Karbon Depolama Kapasitesinin Landsat Etm+ Uydu Görüntüsüyle Belirlenmesi

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Karbon Depolama Kapasitesinin Landsat Etm+ Uydu Görüntüsüyle Belirlenmesi"

Transkript

1 Karbon Depolama Kapasitesinin Landsat Etm+ Uydu Görüntüsüyle Belirlenmesi Mehmet MISIR 1, Nuray MISIR 2, Alper BULUT 3 1 Karadeniz Teknik Üniversitesi Orman Fakültesi Orman Mühendisliği Bölümü, Trabzon 2 Karadeniz Teknik Üniversitesi Orman Fakültesi Orman Mühendisliği Bölümü, Trabzon 3 Kastamonu Üniversitesi Orman Fakültesi Orman Mühendisliği Bölümü, Kastamonu, Özet Son zamanlarda, iklim değiģikliği, tropikal ormanların yok olması, biyolojik çeģitliliğin azalması ve çölleģme, bilim adamları ve politikacıların üzerinde önemle durduğu küresel sorunların baģında gelmektedir. Bunlardan iklim değiģikliği veya küresel ısınma küresel sıcaklık ortalamasının artması olarak tanımlanmaktadır. Küresel iklim değiģikliğinin sebepleri incelendiğinde, sera gazlarının etkisinin öncelikli olduğu görülmektedir. Sera gazlarından biri olan ve atmosferin bileģiminde de yer alan karbondioksitin atmosferdeki miktarının değiģik nedenlerle artması sera etkisi oluģturmaktadır. Dünya üzerinde okyanuslar ve ormanlar karbondioksitin en büyük iki yutağı olarak gösterilmektedir. Ormanların fotosentez ile yüksek miktarda karbon depolamaları nedeniyle, bölgesel ve küresel karbon döngüsünde önemli bir rol oynamaktadırlar. Yeryüzünde tüm bitkiler tarafından tutulan karbonun % 75 i ormanların yeģil bünyesinde depolanmaktadır. Ormanlık alanların geniģletilmesiyle atmosferdeki karbondioksit miktarını azaltmak küresel ısınmanın engellenmesi için en büyük tedbir olarak öne sürülmektedir. Küresel ısınmada en büyük paya sahip olan gaz karbondioksit olduğundan, bilimsel çalıģmalar da daha çok bu gazın indirgenmesine ve bağlanmasına odaklanmaktadır. Karbon depolama kapasitesin belirlenmesinde iki yöntem kullanılmaktadır. Doğrudan yöntem, zaman alıcı, zahmetli ve oldukça pahalıdır. Dolaylı yöntemlerden biri olan uydu görüntülerinin sınıflandırılması ile karbon depolama miktarının belirlenmesi, doğrudan yöntemlere göre çok daha basit, oldukça pratik, coğrafi bilgi sistemlerine entegre edilmesi daha kolay ve daha az maliyetlidir. Bu çalıģmada; Artvin Orman Bölge Müdürlüğüne bağlı Merkez Orman ĠĢletme ġefliğinin karbon depolama kapasitesinin, uzaktan algılama yöntemlerinden biri olan uydu görüntülerinin kontrollü sınıflandırılması yöntemi kullanılarak belirlenmesi amaçlanmıģtır. ErdasImagine9.1 programı kullanılarak Landsat ETM+ uydu görüntüsü üzerinde kontrollü sınıflandırma iģlemi gerçekleģtirilmiģtir. Genel sınıflandırma doğruluğu % 82.5, Kappa Ġstatistiği değeri ise olarak bulunmuģtur. Anahtar Kelimeler: Karbon depolama, uzaktan algılama, kontrollü sınıflandırma, coğrafi bilgi sistemleri Determining The Carbon Storage Capacity With Landsat Etm+ Satellite Image Abstract Nowadays, climate change, tropical deforestation, loss of biodiversity and desertification are the main global problems that; scientists and politicians focused on. Climate change or global warming are defined as the increment of the global mean of temperature. While the reasons of global climate changing were investigated, it was found that the effects of greenhouses gas come to the forest. One of the greenhouses gas and atmosphere gas CO 2 causes the greenhouse effect; by increasing from different reasons. The ocean sand forests are the biggest storage of carbon in the earth. Forests take an important role in the regional carbon cycle by stocking high amounts of CO 2 with the photosynthesis. In the planet, 75% of carbon stocked by plants in the forest. For stopping global warming the best solution is increasing the forest lands. 532

2 Because of CO 2 is the most important factor on global warming in the scientifically studies reduction of CO 2 is focused. For determining the carbon storage capacity, two methods are used. Direct method takes time, tiring and very expensive. One of the indirect methods, determining the carbon storage capacity with classification the satellite image is more simple, practical, cheaper and more easy combine with GIS. In the study, it was aimed to determine carbon storage capacity of Artvin Regional Directorate of Forestry, Artvin Central Forest Management Chief dom with supervised classification the satellite image. Erdas Imagine 9.1 was used to supervise classification on Landsat ETM+ satellite images. Overall classification accuracy value was found 82.5% and Kappa Statistic value was found Keywords:Carbonstorage, remotesensing, supervisedclassification, GIS 1. Giriş Hızlı nüfus artıģı ile birlikte hızlı endüstriyel kalkınma ve doğal kaynakların sınırsız kullanımı, dünyanın önemli ekolojik süreçlerinde köklü değiģikliklere neden olmuģtur.(backéus, Wikström, &Lämås, 2005). Bu köklü değiģikliklerin baģında ise küresel iklim değiģikliği kavramı gelmektedir. Ġklim olaylarının ortalamasından sapmalar Ģeklinde karģımıza çıkan iklim değiģikliği kavramı 1988 yılının sonunda düzenlenen Hükümetler Arası Ġklim DeğiĢikliği Paneli (IPCC) ile ilk defa politik (Paterson ve Grubb, 1992: ) ve ekonomik bir sorun olarak karģımıza çıkmıģtır. Ġklim değiģikliği kavramı son yirmi yıllık periyotta literatürde farklı Ģekillerde tanımlanmıģtır. BirleĢmiĢ Milletler (BM) Ġklim DeğiĢikliği Kongresi çerçevesinde, bir zaman periyodun da gözlemlenen doğal iklim değiģikliklerinin yanında doğrudan ya da dolaylı olarak insan faaliyetleri sonucunda küresel atmosferin bileģiminin bozulmasına bağlı olarak ortaya çıkan bir durum olarak tanımlanmaya baģlanmıģtır (IPCC, 2007b: 30 31). Küresel iklim değiģikliğinin sebepleri irdelendiğinde ise en önemli etken olarak Sera Etkisi karģımıza çıkmaktadır. Kömür, doğalgaz ve fuel gibi fosil yakıtlar, yüksek basınç altında oluģmuģ ve karbondioksit içeriği bakımından çok zengin organik maddelerdir. Bu yakıtların kullanımı sonucunda açığa çıkan CO 2 gazı, atmosfere karıģır. Normalde karbon döngüsünün bir parçası olan bu olay, fosil yakıtların kullanımının artması ile atmosferdeki CO 2 miktarının normalden yüksek seviyelere çıkmasına neden olur. Havanın baģlıca iki bileģeni olan oksijen ve azot gazları, güneģin gözle görülebilen dalga boylu ıģınlarını yansıtır ve morötesi ıģımaların bir kısmını da absorblar (soğurur). Dünya yüzeyine ulaģabilen güneģ ıģınları, yeryüzü tarafından soğurularak ısıya dönüģtürülür. Bu ısı, yeryüzündeki atomların titreģimine ve kızılötesi ıģıma yapmalarına neden olur. Bu kızılötesi ıģımalar, oksijen veya azot gazı tarafından soğurulmaz. Ancak havada bulunan CO 2 ve CFC (kloroflorokarbon) gazları, kızılötesi ıģımaların bir kısmını soğurarak, atmosferden dıģarı çıkmalarını engeller. Bu soğurma olayı, atmosferin ısınmasına yol açar. Bunun sonucunda dünya, güneģin altına park edilmiģ bir arabanın içi gibi ısınır. ĠĢte bu etkiye, "sera etkisi" adı verilir. Sera etkisi dünya yüzeyinin ortalama sıcaklığını değiģtireceği için, uzun vadede iklimlerde değiģiklikler, buzulların erimesi, mevsimlerin kayması ve tarım alanlarının verimsizleģmesi gibi çok ciddi sorunlara neden olabilir (URL-1). 533

3 Orman ekosisteminin karbon depolama kapasitesi konusunun araģtırıcıların ve politikacıların özel ilgisini çekmesinin sebebi; küresel ölçekte ormanların, karasal bitkilerdeki karbonun %80- %90 ını, topraktaki karbonun %30-40 ını içermesidir (Harvey, 2000; Landsberg&Gower, 1997). Ormanlık arazilerin (örneğin plantasyon ormanları oluģturularak) artırılması C depolanmasını arttırmak, atmosferdeki karbon dioksit (CO 2 ) konsantrasyonları azaltmak için etkili bir önlem olarak önerilmekte ve dolayısıyla küresel ısınmanın önlenmesine katkıda bulunmaktadır (Kurz et al., 1996; Cairns et al., 1997). Orman ekosistemlerinin topraküstü biyokütle ve C depolama için en büyük potansiyeli, genellikle ağaç biyokütle bileģenleridir (kök, dallar ve yapraklar). Topraküstü ve toprak altı biyokütleye, ölü ve dikili kuru ağaçlar da önemli derecede katkı sağlamaktadırlar. (e.g. WhittakerandWoodwell, 1968; LongandTurner, 1975). Bu çalıģmada; Artvin Orman Bölge Müdürlüğüne bağlı Merkez Orman ĠĢletme ġefliğinin karbon depolama kapasitesinin, uzaktan algılama yöntemlerinden biri olan uydu görüntülerinin kontrollü sınıflandırması yöntemi kullanılarak belirlenmesi amaçlanmıģtır. 2. Çalışma Alanı ÇalıĢma alanı Artvin Orman Bölge Müdürlüğü, Artvin Orman ĠĢletme Müdürlüğü, Merkez Orman ĠĢletme ġefliği sınırları içerisinde yer almaktadır. ÇalıĢma alanının yüksekliği 750 m. ile 2047 m. arasında değiģmekle beraber ortalama yükseklik 1430 m. dir. ÇalıĢma alanının eğimi ise % 32 ile % 90 arasında değiģmektedir. Ortalama eğim % 65 dir. Ortalama yıllık sıcaklık 6.6 o C; ortalama yıllık yağıģ miktarı ise 1157 mm dir (Erinç 1984; Anonim 2001). ÇalıĢma alanında genellikle Doğu Ladini (Piceaorientalis) ve Doğu Kayını (Fagusorientalis) karıģık meģcereleribulunmakla beraber saf Ladin ve saf Kayın MeĢceleride bulunmaktadır. Ayrıca Fıstık Çamı (Pinuspinea), Kızılağaç (Alnusglutinosa), Gürgen (Carpinusorientalis), Kayacık (Ostryacarpinifolia ), MeĢe (Quercus sp. ) gibi türlerde alan içerisinde yer almaktadır. 3. Materyal Bu çalıģmada, orman amenajman planı meģcere haritaları, topografik haritalar, geometrik ve radyometrik düzeltmeleri yapılmıģ Landsat ETM+ uydusunun 2000 yılı Haziran ayına ait uydu görüntüsü materyal olarak kullanılmıģtır. Ayrıca biyokütle miktarının ve buna bağlı olarak biyokütlenin içerdiği karbon miktarının belirlenebilmesi için özel orman amenajmanı heyeti tarafından 300 x 300m. aralık mesafe ile sistematik olarak alınan184 Adet deneme alanı kullanılmıģtır. Bu noktalar aynı zamanda kontrollü sınıflandırmanın aģamalarından olan eğitim alanlarının alınmasında da kullanılmıģtır. 4. Yöntem ÇalıĢma alanından sistematik olarak 300x300m.aralık mesafe ile alınan 184 Adet deneme alanında, ağaçların türleri belirlenmiģ, çapları ölçülmüģtür. Elde edilen bu verilerle, öncelikle biyokütle miktarının belirlenmesi amacıyla deneme alanı hacimleri hesaplanmıģtır. Deneme alanı hacimleri hesaplanırken ibreli ve yapraklı ağaç hacimleri ayrı ayrı değerlendirilmiģtir. Deneme alanlarının karbon depolama kapasitelerinin belirlenmesinde ise Asan (2002)tarafından belirlenen katsayılar kullanılmıģtır. Deneme alanlarında yapılan ölçümlerle elde edilen hacim miktarları, Türkiye ormanlarında her ağaç türü grubu için özel hesaplanmıģ katsayılar ile çarpılarak, deneme alanlarının karbon depolama kapasiteleri belirlenmiģtir. 534

4 Topraküstü Biyokütle Miktarı (yapraklı)(tabk)= Dikili Gövde Hacmi x 0,640 x1,25 Topraküstü Biyokütle Miktarı (ibreli)(tabk)= Dikili Gövde Hacmi x 0,473 x1,20 Toprak Altı Biyokütle Miktarı (yapraklı) (TÜBK)= Topraküstü Biyokütle Miktarı x 0,15 Toprak Altı Biyokütle Miktarı (ibreli) (TÜBK)= Topraküstü Biyokütle Miktarı x 0,20 Topraküstü ölü ve diri örtüye ait biyokütle miktarı= (TÜBK toplam +TABK toplam )x0,40 Topraküstü ve Toprakaltındaki Genel Biyokütle Miktarı (TGBK)=TÜBK+TABK+TÜÖDBK Toplam Biyokütle Ġçindeki Karbon Miktarı = TGBK x 0,45 Orman toprağındaki karbon Miktarı= (TGBK x 0,45) x 0,58 ÇalıĢma alanı toplam karbon miktarı ise toplam biyokütle içindeki karbon miktarı ve orman toprağındaki karbon miktarı toplanarak hesaplanmıģtır. Deneme alanlarının karbon depolama kapasitelerinin belirlenmesi ile bu değerler kendi aralarında 4 sınıfa ayrılmıģtır. 1. Karbon sınıfı 0-150ton/ha, 2. Karbon sınıfı ton/ha, 3.Karbon sınıfı >300ton/ha, 4. Karbon sınıfı ise bozuk ve açıklık alanlar olarak ayrılmıģtır.oluģturulan bu sınıflara düģen deneme alanları eğitim alanları olarakta kullanılarak geometrik ve radyometrik düzeltmesi yapılmıģ 2000 yılı Haziran ayına ait Landsat ETM+ uydu görüntüsü üzerinde kontrollü sınıflandırma iģlemi ERDAS IMAGINE 9.1 programı ile gerçekleģtirilmiģtir. 5. Sonuç ve Öneriler ÇalıĢma alanı sınırları içinde meģcere tiplerinin karbon sınıfları belirledikten sonra uydu görüntüsü üzerinde kontrollü sınıflandırma iģlemi En Yüksek Olasılık Algoritması kullanılarak yapılmıģtır. Sınıflandırma sonucunda kontrol amaçlı yapılan Genel Sınıflandırma Doğruluk Oranı Tablo 1 de verilmiģtir. Tablo 1. ÇalıĢma Alanına ĠliĢkin Sınıflandırma Performansı, Hata Matrisi Sınıflar 1.Karbon 2.Karbon 3.Karbon 4.Karbon Toplam Sınıfların Yüzde Olarak Doğruluk Oranı % 1.Karbon 2.Karbon 3.Karbon 4.Karbon (Bozuk ve Açıklık Alanlar

5 Yapılan sınıflandırmanın genel doğruluk oranı 82,50% olarak bulunmuģtur. Kontrol amaçlı yapılan diğer bir doğruluk oranı ise Kappa istatistiği doğruluk oranıdır ve sonuçları Tablo 2 de verilmiģtir. Tablo 2. Kappa istatistiği doğruluk oranı Sınıflar Kappa Ġstatistiği Değeri 1.Karbon Karbon Karbon Karbon (Bozuk ve Açıklık Alanlar) Yapılan sınıflandırmanın Kappa istatistiği doğruluk oranı bulunmuģtur. En Yüksek Olasılık Yöntemi ile sınıflandırma sonucunda Landsat uydu görüntüsü ve amenajman planı için 1., 2., 3. ve 4. karbon sınıflarının alanları Tablo 3 de verilmiģtir. Tablo 3. Karbon sınıflarının uydu görüntüsü ve amenajman planına göre alanları Alan (ha) Sınıflar Landsat ETM + Amenajman Planı 1.Karbon Karbon Karbon Karbon ( Bozuk ve Açıklık Alanlar) ÇalıĢma alanı için kontrollü sınıflandırma yapılan Landsat ETM + uydu görüntüsüne göre oluģturulan karbon sınıfları haritası ġekil 1 de verilmiģtir. 536

6 ġekil 1. ÇalıĢma alanı karbon haritası Bu çalıģma, çalıģma alanın karbon depolama kapasitesinin hızlı, kolay ve en az maliyetle belirlenmesi amacıyla daha önceden alınan deneme alanlarının kullanımıyla gerçekleģtirilmiģtir. Bu amaç doğrultusunda, arazi çalıģmaları sonucu elde edilen verilerle karbon depolama kapasiteleri hesaplanan verimli ormanların gruplar halinde Landsat ETM + uydu görüntüsü üzerinde karbon depolama kapasitelerine göre sınıflandırılmıģtır. Landsat ETM + uydu görüntüsü üzerinde karbon depolama kapasitelerine göre yapılan sınıflandırmada En Yüksek Olasılık yöntemi kullanılmıģtır. Yöntem uygulandıktan sonra yersel haritalarla doğruluk kontrolü yapılmıģtır. Kontroller sonucu elde edilen bulgular, yapılan çalıģmanın performansının çok iyi olduğunu göstermektedir. Yapılan çalıģmada 2006 yılında yapılmıģ orman amenajman planı ve 2000 yılına ait uydu görüntüsü kullanılmıģtır. Bu yıl farkının performansı nasıl etkilediğini görebilmek için benzer çalıģmaların yakın tarihli verilerle yapılması büyük önem taģımaktadır. Ayrıca, orman meģcere haritalarında 0.5 ha. dan küçük alanların farklı meģcere tipleri ile belirtilmemesi, sınıflandırmanın meģcere haritaları ile kontrolü sırasında yanılmanın nasıl değiģeceği ve buna bağlı olarak doğruluk oranının nasıl değiģeceğinin tespiti de çalıģılması gereken önemli bir konudur. Bunlarla birlikte, bu çalıģmanın farklı çözünürlükteki uydu görüntüleri ve farklı bitki indeksleri kullanılarak denenmesi gerekmektedir. 537

7 Kaynaklar Asan, Ü., Destan, S. ve Özkan, Y. U., Ġstanbul Korularının Karbon Depolama, Oksijen Üretme ve Toz Tutma Kapasitesinin Kestirilmesi, Orman Amenajman nda Kavramsal Açılımlar ve Yeni Hedefler Sempozyumu, Nisan, Ġstanbul, Bildiriler Kitabı, Backéus, S.,Wikström, P., &Lämås, T., A model forregionalanalysis of carbonsequestrationandtimberproduction. ForestEcologyand Management, 216, Cannell, M.,Dewar, R. C., &Thornley, J. H. M.,1992. Carbonfluxandstorage in Europeanforests. In A. Teller, P. Mathy, & J. N. R. Jeffers (Eds.), Responses of forestecosystemstoenvironmentalchanges(pp ). New York: Elsevier. Dixon, R. K., Brown, S., Houghton, R. A., Solomon, A. M., Trexler, M. C., &Wisniewski, J., Carbonpoolandflux of global forestecosystems. Science, 263, Gülsunar, Ormanların Karbon Depolama Kapasitesinin Uzaktan Algılama Yöntemi ile Belirlenmesi (Düzdağ Orman ĠĢletme ġefliği Örneği, Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Trabzon Harvey, L. D. D., Global warming the hard science (p. 336). Singapore: PearsonEducation IPCC, 2001.Climate change, 2001: Mitigation. IPCC, 2007b. SummaryforPolicymakers. In: ClimateChange 2007: ThePhysicalScienceBasis. Contribution of WorkingGroup I tothefourthassessment Report of theintergovernmental Panel on ClimateChange. Solomon, S., D. Qin, M. Manning Z. Chen, M. Marquis, K.B. Averty, M. Tignor&H.L.Miller (eds). Cambridge UniversityPress, Cambridge, United Kingdomand New York, NY, USA. 18 p. Kurz, W.A.,Beukema, S.J., Apps, M.J., Estimation of rootbiomassanddynamicsforthecarbonbudget model of thecanadianforestsector. Can. J. ForestRes. 26, Landsberg, J. J.,&Gower, S. T.,1997. Application of physiologicalecologytoforestmanagement (p. 354). London: Academic. Long, J.N.,Turner, J., Abovegroundbiomass of understoreyandoverstorey in an agesequence of four Douglasfirstands. J. Appl. Ecol. 12, Sivrikaya, F., KeleĢ, S., Çakır, Günay., Spatial Distribution andtemporalchange of Carbon Storage in TimberBiomass of TwoDifferentForest Management Units., EnvironMonitAssess, 132: URL-1. Whittaker, R.H.,Woodwell, G.M., Dimensionandproductionrelations of treesandshrubs in thebrookhavenforest, New York. J. Ecol. 56,

KARBON DEPOLAMA KAPASİTESİNİN BELİRLENMESİ: TÜRKOĞLU PLANLAMA BİRİMİ ÖRNEĞİ DETERMINING CARBON STOCK: A CASE STUDY FROM TÜRKOĞLU PLANNING UNIT

KARBON DEPOLAMA KAPASİTESİNİN BELİRLENMESİ: TÜRKOĞLU PLANLAMA BİRİMİ ÖRNEĞİ DETERMINING CARBON STOCK: A CASE STUDY FROM TÜRKOĞLU PLANNING UNIT Bartın Orman Fakültesi Dergisi 2012, Cilt: 14, Özel Sayı, 69-76 ISSN: 1302-0943 EISSN: 1308-5875 KARBON DEPOLAMA KAPASİTESİNİN BELİRLENMESİ: TÜRKOĞLU PLANLAMA BİRİMİ ÖRNEĞİ Fatih SİVRİKAYA 1*, Nuri BOZALİ

Detaylı

Anahtar kelimeler: Arazi kullanımı, meģcere parametresi, Landsat 7 ETM, CBS, Kızılcasu.

Anahtar kelimeler: Arazi kullanımı, meģcere parametresi, Landsat 7 ETM, CBS, Kızılcasu. Landsat 7 ETM+ Uydu Görüntüsü Yardımıyla Arazi Kullanımı, Meşcere Gelişim Çağı ve Meşcere Kapalılığın Tahmin Edilmesi; Kastamonu-Kızılcasu İşletme Şefliği Örneği Alkan GÜNLÜ 1*, Sedat KELEġ 2, Ali Ġhsan

Detaylı

Anadolu Orman Araştırmaları Dergisi, 2015, 1 (1-2) Anatolian Journal of Forest Research. Anlar ve ark.

Anadolu Orman Araştırmaları Dergisi, 2015, 1 (1-2) Anatolian Journal of Forest Research. Anlar ve ark. SPOT-4 Uydu Görüntüsü Yardımıyla Bazı Meşcere Parametreleri (Gelişim Çağı ve Kapalılık) ve Arazi Kullanım Sınıflarının Belirlenmesi; Devrez Planlama Birimi Örneği Hüseyin Cihad ANLAR¹, *Alkan GÜNLܲ, Sedat

Detaylı

Sera Etkisi. Gelen güneş ışınlarının bir kısmı bulutlar tarafında bloke edilmekte. Cam tarafından tutulan ısı

Sera Etkisi. Gelen güneş ışınlarının bir kısmı bulutlar tarafında bloke edilmekte. Cam tarafından tutulan ısı Sera Etkisi Bir miktarda ısı arz dan kaçmakta Gelen güneş ışınlarının bir kısmı bulutlar tarafında bloke edilmekte CO2 tarafından tutulan Isının bir kısmı tekrar atmosfere kaçabilir. Cam tarafından tutulan

Detaylı

Sevim Yasemin ÇİÇEKLİ 1, Coşkun ÖZKAN 2

Sevim Yasemin ÇİÇEKLİ 1, Coşkun ÖZKAN 2 1078 [1025] LANDSAT 8'İN ADANA SEYHAN BARAJ GÖLÜ KIYI ÇİZGİSİNİN AYLIK DEĞİŞİMİNİN BELİRLENMESİNDE KULLANILMASI Sevim Yasemin ÇİÇEKLİ 1, Coşkun ÖZKAN 2 1 Arş. Gör., Erciyes Üniversitesi, Harita Mühendisliği

Detaylı

ORMANCILIKTA UZAKTAN ALGILAMA. ( Bahar Yarıyılı) Prof.Dr. Mehmet MISIR. 2.Hafta ( )

ORMANCILIKTA UZAKTAN ALGILAMA. ( Bahar Yarıyılı) Prof.Dr. Mehmet MISIR. 2.Hafta ( ) 2.Hafta (16-20.02.2015) ORMANCILIKTA UZAKTAN ALGILAMA (2014-2015 Bahar Yarıyılı) Prof.Dr. Mehmet MISIR Ders İçeriği Planlama Sistemleri Envanter Uzaktan Algılama (UA) Uzaktan Algılamanın Tanımı ve Tarihsel

Detaylı

DOLGULU KOLONDA AMONYAK ÇÖZELTİSİNE KARBON DİOKSİTİN ABSORPSİYONU

DOLGULU KOLONDA AMONYAK ÇÖZELTİSİNE KARBON DİOKSİTİN ABSORPSİYONU DOLGULU KOLONDA AMONYAK ÇÖZELTİSİNE KARBON DİOKSİTİN ABSORPSİYONU Duygu UYSAL, Ö. Murat DOĞAN, Bekir Zühtü UYSAL Gazi Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Kimya Mühendisliği Bölümü ve Temiz Enerji Araştırma

Detaylı

BARTIN ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ORMAN MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI DERS TANITIM VE UYGULAMA BİLGİLERİ DERS BİLGİLERİ

BARTIN ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ORMAN MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI DERS TANITIM VE UYGULAMA BİLGİLERİ DERS BİLGİLERİ BARTIN ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ORMAN MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI DERS TANITIM VE UYGULAMA BİLGİLERİ DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Orman Biyokütlesi

Detaylı

KÜRESEL ISINMA PROBLEMĐ: SEBEPLERĐ, SONUÇLARI, ÇÖZÜM YOLLARI. Fehmiye Zoray*, Anıl Pır**

KÜRESEL ISINMA PROBLEMĐ: SEBEPLERĐ, SONUÇLARI, ÇÖZÜM YOLLARI. Fehmiye Zoray*, Anıl Pır** KÜRESEL ISINMA PROBLEMĐ: SEBEPLERĐ, SONUÇLARI, ÇÖZÜM YOLLARI ÖZET Fehmiye Zoray*, Anıl Pır** Nüfus yoğunluğunun giderek artmasına bağlı olarak hızla artış gösteren ihtiyaçların tam anlamıyla karşılanabilmesi,

Detaylı

TÜRKİYE NİN BİTKİ ÖRTÜSÜ DEĞİŞİMİNİN NOAA UYDU VERİLERİ İLE BELİRLENMESİ*

TÜRKİYE NİN BİTKİ ÖRTÜSÜ DEĞİŞİMİNİN NOAA UYDU VERİLERİ İLE BELİRLENMESİ* TÜRKİYE NİN BİTKİ ÖRTÜSÜ DEĞİŞİMİNİN NOAA UYDU VERİLERİ İLE BELİRLENMESİ* Determination the Variation of The Vegetation in Turkey by Using NOAA Satellite Data* Songül GÜNDEŞ Fizik Anabilim Dalı Vedat PEŞTEMALCI

Detaylı

Hidroloji: u Üretim/Koruma Fonksiyonu

Hidroloji: u Üretim/Koruma Fonksiyonu Hidroloji: u Üretim/Koruma Fonksiyonu Ormanların yağışlardan yararlanmayı artırma, su ekonomisini düzenleme ve sürekliliğini sağlama, su taşkınlarını önleme, dere, nehir, bent, baraj, su kanalı ve benzeri

Detaylı

Küresel Isınmada Ormanların Karbon Tutulumuna Etkisi (Tarsus-Karabucak Örneği)

Küresel Isınmada Ormanların Karbon Tutulumuna Etkisi (Tarsus-Karabucak Örneği) I. Ulusal Akdeniz Orman ve Çevre Sempozyumu, 26-28 Ekim 2011, Kahramanmaraş 313 Küresel Isınmada Ormanların Karbon Tutulumuna Etkisi (Tarsus-Karabucak Örneği) Osman POLAT 1, Sevda POLAT 1, Erhan AKÇA 2

Detaylı

LANDSAT ETM+ KULLANILARAK TRABZON İLİ ARAZİ KULLANIM HARİTASININ ELDE EDİLMESİ

LANDSAT ETM+ KULLANILARAK TRABZON İLİ ARAZİ KULLANIM HARİTASININ ELDE EDİLMESİ LANDSAT ETM+ KULLANILARAK TRABZON İLİ ARAZİ KULLANIM HARİTASININ ELDE EDİLMESİ Selçuk REİS 1 ve Tahsin YOMRALIOĞLU 2 Karadeniz Teknik Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Bölümü,Trabzon www.gislab.ktu.edu.tr

Detaylı

T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Orman İdaresi ve Planlama Dairesi Başkanlığı TÜRKİYE ORMAN VARLIĞI

T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Orman İdaresi ve Planlama Dairesi Başkanlığı TÜRKİYE ORMAN VARLIĞI T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Orman İdaresi ve Planlama Dairesi Başkanlığı TÜRKİYE ORMAN VARLIĞI Orman İdaresi ve Planlama Dairesi Başkanlığı Yayın No. : 115 Envanter Serisi No.

Detaylı

Ormancılıkta Uzaktan Algılama. 4.Hafta (02-06 Mart 2015)

Ormancılıkta Uzaktan Algılama. 4.Hafta (02-06 Mart 2015) Ormancılıkta Uzaktan Algılama 4.Hafta (02-06 Mart 2015) Hava fotoğrafı; yeryüzü özelliklerinin kuşbakışı görüntüsüdür. Hava fotoğrafları, yersel fotoğraf çekim tekniğinde olduğu gibi ait oldukları objeleri

Detaylı

1. İklim Değişikliği Nedir?

1. İklim Değişikliği Nedir? 1. İklim Değişikliği Nedir? İklim, en basit ifadeyle, yeryüzünün herhangi bir yerinde uzun yıllar boyunca yaşanan ya da gözlenen tüm hava koşullarının ortalama durumu olarak tanımlanabilir. Yerküre mizin

Detaylı

ÇALIŞMA YAPRAĞI KONU ANLATIMI

ÇALIŞMA YAPRAĞI KONU ANLATIMI ÇALIŞMA YAPRAĞI KONU ANLATIMI HATUN ÖZTÜRK 20338647 Küresel Isınma Küresel ısınma, dünya atmosferi ve okyanuslarının ortalama sıcaklıklarında belirlenen artış için kullanılan bir terimdir. Fosil yakıtların

Detaylı

ÇOK ZAMANLI UYDU GÖRÜNTÜLERİ VE CBS İLE ALİBEYKÖY BARAJI VE YAKIN ÇEVRESİNİN ARAZİ KULLANIMI ÖZELLİKLERİNİN BELİRLENMESİ

ÇOK ZAMANLI UYDU GÖRÜNTÜLERİ VE CBS İLE ALİBEYKÖY BARAJI VE YAKIN ÇEVRESİNİN ARAZİ KULLANIMI ÖZELLİKLERİNİN BELİRLENMESİ ÇOK ZAMANLI UYDU GÖRÜNTÜLERİ VE CBS İLE ALİBEYKÖY BARAJI VE YAKIN ÇEVRESİNİN ARAZİ KULLANIMI ÖZELLİKLERİNİN BELİRLENMESİ Yasemin Özdemir, İrfan Akar Marmara Üniversitesi Coğrafya Bölümü Marmara Üniversitesi

Detaylı

ALTERNATİF ENERJİ KAYNAKLARI

ALTERNATİF ENERJİ KAYNAKLARI ALTERNATİF ENERJİ KAYNAKLARI KONULAR 1-Güneş Enerjisi i 2-Rüzgar Enerjisi 4-Jeotermal Enerji 3-Hidrolik Enerji 4-Biyokütle Enerjisi 5-Biyogaz Enerjisi 6-Biyodizel Enerjisi 7-Deniz Kökenli Enerji 8-Hidrojen

Detaylı

RÜZGAR ENERJİSİ. Cihan DÜNDAR. Tel: Faks :

RÜZGAR ENERJİSİ. Cihan DÜNDAR. Tel: Faks : RÜZGAR ENERJİSİ Cihan DÜNDAR Tel: 312 302 26 88 Faks : 312 361 20 40 e-mail :cdundar@meteor.gov.tr Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü A r a ş t ı r m a Ş u b e M ü d ü r l ü ğ ü Enerji Kullanımının

Detaylı

KÖPRÜLÜ KANYON MİLLİ PARKI BALLIBUCAK SERİSİ NİN KONUMSAL ve ZAMANSAL DEĞİŞİMİNİN COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ İLE İNCELENMESİ

KÖPRÜLÜ KANYON MİLLİ PARKI BALLIBUCAK SERİSİ NİN KONUMSAL ve ZAMANSAL DEĞİŞİMİNİN COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ İLE İNCELENMESİ KÖPRÜLÜ KANYON MİLLİ PARKI BALLIBUCAK SERİSİ NİN KONUMSAL ve ZAMANSAL DEĞİŞİMİNİN COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ İLE İNCELENMESİ Arş. Gör. Uzay KARAHALİL Arş. Gör. Ali İhsan KADIOĞULLARI Prof. Dr. Selahattin

Detaylı

Ġlk Müdahale Ekiplerinin Lokasyonlarının CBS Ortamında Değerlendirilmesi

Ġlk Müdahale Ekiplerinin Lokasyonlarının CBS Ortamında Değerlendirilmesi Ġlk Müdahale Ekiplerinin Lokasyonlarının CBS Ortamında Değerlendirilmesi Abdullah E. AKAY 1, Hakan OĞUZ 2, Osman KÖSE 1 1 KSÜ, Orman Fakültesi, Orman Mühendisliği Bölümü, 46100 KahramanmaraĢ, E-mail: akay@ksu.edu.tr,

Detaylı

ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜ LULUCF KAPSAMINDA SERAGAZI ENVANTERİ

ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜ LULUCF KAPSAMINDA SERAGAZI ENVANTERİ ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜ LULUCF KAPSAMINDA SERAGAZI ENVANTERİ Yücel FIRAT Emine ATAŞ, Sami BAYÇELEBİ, Dr.Işık TAŞKIRAN İklim Değişikliği ve Biyoenerji Çalışma Grubu Orman Harita ve Fotogrametri Müdürlüğü

Detaylı

Bartın Kenti Örneğinde 2000-2010 Yılları Arası Peyzaj Değişiminin Belirlenmesi Üzerine Bir Araştırma

Bartın Kenti Örneğinde 2000-2010 Yılları Arası Peyzaj Değişiminin Belirlenmesi Üzerine Bir Araştırma Bartın Orman Fakültesi Dergisi 2012, Cilt: 14, Sayı: 22, 53-60 ISSN: 1302-0943 EISSN: 1308-5875 Bartın Kenti Örneğinde 2000-2010 Yılları Arası Peyzaj Değişiminin Belirlenmesi Üzerine Bir Araştırma Ercan

Detaylı

SIFIR KARBONDİOKSİT SALINIMI

SIFIR KARBONDİOKSİT SALINIMI SIFIR KARBONDİOKSİT SALINIMI HAZIRLAYAN ÖĞRENCİLER SARP BARIŞ ORHON (7-E) ARDA KÖROĞLU (7-E) DANIŞMAN ÖĞRETMEN Meral BEŞİRACI İZMİR 2014 İÇİNDEKİLER 1. Proje özeti...2 2. Projenin amacı...2 3. Giriş...2-3

Detaylı

UZAKTAN ALGILAMA- UYGULAMA ALANLARI

UZAKTAN ALGILAMA- UYGULAMA ALANLARI UZAKTAN ALGILAMA- UYGULAMA ALANLARI Doç. Dr. Nebiye Musaoğlu nmusaoglu@ins.itu.edu.tr İTÜ İnşaat Fakültesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Bölümü Uzaktan Algılama Anabilim Dalı UZAKTAN ALGILAMA-TANIM

Detaylı

Ekosistem ve Özellikleri

Ekosistem ve Özellikleri Ekosistem ve Özellikleri Öğr. Gör. Özgür ZEYDAN http://cevre.beun.edu.tr/zeydan/ Ekosistem Belirli bir bölgede yaşayan ve birbirleriyle sürekli etkileşim halindeki canlılar (biyotik faktörler) ve cansız

Detaylı

İKLİM VİDEO 3 Sera etkisi ne demek? Sera gazları hangileri? Sera gazı nedir? karbondioksit metan diazot monoksit

İKLİM VİDEO 3 Sera etkisi ne demek? Sera gazları hangileri? Sera gazı nedir? karbondioksit metan diazot monoksit İKLİM VİDEO 3 Sera etkisi ne demek? Güneşten dünyaya belli bir miktar enerji geliyor. Bu enerji dünyanın atmosferi olmayacak olsa dışarı kaçacak ve dünya şimdi olduğundan çok daha serin olacaktı. Fakat

Detaylı

YÜKSEK ÇÖZÜNÜRLÜKLÜ UYDU VERİLERİ KULLANILARAK ORMAN ÖRTÜSÜNÜN SEGMENT-TABANLI SINIFLANDIRILMASI ÖZET

YÜKSEK ÇÖZÜNÜRLÜKLÜ UYDU VERİLERİ KULLANILARAK ORMAN ÖRTÜSÜNÜN SEGMENT-TABANLI SINIFLANDIRILMASI ÖZET III. Ulusal Karadeniz Ormancılık Kongresi 20-22 Mayıs 2010 Cilt: II Sayfa: 471-476 YÜKSEK ÇÖZÜNÜRLÜKLÜ UYDU VERİLERİ KULLANILARAK ORMAN ÖRTÜSÜNÜN SEGMENT-TABANLI SINIFLANDIRILMASI Muhittin İNAN 1, Hakan

Detaylı

9. SINIF COĞRAFYA DERSİ KURS KAZANIMLARI VE TESTLERİ

9. SINIF COĞRAFYA DERSİ KURS KAZANIMLARI VE TESTLERİ KASIM EKİM Ay Hafta Ders Saati KONULAR KAZANIMLAR 1 3 İnsan, Doğa ve Çevre A.9.1. Doğa ve insan etkileģimini anlamlandırır. A.9.2. Doğa ve insan etkileģimini ortaya koymada coğrafyanın rolünü algılar.

Detaylı

«Karbon Yönetimi Yaklaşımı ve Örnek Uygulamalar» «Carbon Management and Model Applications»

«Karbon Yönetimi Yaklaşımı ve Örnek Uygulamalar» «Carbon Management and Model Applications» «Karbon Yönetimi Yaklaşımı ve Örnek Uygulamalar» «Carbon Management and Model Applications» Kumru Adanalı (Carbon Clear) Çevre ve İş Güvenliği Oturumu Environment & Occupational Safety Session Oturum Başkanı/Session

Detaylı

Landsat TM Uydu Görüntüsü Yardımıyla Bazı Meşcere Parametreleri (Gelişim Çağı ve Kapalılık) ve Arazi Kullanım Sınıflarının Belirlenmesi

Landsat TM Uydu Görüntüsü Yardımıyla Bazı Meşcere Parametreleri (Gelişim Çağı ve Kapalılık) ve Arazi Kullanım Sınıflarının Belirlenmesi Landsat TM Uydu Görüntüsü Yardımıyla Bazı Meşcere Parametreleri (Gelişim Çağı ve Kapalılık) ve Arazi Kullanım Sınıflarının Belirlenmesi Alkan GÜNLÜ Çankırı Karatekin Üniversitesi, Orman Fakültesi, Orman

Detaylı

KIRGIZİSTAN CUMHURİYETİ ORMANCILIK COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMİ TEKNOLOJİSİ

KIRGIZİSTAN CUMHURİYETİ ORMANCILIK COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMİ TEKNOLOJİSİ KIRGIZİSTAN CUMHURİYETİ ORMANCILIK COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMİ TEKNOLOJİSİ Kırgızistan Cumhuriyeti Çevre Koruma ve Ormancılık Devlet Ajansı Key words: Kırgızistan Orman Kadastro, Kırgızistan Orman CBS SUMMARY

Detaylı

ÖĞRENME ALANI: Canlılar ve Hayat 6.ÜNİTE: Canlılar ve Enerji ilişkileri

ÖĞRENME ALANI: Canlılar ve Hayat 6.ÜNİTE: Canlılar ve Enerji ilişkileri ÖĞRENME ALANI: Canlılar ve Hayat 6.ÜNİTE: Canlılar ve Enerji ilişkileri Ayrıca bitkilerin yapraklarına yeşil rengi de klorofil adı verilen bu yapılar verir. Besin Zinciri: - Aynı ekosistemde yaşayan canlıların

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ 1 ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: İlker ERCANLI Doğum Tarihi: 6 Eylül 1977 Öğrenim Durumu Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Orman Mühendisliği Karadeniz

Detaylı

ENERJİ AKIŞI VE MADDE DÖNGÜSÜ

ENERJİ AKIŞI VE MADDE DÖNGÜSÜ ENERJİ AKIŞI VE MADDE DÖNGÜSÜ Ekosistem, birbiriyle ilişkili canlı ve cansız unsurlardan oluşur. Ekosistem, bu unsurlar arasındaki madde ve enerji dolaşımı ile kendini besler ve yeniler. Madde döngüsü

Detaylı

İstanbul Bilgi Üniversitesi Enerji Sistemleri Mühendisliği. Çevreye Duyarlı Sürdürülebilir ve Yenilenebilir Enerji Üretimi ve Kullanımı

İstanbul Bilgi Üniversitesi Enerji Sistemleri Mühendisliği. Çevreye Duyarlı Sürdürülebilir ve Yenilenebilir Enerji Üretimi ve Kullanımı İstanbul Bilgi Üniversitesi Enerji Sistemleri Mühendisliği Çevreye Duyarlı Sürdürülebilir ve Yenilenebilir Enerji Üretimi ve Kullanımı Günlük Hayatımızda Enerji Tüketimi Fosil Yakıtlar Kömür Petrol Doğalgaz

Detaylı

Dünyanın sağlığı bozuldu; İklim Değişikliği

Dünyanın sağlığı bozuldu; İklim Değişikliği Dünyanın sağlığı bozuldu; İklim Değişikliği Dr. Hüseyin Toros (İTÜ Meteoroloji Mühendisliği) huseyintoros@yahoo.com (İnsan ve Hayat Dergisi Kasım 2011) İklim değişiklikleri, seller ve aşırı sıcaklar gündemden

Detaylı

İklim Değişikliği. Dr. Aslı Numanoğlu Genç. Atılım Üniversitesi, İnşaat Mühendisliği Bölümü

İklim Değişikliği. Dr. Aslı Numanoğlu Genç. Atılım Üniversitesi, İnşaat Mühendisliği Bölümü İklim Değişikliği Dr. Aslı Numanoğlu Genç Atılım Üniversitesi, İnşaat Mühendisliği Bölümü İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ? İklimi değiştiren nedir? Gerçekten iklim değişikliği var mı? Var ise nasıl kanıtlıyoruz? Bizi

Detaylı

MONITORING THE CHANGES OF FOREST AREAS USING LANDSAT SATELLITE IMAGES IN ARMUTLU FOREST DISTRICT

MONITORING THE CHANGES OF FOREST AREAS USING LANDSAT SATELLITE IMAGES IN ARMUTLU FOREST DISTRICT Süleyman Demirel Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi Seri: A, Sayı: 1, Yıl: 2003, ISSN: 1302-7085, Sayfa: 55-66 ARMUTLU ORMAN İŞLETME ŞEFLİĞİNDEKİ ORMAN ALANLARINDAKİ DEĞİŞİMLERİN LANDSAT UYDU GÖRÜNTÜLERİ

Detaylı

İklim ve İklim değişikliğinin belirtileri, IPCC Senaryoları ve değerlendirmeler. Bölgesel İklim Modeli ve Projeksiyonlar

İklim ve İklim değişikliğinin belirtileri, IPCC Senaryoları ve değerlendirmeler. Bölgesel İklim Modeli ve Projeksiyonlar 1/36 İklim ve İklim değişikliğinin belirtileri, Dünya da ve Türkiye de gözlemler IPCC Senaryoları ve değerlendirmeler Bölgesel İklim Modeli ve Projeksiyonlar Uluslararası Kuruluşlar, Aktiviteler için Sektörler

Detaylı

Araştırma Görevlisi İSMAİL ÇÖLKESEN

Araştırma Görevlisi İSMAİL ÇÖLKESEN Araştırma Görevlisi İSMAİL ÇÖLKESEN ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı : İSMAİL ÇÖLKESEN Doğum Tarihi : 1981 Ünvanı : Dr. Öğrenim Durumu : Derece Alan Üniversite Lisans Yüksek Lisans Doktora Jeodezi ve Fotogrametri Müh.

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI ENERJİ Artan nüfus ile birlikte insanların rahat ve konforlu şartlarda yaşama arzuları enerji talebini sürekli olarak artırmaktadır. Artan enerji talebini, rezervleri sınırlı

Detaylı

KAYNAĞI ÜLKE İÇİNDEN SAĞLANAN PROJELER

KAYNAĞI ÜLKE İÇİNDEN SAĞLANAN PROJELER SIRA 1 2 5 8 DAİRE BAŞKANLIĞININ ADI Dairesi Dairesi Dairesi Dairesi Dairesi Dairesi Dairesi KAYNAĞI ÜLKE İÇİNDEN SAĞLANAN PROJELER Oduna Dayalı Orman Ürünleri Üretim Süreçleri Takip Sistemi Biyokütle

Detaylı

Editör Doç.Dr.Hasan Genç ÇEVRE EĞİTİMİ

Editör Doç.Dr.Hasan Genç ÇEVRE EĞİTİMİ Editör Doç.Dr.Hasan Genç ÇEVRE EĞİTİMİ Yazarlar Doç.Dr.Hasan Genç Doç.Dr.İbrahim Aydın Doç.Dr.M. Pınar Demirci Güler Dr. H. Gamze Hastürk Yrd.Doç.Dr. Suat Yapalak Yrd.Doç.Dr. Şule Dönertaş Yrd.Doç.Dr.

Detaylı

PROJE TABANLI DENEY UYGULAMASI

PROJE TABANLI DENEY UYGULAMASI PROJE TABANLI DENEY UYGULAMASI DERSĐN SORUMLUSU:Prof.Dr.Đnci MORGĐL HAZIRLAYAN:S.Erman SEVDĐ DENEYĐN ADI:FOTOVOLTAĐK PĐL YAPIMI;GÜNEŞ ENERJĐSĐNDEN ELEKTRĐK ÜRETĐMĐ DENEYĐN AMACI:GÜNEŞ ENERJĐSĐNDEN ELEKTRĐK

Detaylı

Biyokütle Nedir? fosil olmayan

Biyokütle Nedir? fosil olmayan Biyokütle Enerjisi Biyokütle Nedir? Yeşil bitkilerin güneş enerjisini fotosentez yolu ile kimyasal enerjiye dönüştürerek depolaması sonucu oluşan biyolojik kütle, biyolojik kökenli fosil olmayan organik

Detaylı

Harita okuma: önemli kurallar

Harita okuma: önemli kurallar Harita okuma: önemli kurallar a1 ve a2 yok a (kapalılık yok) ve a3 var (3kapalı), 0a yer yer gençlik var ancak başarısız a0 tamamlama gerektiren başarılı gençlik :0, 0a, a0, a, a3 a0,0a,0,0y,d,d/a,c,c/a

Detaylı

Çevre Yüzyılı. Dünyada Çevre

Çevre Yüzyılı. Dünyada Çevre Çevre Yüzyılı Çevre; canlıların yaşamı boyunca ilişkilerini sürdürdüğü dış ortamdır. Hava, su ve toprak bu çevrenin fizikî unsurlarını; insan, hayvan, bitki ve diğer mikroorganizmalar ise, biyolojik unsurlarını

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YER SEVİYESİ OZON KİRLİLİĞİ BİLGİ NOTU

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YER SEVİYESİ OZON KİRLİLİĞİ BİLGİ NOTU T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YER SEVİYESİ OZON KİRLİLİĞİ BİLGİ NOTU Temmuz 2014 OZON NEDİR Ozon (O 3 ) üç tane oksijen atomunun birleşmesi ile oluşmaktadır. Ozon, atmosferde

Detaylı

Isı enerjisi iletim, konveksiyon (taşıma = sıvı ve hava akımı) ve ışıma (radyasyon) yolu ile yayılır.

Isı enerjisi iletim, konveksiyon (taşıma = sıvı ve hava akımı) ve ışıma (radyasyon) yolu ile yayılır. 2) Isının Yayılımı Bulunduğu ortama göre sıcaklığı fazla (yüksek) olan her madde çevresine ısı aktarır, yayar. Masa, insan, ateş, buz, su kendisinden daha soğuk bir ortamda bulunduğunda çevresine ısı aktarır,

Detaylı

İnsanlar tarafından atmosfere salınan gazların sera etkisi yaratması sonucunda dünya yüzeyinde sıcaklığın artmasına küresel ısınma denmektedir.

İnsanlar tarafından atmosfere salınan gazların sera etkisi yaratması sonucunda dünya yüzeyinde sıcaklığın artmasına küresel ısınma denmektedir. Küresel Isınma İnsanlar tarafından atmosfere salınan gazların sera etkisi yaratması sonucunda dünya yüzeyinde sıcaklığın artmasına küresel ısınma denmektedir. fosil yakıtların yakılması, ormansızlaşma,hızlı

Detaylı

Normal (%) 74 59 78 73 60. Bozuk (%) 26 41 22 27 40. Toplam (Ha) 889.817 192.163 354.526 1.436.506 17.260.592. Normal (%) - - - - 29

Normal (%) 74 59 78 73 60. Bozuk (%) 26 41 22 27 40. Toplam (Ha) 889.817 192.163 354.526 1.436.506 17.260.592. Normal (%) - - - - 29 1.1. Orman ve Ormancılık Türkiye yaklaşık olarak 80 milyon hektar (ha) yüzölçümüyle dağlık ve eko-coğrafya bakımından zengin bir çeşitliliğe sahiptir. Bu ekolojik zenginliğe paralel olarak ormanlar da

Detaylı

KADIKÖY BELEDİYESİ ÇEVRE KORUMA MÜDÜRLÜĞÜ

KADIKÖY BELEDİYESİ ÇEVRE KORUMA MÜDÜRLÜĞÜ KADIKÖY BELEDİYESİ ÇEVRE KORUMA MÜDÜRLÜĞÜ ÇEVRE NEDİR? İçinde bulunduğumuz canlı, cansız tüm varlıkların birbirleri ile ilişkilerini içine alan ortam. Çevrenin doğal yapısını ve bileşiminin bozulmasını,

Detaylı

SERA GAZI EMİSYONU HAKAN KARAGÖZ

SERA GAZI EMİSYONU HAKAN KARAGÖZ İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE SERAGAZI EMİSYONU İklim değişikliği, nedeni olursa olsun iklim koşullarındaki büyük ölçekli (küresel) ve önemli yerel etkileri bulunan, uzun süreli ve yavaş gelişen değişiklikler olarak

Detaylı

EKOSİSTEM. Cihangir ALTUNKIRAN

EKOSİSTEM. Cihangir ALTUNKIRAN EKOSİSTEM Cihangir ALTUNKIRAN Ekosistem Nedir? Bir bölge içerisinde bulunan canlı ve cansız varlıkların karşılıklı oluşturdukları sisteme ekosistem denir. Ekosistem Bileşenleri Canlı Öğeler Üreticiler

Detaylı

Türkiye Ormanlarındaki Yıllık Karbon Stok Değişimi Trendinin İrdelenmesi ve 2023 Yılındaki Durumun Kestirilmesi

Türkiye Ormanlarındaki Yıllık Karbon Stok Değişimi Trendinin İrdelenmesi ve 2023 Yılındaki Durumun Kestirilmesi Türkiye Ormanlarındaki Yıllık Karbon Stok Değişimi Trendinin İrdelenmesi ve 2023 Yılındaki Durumun Kestirilmesi Prof. Dr. Ünal ASAN Ġ.Ü.Orman Fakültesi 34473 Bahçeköy, Ġstanbul Özet BirleĢmiĢ Milletler

Detaylı

Doğalgaz Kullanımı ve Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi

Doğalgaz Kullanımı ve Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi Doğalgaz Kullanımı ve Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi Aslı İşler, Enerji Ekonomisi Derneği Filiz Karaosmanoğlu, İstanbul Teknik Üniversitesi 29 Mayıs 2013 İÇERİK Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi Doğalgaz ve

Detaylı

Küresel Isınma Konusunda Karbon Vergisi Etkisi nin Değerlendirilmesi

Küresel Isınma Konusunda Karbon Vergisi Etkisi nin Değerlendirilmesi Küresel Isınma Konusunda Karbon Vergisi Etkisi nin Değerlendirilmesi Önsöz Kyoto protokolünü onaylayan ülkeler sera gazı emisyonunu azaltarak küresel ısınmayı sonlandıracakları konusunda taahhütte bulunmuşlardır.

Detaylı

ÜRETĠM TESĠSLERĠ BÖLGESEL BAĞLANTI KAPASĠTE RAPORU 2020-2025

ÜRETĠM TESĠSLERĠ BÖLGESEL BAĞLANTI KAPASĠTE RAPORU 2020-2025 ÜRETĠM TESĠSLERĠ BÖLGESEL BAĞLANTI KAPASĠTE RAPORU 2020-2025 31.07.2015 İçindekiler Ġçindekiler... 2 Amaç ve Kapsam... 7 1. Yöntem... 8 2. Bölgelerin Değerlendirmeleri ve Sonuçlar... 10 2.1. Akdeniz...

Detaylı

KONU MOTORLARIN ÇEVREYE OLUMSUZ ETKĠLERĠ VE BU ETKĠLERĠN AZALTILMASI

KONU MOTORLARIN ÇEVREYE OLUMSUZ ETKĠLERĠ VE BU ETKĠLERĠN AZALTILMASI KONU MOTORLARIN ÇEVREYE OLUMSUZ ETKĠLERĠ VE BU ETKĠLERĠN AZALTILMASI HAVA Etrafımızı saran gaz karışımıdır ( Atmosfer). Kuru Temiz hava içerisinde yaklaģık olarak ; - %78 Azot - %21 Oksijen - %0,03 Karbondioksit

Detaylı

FİLTRELEME YÖNTEMİ İLE DİGİTAL GÖRÜNTÜ ZENGİNLEŞTİRME VE ÖRNEK BİR YAZILIM. ÖzĢen ÇORUMLUOĞLU b , Selçuklu, Konya. GümüĢhane

FİLTRELEME YÖNTEMİ İLE DİGİTAL GÖRÜNTÜ ZENGİNLEŞTİRME VE ÖRNEK BİR YAZILIM. ÖzĢen ÇORUMLUOĞLU b , Selçuklu, Konya. GümüĢhane FİLTRELEME YÖNTEMİ İLE DİGİTAL GÖRÜNTÜ ZENGİNLEŞTİRME VE ÖRNEK BİR YAZILIM Cihan ALTUNTAġ a*, ÖzĢen ÇORUMLUOĞLU b a Selçuk Üniversitesi, Mühendislik Mimarlık Fakültesi, Harita Mühendisliği Bölümü, 42075,

Detaylı

Karbon Depolama Kapasitesinin Belirlenmesi

Karbon Depolama Kapasitesinin Belirlenmesi I. Ulusal Akdeniz Orman ve Çevre Sempozyumu, 6-8 Ekim 11, Kahramanmaraş KSÜ Doğa Bil. Der., Özel Sayı, 1 KSU J. Nat. Sci., Special Issue, 1 Karbon Depolama Kapasitesinin Belirlenmesi Nuray MISIR 1, Mehmet

Detaylı

UNIDO Eko-Verimlilik (Temiz Üretim) Programı

UNIDO Eko-Verimlilik (Temiz Üretim) Programı UNIDO Eko-Verimlilik (Temiz Üretim) Programı 27 Nisan 2011 KAYSERĠ OSB ġenol ATAMAN 7 Haziran 2011 NĠĞDE OSB 8 Haziran 2011 ADANA Ticaret Odası Kapsam İklim Değişikliği, Küresel Isınma Azaltım (Mitigasyon),

Detaylı

KAHRAMANMARAŞ AYVALI BARAJ HAVZASINDA KARBON EMİSYONU VE EKONOMİSİ ÜZERİNE ARAŞTIRMALAR

KAHRAMANMARAŞ AYVALI BARAJ HAVZASINDA KARBON EMİSYONU VE EKONOMİSİ ÜZERİNE ARAŞTIRMALAR KAHRAMANMARAŞ AYVALI BARAJ HAVZASINDA KARBON EMİSYONU VE EKONOMİSİ ÜZERİNE ARAŞTIRMALAR Özden GÖRÜCÜ 1 Ömer EKER 2 1 Prof.Dr., Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi, Orman Fakültesi, Orman Mühendisliği

Detaylı

Uzaktan Algılamanın. Doğal Ekosistemlerde Kullanımı PROF. DR. İ BRAHİM ÖZDEMİR SDÜ ORMAN FAKÜLTESI I S PARTA

Uzaktan Algılamanın. Doğal Ekosistemlerde Kullanımı PROF. DR. İ BRAHİM ÖZDEMİR SDÜ ORMAN FAKÜLTESI I S PARTA Uzaktan Algılamanın Doğal Ekosistemlerde Kullanımı PROF. DR. İ BRAHİM ÖZDEMİR SDÜ ORMAN FAKÜLTESI I S PARTA 1 Uzaktan Algılama Nedir? Arada fiziksel bir temas olmaksızın cisimler hakkında bilgi toplanmasıdır.

Detaylı

KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER

KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER Prof.Dr. Hasancan OKUTAN İTÜ Kimya Mühendisliği Bölümü okutan@itu.edu.tr 24 Ekim 2014 29. Mühendislik Dekanları Konseyi Toplantısı

Detaylı

Emisyon Envanteri ve Modelleme. İsmail ULUSOY Çevre Mühendisi Ennotes Mühendislik

Emisyon Envanteri ve Modelleme. İsmail ULUSOY Çevre Mühendisi Ennotes Mühendislik Emisyon Envanteri ve Modelleme İsmail ULUSOY Çevre Mühendisi Ennotes Mühendislik İçerik Emisyon Envanteri Emisyon Kaynaklarına Göre Bilgiler Emisyon Faktörleri ve Hesaplamalar Modelleme Emisyon Envanteri

Detaylı

ArcGIS ile Tarımsal Uygulamalar Eğitimi

ArcGIS ile Tarımsal Uygulamalar Eğitimi ArcGIS ile Tarımsal Uygulamalar Eğitimi Kursun Süresi: 5 Gün 30 Saat http://facebook.com/esriturkey https://twitter.com/esriturkiye egitim@esriturkey.com.tr ArcGIS ile Tarımsal Uygulamalar Eğitimi Genel

Detaylı

Karadeniz ve Ortadoğu Bölgesel Ani Taşkın Erken Uyarı Projesi

Karadeniz ve Ortadoğu Bölgesel Ani Taşkın Erken Uyarı Projesi Karadeniz ve Ortadoğu Bölgesel Ani Taşkın Erken Uyarı Projesi Hayreddin BACANLI Araştırma Dairesi Başkanı 1/44 İçindekiler Karadeniz ve Ortadoğu Ani Taşkın Erken Uyarı Projesi. Gayesi. Model Genel Yapısı.

Detaylı

Bölüm 7. Mavi Bilye: YER

Bölüm 7. Mavi Bilye: YER Bölüm 7 Mavi Bilye: YER Japon uzay ajansının (JAXA) AY yörüngesinde bulunan aracı KAGUYA dan Yer in doğuşu ilk defa yüksek çözünürlüklü olarak görüntülendi. 14 Kasım 2007 Yeryüzü: Okyanus tabanındaki büyük

Detaylı

ORM 7420 ORMAN KAYNAKLARININ PLANLANMASINDA UYGU GÖRÜNTÜLERİNİN KULLANILMASI

ORM 7420 ORMAN KAYNAKLARININ PLANLANMASINDA UYGU GÖRÜNTÜLERİNİN KULLANILMASI ORM 7420 ORMAN KAYNAKLARININ PLANLANMASINDA UYGU GÖRÜNTÜLERİNİN KULLANILMASI Yrd. Doç. Dr. Uzay KARAHALİL III. Hafta (Uyduların Detay Tanıtımı Sunum Akışı Doğal Kaynak İzleyen Uygular Hangileri Uyduların

Detaylı

2010-2011 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI ÖZEL ÇAMLICA KALEM İLKÖĞRETİM OKULU OKULLARDA ORMAN PROGRAMI ORMANDAN BİO ENERJİ ELDE EDİLMESİ YIL SONU RAPORU

2010-2011 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI ÖZEL ÇAMLICA KALEM İLKÖĞRETİM OKULU OKULLARDA ORMAN PROGRAMI ORMANDAN BİO ENERJİ ELDE EDİLMESİ YIL SONU RAPORU 2010-2011 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI ÖZEL ÇAMLICA KALEM İLKÖĞRETİM OKULU OKULLARDA ORMAN PROGRAMI ORMANDAN BİO ENERJİ ELDE EDİLMESİ YIL SONU RAPORU AYLAR HAFTALAR EYLEM VE ETKİNLİKLER 2 Okullarda Orman projesini

Detaylı

SERA GAZLARININ İZLENMESİ ve EMİSYON TİCARETİ

SERA GAZLARININ İZLENMESİ ve EMİSYON TİCARETİ T.C. ÇEVRE ve ORMAN BAKANLIĞI Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü İklim Değişikliği Dairesi Başkanlığı SERA GAZLARININ İZLENMESİ ve EMİSYON TİCARETİ Semra GÜNEN Kimya Mühendisi III. Enerji Verimliliği Kongresi

Detaylı

EKONOMİK, EKOLOJİK VE SOSYAL İŞLEVLERİYLE ARTVİN ORMAN İŞLETME ŞEFLİĞİ ORMANLARI ÖZET

EKONOMİK, EKOLOJİK VE SOSYAL İŞLEVLERİYLE ARTVİN ORMAN İŞLETME ŞEFLİĞİ ORMANLARI ÖZET III. Ulusal Karadeniz Ormancılık Kongresi 20-22 Mayıs 2010 Cilt: I Sayfa: 348-357 EKONOMİK, EKOLOJİK VE SOSYAL İŞLEVLERİYLE ARTVİN ORMAN İŞLETME ŞEFLİĞİ ORMANLARI H. Ahmet YOLASIĞMAZ 1, Abdurrahman ŞAHİN

Detaylı

10. SINIF KONU ANLATIMI. 46 EKOLOJİ 8 BİYOMLAR Karasal Biyomlar

10. SINIF KONU ANLATIMI. 46 EKOLOJİ 8 BİYOMLAR Karasal Biyomlar 10. SINIF KONU ANLATIMI 46 EKOLOJİ 8 BİYOMLAR Karasal Biyomlar EKOSİSTEM İLE BİYOM ARASINDAKİ İLİŞKİ Canlıların yeryüzünde dağılışını etkileyen abiyotik ve biyotik faktörlere olarak bitki ve hayvan topluluklarını

Detaylı

RÜZGAR ENERJĐSĐ. Erdinç TEZCAN FNSS

RÜZGAR ENERJĐSĐ. Erdinç TEZCAN FNSS RÜZGAR ENERJĐSĐ Erdinç TEZCAN FNSS Günümüzün ve geleceğimizin ekmek kadar su kadar önemli bir gereği; enerji. Son yıllarda artan dünya nüfusu, modern hayatın getirdiği yenilikler, teknolojinin gelişimi

Detaylı

TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANLIĞINDA COĞRAFİ BİLGİ SİSTEM TARIMSAL ÜRETİMİ GELİŞTİRME GENEL MÜDÜRLÜĞÜNDE TAMAMLANMIŞ VEYA MEVCUT OLAN ÇALIŞMALAR

TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANLIĞINDA COĞRAFİ BİLGİ SİSTEM TARIMSAL ÜRETİMİ GELİŞTİRME GENEL MÜDÜRLÜĞÜNDE TAMAMLANMIŞ VEYA MEVCUT OLAN ÇALIŞMALAR TUCBS TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANLIĞINDA TÜGEM TAGEM TRGM KKGM COĞRAFİ BİLGİ SİSTEM ANKARA 2010 1 TARIMSAL ÜRETİMİ GELİŞTİRME GENEL MÜDÜRLÜĞÜNDE TAMAMLANMIŞ VEYA MEVCUT OLAN ÇALIŞMALAR 1-1/25 000 Ölçekli

Detaylı

BİYOMLAR KARASAL BİYOMLAR SELİN HOCA

BİYOMLAR KARASAL BİYOMLAR SELİN HOCA BİYOMLAR KARASAL BİYOMLAR SELİN HOCA EKOSİSTEM İLE BİYOM ARASINDA İLİŞKİ Canlıların yeryüzünde dağılışını etkileyen abiyotik ve biyotik faktörlere bağlı olarak bitki ve hayvan topluluklarını barındıran

Detaylı

Yavuz KAYMAKÇIOĞLU- Keşan İlhami Ertem Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi.

Yavuz KAYMAKÇIOĞLU- Keşan İlhami Ertem Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi. Yavuz KAYMAKÇIOĞLU- Keşan İlhami Ertem Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi yvzkymkc@gmail.com 2 Atmosferi hangi coğrafya dalı inceler? Klimatoloji 4 Asal Gazlar 0,96% Oksijen 20,95% Azot 78,07% ASAL GAZLAR

Detaylı

SAF VE KARIŞIK SARIÇAM MEŞCERELERİNDE KALIN KÖK KÜTLESİ MİKTARI VE BUNU ETKİLEYEN ETMENLER ÖZET ABSTRACT

SAF VE KARIŞIK SARIÇAM MEŞCERELERİNDE KALIN KÖK KÜTLESİ MİKTARI VE BUNU ETKİLEYEN ETMENLER ÖZET ABSTRACT III. Ulusal Karadeniz Ormancılık Kongresi 2-22 Mayıs 21 Cilt: III Sayfa: 138-144 SAF VE KARIŞIK SARIÇAM MEŞCERELERİNDE KALIN KÖK KÜTLESİ MİKTARI VE BUNU ETKİLEYEN ETMENLER Aydın TÜFEKÇİOĞLU 1, Mehmet KÜÇÜK

Detaylı

KĐMYA EĞĐTĐMĐNDE PROJE DESTEKLĐ DENEY UYGULAMASI GÖZDE MUTLU KĐÖ-4 20433456

KĐMYA EĞĐTĐMĐNDE PROJE DESTEKLĐ DENEY UYGULAMASI GÖZDE MUTLU KĐÖ-4 20433456 KĐMYA EĞĐTĐMĐNDE PROJE DESTEKLĐ DENEY UYGULAMASI GÖZDE MUTLU KĐÖ-4 20433456 PROJE HEDEF SORUSU: Seralarda oluşan karbondioksit (CO2) gazı, sera etkisine neden olur mu? KÜRESEL ISINMA NEDĐR? Küresel ısınma,

Detaylı

CORINE 1990 ve 2006 Uydu Görüntüsü Yorumlama Projesi. Kurum adı : T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı. Proje durumu : Tamamlandı.

CORINE 1990 ve 2006 Uydu Görüntüsü Yorumlama Projesi. Kurum adı : T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı. Proje durumu : Tamamlandı. CORINE 1990 ve 2006 Uydu Görüntüsü Yorumlama Projesi Kurum adı : T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı Proje durumu : Tamamlandı. Uygulama adresleri: http://aris.cob.gov.tr/crn/ http://aris.cob.gov.tr/csa/

Detaylı

YANGIN HASSASİYET DERECESİNİN BELİRLENMESİ: TAŞKÖPRÜ ORMAN İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ ÖRNEĞİ

YANGIN HASSASİYET DERECESİNİN BELİRLENMESİ: TAŞKÖPRÜ ORMAN İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ ÖRNEĞİ Kafkas Üniversitesi Artvin Orman Fakültesi Dergisi 6 (1-2) (2005), 28-34 YANGIN HASSASİYET DERECESİNİN BELİRLENMESİ: TAŞKÖPRÜ ORMAN İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ ÖRNEĞİ Ömer KÜÇÜK Sabri ÜNAL Gazi Üniversitesi, Kastamonu

Detaylı

Türkiye nin Endüstriyel Emisyonlar Direktifine Uyumu: Enerji Sektörü Üzerindeki Muhtemel Maliyetler

Türkiye nin Endüstriyel Emisyonlar Direktifine Uyumu: Enerji Sektörü Üzerindeki Muhtemel Maliyetler tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Türkiye nin Endüstriyel Emisyonlar Direktifine Uyumu: Enerji Sektörü Üzerindeki Muhtemel Maliyetler Ankara, 24 Mart 2015 Çerçeve Temel endişe: İklim değişikliği

Detaylı

BİNA BİLGİSİ 2 ÇEVRE TANIMI - İKLİM 26 ŞUBAT 2014

BİNA BİLGİSİ 2 ÇEVRE TANIMI - İKLİM 26 ŞUBAT 2014 BİNA BİLGİSİ 2 ÇEVRE TANIMI - İKLİM DOÇ. DR. YASEMEN SAY ÖZER 26 ŞUBAT 2014 1 19.02.2014 TANIŞMA, DERSLE İLGİLİ GENEL BİLGİLER, DERSTEN BEKLENTİLER 2 26.02.2014 ÇEVRE TANIMI - İKLİM 3 05.03.2014 DOĞAL

Detaylı

Havacılık Meteorolojisi Ders Notları. 1. Atmosfer ve İçeriği

Havacılık Meteorolojisi Ders Notları. 1. Atmosfer ve İçeriği Havacılık Meteorolojisi Ders Notları 1. Atmosfer ve İçeriği Yard.Doç.Dr. İbrahim Sönmez Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ballıca Kampüsü Havacılık ve Uzay Bilimleri Fakültesi Meteoroloji Mühendisliği Bölümü

Detaylı

EKOLOJİ EKOLOJİK BİRİMLER

EKOLOJİ EKOLOJİK BİRİMLER EKOLOJİ EKOLOJİK BİRİMLER EKOLOJİK BİRİMLER *Ekoloji: Canlıların birbirleriyle ve yaşadıkları ortamla olan ilişkisini inceleyen bilim dalıdır. Ekolojik birimlerin küçükten büyüye doğru sıralaması: Ekoloji

Detaylı

KÜRESEL KARBONDĐOKSĐT KONSANTRASYONLARI ÖLÇÜMLERĐ ARAŞTIRMA UYDUSU OCO

KÜRESEL KARBONDĐOKSĐT KONSANTRASYONLARI ÖLÇÜMLERĐ ARAŞTIRMA UYDUSU OCO KÜRESEL KARBONDĐOKSĐT KONSANTRASYONLARI ÖLÇÜMLERĐ ARAŞTIRMA UYDUSU OCO Ahmet Cangüzel Taner Fizik Yüksek Mühendisi Türkiye Atom Enerjisi Kurumu ( acant@taek.gov.tr ) Küresel ısınma ve iklim değişikliği

Detaylı

SOLARTR 2014, 19 Kasım 2014

SOLARTR 2014, 19 Kasım 2014 Global Warming Images / WWF-Canon SOLARTR 2014, 19 Kasım 2014 Mustafa Özgür Berke WWF-Türkiye, İklim ve Enerji Programı +100 5 kıtada, 100 den fazla ülkede faaliyet gösteriyor +4000 4000 çalışanla 2000

Detaylı

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ VE UZAKTAN ALGILAMA

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ VE UZAKTAN ALGILAMA Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Uzaktan Algılama Taşınmaz Değerleme ve Geliştirme Tezsiz Yüksek Lisans Programı COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ VE UZAKTAN ALGILAMA 1 Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Uzaktan Algılama İçindekiler

Detaylı

Sera Gazları ve Önemi

Sera Gazları ve Önemi Sera Gazları ve Önemi Yeryüzünün uzun dönem içerisinde güneşten aldığı enerji kadar enerjiyi uzaya vermesi gerekir. Güneş enerjisi yeryüzüne kısa dalga boylu radyasyon olarak ulaşır. Gelen radyasyonun

Detaylı

KUTUPLARDAKİ OZON İNCELMESİ

KUTUPLARDAKİ OZON İNCELMESİ KUTUPLARDAKİ OZON İNCELMESİ Bilim adamlarınca, geçtiğimiz yıllarda insan faaliyetlerindeki artışa paralel olarak, küresel ölçekte çevre değişiminde ve problemlerde artış olduğu ifade edilmiştir. En belirgin

Detaylı

SEÇ 422 KORUNAN ALANLARIN PLANLANMASI

SEÇ 422 KORUNAN ALANLARIN PLANLANMASI SEÇ 422 KORUNAN ALANLARIN PLANLANMASI V. Hafta Yrd. Doç. Uzay KARAHALİL Ödev Konuları Gelibolu Tarihi Yarımadası MP ında statü konusunda yeni gelişmeler (Emre ÖZDEMİR, Fatih AKARSU, Osman KICI) Altındere

Detaylı

Çanakkale 18 Mart Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü

Çanakkale 18 Mart Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü Doç. Dr. Murat Türkeş Çanakkale 18 Mart Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü 17020, Terzioğlu Yerleşkesi - ÇANAKKALE ÖZET Başta fosil yakıtların yakılması olmak üzere, çeşitli insan etkinlikleri

Detaylı

Hava Durumu İKLİM İklim Değişiyor Peki Siz Bunun Farkında mısınız? Sera Etkisi Ve İklim Değişikliği En önemli sera gazları Karbon dioksit (CO2) Metan (CH4) Diazot monoksit(n2o) İklim Değişikliğine Sebep

Detaylı

FOSİL YAKITLAR IN ÇEVREYE ZARARLARI SERA ETKİSİ VE ASİT YAĞMURLARI

FOSİL YAKITLAR IN ÇEVREYE ZARARLARI SERA ETKİSİ VE ASİT YAĞMURLARI FOSİL YAKITLAR IN ÇEVREYE ZARARLARI SERA ETKİSİ VE ASİT YAĞMURLARI FOSİL YAKITLAR Ölen canlı organizmaların oksijensiz ortamda milyonlarca yıl boyunca çözülmesi ile oluşur.endüstriyel alanda çok geniş

Detaylı

UYDU KAR ÜRÜNÜ VERİLERİYLE TÜRKİYE İÇİN BÖLGESEL VE MEVSİMSEL KARLA KAPLI ALAN TREND ANALİZİ

UYDU KAR ÜRÜNÜ VERİLERİYLE TÜRKİYE İÇİN BÖLGESEL VE MEVSİMSEL KARLA KAPLI ALAN TREND ANALİZİ UYDU KAR ÜRÜNÜ VERİLERİYLE TÜRKİYE İÇİN BÖLGESEL VE MEVSİMSEL KARLA KAPLI ALAN TREND ANALİZİ İbrahim SÖNMEZ 1, Ahmet Emre TEKELİ 2, Erdem ERDİ 3 1 Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Meteoroloji Mühendisliği Bölümü,

Detaylı

COĞRAFYA-2 TESTİ. eşittir. B) Gölün alanının ölçek yardımıyla hesaplanabileceğine B) Yerel saati en ileri olan merkez L dir.

COĞRAFYA-2 TESTİ. eşittir. B) Gölün alanının ölçek yardımıyla hesaplanabileceğine B) Yerel saati en ileri olan merkez L dir. 2012 LYS4 / COĞ-2 COĞRAFYA-2 TESTİ 2. M 1. Yukarıdaki Dünya haritasında K, L, M ve N merkezleriyle bu merkezlerden geçen meridyen değerleri verilmiştir. Yukarıda volkanik bir alana ait topoğrafya haritası

Detaylı

ADIM ADIM YGS-LYS 48. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-8 BİTKİLER ALEMİ

ADIM ADIM YGS-LYS 48. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-8 BİTKİLER ALEMİ ADIM ADIM YGS-LYS 48. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-8 ALEMİ ALEMİ Çok hücreli ökaryot canlılardır. Koloroplast içerirler ve fotosentez ile inorganik maddeleri organik madde haline getirerek beslenirler.

Detaylı