Bilinç ve Bellek. Konumuz, Bilinç Nedir? E.Timuçin Oral. Çevreyle ilgili bilgiyi algılamamız Dünya ile meşgul olmamız Algıladığımız bilgiyi işlememiz

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Bilinç ve Bellek. Konumuz, Bilinç Nedir? E.Timuçin Oral. Çevreyle ilgili bilgiyi algılamamız Dünya ile meşgul olmamız Algıladığımız bilgiyi işlememiz"

Transkript

1 Bilinç ve Bellek E.Timuçin Oral 13 Aralık 2012 Konumuz, Çevreyle ilgili bilgiyi algılamamız Dünya ile meşgul olmamız Algıladığımız bilgiyi işlememiz Bilinç Nedir? Bilinç, birinin anılarının, duygularının ve bedensel duyumlarının olduğu kadar, görsel ve işitsel dış dünya olaylarının da farkında olmasını kapsayan bir süreçtir.

2 Bilinç Bilinç kavramsal olarak kişinin çevresinde ve kendinde olan bitenin farkında olması ve bu anlamda bir uyanıklık durumudur Bilinçlilik durumu için uyanıklık dışında bir algı filtresi bulunması gerekir Uyaranlardan hangisine yanıt vereceğimizi o andaki gereksinimlerimiz belirler Bunun içinde hem duygular hem de mantık bulunur Bilinç, farkındalık olduğu için, insanın kendisi ve çevresinden de haberdar olması halidir. Bilinç kapsamı içinde çeşitli düzeylerde farkında olma dereceleri vardır. Uyanıklık, uyku, rüya, hipnoz ve meditasyon insandaki bilinç durumlarıdır Normal bilinç durumu, bireyin kendi duyumlarının, uyarıcıların, kendi kararlarının, düşüncelerinin farkında olduğu bir uyanıklık durumudur. Birey, normal bilinç durumunda; Dikkatli ve uyanıklık halindedir. Çevresindeki uyarıcıları algılayabilir. Onları bilgiye dönüştürebilir. Bireyin o anda kavrayabildiği duyum alanı, bilinç alanıdır; dikkatin en çok yoğunlaştığı, en iyi algılayabildiği konu ise bilinç odağıdır.

3 Duyularımıza ulaşan uyaranların hepsine dikkat etmeyiz. Bilincimiz bazı uyaranlar üzerinde yoğunlaşır, bazılarını ise ihmal eder. Bilincimiz seçicidir. Hayatta kalmak için önemli olaylar öncelik taşır. Karnımız açsa kendimizi çalışmaya vermekte zorlanırız. Bilincin bir işlevi de eylemlerimizi planlamak, başlatmak ve yönlendirmektir. Bilinçlilik süreci, süregiden davranışın sadece gözlenmesi değil, davranışın yönlendirilmesi ve denetlenmesini de içerir. Bilinç çevresel uyaranların fark edilmesini içerir (Ör.: kuş ötüşü, diş ağrısı). Bilinç aynı zamanda, bir kimsenin kendi zihinsel olaylarına ait düşünceleri de kapsar. Şu anda hangi bilinçli düşüncenin farkındasınız? Yanınızdaki bu düşüncenizi biliyor mu? Hayırsa, neden sakladınız?... Beyin faaliyetleri diğerleri tarafından gözlenirken, zihin sadece sahibi tarafından gözlemlenir. (Damasio,1999) Bilincin Tarihi Bilinç konusu, antik çağlardan modern zamana kadar ilk felsefi konuların bir parçasıdır. Ben kimim? Düşündüklerimi neden düşünüyorum? W. James Psikoloji zihinsel yaşantının bilimidir derken bilinçli zihinsel hayattan bahseder. Ebbinghaus ve Freud da bilincin elementlerini araştırmış, psikofizik yasaları, hipnoz, duyusal süreçlerle ilgili incelemeler, bellek, zeka ve bağlantılı öğrenmenin zihinsel olayların anahtarı olduğunu söylemişlerdir.

4 20. yy da kişisel deneyimler tabu oldu ve fiziksel davranışların gözlenebileceği anlayışı önem kazandı. Dünyamız temel olarak zihinsel mi, yoksa fiziksel mi konusu ile zihin-beden problemi ortaya çıktı. Şiddetli baş ağrım için bir aspirin aldım veya Canım dondurma istediği için buzdolabına doğru gittim. Günlük dilde atlamalar. Bilinç zihinle aynı mıdır? Psişik olanın temeli bilinçlilik değildir. Bilinç yalnızca niteliklerden biridir; kararsız ve aldatıcı olduğu da söylenebilir. Psişik olan doğası ne olursa olsun bilinçdışıdır ve bilgi ile sağladığımız her türlü doğal sürece benzer şekilde bilinebilir de 1910 dan 1970 lere kadar, davranışçı felsefe, bilincin zihinsel olduğunu düşündü ve insanın bilinçli deneyiminden uzak durdu larda bilinç konusuyla ilgili sayıları artan yayınlar yapıldı ve de halen yapılmakta.

5 Bilimsel bir Yapı olarak Bilinç: Bilinçli bir olayla ilgili sizin raporunuz özneldir ve benimki ile aynı olamayabilir. Bu bildirimlere dayanarak, insan yaşantısı hakkında güvenilir çıkarımlar yaparız, yoksa kaos ve belirsizlik olurdu. Sözel ifadeler bilinçli deneyimin betimlemesi olarak görülür. Bilinç dışı deneyimlerde ise farkında olmasak bile bize sorulduğunda farkına varırız (Ör.: Kahvaltı) Farkındalık Bilinçli ve farkında olarak aynı anda çok sayıda işi bir arada yapamayız Bilinç odaklanarak işgörür Farkında olarak gördüğümüz ve anladığımızdan daha fazlasını farkında olmadan yaparız Bilinçli ve Bilinçsiz Olaylar Açık biliş Yakın bellek Anlamlı uyarıcılar Dikkat edilen uyarım Asıl olaylar Bilinç ötesi uyarma Çaba isteyen süreçler Hatırlama Ulaşılabilir bilgi Uyanık olma,hayal etme Örtük biliş Uzun süreli bellek Rutin uyaranlar Dikkat edilmeyen uyarım Yan olaylar Bilinçaltı uyarma Otomatik süreçler Bilme Ulaşılamayan bilgi Derin uyku, koma

6 Bilincin bilimsel olarak araştırılmasına yardımcı 4 kategori Uyanıklık düzeyi (Algı ve etkileşim) Deneyim (Çevremizde olanlar hakkında yüksek farkındalık) Zihinsel düzeyin durumları (İnançlar, ümitler, dilekler) Kendi kendini tanıma, kişisel bilgi, düşünce, duygu ve fikirlere sahip olma duygusunun farkında olma. (Zeman,2001) Bilişsel Psikoloji ve Bilinç Bilişsel psikologların 2 temel yaklaşımı: Kolaylaştırma ile ilgili araştırmalar Bir sözcüğü tanıma kabiliyetinin tek deneyimle dahi arttığı gözlendi (ör. Psychedelic) Nörobilişsel çalışmalar: Uyku ve Amnezi Bilinç-Bilinçdışı/Uyku-uyanıklık durumları. Amnezide, Motor öğrenme hatırlanabilir, öğrenebilir. Açık ve Örtük Bellek Açık bellek, bilginin bilinçli hatırlanması demektir. Sınavda soruyu cevaplamak için bilinçli olarak soru ile cevap arasında bağlantı kurarız. Örtük bellek ise, önceden yaşadığımız deneyimlerle ilgili olan bir performans değişikliği yoluyla ölçülen bellektir. Bilinçsizce hızlı tanımaya yardımcı olur: p-y-h-d-l-c

7 Açık (dekleratif) bellek Geçmiş deneyimlerin bilinçli olarak toplanmasını içeren bellektir. Genellikle özgül olayları ve gerçekleri içerir. Bilinçli olarak farkında olduğumuz görüntüler, sesler, kokular, diyaloglar, düşünceler ve imgeleri içerir. Açık (dekleratif) bellek Semantik ve epizodik olarak ikiye ayrılır Semantik bellek; genel (başbakan kim) ve kişisel (nerede doğdum) gerçekleri ve bilgileri depolar. Epizodik bellek; otobiyografik bellek de denir; özgül olaylar için var olan bellektir (geçen yılki doğum günüm gibi). Örtük (non-dekleratif) bellek Bilinçdışı ruhsal süreçlerdeki deneyimlerle ilişkilidir. Örtük bellekte depolanan bilgiler bilinçdışı bir şekilde şu anki işlevlerimizi etkilerler. şekil ve formları, emosyonları, beceri, alışkanlık ve rutinleri içerir

8 Kolaylaştırma Araştırmaları Deneklere sırasıyla sözcükler gösterilirve ikinci sözcüğü elinden geldiğince hızlı tanıması istenir. KOLEJ ÜNİVERSİTE JÖLE ÜNİVERSİTE Üniversite sözcüğü birinci grupta daha hızlı tanınmıştır. Nedenini bilmesek de kolaylaştırıcılar bir sonraki performansımızı etkiler bilinçaltı kolaylaştırma Kolaylaştırma Araştırmaları İki farklı gruba iki farklı resim hızla gösterildi, daha sonra deneklere tarafsız bir resim gösterildi (nötr) ve onlardan resmi tekrar çizmelerini ve çocuğun karakterini isimlendirmeleri istendi. İlk resme bağlı olarak ya şeytan gibi ya da melek gibi nitelendirdiler. Kolaylaştırıcı uyaran bir sonraki resmi etkiliyor (bilinçaltı algılama). Kolaylaştırma Araştırmaları Kısa süreli sözcük gösterimi ( milisn) Sözcük imgesini bloke eden görsel bir işaret verilmesi (XXXX dizisi) İkinci sözcüğün (hedef sözcük) anlamsız bir harf dizisi mi yoksa sözcük mü olup olmadığına karar vermeleri istendi. Reaksiyon zamanları kaydedildi. SONUÇ: İlk sözcük hedef sözcükle ilişkili ise, karar süresi, ilişkili olmadığı durumdan daha kısaydı.

9 EKMEK XXXXX SANDVİÇ KAMYON XXXXX SANDVİÇ Nörobilişsel Çalışmalar: Uyku, Amnezi Uyku: Gün boyu etkileşim içindeyiz ve sürekli dikkat durumundayız. Uyurken dikkat mekanizmaları gevşer. REM dışı uyku REM uykusu Amnezi: Bazı anılar hasarlardan etkilenirken, bazılarının etkilenmediği bulundu iki temel bellek sistemi: bazı anılar bilinçli hatırlamayı içeriyor, bazılarınınsa içermediği görülüyor. Uyku İki evreden oluşur REM (hızlı göz hareketleri) dönemi Non-REM (göz hareketleri dışı) dönem Uykunun başlangıcında non-rem 1 ve 2, ardından REM dönemi ortaya çıkar; REM uyanıklık ile hemen hemen aynı beden durumundadır 3. ve 4. Evreler derin uyku dönemidir. Uyku terörü ve yürüme bu dönemde ortaya çıkar

10 Sınırlı Kapasite Kontrollü süreçler: Araba kullanmak, tek aktiviteye sürekli dikkat. Aynı anda iki faaliyet geçişlerle olur. KSB te 7+/-2 söz ve sayı, çalışılmaza 3 e 4 e düşer. Otomatik süreçler: Aynı anda iki faaliyeti gerçekleştirmek. Görevlerden biri veya ikisi pratiklerle otomatikleşirse, karışma azalır. Bilinç Metaforları Yenilik metaforu İnsanlar yenileri tercih eder. Spot ışığı Bilincin seçici işlevini açıklayan bir metafor. Zihin toplumunda tiyatro Bilinç içerikleri beyin boyunca geniş bir şekilde yayılmış şeylerdir.

11 Bilinç Kuramları Schachter in Çözümlenebilir Etkileşim ve Bilinçli Deneyim (ÇEBD) Modeli Bu modelde bilgi işlendiği zaman sistemler ya da modüller değiştirilir ve geride algısal kalıntılar bırakılır (iz=engram). Schachter engramları, kodlama ve deneyim sonucu meydana gelen, beynimizdeki geçici ya da kalıcı değişiklikler olarak tanımlar. Schacter, 1989 TEPKİ SİSTEMLERİ Bilgi Modülleri Sözlük Kavram Görüş Mekan Benlik İpuçları Sorular BİLİNÇLİ FARKINDALIK SİSTEMLERİ Deklaratif Episodik Bellek YÜRÜTÜCÜ SİSTEM İŞLEMSEL ALIŞKANLIK SİSTEMi Her anı, beyindeki binlerce engramda harekete geçirilen milyonlarca nöral hücre ile ilişkilidir. Bir çok kısımda hareketsiz yatan bu anılar ve bağlantılar faal hale gelerek, kısa sürede bilinci harekete geçirebilir. ör. Dün ne giydiniz/yediniz? İlkokul öğretmeninizin adı?

12 Okuma bozukluğu olan kişiler bellekle ilgili problem yaşamazken, amnezikler genellikle sözcükleri okumada güçlük çekmezler. Mevcut bilgi örtük bellektedir. Yüzleri tanımama: Yüzle birlikte isim verildiğinde, verilen isim yüzün tanınmasını kolaylaştırır. Baars ın Global Çalışma Alanı Kuramı Bilinç beynin bütününe bilgi yayan genel bir yayma sistemi ile ilişkilidir. GÇAK üç kurama dayanır: Uzman işlemciler Global çalışma alanı Bağlamlar Baars ın Global Çalışma Alanı Kuramı Uzman: (uzman alanlar) Renk, yüzler gibi basit Broca gibi karmaşık İnsan uzmanlar gibi bilinçsiz uzman işlemcileri de bazen dar görüşlü olabilirler. Sınırlı görev alanlarında bağımsız olarak hareket edebilmede ya da birbirleriyle koalisyonda son derece etkilidir. Annenizin kızlık soyadı nedir? gibi bir soruda uzmanlar arasında özel bir işbirliği gerekir.

13 Baars ın Global Çalışma Alanı Kuramı Global çalışma alanı: Bilginin yayılmasına ve geniş sistem bütünleşmesine elverişli bir kapasitededir. Bilimsel toplantılardaki platforma benzer. Değişim yaratmak için, mesajın verileceği platforma ulaşabilmesi, rekabet etmesi, desteklenmesi gerekir. Baars ın Global Çalışma Alanı Kuramı Genel bağlamlar: Zihin tiyatrosunun sahne arkası güçlerini temsil ederler. İşlevsel olarak kendileri bilinçli olmaksızın, bilinç içeriğini yönlendiren yapılar olarak tanımlanabilir. Futbol - Maç ilişkisi: maç sözcüğünün yorumlanmasını şekillendirir. Bilincin İşlevleri Tanımsal ve Bağlam-Ortam işlevi Uyum ve Öğrenme işlevi Önem sırasına koyma, Erişim ve Kontrol işlevi Zihinsel ve Fiziksel faaliyetlerin oluşturulması ve kontrolü Karar verme ve Yürütücü işlevler Hata Bulma ve Düzeltme Yansıtıcı ve Kendini izleme işlevi Düzenleme ve Esneklik, Seçim Yapma

14 Zihin nasıl işler algılamak, hissetmek, yorumlamak (düşünmek), karar vermek (düşünmek), eylemek Bellek Bellek Dışardan bir uyaranın etkisiyle emosyonların ortaya çıkması Affektif açıdan yeterince yüklü emosyonların depolanması Davranışa etki Bellek Bellek olmasaydı ne olurdu? ABD de William James Almanya da Herman Ebbinghaus Deneysel psikologlar: Bilgi nasıl depolanır? Bazı şeyler algılanır ve belleğe girer, daha sonra kaybolur; diğerleri ebediyen bellekte kalır

15 Belleğin Özellikleri Belleğin Aşamaları Kodlama Depolama Ara, Bul, Geri getir Belleğin Türleri Kısa süreli bellek (KSB) Uzun süreli bellek (USB) Duyum - Algı - Belleğe Aktarma Duyusal Depo Filtre Örüntü Tanıma Seçim Kısa Süreli Bellek Uzun Süreli Bellek Girdi (Çevre) Yanıt Bellek Nasıl Çalışır? BELLEK Duyusal Kısa Süreli (Faal-İşleyen) Uzun Süreli Dekleratif (Açık) Non-dekleratif (Örtük) Episodik Semantik

16 Duyusal bellek Duyular tarafından alınan uyarıcı için tamponlar İkonik bellek: görsel uyarıcı Yankısal (ekoik) bellek: işitsel uyarıcı Dokunsal (haptik) bellek: dokunsal uyarıcı Sürekli üstüne yazılır. Bilgi ya sürekli bir bellek deposuna geçer veya üzerine yazılır ve kaybolur Bilgi duyusal bellekten kısa süreli belleğe dikkat ile aktarılır Dikkat, aklın birbiriyle yarışan bir çok uyarıcı veya görüşlerden biri üzerine konsantre olmasıdır Çalışma Belleği (Working Memory) Kısa süreli bellek. Sadece bir kaç dakika süreyle tutulan bilgiyi içerir. İşleyen (faal) bellekte yer alan bilgi dengesiz bir durumdadır; yok olmasına veya güçlenip uzun süreli belleğe depolanmasına neden olacak etkilere açıktır Bellek Süreci Anlık Bellek Çalışma Belleği Kısa Süreli Bellek Uzun Süreli Bellek ÇÖP

17 KSB: Kısa Süreli Bellek Çevre ile ilgili uyaranları ilk işlediğimiz yer. Seçici uyaranlar algılandıktan sonra KSB e geçer. Belleğe girmemiş olayların hatırlanması söz konusu değildir. (Kantincinin ayakkabısı?) Hatırlama aralığı (süre) arttıkça doğru hatırlama oranı düşer KSB Özellikleri Süre Kapasite Unutma mekanizması Temsiliyet (kodlama) Arama İki Tür Bellek (Sıralamanın etkisi) Öncelik Deese & Kaufman (1957)

18 İki Tür Bellek (Sıralamanın etkisi) Yakınlık Deese & Kaufman (1957) İki Tür Bellek (Geri saymanın etkisi) Sayma yok, standart seri pozisyon etkisi Glanzer & Cunitz (1966) İki Tür Bellek (Geri saymanın etkisi) 10 sn sayma, yakınlık etkisi azalır Glanzer & Cunitz (1966)

19 İki Tür Bellek (Geri saymanın etkisi) 30 sn sayma, yakınlık etkisi yok olur Glanzer & Cunitz (1966) İki Tür Bellek (Geri saymanın etkisi) Not: öncelik etkilenmez Glanzer & Cunitz (1966) İki Tür Bellek (Tekrarlamanın etkisi) Bir kez: önceliği azaltır Glanzer & Cunitz (1966)

20 İki Tür Bellek (Tekrarlamanın etkisi) 2-3 kez: önceliği artırır Glanzer & Cunitz (1966) İki Tür Bellek (Tekrarlamanın etkisi) Not: yakınlık etkilenmez Glanzer & Cunitz (1966) İki Tür Bellek Öncelik (USB) Yakınlık (USB) Aralıklılık Etkilenir Etkilenmez Geri sayma Etkilenmez Etkilenir Glanzer & Cunitz (1966)

21 Bilişsel Nörobilim ve KSB Nörofizyolojik bulgular insan beyninde yapısal olarak ayrı bir bellek deposu olabileceğini ileri sürer. Fiziksel travma ya da beyin hasarı yaşamış klinik hastalarla yapılan araştırmalar önemlidir. H.M. Epilepsi hastası Hipokampus da lezyon Önceden yaşanmış bilginin işlenip, daha kalıcı serebral kortekse transfer edildiği geçici depo. H.M. Şiddetli epilepsi, cerrahi tedavi ile iki taraflı olarak medial temporal loblar ve hipokampus 1953 de 27 yaşındayken çıkarıldı. Bundan sonra yeni hiç bir şey öğrenemedi MEDIAL TEMPORAL LOBLAR KSB in Kapasitesi KSB te depolanan bilgi miktarı USB e kıyasla azdır. 7(+/-)2 (Ebbinghaus,1885) Sihirli rakam 7 (G. Miller, 1956) Sözcük ve harf hatırlama Sözcük de daha çok bilgi hatırlanıyor.

22 MITSMSTRTİTÜCÜ Karmaşık bilgi, kolayca akılda tutulabilir mi? KSB, USB, Kümeleme Kümeleme yöntemi kapasitemizi büyük ölçüde genişletir. MI TSM STR TİT ÜC...Ü... MIT SMS TRT İTİCÜ... KSB in kapasitesi 7 birimle sınırlı olabilir, fakat her bir birimdeki bilgi miktarı muazzam şekilde değişebilmektedir KSB te Bilginin Kodlanması İşitsel Kod: Bilgi görsel olsa bile KSB işitsel kod yardımıyla çalışıyor. İçimizden tekrarlama... Görsel olarak harf dizisi sunuluyor ve sırasıyla hatırlama hataları ölçülüyor (CVMNSF) İkinci sunumda arka planda zararsız bir gürültü veriliyor görsel olmasına rağmen daha çok hata harflerin seslerine dayalı Telefonda duyduğunuz numarayı içimizden tekrarlamamız...

23 KSB te Bilginin Kodlanması Görsel Kod: Deneklere birinci harften sonra ikinci bir harf göstererek aynı olup/olmadığını bildirmeleri istendi ve reaksiyon zamanları kaydedildi. AA Fiziksel özelliğe göre reaksiyon Aa Sözel özelliğe göre reaksiyon İki harf arası >1.5 sn AA>Aa <1.5 sn AA=Aa Görsel kod 1,5 sn de işitsel kod olarak kaydolur KSB te Bilginin Kodlanması Solso ve Short renklerin KSB te en az üç farklı kod ile temsil edildiği varsayımında bulunmuşlar. Fiziksel (kırmızı renk) Rengin ismi (kırmızı) Kavramsal (kırmızıyı çağrıştıran kan) Katılımcılar gösterilen rengin bir renkle mi, rengin ismiyle mi, yoksa çağrıştıran sözcükle mi eşleştiğini düğmeye basarak belirtirler R-R > R-İ > R-K Uyaranları sunumu arasında gecikme olmadığı zaman, renk-renk eşlemesine verilen tepki diğerlerinden çok daha hızlıydı. Uyaranlar arasındaki gecikme arttığında, reaksiyon zamanları arasındaki farklar azalmıştır.

24 KSB te Bilginin Kodlanması Anlamsal Kod: anlamla ilişkili olan kodlardır İleriye doğru ket vurma (İKV): Bir dizide önce öğrenilenlerin hatırlanma ihtimalini azaltması demektir. Köpek isimleri üç isim seti ilk set daha iyi, aşamalı olarak her set daha kötü. Yeni bir ilişkili set sunulursa çiçek isimleri, köpek isimlerinin son setinden daha iyi hatırlanır İKV den salıverme KSB te Bilginin Kodlanması Anlamsal işleme KSB te oluşur a kanıt olacak bir araştırma (Solso) Küre / Ay / Gezegen / Yerküre Ay / Çelik / Dünya Deneklerin önceki sette olan sözcükleri ikinci sözcük setinde ne ölçüde tanıyabildiklerini öngörürsünüz? Bilginin KSB ten Geri Getirilmesi Denek KSB te bellek setini toplar (rakamlar). Deneğe araştırması (sette olup olmadığına karar vermesi) için bir sayı verilir. Denek ayrıntılı bir karşılaştırma yapar. Karar ve Tepki ( Doğru/Yanlış ) Daha büyük bellek seti, daha fazla reaksiyon zamanı alır.

25 Beyin Nasıl Çalışır? KSB te yeterince uzun bir süre kalan bilgi USB e dönüşür. KSB te kendi kendini harekete geçiren nöral faaliyet döngüsü vardır. Eğer bu döngü bir süreliğine aktif kalırsa, kimyasal ve yapısal değişiklikler olur ve anı kalıcı şekilde depolanır. Glikozun bellek kuvvetlendirici olarak öğrenmeyle ilişkili olduğu gösterilmiştir. Uzun Süreli Bellek Şimdiyi anlamak için USB e ihtiyacımız var. USB in en önemli özelliği, kodlama, bilgiyi soyutlama, yapı, kapasite ve süreklilikteki çeşitliliğidir. Kapasitesi sınırsız, süresi de sonsuzdur. Bir bilginin USB e girmesi protein sentezi ile gerçekleşir. USB Açık Örtük Semantik (genel bilgi) Episodik (deneyimler) Medial Temporal Lob Hazırlama (algısal-kavramsal) Korteks Prosedürel (yetenekler) Striatum Asosyatif (klasik ve edimsel) Amigdala Serebellum

26 USB Süreçleri USB ile ilgili 3 ana etkinlik vardır: Bilginin saklanması veya hatırlanması Unutma Bilginin geri getirilmesi 76 USB te Kodlama Kelimenin anlamını kavramak, hatırlamak için yeterli değildir. Kelimelerin oluşturdukları cümlenin temelinde yatan anlamı rahatlıkla hatırlayabiliriz. (ör. tarak-kitap) Aynı cümle içinde kullanmak ve resmi zihinde canlandırmak, hatırlama düzeyini %75 e kadar çıkartıyor. Ne kadar ayrıntıya gidilirse, bellekte o kadar iyi kalır. (ör. kavalye; kitap okuma-sınav) Bilginin USB de Organizasyonu (Semantik Ağ) Derisi var Hareket eder Yemek yer HAYVAN Soluk alır Kanatlı Solungaçlı Uçar Yüzer KUŞ Tüyleri var BALIK Pulları var Uzun bacaklı Öter Uzun Isırır Kanarya Sarı Devekuşu Uçmaz Köpekbalığı Tehlikeli Somon Pembe Yenir Akıntıya yüzerek yumurtlar

27 Depolama ve Ara-Bul-Geri Getir Hatırlamak için iki koşul gerekir: Bellekte depolanmış olması İpuçlarının var olması Kitaplıkta kitap aramak gibi: Aradığınız kitap kitaplıkta yok Kitap var ama yanlış yere konmuş Kitabın fişi kaybolmuş, kitabın nerede olduğuna dair ipucu yok Cadde Bilginin USB de Organizasyonu 112 Oto TIR Araba Otobüs İtfaiye Ev K.içi Yangın Sarı KIRMIZI Elma Yeşil Mine Güller Kiraz ÇİFT Çiçek Gurub Şafak Bulut Kodlama Hatası Kodlamadığımız bilgiyi hatırlamayız Dış Olaylar Duysal Bellek Dikkat İşleyen KSB Kodlama USB Kodlama hatası unutmaya yol açar

28 Modal Bellek Modeli Zayıflama Unutma Unutma Duyusal Depo Görsel İşitsel Haptik Filtre Örüntü Tanıma Seçim KSB Prova Kodlama Karar Geri getirme USB Kalıcı Banka Girdi (Çevre) Yanıt Örgütleme ve Bağlam Örgütlenen bilgi, örgütlenmeyen bilgiden iki ya da üç kat daha kolay hatırlanır. Doğduğunuz, bildiğiniz mahalleye benzer, kodlama sırasında mahalledeki evleri ziyaret ederiz. Her olay bir bağlam içinde oluşur (çevre, ruh hali, ortam vs Duruma bağlı bellek) Bozucu Etkiler Bir ipucu birden fazla bilgiyle ilişki kurarsa, bozucu etkiler olur ve hatırlamada aksaklıklar ortaya çıkar. Kitap-yüzük Şerit-kalem-doğum günü kartı Ketleme Örgütleme: Yazmak ve Okumak

29 Bilgi Zamanla Kaybolur mu? 1. Görüş (azalma) Bant kaydı zamanla zayıflar. Bilgi azar azar kaybedilir fakat çok yavaş yavaş 2. Görüş (karışma) Bellekteki bilgiler hiçbir zaman kaybolmaz, ipucu özelliği yok olur (arabayı yeni taşınılan eve değil eskisine sürme) Neden Unuturuz? Unutma herhangi bir bellek basamağında oluşabilir; yani, bilgiyi filtreler, değiştirir veya kaybedebiliriz Duysal Bellek Duyular, anlık olarak inanılmaz ayrıntı kaydederler KSB Birkaç parça, hem farkedilir, hem de kodlanır USB Bazı parçalar değiştirilir veya kaybedilir Bilgi kırıntıları USB den Çağırma Etkileşim, ipucu, ruh hali ve motiflere bağlı olarak bazıları hatırlanır bazıları hatırlanmaz Unutmada Heyecanın Etkisi İnsan zihnini uğraştırır, daha çok paylaşarak tekrar edilir.( 99 Depremi) Bozucu heyecan : Kaygı, korku, kızgınlık, dikkatin odaklanmasını engeller. Duruma bağlı bellek: Hüzünlü ortamda öğrenilen, hüzünlü ortamda hatırlanır. Bastırma: Acı veren olayların ipuçları bilinç altına itilir ve hatırlanmaz.

30 Motive Edilmiş Unutma Motive Edilmiş Unutma: İnsanlar bilmeden anılarını gözden geçirirler (revizyon) Bastırma: Anksiyete yaratan düşünce ve anıları bilinçten uzak tutmak için gerekli bir savunma düzeneğidir Sigmund Freud Culver Pictures 88 Otobiyografik Anılar Bir defalık yaşanmış olaylar: ilk araba, mezuniyet, düğün günü. Olayları hatırlama ve aile üyelerinin beyanı korelasyon bulunmuş. Hatırlamada öncelik ve sonralık etkisi: önceler daha iyi hatırlanıyor. Hayatta bazı dönemler daha iyi hatırlanıyor: gençlik ve ilk yetişkinlik dönemi. Belleğin Yeniden Yapılandırılması Anılarımızı bellekten çağırırken, hatırlamayı kolaylaştırmak (ve daha akıcı yapabilmek) için filtreler ya da eksik parçaları tamamlarız. Hatalı Bilgi Etkisi: Bir olayla ilgili yanlış yönlendirmeye neden olabilecek bilgileri de kişinin anılarına dahil etmek

31 Hatalı Bilgi ve Hayal Etme Etkileri Görgü tanıkları olay hakkında sorgulandıklarında belleklerini yeniden kurgularlar Gerçek kazanın tasviri Hatalı Bilgi Grup A: Grup B: Araçlar çarpıştığında ne kadar hızlıydılar? Araçlar birbirine girdiğinde ne kadar hzılıydılar? Belleğin Yeniden Yapılandırılması Bir hafta sonra, Kırılan cam var mıydı? diye sorulunca B (birbirine girdiğinde), A (çarpıştığında) ya kıyasla daha fazla kırık cam bildirmiş 50,0 Broken Glass? (%) 37,5 25,0 12, ,0 Group A (hit) Group B (Smashed into) Grup A Verb Grup B

32 Doğru ve Yanlış Anıları Ayırdetmek Kaynak Amnezisi: Bir olayı daha önce yaşadığımız, deneyimlediğimiz, duyduğumuz veya hayal ettiğimiz başka bir kaynak ile ilişkilendirmek (yanlış atıfta bulunmak) Doğru algı karşısında illüzyonun durumu gibi, gerçek anılarla, gerçek gibi görünen algıları ayırmak zor olabilir Sahte Anılar Bastırılmış? Yeniden kurgulanmış? Yetişkinlikte çocukluğunuza ait taciz anılarını anımsamamak gibi (kimi terapiste göre bastırılmış, kimilerine göre de yeniden kurgulanmıştır) Sahte Bellek Sendromu Kişinin kimlik ve ilişkilerinin aslında sahte ama güçlü bir biçimde inanılan travmatik bir anı etrafında oluşmasıdır (bazen de iyi niyetli bir terapist tarafından oluşturulabilir). Bellek Yanılmaları ve Görgü tanıklığı Olaylara ilişkin bellek, basitçe bire bir yapılandırma değildir. Bellek ve hatırlama inşaa edicidir. Deneyimler, algı,hatırlama arzusu, hatırlayacağımız şeyi etkiler. Algı Saklama Hatırlama Bastırılmış anılar: Bazen gerçekte yanlış anılar olabilir.

33 Çocuk İstismarı Konusunda Uzlaşı Dünyanın önemli psikoloji dernekleri aşağıdaki konularda görüş birliği göstermektedirler 1. Haksızlık belirgindir 2. Ensest vd cinsel istismar da görülür 3. Sıklıkla unutulur 4. Hatırlanan anılar sıradan olanlardır 5. Hipnoz ya da ilaç etkisiyle hatırlananlara güvenilemez 6. Üç yaş öncesine dair hatıralara da güvenilemez 7. Gerçek de olsa sahte de olsa anılar üzüntü vericidir

İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1 Bilişsel Psikolojiye Giriş... 1 Bilişsel Psikoloji Nedir?... 2 Bilgi-işlem Modeli... 5 Bilişsel Psikolojinin Alanları... 7 Bilişsel Nörobilim...... 7 Duyum/Algı...... 8 Örüntü Tanıma...

Detaylı

BELLEK. 1- KISA SÜRELİ BELLEK: Kısa süreli bellek de iki aşamalıdır. -Duyumlarla elde edilen bilgilerin - Çok kısa süreli bellekten gelen

BELLEK. 1- KISA SÜRELİ BELLEK: Kısa süreli bellek de iki aşamalıdır. -Duyumlarla elde edilen bilgilerin - Çok kısa süreli bellekten gelen BELLEK Geçmiş yaşantıları ve bilgileri akılda tutma ve hatırlama gücüne Bellek diyoruz. Bellek öğrenilen bilgileri depolar, istenildiği zaman kullanılmasına olanak sağlar. Bellek, insanların dil,kültür

Detaylı

Belleğin Psikolojik Temelleri ve Duygusal Bellek

Belleğin Psikolojik Temelleri ve Duygusal Bellek 11/17/11 Duygusal Bellek Belleğin Psikolojik Temelleri ve Duygusal Bellek Duygusal deneyimlerimizi, belirli bir duygu içermeyenlere göre, genellikle daha iyi ve daha canlı hatırlarız. Yrd. Doç. Dr. Aycan

Detaylı

DERS ÖĞRETİM PLANI TÜRKÇE. 1 Dersin Adı: Psikolojiye Giriş. 2 Dersin Kodu: PSİ 1071. 3 Dersin Türü: Zorunlu. 4 Dersin Seviyesi: Lisans

DERS ÖĞRETİM PLANI TÜRKÇE. 1 Dersin Adı: Psikolojiye Giriş. 2 Dersin Kodu: PSİ 1071. 3 Dersin Türü: Zorunlu. 4 Dersin Seviyesi: Lisans DERS ÖĞRETİM PLANI TÜRKÇE Dersin Adı: Psikolojiye Giriş 2 Dersin Kodu: PSİ 07 3 Dersin Türü: Zorunlu 4 Dersin Seviyesi: Lisans 5 Dersin Verildiği Yıl: 6 Dersin Verildiği Yarıyıl: Güz 7 Dersin AKTS Kredisi:

Detaylı

GİRNE AMERİKAN ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ OKUL ÖNCESİ ÖĞRETMENLİĞİ AKTS

GİRNE AMERİKAN ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ OKUL ÖNCESİ ÖĞRETMENLİĞİ AKTS GİRNE AMERİKAN ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ OKUL ÖNCESİ ÖĞRETMENLİĞİ AKTS Dersin Adı Psikolojiye Giriş Dersin Kodu OKÖ105 Dersin Türü Zorunlu Dersin Seviyesi Lisans Dersin AKTS kredisi 4 Haftalık Ders

Detaylı

BİLİNÇ. Doç. Dr.Lütfullah Beşiroğlu

BİLİNÇ. Doç. Dr.Lütfullah Beşiroğlu BİLİNÇ Doç. Dr.Lütfullah Beşiroğlu 1 Tanım Belirli bir anda aktif olan düşünce, duygu, algı ve anıların tümüne olan FARKINDALIK hali. İzlenimlerimiz ve eylemlerimiz üzerinde bilgi sahibi olmak Farkındalık

Detaylı

Prof. Dr. Acar Baltas, Psikolog / @acarbaltas

Prof. Dr. Acar Baltas, Psikolog / @acarbaltas ÖĞRENMENİN NÖRO BİLİMSEL TEMELLERİ VE GÜNLÜK HAYATIMIZDAKİ YERİ Prof. Dr. Acar Baltaş Psikolog 4 Kasım 2014 NE KONUŞACAĞIZ? Beyni tanıyalım Öğrenme nerede ve nasıl gerçekleşir? Ha\za ve unutma İşlevsel

Detaylı

DAVRANIŞ BİLİMLERİ DAVRANIŞ BİLİMLERİNİN İNCELENDİĞİ SİSTEMLER

DAVRANIŞ BİLİMLERİ DAVRANIŞ BİLİMLERİNİN İNCELENDİĞİ SİSTEMLER DAVRANIŞ BİLİMLERİ DAVRANIŞ BİLİMLERİNİN İNCELENDİĞİ SİSTEMLER Doç. Dr. Mahmut AKBOLAT Davranış Bilimleri I. Fizyobiyolojik Sistem A Biyolojik Yaklaşım II. Psikolojik Sistem B. Davranışçı Yaklaşım C. Gestalt

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...III ÜNİTE: 1. PSİKOLOJİ VE GELİŞİM PSİKOLOJİSİ15

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...III ÜNİTE: 1. PSİKOLOJİ VE GELİŞİM PSİKOLOJİSİ15 İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...III ÜNİTE: 1. PSİKOLOJİ VE GELİŞİM PSİKOLOJİSİ15 Bilimin Anlamı ve Özellikleri...17 Psikoloji...18 Gelişim Psikolojisi...25 Öğrenme Psikolojisi...26 Psikolojide Araştırma Yöntemleri...26

Detaylı

Olaya Ġlişkin Potansiyel Kayıt Yöntemleri Kognitif Paradigmalar

Olaya Ġlişkin Potansiyel Kayıt Yöntemleri Kognitif Paradigmalar Olaya Ġlişkin Potansiyel Kayıt Yöntemleri Kognitif Paradigmalar Prof. Dr. Sacit Karamürsel İstanbul Tıp Fakültesi, Fizyoloji Anabilim Dalı sacit@istanbul.edu.tr Elektroansefalogram (EEG), merkezi sinir

Detaylı

2014

2014 2014 DİKKAT EKSİKLİĞİ BOZUKLUĞU (DEB) ve MentalUP İçerik DEB e Klinik İlgi DEB Nedir? DEB in Belirtileri DEB in Zihinsel Sürece Etkileri DEB in Psikososyal Tedavisi MentalUP tan Faydalanma MentalUP İçeriği

Detaylı

Öğrenmeye Bilişsel Yaklaşım

Öğrenmeye Bilişsel Yaklaşım Öğrenmeye Bilişsel Yaklaşım Öğrenmeye Bilişsel Yaklaşımlar Bireyin algılama, hatırlama ve düşünme gibi bilişsel süreçlerine ağırlık veren bir bakış açısı. Bilişsel öğrenme: Doğrudan gözlenemeyen zihinsel

Detaylı

PSİKOLOJİ 9.11.2015. Konular. Psikolojinin doğası. Konular. Psikolojinin doğası. Psikoloji tarihi. Psikoloji Biliminin Doğası

PSİKOLOJİ 9.11.2015. Konular. Psikolojinin doğası. Konular. Psikolojinin doğası. Psikoloji tarihi. Psikoloji Biliminin Doğası Konular nin Doğası Tarihi Antik dönemler PSİKOLOJİ Biliminin Doğası psikolojinin başlangıcı Günümüz k ler Biyolojik perspektif Davranışçı perspektif Bilişsel perspektif Psikanalitik perspektif Subjektif

Detaylı

İnsanlar, tarihin her döneminde olduğu gibi bundan sonra da varlıklarını sürdürmek, haberleşmek, paylaşmak, etkilemek, yönlendirmek, mutlu olmak gibi

İnsanlar, tarihin her döneminde olduğu gibi bundan sonra da varlıklarını sürdürmek, haberleşmek, paylaşmak, etkilemek, yönlendirmek, mutlu olmak gibi İLETİŞİMLETİŞİİŞİM İnsanlar, tarihin her döneminde olduğu gibi bundan sonra da varlıklarını sürdürmek, haberleşmek, paylaşmak, etkilemek, yönlendirmek, mutlu olmak gibi amaçlarla iletişim kurmaya devam

Detaylı

Dr. Halise Kader ZENGİN

Dr. Halise Kader ZENGİN Bilişsel ve duygusal zekanın farklı işlevlerinin olduğu ve birbirlerinden ayrı çalışmadıkları son yıllarda yapılan psiko-fizyoloji ve beyin MR çalışmalarıyla açıklık kazandı. Bilişsel ve duygusal zekası

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ...III

İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ...III İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ...III Ünite:I Eğitim Psikolojisinde Bilimsel Araştırma Yöntem ve Teknikleri 13 Psikoloji ve Eğitim Psikolojisi 15 Eğitim Psikolojisi ve Bilim 17 Eğitim Psikolojisi ve Bilimsel Araştırma

Detaylı

KOD 1 DAVRANIŞ MR (48-72 AY) xxxxxxx DAVRANIŞ VE UYUM RAPORU. "Sorun, sorun olmadan çözümlenmelidir."

KOD 1 DAVRANIŞ MR (48-72 AY) xxxxxxx DAVRANIŞ VE UYUM RAPORU. Sorun, sorun olmadan çözümlenmelidir. KOD 1 DAVRANIŞ MR (48-72 AY) DAVRANIŞ VE UYUM RAPORU "Sorun, sorun olmadan çözümlenmelidir." KİŞİSEL BİLGİLER Doğum Tarihi Cinsiyet Okulun Adı Sınıf İl İlçe Uygulama Tarihi Formu Dolduran 8.6.2011 ERKEK

Detaylı

ÇALIŞMALARIMIZ. Saygılarımla Sebahattin Dilaver Ankara /2013

ÇALIŞMALARIMIZ. Saygılarımla Sebahattin Dilaver Ankara /2013 ÇALIŞMALARIMIZ Öğrenme ve Düşünme Becerilerini Geliştirme Projesi tamamlandı. Görsel algıyı mükemmelleştiren, kendi kendine öğrenmeyi, doğru akıl yürütmeyi, üretken ve yaratıcı düşünmeyi gerçekleştiren

Detaylı

Sosyal psikoloji bakış açısıyla İş Sağlığı ve Güvenliği İle İlgili Kurallara Uyma Durumunun İncelenmesi. Prof. Dr. Selahiddin Öğülmüş

Sosyal psikoloji bakış açısıyla İş Sağlığı ve Güvenliği İle İlgili Kurallara Uyma Durumunun İncelenmesi. Prof. Dr. Selahiddin Öğülmüş Sosyal psikoloji bakış açısıyla İş Sağlığı ve Güvenliği İle İlgili Kurallara Uyma Durumunun İncelenmesi Prof. Dr. Selahiddin Öğülmüş Canlılar hayatta kalmak için güdülenmişlerdir İnsan hayatta kalabilmek

Detaylı

DEMANS ya da BUNAMA olarak bilinen hastalık

DEMANS ya da BUNAMA olarak bilinen hastalık DEMANS ya da BUNAMA olarak bilinen hastalık yaşlılığın doğal bir sonucu değildir.. Demansın en sık nedeni ALZHEİMER HASTALIĞI DIR. Yaşla gelen unutkanlık ALZHEİMER HASTALIĞI nın habercisi olabilir!!! ALZHEİMER

Detaylı

Ayrıca sinirler arasındaki iletişimi sağlayan beyindeki bazı kimyasal maddelerin üretimi de azalır.

Ayrıca sinirler arasındaki iletişimi sağlayan beyindeki bazı kimyasal maddelerin üretimi de azalır. Alzheimer hastalığı nedir, neden olur? Alzheimer hastalığı, yaşlılıkla beraber ortaya çıkan ve başta unutkanlık olmak üzere çeşitli zihinsel ve davranışsal bozukluklara yol açan ilerleyici bir beyin hastalığıdır.

Detaylı

Web adresi. Psikolojiye Giriş. Bu Senin Beynin! Ders 2. Değerlendirme. Diğer şeyler. Bağlantıya geçme. Nasıl iyi yapılır. Arasınav (%30) Final (%35)

Web adresi. Psikolojiye Giriş. Bu Senin Beynin! Ders 2. Değerlendirme. Diğer şeyler. Bağlantıya geçme. Nasıl iyi yapılır. Arasınav (%30) Final (%35) Psikolojiye Giriş Web adresi Bu Senin Beynin! Ders 2 2 Değerlendirme Arasınav (%30) Diğer şeyler Bağlantıya geçme Final (%35) Haftalık okuma raporları (%15) Nasıl iyi yapılır Kitap inceleme (%20) Deneye

Detaylı

Öğrenme Güçlüğü. Yrd. Doç. Dr. Emre ÜNLÜ

Öğrenme Güçlüğü. Yrd. Doç. Dr. Emre ÜNLÜ Öğrenme Güçlüğü Yrd. Doç. Dr. Emre ÜNLÜ Öğrenme Güçlüğü Nedir? Normal yada normal üstü zekaya sahip olma Yaşından ve yeteneklerinden beklenilen düzeyde başarı elde edememe Dinleme, konuşma, okuma-yazma,

Detaylı

Sosyal Beyin, Zihin Kuramı ve Evrim

Sosyal Beyin, Zihin Kuramı ve Evrim İçerik Sosyal Beyin, Zihin Kuramı ve Evrim Dr. Muzaffer Kaşar Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi BARİLEM Deneysel ve Evrimsel Psikiyatri Grubu Evrim sürecinde insan beyni Ayna nöronlar, dil ve

Detaylı

Demans ve Alzheimer Nedir?

Demans ve Alzheimer Nedir? DEMANS Halk arasında 'bunama' dedigimiz durumdur. Kişinin yaşından beklenen beyin performansını gösterememesidir. Özellikle etkilenen bölgeler; hafıza, dikkat, dil ve problem çözme alanlarıdır. Durumun

Detaylı

Zeka Gerilikleri Zeka Geriliği nedir? Sıklık Nedenleri

Zeka Gerilikleri Zeka Geriliği nedir? Sıklık Nedenleri Zeka Geriliği nedir? Zeka geriliğinin kişinin yaşına ve konumuna uygun işlevselliği gösterememesiyle belirlidir. Bunun yanı sıra motor gelişimi, dili kullanma yeteneği bozuk, anlama ve kavrama yaşıtlarından

Detaylı

PSİKOLOJİK BOZUKLUKLARIN TEDAVİSİ. PSİ154-PSİ162 Psikolojiye Giriş II

PSİKOLOJİK BOZUKLUKLARIN TEDAVİSİ. PSİ154-PSİ162 Psikolojiye Giriş II PSİKOLOJİK BOZUKLUKLARIN TEDAVİSİ Psikolojik bozukluklar nasıl iyileştirilir? Tedavi için uygun kişi kimdir? En mantıklı tedavi yaklaşımı hangisidir? Bir terapi biçimi diğerlerinden daha iyi midir? Herhangi

Detaylı

İÇİNDEKİLER 1: DİL VE DÜŞÜNCE ARASINDAKİ İLİŞKİ...

İÇİNDEKİLER 1: DİL VE DÜŞÜNCE ARASINDAKİ İLİŞKİ... İÇİNDEKİLER Bölüm 1: DİL VE DÜŞÜNCE ARASINDAKİ İLİŞKİ... 1 1.1. Bir İleti Kodu Olarak Dil... 1 1.1.1. Dilin Bireysel ve Toplumsal Yönü / Uzlaşımsal Niteliği... 4 1.1.2. Dilin Yapısal Yönü / Dizge Olma

Detaylı

Havacılıkta Ġnsan Faktörleri. Uçak Müh.Tevfik Uyar, MBA

Havacılıkta Ġnsan Faktörleri. Uçak Müh.Tevfik Uyar, MBA Havacılıkta Ġnsan Faktörleri Uçak Müh.Tevfik Uyar, MBA BÖLÜM 1 Biyolojik Varlık Olarak İnsan Birinci Bölüm: Fiziksel Faktörler ve Algı Geçen Hafta GEÇEN HAFTA İnsan, Fiziksel Faktörler ve İnsan Performansı

Detaylı

PSİ153 Psikolojiye Giriş I - Prof. Dr. Hacer HARLAK

PSİ153 Psikolojiye Giriş I - Prof. Dr. Hacer HARLAK Alıcı organların çevredeki enerjinin etkisi altında uyarılmasıyla ortaya çıkan nörofizyolojik süreçlerdir. Beyin Uyarıcı (Dış çevre ya da iç çevre) duyu organı (alıcılar) Birincil Duyular Görme İşitme

Detaylı

DAVRANIŞ BİLİMLERİ TIPSAL PSİKOLOJİYE GİRİŞ. Doç. Dr. Lü)ullah Beşiroğlu

DAVRANIŞ BİLİMLERİ TIPSAL PSİKOLOJİYE GİRİŞ. Doç. Dr. Lü)ullah Beşiroğlu DAVRANIŞ BİLİMLERİ TIPSAL PSİKOLOJİYE GİRİŞ Doç. Dr. Lü)ullah Beşiroğlu DAVRANIŞ (Behavior): Organizmanın doğrudan veya dolaylı olarak gözlenebilen tüm etkinlikleridir. Duygular, tutumlar, zihinsel süreçler

Detaylı

İnsomnia ve diğer uyku bozukluklarında bilişsel ve davranışcı tedavi

İnsomnia ve diğer uyku bozukluklarında bilişsel ve davranışcı tedavi İnsomnia ve diğer uyku bozukluklarında bilişsel ve davranışcı tedavi Prof. Dr. Hamdullah Aydın Uyku Tıbbı Hekimliği Sertifikasyon Kursu, 2013 www.uyku.gen.tr Kuramsal tanımlama-i Varsayım: Bireyin duygu

Detaylı

Yapılandırmacı Yaklaşım

Yapılandırmacı Yaklaşım Yapılandırmacı Yaklaşım Dr Ismail Marulcu 1 Yapılandırma ama neyi? Öğrenme sürecinde yapılandırılan, inşa edilen ya da yeniden inşa edilen bilgidir. Yapılandırmacılık öğrencilerin yeni bilgileri nasıl

Detaylı

Oksipital Loblar ve Görme. Dr. Timuçin Oral

Oksipital Loblar ve Görme. Dr. Timuçin Oral Oksipital Loblar ve Görme Dr. Timuçin Oral İTİCÜ 16 Aralık 2008 1 frontal lob santral (rolandik) sulkus pariyetal lob oksipital lob temporal lob silviyan (lateral) sulkus Limbik Lob Frontal Lob Parietal

Detaylı

NLP TANIMI Sinir Dili Programlama

NLP TANIMI Sinir Dili Programlama NLP NİN DOĞUŞU NLP 1972 de California Üniversitesi nde dilbilimci ve öğretim üyesi olan John Grinder ile aynı üniversitenin psikoloji bölümünde okuyan Richard Bandler tarafından kurulmuştur. NLP TANIMI

Detaylı

Özgüven Nedir? Özgüven Eksikliği Nedir?

Özgüven Nedir? Özgüven Eksikliği Nedir? Özgüven Nedir? Özgüven; kendimiz ve yeteneklerimiz hakkında pozitif ve gerçekçi bir anlayışa sahip olduğumuz anlamına gelmektedir. Diğer taraftan, özgüven eksikliği ise; kendinden şüphe duymak, pasiflik,

Detaylı

KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON. Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem.

KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON. Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem. KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem. Onkoloji Okulu İstanbul /2014 SAĞLIK NEDİR? Sağlık insan vücudunda; Fiziksel, Ruhsal, Sosyal

Detaylı

DERS : ÇOCUK RUH SAĞLIĞI KONU : KİŞİLİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER

DERS : ÇOCUK RUH SAĞLIĞI KONU : KİŞİLİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER DERS : ÇOCUK RUH SAĞLIĞI KONU : KİŞİLİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER A) BİYOLOJİK ETMENLER KALITIM İÇ SALGI BEZLERİ B) ÇEVRE A) BİYOLOJİK ETMENLER 1. KALITIM Anne ve babadan genler yoluyla bebeğe geçen özelliklerdir.

Detaylı

TÜKETİCİ DAVRANIŞLARI SORU VE CEVAPLARI

TÜKETİCİ DAVRANIŞLARI SORU VE CEVAPLARI TÜKETİCİ DAVRANIŞLARI SORU VE CEVAPLARI 2014-2015 1 ) Güdülenme süreci aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak sıralanmıştır? İhtiyaç - Dürtü - Davranış - Güdü Güdü - Dürtü - İhtiyaç - Davranış Davranış

Detaylı

Santral (merkezi) sinir sistemi

Santral (merkezi) sinir sistemi Santral (merkezi) sinir sistemi 1 2 Beyin birçok dokunun kontrollerini üstlenmiştir. Çalışması hakkında hala yeterli veri edinemediğimiz beyin, hafıza ve karar verme organı olarak kabul edilir. Sadece

Detaylı

Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) Dr. Çağlayan Üçpınar Nisan 2005

Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) Dr. Çağlayan Üçpınar Nisan 2005 Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) Dr. Çağlayan Üçpınar Nisan 2005 Travma Nedir? Günlük rutin işleyişi bozan, Aniden beklenmedik bir şekilde gelişen, Dehşet, kaygı ve panik yaratan, Kişinin anlamlandırma

Detaylı

DUYGUSAL ZEKA. Birbirinden tamamen farklı bu iki kavrama tarzı, zihinsel yaşantımızı oluşturmak için etkileşim halindedirler.

DUYGUSAL ZEKA. Birbirinden tamamen farklı bu iki kavrama tarzı, zihinsel yaşantımızı oluşturmak için etkileşim halindedirler. 0212 542 80 29 Uz. Psk. SEMRA EVRİM 0533 552 94 82 DUYGUSAL ZEKA Son yıllarda yapılan pek çok çalışma zeka tanımının genişletilmesi ve klasik olarak kabul edilen IQ yani entelektüel zekanın yanı sıra EQ

Detaylı

GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ RUH SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI KLİNİĞİ YATAN HASTA DEĞERLENDİRME FORMU

GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ RUH SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI KLİNİĞİ YATAN HASTA DEĞERLENDİRME FORMU Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları AD GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ RUH SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI KLİNİĞİ YATAN HASTA DEĞERLENDİRME

Detaylı

İSTEK ÖZEL ACIBADEM İLKOKULU PDR BÖLÜMÜ 2013-2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI

İSTEK ÖZEL ACIBADEM İLKOKULU PDR BÖLÜMÜ 2013-2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI İSTEK ÖZEL ACIBADEM İLKOKULU PDR BÖLÜMÜ 2013-2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI İSTEK ÖZEL ACIBADEM İLKOKULU Yaş Dönem Özellikleri BÜYÜME VE GELİŞME Gelişme kavramı düzenli, sürekli ve uyumlu bir ilerlemeyi dile

Detaylı

Trafik Psikolojisi Trafik psikolojisi,

Trafik Psikolojisi Trafik psikolojisi, Trafik Psikolojisi Trafik psikolojisi, ***İnsanların trafikteki davranışlarını ve bu davranışların altında yatan psikolojik süreçleri inceleyen bir psikoloji alt alanıdır. Burada özellikle sürücülerin

Detaylı

DEMANS. ÿ Bu bir Demans (bunama hastalığı) olabilir mi? ÿ Demans tam olarak nedir? ÿ Alzheimer tipi Demans nasıl cerayan eder?

DEMANS. ÿ Bu bir Demans (bunama hastalığı) olabilir mi? ÿ Demans tam olarak nedir? ÿ Alzheimer tipi Demans nasıl cerayan eder? Sağlık Dairesi Bilgilendiriyor. ÿ Bu bir Demans (bunama hastalığı) olabilir mi? ÿ Demans tam olarak nedir? ÿ Alzheimer tipi Demans nasıl cerayan eder? ÿ Demans nasıl tedavi edilebilir? ÿ Ne gibi önlem

Detaylı

K İ Ş İ L İ K. Kişilik kavramı Kişilik kuramları Kişiliğin ölçülmesi. Doç.Dr. Hacer HARLAK - PSİ154 - PSİ162

K İ Ş İ L İ K. Kişilik kavramı Kişilik kuramları Kişiliğin ölçülmesi. Doç.Dr. Hacer HARLAK - PSİ154 - PSİ162 K İ Ş İ L İ K Kişilik kavramı Kişilik kuramları Kişiliğin ölçülmesi KİŞİLİK Personality Persona=maske Bireyin özel ve ayırıcı yanlarını içerir. Özel en sık ve en tipik Ayırdedici bireyi diğerlerinden ayırır.

Detaylı

Değerlendirme. Psikolojiye Giriş. Haftalık okuma raporları. Arasınav (%30) Final (%35) Haftalık okuma raporları (%15) Kitap inceleme (%20)

Değerlendirme. Psikolojiye Giriş. Haftalık okuma raporları. Arasınav (%30) Final (%35) Haftalık okuma raporları (%15) Kitap inceleme (%20) Değerlendirme Arasınav (%30) Final (%35) Psikolojiye Giriş Temeller, Bölüm 2: Skinner Ders 4 Haftalık okuma raporları (%15) Kitap inceleme (%20) Deneye katılım 2 Değerlendirme Arasınav (%30) Final (%35)

Detaylı

Kanserli Hasta Yönetiminde Danışman Hemşirenin Rolü

Kanserli Hasta Yönetiminde Danışman Hemşirenin Rolü Kanserli Hasta Yönetiminde Danışman Hemşirenin Rolü Yük. Hem. Gül Şav Özaydemir Danışman Hemşire EUKAM E.Ü.T.F. Radyasyon Onkolojisi ABD XIX. Ege Onkoloji Günleri 6-7 Nisan 2015 İzmir «Kanserle mücadele

Detaylı

Kavram ortak özelliklere sahip birbirine benzeyen nesneleri ya da olayları bir araya getirerek bir ad altına toplamaktır.kavram;

Kavram ortak özelliklere sahip birbirine benzeyen nesneleri ya da olayları bir araya getirerek bir ad altına toplamaktır.kavram; KAVRAM OLUŞTURMA: Kavram ortak özelliklere sahip birbirine benzeyen nesneleri ya da olayları bir araya getirerek bir ad altına toplamaktır.kavram; ağaç,kedi,güzellik,gibi bir nesne ya da bir sembol olabilir.

Detaylı

2014 / 2015 - SAYI: 04 Haftanın Bazı Başlıkları Ruh Sağlığımıza Sahip Çıkalım Renkli Bahçemiz En Son Haberler Gazetemizde Hayvanları Koruma Günü

2014 / 2015 - SAYI: 04 Haftanın Bazı Başlıkları Ruh Sağlığımıza Sahip Çıkalım Renkli Bahçemiz En Son Haberler Gazetemizde Hayvanları Koruma Günü 2014 / 2015 - SAYI: 04 Haftanın Bazı Başlıkları Ruh Sağlığımıza Sahip Çıkalım Renkli Bahçemiz En Son Haberler Gazetemizde Hayvanları Koruma Günü Ruh Sağlığımıza Sahip Çıkalım Ruh Sağlığımıza Sahip Çıkalım

Detaylı

1. BÖLÜM ÇOCUK PSİKOLOJİSİNE GİRİŞ

1. BÖLÜM ÇOCUK PSİKOLOJİSİNE GİRİŞ İÇİNDEKİLER 1. BÖLÜM ÇOCUK PSİKOLOJİSİNE GİRİŞ ÇOCUK PSİKOLOJİSİNDE GELİŞİM MODELLERİ... 3 ÖĞRENME TEORİSİ MODELİ... 4 BİLİŞSEL GELİŞİM MODELİ... 5 İNSAN GELİŞİMİNİ VE PSİKOLOJİSİNİ AÇIKLAYAN TEMEL KURAMLAR...

Detaylı

Bu bozukluk madde kullanımına veya genel tıbbi durumdaki bir bozukluğa bağlı değildir.

Bu bozukluk madde kullanımına veya genel tıbbi durumdaki bir bozukluğa bağlı değildir. Psikiyatrinin en önemli hastalıklarından biridir. Bu hastalıkta gerçeği değerlendirme yetisinde bozulma, acayip tuhaf davranışlar, hezeyanlar ( mantıksız, saçma, olması mümkün olmayan veya olması mümkün

Detaylı

Sosyal Etki Teorisi. Sunan: M.Benan YAZICIOĞLU Sunum Tarihi: 27.02.2014

Sosyal Etki Teorisi. Sunan: M.Benan YAZICIOĞLU Sunum Tarihi: 27.02.2014 Sosyal Etki Teorisi Sunan: M.Benan YAZICIOĞLU Sunum Tarihi: 27.02.2014 Sosyal Etki ve Uyma Davranışı Sosyolojinin, toplumun bütününü kapsayan kanunu insan toplum hayatı yaşar kanunudur. İnsan bir toplumda

Detaylı

EĞİTİMDE KAVRAMLAR, İLKELER, HİZMETLER VE SAYISAL BİLGİLER

EĞİTİMDE KAVRAMLAR, İLKELER, HİZMETLER VE SAYISAL BİLGİLER İÇİNDEKİLER 1. Bölüm ÖZEL EĞİTİMDE KAVRAMLAR, İLKELER, HİZMETLER VE SAYISAL BİLGİLER Giriş... 3 Türkiye de Özel Eğitim Gerektiren Bireylerle İlgili Sayısal Bilgiler...10 Özel Eğitimde İlkeler...11 Türkiye

Detaylı

TANIM. Aşağıdaki gelişim alanlarının bir kaçında ağır ve yaygın yetersizlik ile karekterize edilir;

TANIM. Aşağıdaki gelişim alanlarının bir kaçında ağır ve yaygın yetersizlik ile karekterize edilir; OTİZM TANIM Aşağıdaki gelişim alanlarının bir kaçında ağır ve yaygın yetersizlik ile karekterize edilir; Sosyal etkileşim becerileri, İletişim becerileri Basma kalıp ilgiler, aktiviteler ya da davranışların

Detaylı

BÖLÜM - 4 1.5.6. Öğrenme - Bellek Düşünme - Bilinç 1.5.6.1 Öğrenme

BÖLÜM - 4 1.5.6. Öğrenme - Bellek Düşünme - Bilinç 1.5.6.1 Öğrenme BÖLÜM - 4 1.5.6. Öğrenme - Bellek Düşünme - Bilinç 1.5.6.1 Öğrenme Birey doğumdan başlayarak çevresinden, ailesinden, arkadaşlarından, okul ve öğretmenlerinden, televizyon vb. araçlardan gördükleri, deneyimleri

Detaylı

TREYT KURAMLARI. (Ayırıcı özellikler ya da kişilik çizgileri) Doç.Dr. Hacer HARLAK - PSİ154 - PSİ162

TREYT KURAMLARI. (Ayırıcı özellikler ya da kişilik çizgileri) Doç.Dr. Hacer HARLAK - PSİ154 - PSİ162 TREYT KURAMLARI (Ayırıcı özellikler ya da kişilik çizgileri) TREYT KURAMLARI Treyt Bireylerin farklılık gösterdiği kişilik boyutlarının temelini oluşturan duygu, biliş ve davranış eğilimleri Utangaç, açık,

Detaylı

ÜNİTE PSİKOLOJİ İÇİNDEKİLER HEDEFLER GELİŞİM PSİKOLOJİSİ I

ÜNİTE PSİKOLOJİ İÇİNDEKİLER HEDEFLER GELİŞİM PSİKOLOJİSİ I HEDEFLER İÇİNDEKİLER GELİŞİM PSİKOLOJİSİ I Gelişim Psikolojisinin Alanı Gelişim Psikolojisinin Temel Kavramları Gelişimi Etkileyen Faktörler Gelişimin Temel İlkeleri Fiziksel Gelişim Alanı PSİKOLOJİ Bu

Detaylı

a-belirli bir standarda göre kişideki değişiklikleri fark etme ve ölçme becerisidir.

a-belirli bir standarda göre kişideki değişiklikleri fark etme ve ölçme becerisidir. UYUM a-duyusal keskinlik b-esneklik c-fizyoloji % 55 Vücut duruşu El hareketleri Yüz ifadesi ve göz kırpma Nefes alıp verme d-tonlama % 38 Ses Ton (perde) Tempo (Hız) Tını (Kalite) Yükseklik (Sesin yüksekliği)

Detaylı

Açıklama 2008-2010. Araştırmacı: YOK. Danışman: YOK. Konuşmacı: YOK

Açıklama 2008-2010. Araştırmacı: YOK. Danışman: YOK. Konuşmacı: YOK Açıklama 20082010 Araştırmacı: YOK Danışman: YOK Konuşmacı: YOK TRAVMA SONRASI STRES BOZUKLUĞU VE UYKU Hypnos (Uyku Tanrısı) Nyks (Gece Tanrısı) Hypnos (uyku tanrısı) ve Thanatos (ölüm tanrısı) Morpheus

Detaylı

ÖNSÖZ... IX 1. 10 12 13 10 14 2. 15 15 3. 20 20 24 27 28 29 30 30 33 34 36 39 40 41 42 III

ÖNSÖZ... IX 1. 10 12 13 10 14 2. 15 15 3. 20 20 24 27 28 29 30 30 33 34 36 39 40 41 42 III İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... IX 1. Çocuklara Zarar Veren Anne-Baba Davranışları...1 Aşırı Koruyuculuk ve Kısıtlayıcılık...2 Reddetme; Maskelenmiş Mahrumiyet...4 Aşırı Hoşgörü ve Şımartma...5 Aşırı Beklentiler...6

Detaylı

Hipnoz durumu nedir? H İ P N O Z NE DEĞİLDİR? NEDİR? Uyku Uyanık bir durum. Bilinçsiz bir durum Rahatlama durumu. Aldanma Hayalinizde canlandırma

Hipnoz durumu nedir? H İ P N O Z NE DEĞİLDİR? NEDİR? Uyku Uyanık bir durum. Bilinçsiz bir durum Rahatlama durumu. Aldanma Hayalinizde canlandırma Hipnoz ile ilgili olarak hemen hemen herkesin bir fikri vardır. Ve bu fikir genellikle filmlerden öğrenilen birisine adam öldürtmek, hırsızlık yaptırmak gibi genelde olumsuz örneklerden oluşmaktadır. Peki,

Detaylı

Dili nasıl öğreniriz? Piaget nin Bilişsel Gelişim Kuramı Vygotsky nin Gelişime Sosyokültürel Yaklaşımı Yetişkinlikte zeka nasıl gelişir?

Dili nasıl öğreniriz? Piaget nin Bilişsel Gelişim Kuramı Vygotsky nin Gelişime Sosyokültürel Yaklaşımı Yetişkinlikte zeka nasıl gelişir? Dili nasıl öğreniriz? Piaget nin Bilişsel Gelişim Kuramı Vygotsky nin Gelişime Sosyokültürel Yaklaşımı Yetişkinlikte zeka nasıl gelişir? Doç.Dr. Hacer HARLAK - Psikolojiye Başka hiçbir hayvan bir dili

Detaylı

EĞİTİM TEKNOLOJİSİ VE İLETİŞİM

EĞİTİM TEKNOLOJİSİ VE İLETİŞİM 1 EĞİTİM TEKNOLOJİSİ VE İLETİŞİM 2 ÖĞRETİM TEKNOLOJİSİ ve İLETİŞİM Öğretim teknolojisi, öğrenmenin amaçlı ve kontrollü olduğu durumlarda öğrenmeyle ilgili sorunların analizi ve çözümünde insanları, yöntemleri,

Detaylı

Öğrenciler 2 yıllık çalışma sürecinde;

Öğrenciler 2 yıllık çalışma sürecinde; Diploma Programı Çerçevesi Diploma programı her kültürün kendisine adapte edebileceği esnek bir program sunarak kendi değerlerini yitirmeyen uluslararası farkındalığa ulaşmış bireyler yetiştirmeyi hedefler.

Detaylı

Dr. Hakan Karaş. Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi BARİLEM Evrimsel Psikiyatri Grubu

Dr. Hakan Karaş. Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi BARİLEM Evrimsel Psikiyatri Grubu Dr. Hakan Karaş Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi BARİLEM Evrimsel Psikiyatri Grubu Araştırmacı: Yok Danışman: Yok Konuşmacı: Yok Grubun kollektif refahına katkı (Brewer&Kramer,1986) Gruplara

Detaylı

ÖZEL GEREKSĠNĠMLĠ BĠREYLER. FUNDA ACARLAR Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Bölümü

ÖZEL GEREKSĠNĠMLĠ BĠREYLER. FUNDA ACARLAR Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Bölümü ÖZEL GEREKSĠNĠMLĠ BĠREYLER FUNDA ACARLAR Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Bölümü Yetersizlik, iģlevsellik ve sağlık bileģenlerinin sınıflandırılması Vücut yapıları ve iģlevleri

Detaylı

Nasıl Daha İyi Öğrenirim?

Nasıl Daha İyi Öğrenirim? Nasıl Daha İyi Öğrenirim? Farklı Öğrenme Yöntemleri Öğrenciler farklı yöntemlerle öğrenirler. Bunlardan bazıları aşağıda verilmiştir: okuyarak ve okuduğunu hatırlayarak, önemli bölümlerin altlarını çizerek,

Detaylı

RUH SAĞLIĞI ALANINDA ÇALIŞAN MESLEKLER

RUH SAĞLIĞI ALANINDA ÇALIŞAN MESLEKLER RUH SAĞLIĞI ALANINDA ÇALIŞAN MESLEKLER Sağlık Dünya Sağlık Örgütü tanımlaması Biyolojik, ruhsal ve sosyal iyilik hali. Tıp Özgül bir kurama ve bu kuramdan biçimlenen yöntemle belirlenen uygulamalarla biyolojik,

Detaylı

MERSİN HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ ÇEKÜSH ŞUBESİ ÇOCUK GELİŞİMCİ DAMLA ATAMER

MERSİN HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ ÇEKÜSH ŞUBESİ ÇOCUK GELİŞİMCİ DAMLA ATAMER MERSİN HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ ÇEKÜSH ŞUBESİ ÇOCUK GELİŞİMCİ DAMLA ATAMER BEBEKLİK DÖNEMİNDE (0 3 YAŞ) ERKEN TANI İÇİN KRİTİK DÖNEMLER Bebeklik dönemi, gelişimin en hızlı ilerlediği dönemdir. Çevrelerine

Detaylı

İÇİNDEKİLER. BÖLÜM 1 EĞİTİM PSİKOLOJİSİ: ÖĞRETİM İÇİN YAPILANMA Prof. Dr. Ayşen Bakioğlu - Dilek Pekince EĞİTİM ve PSİKOLOJİ... 3 İYİ ÖĞRETMEN...

İÇİNDEKİLER. BÖLÜM 1 EĞİTİM PSİKOLOJİSİ: ÖĞRETİM İÇİN YAPILANMA Prof. Dr. Ayşen Bakioğlu - Dilek Pekince EĞİTİM ve PSİKOLOJİ... 3 İYİ ÖĞRETMEN... İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1 EĞİTİM PSİKOLOJİSİ: ÖĞRETİM İÇİN YAPILANMA Prof. Dr. Ayşen Bakioğlu - Dilek Pekince EĞİTİM ve PSİKOLOJİ... 3 İYİ ÖĞRETMEN... 6 Yansıtıcı Öğretmen... 8 İyi Öğretmenden Sahip Olması Beklenen

Detaylı

Açıklama 2008 2010. Araştırmacı, danışman, konuşmacı: Herhangi bir maddi ilişki yoktur.

Açıklama 2008 2010. Araştırmacı, danışman, konuşmacı: Herhangi bir maddi ilişki yoktur. Açıklama 2008 2010 Araştırmacı, danışman, konuşmacı: Herhangi bir maddi ilişki yoktur. Gençlerde DEHB nin Öğrenim Hayatı Üzerine Etkileri Dr Aytül Karabekiroğlu Samsun Mehmet Aydın Eğitim ve Araştırma

Detaylı

2011-2012 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI PSİKOLOJİ DERSİ 10. SINIFLAR I. DÖNEM II. ORTAK YAZILI SINAVI

2011-2012 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI PSİKOLOJİ DERSİ 10. SINIFLAR I. DÖNEM II. ORTAK YAZILI SINAVI Adı: 2011-2012 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI A GRUBU AAA ADI SOYADI: SINIFI: NO: 08.01.2011 AAA Soyadı: PSİKOLOJİ DERSİ 10. SINIFLAR PUAN 2010 2011 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI.11.A SINIFI SOSYOLOJİ DERSİ 1.DÖNEM 2.YAZILI

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ HAYAT BOYU ÖĞRENME İÇİN KİLİT YETKİNLİKLER

AVRUPA BİRLİĞİ HAYAT BOYU ÖĞRENME İÇİN KİLİT YETKİNLİKLER AVRUPA BİRLİĞİ HAYAT BOYU ÖĞRENME İÇİN KİLİT YETKİNLİKLER Özgül ÜNLÜ HBÖ- HAREKETE GEÇME ZAMANI BU KONU NİÇİN ÇOK ACİLDİR? Bilgi tabanlı toplumlar ve ekonomiler bireylerin hızla yeni beceriler edinmelerini

Detaylı

21.10.2009. KIŞILIK KURAMLARı. Kişilik Nedir? Kime göre?... GİRİŞ Doç. Dr. Halil EKŞİ

21.10.2009. KIŞILIK KURAMLARı. Kişilik Nedir? Kime göre?... GİRİŞ Doç. Dr. Halil EKŞİ KIŞILIK KURAMLARı GİRİŞ Doç. Dr. Halil EKŞİ Kişilik Nedir? Psikolojide kişilik, kapsamı en geniş kavramlardan biridir. Kişilik kelimesinin bütün teorisyenlerin üzerinde anlaştığı bir tanımlaması yoktur.

Detaylı

Böbrek Hastalıklarında Yaşanan Ruhsal Sıkıntılar; Yaşamı Nasıl Güzelleştirebiliriz? Prof.Dr.Oğuz Karamustafalıoğlu Üsküdar Üniversitesi

Böbrek Hastalıklarında Yaşanan Ruhsal Sıkıntılar; Yaşamı Nasıl Güzelleştirebiliriz? Prof.Dr.Oğuz Karamustafalıoğlu Üsküdar Üniversitesi Böbrek Hastalıklarında Yaşanan Ruhsal Sıkıntılar; Yaşamı Nasıl Güzelleştirebiliriz? Prof.Dr.Oğuz Karamustafalıoğlu Üsküdar Üniversitesi Hangi Böbrek Hastalarına Ruhsal Destek Verilebilir? Çocukluktan yaşlılığa

Detaylı

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU. Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Uzman Dr. M. Yelda TAN

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU. Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Uzman Dr. M. Yelda TAN DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Uzman Dr. M. Yelda TAN DEHB başlıca 3 alanda bozulmayı içerir: 1) Dikkat eksikliği 2) Hiperaktivite 3) Dürtüsellik Dikkat eksikliği

Detaylı

UYKU UYANIKLIK DÖNGÜSÜ. Dr.Ezgi Tuna Erdoğan İstanbul Tıp Fakültesi Fizyoloji A.D.

UYKU UYANIKLIK DÖNGÜSÜ. Dr.Ezgi Tuna Erdoğan İstanbul Tıp Fakültesi Fizyoloji A.D. UYKU UYANIKLIK DÖNGÜSÜ Dr.Ezgi Tuna Erdoğan İstanbul Tıp Fakültesi Fizyoloji A.D. Uyku tanımı Uyku Fizyolojisi (uyku evreleri) Sirkadiyen ritim Uyku yoksunluğu İdeal uyku Uyku ile ilgili bazı hastalıklar

Detaylı

Yaşam Boyu Sosyalleşme

Yaşam Boyu Sosyalleşme Yaşam Boyu Sosyalleşme Lütfi Sunar Sosyolojiye Giriş / 5. Ders Kültür, Toplum ve Çocuk Sosyalleşmesi Sosyalleşme Nedir? Çocuklar başkalarıyla temasla giderek kendilerinin farkına varırlar ve insanlar hakkında

Detaylı

Cinsiyet Hormonları ve Nörogelişimsel Bozukluklar

Cinsiyet Hormonları ve Nörogelişimsel Bozukluklar Cinsiyet Hormonları ve Nörogelişimsel Bozukluklar Geç-dönem Bozukluklar Depresyon Kaygı Bozuklukları Yeme Bozuklukları Travma Sonrası Stres Bozukluğu Nörogelişimsel Bozukluklar Otizm Dikkat Eksikliği Hiperaktivite

Detaylı

İletişimin Bileşenleri

İletişimin Bileşenleri Düşünce, bilgi ve duyguların; sözcük, yazı ve resim gibi semboller kullanarak anlaşılır hale getirilmesi, paylaşılması ve etkileşim sağlanmasıdır. İletişim Sürecinde; Dönüt (feedback) sağlanamıyorsa iletişim

Detaylı

ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM

ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM 9.11.2015 ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM Konular Doğum öncesi gelişim aşamaları Zigot Doğum öncesi çevresel etkiler Teratojenler Doğum Öncesi G elişim Anneyle ilgili diğer faktörler Öğr. Gör. C an ÜNVERDİ Zigot

Detaylı

BÖLÜM 2 1.5. Organizma ve Çevre İlişkileri 1.5.1. Organizma, Davranış ve Zihinsel Süreçler. 1.5.2. Çevre. 1.5.3. Fizik Çevrenin Organizmayı Etkilemesi

BÖLÜM 2 1.5. Organizma ve Çevre İlişkileri 1.5.1. Organizma, Davranış ve Zihinsel Süreçler. 1.5.2. Çevre. 1.5.3. Fizik Çevrenin Organizmayı Etkilemesi BÖLÜM 2 1.5. Organizma ve Çevre İlişkileri 1.5.1. Organizma, Davranış ve Zihinsel Süreçler İnsan davranışının temelini oluşturan zihinsel süreçleri açıklamadan önce davranış terimini iyi anlamamız gerekir.

Detaylı

UYGULAMALI SOSYAL PSİKOLOJİ (Baron, Byrne ve Suls, 1989; Bilgin, 1999) PSİ354 - Prof.Dr. Hacer HARLAK

UYGULAMALI SOSYAL PSİKOLOJİ (Baron, Byrne ve Suls, 1989; Bilgin, 1999) PSİ354 - Prof.Dr. Hacer HARLAK UYGULAMALI SOSYAL PSİKOLOJİ (Baron, Byrne ve Suls, 1989; Bilgin, 1999) Sosyal Psikoloji Uygulamaları HUKUK SAĞLIK DAVRANIŞI KLİNİK PSİKOLOJİ TÜKETİCİ DAVRANIŞI VE PAZARLAMA POLİTİKA ÖRGÜTSEL DAVRANIŞ SOSYAL

Detaylı

ODTÜ G.V. ÖZEL LĠSESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ZÜMRESĠ. 2011-2012 Eğitim-Öğretim Yılı. Ders Adı : Algı ÇalıĢma Yaprağı: 6

ODTÜ G.V. ÖZEL LĠSESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ZÜMRESĠ. 2011-2012 Eğitim-Öğretim Yılı. Ders Adı : Algı ÇalıĢma Yaprağı: 6 ODTÜ G.V. ÖZEL LĠSESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ZÜMRESĠ 2011-2012 Eğitim-Öğretim Yılı Ders Adı : Algı ÇalıĢma Yaprağı: 6 Adı Soyadı : No: Sınıf: 10/ ALGI Duyumlanan uyarıcıların anlamlandırılması, bütünlüklü kavranmasıdır.

Detaylı

1. Bir süre için hayatınızdaki iyi şeylerin artık olmadığını varsayın.

1. Bir süre için hayatınızdaki iyi şeylerin artık olmadığını varsayın. MUTLULUĞU ARTTIRMAK İÇIN BILIMIN KANITLADIĞI ON BASIT FAALIYET Bilimsel çalışmaların sonuçlarına kulak verdiğimizde mutluluğunuzu arttırmak için yol gösterebilirler. Aşağıdaki faaliyetleri 10 gün düzenli

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...III

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...III İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...III Bölüm I: Eğitim Psikolojisinde Bilimsel Araştırma Yöntem ve Teknikleri 13 1.1.Eğitim 16 1.2.Psikoloji 16 1.2.1.Psikolojinin Tarihçesi 18 1.2.1.1. 19.Yüzyıl Öncesi 18 1.2.1.2. 19.Yüzyıl

Detaylı

ÖĞRENME PSİKOLOJİSİ MURAT CİVELEK REHBERLİK VE EĞİTİM BİLİMLERİ UZMANI

ÖĞRENME PSİKOLOJİSİ MURAT CİVELEK REHBERLİK VE EĞİTİM BİLİMLERİ UZMANI ÖĞRENME PSİKOLOJİSİ MURAT CİVELEK REHBERLİK VE EĞİTİM BİLİMLERİ UZMANI Web: http://www.rehberlik.biz.tr Mail: civelek.murat@gmail.com 4. ÜNİTE BİLİŞSEL KURAMLARI BÖLÜM:1 BİLGİYİ İŞLEME KURAMI KPSS de bu

Detaylı

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak İNME Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Rana Karabudak TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü Türk Nöroloji Derneği (TND) 2014 Beyin Yılı Aktiviteleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Tüm hakları TND ye aittir. Kaynak

Detaylı

Epilepsi ayırıcı tanısında parasomniler. Dr. Hikmet YILMAZ CBÜ Tıp Fakültesi Nöroloji AD, Manisa

Epilepsi ayırıcı tanısında parasomniler. Dr. Hikmet YILMAZ CBÜ Tıp Fakültesi Nöroloji AD, Manisa Epilepsi ayırıcı tanısında parasomniler Dr. Hikmet YILMAZ CBÜ Tıp Fakültesi Nöroloji AD, Manisa Nokturnal paroksismal olaylar Jeneralize & parsiyel epileptik nöbetler Parasomniler Normal uyku varyantları

Detaylı

İlkokuma Yazma Öğretimi

İlkokuma Yazma Öğretimi İlkokuma Yazma Öğretimi Günümüzün ve geleceğin öğrencilerinin yetiştirilmesinde, ilk okuma-yazma öğretiminin amacı; sadece okuma ve yazma gibi becerilerin kazandırılması değil, aynı zamanda düşünme, anlama,

Detaylı

Öğretim Teknolojileri ve Materyal Geliştirme İLETİŞİM

Öğretim Teknolojileri ve Materyal Geliştirme İLETİŞİM Öğretim Teknolojileri ve Materyal Geliştirme İLETİŞİM Yrd.Doç.Dr. Gülçin Tan Şişman Eğitim Programları ve Öğretim İletişim "Ne kadar çok bilirsen bil, söylediklerin karsındakinin anlayacagı kadardır."

Detaylı

Öğretim Tasarımı ve Eğitim Teknolojisi. Yrd.Doç.Dr. Gülçin TAN ŞİŞMAN

Öğretim Tasarımı ve Eğitim Teknolojisi. Yrd.Doç.Dr. Gülçin TAN ŞİŞMAN Öğretim Tasarımı ve Eğitim Teknolojisi Yrd.Doç.Dr. Gülçin TAN ŞİŞMAN Öğrenme - Eğitim Teknolojisi Yaşantı ürünü Kalıcı izli Davranış değişikliği Nasıl Öğretirim? Öğrenme ile ilgili sorunların analizi ve

Detaylı

TED ANTALYA KOLEJİ PDR SERVİSİ AKADEMİK BAŞARININ ARTTIRILMASI

TED ANTALYA KOLEJİ PDR SERVİSİ AKADEMİK BAŞARININ ARTTIRILMASI TED ANTALYA KOLEJİ PDR SERVİSİ AKADEMİK BAŞARININ ARTTIRILMASI Akademik Başarının Artırılması Verimli ders çalışma programı Çalışmayı sürdürmek Zihnin dağılmasını önlemek Çalışma ortamına ilişkin düzenlemeler

Detaylı

Bilgi ve İletişim Teknolojileri

Bilgi ve İletişim Teknolojileri Bilgi ve İletişim Teknolojileri Bilgi günümüzde çok değerli bir konumda. Şöyle bir düşünün taş devrinde yaşıyor olsaydınız ne kadar bilgiye sahip olurdunuz. Bir zamanlar insanlar dünyanın yuvarlak olduğunu

Detaylı

I. ÜNİTE PSİKOLOJİ BİLİMİNİ TANIYALIM

I. ÜNİTE PSİKOLOJİ BİLİMİNİ TANIYALIM I. ÜNİTE PSİKOLOJİ BİLİMİNİ TANIYALIM Yeryüzünün en karmaşık canlısı insandır. İnsanoğlu dünyamız için önemlidir; çünkü çevresi üzerinde en büyük etkiyi o yapar, kültür ve medeniyeti o oluşturur, geleceği

Detaylı

70. Yılında Otizm Spektrum Bozuklukları. Dr. Sabri Hergüner Meram Tıp Fakültesi, Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi AD

70. Yılında Otizm Spektrum Bozuklukları. Dr. Sabri Hergüner Meram Tıp Fakültesi, Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi AD 1943 2013 70. Yılında Otizm Spektrum Bozuklukları Dr. Sabri Hergüner Meram Tıp Fakültesi, Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi AD Açıklama 2012-2013 Araştırmacı: Yok Danışman: Yok Konuşmacı: 2012 Janssen Cilag

Detaylı

PARKİNSON HASTALIĞI. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak

PARKİNSON HASTALIĞI. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak PARKİNSON HASTALIĞI Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Rana Karabudak TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü Türk Nöroloji Derneği (TND) 2014 Beyin Yılı Aktiviteleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Tüm hakları TND

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Test 11 (Bitişiklik Kuramı)...94. Test 12 (Bilişsel - Davranışçı Kuramlar)...97. Test 13 (Bilişsel - Davranışçı Kuramlar)...

İÇİNDEKİLER. Test 11 (Bitişiklik Kuramı)...94. Test 12 (Bilişsel - Davranışçı Kuramlar)...97. Test 13 (Bilişsel - Davranışçı Kuramlar)... III İÇİNDEKİLER GELİŞİM PSİKOLOJİSİ Test 1 (Psikolojiye Giriş)... 1 Test 2 (Gelişim Psikolojisine Giriş)... 3 Test 3 (Gelişim Psikolojisine Giriş)... 7 Test 4 (Bilişsel Gelişim)...11 Test 5 (Bilişsel Gelişim)...15

Detaylı