler: IEC standartlarına göre - E3 M2 Anma gerilimi (kv rms) 36 Anma akımı (A) 630 Anma kısa devre akım (ka) 12,5 Anma yalıtım düzeyi kv rms, 50Hz/1 dak. faz - toprak

Detaylı

ELEKTRİK ŞEBEKELERİ: Sekonder Dağıtım Alçak Gerilim Şebeke Tipleri

ELEKTRİK ŞEBEKELERİ: Sekonder Dağıtım Alçak Gerilim Şebeke Tipleri Alçak Gerilim Şebeke Tipleri ELEKTRİK ŞEBEKELERİ: (Sekonder Dağıtım) TS 3994 e göre alçak gerilim şebekeleri sınıflandırılarak TN, TT ve IT şebekeler olarak üç tipe ayrılmıştır. EEM13423 ELEKTRİK ENERJİSİ

Detaylı

Isc, transient şartlarında, Zsc yi oluşturan X reaktansı ve R direncine bağlı olarak gelişir.

Isc, transient şartlarında, Zsc yi oluşturan X reaktansı ve R direncine bağlı olarak gelişir. Sadeleştirilmiş bir şebeke şeması ; bir sabit AC güç kaynağını, bir anahtarı, anahtarın üstündeki empedansı temsil eden Zsc yi ve bir yük empedansı Zs i kapsar. (Şekil 10.1) Gerçek bir sistemde, kaynak

Detaylı

GARANTİ KARAKTERİSTİKLERİ LİSTESİ 132/15 kv, 80/100 MVA GÜÇ TRAFOSU TANIM İSTENEN ÖNERİLEN

GARANTİ KARAKTERİSTİKLERİ LİSTESİ 132/15 kv, 80/100 MVA GÜÇ TRAFOSU TANIM İSTENEN ÖNERİLEN EK-2 1 İmalatçı firma 2 İmalatçının tip işareti 3 Uygulanan standartlar Bkz.Teknik şartname 4 Çift sargılı veya ototrafo Çift sargılı 5 Sargı sayısı 2 6 Faz sayısı 3 7 Vektör grubu YNd11 ANMA DEĞERLERİ

Detaylı

ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA GÜVENLİK. Yıldırımdan korunma

ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA GÜVENLİK. Yıldırımdan korunma ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA GÜVENLİK Yıldırımdan korunma 1 Yıldırımdan korunma 2 Yasal Mevzuat BİNALARIN YANGINDAN KORUNMASI HAKKINDA YÖNETMELİK Yıldırımdan Korunma Tesisatı, Transformatör ve Jeneratör Yıldırımdan

Detaylı

ŞEBEKE BAĞLANTI YÖNTEMLERİ (GRID INTEGRATION METHODS)

ŞEBEKE BAĞLANTI YÖNTEMLERİ (GRID INTEGRATION METHODS) 143 ŞEBEKE BAĞLANTI YÖNTEMLERİ (GRID INTEGRATION METHODS) Ferit ARSAN 1. RÜZGAR TÜRBİNLERİNİN ŞEBEKEYE BAĞLANTISI a. Genel Kısıtlamalar Rüzgar enerjisi çok kesintili bir enerji kaynağıdır. Bu rüzgar enerjisini,

Detaylı

ĠLETĠM HATTINA ĠLĠġKĠN KARAKTERĠSTĠK DEĞERLERĠN ELDE EDĠLMESĠ

ĠLETĠM HATTINA ĠLĠġKĠN KARAKTERĠSTĠK DEĞERLERĠN ELDE EDĠLMESĠ DENEY 1 ĠLETĠM HATTINA ĠLĠġKĠN KARAKTERĠSTĠK DEĞERLERĠN ELDE EDĠLMESĠ 1.1. Genel Bilgi MV 1424 Hat Modeli 40 kv lık nominal bir gerilim ve 350A lik nominal bir akım için tasarlanmış 40 km uzunluğundaki

Detaylı

ANKARA İLİ ELEKTRİK ÜRETİM-TÜKETİM DURUMU

ANKARA İLİ ELEKTRİK ÜRETİM-TÜKETİM DURUMU ANKARA İLİ ELEKTRİK ÜRETİM- DURUMU Yusuf BAYRAK TEİAŞ APK Dairesi Başkanlığı Türkiye elektrik sistemi tümleşik bir sistemdir. Bölgelerin veya illerin coğrafi sınırları ile elektrik sistemi işletme bölgelerinin

Detaylı

Yakalama ucu sistemlerinin montajı ve bu montajda kullanılacak malzeme tercihi TS EN 62305 e uygun yapılmalıdır.

Yakalama ucu sistemlerinin montajı ve bu montajda kullanılacak malzeme tercihi TS EN 62305 e uygun yapılmalıdır. NEDEN İÇ YILDIRIMLIK KULLANMALIYIZ? Yıldırım Nedir? Yıldırım, gök gürültüsü ve şimşekle görülen, gökyüzü ile yer arasındaki elektrik boşalmasıdır. Şimşek bir bulutun tabanı ile yer arasında, iki bulut

Detaylı

PHOTOVOLTAİC SİSTEMLERİN AŞIRI GERİLİM&YILDIRIMDAN KORUNMASI VE PV SİSTEMLERDE TOPRAKLAMA

PHOTOVOLTAİC SİSTEMLERİN AŞIRI GERİLİM&YILDIRIMDAN KORUNMASI VE PV SİSTEMLERDE TOPRAKLAMA PHOTOVOLTAİC SİSTEMLERİN AŞIRI GERİLİM&YILDIRIMDAN KORUNMASI VE PV SİSTEMLERDE TOPRAKLAMA SERDAR AKSOY ELEKTRİK MÜHENDİSİ/MBA serdar.aksoy@yilkomer.com 05327720676 www.yilkomer.com SUNUM İÇERİĞİ *PV SİSTEMLERİN

Detaylı

TOPRAKLAMA Topraklama,

TOPRAKLAMA Topraklama, TOPRAKLAMA Elektrik tesislerinde aktif olmayan bölümler ile sıfır iletkenleri ve bunlara bağlı bölümlerin, bir elektrot yardımı ile, toprakla iletken bir şekilde birleştirilmesine Topraklama denilmektedir.

Detaylı

İstenmeyen Duruşlara ve Oluşabilecek Hasarlara Karşı Prosesinizi Korur

İstenmeyen Duruşlara ve Oluşabilecek Hasarlara Karşı Prosesinizi Korur İstenmeyen Duruşlara ve Oluşabilecek Hasarlara Karşı Prosesinizi Korur Emotron M20 Shaft Power Monitör Yükünüzü Korur, Emotron M20 güç şaft monitör yükünüzü mükemmel koruyarak işletme sürekliliğini artırır,

Detaylı

4.4. Gerilim Kararlılığının Temel Geçici Hal Durumu

4.4. Gerilim Kararlılığının Temel Geçici Hal Durumu 49 4.4. Gerilim Kararlılığının Temel Geçici Hal Durumu Đletim sistemine bağlı bir asenkron motorun şekil (4.3.b) ' deki P-V eğrileriyle, iletim sisteminin P-V eğrilerini biraraya getirerek, sürekli hal

Detaylı

AŞIRI GERİLİM KORUMA ÜRÜNLERİ (SPD) PARAFUDR

AŞIRI GERİLİM KORUMA ÜRÜNLERİ (SPD) PARAFUDR AŞIRI GERİLİM KORUMA ÜRÜLERİ (SPD) PARAFUDR Aşırı Gerilim Koruma Ürünleri Tip 1+2 (Sınıf I+II, T1+T2, B+C) Tip 2 (Sınıf II, T2, C) E 61643-11 ye göre test edilmiştir Maksimum sürekli çalışma gerilimi U

Detaylı

OG Anahtarlama Sistemi Primer Dağıtım

OG Anahtarlama Sistemi Primer Dağıtım OG Anahtarlama Sistemi Primer Dağıtım CPG.1 Tek ve Çift Baralı, Gaz Yalıtımlı Hücre Dizisi 36 kv kadar CPG Sistemi AÇIKLAMA Ormazabal CPG sistemi, CPG.1 tek ve çift baralı SF 6 gazı yalıtımlı GIS tipi

Detaylı

TOPRAKLAMA VE POTANSİYEL SÜRÜKLENMESİ

TOPRAKLAMA VE POTANSİYEL SÜRÜKLENMESİ TOPRAKLAMA VE POTASİYEL SÜRÜKLEMESİ Genel bilgi Generatör, transformatör, motor, kesici, ayırıcı aydınlatma artmatürü, çamaşır makinası v.b. elektrikli işletme araçlarının, normal işletme anında gerilim

Detaylı

ÖZET: Anahtar kelimeler; Yıldırım, Aşırı Gerilim, Topraklama, İzolatör, Parafudr, Eklatör.

ÖZET: Anahtar kelimeler; Yıldırım, Aşırı Gerilim, Topraklama, İzolatör, Parafudr, Eklatör. Yıldırım Ve Aşırı Gerilimlerin Yüksek Gerilim Hatlarına Etkileri-Direklerin Topraklama Direnci İle izolatörlerin Atlama Gerilimi İlişkisi Parafudrlar-Transformatör Eklatörlerinin Etkin(!)liği N.Cahit GENÇER

Detaylı

ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA GÜVENLİK. Tanımlar

ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA GÜVENLİK. Tanımlar ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA GÜVENLİK Tanımlar 1 İçerik 1. Giriş Temel tanım ve kavramlar Enerji şebekesi (Üretim, iletim ve dağıtım aşamaları) Temel bileşenler (İletkenler, elektrik tesisat ekipmanları, anahtarlama

Detaylı

KURANPORTÖR SİSTEMİ MEHMET ŞENLENMİŞ ELEKTRONİK BAŞ MÜHENDİSİ

KURANPORTÖR SİSTEMİ MEHMET ŞENLENMİŞ ELEKTRONİK BAŞ MÜHENDİSİ MEHMET ŞENLENMİŞ ELEKTRONİK BAŞ MÜHENDİSİ Üretim merkezlerinde üretilen elektrik enerjisini dağıtım merkezlerine oradan da kullanıcılara güvenli bir şekilde ulaştırmak için EİH (Enerji İletim Hattı) ve

Detaylı

a) Ağaç Direkler Köknar, ardıç, karaçam, ladin gibi ağaçlardan yapılan direk çeşididir. Hava şartlarından ve haşerelerden olumsuz etkilendikleri için

a) Ağaç Direkler Köknar, ardıç, karaçam, ladin gibi ağaçlardan yapılan direk çeşididir. Hava şartlarından ve haşerelerden olumsuz etkilendikleri için 6. DİREKLER Direklerin Yapıldıkları Malzemelere Göre Sınıflandırılması Direkler, yapıldıkları malzemelere göre 3 gruba ayrılır: a) Ağaç direkler b) Beton direkler c) Demir direkler 1 a) Ağaç Direkler Köknar,

Detaylı

ŞEBEKE BAĞLANTILI GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ SAHA DENETİM STANDARDLARI

ŞEBEKE BAĞLANTILI GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ SAHA DENETİM STANDARDLARI ŞEBEKE BAĞLANTILI GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ SAHA DENETİM STANDARDLARI CAN CAMCI ZENİT ENERJİ GENEL MÜDÜR 7 NİSAN 2016 İçerik 1-TS EN 62446 Tanımı 2-TS EN 62446 Kapsamı ve Yardımcı Standardları 3-Denetim

Detaylı

TÜRKĐYE ELEKTRĐK ĐLETĐM SĐSTEMĐNDE RÜZGAR SANTRALI BAĞLANTILARI

TÜRKĐYE ELEKTRĐK ĐLETĐM SĐSTEMĐNDE RÜZGAR SANTRALI BAĞLANTILARI TÜRKĐYE ELEKTRĐK ĐLETĐM SĐSTEMĐNDE RÜZGAR SANTRALI BAĞLANTILARI Mevlüt AKDENĐZ, Elif BĐNTAŞ, Mustafa ĐZGEÇ, Gül OKAN, Ercüment ÖZDEMĐRCĐ Türkiye Elektrik Đletim A.Ş (TEĐAŞ) ÖZET Ülkemizde son dönemde Rüzgar

Detaylı

Şekil 7.1. (a) Sinüs dalga giriş sinyali, (b) yarım dalga doğrultmaç çıkışı, (c) tam dalga doğrultmaç çıkışı

Şekil 7.1. (a) Sinüs dalga giriş sinyali, (b) yarım dalga doğrultmaç çıkışı, (c) tam dalga doğrultmaç çıkışı DENEY NO : 7 DENEY ADI : DOĞRULTUCULAR Amaç 1. Yarım dalga ve tam dalga doğrultucu oluşturmak 2. Dalgacıkları azaltmak için kondansatör filtrelerinin kullanımını incelemek. 3. Dalgacıkları azaltmak için

Detaylı

DENEY 2: DĠYOTLU KIRPICI, KENETLEME VE DOĞRULTMA DEVRELERĠ

DENEY 2: DĠYOTLU KIRPICI, KENETLEME VE DOĞRULTMA DEVRELERĠ DENEY 2: DĠYOTLU KIRPICI, KENETLEME VE DOĞRULTMA DEVRELERĠ 1- Kırpıcı Devreler: Girişine uygulanan sinyalin bir bölümünü kırpan devrelere denir. En basit kırpıcı devre, şekil 1 'de görüldüğü gibi yarım

Detaylı

ELEKTRONİK DEVRE TASARIM LABORATUARI-I MOSFET YARI İLETKEN DEVRE ELEMANININ DAVRANIŞININ İNCELENMESİ

ELEKTRONİK DEVRE TASARIM LABORATUARI-I MOSFET YARI İLETKEN DEVRE ELEMANININ DAVRANIŞININ İNCELENMESİ ELEKTRONİK DEVRE TASARIM LABORATUARI-I MOSFET YARI İLETKEN DEVRE ELEMANININ DAVRANIŞININ İNCELENMESİ Yrd. Doç. Dr. Özhan ÖZKAN MOSFET: Metal-Oksit Yarıiletken Alan Etkili Transistor (Geçidi Yalıtılmış

Detaylı

ENDÜSTRİYEL BİR TESİSTE DİNAMİK KOMPANZASYON UYGULAMASI

ENDÜSTRİYEL BİR TESİSTE DİNAMİK KOMPANZASYON UYGULAMASI ENDÜSTRİYEL BİR TESİSTE DİNAMİK KOMPANZASYON UYGULAMASI Özgür GENCER Semra ÖZTÜRK Tarık ERFİDAN Kocaeli Üniversitesi Mühendislik Fakültesi, Elektrik Mühendisliği Bölümü, Kocaeli San-el Mühendislik Elektrik

Detaylı

TR FI ES MA GM MK TN EG AZ IQ SY SA AE YE MZ HARİCİ MESNET İZOLATÖRÜ

TR FI ES MA GM MK TN EG AZ IQ SY SA AE YE MZ HARİCİ MESNET İZOLATÖRÜ TR FI ES MA GM MK TN EG AZ IQ SY SA AE YE MZ HARİCİ MESNET İZOLATÖRÜ Hakkımızda ANKARA SERAMİK A.Ş Türkiye'de porselen izolator üreten en büyük firmalardan birisi olan Ankara Seramik A.Ş. 1996 yılında

Detaylı

RES ELEKTRIK PROJELENDIRME SÜREÇLERI O Z A N B A S K A N O Z A N. B A S K A N @ K E S I R. C O M. T R + 9 0 ( 5 3 9 ) 7 8 5 9 7 1 4

RES ELEKTRIK PROJELENDIRME SÜREÇLERI O Z A N B A S K A N O Z A N. B A S K A N @ K E S I R. C O M. T R + 9 0 ( 5 3 9 ) 7 8 5 9 7 1 4 RES ELEKTRIK PROJELENDIRME SÜREÇLERI O Z A N B A S K A N O Z A N. B A S K A N @ K E S I R. C O M. T R + 9 0 ( 5 3 9 ) 7 8 5 9 7 1 4 ÖZET Önbilgi Projelendirmeye Bakış Elektriksel Tasarım Ön-Hazırlık Enterkonnekte

Detaylı

DENEY 16 Sıcaklık Kontrolü

DENEY 16 Sıcaklık Kontrolü DENEY 16 Sıcaklık Kontrolü DENEYİN AMACI 1. Sıcaklık kontrol elemanlarının türlerini ve çalışma ilkelerini öğrenmek. 2. Bir orantılı sıcaklık kontrol devresi yapmak. GİRİŞ Solid-state sıcaklık kontrol

Detaylı

Çevreye duyarlı - geri dönüşümlü karton - çerçeve standartlara uygun mürekkep. 1 030 00 Tek kutuplu 2

Çevreye duyarlı - geri dönüşümlü karton - çerçeve standartlara uygun mürekkep. 1 030 00 Tek kutuplu 2 Legrand ambalajlar parafudrlar 230-400 V tip 1 Pratik ve ekolojik Legrand, ambalajları üretim garantisi altında fabrika kontrollü ve ürünlerin orjinalliğini belirtecek şekilde tasarlanmıştır 030 23 030

Detaylı

10. ÜNİTE ENERJİ İLETİM VE DAĞITIM ŞEBEKELERİ

10. ÜNİTE ENERJİ İLETİM VE DAĞITIM ŞEBEKELERİ 10. ÜNİTE ENERJİ İLETİM VE DAĞITIM ŞEBEKELERİ KONULAR 1. Elektrik Enerjisi İletim ve dağıtım Şebekeleri 2. Şebeke Çeşitleri 10.1. Elektrik Enerjisi İletim ve dağıtım Şebekeleri Elektrik enerjisini üretmeye,

Detaylı

GÜNEŞ PANELLERİNİN ve SOLAR SİSTEMLERİN AŞIRI GERİLİM VE YILDIRIMDAN KORUNMASI

GÜNEŞ PANELLERİNİN ve SOLAR SİSTEMLERİN AŞIRI GERİLİM VE YILDIRIMDAN KORUNMASI GÜNEŞ PANELLERİNİN ve SOLAR SİSTEMLERİN AŞIRI GERİLİM VE YILDIRIMDAN KORUNMASI Solar sistemlerin açık arazilerde ve çatılarda konumlandırılması yıldırım darbesinin tesisimize vurma ihtimalini arttırmaktadır.gerek

Detaylı

Deneyle İlgili Ön Bilgi:

Deneyle İlgili Ön Bilgi: DENEY NO : 4 DENEYİN ADI :Transistörlü Akım ve Gerilim Kuvvetlendiriciler DENEYİN AMACI :Transistörün ortak emetör kutuplamalı devresini akım ve gerilim kuvvetlendiricisi, ortak kolektörlü devresini ise

Detaylı

ELEKTRĐK MOTORLARI ve SÜRÜCÜLERĐ DERS 02

ELEKTRĐK MOTORLARI ve SÜRÜCÜLERĐ DERS 02 DERS 02 Özer ŞENYURT Mart 10 1 DA DĐNAMOSUNUN ÇALIŞMA PRENSĐBĐ Dinamolar elektromanyetik endüksiyon prensibine göre çalışırlar. Buna göre manyetik alan içinde bir iletken manyetik kuvvet çizgilerini keserse

Detaylı

DENEY 21 IC Zamanlayıcı Devre

DENEY 21 IC Zamanlayıcı Devre DENEY 21 IC Zamanlayıcı Devre DENEYİN AMACI 1. IC zamanlayıcı NE555 in çalışmasını öğrenmek. 2. 555 multivibratörlerinin çalışma ve yapılarını öğrenmek. 3. IC zamanlayıcı anahtar devresi yapmak. GİRİŞ

Detaylı

Karadeniz Teknik Üniversitesi Mühendislik Fakültesi * Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Elektronik Anabilim Dalı * Elektronik Laboratuarı I

Karadeniz Teknik Üniversitesi Mühendislik Fakültesi * Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Elektronik Anabilim Dalı * Elektronik Laboratuarı I Karadeniz Teknik Üniversitesi Mühendislik Fakültesi * Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Elektronik Anabilim Dalı * Elektronik Laboratuarı I FET KARAKTERİSTİKLERİ 1. Deneyin Amacı JFET ve MOSFET transistörlerin

Detaylı

YILDIRIMDAN KORUNMA VE TOPRAKLAMA SEMİNERİ ERKOÇ MÜHENDİSLİK

YILDIRIMDAN KORUNMA VE TOPRAKLAMA SEMİNERİ ERKOÇ MÜHENDİSLİK YILDIRIMDAN KORUNMA VE TOPRAKLAMA SEMİNERİ ERKOÇ MÜHENDİSLİK 1- YILDIRIMDAN KORUNMA a) YILDIRIM NEDİR? Bulutla toprak arasında elektrik yüklerinin hızlı bir deşarjıdır. b) YILDIRIMIN OLUŞUMU Bulutların

Detaylı

KAFES METODU TEKNİK ŞARTNAMESİ

KAFES METODU TEKNİK ŞARTNAMESİ 1 KAFES METODU TEKNİK ŞARTNAMESİ 1. Bir yapıyı yıldırımın birincil etkilerinden korumak için alınabilecek dış yıldırımlık önlemlerinden birisi de Kafes Metodudur. Kafes metodu ile korunması planlanan yapının

Detaylı

ZM-2H606 İki Faz Step. Motor Sürücüsü. Özet

ZM-2H606 İki Faz Step. Motor Sürücüsü. Özet ZM-2H606 İki Faz Step Motor Sürücüsü Özet ZM-2H606 iki faz, 4,6 ve 8 telli step motorlar için üretilmiştir. Yüksek frekanslı giriş sinyallerini kabul edebilecek şekilde donatılmıştır. Akım kararlılığı,

Detaylı

ZM-2H504 İki Faz Step. Motor Sürücüsü. Özet

ZM-2H504 İki Faz Step. Motor Sürücüsü. Özet ZM-2H504 İki Faz Step Motor Sürücüsü Özet ZM-2H504 iki faz, 4,6 ve 8 telli step motorlar için üretilmiştir. Yüksek frekanslı giriş sinyallerini kabul edebilecek şekilde donatılmıştır. Akım kararlılığı,

Detaylı

SOFT STARTER VE FREKANS KONVERTÖR İNVERTÖRLER

SOFT STARTER VE FREKANS KONVERTÖR İNVERTÖRLER SOFT STARTER VE FREKANS KONVERTÖR İNVERTÖRLER 1. SOFT STARTERLER Doğru terminoloji ile Elektronik Motor Starter leri ya da yaygın kullanılan adıyla soft starter/motor yumuşak yol vericileri, güç elektroniği

Detaylı

Yüksek Enerjili Şekil Verme. Prof. Dr. Akgün ALSARAN

Yüksek Enerjili Şekil Verme. Prof. Dr. Akgün ALSARAN Yüksek Enerjili Şekil Verme Prof. Dr. Akgün ALSARAN Yüksek enerjili şekil verme Şekillendirmede yüksek enerji düzeylerine ulaşabilmek için makine kütlelerini büyütmek yerine, hız değerlerinin yükseltilmesi

Detaylı

DENEY 2: DİYOTLU KIRPICI, KENETLEME VE DOĞRULTMA DEVRELERİ

DENEY 2: DİYOTLU KIRPICI, KENETLEME VE DOĞRULTMA DEVRELERİ DENEY 2: DİYOTLU KIRPICI, KENETLEME VE DOĞRULTMA DEVRELERİ 1. Kırpıcı Devreler: Girişine uygulanan sinyalin bir bölümünü kırpan devrelere denir. En basit kırpıcı devre, Şekil 1 de görüldüğü gibi yarım

Detaylı

Gürültü kaynakları ve alıcılar. Gürültüleri önleme. Terimler

Gürültü kaynakları ve alıcılar. Gürültüleri önleme. Terimler Gürültü kaynakları ve alıcılar Gürültüleri önleme Sensörler / Aktuatorler Alıcı ve Göndericiler ESD (elektro statik deşarj) Frekans konverterleri Veri aktarım ve iletim aygıtları Kontrol kabin tasarımı

Detaylı

MOSFET. MOSFET 'lerin Yapısı

MOSFET. MOSFET 'lerin Yapısı MOSFET MOSFET 'lerin Yapısı JFET 'ler klasik transistörlere göre büyük bir gelişme olmasına rağmen bazı limitleri vardır. JFET 'lerin giriş empedansları klasik transistörlerden daha fazla olduğu için,

Detaylı

Elektrik Dağıtım Şebekesi: İletim hattından gelen ve şalt merkezlerinde gerilim seviyesi düşürülen elektriği, ev ve işyerlerine getiren şebekedir.

Elektrik Dağıtım Şebekesi: İletim hattından gelen ve şalt merkezlerinde gerilim seviyesi düşürülen elektriği, ev ve işyerlerine getiren şebekedir. DAĞITIM TRAFOLARI Genel Tanımlar Elektrik Dağıtım Şebekesi: İletim hattından gelen ve şalt merkezlerinde gerilim seviyesi düşürülen elektriği, ev ve işyerlerine getiren şebekedir. EEM13423 ELEKTRİK ENERJİSİ

Detaylı

İzolatör başlıca beş kısımdan oluşur: Gövde: İletkenin ve mesnet demirinin tutturulduğu kısımdır. Tutturma yuvası: İzolatör demirinin izolatöre

İzolatör başlıca beş kısımdan oluşur: Gövde: İletkenin ve mesnet demirinin tutturulduğu kısımdır. Tutturma yuvası: İzolatör demirinin izolatöre 6. İZOLATÖRLER İzolatörler, hava hattı iletkenlerini direkler üzerinde taşımaya ve/veya faz iletkenlerini topraktan yalıtmaya yararlar. Bir izolatör aşağıdaki temel özellikleri taşımalıdır: Elektriksel

Detaylı

MADEN OCAKLARI ĐÇĐN PVC ĐZOLELĐ ÇELĐK TEL ZIRHI 600/1000-1900/3300 VOLT GÜÇ KABLOLARINA AĐT MGM:109/1983 SAYILI ŞARTNAME

MADEN OCAKLARI ĐÇĐN PVC ĐZOLELĐ ÇELĐK TEL ZIRHI 600/1000-1900/3300 VOLT GÜÇ KABLOLARINA AĐT MGM:109/1983 SAYILI ŞARTNAME MADEN OCAKLARI ĐÇĐN PVC ĐZOLELĐ ÇELĐK TEL ZIRHI 600/-1900/3300 VOLT GÜÇ KABLOLARINA AĐT MGM:109/1983 SAYILI ŞARTNAME Patlayıcı gaz ve toz ihtiva edenler dahil bütün maden ocaklarında galerilerde güç dağıtımı

Detaylı

DOĞRUSAL YANGIN ALGILAMA SĐSTEMLERĐ

DOĞRUSAL YANGIN ALGILAMA SĐSTEMLERĐ DOĞRUSAL YANGIN ALGILAMA SĐSTEMLERĐ Mehmet Yavuz ALKAN yavuz.alkan@absalarm.com.tr ABS Alarm ve Bilgisayar Sistemleri San. ve Tic. A.Ş. 1203 / 11 Sokak No:3 Ömer Atlı Đş Merkezi Kat:5-505 Yenişehir ĐZMĐR

Detaylı

biz kimiz. Simtes / Ostim

biz kimiz. Simtes / Ostim biz kimiz. Simtes Elektrik olarak bizler; enerji iletimi, dağıtımı ve kontrolu konularında şirketinizin ihtiyaçlarını en iyi şekilde karşılamak üzere hizmet vermekteyiz. 1975 yılından günümüze kadar Simtes,

Detaylı

YÜKSEK GERİLİM ŞALT SAHALARININ TOPRAKLAMA EMPEDANSLARININ SEL-VAZ YÖNTEMİ İLE ÖLÇÜLMESİ. Ali ÇELİK Test Mühendisi TEİAŞ 14. Bölge Müdürlüğü/TRABZON

YÜKSEK GERİLİM ŞALT SAHALARININ TOPRAKLAMA EMPEDANSLARININ SEL-VAZ YÖNTEMİ İLE ÖLÇÜLMESİ. Ali ÇELİK Test Mühendisi TEİAŞ 14. Bölge Müdürlüğü/TRABZON YÜKSEK GERİLİM ŞALT SAHALARININ TOPRAKLAMA EMPEDANSLARININ SEL-VAZ YÖNTEMİ İLE ÖLÇÜLMESİ Ali ÇELİK Test Mühendisi TEİAŞ 14. Bölge Müdürlüğü/TRABZON 1.Giriş: Yüksek gerilim tesislerinde açma-kapama olayları,

Detaylı

DENEY 12 SCR ile İki yönlü DC Motor Kontrolü

DENEY 12 SCR ile İki yönlü DC Motor Kontrolü DENEY 12 SCR ile İki yönlü DC Motor Kontrolü DENEYİN AMACI 1. Elektromanyetik rölelerin çalışmasını ve yapısını öğrenmek 2. SCR kesime görüme yöntemlerini öğrenmek 3. Bir dc motorun dönme yönünü kontrol

Detaylı

MV 1438 KABLO HAT MODELİ KARAKTERİSTİKLERİ VE MV 1420 İLETİM HATTI ÜZERİNDEKİ GERİLİM DÜŞÜMÜ

MV 1438 KABLO HAT MODELİ KARAKTERİSTİKLERİ VE MV 1420 İLETİM HATTI ÜZERİNDEKİ GERİLİM DÜŞÜMÜ MV 1438 KABLO HAT MODELİ KARAKTERİSTİKLERİ VE MV 1420 İLETİM HATTI ÜZERİNDEKİ GERİLİM DÜŞÜMÜ MV 1438 KABLO HAT MODELİ KARAKTERİSTİKLERİ Genel Bilgi MV 1438 hat modeli 11kV lık nominal bir gerilim için

Detaylı

YG Tesislerinde Manevralar Mustafa Fazlıoğlu Elektrik Mühendisi mustafa.fazlioglu@emo.org.tr

YG Tesislerinde Manevralar Mustafa Fazlıoğlu Elektrik Mühendisi mustafa.fazlioglu@emo.org.tr YG Tesislerinde Manevralar Mustafa Fazlıoğlu Elektrik Mühendisi mustafa.fazlioglu@emo.org.tr Manevra: Sistemin tamamını veya muhtelif kısımlarını gerilim altına almak veya gerilimsiz duruma getirmek için

Detaylı

ELEKTRİK İÇ TESİSLERİ DENETİM VE MUAYENE UYGUNLUK BELGESİ

ELEKTRİK İÇ TESİSLERİ DENETİM VE MUAYENE UYGUNLUK BELGESİ ELEKTRİK İÇ TESİSLERİ DENETİM VE MUAYENE UYGUNLUK BELGESİ ELEKTRİK İÇ TESİSAT UYGUNLUK BELGESİ NEDİR? ELEKTRİK TESİSATI UYGUNLUK BELGESİ ŞART MI? ELEKTRİK TESİSATI UYGUNLUK BELGESİ İÇİN KONTROLLER NASIL

Detaylı

Multivibratörler. Monastable (Tek Kararlı) Multivibratör

Multivibratörler. Monastable (Tek Kararlı) Multivibratör Multivibratörler Kare dalga veya dikdörtgen dalga meydana getiren devrelere MULTİVİBRATÖR adı verilir. Bu devreler temel olarak pozitif geri beslemeli iki yükselteç devresinden oluşur. Genelde çalışma

Detaylı

Temel Kavramlar. Elektrik Nedir? Elektrik nedir? Elektrikler geldi, gitti, çarpıldım derken neyi kastederiz?

Temel Kavramlar. Elektrik Nedir? Elektrik nedir? Elektrikler geldi, gitti, çarpıldım derken neyi kastederiz? Temel Kavramlar Elektrik Nedir? Elektrik nedir? Elektrikler geldi, gitti, çarpıldım derken neyi kastederiz? 1 Elektriksel Yük Elektrik yükü bu dış yörüngede dolanan elektron sayısının çekirdekteki proton

Detaylı

Yumuşak Yol Vericiler - TEORİ

Yumuşak Yol Vericiler - TEORİ Yumuşak Yol Vericiler - TEORİ 1. Gerilimi Düşürerek Yolverme Alternatif akım endüksiyon motorları, şebeke gerilimine direkt olarak bağlandıklarında, yol alma başlangıcında şebekeden Kilitli Rotor Akımı

Detaylı

ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA GÜVENLİK. Elektrik tesislerinde güvenlik - 1

ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA GÜVENLİK. Elektrik tesislerinde güvenlik - 1 ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA GÜVENLİK Elektrik tesislerinde güvenlik - 1 1 İŞ EKİPMANLARININ KULLANIMINDA SAĞLIK VE GÜVENLİK ŞARTLARI YÖNETMELİĞİ 2.3. Tesisatlar 2.3.1. İlgili standartlarda aksi belirtilmediği

Detaylı

FET Transistörün Bayaslanması

FET Transistörün Bayaslanması MOSFET MOSFET in anlamı, Metal Oksit Alan Etkili Transistör (Metal Oxide Field Effect Transistor) yada Geçidi Yalıtılmış Alan etkili Transistör (Isolated Gate Field Effect Transistor) dür. Kısaca, MOSFET,

Detaylı

1.GÜÇ HATLARINDA HABERLEŞME NEDİR?

1.GÜÇ HATLARINDA HABERLEŞME NEDİR? 1.GÜÇ HATLARINDA HABERLEŞME NEDİR? Güç hattı haberleşmesi, verinin kurulu olan elektrik hattı şebekesi üzerinden taşınması tekniğidir. Sistem mevcut elektrik kablolarını kullanarak geniş bantlı veri transferi

Detaylı

HĐDROLĐK SANTRALLERĐN ENTERKONNEKTE SĐSTEM BAĞLANTISINA YÖNELĐK ĐLETĐM SĐSTEMĐ HAVZA PLANLAMA ÇALIŞMALARI

HĐDROLĐK SANTRALLERĐN ENTERKONNEKTE SĐSTEM BAĞLANTISINA YÖNELĐK ĐLETĐM SĐSTEMĐ HAVZA PLANLAMA ÇALIŞMALARI HĐDROLĐK SANTRALLERĐN ENTERKONNEKTE SĐSTEM BAĞLANTISINA YÖNELĐK ĐLETĐM SĐSTEMĐ HAVZA PLANLAMA ÇALIŞMALARI Gülden SAMANCIOĞLU, Elif CANBEK, Ercüment ÖZDEMĐRCĐ Türkiye Elektrik Đletim A.Ş (TEĐAŞ) ÖZET Bilindiği

Detaylı

BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE İLETİŞİM KURULU KARAR. : Piyasa Gözetim Laboratuvarı Müdürlüğünün

BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE İLETİŞİM KURULU KARAR. : Piyasa Gözetim Laboratuvarı Müdürlüğünün BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE İLETİŞİM KURULU KARARI Karar Tarihi: : 24.11.2014 Karar No : 2014/İK-PGM/610 Gündem Konusu : PGM Ücretler. KARAR hazırladığı takrir ve ekleri incelenmiştir. : Piyasa Gözetim Laboratuvarı

Detaylı

a) Ağaç Direkler Köknar, ardıç, karaçam, ladin gibi ağaçlardan yapılan direk çeşididir. Hava şartlarından ve haşerelerden olumsuz etkilendikleri için

a) Ağaç Direkler Köknar, ardıç, karaçam, ladin gibi ağaçlardan yapılan direk çeşididir. Hava şartlarından ve haşerelerden olumsuz etkilendikleri için 6. DİREKLER Direklerin Yapıldıkları Malzemelere Göre Sınıflandırılması Direkler, yapıldıkları malzemelere göre 3 gruba ayrılır: a) Ağaç direkler b) Beton direkler c) Demir direkler 1 a) Ağaç Direkler Köknar,

Detaylı

LED Aydınlatma. Parafudr Kurulumu. 3 faz bir nötr Tip 1 AC Sistem panoları için MLP. Tek Faz AC Parafudr Mimari Dış Aydınlatma İçin DS134R-230/G DS98

LED Aydınlatma. Parafudr Kurulumu. 3 faz bir nötr Tip 1 AC Sistem panoları için MLP. Tek Faz AC Parafudr Mimari Dış Aydınlatma İçin DS134R-230/G DS98 Koruma LED Aydınlatma Parafudr Kurulumu MSB6 Tek Faz AC Parafudr Mimari Dış Aydınlatma İçin Tek Faz AC parafudr sistemleri sokak aydınlatması DS134R-230/G 3 faz bir nötr Tip 1 AC Sistem panoları için DLA

Detaylı

2001 SERİSİ AKSESUARLARI

2001 SERİSİ AKSESUARLARI BAĞLANTI ÜRÜNLERİ Ürün Kodu Açıklama Kesit Paket Birim Fiyat GEÇİŞ KLEMENSLERİ - TOPJOB S SERİSİ (Ex e II uyumludur, 8 kv izolasyon) 2000 SERİSİ 1,5mm² (1 mm² /yüksüklü kullanımda bağlantı kesiti) 18A(13,5A)

Detaylı

K.T.Ü. Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Müh. Böl. Temel Elektrik Lab. II TOPRAKLAMA. 1. Topraklama Nedir? 1-1)Topraklamanın önemi:

K.T.Ü. Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Müh. Böl. Temel Elektrik Lab. II TOPRAKLAMA. 1. Topraklama Nedir? 1-1)Topraklamanın önemi: K.T.Ü. Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Müh. Böl. Temel Elektrik Lab. II TOPRAKLAMA 1. Topraklama Nedir? 1-1)Topraklamanın önemi: Elektrik tesislerinde topraklamanın amacı; elektrikli cihazları

Detaylı

KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ NİN ALTI YERLEŞİM YERİNİN ELEKTROMANYETİK KİRLİLİK HARİTALARININ HAZIRLANMASI RAPORU. Hazırlayanlar:

KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ NİN ALTI YERLEŞİM YERİNİN ELEKTROMANYETİK KİRLİLİK HARİTALARININ HAZIRLANMASI RAPORU. Hazırlayanlar: KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ NİN ALTI YERLEŞİM YERİNİN ELEKTROMANYETİK KİRLİLİK HARİTALARININ HAZIRLANMASI RAPORU Hazırlayanlar: İbrahim Emrah BORHAN Bilişim Uzmanı Kemal ASLAN Bilişim Uzman Yardımcısı

Detaylı

DERS BİLGİ FORMU. Okul Eğitimi Süresi

DERS BİLGİ FORMU. Okul Eğitimi Süresi ) GÜÇ ELEKTRONİĞİ (0860120203-0860170113) VE ENERJİ Zorunlu Meslek i Seçmeli (Proje, Ödev, Araştırma, İş Yeri ) 4 56 44 100 Kredisi 3+1 4 Bu derste; yarı iletken anahtarlama elemanları, doğrultucu ve kıyıcı

Detaylı

Aşırı Gerilim ve Yıldırımdan Koruma Semineri 16.10.2014 1

Aşırı Gerilim ve Yıldırımdan Koruma Semineri 16.10.2014 1 Aşırı Gerilim ve Yıldırımdan Koruma Semineri 16.10.2014 1 16.10.2014 2 OBO BETTERMANN 100 YIL ÖNCE FRANZ BETTERMANN TARAFINDAN ALMANYA DA KURULMUŞTUR. 65 ÜLKEDE 4000 ÇALIŞANI BULUNMAKTADIR. TOPLAM CİROSU

Detaylı

Sensörler. Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL

Sensörler. Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL Sensörler Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL MANYETİK SENSÖRLER VE TRANSDÜSERLER Bir tel bobin haline getirilip içinden akım geçirilirse, bu bobinin içinde ve çevresinde manyetik alan oluşur. Bu manyetik alan gözle

Detaylı

ÖĞRENME FAALİYETİ-3 ÖĞRENME FAALİYETİ ÖĞRENME FAALİYETİ ÖĞRENME FAALİYETİ

ÖĞRENME FAALİYETİ-3 ÖĞRENME FAALİYETİ ÖĞRENME FAALİYETİ ÖĞRENME FAALİYETİ AMAÇ ÖĞRENME FAALİYETİ-3 ÖĞRENME FAALİYETİ AALİYETİ-3 ÖĞRENME FAALİYETİ Bu faaliyette verilecek bilgiler doğrultusunda, uygun atölye ortamında, standartlara ve elektrik iç tesisleri ve topraklamalar yönetmeliğine

Detaylı

ALÇAK GERİLİM DAĞITIM ŞEBEKELERİNDE GÜVENLİK VE KORUMA DÜZENEĞİ

ALÇAK GERİLİM DAĞITIM ŞEBEKELERİNDE GÜVENLİK VE KORUMA DÜZENEĞİ ALÇAK GERİLİM DAĞITIM ŞEBEKELERİNDE GÜVENLİK VE KORUMA DÜZENEĞİ Nejat Cahit GENÇER Çamlıbel EDAŞ-SİVAS ncg32@hotmail.com ÖZET Ülkemizde AG dağıtım şebekelerinde topraklama sistemi olarak TT sistemi uygulanmaktadır.

Detaylı

BÖLÜM -III- TİP ÖLÇÜM ve MUAYENE RAPORLARI

BÖLÜM -III- TİP ÖLÇÜM ve MUAYENE RAPORLARI BÖLÜM -III- TİP ÖLÇÜM ve MUAYENE RAPORLARI 103 104 Elektrik, Elektronik-Biyomedikal-Kontrol Mühendisliği Hizmetleri TOPRAK ÖZGÜL DİRENCİ ÖLÇÜM RAPORU A- GENEL BİLGİLER ÖLÇÜMÜ TALEP EDEN İLGİLİ KİŞİ ÖLÇÜM

Detaylı

LBSG 36 KOMPLE SF6 GAZ YALITIMLI METAL MAHVAZALI MODÜLER HÜCRELER (RMU)

LBSG 36 KOMPLE SF6 GAZ YALITIMLI METAL MAHVAZALI MODÜLER HÜCRELER (RMU) LBSG 36 KOMPLE SF6 GAZ YALITIMLI METAL MAHVAZALI MODÜLER HÜCRELER (RMU) DİNAMİZM / SÜREKLİLİK / PERFORMANS / TECRÜBE ULUSOY ELEKTRİK A.Ş. 1985 yılında bir mühendislik şirketi olarak kurulmuştur. Ulusoy

Detaylı

Haftalık Ders Saati. Okul Eğitimi Süresi

Haftalık Ders Saati. Okul Eğitimi Süresi DERSİN ADI BÖLÜM PROGRAM DÖNEMİ DERSİN DİLİ DERS KATEGORİSİ ÖN ŞARTLAR SÜRE VE DAĞILIMI KREDİ DERSİN AMACI ÖĞRENME ÇIKTILARI VE YETERLİKLER DERSİN İÇERİĞİ VE DAĞILIMI (MODÜLLER VE HAFTALARA GÖRE DAĞILIMI)

Detaylı

GÜNEŞ PANELLERİNDE TOPRAKLAMA VE YILDIRIMDAN KORUNMA SİSTEMLERİ

GÜNEŞ PANELLERİNDE TOPRAKLAMA VE YILDIRIMDAN KORUNMA SİSTEMLERİ GÜNEŞ PANELLERİNDE TOPRAKLAMA VE YILDIRIMDAN KORUNMA SİSTEMLERİ Mustafa Kemal AVŞAROĞLU Radsan A.Ş. mavsaroglu@radsan.com.tr ÖZET Güneşler elektrik elde edilen sistemlerin en temel yapıtaşı güneş hücreleri

Detaylı

ENERJİ DAĞITIMI-I. Dersin Kredisi 4 + 0 + 0

ENERJİ DAĞITIMI-I. Dersin Kredisi 4 + 0 + 0 ENERJİ DAĞITIMI-I Dersin Kredisi 4 + 0 + 0 Panolar: OG AG Panolar: 1 Devre kesici kompartmanı 2 Ana bara kompartmanı 3 Kablo kompartmanı 4 Alçak gerilim kompartman1 5 Ark gaz tahliye kanalı 6 Akım trafoları

Detaylı

ELEKTRİK PROJE ÇİZİMİ AYDINLATMA PROJELERİ

ELEKTRİK PROJE ÇİZİMİ AYDINLATMA PROJELERİ ELEKTRİK PROJE ÇİZİMİ AYDINLATMA PROJELERİ Elektrik Tesisat Projeleri (Aydınlatma Projeleri) Bilgisayar ortamında çizilecek olan Elektrik Tesisat Projesi, Mimarı Plan esas alınarak çizilir. Gerekli olan

Detaylı

SAĞLIK BAKANLIĞI ALÇAK GERİLİM ELEKTRİK PANO ve TABLOLARI

SAĞLIK BAKANLIĞI ALÇAK GERİLİM ELEKTRİK PANO ve TABLOLARI SAĞLIK BAKANLIĞI ALÇAK GERİLİM ELEKTRİK PANO ve TABLOLARI KONU VE KAPSAM: Alçak gerilim dağıtım panoları, bina içinde kullanılan, zemine montajlı, serbest dikili tip olarak prefabrik standart fonksiyonel

Detaylı

Eleman sayısı. Kılıf ve Koruyucu ekran. Kablo öz yapısı. İletken çapı. Eleman yapısı. Eleman sayısı. İletken Cinsi -K.

Eleman sayısı. Kılıf ve Koruyucu ekran. Kablo öz yapısı. İletken çapı. Eleman yapısı. Eleman sayısı. İletken Cinsi -K. HarİCİ Tesİsat Kabloları GENEL TANIMLAR (TÜRK TELEKOM KODLARI TT İŞ/A;İŞ/B) KDF A 00 0. İletken 0. İletkenin nominal çapı Eleman sayısı 00 Kablo çift sayısı Kılıf ve Koruyucu ekran A A H E iç kılıf Alüminyum

Detaylı

RÜZGÂR TÜRBĠNLERĠ VE ELEKTRĠKSEL KORUNMALARI

RÜZGÂR TÜRBĠNLERĠ VE ELEKTRĠKSEL KORUNMALARI RÜZGÂR TÜRBĠNLERĠ VE ELEKTRĠKSEL KORUNMALARI Rüzgar türbinleri genel olarak 3 parçadan oluşur. 1.Pervane Kanatları: Rüzgar estiği zaman pervanenin kanatlarına çarparak onu döndürmeye başlar. Bu sayede

Detaylı

Kalitesi Yönetmeliği. Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak ve Tanımlar. ve düşük maliyetli olarak planlanması, işletilmesi ve tüketicilere kaliteli,

Kalitesi Yönetmeliği. Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak ve Tanımlar. ve düşük maliyetli olarak planlanması, işletilmesi ve tüketicilere kaliteli, Elektrik İletim Sistemi Arz Güvenilirliği ve Kalitesi Yönetmeliği Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan: Resmi Gazete: 10 Kasım 2004 Çarşamba, Sayı: 25639 BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak ve Tanımlar

Detaylı

Isı ile emk elde etmek

Isı ile emk elde etmek ELEKTRİK ÜRETİMİ Isı ile emk elde etmek İki farklı iletkenin birer uçları birbirine kaynak edilir ya da sıkıca birbirine bağlanır. boşta kalan uçlarına hassas bir voltmetre bağlanır ve birleştirdiğimiz

Detaylı

ÖLÇME VE ÖLÇÜ ALETLERİ

ÖLÇME VE ÖLÇÜ ALETLERİ ÖLÇME VE ÖLÇÜ ALETLERİ 1. KISA DEVRE Kısa devre; kırmızı, sarı, mavi, nötr ve toprak hatlarının en az ikisinin birbirine temas ederek elektriksel akımın bu yolla devresini tamamlamasıdır. Kısa devre olduğunda

Detaylı

BİNGÖL ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ

BİNGÖL ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ BİNGÖL ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ BİNGÖL ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ İşin Niteliği Toplam Alan Parsel Sayısı Parsellerin Arsa Bedeli Parsel Yüzölçümleri Tahsisi Yapılan Parsel Sayısı Tahsisi Yapılan;Faaliyete

Detaylı

13. ÜNİTE AKIM VE GERİLİM ÖLÇÜLMESİ

13. ÜNİTE AKIM VE GERİLİM ÖLÇÜLMESİ 13. ÜNİTE AKIM VE GERİLİM ÖLÇÜLMESİ KONULAR 1. Akım Ölçülmesi-Ampermetreler 2. Gerilim Ölçülmesi-Voltmetreler Ölçü Aleti Seçiminde Dikkat Edilecek Noktalar: Ölçü aletlerinin seçiminde yapılacak ölçmeye

Detaylı

ELEKTRİK DEVRELERİ-2 LABORATUVARI VIII. DENEY FÖYÜ

ELEKTRİK DEVRELERİ-2 LABORATUVARI VIII. DENEY FÖYÜ EEKTRİK DEVREERİ-2 ABORATUVARI VIII. DENEY FÖYÜ SERİ VE PARAE REZONANS DEVRE UYGUAMASI Amaç: Seri ve paralel rezonans devrelerini incelemek, devrelerin karakteristik parametrelerini ölçmek, rezonans eğrilerini

Detaylı

TORAKLAMA. - Genel Bilgi - Kontrol Yöntemi - Örnekler

TORAKLAMA. - Genel Bilgi - Kontrol Yöntemi - Örnekler TORAKLAMA - Genel Bilgi - Kontrol Yöntemi - Örnekler Genel Bilgi Topraklama Nedir? Elektrik Topraklama Nedir? tesislerinde aktif olmayan bölümler ile sıfır iletkenleri ve bunlara bağlı bölümlerin, bir

Detaylı

Düzenlilik = ((Vçıkış(yük yokken) - Vçıkış(yük varken)) / Vçıkış(yük varken)

Düzenlilik = ((Vçıkış(yük yokken) - Vçıkış(yük varken)) / Vçıkış(yük varken) KTÜ Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Sayısal Elektronik Laboratuarı DOĞRULTUCULAR Günümüzde bilgisayarlar başta olmak üzere bir çok elektronik cihazı doğru akımla çalıştığı bilinen

Detaylı

Elektrik Motorları ve Sürücüleri

Elektrik Motorları ve Sürücüleri Elektrik Motorları ve Sürücüleri Genel Kavramlar Motor sarımı görüntüleri Sağ el kuralı bobine uygulanırsa: 4 parmak akım yönünü Başparmak N kutbunu gösterir N ve S kutbunun oluşumu Manyetik alan yönü

Detaylı