Müşterek Harekat Alanı Simülasyon Sistemi: Temsili Ortam Standart ve Uygulamaları

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Müşterek Harekat Alanı Simülasyon Sistemi: Temsili Ortam Standart ve Uygulamaları"

Transkript

1 MÜHATEM Yazılım Prgramlama Kütüphanesi Çağatay Ündeğer (a), Altan Yavaş (b), Mustafa Ocak (b), Umut Akın (b), Ziya İpekkan (b) (a) STM A.Ş., Kafkas Sk. N:56, Beştepe, Ankara, (b) Genelkurmay BİLKARDEM Bşk.lığı, Bakanlıklar, Ankara ÖZ Müşterek Harekat Alanı Simülasyn Sistemi: Temsili Ortam Standart ve Uygulamaları (MÜHATEM) Prjesi, ODTÜ TSK Mdelleme ve Simülasyn Araştırma ve Uygulama Merkezi (MODSİMMER) Çalışma Planında yer alan hedeflerden biri lan Müşterek Harekat Alanı Simülasyn Sistemi (MÜHASİS) nin geliştirilmesi kapsamında, bir alt yapı prjesi larak bir yılı aşkın bir ön çalışmanın ardından Kasım 2002 yılında başlatılmıştır. Bu bildiride, MÜHATEM Prjesi kapsamında geliştirilen yazılım prgramlama kütüphanesi özetle tanıtılmaktadır. Anahtar Kelimeler: Müşterek Harekat Alanı Simülasyn Sistemi, Temsili harekat rtamı, Temsili rtam standartları, Temsili rtam veritabanı, Temsili rtam yazılım kütüphanesi, Temsili rtam mdelleme. MÜHATEM Sftware Prgramming Library ABSTRACT Fllwing a ne-year f preliminary study, the prject, Cmmn Missin Space Simulatin System: Synthetic Envirnment Standards and Applicatins (MÜHATEM), was started in Nvember 2002 as an infrastructure prject in the scpe f develpment f Cmmn Missin Space Simulatin System (MÜHASİS), which is ne f the bjectives f METU TUF Mdeling and Simulatin Research and Develpment Center (MODSİMMER) Wrking Plan. In this paper, the applicatin prgraming library develped in MÜHATEM Prject is briefly intrduced. Keywrds: Cmmn Missin Space Simulatin System, Synthetic theather f war, Synthetic envirnment standards, Synthetic envirnment database, Synthetic envirnment sftware library, Synthetic envirnment mdeling. 1. GİRİŞ Bilgisayar benzetimi (simülasynu), gerçek veya terik bir fiziksel sistem mdelinin bilgisayar rtamında tasarlanması, çalıştırılması ve çalıştırma snuçlarının analiz edilmesi disiplinidir. Benzetim, gerçek hayatta luşturulması zr veya imkansız durumları, sınırları çizilmiş bir düzeyde dğru ve gerçekçi şekilde bilgisayar rtamında

2 yaratmayı sağlar ve denemeye dayalı öğrenme prensibini kullanır. Benzetimlerin, sistemin gerçeğinin yerini tutması hiç bir zaman beklenemez çünkü bir şeyin yüzde yüz benzeri ancak şeyin kendisi labilir. Askeri alanda, temsili rtam mdelleme, benzetimi yapılacak bir harekatın gerçekleştirileceği sentetik rtamın bilgisayarda sanal larak luşturulmasıdır. MÜHATEM Prjesi, TSK nin tüm mdelleme ve simülasyn prjelerinde rtak bir ihtiyaç larak öne çıkan temsili rtam mdellemesinin, tekrarların önüne geçilerek sağlanması amacıyla, ODTÜ TSK MODSİMMER tarafından hazırlanan Mdelleme ve Simülasyn Çalışma Planında yer alan hedeflerden biri lan MÜHASİS nin geliştirilmesi kapsamında, bir alt yapı prjesi larak Kasım 2002 de başlatılmıştır. MÜHATEM Prjesi ile; 1. MÜHASİS in ihtiyaç duyacağı harekat alanı unsurlarının, benzetimi yapılmış harekat rtamında en gerçekçi şekilde bir araya getirilmesine yönelik alt yapının tesis edilmesi, 2. Temsili rtam veri standartlarının belirlenmesi, 3. Temsili rtam verilerinin tplanması, derlenmesi ve bir veritabanı luşturularak kullanılabilir hale getirilmesi, 4. Tekrarların önlenmesi ile kaynak tasarrufu sağlanması ve 5. Benzetim sistemlerinin birlikte çalışabilirliğinin klaylaştırılması hedeflenmiştir. Çevrenin temsili için gerekli veriler Harekat alanı varlıklarının temsili için gerekli veriler İnsan davranışlarının temsili için gerekli veriler Temsili rtam veritabanı Temsili rtam yazılım kütüphaneleri (API) Temsili rtam sistem uygulama yazılımları Şekil 1. MÜHATEM Kapsamı Prje kapsamında (bknz. Şekil 1), tüm harekat rtamının (çevre, varlıklar, insan davranış ve görevleri) temsili için gerekli veriler tplanmakta, derlenmekte ve bir temsili rtam veritabanı hazırlanmaktadır. Ayrıca söz knusu veritabanının benzetim sistemlerince kullanılabilmesi için gerekli yazılım kütüphaneleri (API) ve temsili rtam veritabanının idamesi için gerekli sistem uygulama yazılımları geliştirilmektedir. Bu bildiride, geliştirilen yazılım prgramlama kütüphaneleri kısaca anlatılmakta lup detaylı bilgi için [1] ye bakılması önerilir. MÜHATEM kapsamında geliştirilen kütüphanelerin genel yapısı Bölüm 2 de, alt yapı kütüphaneleri Bölüm 3 te, çevre ilişkili kütüphaneler Bölüm 4 te, harekat alanı varlıklarına ilişkin kütüphaneler Bölüm 5 te ve görselleştirme ile arayüz kntrllerine yönelik kütüphaneler Bölüm 6 da anlatılmaktadır. Bölüm 7 de, snuç ve ileriye yönelik çalışmalar yer almaktadır.

3 2. MÜHATEM YAZILIM PROGRAMLAMA KÜTÜPHANESİ MÜHATEM yazılım prgramlama kütüphaneleri C++ tabanlı larak geliştirilmektedir. Şu an için API, Windws işletim sisteminde Brland C++ Builder ile Micrsft Visual C++ ve Linux tabanlı işletim sistemlerinde Brland Kylix te çalışabilmektedir. Bununların dışında bir JNI ara katmanı yazılarak hem Windws da hem de Linux te JAVA tarafından kullanılabilirliği test edilmiştir. Arayüz Kntrlleri Kütüphanesi Görselleştirme Kütüphanesi Çevre Algritmaları Kütüphanesi Çevre Standartları Kütüphanesi Kavramsal Mdel Erişim Kütüphanesi Çevre Erişim Kütüphanesi Varlık Algritmaları Kütüphanesi Çevre Güncelleme Kütüphanesi Varlık Erişim Kütüphanesi Temel Algritmalar Kütüphanesi Dsya Yükleyicileri Kütüphanesi Sistem Erişim Kütüphanesi Şekil 2. MÜHATEM Yazılım Kütüphaneleri Hız ihtiyacı çk yğun lan benzetim sistemlerinde, C++ kullanımı JAVA ve C# gibi yrumlayıcılara ranla çk daha fazladır. JAVA gibi dillerin birden fazla işletim sistemine klay taşınabilirliği bu dillerin kullanımını cezbetse bile bu dillerde hazırlanan benzetim sistemlerinin perfrmansları beklenen düzeyde lmamaktadır. C++ ile hazırlanan yazılımlarının standard C/C++ kütüphaneleri dışındaki kmutları yğun larak kullanmamaları farklı işletim sistemlerine taşınabilirliklerini klaylaştırmakta ve genelde sadece kullanıcı arayüzleri açısından geçişler zaman almaktadır. Hatta, platfrm bağımsız kullanıcı arayüz tasarım kütüphaneleri (TCL/TK [2], vb.) kullanan uygulamalarda bu geçiş de zaman almamaktadır. MÜHATEM in geliştirilmesinde işletim sistemi, derleyici rtamı ve kullanıcı arayüzlerine özel kmutların kullanımından azami düzeyde kaçınılmış, kullanımının gerekli lduğu durumlarda ileride anlatılacak lan Sistem Erişim Kütüphanesi üzerinden bir ara katman aracılığıyla erişim sağlanmıştır. MÜHATEM yazılım kütüphaneleri Şekil 2 de gösterilen katmanlı yapıya sahiptir. Bu katmanlar, müteakip bölümlerde anlatılan alt yapı, çevre, varlıklar ve görselleştirme/arayüz kntrlleri kütüphaneleri larak dört temel kategride ele alınmaktadır. 3. ALT YAPI KÜTÜPHANELERİ Alt yapı kütüphaneleri, benzetim sistemleri tarafından yğunlukla ihtiyaç duyulan genel fnksiyn ve algritmaları içerir. Bu bölümde genelde MÜHATEM yapısına özelleşmiş kısımlar yer almaz. İlerleyen alt bölümlerde alt yapı kütüphaneleri özetlenmiştir.

4 3.1 Sistem Erişim Kütüphanesi Bu kütüphane, işletim sistemi kaynaklarına (metin, tarih, görüntü, ses, disk, hafıza, veritabanı, vb. işlemler) erişimi sağlayan fnksiyn ve nesne sınıflarını içerir ve derleyici/işletim sistemi özelinde kdları barındıran tek kütüphanedir. Diğer yazılım kütüphaneleri bu kütüphane üzerinden sistem kaynaklarına erişir. Böylece kdların derleyici ve platfrm bağımsız lması sadece bu kütüphanenin güncellenmesi ile sağlanır. 3.2 Temel Algritmalar Kütüphanesi Bu kütüphane, genel maksatlı algritmaları ihtiva eder. Krdinat dönüşümleri (Cğrafi/UTM/kartezyen krdinat sistemi ve WGS-84/ED-50 datum dönüşümleri, vb.), vektör (çevirme, açı hesaplama, çizgi kesişim testleri, matris işlemleri, vb.) ve çkgen işlemleri (delaunay üçgenleştirmesi, çkgen üçgenleştirmesi, kesişim testleri, vb.), yapay sinir ağları, karar ağaçları, kşum zamanı değişkenleri ve kşum zamanı yrumlayıcıları (run-time interpreter - script prgramlama) bunlara örnek larak verilebilir. Ayrıca bu kütüphane içinde bütün üst katmanlardaki nesne sınıflarının kalıtım ylu ile türetildiği TObjectBaseClass adlı temel nesne sınıfı bulunmaktadır. Bu nesne sınıfı, derleme (cmpile-time) ve kşum zamanı (run-time) değişkenleri ile metdlarına kullanıcı arayüzleri ve script prgramlama ile erişimi sağlayan alt yapı metdlarına sahiptir. Bu nesneler üzerinde, C++ benzeri bir dilde script metdlar tanımlamak ve çalıştırmak mümkündür. 3.3 Dsya Yükleyicileri Kütüphanesi Bu kütüphane, çeşitli frmatdaki dsyaların yüklenmesini sağlayan nesne sınıflarını içerir. İmaj yükleme (Bitmap-*.bmp, Truevisin TARGA-*.tga, Audi Vide Interleave-*.avi, vb.), üç byutlu mdel yükleme (3D Studi-*.3ds, Quake 2 Mdel File-*.md2, vb.), raster cğrafi veri yükleme (Digital Elevatin Data-*.dt?, Digital Elevatin Mdel-*.dem, Tagged Image File-*.tif, vb.), vektör cğrafi veri yükleme (ESRI Shape-*.shp, S-57, vb.), sembl yükleme (vektör ve imaj sembller) ve XML dsya yükleme larak altı ana kategride geliştirilmiştir. İleride ses dsyalarını yüklemeye ilişkin bir kısmın da eklenmesi planlanmaktadır. 4. ÇEVRE KÜTÜPHANELERİ Bu kütüphane, kara, su alanları, atmsfer ve astrnmiye ilişkin MÜHATEM veritabanlarının yaratılması ve kullanılmasını sağlayan nesne sınıflarını içerir. Çevre erişim, çevre standartları, çevre algritmaları ve çevre güncelleme lmak üzere dört alt kütüphaneden luşur. 4.1 Çevre Erişim Kütüphanesi Çevre erişim kütüphanesi, çevre verilerini luşturmak, bütünleştirmek, saklamak ve geri yükleyerek kullanabilmek amacıyla hazırlanmış jenerik bir yazılım kütüphanesidir. Raster tabanlı harita verileri, vektör tabanlı harita verileri ve nkta tabanlı zaman ilişkili cğrafi veriler larak üç alt kütüphaneye bölünür.

5 Raster Tabanlı Harita Verileri Raster tabanlı harita verileri alt kütüphanesi, tüm dünyayı cğrafi krdinatlar cinsinden eşit byutlu blklara bölerek 2 byutlu bir matrise (bknz. Şekil 2) dönüştürür. Matrisin her elemanı (blğu) kendi içinde çk çözünürlüklü larak tutulan 2 byutlu bir dizi matris daha barındırır. Bir blk 0 ile 9 arasında bir çözünürlükte yaratılabilir, kayıt edilebilir ve geri yüklenebilir. Çözünürlük, bir blğun verilerini tutan 2 byut matrisin byutlarını ifade eder. Çözünürlüğü n lan bir blğun verilerini tutan matrisinin byutları 2 (n+1) x2 (n+1) dir. Dlayısıyla 9 nlu çözünürlüğe sahip bir matrisin byutları 1024x1024 dür. Matrisin her elemanı bir cğrafi nktaya ilişkin istenilen tiplerde, bir yada daha fazla alanda veri tutar (yükseklik, derinlik, renk (RGB), vb.). Bir blk matrisinin en kuzey ve dğu kenarlarındaki elemanlar kuzey, dğu ve kuzey-dğudaki kmşu blkların elemanlarıyla çakışır. Dlayısıyla n çözünürlüklü bir matris, bir blğu (2 (n+1) -1)x(2 (n+1) -1) parçaya böler (bknz. Şekil 3). Şekil 2. Dünyanın blklara ayrılması 180W klnlar 180E 90N Dünyayı blklara ayıran 2 byutlu matris 90S bir blk 0 nlu çöz. 1 nlu çöz. 2 nlu çöz. Şekil 3. Blkların çözünürlükleri içermesi Bir blğun maksimum 10 çözünürlük ile sınırlandırılmasının nedeni, bir blk için gerekli hafıza ihtiyacının çk artmamasının ve verileri yükleme ile işleme perfrmansının çk fazla düşmemesinin garanti edilmesidir. Ancak bu sınırlama ile çk yüksek çözünürlüklü verilerin (örneğin 1 metre) tutulabilmesi için dünyanın çk fazla sayıda blğa bölünmesi gerekir. Çk fazla blk kullanımı, yüksek çözünürlüklü ama dar alanda çalışan benzetim sistemleri (örneğin kara aracı simülatörleri) için idealdir ancak çk düşük çözünürlüklü ve geniş alanda çalışan bir benzetim sisteminde (örneğin JTLS) küçük küçük bir çk blğun işlenmesinden dlayı perfrmans çk fazla düşmektedir.

6 Dlayısıyla MÜHATEM de dünya stratejik, peratif ve taktik larak üç farklı detay grubunda blklamaya tabi tutulmuştur. Yazılım geliştiriciler, ihtiyaçlarına göre bu detay gruplarının bir yada daha fazlasını aynı anda kullanabilmektedir. Stratejik detay grubu, dünyayı 32x16 adet blğa böler ve her blk en fazla 39,5 saniye (yaklaşık 1 km) çözünürlüklü veri tutabilir. Operatif detay grubu, dünyayı 2048x1024 adet blğa böler ve her blk en fazla 0,6 saniye (yaklaşık 17 m) çözünürlüklü veri tutabilir. Sn larak taktik detay grubu, dünyayı x65536 adet blğa böler ve her blk en fazla 0,009 saniye (yaklaşık 27 cm) çözünürlüklü veri tutabilir. İleride daha yüksek çözünürlüklü verilere ihtiyaç lduğu durumda, mühendislik detay grubu eklenerek 4 mm düzeyine inmek mümkündür. Anılan blklar, kullanıcı açısından 2 byutlu bir matris üzerinden erişiliyr gibi gözükse de aslında hafızada yer kaplamamaları açısından ağaç yapısında tutulmaktadırlar. Her blk bir birinden bağımsız larak yaratılabilmekte, veritabanından yüklenebilmekte ve hafızadan silinebilmektedir. Blklar istenilen çözünürlükte (veri mevcutsa) yüklenebilmektedir. Bir çözünürlük yüklendiğinde çözünürlükten küçük lan tüm çözünürlüklerde hafızaya yüklenmektedir. Örneğin 3 nlu çözünürlüğün yüklenmesi aynı zamanda 0, 1 ve 2 nin de yüklenmiş lması anlamına gelir. Bu kütüphane kişiselleştirilebilir blk verileri tutmaya yönelik lup, yüklenen verilerin yrumlanmasını Çevre Standartları Kütüphanesi ne bırakır Vektör Tabanlı Harita Verileri Vektör tabanlı harita verileri alt kütüphanesinin, tüm dünyayı adresleyebilecek şekilde vektör verileri tutabilmesi planlanmaktadır. Ancak bu kütüphanenin tasarımı henüz tamamlanmadığı için bu bildiride anlatılmayacaktır Nkta Tabanlı ve Zaman ilişkili Cğrafi Veriler Nkta tabanlı ve zaman ilişkili cğrafi veriler kütüphanesi, tanımlanan bir dizi parametrenin zamana ve knuma bağlı larak değişimini enterplasyn teknikleri ile hesaplayabilen kişiselleştirilebilir bir veri yapısı sunar. Tanımlanan parametreler (örneğin nem, sıcaklık, bulut yüksekliği, akıntı yönü vb.), sabit bir değere sahip labilir, benzetim sistemi zamanına bağlı larak önceden belirlenmiş bir plan (değişim çizelgesi) dahilinde değişebilir veya zaman ile cğrafyaya bağlımlı larak değerleri hesaplanabilir. Cğrafyaya bağımlı larak değer tespiti için arazide belirli nktalar ile irtifalarda örneklenmiş ve ölçüm zamanları belirtilmiş parametre değerleri dizisi kullanılır. Bu değerler dizisi sayesinde, ölçümleri lmayan ara nktalar ve zamanların değerleri enterplasyn teknikleri ile hesaplanır. Ara değerlerin hesaplanması için, öncelikle farklı krdinatlardaki ölçüm nktaları Delaunay üçgenleştirmesi ile bir üçgen ağına dönüştürülür. Ardından değeri hesaplanacak krdinatın (k a ) denk düştüğü üçgen bulunur. Snra, üçgenin köşelerindeki nktaların, k a nktası ile aynı irtifadaki değerleri enterplasyn teknikleri ile hesaplanır. İrtifa eşitlemesi yapıldıktan snra, k a nktasının değeri, irtifası eşitlenmiş nkta değerleri ile yapılan ikinci bir enterplasyn ile belirlenir (bknz. Şekil 4). Bu veri kütüphanesi, katmanlardaki parametrelerin neler lacağı ve hangi verileri tutacağı knusunda her hangi bir kısıt getirmediği için bu parametrelerin belirli bir standarda turtulması Çevre Standartları Kütüphanesi aracılığıyla sağlanır.

7 değeri hesaplanan nkta (k a) irtifa eşitlemesi yapılmış üçgen nktaları örnekleme nktaları Şekil 4. İrtifa eşitlemesi ve üçgen enterplasynu ile ara değerlerin hesaplanması 4.2 Çevre Standartları Kütüphanesi Bu kütüphane, çevre erişim kütüphanesinin sunduğu kişiselleştirilebilir veri yapılarının kullanımını standartlara bağlar (sayısal yükseklik verilerinin Elevatin adlı bir alanda 4 byte flat larak tutulması, uydu ftğrafı verilerinin R, G, B adlı alanlarda 1 er byte tam sayı larak tutulması, nem parametresinin isminin Nem, biriminin % lması, vb.). Çevre standartları kütüphanesi, yüzey, meterlji ve astrnmi verileri larak üç grupta ele alınmaktadır Yüzey Verileri Kara ve su alanlarının yüzey/dip bilgilerine ilişkin raster harita standartları yüzey verileri kategrisinde ele alınır. MÜHATEM in raster harita standartları; sayısal yükseklik haritası, raster harita görüntüsü (taranmış kağıt haritalar), görünür ışık bandı görüntüsü (uydu görüntüsü, vb.), kızılötesi görüntü, raster yüzey örtüsü haritası (bitki örtüsü), yüzey nrmalleri haritası (yüzey bakış yönü) ve su derinlik haritası larak belirlenmiştir. Vektör haritalara ilişkin standartlar ise henüz netleşmemiştir Meterlji Verileri MÜHATEM in meterlji verilerine ilişkin standartların belirlenmesinde Devlet Meterlji İşleri Müdürlüğü ile krdineli çalışılmıştır. Meterljik bilgiler, Zamana dayalı parametre veritabanı kullanılarak saklanmış ve Türkiye nin yılları arasındaki ölçümlerine dayalı istatistikler çıkarılmıştır. Bu sayede atmsfer verilerinin uzun dönem rtalama ve standart sapma bilgileri elde edilmiş ve benzetim sistemlerinde kullanılmak üzere, enterplasyn teknikleri ile farklı zaman ve knumlardaki parametre değerleri gerçekci bir şekilde tahmin edilebilmiştir. MÜHATEM in standart meterlji parametre ve birimleri; sıcaklık ( C), mahalli basınç (Mb), buhar basıncı (Mb), nispi nem (%), görüş mesafesi (m), rüzgar hızı (m/saat), rüzgar yönü (derece, kuzey 0 ve (+) açı saat yönünde), bulut yğunluğu (kapalılık ranı, 0..1), bulut yüksekliği (m, deniz seviyesinden), yağış türü (0 = yağmur, 1 = kar, 2 = dlu) ve yağış yğunluğu (mm) larak belirlenmiştir. Sis yüzdesi, parametre larak kullanılmamaktadır çünkü sis yatay görüş mesafesi parametresi içine dlaylı larak ithal edilmiş durumdadır. Yatay görüş mesafesi parametresinin yağışsız bir durumu kapsadığı, yağışın görüşe etkisini içermediği varsayılmaktadır.

8 Astrnmi Verileri Astrnmi verileri ay, güneş ve yıldızlarını durumunu içermektedir. MÜHATEM de, güneş ve ayın knumu, durumu ve gökyüzü aydınlanmasına etkileri, verilen bir knum ve zamana (tarih, saat ve GTM) göre belirlenmektedir. Güneşin ve ayın gökyüzündeki knumu, pusula açısı (0 derece kuzey ve (+) açı saat yönünde artar) ve yükseliş açısı (0 derece ufuğa, 90 derece gökyüzüne ve -90 derece yer yüzüne dğru), ayın dumuru ise aydınlık yüzey ranı (0 ile 1 arası) ile ifade edilmektedir. Aydınlatma etkileri ise genel aydınlanma (ambient) ve güneş ile ay için dğrudan aydınlatma (diffuse) larak üç değer ile belirlenir. Genel aydınlanma, çevrenin rtalama aydınlanma miktarıdır ve güneş ile ay ışığının dğrudan vurmadığı nktalarda bile yansımalar dlayısıyla en az genel aydınlanma kadar bir ışığın lacağı varsayılır. Dğrudan aydınlatma ise ışık kaynağından gelen ışığın yüzeye dik larak bir engele raslamadan çarptığı durumda meydana gelen aydınlanma miktarıdır. Tplam aydınlanma değerinin 1 lduğu nktalarda, yüzey rengi en parlak halinde (örneğin uydu görüntüsünün rjinal renkler tnlarında) görülür. 4.3 Çevre Algritmaları Kütüphanesi Bu kütüphane, Çevre Standartları Kütüphanesi tarafından sunulan veri yapıları üzerinde çalışan bir dizi algritma sunar. Algritmalar, nkta tabanlı, çizgi tabalı, alan tabanlı ve diğer lmak üzere dört kategride ele alınır. Nkta tabanlı algritmalar, belli bir nktadaki yükseklik, derinlik, bitki örtüsü gibi verileri kuyan fnksiynları, çizgi tabanlı algritmalar, iki nkta arasındaki görüş hattı testi, prfil çıkarma gibi işlemleri yapan fnksiynları ve alan tabanlı algritmalar, pencereleme mekanizmaları kullanımı ile hızlı alan yükleme/kaydırma, bentler ile bölgeyi su dldurma, kapsama alanı hesaplama gibi çeşitli işlevleri sunmaktadır. 4.4 Çevre Güncelleme Kütüphanesi Bu kütüphane, Çevre Standartları Kütüphanesinde tanımlanan veri standartlarına uyumlu çevre verilerinin kaynak veri dsyalarından (DEM, DTED, Ge-Tif, vb.) yüklenerek veritabanının güncellenmesini sağlamaktadır. 5. VARLIK KÜTÜPHANELERİ Varlık kütüphaneleri, varlıkları tanımlamak ve üç byutlu mdellerini luşturmak için gerekli her türlü işlevi içermektedir. Varlıklar iki farklı ylla tanımlanabilmektedir. Bunlardan ilki, harekat alanı kavramsal mdeli katmanı ile tanımlama, ikincisi ise varlık erişim katmanı ile tanımlamadır. Kavramsal mdel katmanı kullanıldığında, varlıkların öznitelikleri ve diğer varlıklarla lan ilişkileri kavramsal larak ifade edilir. İki yada daha çk varlık arasında cümleler şeklinde ilişkiler tanımlanması ve bu ilişkilerin detaylı larak srgulanabilmesi mümkündür. Bu yetenek fazla kullanılmamaktadır. Varlık erişim katmanı ise temsili rtamda yer alan varlıkların çalışabilir mdellerinin luşturulabilmesi için geliştirilmiştir. Varlık erişim katmanlarının en önemli özelliği eklenti (plug-in) mekanizması ile sınırsız genişleyebilme kabiliyetidir. Bu kabiliyet sayesinde, hem MÜHATEM geliştirici ekibinin hem de diğer kurum/kuruluş ve firmaların, MÜHATEM e yeni ve özelleşmiş varlık tipleri ekleyebilmesi veya eskiden

9 tanımlanmış varlıkları değiştirebilmesi mümkün lmaktadır. Hali hazırda, mdel, çizim, sembl, resim, ışık, ses, parçacık efektleri gibi özellikleri sunacak eklentilerin geliştirilmesine devam edilmektedir. Varlık erişim kütüphanesi ile eklenti alt yapısı; TMhtmObjectLayerCntainer, TMhtmObjectLayer, TMhtmObject ve TMhtmObjectResurce adında dört temel nesne sınıfından luşmaktadır. Söz knusu nesne sınıflarından sn ikisi lan TMhtmObject ve TMhtmObjectResurce dan kalıtım ylu ile yeni nesneler türetilmesi ve DLL (Dynamic Link Library) ler ylu ile varlık erişim katmanına (TMhtmObjectLayer a) tanıtılması mümkündür. 5.1 TMhtmObjectLayerCntainer TMhtmObjectLayerCntainer, varlık katmanlarının listesini barındıran ve bu katmanları ekleme, silme, arama, yükleme, kayıt etme gibi işlemler yapabilen nesne sınıfıdır. Görevi sadece bir dizi katmanı bir arada tutabilecek bir deplama rtamı sunmak ve katmanlara biricik (unique) tanımlama numaraları (ID ler) atamaktır. 5.2 TMhtmObjectLayer TMhtmObjectLayer, bir dizi varlığı (tank, uçak, duvar, bina, ışık, algı cihazı, silah, sembl, yazı, vb.) barındırabilen katmanların yaratıldığı nesne sınıfıdır. Katmanlara varlıklar eklenebilir, varlıkların birbirine kalıtım ve parça-bütün ilişkileriyle bağlanması sağlanabilir ve katmana atanan simülasyn kşumu başlangıç ve anlık tarih/saati ile tanımlanmış varlık davranışlarının zamana dayalı larak ilerletilmesi sağlanabilir. Katmanlar başka katmanlara bağlantı kurarak bu katmanlardaki varlıklar ile kendi içlerindeki varlıklar arasında kalıtım ilişkileri kurabilir. Örneğin Classes adlı bir katman ile benzetim sisteminde kullanılacak varlık tiplerini (sınıflarını) tanımlamak ve Instances adlı ikinci bir katman ile Classes katmanına bağlanarak buradaki varlık tiplerinin kpyalarını Instances katmanına aktarmak, böylece bir senary luşturmak mümkündür. Başka bir varlıktan kpya çıkarılırken, kpyası çıkarılan varlığa ek larak kpyalanan varlık üzerinde yer alan diğer varlıkların da (örneğin bir uçağın üzerindeki pervaneler) tplu larak kpyalanması mümkün lmakta, benzer şekilde bir varlık silindiğinde na bağlı tüm alt varlıkların silinmesi de sağlanabilmektedir. 5.3 TMhtmObject TMhtmObject, varlıkların türetildiği temel eklenti sınıfıdır. Bu sınıf, işlevleri devir alınarak değiştirilebilir bir dizi virtual metd sunmakta, böylece farklı işlevlere sahip eklentilerin luşturulması mümkün lmaktadır. Katmanlara eklenecek varlıklar, TMhtmObject sınıfından türetilmiş eklentiler ile yaratılabilmekte, varlıkların isim, açıklama ve cğrafi knumları tanımlanabilmekte ve varlıklar başka varlıklarla kalıtım ve parça-bütün ilişkileri kurabilmektedir. Varlıkların cğrafi knumları (krdinat ve dğrultuları), nkta, çklu nkta, çklu çizgi, kapalı uçlu çklu çizgi veya çkgen larak tanımlanmakta ve bir varlık başka bir varlığa bağlanarak nunla birlikte hareket edebilmektedir. Varlıklar, kendilerinin eklenti lmasına ek larak, varlık özelliklerini

10 genişletmeyi amaçlayan bir dizi alt eklenti de (kaynak eklenti - resurce plug-in) içerebilmektedir. Kaynak eklentiler, müteakip bölümde anlatılmaktadır. 5.4 TMhtmObjectResurce TMhtmObjectResurce, varlıkların şekil, sembl, ışık, algılama, yrumlama, haberleşme gibi özelliklerini belirleyen eklentilerin (kaynak eklentilerin) türetildiği nesne sınıfıdır. Bu eklentiler genişleyebilirliğin sağlanmasında varlık eklentilerine ranla çk daha fazla öneme sahiptir çünkü varlık çeşitliliği ancak varlık eklentilerinin sayısı kadar labilir ve bir varlık aynı anda birden fazla eklenti sınıfından türetilemez. Bununla birlikte tek bir sınıftan türetilmiş varlık, farklı kmbinasynlardaki kaynak eklentileri ile çk farklı özellikte varlığa dönüşebilir. 6. GÖRSELLEŞTİRME VE ARAYÜZ KONTROLLERİ KÜTÜPHANESİ Görselleştirme Kütüphanesi, raster/vektör haritalar, arazi, atmsfer, varlıklar, karar ağaçları gibi çeşitli verilerin görselleştirilmesine yönelik sınıflar sunmaktadır. Arayüz Kntrlleri Kütüphanesi ise görselleştirme kütüphanesini kullanarak pratik 2/3 byutlu rtam görşelleştirmesi yapabilen ve etkileşimli şekilde pencere görünüm bilgilerini (harita knumu ile yakınlığı, krdinat çizgileri vb.) değiştirebilen nesne sınıflarını içermektedir. Bu nesne sınıfları, prgramlama platfrmu bağımlı lacak şekilde dğrudan kullanıcı arayüzlerine erişim yapmamakta ancak arayüzlerinden çeşitli metdlar ile bilgiyi alıp kullanıcı arayüzlerine callback fnksiynları ile geri bildirimler sağlamaktadır. 7. SONUÇ Bu bildiride, ODTÜ TSK MODSİMMER tarafından 2002 yılından beri geliştirilmesine devam edilen MÜHATEM Prjesi kapsamında luşturulmuş yazılım prgramlama kütüphanesi kısaca tanıtılmıştır. Bu prjenin temel amacı, tüm mdelleme ve simülasyn prjelerinde rtak ihtiyaç lan temsili rtam mdelinin, tek bir alt yapı tarafından sunulmasıdır. Kütüphanenin ara sürümleri, Küçük Ölçekli Harekatın Mdellenmesi ve Simülasynu (BASKIN) ile Sınır Gözetleme ve Kntrl Sistemi C4ISR Faaliyetlerinin Mdellenmesi ve Simülasynu (SGKS C4ISR-MOS) prjelerinde kullanılmış, Müşterek Görev Kuvvetinin Mdellenmesi ve Simülasynu (MGKMOS) ile Satıhta Knuşlu Aktif Hava Savunma Harekatının Mdellenmesi (SAMMOS) prjelerinde kullanılmakta ve Deniz Harp Oyunu Simülasyn Sistemi (DEHOS) prjesinde kullanımı planlanmaktadır. KAYNAKÇA [1] ODTÜ TSK MODSİMMER, (2006), MÜHATEM Yazılım Geliştirici Kılavuzu, ODTÜ TSK Mdelleme ve Simülasyn Araştırma ve Uygulama Merkezi. [2] Brent Welch, Ken Jnes, and Jeff Hbbs, (2003), Practical Prgramming in Tcl and Tk, 4th Editin ISBN:

11 EK BİLGİ Dr.Çağatay Ündeğer Adres : STM A.Ş., Kafkas Sk. N:56, Beştepe, Ankara e-psta : Telefn : 0 (312) Fax : 0 (312) Bnb.Altan Yavaş Adres : Genelkurmay BİLKARDEM Bşk.lığı, Bakanlıklar, Ankara e-psta : Telefn : 0 (312) Fax : 0 (312) Bnb.Mustafa Ocak Adres : Genelkurmay BİLKARDEM Bşk.lığı, Bakanlıklar, Ankara e-psta : Telefn : 0 (312) Fax : 0 (312) Yb.Umut Akın Adres : Genelkurmay BİLKARDEM Bşk.lığı, Bakanlıklar, Ankara e-psta : Telefn : 0 (312) Fax : 0 (312) Alb.Ziya İpekkan Adres : Genelkurmay BİLKARDEM Bşk.lığı, Bakanlıklar, Ankara e-psta : Telefn : 0 (312) Fax : 0 (312)

Müşterek Harekat Alanı Simülasyon Sistemi: Temsili Ortam Standart ve Uygulamaları

Müşterek Harekat Alanı Simülasyon Sistemi: Temsili Ortam Standart ve Uygulamaları MÜHATEM: Müşterek Harekat Alanı Simülasyon Sistemi: Temsili Ortam Standart ve Uygulamaları Çağatay Ündeğer (a), Altan Yavaş (b), Mustafa Ocak (b), Umut Akın (b), Ziya İpekkan (b) (a) STM A.Ş., Kafkas Sk.

Detaylı

BLM 426 YAZILIM MÜHENDİSLİĞİ BAHAR Yrd. Doç. Dr. Nesrin AYDIN ATASOY

BLM 426 YAZILIM MÜHENDİSLİĞİ BAHAR Yrd. Doç. Dr. Nesrin AYDIN ATASOY BLM 426 YAZILIM MÜHENDİSLİĞİ BAHAR 2016 Yrd. Dç. Dr. Nesrin AYDIN ATASOY 3. HAFTA: PLANLAMA Yazılım geliştirme sürecinin ilk aşaması, planlama aşamasıdır. Başarılı bir prje geliştirebilmek için prjenin

Detaylı

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ İNŞAAT FAKÜLTESİ HARİTA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ARAZİ ÇALIŞMASI - 2

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ İNŞAAT FAKÜLTESİ HARİTA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ARAZİ ÇALIŞMASI - 2 YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ İNŞAAT FAKÜLTESİ HARİTA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ARAZİ ÇALIŞMASI - 2 İSTANBUL, 2017 Dersin Amacı: Bu dersin amacı, ftgrametri, kartgrafya ve arazi yönetimine ilişkin uygulama becerilerinin

Detaylı

İnsan Kaynakları Yönetimine İş Süreçleri Yaklaşımı

İnsan Kaynakları Yönetimine İş Süreçleri Yaklaşımı İnsan Kaynakları Yönetimine İş Süreçleri Yaklaşımı Giriş Hatırlanacağı gibi 1980 ler tmasyn dönemiydi. Üretimde rbt kullanımı özellikle Batı ülkelerinde çk yaygındı. 1990 larda ise Tplam Kalite Yönetimi

Detaylı

BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM FİNAL PROJE ÖDEVİ

BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM FİNAL PROJE ÖDEVİ BİLGİSAYA DESTEKLİ TASAIM FİNAL POJE ÖDEVİ Teslim Tarihi 22 Ocak 2014 (Saat 17:00) Ödev rapru elden teslim edilecektir. İlgili MATLAB dsyaları ise sduehmcad@gmail.cm adresine gönderilecektir. Elden teslimler

Detaylı

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ İNŞAAT FAKÜLTESİ HARİTA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ARAZİ ÇALIŞMASI - 2

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ İNŞAAT FAKÜLTESİ HARİTA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ARAZİ ÇALIŞMASI - 2 YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ İNŞAAT FAKÜLTESİ HARİTA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ARAZİ ÇALIŞMASI - 2 İSTANBUL, 2016 Dersin Amacı: Bu dersin amacı, ftgrametri, kartgrafya ve arazi yönetimine ilişkin uygulama becerilerinin

Detaylı

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ Sağlık Hizmetleri Finansman Yapısının Güçlendirilmesi ve Yeniden Yapılandırılması için Altyapı Geliştirme Prjesi II. Faz Genel Sağlık Sigrtası Sağlık Bakım Hizmetleri Ödemeleri için

Detaylı

SBS MATEMATİK DENEME SINAVI

SBS MATEMATİK DENEME SINAVI SS MTEMTİK DENEME SINVI 8. SINIF SS MTEMTİK DENEME SINVI. 4.. Güneş ile yut gezegeni arasındaki uzaklık 80000000 km dir. una göre bu uzaklığın bilimsel gösterimi aşağıdakilerden hangisidir? ),8.0 9 km

Detaylı

OKÜ İçerik Yönetim Sistemi. Proje Amacı; OKÜ web sitelerinin içeriklerinin etkin yönetimi ve sunumu.

OKÜ İçerik Yönetim Sistemi. Proje Amacı; OKÜ web sitelerinin içeriklerinin etkin yönetimi ve sunumu. OKÜ İçerik Yönetim Sistemi Prje Amacı; OKÜ web sitelerinin içeriklerinin etkin yönetimi ve sunumu. İÇİNDEKİLER 1. Prjenin Knusu 2. Prjenin İçeriği a. OKÜ İçerik Haritası b. ATAMEDYA OKÜ İÇERİK YÖNETİM

Detaylı

Çizelge 1. Yeraltısuyu beslenim sıcaklığı ve yükseltisi tahmininde kullanılan yöntemlerin karşılaştırılması

Çizelge 1. Yeraltısuyu beslenim sıcaklığı ve yükseltisi tahmininde kullanılan yöntemlerin karşılaştırılması YERALTISUYU BESLENİM SICAKLIK VE YÜKSELTİSİNİN BELİRLENMESİ Yeraltısuyu sistemlerinde beslenim kşulları, arazi gözlemleri ile tpgrafik, jeljik, hidrjeljik, meterljik bilgilerin birleştirilmesi ile belirlenebilir.

Detaylı

Günümüzde internet kullanımının hızla yaygınlaşmasından dolayı e-ticaret sistemlerine olan ilgi arttırmıştır.

Günümüzde internet kullanımının hızla yaygınlaşmasından dolayı e-ticaret sistemlerine olan ilgi arttırmıştır. Yazılımnet E-ticaret Sistemi Günümüzde internet kullanımının hızla yaygınlaşmasından dlayı e-ticaret sistemlerine lan ilgi arttırmıştır. Bir kaç yıl öncesine kadar giyim, elektrnik, kitap, cd ve benzeri

Detaylı

İlgiye Yönelik Yaklaşımla Yazılım Geliştirme Software Development with Aspect Oriented Approach

İlgiye Yönelik Yaklaşımla Yazılım Geliştirme Software Development with Aspect Oriented Approach İlgiye Yönelik Yaklaşımla Yazılım Geliştirme Sftware Develpment with Aspect Oriented Apprach Oytun Kurtar, Oya Kalıpsız, Fen Bilimleri Enstitüsü Bilgisayar Mühendisliği Yıldız Teknik Üniversitesi ytunkurtar@gmail.cm

Detaylı

ALTI SİGMA EĞİTİM PROGRAMLARI. Kara Kuşak Eğitimi

ALTI SİGMA EĞİTİM PROGRAMLARI. Kara Kuşak Eğitimi ALTI SİGMA EĞİTİM PROGRAMLARI Kara Kuşak Eğitimi ALTI SİGMA Kara Kuşak Eğitimi Kara Kuşak Eğitimi Kara Kuşaklar Altı Sigma Sistemi içerisindeki metdlji uygulayıcıları, prblem çözme uzmanları ve mükemmel

Detaylı

ProtaStructure Suite 2016 SP5 Yeni Özellikler

ProtaStructure Suite 2016 SP5 Yeni Özellikler PrtaStructure Suite 2016 SP5 Yeni Özellikler Gelişmiş Kenar Nesneleri Döşeme/Kln Kenarı (Dğru/Yay) kmutu ile AutCAD deki Plyline kmutuna benzer bir şekilde yay veya dğrusal çizgiler çizilebilmektedir.

Detaylı

ARAÇ KONUM VE DURUM BİLGİLERİNİN BİLGİSAYARDA ON LINE TAKİBİ: ARAÇ TAKİP SİSTEMİ (ATS) ÇÖZÜMLERİ

ARAÇ KONUM VE DURUM BİLGİLERİNİN BİLGİSAYARDA ON LINE TAKİBİ: ARAÇ TAKİP SİSTEMİ (ATS) ÇÖZÜMLERİ ARAÇ KONUM VE DURUM BİLGİLERİNİN BİLGİSAYARDA ON LINE TAKİBİ: ARAÇ TAKİP SİSTEMİ (ATS) ÇÖZÜMLERİ Sezgen Mehmet, Demirtaşlı Murat (ULUSAL CAD A.S.) GĠRĠġ Özet Araç Takip Sistemi (ATS) sayesinde günümüzde

Detaylı

KURUMSAL WEB TASARIM Proje Teklifi

KURUMSAL WEB TASARIM Proje Teklifi KURUMSAL WEB TASARIM Prje Teklifi Teklifi Veren: Celil CAN Teklif Tarihi: 07.01.2015 Karadeniz Mh. General Aldğan Cd. N 49 / 1 Gazismanpaşa, İstanbul www.celilcan.cm - bilgi@celilcan.cm Firma : Yetkili

Detaylı

1 / 1 000 000 ÖLÇEKLİ TÜRKİYE FİZİKİ HARİTASI

1 / 1 000 000 ÖLÇEKLİ TÜRKİYE FİZİKİ HARİTASI 1 / 1 000 000 ÖLÇEKLİ TÜRKİYE FİZİKİ HARİTASI İÇİNDEKİLER : VERİ TANIMI VERİ YAPISI (KATMANLAR) VERİ TABANI ŞEMASI DATUM-PROJEKSİYON VERİ KAYNAĞI VERİ GÜNCELLİĞİ ÜRETİM TARİHİ İLGİLİ BİRİM VERİ KAPLAMA

Detaylı

Belirli ses basınç seviyelerine maruz kalan ikamet eden kişi sayısı. Belirli ses basınç seviyelerine maruz kalan alanların büyüklüğü.

Belirli ses basınç seviyelerine maruz kalan ikamet eden kişi sayısı. Belirli ses basınç seviyelerine maruz kalan alanların büyüklüğü. Gürültü Haritalama Gürültü Haritalama Nedir? Gürültü haritalaması, bir bölgede yaşayan nüfusun gürültüden dlayı ne kadar rahatsız lduğunun belirlenmesi ve bu nüfusun maruz kaldığı çevresel gürültünün değerlendirilmesidir.

Detaylı

KONU: KURUMSAL YÖNETİM İLKELER (KURUMSAL YÖNETİM TEBLİĞİ SERİ II NO:17.1)

KONU: KURUMSAL YÖNETİM İLKELER (KURUMSAL YÖNETİM TEBLİĞİ SERİ II NO:17.1) KONU: KURUMSAL YÖNETİM İLKELER (KURUMSAL YÖNETİM TEBLİĞİ SERİ II NO:17.1) Sermaye Piyasası Kurulu tarafından 30.12.2011 tarih Seri IV, N: 56 Kurumsal Yönetim İlkelerinin Belirlenmesine ve Uygulanmasına

Detaylı

Hızlı Kullanım Kılavuzu. 1. Sistem Gereksinimleri. 2. Kurulum ve Etkinleştirme. Kurulum. Etkinleştirme

Hızlı Kullanım Kılavuzu. 1. Sistem Gereksinimleri. 2. Kurulum ve Etkinleştirme. Kurulum. Etkinleştirme Hızlı Kullanım Kılavuzu Bu Hızlı Kullanım Kılavuzu, Readiris TM 15'i kurmanıza ve başlamanıza yardımcı lmak içindir. Readiris TM 'in tüm özellikleri hakkında ayrıntılı bilgi için bu yazılım ile birlikte

Detaylı

IV. Genç Beyinler Yeni Fikirler

IV. Genç Beyinler Yeni Fikirler IV. Genç Beyinler Yeni Fikirler Prje Pazarı ve Bitirme Prjeleri Ortak Sergisi 23 Mayıs 2015, İzmir Uluslararası Fuar Alanı - Kültürpark BİTİRME PROJELERİ SERGİSİ Ege Bölgesi Üniversitelerinin Bilgisayar

Detaylı

KAMU İÇ DENETİM PLANI ve PROGRAMI HAZIRLAMA REHBERİ

KAMU İÇ DENETİM PLANI ve PROGRAMI HAZIRLAMA REHBERİ KAMU İÇ DENETİM PLANI ve PROGRAMI HAZIRLAMA REHBERİ I. GİRİŞ Bu rehber, iç denetim birimlerince hazırlanacak iç denetim planı ve prgramının temel esaslarını belirlemek üzere, İç Denetçilerin Çalışma Usul

Detaylı

HARİTA GENEL KOMUTANLIĞI

HARİTA GENEL KOMUTANLIĞI HARİTA GENEL KOMUTANLIĞI TOPOĞRAFİK VERİLERİN HAZIRLANMASI VE SUNUMU Mühendis Yüzbaşı Mustafa CANIBERK 08 Ekim 2013 TAKDİM PLANI TOPO25 Veritabanı Tanıtımı Topoğrafik Verilerin Hazırlanması Topoğrafik

Detaylı

ODTÜ Kütüphanesi Performans Bütçeleme Projesi ve Toplam Kalite Çalışmaları

ODTÜ Kütüphanesi Performans Bütçeleme Projesi ve Toplam Kalite Çalışmaları ODTÜ Kütüphanesi Perfrmans Bütçeleme Prjesi ve Tplam Kalite Çalışmaları Bülent Karasözen ve Ebru Gürbüz ODTÜ Kütüphane ve Dkümantasyn Daire Başkanlığı Üniversitedeki araştırmaların ve eğitimin en önemli

Detaylı

SBE16 / Akıllı Metropoller Ekim 2016 / İSTANBUL

SBE16 / Akıllı Metropoller Ekim 2016 / İSTANBUL SBE16 / Akıllı Metropoller 13-15 Ekim 2016 / İSTANBUL TAKDİM PLANI Teknolojik Gelişim ve 3 Boyuta Geçiş : 2B gösterim tekniği haritacılığın doğuşundan beri kullanılmaktadır. Bu temsil şekli yerleşmiş alışkanlıklar

Detaylı

Kısaca ; Servis Pozitif, firma tarafından kendisine sağlanmış kullanıcı girişleri yetkisi ile internet olan her platformdan sisteme giriş yapabilir.

Kısaca ; Servis Pozitif, firma tarafından kendisine sağlanmış kullanıcı girişleri yetkisi ile internet olan her platformdan sisteme giriş yapabilir. Kısaca ; Servis Pzitif; Teknik servis hizmeti sağlayan firmalar için bulut tabanlı geliştirilmiş özel yazılım çözümüdür. Kurulum gerektirmez, internet lan her nktadan erişim imkanı sağlar. Hizmet sağlayıcı

Detaylı

DESTEK DOKÜMANI. 1 Ocak 2010 tarihinden itibaran banka hesap numarası yerine IBAN numarası kullanılacaktır.

DESTEK DOKÜMANI. 1 Ocak 2010 tarihinden itibaran banka hesap numarası yerine IBAN numarası kullanılacaktır. Ürün : GO Brdr-Tiger2Brdr-IK Bölüm : Brdr * Dkümanda GBrdr, Tiger2Brdr ve Đk kısaca Lg Đk ürünleri larak ifade edilmektedir. 1 Ocak 2010 tarihinden itibaran banka hesap numarası yerine IBAN numarası kullanılacaktır.

Detaylı

EMİNE ÜMİD KURTİŞ. E-Posta : Kariyer ve Tecrübeler: Ocak 2003 TÜ Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı Edirne, Türkiye

EMİNE ÜMİD KURTİŞ. E-Posta : Kariyer ve Tecrübeler: Ocak 2003 TÜ Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı Edirne, Türkiye EMİNE ÜMİD KURTİŞ E-Psta : senumid@trakya.edu.tr Kariyer ve Tecrübeler: Ocak 2003 TÜ Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı Edirne, Türkiye Trakya Üniversitesi Web Sayfalarının yönetimi. Trakya Üniversitesi Web

Detaylı

GÖRÜNTÜ TABANLI ALGILAMA İLE QUADROTORUN HAREKETLİ BİR CİSMİ TAKİBİ

GÖRÜNTÜ TABANLI ALGILAMA İLE QUADROTORUN HAREKETLİ BİR CİSMİ TAKİBİ GÖRÜNTÜ TABANLI ALGILAMA İLE QUADROTORUN HAREKETLİ BİR CİSMİ TAKİBİ 1 PROJENİN TANIMI Bu projede bir quadrotora, görüntü tabanlı algılama ile hareketli bir nesneyi otonom olarak takip etme özelliği kazandırılmıştır.

Detaylı

/tßq-b TEKLİF MEKTUBU. TRABZON lll KAMU HASTANELER] BIRLIGI GENEL SEKRETERLICI Kanııni Eğitim Araştırma Hastanesi. Teklif Formu 28.12.2015.

/tßq-b TEKLİF MEKTUBU. TRABZON lll KAMU HASTANELER] BIRLIGI GENEL SEKRETERLICI Kanııni Eğitim Araştırma Hastanesi. Teklif Formu 28.12.2015. TC Kayıt N 139968 SAĞLIK BAKANLIĞI TURKIYE KAMU HASTANELER] KURUMU TRABZON lll KAMU HASTANELER] BIRLIGI GENEL SEKRETERLICI Kanııni Eğitim Aratırma Hastanesi TEKLİF MEKTUBU Sayı 123618724 /tßqb 28122015

Detaylı

T.C. MİMAR SİNAN GÜZEL SANATLAR ÜNİVERSİTESİ FEN EDEBİYAT FAKÜLTESİ İSTATİSTİK BÖLÜMÜ LİSANS DERS TANITIM FORMU

T.C. MİMAR SİNAN GÜZEL SANATLAR ÜNİVERSİTESİ FEN EDEBİYAT FAKÜLTESİ İSTATİSTİK BÖLÜMÜ LİSANS DERS TANITIM FORMU T.C. MİMAR SİNAN GÜZEL SANATLAR ÜNİVERSİTESİ FEN EDEBİYAT FAKÜLTESİ İSTATİSTİK BÖLÜMÜ LİSANS DERS TANITIM FORMU Dersin Adı İnsan Kaynakları Yönetimi Kdu Dönemi Zrunlu/Seçmeli MSGSÜ Kredi AKTS İST 373 3

Detaylı

Kentsel Planlama ve Kentsel Altyapı İlişkisinde Yeni bir Dönem; Kentsel Dönüşüm

Kentsel Planlama ve Kentsel Altyapı İlişkisinde Yeni bir Dönem; Kentsel Dönüşüm Kentsel Planlama ve Kentsel ltyapı İlişkisinde Yeni bir Dönem; Kentsel Dönüşüm.Faruk GÖKSU Kentsel Strateji td.şti. nahtar Kelimeler: Kentsel Planlama, Kentsel ltyapı, kıllı Büyüme (smart grwth), Kentsel

Detaylı

AMAÇ... 2 ÜRÜN / SERVĐS TANIMI... 2 ÜRÜN / SERVĐS ÖZELLĐKLERĐ... 2 Önemli Noktalar... 3 Standartlar ve Kısıtlar... 3 Sistemin Özellikleri...

AMAÇ... 2 ÜRÜN / SERVĐS TANIMI... 2 ÜRÜN / SERVĐS ÖZELLĐKLERĐ... 2 Önemli Noktalar... 3 Standartlar ve Kısıtlar... 3 Sistemin Özellikleri... UZAKTAN YEDEKLEME İÇİNDEKİLER AMAÇ... 2 ÜRÜN / SERVĐS TANIMI... 2 ÜRÜN / SERVĐS ÖZELLĐKLERĐ... 2 Önemli Nktalar... 3 Standartlar ve Kısıtlar... 3 Sistemin Özellikleri... 5 ÖZEL PROJE ÖZELLĐKLERĐ... 5 DESTEK

Detaylı

Bildirim Formu ve Kullanım Hakkı Başvuru Formu değiştirilmiştir. Söz konusu değişiklikler ile formların kapsamına: o

Bildirim Formu ve Kullanım Hakkı Başvuru Formu değiştirilmiştir. Söz konusu değişiklikler ile formların kapsamına: o Yetkilendirme Yönetmeliği Değişikliği, Arayan Hat Bilgisi (CLI) Kullanımına İlişkin Usul ve Esaslar Düzenlemesi ve Erişim Sağlayıcıları Birliği Üyeliğine Yönelik Duyuru Elektrnik Haberleşme Sektörüne İlişkin

Detaylı

ENVISTA ARM API Bilgileri

ENVISTA ARM API Bilgileri ENVISTA ARM API Bilgileri Bu dökümanın amacı, EnvistaARM nin izleme istasynlarından veri alabilmesini sağlayabilmek için gerekli APIbilgilerini sunmaktır. Bu dküman, Argate Yazılım ve Bilişim Ltd. Şti.

Detaylı

UNIVERSAL BİLGİ TEKNOLOJİLERİ

UNIVERSAL BİLGİ TEKNOLOJİLERİ UNIVERSAL BİLGİ TEKNOLOJİLERİ Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ile Bilgisayar Destekli Tasarım (CAD) Sistemleri Arasındaki Temel Farklar Universal Bilgi Teknolojileri Ltd. Şti. 2010. Tüm hakları saklıdır.

Detaylı

SATINALMA ve TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİ

SATINALMA ve TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİ I SATINALMA ve TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİ Prf. Dr. Murat ERDAL İstanbul Üniversitesi 3. BASKI II Yayın N : 3165 İşletme-Eknmi Dizisi : 685 3. Baskı - Ekim 2014 - İSTANBUL ISBN 978-605 - 333-194 - 0 Cpyright

Detaylı

İndirilecek KDV Listesi Uygulaması

İndirilecek KDV Listesi Uygulaması İndirilecek KDV Listesi Uygulaması Ürün Grubu [X] Redcde Enterprise [X] Redcde Standart [X] Entegre.NET Kategri [X] Yeni Fnksiyn Versiyn Önkşulu Uygulama Katma değer vergisi iade talepleri ile ilgili larak

Detaylı

.-_ TEKLİF MEKTUBU TÜRKİYE. Teklif Formu

.-_ TEKLİF MEKTUBU TÜRKİYE. Teklif Formu TÜRKİYE T_C_ Kaya! N: 142059 SAĞLIK BAKANLIĞI KAMU HASTANELERİ KURUMU _ v TRABZON ILl KAMU HASTANELER! BIRLIGI GENEL SEKRETERLIGI Kanuni Eğitim Araştırma Hastanesi TEKLİF MEKTUBU Sayı 123618724/ 53 04.01.2016

Detaylı

ORM 7420 USING SATELLITE IMAGES IN FOREST RESOURCE PLANNING

ORM 7420 USING SATELLITE IMAGES IN FOREST RESOURCE PLANNING ORM 7420 USING SATELLITE IMAGES IN FOREST RESOURCE PLANNING Asst. Prof. Dr. Uzay KARAHALİL Week IV NEDEN UYDU GÖRÜNTÜLERİ KULLANIRIZ? Sayısaldır (Dijital), - taramaya gerek yoktur Hızlıdır Uçuş planı,

Detaylı

5.1. Eğitimin Niteliğini Artırmak Amacıyla Durum Tespitine Yönelik Çalışmalar Yapılması [2012/101]

5.1. Eğitimin Niteliğini Artırmak Amacıyla Durum Tespitine Yönelik Çalışmalar Yapılması [2012/101] 5.1. Eğitimin Niteliğini Artırmak Amacıyla Durum Tespitine Yönelik Çalışmalar Yapılması [2012/101] 2012/101 Eğitimin Niteliğini Artırmak Amacıyla Durum Tespitine Yönelik Çalışmalar Yapılması İLGİLİ DİĞER

Detaylı

JAVA RMI ve Hibernate teknolojileri kullanılarak çok amaçlı bir yazılım altyapısı hazırlanması

JAVA RMI ve Hibernate teknolojileri kullanılarak çok amaçlı bir yazılım altyapısı hazırlanması JAVA RMI ve Hibernate teknolojileri kullanılarak çok amaçlı bir yazılım altyapısı hazırlanması Hakan ALBAĞ Tahsin Barış AKAN Bitirme Projesi 05.06.2006 Giriş Ticari yazılımlarda ortak ihtiyaçlar Birden

Detaylı

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ ARCGIS GİRİŞ EĞİTİMİ

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ ARCGIS GİRİŞ EĞİTİMİ COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ ARCGIS GİRİŞ EĞİTİMİ http://facebook.com/esriturkey https://twitter.com/esriturkiye egitim@esriturkey.com.tr Kursun Süresi: 5 Gün 30 Saat COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ ARCGIS GİRİŞ

Detaylı

MANİSA İLİ, SALİHLİ İLÇESİ, DURASILLI MAHALLESİ, 4834, 4938, 4939 VE 4940 PARSELLERE YÖNELİK 1/1000 ÖLÇEKLİ UYGULAMA İMAR PLANI DEĞİŞİKLİĞİ ÖNERİSİ

MANİSA İLİ, SALİHLİ İLÇESİ, DURASILLI MAHALLESİ, 4834, 4938, 4939 VE 4940 PARSELLERE YÖNELİK 1/1000 ÖLÇEKLİ UYGULAMA İMAR PLANI DEĞİŞİKLİĞİ ÖNERİSİ UYGULAMA İMAR PLANI MANİSA İLİ, SALİHLİ İLÇESİ, DURASILLI MAHALLESİ, 4834, 4938, 4939 VE 4940 PARSELLERE YÖNELİK 1/1000 ÖLÇEKLİ -------------------- PLAN AÇIKLAMA RAPORU Aslıhan BALDAN Dğuş BALDAN ŞEHİR

Detaylı

ArcGIS ile Tarımsal Uygulamalar Eğitimi

ArcGIS ile Tarımsal Uygulamalar Eğitimi ArcGIS ile Tarımsal Uygulamalar Eğitimi Kursun Süresi: 5 Gün 30 Saat http://facebook.com/esriturkey https://twitter.com/esriturkiye egitim@esriturkey.com.tr ArcGIS ile Tarımsal Uygulamalar Eğitimi Genel

Detaylı

3. Kalite Güvence Sisteminin Genel Yapısı ve Gözden Geçirilmesine İlişkin Değerlendirme

3. Kalite Güvence Sisteminin Genel Yapısı ve Gözden Geçirilmesine İlişkin Değerlendirme Vera Gayrimenkul Değerleme ve Danışmanlık A.Ş. 2015 yılı Kalite Güvence Sistemi Gözden Geçirme Rapru 22 Nisan 2016 Bu rapr, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu tarafından naylanan, 01.11.2006 tarih

Detaylı

EYLÜL 2012 EXCEL 2010. Enformatik Bölümü

EYLÜL 2012 EXCEL 2010. Enformatik Bölümü EYLÜL 2012 EXCEL 2010 İÇERİK 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 2 2 Genel Bilgiler Excel penceresinin tanıtımı Sekmelerin tanıtımı Temel Kavramlar Çalışma kitabı ile ilgili işlemler Yeni bir çalışma kitabı luşturmak

Detaylı

Afet Yönetiminde Uzaktan Algılama Sistemleri

Afet Yönetiminde Uzaktan Algılama Sistemleri Afet Yönetiminde Uzaktan Algılama Sistemleri Hayri ÖZDEN Mühendis Albay MSB Araştırma, Geliştirme ve Teknoloji Dairesi Başkanı 1/34 Takdim Planı Uzaktan Algılama Yer Gözlem Uyduları Görüş Yeteneğini Artıran

Detaylı

Finansal Risk Yönetimi Mevzuat Bilgilendirmesi

Finansal Risk Yönetimi Mevzuat Bilgilendirmesi www.pwc.cm.tr Finansal Risk Yönetimi Mevzuat Bilgilendirmesi Ocak 2016 Basel Standartlarına Uyum Kapsamında Yayımlanan Risk Yönetimi Düzenlemeleri İçerik Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından

Detaylı

DAVRANIŞ KURALLARI VE ETİK DEĞERLER TEKEL KARŞITI & REKABET İLKELERİ

DAVRANIŞ KURALLARI VE ETİK DEĞERLER TEKEL KARŞITI & REKABET İLKELERİ DAVRANIŞ KURALLARI VE ETİK DEĞERLER TEKEL KARŞITI & REKABET İLKELERİ TEKEL KARŞITI & REKABET İLKELERİ Magna, aktif ancak adil bir rekabet içindedir ve serbest ve adil rekabeti desteklemektedir. Tarafımızca,

Detaylı

VARANT AKADEMİ. Eğitimin Konusu: Eğitimin Amacı: Kimler İçin Uygundur: Varantın İpuçları

VARANT AKADEMİ. Eğitimin Konusu: Eğitimin Amacı: Kimler İçin Uygundur: Varantın İpuçları Varantın İpuçları VARANT AKADEMİ Eğitimin Knusu: Varantın İpuçları Eğitimin Amacı: Varant fiyatına etki eden parametreleri açıklamak ve en çk merak edilen srulara cevap vermek Kimler İçin Uygundur: Yeni

Detaylı

Uzaktan Eğitim. Web Tabanlı Kurumsal Eğitim

Uzaktan Eğitim. Web Tabanlı Kurumsal Eğitim Uzaktan Eğitim Uzaktan eğitim alternatif bir eğitim tarzıdır. Iletişim terisinde ki süreci incelediğimizde kaynak ve alıcı arasındaki süreç farklı fiziksel rtamlarda gerçekleşiyrsa buna uzaktan eğitim

Detaylı

NETIKS Uygulamaları Yenilikleri. Organizasyon Şeması. Taşıma İşlemi. Pozisyon Bilgi Ekranı. Şema üzerinden çalışanların özlük bilgisi görüntüleme

NETIKS Uygulamaları Yenilikleri. Organizasyon Şeması. Taşıma İşlemi. Pozisyon Bilgi Ekranı. Şema üzerinden çalışanların özlük bilgisi görüntüleme NETIKS Uygulamaları Yenilikleri Versiyn Önkşulu 1.2 Uygulama Netiks İnsan Kaynakları Uygulaması nda her mdül için yapılan değişiklikler ve yeni özellikler açıklanmaktadır. Organizasyn Şeması Taşıma İşlemi

Detaylı

EYLÜL 2012 WORD 2010. Enformatik Bölümü

EYLÜL 2012 WORD 2010. Enformatik Bölümü EYLÜL 2012 WORD 2010 İÇERİK 1. 2. 3. 4. 5. Genel bilgiler Wrd ile neler yapabilirsiniz? Wrd penceresinin tanıtımı Sekmelerin tanıtımı Belgeler ile ilgili işlemler 6. Yeni bir belge luşturmak Varlan bir

Detaylı

DGridSim Gerçek Zamanlı Veri Grid Simülatörü. Veri Grid Sistem Modelleri Dokümanı v 1.0.0 01.08.2011

DGridSim Gerçek Zamanlı Veri Grid Simülatörü. Veri Grid Sistem Modelleri Dokümanı v 1.0.0 01.08.2011 DGridSim Gerçek Zamanlı Veri Grid Simülatörü Veri Grid Sistem Mdelleri Dkümanı v 1.0.0 01.08.2011 Mustafa Atanak Sefai Tandğan Dç. Dr. Atakan Dğan 1. Giriş DGridSim, farklı veri grid sistemi yapılarınının

Detaylı

TEMEL TANIMLAR. Bir gemiyi tanımlamak için aşağıdaki bilgiler gereklidir: a) Geminin büyüklüğü b) Ana boyutlar c) Tekne form katsayıları

TEMEL TANIMLAR. Bir gemiyi tanımlamak için aşağıdaki bilgiler gereklidir: a) Geminin büyüklüğü b) Ana boyutlar c) Tekne form katsayıları EME ANIMAR ir gemiyi tanımlamak için aşağıdaki bilgiler gereklidir: a) Geminin büyüklüğü b) Ana byutlar c) ekne frm katsayıları Geminin üyüklüğü: Geminin ağırlığı (Deplasman,Dead Weight naj) Geminin hacimsel

Detaylı

PROSteel 2016 ÇELİK YAPI TASARIMI ÖĞRENCİ YARIŞMASI Semt Pazar Yeri" Tasarımı

PROSteel 2016 ÇELİK YAPI TASARIMI ÖĞRENCİ YARIŞMASI Semt Pazar Yeri Tasarımı PROSteel 2016 ÇELİK YAPI TASARIMI ÖĞRENCİ YARIŞMASI Semt Pazar Yeri" Tasarımı 1. Yarışmanın Amacı Çelik yapının özelliklerini vurgulayan yaratıcı çözümler geliştirmek, Mimarlık ve İnşaat Mühendisliği bölümlerinde

Detaylı

AB 7. ÇERÇEVE PROGRAMI İŞBİRLİĞİ ÖZEL PROGRAMI VE KAPASİTELER ÖZEL PROGRAMI PROJE TEKLİFİ DEĞERLENDİRME KRİTERLERİ. İçindekiler:

AB 7. ÇERÇEVE PROGRAMI İŞBİRLİĞİ ÖZEL PROGRAMI VE KAPASİTELER ÖZEL PROGRAMI PROJE TEKLİFİ DEĞERLENDİRME KRİTERLERİ. İçindekiler: İçindekiler: ÇP lerde Hakemlik Prje tekliflerinin değerlendirilmesi Değerlendirme Süreci Evaluatin criteria applicable t Cllabrative prject prpsals Işbirliği Prjeleri Değerlendirme Kriterleri Evaluatin

Detaylı

Algoritma, Akış Şeması ve Örnek Program Kodu Uygulamaları Ünite-9

Algoritma, Akış Şeması ve Örnek Program Kodu Uygulamaları Ünite-9 Örnek 1 Algritma, Akış Şeması ve Örnek Prgram Kdu Uygulamaları Ünite-9 Klavyeden girilen A, B, C sayılarına göre; A 50'den büyük ve 70'den küçük ise; A ile B sayılarını tplayıp C inci kuvvetini alan ve

Detaylı

Güvenli İnternet Teknolojileri Kol. Şti. Teknik Servis Hizmetleri ve Bakım Anlaşmaları Tanıtım

Güvenli İnternet Teknolojileri Kol. Şti. Teknik Servis Hizmetleri ve Bakım Anlaşmaları Tanıtım Güvenli İnternet Teknljileri Kl. Şti. Teknik Hizmetleri ve Bakım Anlaşmaları Tanıtım Gizli Belge Bu belge içeriği gizlilik gerektirmektedir. Tarafların izni lmadan üçüncü şahıslarla paylaşılamaz! Güvenli

Detaylı

DAVRANIŞ KURALLARI VE ETİK DEĞERLER Tekel Karşıtı ve Rekabet İlkeleri

DAVRANIŞ KURALLARI VE ETİK DEĞERLER Tekel Karşıtı ve Rekabet İlkeleri DAVRANIŞ KURALLARI VE ETİK DEĞERLER Tekel Karşıtı ve Rekabet İlkeleri MAGNA INTERNATIONAL INC. Tekel Karşıtı ve Rekabet İlkeleri Magna, aktif ancak adil bir rekabet içindedir ve serbest ve adil rekabeti

Detaylı

Oyun Nintendo tarafından yapıldı ve ilk olarak Nintendo DS için piyasaya sürüldü.

Oyun Nintendo tarafından yapıldı ve ilk olarak Nintendo DS için piyasaya sürüldü. Bölüm 1 Oyuna Giriş Bu bölümü lütfen seçtiğniz yuna giriş için kullanınız 1.1 Oyunun Adı Big Brain Academy (Wii ler için) 1.2 Oyunun yapımcıları ve yaratıcıları Başka hangi yunları yaptılar Diğer önemli

Detaylı

SteelPRO 2017 ÇELİK YAPI TASARIMI ÖĞRENCİ YARIŞMASI

SteelPRO 2017 ÇELİK YAPI TASARIMI ÖĞRENCİ YARIŞMASI SteelPRO 2017 ÇELİK YAPI TASARIMI ÖĞRENCİ YARIŞMASI 1. Yarışmanın Amacı Çelik yapının özelliklerini vurgulayan yaratıcı çözümler geliştirmek, Mimarlık ve İnşaat Mühendisliği bölümlerinde kuyan öğrencilerin

Detaylı

Harita Mühendisleri için ArcGIS Eğitimi

Harita Mühendisleri için ArcGIS Eğitimi Harita Mühendisleri için ArcGIS Eğitimi http://facebook.com/esriturkey https://twiter.com/esriturkiye egitim@esriturkey.com.tr Kursun Süresi: 4 Gün 24 Saat Harita Mühendisleri için ArcGIS Eğitimi Kursu

Detaylı

BİL 542 Paralel Hesaplama. Dersi Projesi. MPJ Express Java Paralel Programlama

BİL 542 Paralel Hesaplama. Dersi Projesi. MPJ Express Java Paralel Programlama BİL 542 Paralel Hesaplama Dersi Projesi MPJ Express Java Paralel Programlama Recep Ali YILMAZ 131419106 Fen Bilimleri Enstitüsü Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Bilgisayar Mühendisliği Yüksek Lisans Programı

Detaylı

FOTOGRAMETRİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI FAALIYETLERI

FOTOGRAMETRİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI FAALIYETLERI FOTOGRAMETRİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI FAALIYETLERI Fotg.D.Bşk.lığı, yurt içi ve yurt dışı harita üretimi için uydu görüntüsü ve hava fotoğraflarından fotogrametrik yöntemlerle topoğrafya ve insan yapısı detayları

Detaylı

Millî Savunma Bakanlığı Bilgi Sistemi Canlı Kullanıma Açıldı

Millî Savunma Bakanlığı Bilgi Sistemi Canlı Kullanıma Açıldı ÖZEL SAYI 05 AĞUSTOS 2009 Bu özel sayıda yapılan açıklamalarla ilgili ek bilgi isterseniz Birl YÜRÜTEN i 425 2506 numaralı telefndan arayınız veya yuruten@altay.vm.tr elektrnik psta adresini kullanınız

Detaylı

o Kullanım: Sesli çağrı, kısa mesaj ve SMS için % 43 (% 25 özel iletişim vergisi ve % 18

o Kullanım: Sesli çağrı, kısa mesaj ve SMS için % 43 (% 25 özel iletişim vergisi ve % 18 Turkiye Yunanistan Plnya Prtekiz Özbekistan İngiltere Avusturya Slavenya Arnavutluk Hllanda Azerbaycan İspanya Sırbistan Malta Kıbrıs Karadağ Kazakistan Türkiye de mbil telefn hizmeti ve vergilendirme

Detaylı

TEKLİF MEKTUBU SAĞLIK BAKANLIĞI_. TRABZON ILI KAMU HASTANELERI BIRLIGI GENEL SEKRETERLIGI Kanuni Eğitim Araştırma Hastanesi.

TEKLİF MEKTUBU SAĞLIK BAKANLIĞI_. TRABZON ILI KAMU HASTANELERI BIRLIGI GENEL SEKRETERLIGI Kanuni Eğitim Araştırma Hastanesi. SAĞLIK BAKANLIĞI_ T_C_ Kayıt N: 137920 _TURKIYE KAMU HASTANELERI KURUMU _ TRABZON ILI KAMU HASTANELERI BIRLIGI GENEL SEKRETERLIGI Kanuni Eğitim Araştırma Hastanesi TEKLİF MEKTUBU, ı 07122015 Sayı : 23618724

Detaylı

Işığın Modülasyonu. 2008 HSarı 1

Işığın Modülasyonu. 2008 HSarı 1 şığın Mdülasynu 008 HSarı 1 Ders İçeriği Temel Mdülasyn Kavramları LED şık Mdülatörler Elektr-Optik Mdülatörler Akust-Optik Mdülatörler Raman-Nath Tipi Mdülatörler Bragg Tipi Mdülatörler Magnet-Optik Mdülatörler

Detaylı

Java Temel Özellikleri

Java Temel Özellikleri Java Temel Özellikleri Java Programlama Dili Java programlama dili şu anda dünyadaki en popüler programlama dillerinden biri haline gelmiştir. Java SUN bilgisayar şirketince elektrikli ev aletlerinin birbiriyle

Detaylı

MapCodeX MapLand Kullanım Kılavuzu

MapCodeX MapLand Kullanım Kılavuzu MapCodeX MapLand Kullanım Kılavuzu Versiyon Numarası: 1.0 ------------------------------- Kullanım Kılavuzu 2015 info@ www. MapCodeX MapLand İşlem Araçları Çalışma Dosyası Aç Haritanın ve son çalışma dosyasının

Detaylı

GÖMÜLÜ SİSTEMLER (EMBEDDED SYSTEMS )

GÖMÜLÜ SİSTEMLER (EMBEDDED SYSTEMS ) GÖMÜLÜ SİSTEMLER (EMBEDDED SYSTEMS ) Bilgehan GÜRÜNLÜ http://www.gurunlu.cm Knular Evinizde kaç adet Mikrişlemciniz var Dünyada her yıl 5 Milyar Mikrişlemci üretiliyr bunun %10 u Pc ve Fabrikalarda kullanılıyr

Detaylı

DSİ kapsamında oluşturulan dağınık durumdaki verilerinin düzenlenmesi, yeniden tasarlanarak tek bir coğrafi veri tabanı ortamında toplanması,

DSİ kapsamında oluşturulan dağınık durumdaki verilerinin düzenlenmesi, yeniden tasarlanarak tek bir coğrafi veri tabanı ortamında toplanması, Projenin Amacı DSİ Genel Müdürlüğünde, Bölge Vaziyet Planı çalışmaları kapsamında üretilen ve mevcut DSİ faaliyetlerini içeren CBS veri setleri ile CBS Veritabanının incelenerek yine mevcut CBS donanım,

Detaylı

TEB ÜCRETLENDİRME POLİTİKASI

TEB ÜCRETLENDİRME POLİTİKASI TEB ÜCRETLENDİRME POLİTİKASI TEB İnsan Kaynakları Grubu 2013 1/11 İçindekiler A/ Giriş... 3 B/ Amaç... 3 C/ Kapsam... 3 D/ Ücretlendirme Plitikası nın Düzenlenmesi... 3 E/ Sürecin Yönetim ve İdaresi...

Detaylı

Algoritma Geliştirme ve Veri Yapıları 5 Rekürsif Algoritmalar. Mustafa Kemal Üniversitesi

Algoritma Geliştirme ve Veri Yapıları 5 Rekürsif Algoritmalar. Mustafa Kemal Üniversitesi Algritma Geliştirme ve Veri Yapıları 5 Rekürsif Algritmalar Bir kd parçasının işlevini yerine getirmesi için kendi kendisini kullanmasına rekürsiflik denir. Özellikle bölünerek daha küçük parçalara ayrılan

Detaylı

SEÇİM GÜVENİLİRLİĞİ. Emrehan Halıcı. Elektronik Demokrasi Partisi. 1 Mayıs 2015 1. GİRİŞ.2 2. SEÇSİS HAKKINDA...2

SEÇİM GÜVENİLİRLİĞİ. Emrehan Halıcı. Elektronik Demokrasi Partisi. 1 Mayıs 2015 1. GİRİŞ.2 2. SEÇSİS HAKKINDA...2 SEÇİM GÜVENİLİRLİĞİ Emrehan Halıcı Elektrnik Demkrasi Partisi 1 Mayıs 2015 1. GİRİŞ.2 2. SEÇSİS HAKKINDA....2 3. GÜVENİLİR BİR SEÇİM İÇİN YSK YA ÖNERİLERİMİZ...9 4. GÜVENİLİR BİR SEÇİM İÇİN VATANDAŞLARIMIZA

Detaylı

MUHASEBAT GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Kamu Harcama ve Muhasebe BiliĢim Sistemi Sistemleri Hizmet Süreleri

MUHASEBAT GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Kamu Harcama ve Muhasebe BiliĢim Sistemi Sistemleri Hizmet Süreleri MUHASEBAT GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Kamu Harcama ve Muhasebe BiliĢim Sistemi Sistemleri Hizmet Süreleri Sıra N Hizmet Tipi Knu Çözüm Süresi Açıklama 1 Arıza Birimin Çalışmasının Tümüyle durması 2 Takvim Gün Birimin

Detaylı

9-2. betonun bakımı (kür) buhar kürü. Paki Turgut

9-2. betonun bakımı (kür) buhar kürü. Paki Turgut betnun bakımı (kür) buhar kürü 9-2 Paki Turgut Kaynaklar 1) Turhan Y. Erdğan, Betn 2) İlker Bekir Tpçu, Betn Teknljisi, 2006. 3) Hewlett PC, Cement Admixture: uses and applicatins, Cement Admixture Assciatin

Detaylı

"Sivil Havacılık Komisyonu"na Öneriler

Sivil Havacılık Komisyonuna Öneriler 1 Nasıl? 2 3 "Sivil Havacılık Kmisynu"na Öneriler Önerileri Kaynağı: "ihtiyaç" ile değişim/gelişim düşüncesi luşur gelişir, ancak dğru "ihtiyaç" ile ilişkilendirilmiş değişim/gelişim in sürdürülebilirliği

Detaylı

ARAZİ ÖLÇMELERİ. Koordinat sistemleri. Kartezyen koordinat sistemi

ARAZİ ÖLÇMELERİ. Koordinat sistemleri. Kartezyen koordinat sistemi Koordinat sistemleri Coğrafik objelerin haritaya aktarılması, objelerin detaylarına ait koordinatların düzleme aktarılması ile oluşur. Koordinat sistemleri kendi içlerinde kartezyen koordinat sistemi,

Detaylı

Arş.Gör.Muhammet Çağrı Gencer Bilgisayar Mühendisliği KTO Karatay Üniversitesi 2015

Arş.Gör.Muhammet Çağrı Gencer Bilgisayar Mühendisliği KTO Karatay Üniversitesi 2015 Arş.Gör.Muhammet Çağrı Gencer Bilgisayar Mühendisliği KTO Karatay Üniversitesi 2015 KONU BAŞLIKLARI 1. Yazılım Mimarisi nedir? 2. Yazılımda Karmaşıklık 3. Üç Katmanlı Mimari nedir? 4. Üç Katmanlı Mimari

Detaylı

Yapılara Etkiyen Karakteristik Yükler

Yapılara Etkiyen Karakteristik Yükler Yapılara Etkiyen Karakteristik Yükler Kalıcı (sabit, zati, öz, ölü) yükler (G): Yapı elemanlarının öz yükleridir. Döşeme ağırlığı ( döşeme betonu+tesviye betonu+kaplama+sıva). Kiriş ağırlığı. Duvar ağırlığı

Detaylı

BLM 426 YAZILIM MÜHENDİSLİĞİ BAHAR Yrd. Doç. Dr. Nesrin AYDIN ATASOY

BLM 426 YAZILIM MÜHENDİSLİĞİ BAHAR Yrd. Doç. Dr. Nesrin AYDIN ATASOY BLM 426 YAZILIM MÜHENDİSLİĞİ BAHAR 2017 Yrd. Dç. Dr. Nesrin AYDIN ATASOY 7. HAFTA: YAZILIM TASARIMI NESNEYE YÖNELİK TASARIM Nesneye yönelik çözümleme ve tasarım günümüz yazılım geliştirme rtamlarının en

Detaylı

Etkili Liderlik, Koçluk OKYANUS KURUMSAL VE KİŞİSEL GELİŞİM EĞİTİMLERİ... ...1 1 BEDEN DİLİ FARKINDALIĞI IĞI EĞİTİMİ...2 2 DUYGUSAL ZEKA EĞİTİMİ...

Etkili Liderlik, Koçluk OKYANUS KURUMSAL VE KİŞİSEL GELİŞİM EĞİTİMLERİ... ...1 1 BEDEN DİLİ FARKINDALIĞI IĞI EĞİTİMİ...2 2 DUYGUSAL ZEKA EĞİTİMİ... OKYANUS KURUMSAL VE KİŞİSEL GELİŞİM Okyanus Yöneticilik ve Kişisel Gelişim Eğitimleri Temel Yöneticilik Becerileri Ekip Çalışması, Tplantı Yönetimi Etkili Liderlik, Kçluk Eğitici Eğitimi, Sunum Teknikleri

Detaylı

SİLİNDİRİK PROJEKSİYONLAR

SİLİNDİRİK PROJEKSİYONLAR SİLİNDİRİK PROJEKSİYONLAR Silindirik prjekiynlarda dik krdinatlar ile cğrafi krdinatlar araında genel ilişki teğet ilindir durumunda, y λ, x f( Keen ilindir durumunda ο byu krunan paralel dairenin enlemini

Detaylı

GRA 21.07 GRA 21.10 GRA 21.13 GRA 21.16. Elektrik Motorlu Aktüatörler

GRA 21.07 GRA 21.10 GRA 21.13 GRA 21.16. Elektrik Motorlu Aktüatörler Elektrik Mtrlu Aktüatörler GRA 21.07 GRA 21.10 GRA 21.13 GRA 21.16 - GRA 21.07 - GRA 21.10 - GRA 21.13 - GRA 21.16 prating vltage AC 230 V - 3 knumlu kntrl sinyali D 40... D 40 mm - 90 nminal döndürme

Detaylı

Çevre ve İmar Hukuku. Murat Taşdemir Çevre Mühendisi Yabataş Mühendislik Çevre Mühendisleri Odası Eski Genel Başkanı

Çevre ve İmar Hukuku. Murat Taşdemir Çevre Mühendisi Yabataş Mühendislik Çevre Mühendisleri Odası Eski Genel Başkanı Çevre ve İmar Hukuku Murat Taşdemir Çevre Mühendisi Yabataş Mühendislik Çevre Mühendisleri Odası Eski Genel Başkanı 02.11.2016 Yabataş Mühendislik Ltd. Şti. Refik Belendir Skak 53/5 Yukarı Ayrancı/Çankaya/Ankara

Detaylı

Merkez de girişimcilere eğitim ve danışmanlık hizmetleri sunulan bir Kamp sürecini,

Merkez de girişimcilere eğitim ve danışmanlık hizmetleri sunulan bir Kamp sürecini, ARI Çekirdek İnvasyn Atölyesi prjesi, İTÜ ve ARI Teknkent in yanı sıra tüm ARI Çekirdek İştirakçileri (küçük ve rta ölçekli maddi/manevi destekçiler) ve tüm ARI Çekirdek Ana İştirakçileri (büyük ölçekli

Detaylı

STAJLAR HAKKINDA KISA BİLGİLENDİRME

STAJLAR HAKKINDA KISA BİLGİLENDİRME STAJLAR HAKKINDA KISA BİLGİLENDİRME Staj başvurusu için ve kntenjan yerleştirmeleri snrasında yapılacakların tanıtımı Staj Rehberi dsyasında ayrıntılı anlatılmaktadır. Stajlar ile ilgili SHGM tarafından

Detaylı

ÖZEL SAYI 28 TEMMUZ 2011

ÖZEL SAYI 28 TEMMUZ 2011 ÖZEL SAYI 28 TEMMUZ 2011 Bu özel sayıda yapılan açıklamalarla ilgili ek bilgi isterseniz Atilla ÖZDÖL ü 425 2506 numaralı telefondan arayınız veya ozdol@altay.com.tr elektronik posta adresini kullanınız.

Detaylı

ACİL ALAN GÜVENLİK BİLDİRİSİ HeartSine Technologies samaritan PAD 500P (Kamuya Açık Defibrilatör) Yazılım yükseltme

ACİL ALAN GÜVENLİK BİLDİRİSİ HeartSine Technologies samaritan PAD 500P (Kamuya Açık Defibrilatör) Yazılım yükseltme ACİL ALAN GÜVENLİK BİLDİRİSİ HeartSine Technlgies samaritan PAD 500P (Kamuya Açık Defibrilatör) Yazılım yükseltme Sevgili samaritan PAD 500P Kullanıcıları, Bu mektup, HeartSine Technlgies Ltd.'nin samaritan

Detaylı

Başlıca hizmetlerimiz;

Başlıca hizmetlerimiz; VERDE ÇEVRE MÜHENDİSLİK DANIŞMANLIK PROJE ÖLÇÜM HİZM. İ.S.G. TİC. LTD. ŞTİ. Ç ÇÖ ÖZ ZÜ ÜM MO OR RT TA AĞ ĞIIN NIIZ Z V VE ER RD DE EÇ ÇE EV VR RE E H HE ER RY YE ER RD DE E Başlıca hizmetlerimiz; Çevre

Detaylı

SR EK-1 STANDART İLAN FORMU VE BAŞVURU EVRAKLARI

SR EK-1 STANDART İLAN FORMU VE BAŞVURU EVRAKLARI SR EK-1 STANDART İLAN FORMU VE BAŞVURU EVRAKLARI a Caner Aspava Turizm Ptansiyelinin Geliştirilmesi Mali Destek Prgramı kapsamında sağlanan mali destek ile Lefke Yedidalga da prje kapsamında Online Satış

Detaylı

TÜRKİYE TENİS FEDERASYONU DOĞU KULÜPLERİ ARASI TENİS LİGİ TALİMATI. İlk Yayın Tarihi Değişiklik Tarihi Talimat Seri Numarası 18.08.

TÜRKİYE TENİS FEDERASYONU DOĞU KULÜPLERİ ARASI TENİS LİGİ TALİMATI. İlk Yayın Tarihi Değişiklik Tarihi Talimat Seri Numarası 18.08. TÜRKİYE TENİS FEDERASYONU DOĞU KULÜPLERİ ARASI TENİS LİGİ TALİMATI İlk Yayın Tarihi Değişiklik Tarihi Talimat Seri Numarası 18.08.2011 Dğu_Lig_1001 TTF Dğu Kulüpleri Arası Tenis Ligi Talimatı 1. Kapsam

Detaylı

KONUMSAL VERİNİN ELDE EDİLMESİNDE MOBİL CBS OLANAKLARI: GELENEKSEL YÖNTEMLERLE KARŞILAŞTIRMA. Fatih DÖNER

KONUMSAL VERİNİN ELDE EDİLMESİNDE MOBİL CBS OLANAKLARI: GELENEKSEL YÖNTEMLERLE KARŞILAŞTIRMA. Fatih DÖNER KONUMSAL VERİNİN ELDE EDİLMESİNDE MOBİL CBS OLANAKLARI: GELENEKSEL YÖNTEMLERLE KARŞILAŞTIRMA Fatih DÖNER TMMOB Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası Ulusal Coğrafi Bilgi Sistemleri CBS'2007 Kongresi, 30

Detaylı

Doğrudan Havacılık - Uzay İlişkili Yükseköğretimde 2016 Yılı (Öğretim, Öğretim Kurumları & Öğretim Kontenjanları)

Doğrudan Havacılık - Uzay İlişkili Yükseköğretimde 2016 Yılı (Öğretim, Öğretim Kurumları & Öğretim Kontenjanları) Dğrudan Havacılık - Uzay İlişkili Yükseköğretimde 2016 Yılı (Öğretim, Öğretim Kurumları & Öğretim Kntenjanları) Can EREL 1 Uçak Mühendisi can.erel@canerel.cm.tr Dğrudan havacılık ve uzay alanları sayesinde

Detaylı

Ses Temelli Katma Değerli Servisler

Ses Temelli Katma Değerli Servisler Sayın Selen Çimen, Tarih: 19.10.2010 Sayın Canan Erşen Sayı : 10-074 Bilgi Teknljileri ve İletişim Kurumu Yeşilırmak Sk. N:16 06430 Demirtepe/Ankara İlgi : Numaralandırma Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına

Detaylı

Bilal Tahsin ALKAN KİŞİSEL BİLGİLER: Doğum Tarihi : 28.07.1984 Doğum Yeri : Aydın/Nazilli Medenî Durumu : Evli Askerlik Durumu : Tamamlandı (05/2010)

Bilal Tahsin ALKAN KİŞİSEL BİLGİLER: Doğum Tarihi : 28.07.1984 Doğum Yeri : Aydın/Nazilli Medenî Durumu : Evli Askerlik Durumu : Tamamlandı (05/2010) Bilal Tahsin ALKAN Mehmet Akif Mh. Elalmış Cd. Reyhan Sk. Erbay Sitesi C Blk N: 26 D: 6 Ümraniye / İstanbul Telefn: 0554 537 61 80 E-psta: bilaltahsin@gmail.cm Web: www.bilaltahsin.cm KİŞİSEL BİLGİLER:

Detaylı

Algoritma Geliştirme ve Veri Yapıları 2 Veri Modelleri. Mustafa Kemal Üniversitesi

Algoritma Geliştirme ve Veri Yapıları 2 Veri Modelleri. Mustafa Kemal Üniversitesi Algoritma Geliştirme ve Veri Yapıları 2 Veri Modelleri Veri modelleri, veriler arasında ilişkisel ve sırasal düzeni gösteren kavramsal tanımlardır. Her program en azından bir veri modeline dayanır. Uygun

Detaylı