İran ın Orta Asya Politikaları

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "İran ın Orta Asya Politikaları"

Transkript

1 İran ın Orta Asya Politikaları Dr. Kaan Dilek

2 Trk Cuhuriyetleri'nin ağısızlıklarının 20. yılında İran ın Orta Asya Politikaları -Rapor- Dr. Kaan Dilek Ankara, 2011

3 İncelee Araştıra Dizisi iran'ın orta asya politikaları rapor YAYIN NO: 07 Yazar Dr. Kaan Dilek Editör Dr. Murat Yılaz Teknik Koordinasyon Mustafa Yeşilyurt Tasarı-Baskı SFN Televizyon Tanıtı Tasarı Yayıncılık Ltd. Şti. Tel: Dilek, Kaan İran'ın Orta Asya Politikaları / Kaan Dilek; editör: Murat Yılaz - Ankara: Hoca Ahet Yesevi Uluslararası Trk-Kazak Üniversitesi, s: 19x27 c. (Hoca Ahet Yesevi Uluslararası Trk-Kazak Üniversitesi. İncelee-Araştıra dizisi; yayın no: 07) ISBN: İran - Uluslararası İlişkiler - I. Yılaz, Murat Baskı Tarihi: Eyll 2011 Ahet Yesevi Üniversitesi Mtevelli Heyet Başkanlığı Adres: Taşkent Cad. 10. Sokak No: Bahçelievler/ANKARA Tel: Faks: tr

4 iran ın orta asya politikaları rapor İçindekiler Kısaltalar...4 Özet...5 Giriş...11 B İran İsla Cuhuriyeti nin Teel Özellikleri...16 Tarihî Arka Plan ve Sosyo-Politik Dinaikler...16 İran İsla Cuhuriyet inin Kuruluşu...20 Velayet-i Fakih...23 Devri Muhafızları Ordusu...26 Sosyo-Ekonoik Dinaikler...28 İran Ekonoisine İlişkin Projeksiyon Özeti B İran İsla Cuhuriyeti nde Dış Politika ve Teel Dinaikler...32 İran Dış Politikası, Teel Dinaikler ve Etkin Faktörler...32 B İran İsla Cuhuriyeti nin Orta Asya Politikaları...42 İran ve Orta Asya İlişkilerinin Tarihsel Evrii...42 Orta Asya nın İran Açısından Jeostratejik ve Jeopolitik Önei...45 İran ın Enerji ve Ekonoi Politikalarında Orta Asya...48 İran ın Gvenlik Politikalarında Orta Asya...53 Orta Asya da Kresel ve Bgesel Gçler / İran ın Stratejik Rakipleri...56 İran ın Orta Asya Ülkeleriyle İkili İlişkileri...59 İran-Trkenistan İlişkileri...59 İran-Kazakistan İlişkileri...62 İran-Özekistan İlişkileri...65 İran-Kırgızistan İlişkileri...67 İran-Tacikistan İlişkileri...71 Sonuç...75 Kaynaklar...78

5 hoca ahet yesevi uluslararası trk-kazak niversitesi TABLOLAR TABLO 1: İran Ekonoik Projeksiyon Özeti...29 TABLO 2: Dnya Petrol Rezervleri...46 TABLO 3: Dnya Doğalgaz Rezervleri...47 TABLO 4: Orta Asya Ülkelerinin GSYİH/ TABLO 5: Orta Asya Ülkelerin Nfus ve Yzç Byklğ/ TABLO 6: Orta Asya Başkentlerinin İran Üzerinden Açık Denizlere Mesafesi...49 TABLO 7: ECO Üyesi Ülkelerin Nfus Sayıları...51 TABLO 8 Trkenistan ın İhracat ve İthalat Yaptığı Öncelikli Ülkeler (2007)...60 HARİTALAR 4 HARİTA 1: Byk İran Haritası...12 HARİTA 2: Byk İran Haritası...13 HARİTA 3: İran Eyaletleri...28 HARİTA 4: İran ve Orta Asya...52 HARİTA 5: Trkenistan ın Planlanan Petrol İhraç Gzergahları...61 HARİTA 6: Kazakistan Coğrafyası ve Koşuları...64 HARİTA 7: Özekistan...66 HARİTA 8: Kırgızistan...69 HARİTA 9: Tacikistan...71 KISALTMALAR AB ABD BM BTC WTO İKÖ NATO SSCB ŞİÖ Avrupa Birliği Aerika Birleşik Devletleri Birleşiş Milletler Bak-Tiflis-Ceyhan Petrol Boru Hattı Dnya Ticaret Örgt İsla Konferansı Örgt Kuzey Atlantik Antlaşa Örgt Sovyet Sosyalist Cuhuriyetler Birliği Şanghay İşirliği Örgt

6 İRAN IN ORTA ASYA POLİTİKALARI özet

7 ÖZET İranlılar tarafından İran kltr ve edeniyet tarihinin, itolojisinin, sanat ve siyasetinin ayrılaz ir parçası olarak kaul edilen Orta Asya, Tahran yönetii için zaan zaan gvenlik gerekçeleriyle görezden gelinen, azen uluslararası yalıtılışlığın çıkış noktası, azen de ekonoik ve ticari entegrasyon arayışının erkezi ve dnya gçleriyle pazarlık şansını artırıcı ir ge olarak görlştr yzyılda Safevilerin kuruluşuyla İran siyasasının elirleyici faktör olarak Şiiliğin öne çıkası ve u ideopolitik yaklaşıın artık İran siyasetlerinin teel eğilii hâline gelesi, aynı zaanda o gne kadar sregelen İran ve Orta Asya arasındaki doğal ilişkilerin sınırlanasına, Orta Asya ve Batı dnyası arasında köpr olarak görlen İran ın Orta Asya dan uzaklaşasına zein hazırlaıştır. İran, u tarihten itiaren Snni İsla ın öneli ir erkezi olan Orta Asya ile ezhepsel çatışa ve çekişe içerisine giriş ve gesinde öneli evzi kayetiştir. İran ın Safeviler döneinde aşlayan Orta Asya dan kopuşu yzlerce yıl deva etiş ve İran, 1991 yılında Sovyetler Birliği nin dağılıp gede yeni devletlerin ortaya çıkasına kadar Orta Asya ya gvenli ir şekilde ir daha döneeiştir. XIX. yzyılın aşından itiaren Rusya nın Orta Asya ve Kafkasya yı işgal etesi, İran ın gedeki varlığı ve politikalarını derinden etkileiş ve İran geri dönş olayan ir geri çekileyle gedeki etkisini kayetiştir. Bu dönede Avrasya coğrafyasının dnyanın yk gçleri tarafından özel anla kazanası, Rusya ve İngiltere nin ge zerindeki rekaeti, İran ın Rusya ve İngiltere nin çatışa alanına dönşesi, İran ı Orta Asya ile ilişkilerinde ve gesel politikalarında taaen sınırlandırıştır. XX. yzyılda Rusya nın Sovyetler Birliğine dönştğ ve Orta Asya yı taaen ele geçirdiği, gedeki İngiltere varlığı ve politikalarının ABD ye iras kaldığı, İran da eşrutiyet taleiyle aşlayan odernleşe srecinin Pehlevi hanedanlığına dönşerek onarşik ir yapıya kavuştuğu ve Ortadoğu da yaşanan gelişelerin Tahran yönetiinin öncelikli politikalarının teelini oluşturduğu yıllar, aynı zaanda Orta Asya nın İran dış politikasında neredeyse yok sayıldığı ir dönedir. Ayetullah Hueyni liderliğinde 1979 yılında İran da Şiiliği esas alan İsla Devrii ardından İran İsla Cuhuriyeti nin kurulduğu yıllar, Sovyetler Birliği nin Orta Asya ve hatta Afganistan a kadar uzanan gede askerî varlığının ulunduğu yıllardır. Ne Doğu Ne Batı söyleiyle Sovyetler Birliği ile irlikte aşta ABD olak zere Batılı gçleri de karşısına alan İran yönetii, devriin heen ardından aşlayan Irak ile savaş nedeniyle iç

8 iran ın orta asya politikaları rapor politika ve savaş şartlarına odaklanıştır. Sovyetler Birliğini doğrudan karşısına alak isteediği ve yoğun ir şekilde ilgisini Ortadoğu ve yakın koşularına çeviren İran, gvenlik eksenli endişelerinden dolayı Orta Asya yı görezden geliştir. İran ın dış politikasında gerçek anlada Orta Asya nın var olaya aşlaası ve geye yönelik stratejik hesap ve eyle planlarının yapılası, 1991 yılında Sovyetler Birliği nin dağılasının ardından gede yeni devletlerin kurulası döneine rastlaaktadır. Aa u dönede de İran ın, Orta Asya ile yoğun ir şekilde ilgilenesi ve politikalar retesi de pek kn olaıştır. Sovyetlerin dağıldığı dönee rastlayan u yıllar, aynı zaanda Ortadoğu da yk değişi ve savaşların yaşanaya aşladığı yıllar olarak da karşııza çıkaktadır yılında Sadda ın Kuveyt i işgali ile aşlayan ve ardından Sadda rejiine karşı uluslararası gçlerin askerî operasyon dzenleesi ve Körfez Savaşı'nın yaşanası, heen sınırları yanında vuku ulan gelişelere kayıtsız kalaayacağını çok iyi anlayan Trkiye ve Suriye gii Tahran yönetiinin t enerjisini iç politika, Irak ve Körfez deki gelişelere verdiği ir dönedir. İran'ın atı ve gney atı sınırlarının heen yanı aşında Körfez Savaşı yaşanır, kuzeyinde Sovyetlerin dağılasıyla yeni devletler kurulakta ve genin jeopolitiği taaen değişirken, İran da 1989 yılında devriin lideri Ayetullah Hueyni nin vefatı ardından yeni dinî lider tarafından ta olarak doldurulaayan karizatik lider oşluğundan kaynaklanan iç politik hesaplaşalar yaşanaktadır. T u gelişelere rağen İran yönetii, çok uzun yıllardır varlık gösterediği ve derin ağlarının ulunduğu ir ge olarak Orta Asya da kurulan devletlerle ilişkilerini pragatik ir yaklaşıla geliştire yoluna gitti. Sovyetlerin dağılasıyla ortaya çıkan yeni jeopolitik orta İran için öneli fırsatlar sunarken, aynı zaanda çok ciddi gvenlik risklerini de yanında taşıaktaydı. Sovyetler Birliği nin dağılasının ardından İran ın kuzey gelerinde çok öneli jeopolitik değişie neden olan yeni Orta Asya devletlerinin ortaya çıkası, ilgisini iç politika ve Ortadoğu ya atuf kılış olan Tahran yönetiinin Orta Asya ya geri dönşn sağladı. Tahran yönetii, Orta Asya da yeni oluşan jeopolitik ortada ABD nin yakın ir ttefiki olarak gördğ Trkiye yi ve özellikle de Trkçlk akıını ciddi ir tehdit olarak algıladı. Sovyetlerin dağılasının ardından Moskova nın gesel ve uluslararası arenada etkinliği ve gcn kayetesi, Orta Asya da yeni ortaya çıkan devletlerin odel arayışını da hızlandırdı. Bu dönede yeni Orta Asya lkeleri için dil ve kltr irliğinin ulunduğu odern laik ir Cuhuriyet olarak Trkiye, tarihsel ve kltrel ağları yanında, gedeki azı etnik gruplarla dil irlikteliğine de sahip, dinî referanslarla deokrasi ve Cuhuriyet tanıı ortaya koyaya çalışan İran, iki öneli odel lke olarak tartışıldı. İran, u yıllarda ideolojik olarak Trkçlğ ve Trkiye nin gesel etkinliğini tehdit olarak algılarken, aynı zaanda Trkiye ile Orta Asya konusunda öneli işirliği içinde olan ve İran ın en öneli dşanı ABD nin gede nfuzunu artırasından da ciddi kaygı duyuyordu. 7 ö z e t

9 hoca ahet yesevi uluslararası trk-kazak niversitesi İran ın t u olusuz gelişelere rağen Orta Asya lkeleriyle ilişkilerini geliştire yollarını aradığı ve reji ihracı politikalarıyla tanınan Tahran ın, Orta Asya ya yönelik yaklaşıının, öncelikle reji ihracından ziyade yeni gvenliksiz gelerin oluşasından kaçınılası, uluslararası sisteden yalıtılışlığın giderilesi ve ge lkeleriyle ekonoik ve ticari ilişkilerinin geliştirilesi zerine kurulaya çalışıldığı görlektedir yılında Tahran yönetiinin çaaları ve inisiyatifiyle Afganistan ve Orta Asya lkelerinin Ekonoik İşirliği Örgt (ECO) yesi olası ve örgtn genişleesi de u yaklaşıın ir sonucudur. 8 ö z e t Körfez Savaşı ardından atısında ideolojik dşanı Sadda rejiinin zayıflatılası ve uluslararası gçlerin hedefi hâline gelesiyle he derin kaygılar yaşarken, ir yandan da Sadda rejiinin u duruundan pek rahatsız olayan Tahran yönetii, 11 Eyll olaylarına kadar Ortadoğu da yaşanan gelişeleri yakından takip eden aa aynı zaanda Orta Asya lkelerine yönelik politikalar geliştireye çalışan ir çizgi takip etti. Aa Tahran yönetiinin Orta Asya ya yönelik gelişeye aşlayan ve stratejik derinlik kazanası yolunda ilerleyen Orta Asya politikaları, u kez ABD önclğnde 2001 yılında Afganistan a askerî operasyon dzenlenesiyle hızını kayetti. İran, en öneli dşanı olarak gördğ ABD nin askerî gcyle u kez doğu sınırlarına dayanasını çok ciddi gvenlik tehdidi olarak algılarken, aynı zaanda doğusunda var olan ideolojik dşanı Talian yönetiinin uluslararası gçlerin hedefi hâline gelesini enuniyetle karşıladı. 11 Eyll olaylarının ardından İran ın, ABD nin gesel yayılasına karşı ittifak arayışının adresi Rusya ve Çin olurken, gesel ve uluslararası gelişeler yanında İran ın iç politik dengelerinde eydana gelen olaylar, Tahran ın iç dengelerini olduğu kadar dış politikalarını da derinden etkiledi. Jeopolitik konuu, karasal sınırların uzunluğu, yzyıllara dayanan kltrel-dinî ilişkileri, ekonoik-ticari işirlikleri ve diğer irçok etken, İran ile Orta Asya lkeleri arasında kopası zor ağların oluşasını sağlaıştır. ABD, AB, Çin ve özellikle de Rusya ve Trkiye gii uluslararası ve gesel gçlerin yanında her zaan öneli ir gç ve çeki erkezi ola potansiyeli taşıyan İran, Orta Asya politikalarının görezden gelineeyecek ir aktör olarak algılanaktadır. Anahtar Kelieler; İran, Orta Asya, Trkenistan, Kazakistan, Özekistan, Tacikistan, Kırgızistan, Rusya, Çin, ABD, AB, Trkiye

10 iran ın orta asya politikaları rapor Iran's Central Asıan Polıtıcs Astract Central Asia has een considered y the Iranians as an inseparale part of the Iranian history of culture and civilization, and the Iranian ythology, art and politics. Iranian adinistrations soeties have neglected the region ecause of the security reasons, ut they have also seen the region as a way out fro their isolation in the international arena, have ade it the focus of their search for econoic and coercial integration and have treated it as a tool to increase their power of argaining with world powers. The Russian invasion of Central Asia and the Caucasus fro the eginning of the 19th century affected the presence and policies of Iran in the region and, thus, Iran lost its influence in the region with an irreversile withdrawal. In the twentieth century, Russia was replaced y the Soviet Union, which took the control of the whole Central Asia; the British presence and policies in the region were inherited y the United States; and the odernization process, which egan in Iran with the deand of legitiacy, resulted in the estalishent of a onarchy under the rule of the Pahlawi dynasty. In this century, developents in the Middle East constituted the asis of policies of the Tehran regie whereas Central Asia was copletely ignored in the Iranian foreign policy. The highly iportant geopolitical change in the regions in the north of Iran, which was caused y the eergence of the independent Central Asian states after the Soviet Union was disintegrated, enaled Iran, which had turned its attention to doestic politics and the Middle East, to return to Central Asia again. The geopolitical position of Iran, its long land orders and its cultural-religious and econoic-trade relations with the regional states which were estalished centuries ago have created strong ties etween Iran and the Central Asian states. Iran has always had the potential of eing an iportant power and center of attraction apart fro the international and regional powers such as the United States, the EU, China and especially Russia and Turkey. Thus, it is perceived y other powers as an actor which cannot e ignored in their Central Asian policies. 9 ö z e t Keywords: Iran, Central Asia, Turkenistan, Kazakhstan, Uzekistan, Tajikistan, Kyrgyzstan, Russia, China, USA, EU, Turkey

11 hoca ahet yesevi uluslararası trk-kazak niversitesi Интересы Ирана в Центральной Азии 1O ö z e t Аннотация Центральной Азия, воспринимаемая иранцами как неотъемлемая часть истории иранской культуры и цивилизации, мифологии, искусства и политики, время от времени игнорировалась тегеранским руководством по соображениям безопасности, иногда являлась отправной точкой международной изоляции, порой была центром усилий по экономической и торговой интеграции и рассматривалась как выгодный регион при переговорах с мировыми державами. Вторжение России в Центральную Азию и на Кавказ в начале XIX в. оказало глубокое влияние на присутствие Ирана и его политику в регионе, Иран безвозвратно потерял свое влияние в регионе. В XX в., когда на смену России приходит Советский Союз и Центральная Азия полностью входит в его состав, когда британское присутствие и политика в регионе была унаследована США и процесс модернизации в Иране, начавшийся с требований конституционного строя преобразуясь в династию Пехлеви, превращается в монархическое правление, когда развитие событий на Ближнем Востоке заложило основу приоритетных направлений тегеранского руководства, Центральная Азия практически игнорировалась во внешней политике Ирана. Образование новых государств в Центральной Азии после распада Советского Союза, явившееся причиной очень важных геополитических изменений в северных районах Ирана, вызвало оживление интереса тегеранской администрации, полностью направленной на внутреннюю политику и Ближний Восток, к странам Центральной Азии. Геополитическое расположение, протяженность сухопутных границ, многовековые культурно-религиозные отношения, торгово-экономическое сотрудничество и многие другие факторы создали неразрывные связи между Ираном и странами Центральной Азии. Иран, который наряду с международными и региональными силами, такими как США, ЕС, Китай и особенно Россия и Турция, всегда имел потенциал стать важным центром силы и притяжения в регионе и рассматривается как неизменный актер в центральноазиатской политике. Ключевые слова: Иран, Центральная Азия, Туркменистан, Казахстан, Узбекистан, Таджикистан, Кыргызстан, Россия, Китай, США, ЕС, Турция

12 Giriş Orta Asya, tarih oyunca dnyanın en öneli geçiş gelerinden iri olarak kaul ediliş, jeostratejik ve jeopolitik konuu nedeniyle de her zaan gesel ve uluslararası arenada gç cadelesine sahne oluştur. Özellikle Sovyetler Birliği nin dağılasının ardından ir kez daha uluslararası ve gesel stratejik hesapların odağı olan Orta Asya, aşta ABD ve Rusya olak zere Trkiye, AB, Çin ve İran gii uluslararası ve gesel gçlerin rekaet alanına dönşştr. Sovyetler Birliği nin dağılası, kresel ve gesel dzeyde lkelerin iç ve dış politikalarında öneli değişi/dönşlere neden olduğu gii, İran ın da gesel politikaları, stratejisi ve yaklaşıını değiştiresi açısından etkili oluştur. Yine 2000 li yıllarda yaşanan kresel değişiler ardından Orta Asya nın artan jeopolitik ve jeostratejik konuu, geye yönelik uluslararası politik hesaplar ve stratejiler karşısında İran, tarihsel, kltrel, dil ve edeiyat gii irçok alanda ortak ir irasa sahip Trkenistan, Kazakistan, Özekistan, Kırgızistan, Afganistan ve Tacikistan ile ilişkilerini gözden geçiriş ve u lkelere yönelik politikalarında değişikliklere gitiştir. 11 İran ın Orta Asya politikalarının irdeleneceği ve çeşitli oyutlarıyla değerlendirileceği u çalışada, öncelikle İran da devri sonrası Şiiliğin teel paradigalarını oluşturduğu ideopolitik, siyasî ve idarî yapının anlaşılası gerektiği dşnlektedir. Zira dnyada kendine özg siyasî ve idarî yapısı olan İran ın iç politik yapısının anlaşıladan, salt uluslararası literatre egeen azı dış politika teorileri zerinden gesel yaklaşıları ve uluslararası ilişkilerini nasıl kurguladığını ele alak yanıltıcı olailecektir. Ayrıca İran ın siyasal karar ekanizasının oluşasında etkin faktörlerin aşında da İran ın tarihsel derinliği, kltr ve edeniyet coğrafyasına dayandırdığı yaklaşıı gelektedir. Dolayısıyla İran ın t savaşlarını, arış, strateji ve politikalarını, tarihsel derinliği ve jeopolitiğine dayandıraya çalıştığını öne srek çok iddialı ir övg olarak algılansa da, u tr ir yaklaşıdan yoksun İran ın, iç ve dış politika analizlerinin derinlikli perspektiften uzak kalası ihtiali de ir o kadar fazladır. Bu teel yaklaşıla irlikte tarihsel derinlikten yoksun İran analizleriyle Tahran yönetilerinin yakın koşuları, Ortadoğu, Orta Asya politikalarıyla Filistin de Haas, Lnan da Hizullah, Afganistan da Hazaralar, Yeen de Husiler ve diğer coğrafyalarda aşka etnik/dinî gruplarla ilişkilerinin revizyonist ir yaklaşı olduğu kanaatine varailiriz. Oysa

13 hoca ahet yesevi uluslararası trk-kazak niversitesi 12 İran ın örtl ve açıktan stratejik rekaetleri, savaşları ve gç gösterilerinin yaşandığı u sahalar; aynı zaanda İran ı İran yapan coğrafyalardır. İran ın örtl ve açıktan stratejik rekaetleri, savaşları ve gç gösterilerinin yaşandığı u sahalar; aynı zaanda İran ı İran yapan coğrafyalardır. Başka ir deyişle, İran ın tarih ve kltr coğrafyası ile jeopolitik etkisi arasında doğrudan ir ilişki vardır ve u ilişki, İran ın dış politika oluşuunda teel paradigasını inşa etektedir. İran ın yzyıllardır siyasal eğililerinin erkezi olan coğrafyalar, ugnn koşullarında izatihi hkettikleri yerler olasa da u coğrafyalar her zaan hketeyi dşndkleri ve kendilerinin ayrılaz ir parçası olarak görlen topraklardır. İran tarihî etinlerinin neredeyse teelini oluşturan Şehnae de 1 yer alan itolojik kahraanlar ve coğrafyalar, İranlı yönetici ve elitlerin dnyevî ideallerini ssleiş ve ugn de İranlı elitlerin zihinsel altyapısını u tarihsel perspektif dolduruştur. Bu akış açısı, kii İranlılar için yk Aryan lksne ve ideolojik eğilie dönşrken, çoğu İranlılar için ideolojik eğilii her ne olursa olsun övnç kaynağı olarak kltr ve edeniyet havzası algısına ve kltr illîyetçiliğine kaynaklık etektedir. g ir HARİTA 1: Byk İran Haritası i ş Kaynak: 1 Firdevsi nin Şehnae adlı eseri, İran ın ilisel tarihçiliği oladığı savını ileri sren Batılı irçok tarihçi ve özellikle de Alan tarihçiler açısından İran tarihinin teel eseri olarak kaul edilektedir.

14 iran ın orta asya politikaları rapor İranlı elitlerin irçoğuna haki u akış açısı Orta Asya için de geçerlidir. İranlı elitler, kendi toplularının doğal yaşa alanlarını yani coğrafya ve tarihinin sınırlarını; doğuda Maverannehir ve Hindistan da İndus Nehrine, atıda Fırat nehri ve daha ötesinde Doğu Akdeniz kıyılarına, kuzeyde Kafkaslar, Hazar Denizi ve oradan Aral G'ne ve gneyde ise Körfez ve Uan Denizi ne kadar olan coğrafya olarak tanılaaktadırlar. Bugn u coğrafya içinde İran, Azeraycan, Afganistan, Trkenistan, Tacikistan, Özekistan, Doğu ve Gney Doğu Anadolu, Irak ve Pakistan yer alaktadır. HARİTA 2: Byk İran Haritası 13 g ir i ş Kaynak: İran tarihini oluşturan u coğrafyalar, ugn t İranlı elitlerin zihinsel arka planında İran ın ir parçası ve kltr tarihinin derinliğinin ir uzantısı olarak algılanır. Bu yzden ugnk Orta Asya coğrafyası, İranlı elitler açısından İran ın siyasî, kltr ve edeniyet tarihinin nostaljik kalpgâhı olarak görlr. 2 Ortadoğu, Kafkasya, Orta Asya ve nihayetinde Avrasya coğrafyasında farklı stratejik eksen olayı hedefleyen ya da u tr ir yaklaşıla gesel ve uluslararası aktörlerin politikalarında rol alayı aaçlayan, jeopolitik ve jeostratejik konuuyla u potansiyele sahip olan İran, öneli enerji kaynaklarına, jeopolitik ve jeostratejik konua sahip Orta Asya için de gözden çıkarılaayacak gesel ir aktör olarak görlr. 2 Orta Asya nın tarihî ve jeokltrel yapısına dair ayrıntılar için akınız: Ahet Davutoğlu, Stratejik Derinlik-Trkiye nin Uluslararası Konuu, İstanul, Kre Yayınları, 2004, s

15

16 İRAN IN ORTA ASYA POLİTİKALARI.BÖLÜMI İRAN İSLAM CUMHURİYETİ NİN TEMEL ÖZELLİKLERİ Tarihî Arka Plan ve Sosyo-Politik Dinaikler İran İsla Cuhuriyet inin Kuruluşu Velayet-i Fakih Devri Muhafızları Ordusu Sosyo-Ekonoik Dinaikler

17 hoca ahet yesevi uluslararası trk-kazak niversitesi İRAN İSLAM CUMHURİYETİ NİN TEMEL ÖZELLİKLERİ tarihî arka plan ve sosyo-politik dinaikler 1963 yılında yrrlğe koyulan teelde toprak reforunu, özelleştire ve ir takı sosyal hakları içeren Ak Devri, İran İsla Cuhuriyeti nin kurulasına giden yolun en öneli dön noktalarından iridir. 16 I. İran ın siyasal ve toplusal dinaiklerini derinden etkileyen en öneli tarihsel gelişiin, XVI. yzyılda Safevi Devleti nin kuruluşu olduğu ugn t araştıracılar tarafından genel kaul görektedir. İran da XIX. yzyılda tearz eden kilik inşası ve illîyetçiliğin teel taşlarını oluşturan Şiilik ve Fars Dili etrafında şekillenen kltrel irasın da gnze ulaşasının ana kaynağının Safeviler olduğu görlektedir. Safevilere kadar çeşitli hanedanlara ev sahipliği yapan İran, siyasal irlikten uzak ir kltr coğrafyası olarak karşııza çıkaktadır. Aa Safeviler ile irlikte İran da siyasal irlik sağlanış ve öneli ir kısında Şiilik yaygın dinî anlayış hâlini alıştır. Safeviler döneinde İran da oluşturulan siyasal ve toplusal yapı, gnz İran ında toplusal ve siyasal dinaiklerinin oluşasına kaynak oluştur. Özellikle Safeviler döneinde din adalarına yklenen toplusal ve siyasal roller, Safeviler sonrası Pehlevi Hanedanlığının kurulasına kadar geçen sreçte İran topluunda oluşan sosyopolitik oşluğun din adaları tarafından doldurasına zein hazırlaış ve sonuçta Şii din adaları, İran ın en öneli politik figrleri hâline dönşştr. 1 Yine İran da devri srecini, odern toplusal ve siyasal dinaikleri doğrudan etkileyen yakın tarihin en öneli gelişesinin 1906 yılında sonuca ulaşan Meşrutiyet hareketi olduğu görlektedir. İran odernleşesinin en öneli dön noktası olarak kaul edilen Meşrutiyet Devrii, Safevilerden sonra Afşarlar, Zendiye ve Kacar hanedanlarının İran coğrafyasında oluşturduğu toplusal ve siyasal yapının değişesine, Şah ın yetkilerinin kısıtlanarak, odern anlada eclisin kurulasına ve siyasal örgtlenelerin aşlaasına zein hazırlaıştır. Bu srecin yaşanasında Batılı gçlerin geyi işgal çaaları itici ir gç oluşturuş, ayrıca iletişi kanallarının 1 Bu savın İran yakın tarihindeki ilk örneği İngiliz ttn rejisine karşı Ayetullah Şirazi nin verdiği nl Toneki (ttn) fetvası ve u doğrultuda gelişen din adaları önclğnde ilk sörge karşıtı ayaklanadır.

18 iran ın orta asya politikaları rapor gelişesi, dış dnyayla entelektel ilişkilerin artası, eğitiin yaygınlaştırılası, terce faaliyetleri, Batılı odern dşnce ekollerinin İran a giresi ve kendine elli kitleler oluşturası ve her şeyden önelisi Şii din adalarının odernleşe çaalarına destek olası etkili oluştur. İran da yaşanan Meşrutiyet Devrii ve u sreçle gelişen toplusal ve siyasal dinaiklerin, 1979 yılında yaşanan devri srecinin teel itici gc ve aynı zaanda devriin en yakın tarihsel arka planını oluşturduğu da tartışılaktadır yılında Meşrutiyet Devriini gerçekleştiren ve parlaentosunu kuran İran da 1979 yılında eydana gelen İsla Devriine kadar çeşitli adireler atlanasına rağen onarşik siyasal yapı ve eclis çalışasına deva ediliştir. Aslında yılları arasında sancılı geçen ve çeşitli dahalelere aruz kalan İran ın siyasî sreci sonunda ortaya çıkan İsla Devrii olarak adlandırılan 1979 İran devrii, siyasî ve sosyal içeriğiyle iteiş eşrutiyet devriinin ir devaı olarak da görleilir. İran da eşrutiyet hketlerinin kurulası ve parlaentonun çalışaları, 1920 li yıllara gelindiğinde Rıza Şah ve daha sonra onun oğlunu hkete taşıyacak ve yine daha sonraları Musaddık döneinde İran da petroln illîleştirilesine çalışıldığı ir dönede gelen askerî darelerle kesintiye uğrayacak, Kacar hanedanının istidadından kaçan İran halkı, yeni ir hanedanın askıcı ve otoriter dzeninin hâkiiyeti altına girecektir. İşte urada İsla devrii olarak adlandırılan sreç, ir akıa he siyasî açıdan, he de sosyal gelişeleriyle kesintiye uğratılış eşrutiyet hareketlerinin devaını andıraktadır. 2 İran da devrie giden srecin öneli dön noktalarından irinin de 1951 yılında İran petrollerinin illîleştirilesi girişii ve Musaddık dönei yaşanan gelişeler olduğu görlektedir. Soğuk Savaş döneinin aşlangıç yılları sayılailecek olan 1950 lı yıllarda, İranlı aydınlar arasında ve Sovyetler Birliği etkisinde kalan Hiz-i Tudeyi İran (Tudeh Partisi) gii partiler aracılığıyla İran ın ulusalcı siyasal vurgularının arttığı ir döne gözlenektedir. Bu dönede İran Meclisi ndeki Millî Cephe Gruu ve u gruun lideri Muhaed Musaddık da ulusalcı politikalara vurgu yapan ir yaklaşıla siyaset sahnesinde yer alaktadır. Musaddık, ABD enşeli şirketlerin o dönede Suudi Araistan ve Venezella petrollerini işlete karşılığında kârın yarısını petrol sahii lkelerle paylaştığını görş ve Anglo-Iranian Oil Copany adlı İngiliz petrol işletecisi şirketle 1933 yılında izalanan ve ardından defalarca ekleelerin yapıldığı anlaşaya karşı çıkıştır. Musaddık, İran ın u şirketin petrol işletelerinden elde edilen kârdan çok az pay aldığını savunuştur. 28 Aralık 1949 yılında söz konusu anlaşanın yeni ekleelerinin İran Meclisi nde onaylanası gndee geldiğinde Musaddık, anlaşanın onaylanaası yönnde hareket etiştir. Hiz-i Tudey-i İran ve İran Millî Cephe Gruunun halk arasında aşlattığı propagandalarla, İran petrollerinin illîleştirilesi isteiyle halk gösterileri aşlaıştır. 17 I. 2 Ayrıntılar için Bakınız: Kaan Dilek, İran da Meşrutiyet Hareketi ve Dönein Siyasî Gelişeleri, Akadeik Ortadoğu, Cilt 2, Sayı, 1, İstanul, 2006, s

19 hoca ahet yesevi uluslararası trk-kazak niversitesi O dönede İran ın Başakanı olan Şah ın yakın adaı ve İngiliz siyasetlerinin savunucusu (Sepehud) Hac Ali Rezara, 3 Mart 1951 yılında petroln illîleştirilesi istelerinin teknik, ekonoik ve siyasî ortala uyuşadığını ve unun gerçekleşesinin kn oladığını söyledikten sonra ir suikast sonucunda hayatını kayetiştir. Bunun zerine Musaddık, İran ın yeni aşakanı oluştur. Musaddık ın, İran petrollerinin illîleştirilesiyle ilgili söylelerini hayata geçirecek siyasî gce ulaştığı 1951 yılı, aynı zaanda aşta İngiltere olak zere irçok lkenin Musaddık aleyhinde planlara aşladığı ir yıldır. 18 I. Musaddık ın 28 Nisan 1951 yılında Başakan olur olaz yaptığı ilk girişi, 30 Nisan tarihinde İran petrollerinin illîleştirilesiyle ilgili kanunu eclisten geçirek oldu. Bu srecin ardından 1952 yılında Musaddık ın liderliğini yaptığı Millî Cephe ile Hiz-i Tudeyi nin Meclis çoğunluğunu elde etesi sonucunda, İran Şahı'nın tahtından feragate zorlandığı ir döne yaşanıştır. İran Şahı'nın u askılara dayanaayarak Roa ya kaçışı, Batılı lkelerin dare planlarını hayata geçireye aşladığı döne oluştur. İngilizlerin ABD ile anlaşarak hazırladığı dare planının önderliğini General Zahidi yapıştır. İlk girişii aşarısızlıkla sonuçlanan dare planı, 19 Ağustos 1953 tarihinde tekrar hayata geçiriliş ve General Zahidi önderliğinde dareciler Musaddık ı dşrştr. Roa ya kaçan İran Şahı, Musaddık ın azledilerek tutuklanasının ardından, ç gn sonra İran a geri dönştr. İran ın SSCB yanlısı politikalara kayası kaygısının öncelikle tehdit algısı olarak görldğ İngiltere ve ABD dış politikasında, 1953 yılında Musaddık a karşı yapılan askerî darenin kendilerince irçok haklı gerekçesi var olsa da, İran siyasî ve toplusal dinaiklerinin u dare girişiiyle çok ciddi kırıla yaşadığını tarih ize gösterektedir. Zira u gelişeler ardından Şah kişisel otoritesini tesis yoluna gitiş ve polisiye tedirlerle İran topluunu patlaa noktasına ulaştırıştır. İran devri srecini politik ve ekonoik açılardan doğrudan etkileyen ve irçok araştıracı için Şah ın politik intiharı olarak da değerlendirilen 1963 yılında yrrlğe koyulan teelde toprak reforunu, özelleştire ve ir takı sosyal hakları içeren Ak Devri, İran İsla Cuhuriyeti nin kurulasına giden yolun en öneli dön noktalarından iridir. Aslında 1963 yılında uygulaaya koyulan Ak Devri yasalarının çıkış noktasının 1951 yılında İran petrollerinin illîleştirilesi girişii ve Musaddık yönetiinin olduğu da dşnlektedir. Muhaed Rıza Şah, 1953 yılında Musaddık ın devrilesine ve tutuklanasına neden olan dareyle kaçtığı Roa dan tekrar İran a döndğnde, Batılı lkelerden aldığı gçle kişisel yönetiini utlaklaştıra yoluna gitiştir. Şah, anayasada dzenleeler yaparak eclisin Şah karşısında gcn azaltış, ekonoik ve politik konularda karar ala yetkisini eclisin zerine çıkartıştır. Şah, iddialı kalkına politikalarını uygulaaya yöneldiğinde petrol gelirlerinin u politikaların hayata

20 iran ın orta asya politikaları rapor geçesine yeterli oladığını görş ve ABD den ali destek isteiştir. O dönede ABD Başkanı olan Kennedy, Şah a toprak reforu yapası ve siyasal yaşaın lieralleştirilesi karşılığında yardıda ulunacağı taahhdnde ulunuştur. Bunun zerine Şah, Ak Devri adı verilen refor paketini hazırlaış ve 1963 yılında referandua sunulan refor paketi uygulaaya geçiştir. İran da din adaları ve toprak sahiplerinin yoğun tepkisine neden olan reforlara karşı itirazların aşlaası uzun zaan alaış ve 1963 yılında yk ayaklanalar yaşanıştır. Şah karşıtı politikalarıyla öne çıkan ir din adaı olarak Ayetullah Hueyni nin İran siyasî sahnesine Şah karşıtı politikalarıyla öne çıkan ir din adaı olarak Ayetullah Hueyni nin İran siyasî sahnesine çıktığı ve aslında İran uhalefetinin liderliğine ykseldiği u dönede, Hueyni ve İran Millî Cephe liderleri tutuklanış, kısa ir sre sonra Ayetullah Hueyni, 1964 yılında srgne gönderiliştir. çıktığı ve aslında İran uhalefetinin liderliğine ykseldiği u dönede, Hueyni ve İran Millî Cephe liderleri tutuklanış, kısa ir sre sonra Ayetullah Hueyni, 1964 yılında srgne gönderiliştir. İran da siyasî ve toplusal yapının ciddi dare aldığı 60 ve 70 li yıllarda kanlı ayaklanalar yaşanış ve Şah u ayaklanaları şiddetle astırırken aynı zaanda sosyal politikalar uygulaakta aşarısız oluştur. Özellikle ykselen orta sınıfı, esnaf, sanatkârlar ve hiyerokratik yapıyı karşısına alan Şah, sonunu hazırlayan 1979 devriine giden yolu açıştır İran Devriini analiz eden irçok araştıracı, devri srecinde sosyal, ekonoik ve politik faktörler, Şii İsla öğretisi, ekonoik koşullar, çarpık/eşitliksiz gelişecilik, rokrasi ve hiyerokrasi arasında çatışa, sınıf cadelesi, Ayetullah Hueyni nin karizatik liderliği gii irçok faktör öne çıkararak varsayılarda ulunaktadırlar. Kii İran araştıracısı, Şii İsla ın devri srecinde sosyal, ekonoik ve politik faktörlere oranla daha az etkili olduğunu ve Çarpık/Eşitlikten Uzak Gelişe teziyle Ervand Arahaian, Şah döneindeki ekonoik, ticari ve sanayi atılıları karşısında siyaset ve insan hakları, ireysel özgrlkler alanlarında açılıların yapılaaasını, dolayısıyla eşitliksiz ir gelişe yaşanarak toplusal gerginliklerin körklendiğini ve sonuçta u gelişelerin Şah ın sonunu hazırladığını dşnektedirler. 3 Said Air Arjoand da İran devriiyle ilgili; Şah tarafından oluşturulan rokratik gçler (elit kesi, askerî ve sivil rokrasi, işverenler ve rantiye sınıfı) ile hiyerokrasi (dinî hiyerarşi, esnaf sanatkar ve kçk işlete sahipleri tarafından desteklenen geleneksel ulea, din adaları) arasındaki çatışanın devrii ortaya çıkardığını, aslında u cadelenin klasik siyasal çekişeden farklı oladığını ve devri ile İran da niteliksel olarak çok fazla ir değişikliğin yaşanadığını, taç giyen Şah yerine sarıklı uleanın 19 I. 3 Ervand Arahaian, Iran Between Two Revolution, Princeton University Press, New Jersey, 1982

Çin in Orta Asya Politikaları

Çin in Orta Asya Politikaları Trk Cuhuriyetleri'nin ağısızlıklarının 20. yılında Çin in Orta Asya Politikaları -Rapor- Doç.Dr. Erkin Ekre Ankara, 2011 İncelee Araştıra Dizisi Çin in Orta Asya Politikaları rapor YAYIN NO: 04 Yazar Doç.Dr.

Detaylı

Rusya nın Orta Asya Politikaları

Rusya nın Orta Asya Politikaları Rusya nın Orta Asya Politikaları Dr. İlyas Kaalov Trk Cuhuriyetleri'nin ağısızlıklarının 20. yılında Rusya nın Orta Asya Politikaları -Rapor- Dr. İlyas Kaalov Ankara, 2011 İncelee Araştıra Dizisi rusya'nın

Detaylı

ORTA ASYA İLE GÜNEY ASYA ARASINDA MODERN İPEK YOLU PROJESİ

ORTA ASYA İLE GÜNEY ASYA ARASINDA MODERN İPEK YOLU PROJESİ ORTA ASYA İLE GÜNEY ASYA ARASINDA MODERN İPEK YOLU PROJESİ Doç. Dr. Fırat Purtaş Trk Cuhuriyetleri'nin ağısızlıklarının 20. yılında Orta Asya ile Gney Asya Arasında Modern İpek Yolu Projesi afganistan,

Detaylı

1979 İRAN İSLAM DEVRİMİ SONRASI TÜRKİYE-İRAN İLİŞKİLERİ. Ömer Faruk GÖRÇÜN

1979 İRAN İSLAM DEVRİMİ SONRASI TÜRKİYE-İRAN İLİŞKİLERİ. Ömer Faruk GÖRÇÜN i 1979 İRAN İSLAM DEVRİMİ SONRASI TÜRKİYE-İRAN İLİŞKİLERİ Ömer Faruk GÖRÇÜN ii Yayın No : 2005 Politika Dizisi: 1 1. Bası Ağustos 2008 - İSTANBUL ISBN 978-975 - 295-901 - 9 Copyright Bu kitabın bu basısı

Detaylı

Japonya nın Orta Asya Politikaları

Japonya nın Orta Asya Politikaları Japonya nın Orta Asya Politikaları Doç. Dr. A. Merthan Dndar Trk Cuhuriyetleri'nin ağısızlıklarının 20. yılında JAPONYA'NIN ORTA ASYA POLİTİKALARI -Rapor- Doç. Dr. A. Merthan Dndar Ankara, 2011 İncelee

Detaylı

JAPONYA'NIN ORTA ASYA POLİTİKALARI

JAPONYA'NIN ORTA ASYA POLİTİKALARI Trk Cuhuriyetleri'nin ağısızlıklarının 20. yılında JAPONYA'NIN ORTA ASYA POLİTİKALARI -Rapor- Doç. Dr. A. Merthan Dndar Ankara, 2011 İncelee Araştıra Dizisi japonya'nın orta asya politikaları rapor YAYIN

Detaylı

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER Modern Siyaset Teorisi Dersin Kodu SBU 601 Siyaset, iktidar, otorite, meşruiyet, siyaset sosyolojisi, modernizm,

Detaylı

Kırım'ın Kısa Tarihi. M. Akif Kireçci Selim Tezcan YAYIN NO 24

Kırım'ın Kısa Tarihi. M. Akif Kireçci Selim Tezcan YAYIN NO 24 Kırı'ın Kısa Tarihi M. Akif Kireçci Seli Tezcan YAYIN NO 24 Ankara, 2015 İncelee Araştıra Dizisi YAYIN NO: 24 0312 472 37 73 kırı'ın kısa tarihi Yazar M. Akif Kireçci - Seli Tezcan Çeviri Can Eyp Çekiç

Detaylı

Amerika Birleşik Devletleri'nin Orta Asya Politikaları

Amerika Birleşik Devletleri'nin Orta Asya Politikaları Trk Cuhuriyetleri'nin ağısızlıklarının 20. yılında Aerika Birleşik Devletleri'nin Orta Asya Politikaları -Rapor- M. Akif Kireçci Ankara, 2011 İncelee Araştıra Dizisi aerika irleşik devletleri'nin orta

Detaylı

Ekonomik Özgürlükler ve TÜRK DÜNYASI

Ekonomik Özgürlükler ve TÜRK DÜNYASI Ekonoik Özgrlkler ve TÜRK DÜNYASI -Rapor- Prof. Dr. Mustafa Acar Arş. Gör. Hsn Bilir Ankara, 2014 İncelee Araştıra Dizisi YAYIN NO: 17 Ekonoik Özgrlkler ve TÜRK DÜNYASI rapor Yazar Prof. Dr. Mustafa Acar

Detaylı

Küresel Ekonomik Krizin Türkiye ve Orta Asya Türk Cumhuriyetleri nde Ekonomik Büyüme, İşgücü Piyasası ve Yoksullukla Mücadele Süreci Üzerine Etkileri

Küresel Ekonomik Krizin Türkiye ve Orta Asya Türk Cumhuriyetleri nde Ekonomik Büyüme, İşgücü Piyasası ve Yoksullukla Mücadele Süreci Üzerine Etkileri Kresel Ekonoik Krizin Trkiye ve Orta Asya Trk Cuhuriyetleri nde Ekonoik Bye, İşgc Piyasası ve Yoksullukla Mcadele Sreci Üzerine Etkileri -Rapor- Dr. Dilek Yiğit Ankara, 2013 İncelee Araştıra Dizisi YAYIN

Detaylı

ALFABE TARTIŞMALARI BİTMEYEN ÖYKÜ: Prof. Dr. Nurettin DEMİR. Prof. Dr. Emine YILMAZ. Prof. Dr. Nurettin Demir Prof. Dr.

ALFABE TARTIŞMALARI BİTMEYEN ÖYKÜ: Prof. Dr. Nurettin DEMİR. Prof. Dr. Emine YILMAZ. Prof. Dr. Nurettin Demir Prof. Dr. BİTMEYEN ÖYKÜ: Prof. Dr. Nurettin DEMİR ALFABE TARTIŞMALARI Hacettepe Üniversitesi Edeiyat Fakltesi Çağdaş Trk Lehçeleri ve Edeiyatları B Öğreti yesidir. Selçuk Üniversitesi Fen-Edeiyat Fakltesi Trk Dili

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ NİN Orta Asya Politikaları

AVRUPA BİRLİĞİ NİN Orta Asya Politikaları AVRUPA BİRLİĞİ NİN Orta Asya Politikaları Dr. M. Murat Erdoğan Trk Cuhuriyetleri'nin ağısızlıklarının 20. yılında AVRUPA BİRLİĞİ NİN ORTA ASYA POLİTİKALARI -Rapor- Dr. M. Murat Erdoğan Ankara, 2011 İncelee

Detaylı

Enerji İlişkileri Bağlamında Türkiye ve Orta Asya Ülkeleri

Enerji İlişkileri Bağlamında Türkiye ve Orta Asya Ülkeleri Trk Cuhuriyetleri'nin ağısızlıklarının 20. yılı vesilesiyle Enerji İlişkileri Bağlaında Trkiye ve Orta Asya Ülkeleri -Rapor- Yusuf Yazar Ankara, 2011 İncelee Araştıra Dizisi enerji ilişkileri ağlaında

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ EĞİTİM ÖĞRETİM YILI DERS PLANLARI Z ULI5302 ULI5328

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ EĞİTİM ÖĞRETİM YILI DERS PLANLARI Z ULI5302 ULI5328 EK: 1/7 SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ 2014-2015 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI DERS PLANLARI ULUSLARARASI İLİŞKİLER BİLİM DALI / PROGRAMI ULUSLARARASI İLİŞKİLER/ TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI I. YARIYIL / GÜZ II. YARIYIL

Detaylı

2000 li Yıllar / 6 Türkiye de Dış Politika İbrahim KALIN Arter Reklam 978-605-5952-27-3 Ağustos-2011 Ömür Matbaacılık Meydan Yayıncılık-2011

2000 li Yıllar / 6 Türkiye de Dış Politika İbrahim KALIN Arter Reklam 978-605-5952-27-3 Ağustos-2011 Ömür Matbaacılık Meydan Yayıncılık-2011 Seri/Sıra No 2000 li Yıllar / 6 Kitabın Adı Türkiye de Dış Politika Editör İbrahim KALIN Yayın Hazırlık Arter Reklam ISBN 978-605-5952-27-3 BBaskı Tarihi Ağustos-2011 Ofset Baskı ve Mücellit Ömür Matbaacılık

Detaylı

Title of Presentation. Hazar Havzası nda Enerji Mücadelesi Dr. Azime TELLİ 2015 ISTANBUL

Title of Presentation. Hazar Havzası nda Enerji Mücadelesi Dr. Azime TELLİ 2015 ISTANBUL Title of Presentation Hazar Havzası nda Enerji Mücadelesi Dr. Azime TELLİ 2015 ISTANBUL İçindekiler 1- Yeni Büyük Oyun 2- Coğrafyanın Mahkumları 3- Hazar ın Statüsü Sorunu 4- Boru Hatları Rekabeti 5- Hazar

Detaylı

Rus Dış Politikasında Stratejik- Zihinsel Süreklilik ve Putin'in Dış Politika Doktrini

Rus Dış Politikasında Stratejik- Zihinsel Süreklilik ve Putin'in Dış Politika Doktrini Rus Dış Politikasında Stratejik- Zihinsel Sreklilik ve Putin'in Dış Politika Doktrini -Rapor- Yrd. Doç. Dr. Halit Maadov Ankara, 2014 İncelee Araştıra Dizisi YAYIN NO: 16 Rus Dış Politikasında Stratejik-

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Yönetim Kara Harp Okulu 1985 Yüksek Lisans Uluslararası ilişkiler Beykent Üniversitesi 2005

ÖZGEÇMİŞ. Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Yönetim Kara Harp Okulu 1985 Yüksek Lisans Uluslararası ilişkiler Beykent Üniversitesi 2005 ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı : Atahan Birol KARTAL Doğum Tarihi: 14.04.1967 Unvanı : Yrd.Doç.Dr. Mail : atahankartal@beykent.edu.tr Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Yönetim Kara Harp Okulu

Detaylı

Öğrenme Hikâyesi uygulanmasına hazırlık olarak

Öğrenme Hikâyesi uygulanmasına hazırlık olarak 1.1.1 Hazırlık Öğrene Hikâyesi uygulanasına hazırlık olarak (Ulusal koordinatör veya BİT Koordinatörü tarafından yürütülen) Kaç eğiti oturuu / atölye çalışalarına katıldınız? -den Değerlen dire Kriterler

Detaylı

değildir. Ufkun ötesini de görmek ve bilmek gerekir

değildir. Ufkun ötesini de görmek ve bilmek gerekir Yalnız z ufku görmek g kafi değildir. Ufkun ötesini de görmek ve bilmek gerekir 1 Günümüz bilgi çağıdır. Bilgisiz mücadele mümkün değildir. 2 Türkiye nin Jeopolitiği ; Yani Yerinin Önemi, Gücünü, Hedeflerini

Detaylı

ORTADOĞU DA BÖLGESEL GELIŞMELER VE TÜRKIYE-İRAN İLIŞKILERI ÇALIŞTAYI TOPLANTI DEĞERLENDİRMESİ. No.12, ARALIK 2016

ORTADOĞU DA BÖLGESEL GELIŞMELER VE TÜRKIYE-İRAN İLIŞKILERI ÇALIŞTAYI TOPLANTI DEĞERLENDİRMESİ. No.12, ARALIK 2016 TOPLANTI DEĞERLENDİRMESİ No.12, ARALIK 2016 TOPLANTI DEĞERLENDİRMESİ NO.12, ARALIK 2016 ORTADOĞU DA BÖLGESEL GELIŞMELER VE TÜRKIYE-İRAN İLIŞKILERI ÇALIŞTAYI 30 Kasım 2016 Çarşamba günü Ortadoğu Stratejik

Detaylı

TÜRKİYE - SUUDİ ARABİSTAN YUVARLAK MASA TOPLANTISI 1

TÜRKİYE - SUUDİ ARABİSTAN YUVARLAK MASA TOPLANTISI 1 ( STRATEJİK VİZYON BELGESİ ) TÜRKİYE - SUUDİ ARABİSTAN YUVARLAK MASA TOPLANTISI 1 Yeni Dönem Türkiye - Suudi Arabistan İlişkileri: Kapasite İnşası ( 2016, İstanbul - Riyad ) Türkiye 75 milyonluk nüfusu,

Detaylı

ÖZETLER VE ANAHTAR KELİMELER

ÖZETLER VE ANAHTAR KELİMELER ÖZETLER VE ANAHTAR KELİMELER Türkmenistan da Siyasal Rejimin Geleceği: İç ve Dış Dinamikler Açısından Bir Değerlendirme Yazar: Haluk ALKAN Özet: Türkmenistan, çok yönlü özelliklere sahip bir ülkedir. Sahip

Detaylı

ULUSLARARASI KARADENİZ-KAFKAS KONGRESİ

ULUSLARARASI KARADENİZ-KAFKAS KONGRESİ STRATEJİK VİZYON BELGESİ ULUSLARARASI KARADENİZ-KAFKAS KONGRESİ Ekonomi, Enerji ve Güvenlik; Yeni Fırsatlar ( 20-22 Nisan 2016, Pullman İstanbul Otel, İstanbul ) Karadeniz - Kafkas coğrafyası, tarih boyunca

Detaylı

Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/program Üniversite Yıl

Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/program Üniversite Yıl ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı : Atahan Birol KARTAL Doğum Tarihi: 14.04.1967 Unvanı : Yrd.Doç.Dr. İletişim : atahankartal@beykent.edu.tr Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/program Üniversite Yıl Lisans Yönetim Kara Harp

Detaylı

SAYIN TAKİPÇİLERİMİZ,

SAYIN TAKİPÇİLERİMİZ, SAYIN TAKİPÇİLERİMİZ, Araştırma grubumuza destek amacıyla 2000-2015 seneleri arasındaki konuları içeren bir ARŞİV DVD si çıkardık. Bu ARŞİV ve VİDEO DVD lerini aldığınız takdirde daha önce takip edemediğiniz

Detaylı

1915 OLAYLARINI ANLAMAK: TÜRKLER VE ERMENİLER. Mustafa Serdar PALABIYIK

1915 OLAYLARINI ANLAMAK: TÜRKLER VE ERMENİLER. Mustafa Serdar PALABIYIK 1915 OLAYLARINI ANLAMAK: TÜRKLER VE ERMENİLER Mustafa Serdar PALABIYIK Yayın No : 3179 Araştırma Dizisi : 12 1. Baskı - Şubat 2015 ISBN: 978-605 - 333-207 - 7 Mustafa Serdar Palabıyık 1915 Olaylarını Anlamak:

Detaylı

Orta Asya daki satranç hamleleri

Orta Asya daki satranç hamleleri Orta Asya daki satranç hamleleri Enerji ve güvenlik en büyük rekabet alanı 1 Üçüncü on yılda Hazar Bölgesi enerji kaynakları Orta Asya üzerindeki rekabetin en ön plana çıktığı alan olacak. Dünya Bankası

Detaylı

11 EYLÜL SALDIRISI VE YENİ DÜNYA: SOĞUK BARIŞ DÖNEMİ

11 EYLÜL SALDIRISI VE YENİ DÜNYA: SOĞUK BARIŞ DÖNEMİ INSTITUTE FOR STRATEGIC STUDIES S A E STRATEJİK ARAŞTIRMALAR ENSTİTÜSÜ KASIM, 2003 11 EYLÜL SALDIRISI VE YENİ DÜNYA: SOĞUK BARIŞ DÖNEMİ 11 EYLÜL SALDIRISI SONUÇ DEĞERLENDİRMESİ FİZİKİ SONUÇ % 100 YIKIM

Detaylı

TÜRKİYE DE TURİZM GELİRLERİ İLE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİ ( )

TÜRKİYE DE TURİZM GELİRLERİ İLE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİ ( ) SÜ İİBF Sosyal ve Ekonoik Araştıralar Dergisi 63 TÜRKİYE DE TURİZM GELİRLERİ İLE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİ (992-23) Doğan UYSAL * Savaş ERDOĞAN ** Mehet MUCUK *** Özet Bu çalışa turiz gelirleri

Detaylı

YENİ ÇAĞIN EŞİĞİNDEN AVRASYA NIN KALBİ NE BAKMAK

YENİ ÇAĞIN EŞİĞİNDEN AVRASYA NIN KALBİ NE BAKMAK YENİ ÇAĞIN EŞİĞİNDEN AVRASYA NIN KALBİ NE BAKMAK Doç. Dr. Mehet Akif Okur Trk Cuhuriyetleri'nin ağısızlıklarının 20. yılında YENİ ÇAĞIN EŞİĞİNDEN "AVRASYA NIN KALBİ"NE BAKMAK tarihten geleceğe orta asya

Detaylı

Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı 33, Ağustos 2012 67

Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı 33, Ağustos 2012 67 Dulupınar Üniversitesi Sosyal Bililer Dergisi, Sayı 33, Ağustos 2012 67 TÜRKİYE DE PARA TALEBİ İSTİKRARLILIĞININ TESTİ: KAYAN PENCERELERDE SINIR TESTİ YAKLAŞIMI Veli Yılancı, Arş.Grv., İstanbul Üniversitesi,

Detaylı

İLK DEFA ÖĞRETMEN OLARAK ATANANLAR İÇİN UYUM EĞİTİMİ PROGRAMI (06-16 EYLÜL 2011)

İLK DEFA ÖĞRETMEN OLARAK ATANANLAR İÇİN UYUM EĞİTİMİ PROGRAMI (06-16 EYLÜL 2011) İLK DEFA ÖĞRETMEN OLARAK ATANANLAR İÇİN UYUM EĞİTİMİ PROGRAMI (06-16 EYLÜL 2011) EĞİTİM KONULARI ÖĞRETİM TARİH SAAT LER SÜRE EĞİTİM YÖNTEMİ GÖREVLİSİ 1 Açılış Konuşaları Uzaktan Öer DİNÇER 09.00-09.45

Detaylı

ERZİNCAN ÜNİVERSİTESİ

ERZİNCAN ÜNİVERSİTESİ Dersin Öğrenme Çıktıları ve Yeterlilikleri Dersin Hedefi Dersin Amacı ERZİNCAN ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ. ANABİLİM DALI DERS TANITIM FORMU Dersin Adı TR ENG Cumhuriyet Dönemi Kültür ve Eğitim

Detaylı

Karayolları Genel Müdürlüğü Sanat Yapıları Daire Başkanlığı Tüneller Şubesi Müdürlüğü OCAK 2013

Karayolları Genel Müdürlüğü Sanat Yapıları Daire Başkanlığı Tüneller Şubesi Müdürlüğü OCAK 2013 Karayolları Genel Müdürlüğü Sanat Yapıları Daire Başkanlığı Tüneller Şubesi Müdürlüğü OCAK 2013 TÜNELLER ŞUBESİ MÜDÜRLÜĞÜ KURULUŞ AMACI 1-Yapılacak tünellerin, projelendire kriterlerini belirleek ve teknik

Detaylı

TÜRKİYE - İTALYA YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1

TÜRKİYE - İTALYA YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 ( TASLAK STRATEJİK VİZYON BELGESİ ) TÜRKİYE - İTALYA YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 Yeni Dönem Türkiye - İtalya İlişkileri: Fırsatlar ve Güçlükler ( 2014 ) Türkiye; 75 milyonluk nüfusu, gelişerek büyüyen

Detaylı

TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi. Uluslar arası İlişkiler Bölümü

TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi. Uluslar arası İlişkiler Bölümü TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi Uluslar arası İlişkiler Bölümü Avrasya da Ekonomik İşbirliği İmkanları: Riskler ve Fırsatların Konsolidasyonu Mustafa Aydın Ankara, 30 Mayıs 2006 Avrasya Ekonomik

Detaylı

Bu program , ve akademik yıllarında birinci sınıfa başlayan öğrencilere uygulanacaktır.

Bu program , ve akademik yıllarında birinci sınıfa başlayan öğrencilere uygulanacaktır. MÜFREDAT ADI: Siyaset 2012 Bu program 2012-2013, 2013-2014 ve 2014-2015 akademik yıllarında birinci sınıfa başlayan öğrencilere uygulanacaktır. BİRİNCİ YIL BİRİNCİ YARIYIL Dersin Dersin İngilizce Adı Dersin

Detaylı

Ekonomiye Giriş I Economics I

Ekonomiye Giriş I Economics I MÜFREDAT ADI: Siyaset 2010 Bu program 2010-2011 ve 2011-2012 akademik yıllarında birinci sınıfa başlayan öğrencilere uygulanacaktır. Siyaset 2012 müfredatı için tıklayınız Siyaset 2015 müfredatı için tıklayınız

Detaylı

İSLAM ÜLKELERİNDE NÜFUS ÖNGÖRÜLERİ 2050 ARALIK 2011

İSLAM ÜLKELERİNDE NÜFUS ÖNGÖRÜLERİ 2050 ARALIK 2011 GELECEK İSLAM ÜLKELERİNDE NÜFUS ÖNGÖRÜLERİ 2050 ARALIK 2011 SARIKONAKLAR İŞ TÜRKĠYE MERKEZİ C. BLOK ĠÇĠN D.16 BÜYÜME AKATLAR İSTANBUL-TÜRKİYE ÖNGÖRÜLERĠ 02123528795-02123528796 2025 www.turksae.com Nüfus,

Detaylı

ABD İLE İLİŞKİLERDE YENİ DÖNEM: MODEL ORTAKLIK

ABD İLE İLİŞKİLERDE YENİ DÖNEM: MODEL ORTAKLIK DIŞ POLİTİKA ABD İLE İLİŞKİLERDE YENİ DÖNEM: MODEL ORTAKLIK NİSAN 2009 SARIKONAKLAR İŞ MERKEZİ C. BLOK D.16 AKATLAR İSTANBUL-TÜRKİYE 02123528795-02123528796 www.turksae.com ABD İLE İLİŞKİLERDE YENİ DÖNEM:

Detaylı

OLGUN AKBULUT ANAYASAL DİNSEL ÇOĞULCULUK

OLGUN AKBULUT ANAYASAL DİNSEL ÇOĞULCULUK OLGUN AKBULUT ANAYASAL DİNSEL ÇOĞULCULUK İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER... V GİRİŞ...1 BİRİNCİ BÖLÜM DİNSEL ÇOĞULCULUK ve BENZER KAVRAMLAR I. Vatandaşlık...7 A. Sosyal Bilimlerde Vatandaşlık Kavram(lar)ı...8

Detaylı

İÇİNDEKİLER SUNUŞ İÇİNDEKİLER... III GİRİŞ... 1 BİRİNCİ BÖLÜM BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİ DÜNYADA SİYASİ DURUM 1. Üçlü İttifak... 5 2. Üçlü İtilaf...

İÇİNDEKİLER SUNUŞ İÇİNDEKİLER... III GİRİŞ... 1 BİRİNCİ BÖLÜM BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİ DÜNYADA SİYASİ DURUM 1. Üçlü İttifak... 5 2. Üçlü İtilaf... İÇİNDEKİLER SUNUŞ İÇİNDEKİLER... III GİRİŞ... 1 BİRİNCİ BÖLÜM BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİ DÜNYADA SİYASİ DURUM 1. Üçlü İttifak... 5 2. Üçlü İtilaf... 7 a. Fransız-Rus İttifakı (04 Ocak 1894)... 7 b. İngiliz-Fransız

Detaylı

Türkyılmaz, O. (2007). "Dünya'da ve Türkiye'de Enerji Sektörünün Durumu." Mühendis ve Makina 48(569): s.

Türkyılmaz, O. (2007). Dünya'da ve Türkiye'de Enerji Sektörünün Durumu. Mühendis ve Makina 48(569): s. Türkyılmaz, O. (2007). "Dünya'da ve Türkiye'de Enerji Sektörünün Durumu." Mühendis ve Makina 48(569): 69-77 s. değerlendirme Bölgelerarası Petrol Ana Ticaret Yolları AVRUPA ÇİN, JAPONYA, HİNDİSTAN Enerji

Detaylı

Yrd.Doç.Dr. BÜLENT ŞENER

Yrd.Doç.Dr. BÜLENT ŞENER Yrd.Doç.Dr. BÜLENT ŞENER ÖZGEÇMİŞ DOSYASI KİŞİSEL BİLGİLER Doğum Yılı : Doğum Yeri : Sabit Telefon : Faks : E-Posta Adresi : Web Adresi : Posta Adresi : 1976 DİYARBAKIR - MERKEZ T: 46237730003227 F: bulentsener@ktu.edu.tr

Detaylı

: #2532 : Derece Alan Üniversite Yıl Lisans

: #2532 : Derece Alan Üniversite Yıl Lisans ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Habibe Özdal İletişim Bilgileri Adres : İYBF, Okan Üniversitesi Tuzla kampüsü, 34959 Akfırat-Tuzla/İstanbul Telefon Mail : 0216 677 16 30 #2532 : habibe.ozdal@okan.edu.tr 2. Doğum

Detaylı

ŞANGAY İŞBİRLİĞİ ÖRGÜTÜ VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI

ŞANGAY İŞBİRLİĞİ ÖRGÜTÜ VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI ŞANGAY İŞBİRLİĞİ ÖRGÜTÜ VE TÜRK DIŞ POLİTİKASI Tarihte ilk kez bir imparatorluk(sscb) büyük bir savaş vermeden dağıldı. Bunun sonucunda SSCB den ayrılan devletler savaşmadan bağımsız oldular. Kendilerinin

Detaylı

MISIR IN SİYASAL HARİTASI

MISIR IN SİYASAL HARİTASI MISIR IN SİYASAL HARİTASI GÖKHAN BOZBAŞ Kırklareli Üniversitesi Afrika Araştırmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi MISIR IN SİYASAL HARİTASI HAZIRLAYAN GÖKHAN BOZBAŞ Kapak Fotoğrafı http://www.cbsnews.com/

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Önsöz... Şekiller ve Tablolar Listesi... xii 1. BÖLÜM ENTEGRASYON VE ENTEGRASYONUN ETKİLERİ

İÇİNDEKİLER. Önsöz... Şekiller ve Tablolar Listesi... xii 1. BÖLÜM ENTEGRASYON VE ENTEGRASYONUN ETKİLERİ İÇİNDEKİLER Önsöz... Şekiller ve Tablolar Listesi... xii v 1. BÖLÜM ENTEGRASYON VE ENTEGRASYONUN ETKİLERİ 1.EKONOMİK ENTEGRASYONLAR... 1 1.1.Küreselleşme ve Bölgeselleşme... 2 1.1.1. Küreselleşme... 2

Detaylı

İKİNCİ BİNYILIN MUHASEBESİ İÇİNDEKİLER

İKİNCİ BİNYILIN MUHASEBESİ İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER B İ R İ N C İ C İ L T Kitap Hakkında 1 Başlarken 5 CENGİZ HAN MEDENİYETE YENİ YOLLAR AÇMIŞTIR 1. Cengiz Han ın Birlik Fikrinden Başka Sermayesi Yoktu 23 2. Birlik, Beraberlik ve Çabuk Öğrenme

Detaylı

TÜRK DIŞ POLİTİKASINDA GÜÇ KULLANMA SEÇENEĞİ ( )

TÜRK DIŞ POLİTİKASINDA GÜÇ KULLANMA SEÇENEĞİ ( ) TÜRK DIŞ POLİTİKASINDA GÜÇ KULLANMA SEÇENEĞİ (1923-2010) Teorik, Tarihsel ve Hukuksal Bir Analiz Dr. BÜLENT ŞENER ANKARA - 2013 İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... iii TABLOLAR, ŞEKİLLER vs. LİSTESİ... xiv KISALTMALAR...xvii

Detaylı

MEŞRUTİYET DÖNEMİNDE OSMANLI DEVLET TEŞKİLATI

MEŞRUTİYET DÖNEMİNDE OSMANLI DEVLET TEŞKİLATI MEŞRUTİYET DÖNEMİNDE OSMANLI DEVLET TEŞKİLATI II. Mahmut ve Tanzimat dönemlerinde devlet yöneticileri, parçalanmayı önlemek için ortak haklara sahip Osmanlı toplumu oluşturmak için Osmanlıcılık fikrini

Detaylı

2 ARALIK 2007 TARİHİNDE YAPILAN RUSYA FEDERASYONU MİLLETVEKİLİ SEÇİMLERİNE İLİŞKİN AGİTPA GÖZLEM RAPORU

2 ARALIK 2007 TARİHİNDE YAPILAN RUSYA FEDERASYONU MİLLETVEKİLİ SEÇİMLERİNE İLİŞKİN AGİTPA GÖZLEM RAPORU 2 ARALIK 2007 TARİHİNDE YAPILAN RUSYA FEDERASYONU MİLLETVEKİLİ SEÇİMLERİNE İLİŞKİN AGİTPA GÖZLEM RAPORU HAZIRLAYAN: DR. ALAATTİN BÜYÜKKAYA ADALET VE KALKINMA PARTİSİ İSTANBUL MİLLETVEKİLİ AVRUPA GÜVENLİK

Detaylı

Bu program akademik yılı ve sonrasında birinci sınıfa başlayan öğrencilere uygulanacaktır.

Bu program akademik yılı ve sonrasında birinci sınıfa başlayan öğrencilere uygulanacaktır. MÜFREDAT ADI: Siyaset 2015 Bu program 2015-2016 akademik yılı ve sonrasında birinci sınıfa başlayan öğrencilere uygulanacaktır. Siyaset 2010 müfredatı için tıklayınız Siyaset 2012 müfredatı için tıklayınız

Detaylı

BLOG ADRESİ :

BLOG ADRESİ : BLOG ADRESİ : http://ozel-buro.tumblr.com ÖZEL BÜRO İSTİHBARAT GRUBUNA AİT TUMBLR BLOGUNDA HALEN İŞLENEN VE İLERİDE İŞLENECEK OLAN KONULAR AŞAĞIDA GAYET AÇIK VE BİR ŞEKİLDE YER ALMAKTADIR. MAKALE VE ARAŞTIRMA

Detaylı

Milli Devlete Yönelik Tehdit Değerlendirmesi

Milli Devlete Yönelik Tehdit Değerlendirmesi Milli Devlete Yönelik Tehdit Değerlendirmesi tarafından tam algılanmadığı, diğer bir deyişle aynı duyarlılıkla değerlendirilmediği zaman mücadele etmek güçleşecek ve mücadeleye toplum desteği sağlanamayacaktır.

Detaylı

KMÜ Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi 16 (27): 87-103, 2014 ISSN: 2147-7833, www.kmu.edu.tr

KMÜ Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi 16 (27): 87-103, 2014 ISSN: 2147-7833, www.kmu.edu.tr 29 KMÜ Sosyal ve Ekonoik Araştıralar Dergisi 16 (27): 87-103, 2014 ISSN: 2147-7833, www.ku.edu.tr Karaanoğlu Mehetbey Üniversitesi (KMÜ) Öğrencilerinin Barına Sorunlarının Tespiti ve Değerlendirilesi *

Detaylı

Duygusal birliktelikten stratejik ortaklığa Türkiye Azerbaycan ilişkileri

Duygusal birliktelikten stratejik ortaklığa Türkiye Azerbaycan ilişkileri 27.12.2012 Duygusal birliktelikten stratejik ortaklığa Türkiye Azerbaycan ilişkileri 000 Sinem KARADAĞ Gözde TOP Babasının denge siyasetini başarıyla yürüten İlham Aliyev, Azerbaycan ın bölgesel nitelikli

Detaylı

İSLAM İŞBİRLİĞİ TEŞKİLATI

İSLAM İŞBİRLİĞİ TEŞKİLATI İSLAM İŞBİRLİĞİ TEŞKİLATI Eski adıyla İslam Konferansı Örgütü (İKÖ) günümüzde nüfusunun çoğunluğu veya bir kısmı Müslüman olan ülkelerin üye olduğu ve üye ülkeler arasında politik, ekonomik, kültürel,

Detaylı

TİCARİ İLİŞKİLER DURUM İKÖ ÜLKELERİ ARASINDA AVRUPA BİRLİĞİ >>

TİCARİ İLİŞKİLER DURUM İKÖ ÜLKELERİ ARASINDA AVRUPA BİRLİĞİ >> AVRUPA BİRLİĞİ >> Hazırlayan: Mustafa BAYBURTLU (TOBB AB Daire Başkanı) İKÖ ÜLKELERİ ARASINDA TİCARİ İLİŞKİLER VE EKONOMİK DURUM İslam Konferansı Örgütü (İKÖ) üyesi ülkelerin ekonomik yapıları, ekonomik

Detaylı

Orta Asya da Çin ve Rusya Enerji Rekabeti

Orta Asya da Çin ve Rusya Enerji Rekabeti Orta Asya da Çin ve Rusya Enerji Rekabeti 05.02.2013 Toplam 26.2 trilyon metreküp ispat edilen doğalgaz rezervleriyle dünyadaki ispat edilen doğalgaz kaynaklarının yüzde 11,7 sini elinde bulunduran Türkmenistan,

Detaylı

Prof. Dr. NESİB L. NESİBLİ

Prof. Dr. NESİB L. NESİBLİ Prof. Dr. NESİB L. NESİBLİ ÖZEL BİLGİLER Hazırki görevi: Avrasya Üniversitesi, Trabzon Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölüm Başkanı, GünAz TV, Program yöneticisi Vatandaşlığı: Azerbaycan Cumhuriyeti

Detaylı

Merkez Strateji Enstitüsü. Türkiye-Rusya İlişkileri Mevcut Durumu ve Geleceği

Merkez Strateji Enstitüsü. Türkiye-Rusya İlişkileri Mevcut Durumu ve Geleceği Merkez Strateji nstitüsü Türkiye-Rusya İlişkileri Mevcut Durumu ve Geleceği 1 Türkiye-Rusya İlişkilerinin Tarihsel Seyri: Savaş-Kriz-İşbirliği Savaş Kriz İşbirliği 16. yy 1917 1940 1990 2011 2015 2 Türkiye-Rusya

Detaylı

Prof. Dr. OKTAY UYGUN Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi DEMOKRASİ. Tarihsel, Siyasal ve Felsefi Boyutlar

Prof. Dr. OKTAY UYGUN Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi DEMOKRASİ. Tarihsel, Siyasal ve Felsefi Boyutlar Prof. Dr. OKTAY UYGUN Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi DEMOKRASİ Tarihsel, Siyasal ve Felsefi Boyutlar İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER...v GİRİŞ... 1 Birinci Bölüm Antik Demokrasi I. ANTİK DEMOKRASİNİN

Detaylı

Afganistan'da Afyon Üretimi Dosyası (İnfografik)

Afganistan'da Afyon Üretimi Dosyası (İnfografik) Afganistan'da Afyon Üretimi Dosyası (İnfografik) Uzun yıllar süren iç savaşlar ve dış müdahaleler sonucu istikrarsızlaşan Afganistan, dünya afyon üretiminin yaklaşık olarak yüzde 90'ını karşılıyor. 28.04.2016

Detaylı

TÜRK ÜLKELERİ ve Türklerin Yaşadıkları Bölgelerin COĞRAFYASI

TÜRK ÜLKELERİ ve Türklerin Yaşadıkları Bölgelerin COĞRAFYASI Türkiye ve Türk Dünyası İktisadî ve Sosyal Araştırmalar Vakfı Elazığ Şubesi Yayınları: 2 Türk Dünyası Dizisi: 2 TÜRK ÜLKELERİ ve Türklerin Yaşadıkları Bölgelerin COĞRAFYASI GELİŞTİRİLMİŞ 2. BASKI Dr. Ali

Detaylı

KUZEYDOĞU ASYA DA GÜVENLİK. Yrd. Doç. Dr. Emine Akçadağ Alagöz

KUZEYDOĞU ASYA DA GÜVENLİK. Yrd. Doç. Dr. Emine Akçadağ Alagöz KUZEYDOĞU ASYA DA GÜVENLİK { Yrd. Doç. Dr. Emine Akçadağ Alagöz Soğuk Savaş sonrası değişimler: Çin in ekonomik ve askeri yükselişi Güney Kore nin ekonomik ve askeri anlamda güçlenmesi Kuzey Kore nin

Detaylı

5. ULUSLARARASI MAVİ KARADENİZ KONGRESİ. Prof. Dr. Atilla SANDIKLI

5. ULUSLARARASI MAVİ KARADENİZ KONGRESİ. Prof. Dr. Atilla SANDIKLI 5. ULUSLARARASI MAVİ KARADENİZ KONGRESİ Prof. Dr. Atilla SANDIKLI Karadeniz bölgesi; doğuda Kafkasya, güneyde Anadolu, batıda Balkanlar, kuzeyde Ukrayna ve Rusya bozkırları ile çevrili geniş bir havzadır.

Detaylı

Rus Dış Politikası: Güncel Sorunlar (IR418) Ders Detayları

Rus Dış Politikası: Güncel Sorunlar (IR418) Ders Detayları Rus Dış Politikası: Güncel Sorunlar (IR418) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS Rus Dış Politikası: Güncel Sorunlar IR418 Seçmeli 3 0 0 3 5 Ön

Detaylı

İdris KARDAŞ Küresel Sorunlar Platformu Genel Koordinatörü

İdris KARDAŞ Küresel Sorunlar Platformu Genel Koordinatörü santralistanbul Küresel Sorunlar Platformu http://www.platformforglobalchallenges.org http://www.twitter.com/pgchallenges http://www.facebook.com/kureselsorunlarplatformu İdris KARDAŞ Küresel Sorunlar

Detaylı

ALMANCA ÖĞRETİMİNDE ÖĞRETMEN KILAVUZ KİTAPLARININ ÖNEMİ

ALMANCA ÖĞRETİMİNDE ÖĞRETMEN KILAVUZ KİTAPLARININ ÖNEMİ The Journal of Acadeic Social Science Studies International Journal of Social Science Volue 6 Issue 3, p. 1217-1230, March 2013 ALMANCA ÖĞRETİMİNDE ÖĞRETMEN KILAVUZ KİTAPLARININ ÖNEMİ THE SIGNIFICANCE

Detaylı

ORSAM ORTADOĞU STRATEJİK ARAŞTIRMALAR MERKEZİ KARİKATÜRLERİN DİLİNDEN IRAK I ANLAMAK - 3 UNDERSTANDING IRAQ THROUGH CARTOONS 3

ORSAM ORTADOĞU STRATEJİK ARAŞTIRMALAR MERKEZİ KARİKATÜRLERİN DİLİNDEN IRAK I ANLAMAK - 3 UNDERSTANDING IRAQ THROUGH CARTOONS 3 KARİKATÜRLERİN DİLİNDEN IRAK I ANLAMAK - 3 UNDERSTANDING IRAQ THROUGH CARTOONS 3 - CENTER FOR MIDDLE EASTERN STRATEGIC STUDIES KARİKATÜRLERİN DİLİNDEN IRAK I ANLAMAK - 3 UNDERSTANDING IRAQ THROUGH CARTOONS

Detaylı

interview INTERVIEW Ernst WELTEKE Haziran 99

interview INTERVIEW Ernst WELTEKE Haziran 99 söyleþi interview söyleþi - interview SÖYLEÞÝ(*) Ernst WELTEKE INTERVIEW Ernst Welteke is currently the Guvernor of the Central Bank of Essen State of Germany. He was recently elected as the Guvernor of

Detaylı

1 İSMAİL GASPIRALI HER YIL BİR BÜYÜK TÜRK BİLGİ ŞÖLENLERİ. Mehmet Saray

1 İSMAİL GASPIRALI HER YIL BİR BÜYÜK TÜRK BİLGİ ŞÖLENLERİ. Mehmet Saray Mehmet Saray 1942'de Afyon'un Dinar kazasında doğdu. Orta öğrenimini Çivril ve Isparta'da yapan Saray, 1961-1966 arasında İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü'nü bitirdi. 1968-1978 yılları

Detaylı

Medikal Turizmde Tanıtım, Pazarlama Stratejileri ve Hedef Ülkeler

Medikal Turizmde Tanıtım, Pazarlama Stratejileri ve Hedef Ülkeler Medikal Turizmde Tanıtım, Pazarlama Stratejileri ve Hedef Ülkeler Oğuzhan KAYA TKHK Kaynak Geliştirme Daire Başkanlığı khk.kaynakgelistirme@saglik.gov.tr www.tkhk.gov.tr Slayt1/28 Bakanlığımızın 2013-2017

Detaylı

KIRGIZİSTAN DAKİ YABANCI DESTEKLİ ÜNİVERSİTELER VE DİĞER EĞİTİM KURUMLARI

KIRGIZİSTAN DAKİ YABANCI DESTEKLİ ÜNİVERSİTELER VE DİĞER EĞİTİM KURUMLARI KIRGIZİSTAN DAKİ YABANCI DESTEKLİ ÜNİVERSİTELER VE DİĞER EĞİTİM KURUMLARI Yrd. Doç. Dr. Yaşar SARI Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi, Kırgızistan Giriş Kırgızistan Orta Asya bölgesindeki toprak ve

Detaylı

İÇİNDEKİLER EDİTÖR NOTU... İİİ YAZAR LİSTESİ... Xİ

İÇİNDEKİLER EDİTÖR NOTU... İİİ YAZAR LİSTESİ... Xİ İÇİNDEKİLER EDİTÖR NOTU... İİİ YAZAR LİSTESİ... Xİ BİRLEŞMİŞ MİLLETLER GÜVENLİK KONSEYİ NİN SURİYE KRİZİNDEKİ TUTUMU... 1 Giriş... 1 1. BM Organı Güvenlik Konseyi nin Temel İşlevi ve Karar Alma Sorunu...

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Kemal Çiftçi

Yrd. Doç. Dr. Kemal Çiftçi Yrd. Doç. Dr. Kemal Çiftçi Giresun Üniversitesi/Uluslararası İlişkiler Bölümü Adres : İkt.ve İd. Bil. Fak. Uluslararası İlişkiler Bölümü Güre Yerleşkesi Merkez/GİRESUN E-Posta: kemalciftci@hotmail.com

Detaylı

T.C KİLİS 7 ARALIK ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS DERS İÇERİKLERİ I. DÖNEM

T.C KİLİS 7 ARALIK ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS DERS İÇERİKLERİ I. DÖNEM T.C KİLİS 7 ARALIK ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS DERS İÇERİKLERİ I. DÖNEM TAR513 Klasik Dönem Osmanlı Taşra Teşkilatı Klasik dönem Osmanlı taşra teşkilatı; Osmanlı

Detaylı

İşi yarım bırakıp kaçtı!

İşi yarım bırakıp kaçtı! İşi yarı bırakıp kaçtı! Batan için hayati öne taşıyan ve Tapu Kadastro Müdürlüğünce yürütülen toplulaştıra çalışalarını üstlenen üteahhit fira bölgede yaşanan olayları ve terörü bahane ederek, pılını-pırtını

Detaylı

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI Uluslararası Arka Plan Uluslararası Arka Plan Birleşmiş Milletler - CEDAW Avrupa Konseyi - Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi

Detaylı

TÜRKİYE EKONOMİ KURUMU. TARTIŞMA METNİ 2010/10 http ://www.tek. org.tr

TÜRKİYE EKONOMİ KURUMU. TARTIŞMA METNİ 2010/10 http ://www.tek. org.tr TÜRKİYE EKONOMİ KURUMU TARTIŞMA METNİ 2010/10 http ://www.tek. org.tr GELİŞMEKTE OLAN EKONOMİLERDE YENİDEN YAPILANMA STRATEJİSİ OLARAK ÖZELLEŞTİRME: TÜRKİYE ÖRNEĞİNİ REFERANS ALAN BİR DENEME Recep Kök,

Detaylı

TAM KLİMA TESİSATI DENEYİ

TAM KLİMA TESİSATI DENEYİ TAM KLİMA TESİSATI DENEYİ. AMAÇ Klia sistelerini sınıflandırarak, tipik bir klia tesisatında kullanılan eleanların incelenesi, yaz ve kış kliasına etki eden paraetrelerin deneysel ve teorik olarak gözlenesidir.

Detaylı

Malatya Havzası ve Çevresinde İklim Özelliklerinin Meyveciliğe Etkisi

Malatya Havzası ve Çevresinde İklim Özelliklerinin Meyveciliğe Etkisi rd International Geography Syposiu - GEOMED 21 Syposiu Proceedings, ISBN: 978-6-622-8- Malatya Havzası ve Çevresinde İkli Özelliklerinin Meyveciliğe Etkisi MURAT SUNKAR - ÜMMİYE HATUN - AHMET TOPRAK (MS)

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER...IX

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER...IX ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER...IX BIRINCI BÖLÜM ANAYASA HUKUKUNUN KISA KONULARI 1. 1961 Anayasası ile 1982 Anayasası nın Hazırlanış ve Kabul Ediliş Süreçlerindeki Farklılıklar...1 2. Üniter, Federal ve Bölgeli

Detaylı

SURİYE TÜRKMEN PLATFORMU I. TOPLANTISI ONUR VE ÖZGÜRLÜK MÜCADELESİ SONUÇ BİLDİRİSİ

SURİYE TÜRKMEN PLATFORMU I. TOPLANTISI ONUR VE ÖZGÜRLÜK MÜCADELESİ SONUÇ BİLDİRİSİ SURİYE TÜRKMEN PLATFORMU I. TOPLANTISI ONUR VE ÖZGÜRLÜK MÜCADELESİ SONUÇ BİLDİRİSİ Bismillairrahmanirrahim 1. Suriye de 20 ayı aşkın bir süredir devam eden kriz ortamı, ülkedeki diğer topluluklar gibi

Detaylı

TÜRKİYE DE SİYASET VE DEMOKRASİ

TÜRKİYE DE SİYASET VE DEMOKRASİ TÜRKİYE DE SİYASET VE DEMOKRASİ 12 Eylül Darbesi 1973 seçimlerinden 1980 yılına kadar gerçekleşen seçimlerde tek başına bir iktidar çıkmadığından bu dönem hükümet istikrarsızlığı ile geçen bir dönem olmuştur.

Detaylı

2008 Yılı. Petrol ve Doğalgaz. Sektör Raporu

2008 Yılı. Petrol ve Doğalgaz. Sektör Raporu Türkiye Petrolleri A.O. Genel Müdürlüğü 2008 Yılı Petrol ve Doğalgaz Sektör Raporu Mart 2008 İÇİNDEKİLER DÜNYADA PETROL ve DOĞALGAZ SEKTÖRÜNÜN GÖRÜNÜMÜ... 3 Petrol Sektörü... 3 Petrol Tüketimi... 3 Petrol

Detaylı

DÜNDEN BUGÜNE ÜNİVERSİTELER

DÜNDEN BUGÜNE ÜNİVERSİTELER DÜNDEN BUGÜNE ÜNİVERSİTELER Prof. Dr. M. Tuba Ongun Ülke siyasetinin yakıcı gündeminin, yükseköğretim sistemi ve üniversitelerimizin sorunlarının çok önüne geçtiği günler yaşıyoruz. YÖK ün hazırladığı

Detaylı

2016 YILLIK İŞ PLANI

2016 YILLIK İŞ PLANI YILLIK İŞ PLANI Sayfa No: / 3 SU AMAÇ HEDEF. HİZMET ALANIMIZDA BULUNAN EDREMİT, AKÇAY, ALTINOLUK VE HAVRAN İLÇELERİNDE ÜYELERİMİZ VE HALKLA İLETİŞİMİMİZİ GÜÇLENDİRMEK ÜYELERİMİZİN ODAMIZA BAKIŞ AÇILARINI

Detaylı

PINAR ÖZDEN CANKARA. İLETİŞİM BİLGİLERİ: Doğum Tarihi: 25.07.1980 E-Posta: pinar.cankara@bilecik.edu.tr. EĞİTİM BİLGİLERİ: Doktora/PhD 2008-2013

PINAR ÖZDEN CANKARA. İLETİŞİM BİLGİLERİ: Doğum Tarihi: 25.07.1980 E-Posta: pinar.cankara@bilecik.edu.tr. EĞİTİM BİLGİLERİ: Doktora/PhD 2008-2013 PINAR ÖZDEN CANKARA İLETİŞİM BİLGİLERİ: Doğum Tarihi: 25.07.1980 E-Posta: pinar.cankara@bilecik.edu.tr EĞİTİM BİLGİLERİ: Doktora/PhD Yüksek Lisans/MA Lisans/BA İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Siyaset

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Uluslararası İlişkiler Tarihi II PSIR 112 3 3 + 0 3 5

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Uluslararası İlişkiler Tarihi II PSIR 112 3 3 + 0 3 5 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Uluslararası İlişkiler Tarihi II PSIR 2 3 3 + 0 3 5 Ön Koşul Dersleri PSIR Dersin Dili İngilizce Dersin Seviyesi Lisans Dersin Türü Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Tevfik Sönmez KÜÇÜK Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Anayasa Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi PARTİ İÇİ DEMOKRASİ

Yrd. Doç. Dr. Tevfik Sönmez KÜÇÜK Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Anayasa Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi PARTİ İÇİ DEMOKRASİ Yrd. Doç. Dr. Tevfik Sönmez KÜÇÜK Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Anayasa Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi PARTİ İÇİ DEMOKRASİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... IX İÇİNDEKİLER...XIII KISALTMALAR...XXI TABLOLAR

Detaylı

Ortadoğu ve Afrika Araştırmacıları Derneği Yayınları Araştırma Eserleri Serisi Nu: 7. Emeviler den Arap Baharı na HALEP TÜRKMENLERİ

Ortadoğu ve Afrika Araştırmacıları Derneği Yayınları Araştırma Eserleri Serisi Nu: 7. Emeviler den Arap Baharı na HALEP TÜRKMENLERİ Ortadoğu ve Afrika Araştırmacıları Derneği Yayınları Araştırma Eserleri Serisi Nu: 7 Emeviler den Arap Baharı na HALEP TÜRKMENLERİ Dr. Ahmet Emin Dağ İstanbul, 2015 Emeviler den Arap Baharı na HALEP TÜRKMENLERİ

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Kamu Yönetimi Trakya Üniversitesi 2001

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Kamu Yönetimi Trakya Üniversitesi 2001 ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Volkan TATAR 2. Doğum Tarihi : 08.04.1977 3. Unvanı : Yrd. Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu: Doktora Derece Alan Üniversite Lisans Kamu Yönetimi Trakya Üniversitesi 2001 Y.Lisans Uluslararası

Detaylı

ULUSLARARASI KURULUŞLARIN TAM LİSTESİ VE MADDELERLE AÇIKLAMALARI

ULUSLARARASI KURULUŞLARIN TAM LİSTESİ VE MADDELERLE AÇIKLAMALARI ULUSLARARASI KURULUŞLARIN TAM LİSTESİ VE MADDELERLE AÇIKLAMALARI BM Birleş iş illetler BM kurul ası çalış aları Ağustos tarihli Atla tik ildirisi ile aşla ış, ihai kuruluş i zası Nisa de i zala ıştır.

Detaylı

Demokrat Partiden Günümüze Siyasal Gelişmeler. XV. ve XVI. Yüzyıllarda Ortadoğu Ticaret Tarihi II

Demokrat Partiden Günümüze Siyasal Gelişmeler. XV. ve XVI. Yüzyıllarda Ortadoğu Ticaret Tarihi II SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH ENSTİTÜ ANA BİLİM DALI-DOKTORA PROGRAMI-YENİ KATALOG BÖLÜM KODU : 82206 01.Yarıyıl leri Adı İngilizce Adı TE PR KR AKTS 02.Yarıyıl leri Adı İngilizce Adı TE PR KR AKTS Seçmeli

Detaylı

SESSION 1. Ahmet Kamacı (Artvin Çoruh University, Turkey) Yener Oğan (Artvin Çoruh University, Turkey) Abstract

SESSION 1. Ahmet Kamacı (Artvin Çoruh University, Turkey) Yener Oğan (Artvin Çoruh University, Turkey) Abstract SESSION 1 Turiz Gelirlerinin Ekonoik Büyüe Üzerine Etkileri: Panel Eşbütünleşe ve Nedensellik Analizi The Affects of Touris Revenues on Econoic Growth: A Panel Cointegration and Causality Analysis Ahet

Detaylı

T.C. ZİRAAT BANKASI A.Ş. DÜNYA TÜRK GİRİŞİMCİLER KURULTAYI 10-11 NİSAN 2009 Boğazdan Körfeze Fırsatlar 1 SUNUM PLANI KÖRFEZ BÖLGE PROFİLİ KÖRFEZ ÜLKELERİ İLE İLİŞKİLER SONUÇ VE ÖNERİLER 2 Bölge Profili

Detaylı